smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ലൈംഗികതയെ അശ്ലീലതയായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനത്തിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി ആരോഗ്യകരമായ ലൈംഗികവീക്ഷണം സമൂഹത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ രതിസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രചനയ്ക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
മലയാളിയുടെ കപട സദാചാരബോധത്തേയും വികലമായ ലൈംഗിക ധാരണകളെയും തിരുത്തിയ ആദ്യത്തെ ലൈംഗികവിജ്ഞാനകൃതി.
ഭാരതീയവും വൈദേശികവുമായ ലൈംഗികവിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹാശേഖരത്തിൽ നിന്നും സ്വാംശീകരിച്ച നിരീക്ഷണങ്ങൾ.
ലൈംഗിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ ഇന്നുവരെ മലയാളത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ള എല്ലാ കൃതികളിലും വച്ച്‌ മേന്മയാർന്നത്‌ നാലപ്പാടന്റെ ഗ്രന്ഥം തന്നെയാണെന്ന് പറയാം.
നാലപ്പാടിന്റെ കൃതികൾ ചക്രവാളം (കവിത) പുളകാങ്കുരം (കവിത) കണ്ണുനീർത്തുള്ളി (വിലാപകാവ്യം) ആർഷജ്ഞാനം (തത്വചിന്ത) പൗരസ്ത്യദീപം(വിവർത്തനം) പാവങ്ങൾ (വിവർത്തനം) രതിസാമ്രാജ്യം (ലൈംഗികശാസ്ത്രം) അവലംബം
മജ്റൂഹ് സുൽത്താൻപുരി
പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ഉർദു കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായിരുന്നു മജ്റൂഹ് സുൽത്താൻപുരി (1 ഒക്ടോബർ 1919-24 മെയ് 2000).
1950 കളിലും,1960 കളുടെ ആദ്യത്തിലും ഇന്ത്യൻ സിനിമാസംഗീതരംഗത്ത് ആധിപത്യം പുലർത്തിയ അദ്ദേഹം എഴുത്തുകാരുടെ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനത്തിലെ സുപ്രധാന വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു.
മനോഹരമായ നിരവധി കവിതകൾ രചിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം ഇരുപതാനൂറ്റാണ്ടിലെ മികച്ച ഒരു ഉർദു കവിയായും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ആറുദശകം നീണ്ടുനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീത കാവ്യ ജീവിതത്തിനിടയിൽ  സംഗീത സംവിധായകരായ നൗഷാദ് , മദന്മോഹൻ , എസ്.ഡി. ബർമ്മൻ റോഷൻ , രവി , ശങ്കർ ജയ്കിഷൻ , ഒ.പി. നയ്യാർ , ഉഷ ഖന്ന , ലക്ഷ്മികാന്ത് പ്യാരിലാൽ , അനുമാലിക് , ആർ.ഡി. ബർമ്മൻ , എ.ആർ. റഹ്മാൻ എന്നീ പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരുമായ കലാകാരന്മാരുമായി ജോലിചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിനു അവസരമുണ്ടായി.
1993 ലെ ദാദ സാഹിബ് ഫാൽകെ അവാർഡ് ആദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.
ഗാനരചയിതാവിനു ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ദാദ സാഹിബ് ഫാൽകെ ആവാർഡായിരുന്നു അത് .
കൽദായ ആചാരക്രമം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/East_Syriac_Rite പേർഷ്യൻ സ്ലീവാ അഥവാ മാർത്തോമ്മാ സ്ലീവാ
കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്തീയ ആചാരക്രമമാണ് (റീത്ത്) പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആചാരക്രമം , അഥവാ കൽദായ ആചാരക്രമം .
അസ്സീറിയൻ ആചാരക്രമം , എദേസ്സൻ ആചാരക്രമം , പേർഷ്യൻ ആചാരക്രമം , സെലൂക്യൻ ആചാരക്രമം , അല്ലെങ്കിൽ നെസ്തോറിയൻ ആചാരക്രമം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടാറുണ്ട്.
പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ഭാഷയാണ് ഈ ആചാരക്രമത്തിലെ ആരാധനാ ഭാഷ.
സുറിയാനി ക്രിസ്തീയതയിലെ രണ്ട് പ്രധാന സഭാപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ (റീത്തുകൾ) ഒന്നാണിത്.
മറ്റൊന്ന് അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം (പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം) ആണ്.
അരമായ യഹൂദ പാരമ്പര്യത്തിലും തോമ്മാശ്ലീഹായുടെയും അദ്ദായി, മാറി എന്നിവരുടെയും ശ്ലൈഹിക പൈതൃകത്തിലും വേരൂന്നിയ ആചാരക്രമമാണ് എദേസ്സയിൽ വികസിച്ച കൽദായ ആരാധനാക്രമം.
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിലെ ആരാധനാക്രമം കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട സഭകളിൽ ഇപ്പോഴും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്.
ഇതിലെ പ്രധാന അനാഫൊറ അദ്ദായിയുടെയും മാറിയുടെയും അനാഫൊറ ആണ്.
കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ (ഇന്ത്യയിലെ ഇവരുടെ അതിരൂപതയായ കൽദായ സുറിയാനി സഭ ഉൾപ്പെടെ), കിഴക്കിന്റെ പുരാതന സഭ എന്നിവ മാത്രമല്ല പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകളായ ഇറാഖിലെ കൽദായ കത്തോലിക്കാസഭയും ഇന്ത്യയിലെ സീറോ-മലബാർ സഭയും ഈ ആചാരക്രമം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കിഴക്കിന്റെ സഭയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി എന്ന വാക്കും ആചാരരീതി അല്ലെങ്കിൽ ആചാരക്രമം എന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്ന റീത്തൂസ് (ritus) എന്ന ലത്തീൻ പദത്തിന്റെ മലയാള രൂപമായ റീത്ത് എന്ന വാക്കും ചേർന്നതാണ് പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആചാരക്രമം അല്ലെങ്കിൽ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി റീത്ത് പ്രയോഗം.
