smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ Panoor ബ്ലോക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് .2006-ൽ പെരിങ്ങളം നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ഇപ്പോൾ കൂത്തുപറമ്പ് നിയോജകമണ്ഡലത്തിലാണ്‌ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
പുനംനമ്പൂതിരി, ചെറുശ്ശേരിനമ്പൂരി എന്നീ കവിശ്രേഷ്ഠൻമാരുടെ ജന്മദേശം ഇവിടെയായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
പണ്ടു കാലങ്ങളിൽ മൊകേരിയുടെ മിക്കവാറും പ്രദേശങ്ങൾ വെള്ളം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു.
വെള്ളം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളെ തമിഴിൽ ‘ഏരി’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.
മീൻ പിടുത്തക്കാരായ മൊകയന്മാർ ഈ ഏരി പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചതാവാം മൊകേരി എന്ന പേരിന് നിദാനം.
ഏരിയുടെ മുഖമായതിനാൽ മുഖയേരി എന്ന പദം ലോപിച്ച് മൊകേരി ആയി എന്നും മുഖ്യയേരി ലോപിച്ച് മൊകേരി ആയതാണെന്നുമുള്ള വാദഗതികൾ നിലവിലുണ്ട്.
സി.പി.ഐ(എം) -ലെ ടി.പി.രാജൻ ആണ്‌ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്.
മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ 14 വാർഡുകളാണുള്ളത്.
വാർഡ് നമ്പർ വാർഡിന്റെ പേര് ജനപ്രതിനിധി പാർട്ടി സംവരണം 1 ആറ്റുപുറം ഷൈലജ.
എ CPI(M) വനിത 2 പാത്തിപ്പാലം അബൂബക്കർ ഹാജി മരവൻ സ്വതന്ത്രൻ ജനറൽ 3 വള്ള്യായി നോർത്ത് രാജീവൻ.
കെ INC എസ്‌ സി 4 വള്ള്യായി ഈസ്റ്റ് കെ.കെ.മോഹൻദാസ് CPI(M) ജനറൽ 5 വള്ള്യായി താരൻറവിട വിമല CPI(M) വനിത 6 മാക്കൂൽ പീടിക കെ.പി.മുഹമ്മദ് ML ജനറൽ 7 മുത്താറി പീടിക കുനിയിൽ കനക CPI(M) വനിത 8 പാറേമ്മൽ അനിത.
പി CPI(M) വനിത 9 വളളങ്ങാട് അനില INC വനിത 10 മൊകേരി ഷൈജ.
ആർ CPI(M) വനിത 11 കടേപ്രം ടി.പി.രാജൻ CPI(M) ജനറൽ 12 കൂരാറ കെ.പി.ശശീന്ദ്രൻ CPI(M) ജനറൽ 13 പടിഞ്ഞാറെ മൊകേരി ചാത്താമ്പള്ളി ദിനേശൻ CPI(M) ജനറൽ 14 കൂരാറ നോർത്ത് ഷൈനി.
വീ.
പി CPI(M) വനിത ഭൂമിശാസ്ത്രം
അതിരുകൾ വടക്ക്: പാട്യം , പാത്തിപ്പുഴ പടിഞ്ഞാറ്: കതിരൂർ , ചാടാലപ്പുഴ കിഴക്ക്: കുന്നോത്ത്പറമ്പ് , തെക്ക്: പാനൂർ , പന്ന്യന്നൂർ , പുഞ്ചത്തോട് ഭൂപ്രകൃതി
ഭൂപ്രകൃതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പഞ്ചായത്തിനെ ഉയർന്ന പ്രദേശം, ചരിവു പ്രദേശം, സമതലം, താഴ്ന്ന പ്രദേശം, സമതലം, താഴ്ന്ന സ്ഥലങ്ങൾ, വയലുകൾ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചാക്കി തരം തിരിക്കാവുന്നതാണ്‌.
വള്ള്യായിക്കുന്ന്, കൂരാറക്കുന്ന്, കല്ലുവച്ചപറമ്പ് എന്നീ മൂന്ന് കുന്നുകളും അവയ്ക്കിടയിലെ സമതലങ്ങളും തോടുകളും വയലുകളും ചേർന്നതാണ്‌ മൊകേരി പഞ്ചായത്ത്.
പഞ്ചായത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ അതിർത്തിയിലൂടെ പാത്തിപാലം പുഴ ഒഴുകുന്നു.
പുഞ്ചത്തോട് തെക്കേ അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകി ചാടാലപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു.
സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ വിസ്തീർണ്ണം(ച.കി.മി) വാർഡുകൾ ആകെ ജനസംഖ്യ ആകെ പുരുഷന്മാർ ആകെ സ്ത്രീകൾ ജനസാന്ദ്രത സ്ത്രീ പുരുഷ അനുപാതം ആകെ സാക്ഷരത സാക്ഷരരായ പുരുഷന്മാർ സാക്ഷരരായ സ്ത്രീകൾ 10.53 13 17917 8430 9487 1702 1125 92.84 97.3 90.84 ചരിത്രം
അവിഭക്ത പാനൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ചില പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 1962-ലാണ്‌ മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് രൂപവത്കരിച്ചത് ഗതാഗതം
പാനൂർ-കൂത്തുപറമ്പ് സംസ്ഥാന പാത ഈ പഞ്ചായത്തിലൂടെയാണ്‌ കടന്നുപോകുന്നത്.
ഇത് പണ്ട് കോട്ടയം രാജവംശക്കാർ പനോളിയിലേക്ക് വരാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രധാന പാതയായിരുന്നു ഇതും കാണുക
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക അവലംബം 1 2 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് -മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ↑ ↑ മൊകേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല ↑ ↑ കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് -മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ വാർഡുകൾ ↑ http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/detail.asp?
ID=1154 intId=5 1 2 http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/history.asp?
