smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അകത്തുകടന്നാൽ, നാളികേരം ഉടയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടാണ് നാളികേരം ഉടയ്ക്കൽ.
നിത്യേന ആയിരക്കണക്കിന് നാളികേരങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉടഞ്ഞുപോകുന്നത്.
ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ റെക്കോർഡാണ്.
തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ തിടപ്പള്ളി പണിതിട്ടുണ്ട്.
ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിൽ പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്.
അതാണ് ഗർഭഗൃഹം.
മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഗണപതിവിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു.
ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹം വലതുകാൽ തൂക്കിയിട്ട് പീഠത്തിലിരിയ്ക്കുന്ന ഭാവത്തിലാണ്.
പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ മഴുവും, പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കയറും, മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ മോദകവും കാണാം.
ശ്രീകോവിലിന് എടുത്തുപറയത്തക്ക യാതൊരു സവിശേഷതയുമില്ല.
തീർത്തും ലളിതമായ നിർമ്മിതിയാണ്.
വടക്കുവശത്ത് ഓവുണ്ട്.
അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോരുന്നു.
വളരെ ചെറുതാണ് നാലമ്പലവും എങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം.
തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ തിടപ്പള്ളിയുണ്ട് .
നിത്യേന ഇവിടെ അപ്പത്തിന്റെയും അടയുടെയും വാസന പുറത്തുവരുന്നുണ്ടാകും.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രത്യേക മുറിയിൽ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്.
ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന തീർത്ഥാടകർ ഈ നടയിൽ വച്ചാണ് മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ മറ്റൊരു മുറിയിൽ ദുർഗ്ഗാഭഗവതി കുടികൊള്ളുന്നു.
ചതുർബാഹുവാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ.
നവരാത്രിനാളുകൾ ഈ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷമാണ്.
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീ മഹാഗണപതി
രത്നപീഠത്തിലിരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ള വിഗ്രഹമാണ് ഗണപതിഭഗവാന്റേത്.
ബാലഗണപതിയായാണ് സങ്കല്പം.
മൂന്നടി ഉയരമുള്ള വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു.
തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിലെ ഒരു സൈനികന് പുഴയിൽ നിന്ന് കിട്ടിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന വിഗ്രഹം പിൽക്കാലത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് കഥ.
ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ മഴുവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കയറും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ മോദകവും കാണാം.
വലത്തോട്ടാണ് തുമ്പിക്കൈ പോകുന്നത്.
നാളികേരമുടയ്ക്കലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാട്.
ദിവസവും ആയിരക്കണക്കിന് നാളികേരങ്ങളാണ് പഴവങ്ങാടിയിൽ ഉടഞ്ഞുതീരുന്നത്.
അപ്പം, അട, മോദകം, ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
ഉപദേവതകൾ അയ്യപ്പൻ
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് താരകബ്രഹ്മസ്വരൂപനും ഹരിഹരപുത്രനുമായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
ഒരു കയ്യിൽ വാൾ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ള അയ്യപ്പനാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
ഒന്നരയടി ഉയരമുണ്ട് ഇവിടത്തെ അയ്യപ്പവിഗ്രഹത്തിന്.
അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ നടയിലാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം.
നെയ്യഭിഷേകം, അപ്പം, അട, എള്ളുപായസം, എള്ളുതിരി എന്നിവയാണ് ഗണപതിസഹോദരനായ അയ്യപ്പന് പ്രധാനവഴിപാടുകൾ.
ദുർഗ്ഗാ ഭഗവതി
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഭഗവതി കുടികൊള്ളുന്നു.
ചതുർബാഹുവായ ദുർഗ്ഗാദേവിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
മൂന്നടി ഉയരമുണ്ട് ഇവിടത്തെ ചതുർബാഹുവിഗ്രഹത്തിന്.
പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ഭഗവതിയുടെ താഴത്തെ രണ്ടുകൈകളും അഭയവരദമുദ്രാങ്കിതങ്ങളാണ്.
ലളിതാസഹസ്രനാമാർച്ചന, പട്ടും താലിയും ചാർത്തൽ, നെയ്പ്പായസം എന്നിവയാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
നവരാത്രി നാളുകളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ടാകും.
ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
നാഗരാജാവും നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവും അടങ്ങുന്നതാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ.
നൂറും പാലും നിവേദ്യവും മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകവുമാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകും.
നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് പഴവങ്ങാടി ഗണപതിക്ഷേത്രം.
രാവിലെ നാലരമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു.
തുടർന്ന് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് അഭിഷേകം.
അഞ്ചരയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും തുടർന്ന് ഗണപതിഹോമവും നടക്കുന്നു.
രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് ഉച്ചപ്പൂജയും തുടർന്ന് നവക-പഞ്ചഗവ്യ കലശാഭിഷേകങ്ങളും കഴിഞ്ഞ് പത്തരയോടെ നടയടയ്ക്കുന്നു.
സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധനയും തുടർന്ന് ഏഴുമണിയ്ക്ക് അത്താഴപ്പൂജയും നടത്തി എട്ടുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടയടയ്ക്കുന്നു.
വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: വിനായക ചതുർത്ഥി) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും.
വഞ്ചിയൂർ അത്തിയറ മഠത്തിനാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം.
മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റ് വകയാണ്.
വിശേഷദിവസങ്ങൾ വിനായക ചതുർത്ഥി
ചിങ്ങമാസത്തിലെ വെളുത്ത ചതുർത്ഥി ദിവസം ആഘോഷിയ്ക്കുന്ന വിനായക ചതുർത്ഥിയാണ് പഴവങ്ങാടി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷം.
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷണങ്ങളിലൊന്നാണിത്.