റീത്ത് എന്ന സംജ്ഞകൊണ്ട് വിവക്ഷിയ്ക്കുന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ആരാധനാരീതിയും അതിനോടു ബന്ധപ്പെട്ട മതാനുഷ്ഠാന വിധികളുമാണ്.
റീത്തിന് ചിലർ ലിറ്റർജിയെന്നും (ആരാധനാ ക്രമം) പറയാറുണ്ട്.
റീത്ത് എന്ന പദത്തിന് ബാഹ്യമായ ആചാരവിധികൾ എന്ന അർത്ഥമാണുള്ളത്.
ഒരു ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിന് പ്രത്യേകമായ ആരാധനാരീതി, ഭക്ത്യാഭ്യാസങ്ങൾ, ആദ്ധ്യാത്മിക വീക്ഷണം, സഭാ ഭരണസമ്പ്രദായങ്ങൾ, കർമാനുമാനുഷ്ഠാന വിധികൾ മുതലായവയെല്ലാം കുറിയ്ക്കാൻ 'റീത്ത് ' എന്ന പദം പില്ക്കാല കൈസ്തവർ ഉപയോഗിച്ചതുടങ്ങി.
ഈ ആചാരക്രമത്തെ കുറിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിവിധ പദങ്ങൾ കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ചരിത്രത്തെയും സഭയുടെ തുടർച്ചയായി നിലവിൽ വന്ന വിഭാഗങ്ങളുടെ വൈവിധ്യത്തെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ആചാരക്രമത്തിന്റെ ആരാധനാക്രമങ്ങൾ സുറിയാനി ഭാഷയുടെ കിഴക്കൻ രൂപഭേദത്തിൽ ഉള്ളതായതുകൊണ്ട് "കിഴക്കൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം" എന്ന് പൊതുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.
സസ്സാനിദ് പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ വികാസം പ്രാപിച്ചതായതുകൊണ്ട് ആചാരക്രമത്തെ പേർഷ്യൻ ആചാരക്രമം എന്നും വിളിക്കുന്നു.
കൽദായ
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ കൽദായ കത്തോലിക്കരും ഇന്ത്യയിലെയും സീറോ-മലബാർ സുറിയാനി കത്തോലിക്കരും പൊതുവേ 'കൽദായ ആചാരക്രമം' അഥവാ 'കൽദായ റീത്ത്' എന്നാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്.
കൽദായ എന്ന പദത്തിന് സുറിയാനി ഭാഷയിൽ 'മാന്ത്രികൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ജ്യോത്സ്യൻ' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
എങ്കിലും ലത്തീൻ , ഗ്രീക്ക് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പല യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലും ഈ പദം സുറിയാനിക്കാരെയും സുറിയാനി ഭാഷ അഥവാ അറമായ ഭാഷയെയും ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
അറമായ ഭാഷയിൽ ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് ദാനിയേലിൻ്റെ പുസ്തകത്തിലെ ചില അധ്യായങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന രൂപത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
17ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മൊസൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ലത്തീൻ മിഷണറിമാരാണ് ഈ പദം കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പൈതൃകം പിന്തുടരുന്ന പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭാംഗങ്ങളെ മാത്രം ഉദ്ദേശിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.
സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭയായ അസ്സീറിയൻ സഭയുടെ അംഗങ്ങളെ 'നെസ്തോറിയർ' എന്നും ഇവർ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി (അന്ത്യോഖ്യൻ) ആചാരപാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്ന സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ അംഗങ്ങളെയും ആ സഭയിൽ നിന്ന് കത്തോലിക്കാ സഭയിലേക്ക് വന്ന സുറിയാനി കത്തോലിക്കരെയും ആണ് ഇവർ 'സുറിയാനിക്കാർ' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം അതിന്റെ 'ആരാധനക്രമങ്ങളുടെ കാറ്റലോഗിൽ' ഈ സാധാരണ റോമൻ കത്തോലിക്കാ നാമകരണ രീതി തന്നെയാണ് സ്വീകരിച്ചതായി കാണുന്നത്.
അതേസമയം സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭക്കാർ 'നെസ്തോറിയർ' എന്ന വിശേഷണത്തെ പൂർണ്ണമായി എതിർത്തിർക്കാറില്ല.
എങ്കിലും ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ, ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് , യാക്കോബായ, മാറോനായ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽപെട്ടവരിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയുന്നതിന് അവർ സ്വയം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പദപ്രയോഗം പ്രധാനമായും 'കിഴക്കിന്റെ സഭക്കാർ' എന്നതോ 'പൗരസ്ത്യർ' എന്നോ മാത്രം ആയിരുന്നു.
അസ്സീറിയൻ
19ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിൽ പെട്ട ബ്രിട്ടീഷ് മിഷനറിമാർ സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സുറിയാനിക്കാരെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിന് "അസീറിയൻ സഭ" എന്നും അസ്സീറിയൻ വിഭാഗക്കാർ എന്നും വിളിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.
ഈ പദപ്രയോഗം പ്രധാനമായും ഈ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ വംശീയതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
ഇന്ന് പ്രധാനമായും കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭയാണ് ഈ പദപ്രയോഗം ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
എങ്കിലും കൽദായ കത്തോലിക്കരും പുരാതന പൗരസ്ത്യരും അതോടൊപ്പം ഇറാഖിലെ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് (യാക്കോബായ), സുറിയാനി കത്തോലിക്ക വിഭാഗക്കാരും പോലും ഈ പദപ്രയോഗം തങ്ങളെ കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു വംശീയ സംജ്ഞയായി ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പതിവാണ്.