ID=1154 intId=5
മൊകേരി (കോഴിക്കോട് ജില്ല)
11°41′08″N 75°43′27″E ﻿ / ﻿ 11.685537°N 75.724189°E ﻿ / 11.685537; 75.724189 കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്‌ മൊകേരി .
മൊഗലരാജപുരം ഗുഹകൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Moghalrajpuram_caves
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിജയവാഡയിലാണ് മൊഗലരാജപുരം ഗുഹകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
അവ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സമുച്ചയമാണ്.
ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള കേന്ദ്ര സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളിലൊന്നുകൂടിയാണ് ഈ ഗുഹകൾ.
എ ഡി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പാറയിൽ തുരന്ന അഞ്ച് നിർമ്മിതികൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
മൊഗലരാജപുരം ക്ഷേത്രത്തിൽ അർദ്ധനാരീശ്വര പ്രതിമയുണ്ട്, ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
നടരാജൻ, വിനായകൻ എന്നിവരുടെ പ്രതിമകൾ ഗുഹയ്ക്കുള്ളിൽ കാണാം, ഒപ്പം ഒട്ടേറെ ദേവന്മാരുടെയും ദേവതകളുടെയും ചിത്രങ്ങളും ഇതിനകത്തുണ്ട്.
മൊഗാദിഷു ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mogadishu
ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ സൊമാലിയയുടെ തലസ്ഥാനമാണ്‌ മൊഗാദിഷു ( / ˌ m ɔː ɡ ə ˈ d iː ʃ uː / ; Somali : Muqdisho ; അറബി : مقديشو ‬ Maqadīshū ).
പ്രാദേശികമായി ഹമാർ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇവിടത്തെ ജനസംഖ്യ 2015-ൽ 21,20,000 ആണ് .
സൊമാലിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ മൊഗാദിഷു ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രതീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഇന്ത്യൻ മഹാ സമുദ്രത്തിലെ വെളുത്ത മുത്ത് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മൊഗാദിഷു നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഒരു തുറമുഖ നഗരമാണ്.
1 2 3 ↑ Dictionary Reference : Mogadishu : / ˌ m ɔː ɡ ə ˈ d iː ʃ uː / ↑ The Free Dictionary : Mogadishu : / ˌ m oʊ ɡ ə ˈ d iː ʃ uː / , /- ˈ d ɪ ʃ uː / , / ˌ m ɔː -/
മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരം
പാരിസിൽ നിന്ന് 250 കിലോമീറ്ററും അറ്റ്‍ലാന്റിക് തീരപ്രദേശത്തുനിന്ന് 160 കിലോമീറ്ററും (99 മൈൽ) അകലെ പടിഞ്ഞാറൻ ഫ്രാൻസിലെ മെയ്ൻ-എറ്റ്-ലോയർ ഡെപാർട്ട്മെന്റിലെ ചെറിയ മാർക്കറ്റ് ടൗണായ മൊംസൊരൊയ നഗരത്തിലെ ലോയർ താഴ്വരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നവോത്ഥാന കൊട്ടാരമാണ് മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരം ( French : Château de Montsoreau ; French pronunciation: ​ [ʃɑto d(ə) mɔ̃soʁo ] ).
ലോയർ , വിയന്നെ എന്നീ രണ്ട് നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്തും അഞ്‌ജു , പൊയിറ്റൗ , ടൂറൈൻ എന്നീ മൂന്ന് ചരിത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിമുട്ടുന്ന സ്ഥാനത്തും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരത്തിന് അസാധാരണമായ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ട്.
2015 ൽ, മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഭൂസ്വത്തിനെ 25 വർഷത്തെ എംഫിയൂട്ടിക് പാട്ടത്തിന് ഫ്രഞ്ച് സമകാലീന ആർട്ട് കളക്ടർ ഫിലിപ്പ് മെയ്‌ലെ , ഫ്രഞ്ച് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് മൈൻ-എറ്റ്-ലോയറിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഗില്ലറ്റുമായി ഒപ്പുവെച്ചു.
മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരം റാഡിക്കൽ കൺസെപ്ച്വലിസ്റ്റുകളായ ആർട്ട് ലാംഗ്വേജിന്റെ അസാധാരണമായ ശേഖരത്തിന്റെ ഭവനമായി മാറി.
ഇതിനെ ചാറ്റോ ഡി മൊംസൊരൊയ-മ്യൂസിയം ഓഫ് കണ്ടംപററി ആർട്ട് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
ദേശീയവും അന്തർ‌ദേശീയവുമായ പരിരക്ഷകൾ
1862, 1930, 1938 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ ഫ്രഞ്ച് സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം ഒരു ചരിത്രസ്മാരകമായി മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി.
2000 നവംബർ 30 മുതൽ സൺലി-സർ-ലോയറിനും ചലോൺസ്-സർ-ലോയറിനുമിടയിലുള്ള ലോയർ വാലി, മൊംസൊരൊയും കൊട്ടാരവും മൊംസൊരൊയും യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
ഗാലറി അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Château de Montsoreau എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വിക്കിവൊയേജിൽ നിന്നുള്ള മൊംസൊരൊയ കൊട്ടാരം യാത്രാ സഹായി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
മൊകാല ദേശീയോദ്യാനം ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
മൊകാല ദേശീയോദ്യാനം ,  2007 ജൂൺ 19-ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ വടക്കൻ മുനമ്പിൽ കിംബർലിയുടെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് പ്ലൂയിസ്‍ബർഗ്ഗ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിതമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.
പാർക്കിൻറ വലിപ്പം 26,485 ഹെക്ടർ ആണ്.
മൊകാല എന്നത് ക്യാമൽ തോൺ , ജിറാഫ് തോൺ   ( Vachellia erioloba) എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന അതീവ പ്രൗഢിയുള്ള ആഫ്രിക്കൻ മരത്തിൻറെ സെറ്റ്സ്വാന ഭാഷയിലുള്ള പേരാണ്.