ഗണപതിഭഗവാന്റെ ജന്മദിനമായി അറിയപ്പെടുന്ന വിനായക ചതുർത്ഥി നാളിൽ ക്ഷേത്രനട രാവിലെ നേരത്തേ തുറന്ന് പൂജ നടത്തുന്നു.
അന്നേദിവസം അഷ്ടദ്രവ്യമഹാഗണപതിഹോമമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്.
നൂറ്റെട്ട് നാളികേരങ്ങളാണ് ഈ ഹോമത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്.
ക്ഷേത്രം തന്ത്രിയുടെ  നേതൃത്വത്തിലാണ് ഹോമം നടത്തുന്നത്.
ക്ഷേത്രം നടത്തിപ്പുകാരായ മദ്രാസ് റെജിമന്റുകാരുടെ വക വലിയ അലങ്കാരങ്ങളാണ് ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകുക.
പണ്ടുകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം രണ്ടുകിലോമീറ്റർ അകലെക്കിടക്കുന്ന തമ്പാനൂർ വരെ വലിയ അലങ്കാരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നതായി പഴമക്കാർ പറയുന്നു.
സന്ധ്യയ്ക്ക് തുറന്ന വാഹനത്തിൽ ഗണപതിവിഗ്രഹം നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിന് ഇറക്കുന്നു.
2015 വരെ മൂന്ന് ആനകളുടെ അകമ്പടിയോടെയാണ് എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന പ്രദക്ഷിണം കിഴക്കേ കോട്ടയിലൂടെ പദ്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്തുകയും, തുടർന്ന് പദ്മനാഭസ്വാമിയെയും പദ്മതീർത്ഥക്കുളത്തെയും വലംവച്ചശേഷം തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്.
നിരവധി ഭക്തജനങ്ങളാണ് ഈ കാഴ്ച കാണാനായി വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചേരുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുമ്പോഴും ക്ഷേത്രത്തിൽ മടങ്ങിയെത്തുമ്പോഴും കരിമരുന്നുപ്രയോഗം നടത്തുന്നതും പതിവായിരുന്നു.
എന്നാൽ, 2016-ൽ ഇതും നിർത്തി.
അന്നേദിവസം അപ്പവും മോദകവുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യവസ്തുക്കൾ.
വിനായക ചതുർത്ഥിയോടനുബന്ധിച്ച് സമീപകാലത്തായി വിവിധ ഹൈന്ദവ സംഘടനകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഗണേശോത്സവം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
മഹാരാഷ്ട്ര , തമിഴ്‌നാട് തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വ്യാപകമായ ഗണേശോത്സവങ്ങളുടെ മാതൃകയിലാണ് ഇത് നടത്തപ്പെടുന്നത്.
കളിമണ്ണുകൊണ്ട് ഗണപതിവിഗ്രഹങ്ങളുണ്ടാക്കി ചതുർത്തിയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള പത്തുദിവസം പൂജ നടത്തുന്നതും ചതുർത്ഥിയുടെ പിറ്റേദിവസം ( പഞ്ചമി ) നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നതുമാണ് ചടങ്ങ്.
ശംഖുമുഖം കടപ്പുറത്താണ് വിഗ്രഹങ്ങൾ നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നത്.
ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഘോഷയാത്രകൾ വളരെ വലുതാണ്.
ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടുതന്നെ ഇവ ജനശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Rwandan_Genocide
റുവാണ്ടയിൽ ന്യൂനപക്ഷമായ ടുട്സി വംശജരെ ഭൂരിപക്ഷമായ ഹുടു വംശജർകൊന്നൊടുക്കിയ സംഭവമാണ് റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
1994 ഏപ്രിൽ 7 മുതൽ ജൂലായ് മദ്ധ്യം വരെയുള്ള 100 ദിവസങ്ങൾക്കിടയിൽ അഞ്ച് ലക്ഷത്തിനും പത്ത് ലക്ഷത്തിനുമിടയിൽ ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇത്  റുവാണ്ടയുടെ ജനസംഖ്യയുടെ 20% ശതമാനത്തോളം വരും.
റുവാണ്ടയിലെ 70% ടുട്സികൾ ഈ വംശഹത്യയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു
റുവാണ്ടയിലെയും ഉഗാണ്ടയിലെയും ആഫ്രിക്കയിലെ മറ്റ് അയൽരാജ്യങ്ങളിലെയും ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഹുട്ടു, ടുട്സി ഗോത്രങ്ങളാണ് .
അവർക്ക് പുരാതന ചരിത്രമുണ്ട്.
ടുട്സി ഗോത്രം വളരെക്കാലമായി ഒരു കുലീന ജനതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, അതേസമയം ഹുട്ടുകൾ ഇടത്തരക്കാരും ദരിദ്രരും ചേർന്നതാണ്.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി മുതൽ ജർമ്മനി , ഇറ്റലി , ബെൽജിയം തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ കൊളോണിയൽ നയങ്ങൾക്കെതിരെ തുട്സി ഗോത്രം കലാപം നടത്തി .
ഇതിൽ ഭയന്ന കൊളോണിയലിസ്റ്റുകൾ ഹുട്ടു ഗോത്രത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും അവർക്ക് ഒരു പുതിയ രാജ്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു.
1962-ൽ റുവാണ്ട എന്ന പുതിയ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
ഹുട്ടു പ്രതിനിധികളുടെ കൈകളിലായിരുന്നു അധികാരം.
ടുട്സികൾ പുറത്താക്കപ്പെടുകയും അയൽരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാവുകയും ചെയ്തു.
1980-കളോടെ, അയൽരാജ്യങ്ങളായ സൈർ , ടാൻസാനിയ , ഉഗാണ്ട എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന നിരവധി ടുട്സികൾ അഭയാർത്ഥി പദവിയിലായിരുന്നു .