ഗ്രീക്ക്, റഷ്യൻ കിഴക്കൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ചില പൗരസ്ത്യ സുറിയാനിക്കാരും അസീറിയൻ എന്ന പദപ്രയോഗം തങ്ങളുടെ വംശീയതയെ കുറിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം ഉത്ഭവിച്ചത് വടക്കൻ മെസപ്പൊട്ടാമിയയ്ക്ക്  സമീപമായി സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന എദേസ്സ എന്ന രാജ്യത്താണ്.
സസ്സാനിയൻ സാമ്രാജ്യം കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ അഥവാ കൽദായ സുറിയാനി സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക ആചാരക്രമം ആയി ഇത്.
ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്രൈസ്തവ സഭ ആയിരുന്ന കിഴക്കിന്റെ സഭയ്ക്ക് റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന് കിഴക്കുള്ള സസ്സാനിയൻ അധീനപ്രദേശങ്ങൾക്ക് പുറമേ മദ്ധ്യേഷ്യയിലും ചൈനയിലും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ഉൾപ്പെടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്വാഭാവികമായും ഈ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കൽദായ ആചാരക്രമം വ്യാപിച്ചു.
യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ 12 ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന തോമാ ശ്ലീഹയുടെയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശിഷ്യനും യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ 60 ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളും ആയിരുന്ന അദ്ദായിയുടെയും അദ്ദായിയുടെ ശിഷ്യനായ മാറിയുടെയും പ്രവർത്തനഫലമായാണ് ഈ സഭ രൂപപ്പെട്ടത് എന്നതാണ് പാരമ്പര്യം.
പരമ്പരാഗത വിവരണങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, തോമാശ്ലീഹാ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ മലബാർ തീരം വരെ സഞ്ചരിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംഘടിത ക്രിസ്ത്യൻ സാന്നിധ്യത്തിൻ്റെ കൃത്യമായ വിവരണം ഏറ്റവും ആദ്യമായി നടത്തിയത് ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അലക്സാണ്ട്രിയൻ ഗ്രീക്ക് സഞ്ചാരി കോസ്മാസ് ഇൻഡിക്കോപ്ല്യൂസ്റ്റെസ് ആണ്.
ഉപയോഗവും വിഭാഗങ്ങളും
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിൻ്റെ അവാന്തര രൂപങ്ങൾ കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പൈതൃകം പിന്തുടരുന്ന സഭകൾ നിലവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു: കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ (ഇറാഖ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സഭ) കൽദായ സുറിയാനി സഭ (അസ്സീറിയൻ സഭയുടെ ഇന്ത്യൻ അതിരൂപത).
കിഴക്കിന്റെ പുരാതന സഭ (1964ൽ അസ്സീറിയൻ സഭയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതും ഇറാഖ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ആയ ഒരു സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സഭ.
കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ ഇറാഖ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭ സീറോ-മലബാർ സഭ ഇന്ത്യ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭ.
കൽദായ ആചാരക്രമം അന്തർദേശീയ അക്കാദമിക തലങ്ങളിൽ പൊതുവേ കിഴക്കൻ സുറിയാനി അഥവാ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആചാരക്രമം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പേർഷ്യൻ ആചാരക്രമം എന്നും വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ഇത് സാധാരണ രീതിയിൽ വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് താഴെപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങളായാണ്.
കൽദായ അഥവാ അസ്സീറിയൻ ആചാരക്രമം - കൽദായ കത്തോലിക്കാ, അസ്സീറിയൻ, 'പുരാതന' പൗരസ്ത്യ സഭകളുടെ ആചാരക്രമം കൽദായ ആചാരക്രമം - കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ഉപയോഗശൈലി അസ്സീറിയൻ ആചാരക്രമം - കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ, പുരാതന സഭകളുടെ  ഉപയോഗരീതി സിറോ-മലബാർ അഥവാ മലബാർ ആചാരക്രമം - സിറോ-മലബാർ സഭയിലെ ഉപയോഗരീതി കൽദായ-അസ്സീറിയൻ ആചാരക്രമം
കൽദായ-അസ്സീറിയൻ ആചാരക്രമ വിഭാഗം പൊതുവേ ഇറാഖ്, സിറിയ, ഇറാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രദേശത്താണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇവയിൽ കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ആരാധനക്രമം സാധാരണ നിലയിൽ അറബി ഭാഷയിലാണ്.
അസ്സീറിയൻ, പുരാതന സഭകൾ പൊതുവേ പൊതുവേ ആധുനിക അറമായ സുറിയാനി ഭാഷകളാണ് ആരാധനക്രമത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലും ഉള്ള പ്രവാസി സമൂഹങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
സീറോ-മലബാർ ആചാരക്രമം
സീറോ-മലബാർ ആചാരക്രമ വിഭാഗം മലയാളികളായ സീറോ-മലബാർ സുറിയാനി കത്തോലിക്കരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും മലയാള ഭാഷയാണ് സീറോ മലബാർ ആരാധനാക്രമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി, തമിഴ് എന്നീ ഭാഷകളിലും സീറോ മലബാർ ആരാധനാക്രമം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
കൽദായ, ബാബിലോണിയൻ, എദേസ്സൻ, അസ്സീറിയൻ, പേർഷ്യൻ, നെസ്തോറിയൻ എന്നിങ്ങനെ ഈ റീത്ത് അറിയപ്പെടാറുണ്ട്.
ക്രിസ്തീയതയുടെ വിവിധ സഭാകുടുംബങ്ങളിൽ പൗരാണികവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ നെസ്തോറിയൻ സഭ എന്നറിയപ്പെട്ട കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽ വികസിതമായ ആരാധനാക്രമമാണിത്.