വരണ്ട പടിഞ്ഞാറൻ ഉൾനാടുകളിൽ വളരെ സാധാരണമായ ഒരു വൃക്ഷമാണിത്.
ഇവിടേയ്ക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുന്ന 70 കിലോമീറ്റർ ദുരമുള്ള റോഡുകൾ നിലവിലുണ്ട്.
മുഗൾ ആയുധങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mughal_weapons ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2015 ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ തുടരുന്നു.
അനി-ഐ അക്ബരി ആയുധങ്ങൾ
മുഗൾ ആയുധങ്ങൾ എന്നത് പ്രധാനമായും ബാബർ , അക്ബർ , ഔറംഗസേബ് , ടിപ്പു സുൽത്താൻ എന്നിവരുടെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കിപ്പെട്ടവയോ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടവയോ ആണ്.
മുങ്ങാങ്കോഴി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Little_Grebe
ചെറിയ താറാവിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തവിട്ടുനിറമുള്ള പക്ഷിയാണ്‌ മുങ്ങാങ്കോഴി .
ഇംഗ്ലീഷ്: Little Grebe.
ശാസ്ത്രിയ നാമം പോഡിചെപ്സ് റൂഫികോളിസ് (Podiceps Ruficlis)എന്നാണ്‌.
താറാവിനെ പോലെയാണ്‌ എങ്കിലും കൊക്ക് ഉരുണ്ടതും കൂർത്തതുമാണ്‌.
പക്ഷെ താരാവിനെ പോലെ പാദങ്ങൾ താരാവിനെ പോലെയല്ല.
പിൻഭാഗം വെള്ളത്തിനു മീതെ ഉയർന്ന് നിൽകുമ്പോൾ കൂർത്തിരിക്കുന്നതും താറാവുമായി വ്യത്യാസം വെളിവാക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ കുളങ്ങളിൽ ആറേഴുമാസക്കാലം കുടിയേറിപ്പാർക്കുന്ന ഈ പക്ഷി ജലാശയങ്ങളിലേ കാണാറുള്ളൂ.
മത്സ്യങ്ങളും ജലജീവികളുമാണ് പ്രധാന ആഹാരം.
മുങ്ങാങ്കോഴിയ്ക്ക് നന്നായി പറക്കാനും പറ്റും.
ഒരു ജലാസയത്തിൽ നിന്നും മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഇവ പറക്കാറുണ്ട്.
അഞ്ഞൂറിലധികം കി.
മീറ്റർ വരെ പറക്കും.
കടുത്ത തവിട്ടു നിറമാണ്.
തൊണ്ടയും കഴുത്തിന്റെ വശങ്ങളും ചെങ്കല്ലിന്റെ നിറമാണ്.
ചിറകിലുള്ള വെളുത്ത നിറം പറക്കുമ്പോൾ  മാത്രം കാണുന്നതാണ്.
പേരിനു പിന്നിൽ പ്രജനനകാലത്തെ ശരീരപ്രകൃതി
മുങ്ങിയാൽ പത്തു മീറ്റർ അകലെയായിരിക്കും പൊങ്ങുക.
മുങ്ങാങ്കോഴിയുടെ ശബ്ദം രണ്ടുതരമാണ്.
സാധാരണയായി ഉച്ചരിക്കുന്നത് 'ഫീറ്റ്' എന്നൊരു ചൂളംവിളിയാണ്.
എന്നാൽ ഇണചേരുമ്പോൾ അവ നീണ്ട പാട്ടുപാടും. 'ക്ളീ-ലി-ലി--ലി-ലി'  ശബ്ദിക്കുന്നതാണ് പാട്ട്.
പ്രജനനം Tachybaptus ruficollis
ജലാശയത്തിനോട് ചേർന്ന് ജലസസ്യങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്.
ചീഞ്ഞ ഇലകളും ചണ്ടിയും  പുല്ലും ഉപയോഗിച്ചാണ് കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത്.
വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് അധികം പൊന്തിക്കിടക്കാത്ത കൂടു സദാസമയം നനഞ്ഞിരിക്കും.
അടയിരിക്കുന്നത് ആൺ പക്ഷിയും പെൺപക്ഷിയും മാറി മാരിയാണ്.
ജൂലായ്- ആഗസ്റ്റ് കാലത്ത് മുട്ടയിടുന്നു.
ആഞ്ചുമുട്ടവരെയിടുന്നു.
Birds of periyar, R. sugathan- Kerala Forest wild Life Department ↑ {{ cite web }} : Cite has empty unknown parameter: | last-author-amp= ( help ) ; Cite uses deprecated parameter | authors= ( help ) ; Invalid | ref=harv ( help ) ↑ ↑ ↑ {{ cite book }} : | access-date= requires | url= ( help ) ↑ {{ cite book }} : | access-date= requires | url= ( help ) ; no-break space character in | title= at position 52 ( help ) ↑ {{ cite book }} : Cite has empty unknown parameter: | coauthors= ( help ) ; Unknown parameter | locat= ignored ( help ) ↑ Birds of periyar, R. sugathan- Kerala Forest wild Life Department കുറിപ്പുകൾ
മുഗൾ-ഇ-അസം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mughal-e-azam This article വിക്കിപീഡിയയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലും, മാനദണ്ഡത്തിലും എത്തിച്ചേരാൻ വൃത്തിയാക്കി എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്‌.
1960-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രം ആണ്‌ മുഗൾ-ഇ-അസം .
അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും പണച്ചെലവ് വന്ന ഇന്ത്യൻ സിനിമയാണ്‌ മുഗൾ-ഇ-അസം.
കെ.ആസിഫ് ആണീ സിനിമയുടെ സംവിധായകൻ.