ഏറ്റവും സജീവമായ ടുട്സികൾ ഉഗാണ്ടയിലായിരുന്നു , അവിടെ അവർ റുവാണ്ട പാട്രിയോട്ടിക് ഫ്രണ്ട് (ആർവിഎഫ്) പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു.
റുവാണ്ടയിലെ സർക്കാരിനെ നവീകരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആർവിഎഫ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം.
1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ഏകദേശം 14,000 സൈനികരുമായി RAF റുവാണ്ടയെ ആക്രമിച്ചു.
റുവാണ്ടൻ സൈന്യം അവരെ തടയും.
മധ്യത്തിൽ ഒരു ഉടമ്പടി ഒപ്പുവച്ചു, പക്ഷേ അത് തകർന്നു, 1991 മധ്യത്തിൽ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു .
1993 ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും റുവാണ്ടയിലെ ഗവൺമെന്റിനെ നവീകരിക്കാനും ഒരു കരാർ ഒപ്പിട്ടു .
കരാർ പ്രകാരം, റുവാണ്ടയിൽ ഒരു താൽക്കാലിക സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു , ഹുട്ടു, ടുട്സി ഗോത്രവർഗക്കാർക്ക് അധികാരത്തിൽ തുല്യ അവകാശമുണ്ട്, ഇരുപക്ഷത്തെയും സായുധ സേനയെ ഒന്നിപ്പിക്കണമെന്നും അഭയാർഥികളെ തിരിച്ചയക്കണമെന്നും പറഞ്ഞു.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക കമ്മീഷൻ രൂപീകരിച്ചു .
അക്കാലത്ത് രാജ്യത്ത് കലാപങ്ങൾ വർധിച്ചുവരികയായിരുന്നു കലാപത്തിലേക്കു നയിച്ച കാരണങ്ങൾ 1994 ഏപ്രിൽ 6 ന് തലസ്ഥാനമായ കിഗാലിയിലേക്ക് വരികയായിരുന്ന വിമാനം ഇടിച്ച് പൊട്ടിത്തെറിച്ചു.
വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന റുവാണ്ടൻ പ്രസിഡൻറ് ഹബരിമാനയും ഉഗാണ്ടൻ പ്രസിഡൻറ് എൻതര്യമിറയും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
സംസ്ഥാന ഭരണം തിയോഡോർ സിന്ദികുബ്വാബോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടക്കാല സർക്കാരിന് കൈമാറും.
ഏപ്രിൽ 7 ന് കിഗാലി വിമാനത്താവളത്തിലെ ബെൽജിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ റുവാണ്ടൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ പിടികൂടി നിരായുധരാക്കി.
റുവാണ്ടൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ ടുട്സികളെയും നിഷ്പക്ഷരായ ഹുട്ടുകളെയും ക്രൂരമായി കൊല്ലാൻ തുടങ്ങി.
കൂട്ടക്കൊലകളുടെ ഒരു തരംഗം രാജ്യത്തുടനീളം വ്യാപിക്കാൻ തുടങ്ങി.
റുവാണ്ടൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഉവിലിംഗിമാനയെ സൈന്യം ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തി .
റുവാണ്ടൻ സൈന്യം പിടികൂടിയ യുഎൻ സമാധാന സേനാംഗങ്ങളെ ക്രൂരമായി പീഡിപ്പിക്കുകയും കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു  .
മിക്കവാറും എല്ലാ റുവാണ്ടൻ  നേരത്തെയോ  ടുട്സികളെയും അവരുടെ അനുഭാവികളെയും നിഷ്കരുണം ഉന്മൂലനം  വാദിച്ചു .
റുവാണ്ടൻ പാട്രിയോട്ടിക് ഫ്രണ്ട് രാജ്യത്തിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് ഒരു ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു.
ബെൽജിയവും ഫ്രാൻസും തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി .
കിഗാലിയിലെ ഒരു ആശുപത്രിയിലെ നൂറോളം ടുട്സികൾ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെട്ടു.
കിഗാലിയിലെ ഒരു സ്കൂളിലെ രണ്ടായിരത്തോളം ടുട്സികൾ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഏപ്രിൽ 15 ന് കിബുംഗോയിലെ ഒരു പള്ളിയിൽ 2,800 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു .
ഏപ്രിൽ 18 ന്, ഇന്ററാഹാംവെ എന്ന പ്രത്യേക സൈനിക വിഭാഗം 21,000-ത്തിലധികം ടുട്സികളെ നിഷ്കരുണം കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
ഏപ്രിൽ 19-ന്, തിയോഡോർ സിന്ദികുബ്വാബോ, ബ്യൂട്ടാർ പ്രവിശ്യയിലെ എല്ലാ ടുട്സികളെയും കത്തുന്ന ടയറുകൾ കൊണ്ട് മുൻകൂട്ടി നിറച്ച കുഴികളിലേക്ക് വലിച്ചെറിയാൻ റേഡിയോ വഴി ഉത്തരവിട്ടു  .
ഏപ്രിൽ 22 ന് സോബു ആശ്രമത്തിൽ 7,000 ടുട്സികൾ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെട്ടു.
അവരിൽ 600-ലധികം പേർ ജീവനോടെ ചുട്ടെരിച്ചു.
മെയ് 31 ന് RVF ഉദ്യോഗസ്ഥർ രാജ്യത്തിന്റെ പകുതിയും പിടിച്ചെടുത്തു.
ജൂലൈ 4 ന് ആർവിഎഫ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ കിഗാലി പിടിച്ചെടുത്തു .
താമസിയാതെ രാജ്യത്തെയാകെ സ്ഥിതിഗതികൾ ശാന്തമായി.