ഈ സഭ  1964-68 മുതൽ കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ (കേരളത്തിലെ കൽദായ സുറിയാനി സഭ ഉൾപ്പെടെ), കിഴക്കിന്റെ പുരാതന സഭ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി നില്ക്കുന്നു.
എദേസ്സൻ ദൈവശാസ്ത്രകേന്ദ്രമാണ് ഇതിന്റെ ദൈവശാസ്ത്ര വീക്ഷണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയത്.
പൗരസ്ത്യ സുറിയാനിയാണ് പ്രധാന ആരാധനാ ഭാഷയും ആരാധനാക്രമ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ മൂലഭാഷയും.
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിൽ മൂന്ന് അനാഫൊറകൾ ഉണ്ട്.
ഒന്ന് മാർ അദ്ദായിയുടെയും മാറിയുടെയും അനാഫൊറ.
തെയോദോറിന്റെ അനാഫൊറ നെസ്തോറിയസിന്റെ അനാഫൊറ എന്നിവയാണവ.
സിറോ-മലബാർ സഭ, കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ എന്നിവ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആചാരക്രമം വിവിധങ്ങളായ രീതിയിൽ പിന്തുടരുന്നു.
അച്ചടിച്ച ആരാധനാക്രമ പുസ്തകങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകളുടേതാണ്.
ഇവയിൽ തക്സ (ക്രമം) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പരിശുദ്ധ കുർബാന ക്രമവും ഇതര കൂദാശകളുടെയും മറ്റ് ആചാര അനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെയും ക്രമങ്ങളും ഹുദ്ര (വൃത്തം) എന്നറിയപ്പെടുന്ന യാമ നമസ്കാരങ്ങളുടെയും ക്രമങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരിശുദ്ധ കുർബാന സീറോ-മലബാർ ബിഷപ്പ് മാത്യു അറയ്ക്കലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഒരു കർമ്മം (കബറിടപ്രാർത്ഥന)
കുർബാന ക്രമത്തിൽ മൂന്ന് കൂദാശ ക്രമങ്ങളാണ് (അനാഫൊറകൾ) ഉള്ളത്; അദ്ദായിയുടെയും മാറിയുടെയും കൂദാശക്രമം (അദ്ദായി, മാറി ശ്ലീഹന്മാരുടെ അനാഫൊറ), തിയദോറിന്റെ കൂദാശക്രമം (മോപ്സുവേസ്ത്യായിലെ തിയദോറിന്റെ പേരിലുള്ളത്), നെസ്തോറിയസ്സിന്റെ കൂദാശക്രമം എന്നിവയാണ് അവ.
ഇതിൽ ഒന്നാമത്തേതാണ് ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.
അനാഫൊറകളിൽ ഉള്ളടക്കം കൊണ്ട് ഏറ്റവും വലുതായ നെസ്തോറിയസ്സിന്റെ അനാഫൊറ ദനഹാപ്പെരുന്നാളിനും യോഹന്നാൻ മാംദാന (സ്നാപക യോഹന്നാൻ), ഗ്രീക്ക് മല്പാന്മാൻ (ദിയദോർ, തിയദോർ, നെസ്തോറിയസ്) എന്നിവരുടെ ഓർമ്മ പെരുന്നാളുകളിലും നിനവേക്കാരുടെ ഉപവാസത്തിന്റെ (മൂന്ന് നോമ്പ്) അവസാന ദിവസവും പെസഹാ വ്യാഴാഴ്ചയും എന്നിങ്ങനെ ആരാധനാവത്സരത്തിലെ ചില പ്രധാന തിരുനാളുകളിൽ മാത്രമാണ് അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നത്.
തിയദോറിന്റെ അനാഫൊറ മംഗളവാർത്തക്കാലം ആരംഭിക്കുന്നത് മുതൽ ഓശാന ഞായറാഴ്ച വരെയുള്ള മറ്റ് ദിവസങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അനാഫൊറയ്ക്ക് മുൻപും ശേഷവും ഉള്ള ഭാഗങ്ങൾ മൂന്ന് ക്രമങ്ങളിലും ഒരേപോലെയാണ്.
വിശുദ്ധ മൽക്കയും അപ്പത്തിന്റെ ഒരുക്കവും
വിശുദ്ധ കുർബാന അർപ്പണത്തിന് മുൻപ് അർപ്പണത്തിനുള്ള അപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും പാകം ചെയ്യുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള അനുബന്ധ ശുശ്രൂഷാക്രമം ഉണ്ട്.
ആഘോഷപൂർവ്വമായി ഗോതമ്പുമാവ് കുഴയ്ക്കുന്നതും പ്രത്യേക ആകൃതിയിൽ അത് ചുട്ടെടുക്കുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരമ്പരാഗതമായി വിശുദ്ധ കുർബാനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത് പുളിപ്പിച്ച അപ്പമാണ്.
മാവ് അൽപം വിശുദ്ധ തൈലവും വിശുദ്ധ മൽക്കയും ചേർത്താണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്.
മുമ്പ് കുർബാനയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ച വിശുദ്ധ അപ്പത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം പൊടിച്ച് സൂക്ഷിക്കുന്നതാണ് വിശുദ്ധ മൽക്ക എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മാർ തോമാശ്ലീഹ, മാർ അദ്ദായി, മാർ മാറി എന്നിവരിൽ നിന്ന് കൈമാറി കിട്ടിയതാണ് വിശുദ്ധ തൈലവും വിശുദ്ധ മൽക്കയും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
വിശുദ്ധ മൽക്ക വിശുദ്ധ പുളിപ്പ് എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും മാവ് പുളിപ്പിക്കുന്നതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത് ഹമീറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുളിമാവ് ആണ്.