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ അക്ബറിന്റെ പുത്രൻ സലീമും അനാർക്കലി എന്ന ദരിദ്ര യുവതിയും തമ്മിലുള്ള പ്രണയകഥയാണ്‌ സിനിമ പറയുന്നത്.
അഭിനേതാക്കൾ പൃഥ്വിരാജ് കപൂർ - അക്ബർ ദിലീപ് കുമാർ - സലീം മധുബാല - അനാർക്കലി ദുർഗ്ഗാ ഘോട്ടെ - ജോധാ ബായ് നിഗർ സുൽത്താന - ബഹാർ അജിത് - ദുർജൻ സിംഗ് കുമാർ - ശില്പി മുറാദ് - രാജ മൻ സിംഗ് ജില്ലൂ ബായ് - അനാർക്കലിയുടെ അമ്മ വിജയലക്ഷ്മി - വേലക്കാരി എസ്. നസീർ - സേനാപതി ഷീലാ ദാലയ - സുരയ്യ സുരീന്ദർ - താൻസെൻ ജോണി വാക്കർ ജലാൽ ആഘ - യുവ സലീം തബസ്സും ഗോപി കൃഷ്ണ സംഗീതം
ഹിന്ദി സിനിമാസംഗീതത്തിലെ എക്കാലത്തെയും ഹിറ്റുകളാണ് ഈ സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾ .
Song Singer (s) Video "Pyar Kiya To Darna Kya" Lata Mangeshkar "Bekas Pe Karam Keejeye" Lata Mangeshkar "Khuda Nigehbaan" Lata Mangeshkar "Mohabbat Ki Jhooti" Lata Mangeshkar "Mohe Panghat Pe" Lata Mangeshkar "Teri Mehfil Mein" Lata Mangeshkar, Shamshad Begum "Prem Jogan Ban Ke" Ustad Bade Ghulam Ali Khan "Shubh Din Aayo Raj Dulara" Ustad Bade Ghulam Ali Khan "Ae Mohabbat Zindabad" Mohammed Rafi "Humen Kash Tumse Mohabbat" Lata Mangeshkar "Ae Ishq Yeh Sab Duniyawale" Lata Mangeshkar "Ye Dil Ki Lagi" Lata Mangeshkar അവാർഡുകൾ 1961: National Film Award for Best Feature Film in Hindi (President's Silver Medal) 1961: Filmfare Best Movie Award : K. Asif 1961: Filmfare Best Cinematographer Award : R.D. Mathur 1961: Filmfare Best Dialogue Award : Amanullah Khan, Kamal Amrohi , Wajahat Mirza , Ehsan Rizvi 1961: Dilip Kumar was nominated for Best Actor Award and Prithviraj Kapoor for Best Supporting Actor Award, but the latter refused on the grounds that he should have been considered for 'Best Actor', not for 'Best Supporting Actor'.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Awards IMDB .
പുറം കണ്ണികൾ മുഗൾ-ഇ-അസം ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ Mughal-e-Azam at Bollywood Hungama Mughal-e-Azam 50th Anniversary Website Archived 2015-06-21 at the Wayback Machine .
Mughal-e-Azam Bhopal Post Article (Hindi) Archived 2012-04-12 at the Wayback Machine .
University of Iowa article Archived 2014-11-16 at the Wayback Machine .
മുഗൾ ജനത
ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ജനവിഭാഗമാണ് മുഗൾ ജനത ( പേർഷ്യൻ : مغول ‬ ; ഉർദു : مغل ‬ ; അറബി : مغول ‬ ) .
വിവിധ മധ്യേഷ്യൻ തുർക്ക് , മംഗോൾ ഗോത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് ഇവർ.
മുഗൾ (അല്ലെങ്കിൽ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ മുഗുൾ ) എന്നതിന്റെ അർത്ഥം മംഗോളിയൻ എന്നാണ്.
13-14 നൂറ്റാണ്ടിലെ മംഗോളിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത്, ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ സൈന്യം മധ്യേഷ്യയിലേക്കും പേർഷ്യയിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
തുടർന്നുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, ഈ സൈനികരുടെ പിൻഗാമികൾ പേർഷ്യൻ, ടർക്കിഷ് മുസ്‌ലിംകളുമായി വിവാഹിതരായി ഇസ്ലാം മതവും പേർഷ്യൻ ഭാഷയും സംസ്കാരവും സ്വീകരിച്ചു.
ഇന്ത്യയും മംഗോളിയരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ കാലം തൊട്ട് തിമൂർ മുതൽ ബാബർ വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .
ദൊവാബിനെ പുറത്താക്കിയപ്പോൾ 1297 മുതൽ 1303 വരെ ദില്ലി സുൽത്താനത്ത് (1206–1526) തുടർച്ചയായ മംഗോളിയൻ ആക്രമണങ്ങളെ നേരിട്ടു.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തുർക്കോ-മംഗോൾ പടയാളിയായ ബാബർ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുകയും പിന്നീട് ഉത്തരേന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും മുഗൾ ഭരണത്തിൻ കീഴിലാവുകയും ചെയതു.
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി വരെ ഈ സാമ്രാജ്യം നിലനിന്നു.
ഭരണവർഗമെന്ന നിലയിൽ മുഗളന്മാർ പ്രധാനമായും മറ്റ് മുസ്‌ലിംകൾക്കൊപ്പം നഗരങ്ങളിലായിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്.