ക്രിമിനൽ ഹൂട്ടുകൾ അയൽരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു.
കൊല്ലപ്പെട്ട ടുട്സികൾക്ക് RVF സൈനികർ പ്രതികാരം ചെയ്തു: സർക്കാർ സേനയിലെ സൈനികരുടെ (ഹുട്ടു) കുടുംബാംഗങ്ങളെ അവർ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അവലംബം ↑ See, e.g., Rwanda: How the genocide happened , BBC , April 1, 2004, which gives an estimate of 800,000, and OAU sets inquiry into Rwanda genocide , Africa Recovery, Vol.
12 1#1 (August 1998), p
4, which estimates the number at between 500,000 and 1,000,000.
Seven out of every 10 Tutsis were killed.
റുവാണ്ട ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Rwanda
മധ്യ ആഫ്രിക്കയിലെ ഗ്രേറ്റ് റിഫ്റ്റ് വാലിയിലെ ഒരു രാജ്യമാണ് റുവാണ്ട , ഔദ്യോഗികമായി റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് റുവാണ്ട , ഇവിടെ ആഫ്രിക്കൻ ഗ്രേറ്റ് ലേക്സ് മേഖലയും തെക്കുകിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയും സംഗമിക്കുന്നു.
ഭൂമധ്യരേഖയുടെ ഏതാനും ഡിഗ്രി തെക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന റുവാണ്ട, ഉഗാണ്ട , ടാൻസാനിയ , ബുറുണ്ടി , ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ എന്നിവയുടെ അതിർത്തികളാണ്.
ഇത് വളരെ ഉയർന്നതാണ്, ഇതിന് "ആയിരം കുന്നുകളുടെ നാട്" എന്ന സൗബ്രിക്വറ്റ് നൽകുന്നു, അതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം പടിഞ്ഞാറ് പർവതങ്ങളും തെക്കുകിഴക്ക് സവന്നയും ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു, രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി തടാകങ്ങളുണ്ട്.
കാലാവസ്ഥ മിതശീതോഷ്ണവും ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശവുമാണ്, ഓരോ വർഷവും രണ്ട് മഴക്കാലങ്ങളും രണ്ട് വരണ്ട സീസണുകളും.
റുവാണ്ടയിൽ 12.6 ദശലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുണ്ട്, 26,338 km2 (10,169 ചതുരശ്ര മൈൽ) ഭൂമിയിൽ താമസിക്കുന്നു, ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമാണിത്;  10,000 km2 വിസ്തൃതിയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള അഞ്ചാമത്തെ രാജ്യമാണിത്.
തലസ്ഥാനത്തും ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ കിഗാലിയിലും ഒരു ദശലക്ഷം ആളുകൾ താമസിക്കുന്നു
ജനസംഖ്യ യുവാക്കളാണ്, പ്രധാനമായും ഗ്രാമീണരാണ്;  ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് റുവാണ്ട, ശരാശരി പ്രായം 19 വയസ്സാണ്.
സാംസ്കാരികവും ഭാഷാപരവുമായ ഒരു ഗ്രൂപ്പായ ബനിയർവാണ്ടയിൽ നിന്നാണ് റുവാണ്ടക്കാർ വരുന്നത്.
എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഗ്രൂപ്പിൽ മൂന്ന് ഉപഗ്രൂപ്പുകൾ ഉണ്ട്: ഹുട്ടു, ടുട്സി, ത്വ.
വനത്തിൽ വസിക്കുന്ന പിഗ്മി ജനതയാണ് ത്വാ, റുവാണ്ടയിലെ ആദ്യകാല നിവാസികളുടെ പിൻഗാമികളായി പലപ്പോഴും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹുട്ടുവിൻറെയും ടുട്സിയുടെയും ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ചും പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വിയോജിപ്പുണ്ട്;  ഒരു ജനവിഭാഗത്തിനുള്ളിലെ മുൻ സാമൂഹിക ജാതികളിൽ നിന്നാണ് വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ഹുട്ടുവും ടുട്സിയും വെവ്വേറെയും വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും രാജ്യത്ത് എത്തിയതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.
രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മതം ക്രിസ്തുമതമാണ്;  പ്രധാന ഭാഷ കിൻയാർവാണ്ടയാണ്, മിക്ക റുവാണ്ടക്കാരും സംസാരിക്കുന്നു, ഇംഗ്ലീഷും ഫ്രഞ്ചും അധിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
പരമാധികാര രാഷ്ട്രമായ റുവാണ്ടയിൽ പ്രസിഡൻഷ്യൽ ഭരണസംവിധാനമുണ്ട്.
2000 മുതൽ തുടർച്ചയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച റുവാണ്ടൻ പാട്രിയോട്ടിക് ഫ്രണ്ടിന്റെ (ആർപിഎഫ്) പോൾ കഗാമെയാണ് പ്രസിഡന്റ്.
അയൽരാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇന്ന് റുവാണ്ടയിൽ അഴിമതിയുടെ തോത് കുറവാണ്, എന്നിരുന്നാലും പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്തലും ഭീഷണിപ്പെടുത്തലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
പ്രസംഗം.
കൊളോണിയൽ കാലം മുതൽ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നത് കർശനമായ ഒരു ഭരണ ശ്രേണിയാണ്;  2006-ൽ വരച്ച അതിർത്തികളാൽ നിർവചിക്കപ്പെട്ട അഞ്ച് പ്രവിശ്യകളുണ്ട്.
ദേശീയ പാർലമെന്റിൽ സ്ത്രീ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള ലോകത്തിലെ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റുവാണ്ട, മറ്റ് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ ബൊളീവിയയും ക്യൂബയുമാണ്.