മുൻപ് കുർബാന അർപ്പണത്തിനായി തയ്യാറാക്കിയ പുളിപ്പിച്ച മാവിൻറെ ഒരു ഭാഗമാണ് ഹമീറ.
ഈ പരമ്പരാഗത രീതികൾ ഇന്ന് പ്രധാനമായും സ്വതന്ത്ര പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മാത്രമാണ് തുടർന്ന് പോരുന്നത്.
കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയിലും സീറോ-മലബാർ സഭയിലും ലത്തീൻ വൽക്കരണം മൂലം പുളിപ്പിക്കാത്ത അപ്പമാണ് നിലവിൽ പൊതുവേ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കുർബാന ക്രമം ആരംഭിക്കുന്നത് അത്യുന്നതങ്ങളിൽ ദൈവത്തിന് പുകഴ്ച എന്ന് തുടങ്ങുന്ന മാലാഖമാരുടെ കീർത്തനത്തോടും സ്വർഗ്ഗസ്ഥനായ ഞങ്ങളുടെ പിതാവേ എന്ന് തുടങ്ങുന്ന കർതൃ പ്രാർത്ഥനയോടും കൂടിയാണ്.
കർതൃ പ്രാർത്ഥനയോട് പരിശുദ്ധൻ പരിശുദ്ധൻ പരിശുദ്ധൻ എന്നുള്ള ത്രൈശുദ്ധ കീർത്തനവും ചേർക്കുന്നു.
പ്ശീത്താ ബൈബിളിലുള്ള കർതൃപ്രാർത്ഥനയുടെ രൂപമാണ് ആരാധനാക്രമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കുർബാന ക്രമത്തിൽ മാത്രമല്ല മറ്റു പ്രാർത്ഥനാക്രമങ്ങളിലും ഇതേ രീതി തന്നെയാണ് അനുവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്.
കൽദായ-അസ്സീറിയൻ ഉപയോഗശൈലിയിൽ കുർബാന ക്രമത്തിൽ ഈ പ്രാരംഭ പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് മുമ്പായി ത്രിത്വ സ്തുതിയും ചേർക്കുന്നത് പതിവാണ്.
സീറോ മലബാർ ശൈലിയിൽ ഔദ്യോഗികമായും സാധാരണയായും പുഖ്ദാൻകോൻ ('അന്നാപ്പെസഹാ') എന്ന് തുടങ്ങുന്ന കീർത്തനം ആണ് ആമുഖമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ത്രിത്വ സ്തുതി ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയും ചിലയിടങ്ങളിൽ നിലവിൽ ഉണ്ട്.
തുടർന്നുള്ള ഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: മർമ്മീസ (സങ്കീർത്തനഗണം)- ഒരു ആമുഖ പ്രവർത്തനയോടെയാണ് മർമ്മീസ ആരംഭിക്കുന്നത്.
പ്ശീത്തയിലെ സങ്കീർത്തന പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള മൂന്ന് സങ്കീർത്തനങ്ങൾ ആണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
കാനോനകൾ എന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ ഇവയുടെ ആദ്യാവസാനങ്ങളിൽ ഉണ്ട്.
ആരാധനാവത്സരത്തിലെ വിവിധ കാലങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചും തിരുനാളുകൾക്കും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ മർമ്മീസകൾ ഉണ്ട്.
ഒനീസാ ദ്ഖൻകേ ("ഖൻകേയുടെ കീർത്തനം") അഥവാ മദ്ബഹാഗീതം - ആമുഖപ്രാർത്ഥനകളോട് കൂടിയതാണ് ഇത്.
കാലങ്ങൾക്കും തിരുനാളുകൾക്കും അനുസരിച്ച് മാറിവരുന്നതാണ് ഇത്.
ഈ സമയത്ത് മദ്ബഹാവിരി തുറക്കുകയും കുർബാനയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന പുരോഹിതരും വിശ്വാസികളും സ്ലീവാചുംബനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലാകു മാറാ ("കർത്താവേ, അങ്ങേക്ക്") അഥവാ ഉത്ഥാനഗീതം - ഈ പ്രാർത്ഥനാഗീതം വർഷം മുഴുവൻ മാറ്റമില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ്.
ഇതിന് ആമുഖമായി മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു പ്രാർത്ഥനയും ധൂപാർപ്പണവും ഉണ്ട്.
സാധാരണയായി മൂന്ന് തവണ ആവർത്തിച്ച് ലാകു മാറാ പാടുന്നു.
ഒരു സങ്കീർത്തനശകലവും ത്രിത്വസ്തുതിയും ആവർത്തനങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നു.
മദ്ബഹാഗീതം പാടാത്ത അവസരങ്ങളിൽ മദ്ബഹാവിരി തുറക്കുന്നത് ഈ സമയത്താണ്.
ശുശ്രൂഷി ധൂപകലശവുമായി മദ്ബഹയും കൻക മുഴുവനും തുടർന്ന് പള്ളി മുഴുവനും നടന്ന് ധൂപിക്കുന്നു.
ആദിമ കാലഘട്ടത്തിൽ കുർബാന ആരംഭിച്ചിരുന്നത് ഈ പ്രാർത്ഥനയോടെയാണ്.
കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ് ശിമയോൻ ബർസബ്ബായുമായാണ് ഇത് കുർബാനയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചത് എന്നതാണ് പാരമ്പര്യം.
കന്ദീശാ ആലാഹ (ത്രൈശുദ്ധ കീർത്തനം).
ഏശയ്യായുടെ പുസ്തകത്തിലെ സ്രാപ്പേന്മാരുടെ പരിശുദ്ധൻ, പരിശുദ്ധൻ, പരിശുദ്ധൻ എന്ന സ്തുതിപ്പിനോട് ഞങ്ങളോട് കരുണ ചെയ്യണമേ എന്ന് ചേർക്കുന്നതാണ് ഈ കീർത്തനം.