കുതിരസവാരി, അമ്പെയ്ത്ത്, ഗുസ്തി, എന്നിവയിലൂടെ അവർ പരമ്പരാഗതമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഉത്തരേന്ത്യയിൽ
ഉത്തരേന്ത്യയിൽ , മുഗൾ എന്ന പദം അഷ്‌റാഫ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാല് സാമൂഹിക ഗ്രൂപ്പുകളിൽ ഒന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധേയരായ മുഗൾ ബാബർ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ ഹുമയൂൺ ,  മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ അക്ബർ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തി ജഹാംഗീർ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യ ചക്രവർത്തി നൂർ ജഹാൻ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യ രാജ്ഞി ഷാജഹാൻ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യ ചക്രവർത്തി മുംതാസ് മഹൽ , മുഗൾ സാമ്രാജ്യ രാജ്ഞി ദാരാ ഷികോഹ് , മുഗൾ രാജകുമാരൻ ജഹനാര ബീഗം , മുഗൾ രാജകുമാരി ഔറംഗസീബ് , മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തി ബഹാദൂർ ഷാ സഫർ , മിർസ മുഗൾ , മുഗൾ രാജകുമാരൻ മിർസ അബുബക്ത് , മുഗൾ രാജകുമാരൻ ഇതും കാണുക ഖാൻ മുഗൾ മംഗോളിയർ അവലംബങ്ങൾ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Muslim Caste in Uttar Pradesh (A Study of Culture Contact), Ghaus Ansari, Lucknow, 1960
മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mughal_architecture മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സർവ്വശ്രേഷ്ഠമായ ഉദാഹരണമാണ് ആഗ്രയിലെ താജ്മഹൽ
ക്രിസ്തു വർഷം 16,17,18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ മുഗളരുടെ ഭരണകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വാസ്തുശൈലിയാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ (Mughal architecture) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇന്ത്യ , പാകിസ്താൻ , ബംഗ്ലാദേശ് , അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നീരാജ്യങ്ങളിലെല്ലാം മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലത്തെ നിർമിതികൾ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇസ്ലാമിക്-പേർഷ്യൻ-തുർകി-ഭാരതീയ വാസ്തുവിദ്യകളുടെ സങ്കരരൂപമാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ
സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ ബാബർ നിർമിച്ച ചില നിർമിതികളോടെയാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ബാല്യകാലം ആരംഭിക്കുന്നത്.
അഞ്ചുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തെ നിർമിതികളിൽ വളരെ കുറച്ചെണ്ണം മാത്രമേ ഇന്നവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ.
പ്രമുഖ മുഗൾചക്രവർത്തിമാരിൽ ഔറംഗസേബ് ഒഴികെയുള്ളവരെല്ലാം വാസ്തുവിദ്യയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു.
മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു പ്രധാന ഘട്ടം അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലമാണ്.
ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിൽ പൊതിഞ്ഞ നിർമിതികളായിരുന്നു ഈ കാലത്തെ പ്രത്യേകത.
രണ്ടാമത് ഷാജഹാന്റെ കാലഘട്ടമാണ് പ്രസിദ്ധം.
വെണ്ണക്കല്ല് , മുഗൾനിർമിതികളിൽ അതിന്റെ അദ്വിതീയ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കുന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.
ഷാജഹാനുശേഷം വന്ന ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ വികസിച്ചില്ല.
പിന്നീടുവന്ന ചക്രവർത്തിമാരും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ ഒന്നുംതന്നെ നൽകിയില്ല.
ഇന്ത്യൻ, പാകിസ്താനി, അഫ്ഗാനി, ഇറാനി വാസ്തുവിദ്യകളിലെല്ലം ഇന്നും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സ്വാധീനം ദർശിക്കാൻ സാധിക്കും.
ബാബർ
ബാബറിന്റെ കാലത്ത് വളരെയധികം നിർമിതികളൊന്നും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടില്ല.
കേവലം അഞ്ചുവർഷങ്ങൾ മാത്രമാണ് ബാബർ ഭരണത്തിലിരുന്നത് എന്നതാണ് ഒരു കാരണം.
ഹൈന്ദവ വാസ്തുവിദ്യയിലെപോലെ സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളും പേർഷ്യ , തുർക്കി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള  ഇസ്ലാമിക ശൈലിയുടേയും സ്വധീനം ബാബറിന്റെ നിർമിതികളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.
നിർവധി ഉദ്യാനങ്ങളും ഈ കാലത്ത് രാജ്യ വ്യാപകമായി നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.
യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിരിക്കുന്ന പുരാസ്മാരകമായ ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം , രണ്ടാമത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഹുമയുണിന്റെ കല്ലറയടങ്ങുന്ന സമുച്ചയമാണ്.
താജ്മഹലിനേക്കാളും ഉൽകൃഷ്ട സൃഷ്ടിയായാണ് ഈ ശവകുടീരത്തെ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കണക്കാക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ഉദ്യാനശവകുടീരമാണ് ഇത്.
ഡൽഹിയിലാണ് ഈ നിർമിതി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ചാർ ബാഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉദ്യാനവും ശവകുടീരമന്ദിരവും ചേരുന്ന നിർമിതിയെ അനുകരിച്ചാണ് താജ്മഹൽ നിർച്ചിരിക്കുന്നത്.
അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് പണിതീർത്തതാണെങ്കിലും ഈ ശവകുടീരത്തിന്റെ നിർമ്മാണ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത് ഹുമയൂണിന്റെ പത്നിയായിരുന്ന ഹമീദാ ബാനു ബീഗമാണ്.
അതിനായി അവർ മിരാക് മിർസ ഘിയാസ് എന്ന വാസ്തുശില്പിയെ പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വരുത്തി.
ഹുമയൂണിന്റെ മാത്രമല്ല  മുഗൾ രാജവംശത്തില്പെട്ട നിരവധി ആളുകളുടെ ശവകല്ലറകളും ഈ സമുച്ചയത്തിനകത്തുണ്ട്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുഗളരുടെ കിടപ്പാടം എന്നൊരു വിളിപ്പേരും ഈ നിർമിതിക്കുണ്ട്.
മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ താജ് മഹൽ അക്ബറിന്റെ ശവകുടീരം ജഹാംഗീറിന്റെ ശവകുടീരം, പാകിസ്താൻ ലാഹോർകോട്ട അലംഗിരി കവാടം ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം അക്ബർ
ഹുമയൂണിന്റെ മരണശേഷം അധികാരത്തിലെത്തിയത് തന്റെ പുത്രനായ അക്ബറായിരുന്നു .
നിരക്ഷരനായിരുന്നിട്ടുകൂടിയും സാഹിത്യം, സംഗീതം, കലാ എന്നീരംഗങ്ങളിൽ അക്ബർ വലിയ തല്പരനായിരുന്നു.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വാസ്തുവിദ്യയെ അക്ബറി വാസ്തുവിദ്യ (Akbari Architecture) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ആഗ്രയായിരുന്നു മുഗളന്മാരുടെ ആസ്ഥാനം.
ആയതിനാൽ അക്ബർ പണികഴിപ്പിച്ച ഭൂരിഭാഗം നിർമിതികളും ആഗ്രയിലാണുള്ളത്.
ഈദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിരവധി മന്ദിരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ആഗ്ര കോട്ട , ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി , ബുലന്ദ് ദർവാസ്സ, ജോധാ ബായ് മഹൽ എന്നിങ്ങനെ പോകുന്നു ആ പട്ടിക.
ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി: ഒരു വിശാലവീക്ഷണ ദൃശ്യം
ആഗ്രാ കോട്ട
അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് പണിത മറ്റൊരു പ്രധാനനിർമിതിയാണ് ആഗ്രയിലെ കോട്ട .
യമുനയുടെ തീരത്താണ് ആഗ്രാകോട്ട സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിൽ നിർമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ കോട്ടയ്ക്ക്, 2.5മീറ്റർ നീളമുണ്ട്.
കോട്ടയ്ക്കകത്തെക്ക് പ്രധാനമായും രണ്ട് പ്രവേശനകവാടങ്ങളാണുള്ളത്.
ഡൽഹി കവാടവും ഹാഥീ പോളും.
ഒരു കിടങ്ങാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതാണ് കോട്ട.
കോട്ടയ്ക്കകത്തെ പല ചെങ്കൽ മന്ദിരങ്ങളും ഷാജഹാൻ പൊളിച്ച് മാർബിളിൽ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി.
കോട്ടയ്ക്കകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന മന്ദിരങ്ങളാണ് ജഹാംഗീറി മഹൽ, മോത്തി മസ്ജിത് എന്നിവ.
ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി
വാസ്തുപരമായ് അക്ബറിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി എന്ന നഗരത്തിന്റെ നിർമ്മാണമാണ്.
1569ലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുന്നത്.
1574 പണിപൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്തു.
മതപരവും മതേതരമായ മന്ദിരങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി ചക്രവർത്തിയുടെ സാമൂഹിക-രാഷ്ടീയ-സാംസ്കാരിക നേട്ടങ്ങളെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നവയാണ്.
ജോധ് ഭായ് മഹൽ, ബുലന്ദ് ദർവാസ്സ, പഞ്ച് മഹൽ ദിവാൻ-ഇ-ഘാസ് തുടങ്ങിയവയാണ് ഫത്തേപുർ സിക്രിയിലെ മതേതര മന്ദിരങ്ങൾ.
അക്ബറിന്റെ പ്രിയപത്നിയായ ജോധാ ഭായിക്കു വേണ്ടി പണികഴിപ്പിച്ച  കൊട്ടാരമാണ് ജോധ് ഭായ് മഹൽ.
വിശാലമായ ഒരു നടുമുറ്റവും അതിനുചുറ്റും നിരവധി മുറികളും ചേർന്ന ഒരു നിർമിതിയാണിത്.
അക്ബറിന്റെ കാലത്തെ ചില നിർമിതികൾ ആഗ്രാ കോട്ട ഗുജറാത്തിനുമേൽ അക്ബർ നേടിയ വിജയത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായ് പണിതീർത്തതാണ് ഈ ബുലന്ദ് ദർവാസ്സ ജഹാംഗീരി മഹൽ ജഹാംഗീർ
ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നും ഹിന്ദു വാസ്തുശൈലികൾ പിന്മാറി.
ലാഹോറിലെ മുസ്ലിം പള്ളി ജഹാംഗീർ നിർമിച്ച പേർഷ്യൻ ശൈലിയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന മന്ദിരമാണ്.
ശ്രീനഗറിലെ ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവും ജഹാംഗീർ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്.
ഷാജഹാൻ ഡൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ട: എല്ലാ സ്വാതന്ത്രദിനത്തിലും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി രാജ്യത്തെ അഭിസ്ംബോധന ചെയ്യുന്നത് ഇവിടെവെച്ചാണ്.
മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ അതിന്റെ മൂർദ്ധന്യാവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നത് ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകാലത്താണ് കാലത്താണ് (1628–58).
രാജകീയ പ്രൗഢിയുള്ള താജ്മഹലാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണം.
ഇരട്ട മകുടങ്ങൾ , ചതുരാകൃതിയിലുള്ള അങ്കണത്തിൽനിന്നും പിന്നിലോട്ട് തള്ളിനിൽക്കുന്ന കമാനമാർഗങ്ങൾ, പ്രധാന നിർമിതിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഉദ്യാനങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു അക്ബറിന്റെ കാലത്തെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ തനത് സവിശേഷതകൾ.
കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ തമില്ലുള്ള പ്രതിസമതയ്ക്കും തുലനത്തിനും എപ്പോഴും ഊന്നൽകൊടുത്തിരുന്നു.
വെള്ളമാർബ്ബിളായിരുന്നു പ്രധാന നിർമ്മാണശില.
താജ്മഹലിനുശേഷം ഷാജഹാൻ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത് ഡൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ടയ്ക്കായിരുന്നു .