ശിലായുഗത്തിലും ഇരുമ്പുയുഗത്തിലും വേട്ടയാടുന്നവർ ഈ പ്രദേശം താമസമാക്കി, പിന്നീട് ബന്തു ജനതയും.
ജനസംഖ്യ ആദ്യം വംശങ്ങളായും പിന്നീട് രാജ്യങ്ങളായും കൂടിച്ചേർന്നു.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യം മുതൽ റുവാണ്ട രാജ്യം ആധിപത്യം പുലർത്തി, തുട്‌സി രാജാക്കന്മാർ മറ്റുള്ളവരെ സൈനികമായി കീഴടക്കുകയും അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും പിന്നീട് ഹുട്ടു വിരുദ്ധ നയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
ജർമ്മനി 1884-ൽ റുവാണ്ടയെ ജർമ്മൻ ഈസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കയുടെ ഭാഗമായി കോളനിയാക്കി, 1916-ൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ബെൽജിയം ആക്രമിച്ചു.
രണ്ട് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും രാജാക്കന്മാരിലൂടെ ഭരിക്കുകയും ടുട്സി അനുകൂല നയം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു.
1959-ൽ ഹുട്ടു ജനത കലാപം നടത്തി.
അവർ നിരവധി ടുട്സികളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുകയും ഒടുവിൽ 1962-ൽ പ്രസിഡന്റ് ഗ്രെഗോയർ കയിബണ്ടയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സ്വതന്ത്ര, ഹുട്ടു-ആധിപത്യമുള്ള റിപ്പബ്ലിക് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
1973-ലെ സൈനിക അട്ടിമറി കയിബണ്ടയെ അട്ടിമറിക്കുകയും ഹുട്ടു അനുകൂല നയം നിലനിർത്തിയ യുവനാൽ ഹബ്യാരിമാനയെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.
ടുട്‌സിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള റുവാണ്ടൻ പാട്രിയോട്ടിക് ഫ്രണ്ട് 1990-ൽ ഒരു ആഭ്യന്തരയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
1994 ഏപ്രിലിൽ ഹബ്യാരിമാന വധിക്കപ്പെട്ടു.
റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യയിൽ സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു, ഹുട്ടു തീവ്രവാദികൾ 500,000-1,000,000 ഹുട്ടുവിലെ രാഷ്ട്രീയ മിതവാദികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
നൂറു ദിവസം.
1994 ജൂലൈയിൽ സൈനിക വിജയത്തോടെ ആർപിഎഫ് വംശഹത്യ അവസാനിപ്പിച്ചു.
1994-ലെ വംശഹത്യയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ റുവാണ്ടയുടെ വികസ്വര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടി നേരിട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് അത് ശക്തിപ്പെട്ടു.
സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും ഉപജീവന കൃഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.
കാപ്പിയും തേയിലയുമാണ് കയറ്റുമതിക്കുള്ള പ്രധാന നാണ്യവിളകൾ.
വിനോദസഞ്ചാരം അതിവേഗം വളരുന്ന മേഖലയാണ്, ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തിന്റെ വിദേശനാണ്യ വരുമാനത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്.
ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, സ്റ്റാർട്ട് അപ്പ് കമ്പനികളുടെ വർദ്ധനവോടെ, ആഫ്രിക്കയുടെ വളർന്നുവരുന്ന ടെക് ഹബ്ബായി റുവാണ്ടയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
പർവത ഗൊറില്ലകളെ സുരക്ഷിതമായി സന്ദർശിക്കാൻ കഴിയുന്ന രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റുവാണ്ട, ഗൊറില്ല ട്രാക്കിംഗ് പെർമിറ്റിന് സന്ദർശകർ ഉയർന്ന വില നൽകുന്നു.
സംഗീതവും നൃത്തവും റുവാണ്ടൻ സംസ്‌കാരത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഡ്രമ്മുകളും ഉയർന്ന നൃത്തവും.
പരമ്പരാഗത കലകളും കരകൗശലവസ്തുക്കളും രാജ്യത്തുടനീളം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇമിഗോംഗോ, അതുല്യമായ ചാണക കല.
1994 മുതൽ റുവാണ്ടൻ പാട്രിയോട്ടിക് ഫ്രണ്ട് ഭരിക്കുന്ന ദ്വിസഭ പാർലമെന്റുള്ള ഒരു ഏകീകൃത പ്രസിഡൻഷ്യൽ സംവിധാനമായാണ് റുവാണ്ട ഭരിക്കുന്നത്.
ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസ്, COMESA, OIF, ഈസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി എന്നിവയിലെ അംഗമാണ് രാജ്യം.
2022 ജൂണിൽ, 2020-ൽ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്‌തിരുന്ന കോമൺ‌വെൽത്ത് ഗവൺമെന്റ് തലവന്മാരുടെ മീറ്റിംഗിന് (CHOGM) രാജ്യം ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു, COVID-19 പാൻഡെമിക് കാരണം അത് റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു.
ഇന്നത്തെ റുവാണ്ടയുടെ ആധുനിക മനുഷ്യവാസം, ഏറ്റവും പുതിയ, അവസാനത്തെ ഗ്ലേഷ്യൽ കാലഘട്ടം മുതൽ, ഒന്നുകിൽ ബിസി 8000-നോടടുത്ത നിയോലിത്തിക്ക് കാലഘട്ടത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ തുടർന്നുള്ള നീണ്ട ഈർപ്പമുള്ള കാലഘട്ടത്തിലോ, ഏകദേശം 3000 ബിസി വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലാണ്.
ശിലായുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ വേട്ടയാടുന്നവർ വിരളമായ കുടിയേറ്റം നടത്തിയതിന്റെ തെളിവുകൾ പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, തുടർന്ന് ഇരുമ്പുയുഗത്തിന്റെ ആദ്യകാല കുടിയേറ്റക്കാരുടെ ഒരു വലിയ ജനസംഖ്യയും, അവർ കുഴിച്ച മൺപാത്രങ്ങളും ഇരുമ്പ് ഉപകരണങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു.
ഈ ആദ്യകാല നിവാസികൾ റുവാണ്ടയിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ആദിവാസി പിഗ്മി വേട്ടക്കാരായ ത്വയുടെ പൂർവ്വികർ ആയിരുന്നു.
ബിസി 700 നും എഡി 1500 നും ഇടയിൽ, നിരവധി ബന്തു ഗ്രൂപ്പുകൾ റുവാണ്ടയിലേക്ക് കുടിയേറി, കൃഷിക്കായി വനഭൂമി വെട്ടിത്തെളിച്ചു.
വനത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ത്വാ അവരുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഭൂരിഭാഗവും നഷ്ടപ്പെട്ട് പർവത ചരിവുകളിലേക്ക് നീങ്ങി.
ബന്തു കുടിയേറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് നിരവധി സിദ്ധാന്തങ്ങളുണ്ട്;  ആദ്യ കുടിയേറ്റക്കാർ ഹുട്ടുവായിരുന്നു, അതേസമയം തുട്സികൾ പിന്നീട് ഒരു പ്രത്യേക വംശീയ വിഭാഗമായി, ഒരുപക്ഷേ നിലോ-ഹാമിറ്റിക് വംശജരിൽ നിന്ന് കുടിയേറി.
നിലവിലുള്ള സമൂഹത്തെ കീഴടക്കുന്നതിനുപകരം ഇൻകമിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കുടിയേറ്റം സാവധാനത്തിലും സ്ഥിരതയിലും ആയിരുന്നു എന്നതാണ് ഒരു ബദൽ സിദ്ധാന്തം.
ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് കീഴിൽ, ഹുട്ടു, ടുട്സി വേർതിരിവ് പിന്നീട് ഉയർന്നുവന്നു, അത് വംശീയതയെക്കാൾ ഒരു വർഗ്ഗ വ്യത്യാസമായിരുന്നു.
റുവാണ്ടയുടെ പ്രസിഡന്റ് രാഷ്ട്രത്തലവനാണ്, കൂടാതെ റുവാണ്ട മന്ത്രിസഭയുമായി ചേർന്ന് നയം രൂപീകരിക്കുക, കരുണയുടെ പ്രത്യേകാവകാശം പ്രയോഗിക്കുക, സായുധ സേനയെ ആജ്ഞാപിക്കുക, ഉടമ്പടികൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക, പ്രസിഡന്റിന്റെ ഉത്തരവുകളിൽ ഒപ്പിടുക, യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുക എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിപുലമായ അധികാരങ്ങളുണ്ട്.
അടിയന്തരാവസ്ഥ.
ഓരോ ഏഴു വർഷത്തിലും ജനകീയ വോട്ടിലൂടെ പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും പ്രധാനമന്ത്രിയെയും മന്ത്രിസഭയിലെ മറ്റെല്ലാ അംഗങ്ങളെയും നിയമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
2000-ൽ തന്റെ മുൻഗാമിയായ പാസ്ചർ ബിസിമുംഗുവിന്റെ രാജിയെത്തുടർന്ന് അധികാരമേറ്റ പോൾ കഗാമെയാണ് നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ്.
പിന്നീട് 2003-ലും 2010-ലും നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കഗാമെ വിജയിച്ചു.
എന്നാൽ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെ "വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയ അടിച്ചമർത്തലുകളും"  അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനെതിരായ അടിച്ചമർത്തൽ".
ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 101 മുമ്പ് പ്രസിഡന്റുമാരെ രണ്ട് തവണയായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, എന്നാൽ 2015 ലെ ഒരു റഫറണ്ടത്തിൽ ഇത് മാറ്റി, 3.8 ദശലക്ഷം റുവാണ്ടക്കാർ ഒപ്പിട്ട ഒരു നിവേദനത്തെത്തുടർന്ന് കൊണ്ടുവന്നു.
ഭരണഘടനയിലെ ഈ മാറ്റത്തിലൂടെ, 2034 വരെ കഗാമെക്ക് പ്രസിഡന്റായി തുടരാം.
2017-ൽ 98.79% വോട്ടോടെ കഗാമെ മൂന്നാം തവണയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1994 മുതൽ നിലവിൽ വന്ന പരിവർത്തന ഭരണഘടനയ്ക്ക് പകരമായി 2003-ലെ ദേശീയ റഫറണ്ടത്തെ തുടർന്നാണ് ഭരണഘടന അംഗീകരിച്ചത്.
ജനാധിപത്യത്തിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും അധിഷ്ഠിതമായ രാഷ്ട്രീയമുള്ള ഒരു ബഹുകക്ഷി ഭരണ സംവിധാനമാണ് ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്നത്.
എന്നിരുന്നാലും, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം എന്നതിന് ഭരണഘടന വ്യവസ്ഥകൾ നൽകുന്നു.
"രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ വംശം, വംശം, ഗോത്രം, വംശം, പ്രദേശം, ലിംഗം, മതം അല്ലെങ്കിൽ വിവേചനത്തിന് കാരണമായേക്കാവുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിഭജനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു" എന്ന് ആർട്ടിക്കിൾ 54 പറയുന്നു.
ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, അപകീർത്തികരമായ പ്രസംഗങ്ങൾ, വംശഹത്യ നിഷേധം, ഇരകളെ പരിഹസിക്കൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വംശഹത്യ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തെ ക്രിമിനൽ കുറ്റമാക്കുന്ന നിയമങ്ങളും സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്‌സ് വാച്ചിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ നിയമങ്ങൾ റുവാണ്ടയെ ഫലപ്രദമായി ഒരു കക്ഷിരാഷ്ട്രമാക്കി മാറ്റുന്നു, കാരണം "മറ്റൊരു വംശഹത്യ തടയുന്നതിന്റെ മറവിൽ സർക്കാർ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ വിയോജിപ്പുകളോട് അസഹിഷ്ണുത കാണിക്കുന്നു".
ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലും വിമർശനാത്മകമാണ്;  2014/15 ലെ റിപ്പോർട്ടിൽ, ആംനസ്റ്റി പറഞ്ഞു, "ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ കലാപമോ പ്രശ്‌നങ്ങളോ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള നിയമങ്ങൾ "അവരുടെ സംഘടനയ്‌ക്കോ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിനോ ഉള്ള അവരുടെ അവകാശങ്ങളുടെ നിയമാനുസൃതമായ വിനിയോഗത്തിനായി" ആളുകളെ തടവിലാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.
പാർലമെന്റ് രണ്ട് സഭകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഇത് നിയമനിർമ്മാണം നടത്തുകയും പ്രസിഡന്റിന്റെയും കാബിനറ്റിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ ഭരണഘടനയാൽ അധികാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
താഴത്തെ ചേംബർ ചേംബർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസ് ആണ്, അതിൽ 80 അംഗങ്ങൾ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
ഈ സീറ്റുകളിൽ ഇരുപത്തിനാലും സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്, പ്രാദേശിക സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സംയുക്ത അസംബ്ലിയിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു;  മറ്റൊരു മൂന്ന് സീറ്റുകൾ യുവാക്കൾക്കും വികലാംഗർക്കും വേണ്ടി സംവരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്;  ബാക്കിയുള്ള 53 പേർ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സമ്പ്രദായത്തിന് കീഴിൽ സാർവത്രിക വോട്ടവകാശം വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു.
2018 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ തുടർന്ന്, 49 വനിതാ ഡെപ്യൂട്ടിമാരുണ്ട്, 2013 ലെ 51 ൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞു.
2020 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ദേശീയ പാർലമെന്റിൽ സ്ത്രീ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റുവാണ്ട.
മുകളിലെ ചേംബർ 26 സീറ്റുകളുള്ള സെനറ്റാണ്, അവരുടെ അംഗങ്ങളെ വിവിധ ബോഡികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
സെനറ്റർമാരിൽ കുറഞ്ഞത് 30% സ്ത്രീകളാണ്.
സെനറ്റർമാർക്ക് എട്ട് വർഷത്തെ കാലാവധിയുണ്ട്.
(റുവാണ്ടയിലെ ലിംഗസമത്വവും കാണുക.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ {{ cite book }} :  CS1 maint: DOI inactive as of ജനുവരി 2024 ( link ) ↑ 1 2 3 4 International Monetary Fund .
"World Economic Outlook Database, October 2023".
Retrieved 11 October 2023.
↑ ↑ ↑ {{ cite book }} : | edition= has extra text ( help )
രാമൻതുരുത്ത്
കേരളത്തിലെ കൊച്ചി നഗരത്തിൻറെ ഭാഗമായ ദ്വീപുകളിലൊന്നാണ് രാമൻതുരുത്ത് .
1967 നവംബറിലെ കേരള നിയമസഭയുടെ ലയന ഉത്തരവ് അനുസരിച്ച് രാമൻതുരുത്ത് ദ്വീപിനെ കൊച്ചിയുടെ ഭാഗമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
കൊച്ചി കോർപ്പറേഷനിലെ ഒന്നാം വാർഡിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന രാമൻ തുരുത്ത് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ചെറിയ പോളിങ് ബൂത്തായിരുന്നു.
എന്നാൽ 2015ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ദ്വീപ് നിവാസികൾ തങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശം വിനിയോഗിക്കാനായി ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിലേക്കാണ് പോയത്.
നരാഗൻസെറ്റ് ജനങ്ങൾ
ഐക്യനാടുകളിലെ റോഡ് ഐലൻറിൽ അധിവസിക്കുന്ന അൽഗോങ്കിയൻ തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗമാണ് നരാഗൻസെറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
കാലങ്ങളായി ഇവർക്ക് സ്വന്തമായി ഭൂമിയില്ലായിരുന്നു.
1983 ൽ ഫെഡറൽ അംഗീകാരം ലഭിച്ച ശേഷം ഇവർ ഔദ്യോഗികമായി നാരാഗൻസെറ്റ് ഇന്ത്യൻ ട്രൈബ് ആഫ് റോഡി ഐലൻറ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
എൻമകജെ (നോവൽ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/ENMAKAJE
എൻഡോസൾഫാൻ ദുരന്തം ബാധിച്ച കാസർഗോഡിലെ എൻമകജെ എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ ദുരിത പൂർവമായ ജന ജീവിത ആധാരമാക്കി അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട് എഴുതിയ  നോവലാണ് എൻമകജെ .
മനുഷ്യന്റെ അന്ധമായ  ഇടപെടലുകളിലൂടെ എന്നെന്നേക്കുമായി നശിച്ചു പോകുന്ന ജൈവ വ്യവസ്ഥയേ പറ്റി നോവൽ വിലപിക്കുന്നു .
നോവൽപ്രമേയം
സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിരന്തരം ഇടപെടുന്നതിനാൽ എൻഡോസൾഫാൻ  ദുരിത മേഖലയായ എന്മഗജയിൽ നേരിട്ട് പോകാനും കരളലിയിപ്പിക്കുന്ന ആ ഗ്രാമീണരുടെ ജീവിതാവസ്ഥ നേരിട്ട്കാണാനും ഇടവന്നു.