മാറ്റമില്ലാത്ത ഈ പ്രാർത്ഥനഗീതത്തോട് ചേർത്ത് ഒരു ആമുഖ പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ട്.
മൂന്ന് തവണ ആവർത്തിക്കുന്ന ഈ കീർത്തനത്തിന്റെ ആവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇടയിൽ ത്രിത്വസ്തുതി ചൊല്ലുന്നു.
ആരംഭത്തിലെ ആമുഖ പ്രാർത്ഥനകളും മദ്ബഹാഗീതവും ഒഴികെ ഇതേ പ്രാർത്ഥനകൾ തന്നെയാണ് യാമനമസ്കാരങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
വചനശുശ്രൂഷ
വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള നാല് വായനകളാണ് കുർബാന ക്രമത്തിൽ ഉള്ളത്.
നിയമഗ്രന്ഥം, പ്രവാചകഗ്രന്ഥം, ഏങ്കർത്താ, ഏവൻഗേലിയോൻ എന്നിവയാണവ.
ഒരോ ദിവസവും വായിക്കേണ്ട ഭാഗങ്ങൾ ആരാധാക്രമവത്സരവും തിരുനാളുകളും അനുസരിച്ച് നിയതമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
വചനശുശ്രൂഷയുടെ ആമുഖമായി മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ട്.
ഈ സമയത്ത് മദ്ബഹാവിരി അടയ്ക്കുന്നു.
കൊറിയാന (വായന) അഥവാ പഴയനിയമം നിയമഗ്രന്ഥം - ബൈബിളിലെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങളിൽ (പഞ്ചഗ്രന്ഥി) നിന്നുള്ളതാണ് ഈ വായന പ്രവാചകന്മാർ - ചില ദിവസങ്ങളിൽ പ്രവാചകന്മാരുടെ പുസ്തകങ്ങൾക്ക് പകരം സങ്കീർത്തനങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള പഴയനിയമഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നോ ശ്ലീഹന്മാരുടെ നടപടി പുസ്തകത്തിൽ നിന്നോ വായന തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
ശൂറായ (ആരംഭം) - സങ്കീത്തനശകലങ്ങളോടും ഹല്ലേലൂയ്യാ സ്തുതിപ്പുകളോടും കൂടിയ കീർത്തനമാണ് ഇത്.
പഴയനിയമ- പുതിയനിയമ വായനകളെ വേർതിരിക്കുന്ന ഈ കീർത്തനം കാലങ്ങൾക്കും തിരുനാളുകൾക്കും അനുസരിച്ച് മാറിവരുന്നതാണ്.
ഏങ്കർത്തായുടെ തുർഗാമ (വ്യാഖ്യാനഗീതം) - വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വായനയ്ക്ക് ഒരുക്കമായുള്ള പ്രബോധനഗീതമാണ് ഇത്.
ഇത് മാറ്റമില്ലാത്തതാണ്.
ഇതിനേത്തുടർന്ന് ഏങ്കർത്താ വായനയ്ക്ക് ആമുഖമായി മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ട്.
ഏങ്കർത്താ (ലേഖനം) അഥവാ ശ്ലീഹാ വായന - പരമ്പരാഗതമായും സാധാരണയായും വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ പേരിലുള്ള പതിനാല് ലേഖനങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ നിന്നുള്ള വായനയാണ് നടത്താറുള്ളത്.
എന്നാൽ ബൈബിളിലെ ഇതര ലേഖനങ്ങളിൽ (കാതോലിക ലേഖനങ്ങൾ) നിന്നും വെളിപാട് പുസ്തകത്തിൽ നിന്നും വായനകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സൂമാറ (ഗീതം) - സുവിശേഷവായനയ്ക്ക് ഒരുക്കമായുള്ള ഹല്ലേലൂയ്യാ കീർത്തനമാണ് ഇത്.
സങ്കീത്തനശകലങ്ങളും ത്രിത്വസ്തുതിയും ഇതിനോട് ചേർക്കുന്നു.
കാലങ്ങൾക്കും തിരുനാളുകൾക്കും അനുസരിച്ച് മാറിവരുന്നതാണ് ഇതിലെ സങ്കീർത്തനശകലങ്ങൾ.
ഈ സമയത്ത് മദ്ബഹാവിരി തുറക്കുകയും ധൂപർപ്പണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
വൈദികനോ ശെമ്മാശനോ മദ്ബഹയിൽ പ്രവേശിച്ച് ഏവൻഗേലിയോൻ ഗ്രന്ഥത്തെ ധൂപിക്കുന്നു.
ഈ സമയം വിവിധ പ്രാർത്ഥനകളും ഉണ്ട്.
ഒനീസാ ദ്ഏവൻഗേലിയോൻ (സുവിശേഷഗീതം) - മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു കീർത്തനമാണ് ഇത്.
ഈ സമയം വൈദികൻ അല്ലെങ്കിൽ ശെമ്മാശൻ ഏവൻഗേലിയോൻ എടുത്ത് ചുംബിച്ച്  പ്രദക്ഷിണമായി ബേമയിലെ വായനാപീഠത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി വരുന്നു.
തുർഗാമ - ഏവൻഗേലിയോൻ വായനയ്ക്ക് ഒരുക്കമായുള്ള പ്രബോധനഗീതമാണ് ഇത്.
ഏവൻഗേലിയോൻ (സുവിശേഷം) വായന.
കാറോസൂസ (പ്രഘോഷണം) - ശെമ്മാശൻ  നടത്തുന്ന യാചനാപ്രാർത്ഥനകളാണ് ഇത്.