ഇന്ത്യയുടെ ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന് കണ്ണി എന്നാണ് ചെങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ മഹാനിർമിതി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്.
1638ലായിരുന്നു അതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്.
നിരവധി മോസ്ക്കുകളും, കൊട്ടാരങ്ങളും, മറ്റു രാജകീയ മന്ദിരങ്ങളും ഈ കോട്ടയ്ക്കകത്തുണ്ട്.
ദിവാൻ-ഇ-ആമും ദിവാൻ-ഇ-ഘാസുമാണ് കോട്ടയ്ക്കകത്തെ രണ്ട് പ്രധാന നിർമിതികൾ.
ചക്രവർത്തി സാധാരണക്കാരുമായി സംവദിച്ചിരുന്ന മണ്ഡപമാണ് ദിവാൻ-ഇ-ആം.
രാജ്യസഭാംഗങ്ങളുമായി ചക്രവർത്തി ഭരണകാര്യങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്തിരുന്നത് ദിവാൻ-ഇ-ഘാസിൽ വെച്ചും.
ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രശസ്തമായ മയൂരസിംഹാസനം ദിവാൻ-ഇ-ഘാസിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നത് ഷാജഹാന്റെ കാലത്തെ ചില നിർമിതികൾ ഡൽഹിയിലെ ജുമാ മസ്ജിദ് പാകിസ്താനിലെ ലാഹോറിലുള്ള ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം ദർവാസ്സ-ഇ-റൗസ്സ ഔറംഗസേബ് ബീവി കാ മക്ക്ബറാ
അതിരൂക്ഷ ധാർമ്മികമതാചാരങ്ങളുള്ള ചക്രവർത്തിയായിരുന്നിട്ടു കൂടിയും തന്റെ പിതാവായ ഷാജഹാനെപോലെ ഇദ്ദേഹം കലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.
വാസ്തുകലയും ലളിതകലകളും ഈ കാലയളവിൽ പുരോഗമിച്ചില്ല.
ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട അത്യപൂർവം മന്ദിരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സ്ത്രീയുടെ ശവകുടീരം(Tomb of the Lady) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബീവി കാ മക്ക്ബറാ.
ഔറംഗസേബിന്റെ ആദ്യഭാര്യയായിരുന്ന റാബിയ ഉദ് ദുറാനിക്ക് വേണ്ടി പുത്രൻ മുഹമ്മദ് അസം ഷാ പണീതീർത്താണ് ഈ ശവകുടീരമന്ദിരം.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഔറംഗാബാദിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
താജ്മഹലിന്റെ അതേമാതൃകയിൽ പണിതിരിക്കുന്ന ഈ നിർമിതിക്ക് ഡെക്കാനിലെ താജ് എന്നൊരു അപരനാമവുമുണ്ട്.
താജ്മഹലുപോലെ അത്ര മികച്ച ഒരു സൃഷ്ടിയല്ല ഇത്.
ഷാജഹാന്റെ കാലത്തെ നിർമിതികളുമായി  ബീവി കാ മക്ക്ബറയെ താരതമ്യം ചെയ്താൽ ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾവാസ്തുവിദ്യയ്ക്കുണ്ടായ അധഃപതനം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങൾ
മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലത്ത് ഇസ്ലാമിക ശൈലിയെ അനുവർത്തിച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഉദ്യാനങ്ങളാണ് മുഗൽ ഉദ്യാനങ്ങൾ.
പേർഷ്യൻ, തിമൂറിത് ഉദ്യാനങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ടാണ് മുഗളന്മാർ ഇവയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്.
ആകെ  സ്ഥലത്തെ നാലായ് വിഭജിച്ച് നിർമിച്ച ചാർ ബാഗുകളും മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങൾക്ക് ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.
ജലധാരകൾ, നീർചാലുകൾ, പുൽത്തകിടികൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങൾ.
പാകിസ്താനിലെ ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം ഒരു പ്രശസ്ത മുഗൾ ഉദ്യാനമാണ്.
ഡൽഹി , ലാഹോർ , പിൻജോർ , കാശ്മീർ , ഹരിയാന എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും.
ഇതും കാണുക മുഗൾ ശൈലി ഭാരതീയ വാസ്തുവിദ്യയിൽ ഇസ്ലാമിക സ്വാധീനവും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയും ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യ താജ്മഹൽ ഹമ്മം അവലംബം This article incorporates text from the Encyclopædia Britannica Eleventh Edition , a publication now in the public domain .
കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് Prof R Nath/Ajay Nath.
The Taj Mahal: History Architecture Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine .
(Agra -2010).
Prof R Nath/Ajay Nath.
Monuments of Delhi (Architectural Historical) Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine .
(Agra- 2010) - English translation of Syed Ahmed Khan's Urdu work 'Athar'al-Sanadid of 1846 with original sketches and inscriptions.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Mughal architecture എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങൾ (ചിത്രങ്ങൾ)
മുഗളായി ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mughlai_cuisine ഇന്ത്യൻ വിഭവങ്ങൾ എന്ന പരമ്പരയുടെ ഭാഗം പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങൾ വടക്കേ ഇന്ത്യ പ്രധാന ലേഖനം
മുഗൾ രാജവംശത്തിന്റെ പാചകരീതികളുടെ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു തെക്കേ ഏഷ്യൻ ഭക്ഷണവിഭവ പാചകരീതിയാണ്‌ മുഗളായി പാചകരീതി അല്ലെങ്കിൽ മുഗൾ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ ( ഇംഗ്ലീഷ് : Mughlai cuisine , ഉർദു : مغلای پکوان ) എന്നു പറയുന്നത്.
ആദ്യകാലത്തെ ഡെൽഹി , പഞ്ചാബ് എന്നിവടങ്ങളിലാണ്‌  ഈ പാചകരീതി പ്രധാനമായും ഉണ്ടായിരുന്നത്.