ഇതേ ത്തുടർന്നാണ് ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ പേരിൽത്തന്നെ  ഒരു നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ  കഥാകാരൻ തീരുമാനിക്കുന്നത്.
നാട്ടു വിശ്വാസത്തെപ്പറ്റിയും ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളെപ്പറ്റിയും നോവൽ വിശദീകരിക്കുന്നു എഴുത്തു രീതി
കാഴ്ച്ചകളുടെ നേരിട്ടുള്ള വിവരണത്തേക്കാളേറെ അവയെ ഭാവനാപരമായാണ് കഥാകാരൻ  അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ജീവനുള്ളതും അല്ലാതതുമായ നൊമ്പരങ്ങളെ അതേപടി പകർത്താനും അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എൻഡോസൾഫാൻ വിഷയം പുറം ലോകമറിയുന്നതിനു മുമ്പു തന്നെ നോവലിനാവശ്യമായ വിവര ശേഖരണം പൂർത്തിയായതിനാൽ 2000 2001 കാലങ്ങളിലെ ഗ്രാമാവസ്ഥയാണ് നോവലിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്..
സമൂഹത്തിൽ പിന്നോക്കം നില്ക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗത്തോട് ഭരണ കൂടം കാണിച്ച ക്രൂരത വിളിച്ചോതുന്നതാണ് ഈ നോവൽ.
25 വർഷം നീണ്ടു നിന്ന വിഷ പ്രയോഗം ഒരു നാടിനെ എല്ലാ  രീതിയിലും  നിശ്ശബ്ദമാക്കി എന്ന് നോവൽ വിലപിക്കുന്നു.
അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ambikasuthan_Mangad
മലയാളത്തിലെ ഉത്തരാധുനിക ചെറുകഥാകൃത്തുക്കളിൽ പ്രമുഖനാണ്‌ അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട് (ജനനം: 1962 ഒക്ടോബർ ) .
ചെറുകഥകൾക്കു പുറമെ നോവലുകളും ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് തിരക്കഥകളും എഴുതാറുണ്ട്.
1962 ഒക്ടോബർ എട്ടിന് കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ബാരഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു.
ജന്തുശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും കാലിക്കറ്റ് സർ‌വ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് മലയാളത്തിൽ ബിരുദാനന്താര ബിരുദവും, എം.ഫിലും നേടി.
കഥയിലെ കാല സങ്കല്പ്പം എന്ന വിഷയത്തിൽ  ഡോക്റ്ററേറ്റ് ലഭിച്ചു.
കാഞ്ഞങ്ങാട് നെഹ്റു കോളേജിൽ മലയാള വിഭാഗം അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ച് റിട്ടയർ ചെയ്തു.
കയ്യൊപ്പ് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും നിർ‌വ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ട് .
കാഞ്ഞങ്ങാട് നഗരത്തിൽ നടന്ന ഒരു എൻഡോസൾഫാൻ അനുബന്ധ സെമിനാറിൽ സംസാരിക്കുന്നു കൃതികൾ
ചിന്ന മുണ്ടി (2021 OV. Vijayan സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം -മികച്ച കഥ ) കുന്നുകൾ പുഴകൾ എൻ‌മകജെ രാത്രി രണ്ടു മുദ്ര ജീവിതത്തിന്റെ മുദ്ര കമേഴ്സ്യൽ ബ്രേക്ക് വാലില്ലാത്ത കിണ്ടി ഒതേനന്റെ വാൾ മരക്കാപ്പിലെ തെയ്യങ്ങൾ രണ്ടു മൽസ്യങ്ങൾ ഓർമ്മകളുടെ നിണബലി - നിരൂപണ ഗ്രന്ഥം പുരസ്കാരങ്ങൾ അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട് 2017 ഫെബ്രുവരി 5ന് കോഴിക്കോട് നടന്ന ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്, മുംബൈയിൽ , മാർച്ച് 2024 കഥാരംഗം നോവൽ അവാർഡ് - 2010 - എൻ‌മകജെ കാരൂർ പുരസ്കാരം - എസ്.പി.എസ്. തുഞ്ചൻ സ്മാരക അവാർഡ് - കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അങ്കണം അവാർഡ് ഇതൾ അവാർഡ് ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് (2022-പ്രാണവായു-കഥാസമാഹാരം) അവലംബം 1 2 {{ cite web }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) ↑ ഐ.എം.ഡി.ബി ↑ കഥാരംഗം അവാർഡ് അംബികാസുതൻ മാങ്ങാടിന് പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്
ഡാർട്ട് (പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Dart_(programming_language)
ഒന്നിലധികം പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലെ അപ്ലിക്കേഷനുകൾക്കായുള്ള ക്ലയന്റ് ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്ത പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷയാണ് ഡാർട്ട് .
ഇത് ഗൂഗിൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ്, ഇത് മൊബൈൽ , ഡെസ്ക്ടോപ്പ് , സെർവർ , വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സി-സ്റ്റൈൽ വാക്യഘടനയോടുകൂടിയ ഒബ്ജക്റ്റ്-ഓറിയന്റഡ് , ക്ലാസ് അധിഷ്ഠിത, ഗാർബ്ബേജ് കളക്ടഡ് ഭാഷയാണ് ഡാർട്ട്.
ഡാർട്ട് നേറ്റീവ് കോഡിലേക്കോ ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിലേക്കോ കംപൈൽ ചെയ്യാൻ കഴിയും.
ഇത് ഇന്റർഫേസുകൾ, മിക്സിനുകൾ, അമൂർത്ത ക്ലാസുകൾ, പരിഷ്കരിച്ച ജനറിക്സ്, തരം അനുമാനങ്ങൾ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.