ഇതിന് ആവർത്തിച്ച് വരുന്ന പ്രത്യുത്തരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
രണ്ട് ഗണം കാറോസൂസകളാണ് സാധാരണ ക്രമത്തിൽ ഉള്ളത്.
കാലങ്ങൾക്കും തിരുനാളുകൾക്കും അനുസരിച്ച് മാറിവരുന്നതാണ് ആദ്യത്തേത്.
രണ്ടാമത്തേത് സ്ഥിരമായുള്ളതാണ്.
കൈവയ്പ് പ്രാർത്ഥന - പുരോഹിതൻ ബേമയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് വിശ്വാസികളെ ആശീർവദിക്കുന്നു.
പിരിച്ചുവിടൽ - വിശുദ്ധ കുർബാനയുടെ അർപ്പണ ഭാഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനു മുൻപായി ശെമ്മാശൻ മാമ്മോദിസാ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരോടും വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നില്ലാത്തവരോടും മടങ്ങാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
"ശ്രോദ്ധാക്കൾ" വാതിൽക്കൽ കാവൽ നിൽക്കാനും ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
സമർപ്പണം കാർമ്മികൻ അല്ലെങ്കിൽ അർക്കദിയാക്കോൻ മദ്ബഹയിൽ പ്രവേശിച്ച് വിശുദ്ധ വസ്തുക്കൾ, അപ്പവും വീഞ്ഞും, ബെസ് ഗസ്സകളിൽ വച്ച് ഒരുക്കുന്നു.
സുവിശേഷവായന കഴിയുന്നതോടുകൂടി ഈ കർമ്മം ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കും.
ഒനീസാ ദ്റാസേ (ദിവ്യരഹസ്യഗീതം) - ഒന്നാം ഭാഗം : സാഷ്ടാംഗപ്രണാമം - തിരുവസ്തുക്കൾ ഒരുക്കിയ ശേഷം കാർമ്മികനും അർക്കദിയാക്കോനും ബേമയിൽ എത്തുകയും ഗാഗുല്ത്തായുടെ നാലു വശങ്ങളിലും കുമ്പിട്ട് വണങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഒനീസാ ദ്റാസേയുടെ മാറ്റമില്ലാത്ത ആദ്യഭാഗം കാർമ്മികനും ശുശ്രൂഷികളും സമൂഹവും വ്യത്യസ്ത ഗണങ്ങളായി നിന്ന് ആലപിക്കുന്നു.
രണ്ടാം ഭാഗം : സമർപ്പണം - കാർമ്മികനും അർക്കദിയാക്കോനും ബേസ് ഗസ്സകളിൽ ഒരുക്കിയ തിരുവസ്തുക്കൾ മദ്ബഹയിലേക്ക് സംവഹിച്ച് ആഘോഷമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു.
ഒനീസാ ദ്റാസേയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഈ സമയം സമൂഹം രണ്ടു ഗണങ്ങളായി പാടുന്നു.
മുന്നാം ഭാഗം : അനുസ്മരണം - ഒനീസാ ദ്റാസേയുടെ മാറ്റമില്ലാത്ത അവസാന ഭാഗമാണ് ഇത്.
ത്രിത്വസ്തുതിയോടെ ആരംഭിച്ച് ക്രിസ്തുവിന്റെ അമ്മയായ മറിയത്തെയും (പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ ലത്തീൻവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇതിനുപകരം "ദൈവമാതാവ്" എന്ന് ചേർ
ക്കുന്നു) പള്ളിയുടെ മധ്യസ്ഥനെയും പ്രത്യേകം പേരെടുത്ത് അനുസ്മരിക്കുന്നു.
രക്തസാക്ഷികളെയും മരിച്ചു പോയവരെയും പൊതുവായി അനുസ്മരിക്കുന്നു.
വിശ്വാസപ്രമാണം - കാർമ്മികൻ നിഖ്യാ-കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിൾ വിശ്വാസപ്രമാണം ചൊല്ലുവാൻ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിശ്വാസികൾ തുടരുന്നു.
പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകളിൽ ഇതിൽ "പുത്രനിൽ നിന്നും" എന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ചിലയിടങ്ങളിൽ ലത്തീൻവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി തുടരുന്നു.
കൂദാശക്രമം (അനാഫൊറ)
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിൽ മൂന്ന് കൂദാശക്രമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.
മൂന്നിന്റെയും പൊതു ഘടന ഒന്നുതന്നെയാണ്.
എന്നാൽ പ്രാർത്ഥനകളിലും ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്.
അദ്ദായിയുടെയും മാറിയുടെയും അനാഫൊറ ആണ് താരതമ്യേന ചെറുത്.
ഇതിൽ സ്ഥാപനവിവരണം ഇല്ല.
അതേസമയം പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ ലത്തീൻവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇത് കൂട്ടിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
തിയദോറിന്റെയും നെസ്തോറിയസ്സിന്റെയും അനാഫൊറകളിൽ സ്ഥാപനവിവരണവും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
നെസ്തോറിയസ്സിന്റെ അനാഫൊറയാണ് ഏറ്റവും വലുത്.
കൂശാപ്പാ (യാചന), ഗ്ഹാന്താ (പ്രണാമജപം), കാനോന (വാഴ്ത്തൽ), പ്രാർത്ഥനാഭ്യർത്ഥന എന്നിങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട നാലോ അഞ്ചോ വൃത്തങ്ങളാണ് ഒരോ കൂദാശക്രമത്തിലും ഉള്ളത്.
മൂന്ന് അനാഫൊറുകളുടെയും പൊതു ഘടന താഴെപ്പറയുന്ന വിധത്തിലാണ്: മദ്ബഹാപ്രവേശനം - വിശ്വാസപ്രമാണത്തിന് ശേഷം ശെമ്മാശൻ പ്രാർത്ഥനനാഹ്വാനം നടത്തുന്നു.