ഈ പാചകരീതി മധ്യേഷ്യയിലെ പേർഷ്യൻ , ടർക്കിഷ് പാചകരീതികളിൽ നിന്നും ഭക്ഷണവിഭവങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം  പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ടതാണ്‌.
ബ്രിട്ടനിലേയും , അമേരിക്കയിലേയും ഒട്ടൂമിക്ക ഭക്ഷണശാലകളിലെ പാചകരീതികൾ മുഗളായി രീതിയാണെന്ന് പറയാം.
മുഗളായി ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ മൃദുവായതു മുതൽ നല്ല എരിവുള്ളതുവരെ ഉണ്ട്.
അവ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനത്തിന്റെ പരിമളം കൊണ്ട് പ്രത്യേകതയേറിയതാണ്‌ ഒരു മുഗളായി പ്രധാന ഭക്ഷണം (മെയിൻ കോഴ്സ്) പലതരത്തിലുള്ളതും, അതിന്റെ കൂടെ വിവിധ തരം സൈഡ് വിഭവങ്ങളും ചേർന്നതാണ്‌.
വിഭവങ്ങൾ
മുഗൾ വിഭവങ്ങളുടെ പല പേരുകളും മുഗൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിരുന്ന പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ചതാണ്‌.
ചില പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ ചിക്കൻ മഖനി മുഗളായി ചിക്കൻ മുഗളായി പറാത്ത ബിരിയാണി ബാദ്‌ശാ കീമ മട്ടർ മീറ്റ് ദർബാരി മുഗളായി ചിക്കൻ പുലാവ് മുർഗ് കബാബ് മുഗളായി മുർഗ് നൂർജേഹാനി മുർഗ് കാലി മിർച്ച് മലായി കോഫ്ത നവരതൻ കോർമ ശാഹി മട്ടൻ കറി ഓഫ് ആഗ്ര ശാമി കബാബ് സീഖ് കബാബ് ബോട്ടി കബാബ് ഷാജഹാനി മുർഗ് മസാല ശാഹി ചിക്കൻ കോർമ ശാഹി കാജു ആലു ശാഹി രോഗൻ ജോഷ് മധുര പലഹാരങ്ങൾ ശാഹി ടുക്ര ബർഫി ഗുലാബ് ജാമുൻ കാലഖണ്ഡ് കുൾഫി ശീർ ഖോർമ ഫലൂഡ അവലംബം
മുഗു ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു.
കാസറഗോഡ് ജില്ലയിലെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് മുഗു.
മുഗൾ ചിത്രരചന
ദക്ഷിണേഷ്യൻ ചിത്രരചനയുടെ പ്രത്യേക തരമാണ് മുഗൾ ചിത്രരചന .
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഇന്ത്യ ഭരിച്ചിരുന്ന മുഗൾ സാമ്രാജ്യ കാലത്താണ് ഈ ചിത്രരചനയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധീനം ലഭിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും അധികം കാലം ഭരിച്ച മുസ്ലീം രാജാക്കന്മാരുടെ സാമ്രാജ്യമാണ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം.
പിതൃത്വം വഴി മദ്ധ്യേഷ്യൻ ഭരണാധികാരി തിമൂറിൻറെ പിൻ‌ഗാമികളും, മാതൃത്വം വഴി മംഗോൾ നേതാവായ ജെംഗിസ് ഖാന്റെ പാരമ്പര്യം ഉള്ളവരുമാണ്‌ മുഗളർ.
മംഗോൾ എന്നതിൻറെ പേർഷ്യൻ / ചഗതായ് രൂപഭേദമായ മുഗൾ എന്ന സ്വയം കല്പിത നാമം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ അവരുടെ സാമ്രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ചത് ബാബർ ആണ്.
ഇന്ത്യ , പാകിസ്താൻ , അഫ്ഗാനിസ്താൻറെ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയടങ്ങിയ വിസ്തൃതമായ ഭൂവിഭാഗമായിരുന്നു മുഗൾ സാമ്രാജ്യം.
മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും മുഗൾ ചിത്രരചന പടർന്നു, മുസ്ലീംങ്ങളിലേക്കും ഹിന്ദുക്കളിലേക്കും, പിന്നീട് സിഖുകാരിലേക്കും.
മുഗൾ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചത് തിമൂറിൻറെ പരമ്പരയിലെ നേതാവായ ബാബർ ആണ്.
കാബൂൾ ഭരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം 1526-ൽ അന്ന് ദില്ലി സുൽത്താനത്ത് ഭരിച്ചിരുന്ന ഇബ്രാഹിം ലോധിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തതോടേ പുതിയ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിൻറെ തുടക്കമായി.
ഈ കാലത്ത് ഉത്തരേന്ത്യ പല സ്വതന്ത്ര നാട്ടുരാജ്യങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു പ്രദേശമായിരുന്നു.
ഇവർ പരസ്പരം കലഹിച്ചു ദുർബ്ബലരായിരുന്നു, ദില്ലിയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ഭരിച്ച ഇബ്രാഹിം ലോധി മാത്രമാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ കുറച്ചെങ്കിലും ശക്തി പ്രാപിച്ചിരുന്നത്.
ബിഹാറിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ദരിയാഖാൻ ലോഹാനിയും ഇബ്രാഹിം ലോധിയുടെ മേൽക്കൊയ്മ അംഗീകരിച്ചില്ല.
ഇതേ പോലെ ലാഹോറിൽ ദൌലത്ത് ഖാനും ബംഗാളിൽ നസ്രത്ത് ഷാ യും വിഘടിച്ച് നിന്നു.
മേവാർ ഭരിച്ചിരുന്ന റാണാപ്രതാപ് (റാണാസംഗ, സംഗ്രാമ്സിംഹ)യും ചെറിയതോതിൽ ശക്തി നേടിയിരുന്നു.