ഈ സമയം വൈദികൻ മദ്ബഹയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
തുടർന്ന് കൂദാശക്രമം (അനാഫൊറ) ആരംഭിക്കുന്നു.
ഒന്നാം ഗ്ഹാന്ത - കാർമ്മികൻ മദ്ബഹയിൽ കുമ്പിട്ടു നിന്ന് ആദ്യ ഗ്ഹാന്ത ചൊല്ലുന്നു.
തുടർന്ന് സമൂഹത്തിന് നേരെ തിരിഞ്ഞ് പ്രാർത്ഥനാഭ്യർത്ഥന നടത്തുന്നു.
തുടർന്ന് മുട്ടുകുത്തി പതിഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ കൂശാപ്പ ചൊല്ലുന്നു.
(ഉയിർപ്പു കാലത്ത് മുട്ടുകുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നു) സമാധാനചുംബനം - കാർമ്മികൻ സമൂഹത്തിന് സമാധാനം ആശംസിക്കുന്നു.
പ്രധാന ശുശ്രൂഷികൾക്ക് സമാധാന ചുംബനം നൽകുന്നു.
ശുശ്രൂഷികൾ അത് സമൂഹത്തിന് കൈമാറുന്നു.
ഡിപ്റ്റിക്സ് അഥവാ മദ്ധ്യസ്ഥ  പ്രാർത്ഥന- ശെമ്മാശൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ദുഖ്‌റാനയും (അനുസ്മരണപ്രാർത്ഥന).
കാതോലിക്കോസിന്റെയും മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെയും ആപ്പിസ്കോപ്പയുടെയും പേരുകളും ആ ദിവസം പ്രത്യേകമായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടേണ്ട ആളുകളുടെ പേരുകളും പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് വായിക്കുന്നു.
ഇതിനുശേഷം അന്നേദിവസം അനുസ്മരിക്കപ്പെടേണ്ട മരിച്ചുപോയവരുടെ പേരുകളും ഇതേ ക്രമത്തിൽ വായിക്കുന്നു.
"ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും പുസ്തകം" എന്നറിയപ്പെടുന്ന രണ്ട് താളുകളിലാണ് ഇവ ക്രമമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.
ഈ കർമ്മം ആധുനിക കാലത്ത് സാധാരണമല്ല.
ശെമ്മാശന്റെ അറിയിപ്പ് - കൂദാശക്രമത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത് ശെമ്മാശൻ സമൂഹത്തെ അറിയിക്കുന്നു.
ബെയ്ജിംഗിലെ ഫാങ്ഷാൻ ജില്ലയിലെ ഒരു പഴയ ആശ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള കല്ലിൽ കൊത്തിയ സ്ലീവ.
ഹൃദയങ്ങൾ ഉയർത്തുവിൻ - ഈ സമയം കാർമ്മികൻ മദ്ബഹയുടെ മേലും തിരുവസ്തുക്കളുടെ മേലും ധൂപിക്കുന്നു.
ഇതിനുശേഷം തിത്വനാമത്തിൽ സമൂഹത്തെ ആശിർവദിക്കുന്നു.
അതിനുശേഷം "നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ ഉന്നതങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തുവിൻ" (Sursum corda) എന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
ക്രൈസ്തവ അനാഫൊറകളിൽ എല്ലാം ആരംഭത്തിൽ  കാണുന്ന ഒരു ഘടകമാണ് ഇത്.
എന്നാൽ കല്ദായ ആചാരക്രമത്തിൽ ആണ് ഇത് ഏറ്റവും വികാസം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് തിയദോറിന്റെ അനാഫൊറയിൽ.
പരിശുദ്ധൻ സ്തുതിപ്പിന്റെ പൂർവ്വികഭാഗം (Pre-Sanctus) - പരിശുദ്ധ ത്രിത്വത്തെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഗ്ഹാന്താ പ്രാർത്ഥനയുടെ ഭാഗമാണ് ഇത്.
ഓശാന ഗീതം അഥവാ പരിശുദ്ധൻ സ്തുതിപ്പ് (Sanctus).
ഹൃദയങ്ങളെ ഉയർത്തുവിൻ എന്ന പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം പരിശുദ്ധൻ പരിശുദ്ധൻ പരിശുദ്ധൻ, അത്യുന്നതങ്ങളിൽ ഓശാന എന്ന കീർത്തനം ഉൾപ്പെടുന്നു.
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിലെ പരിശുദ്ധൻ സ്തുതിപ്പിൽ "ദാവീദിന്റെ പുത്രന് ഓശാന" എന്നുകൂടി കാണുന്നത് പ്രത്യേക സവിശേഷതയാണ്.
പരിശുദ്ധൻ സ്തുതിപ്പിന്റെ അനന്തരഭാഗം (Post-Sanctus)- പരിശുദ്ധൻ സ്തുതിപ്പിന്റെയും ഓശാന ഗീതത്തിന്റെയും വിശദമായ ഒരു തുടർച്ചയാണ് ഇത്.
ക്രിസ്തുവിൻറെ മനുഷ്യാവതാരം മനുഷ്യരക്ഷാകർമ്മം എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പ്രതിപാദ്യ വിഷയം.
ഒരു ഗ്ഹാന്താ പ്രാർത്ഥനയുടെ ഭാഗമാണ് ഇത്.
തിയദോറിന്റെയും നെസ്തോറിയസ്സിന്റെയും ക്രമങ്ങളിൽ ഇതിനെ തുടർന്ന് സ്ഥാപനവിവരണം കൂടി ചൊല്ലുന്നു.
അദ്ദായിയുടെയും മാറിയുടെയും ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപനവിവരണം ഉൾപ്പെടുന്നില്ല എന്നത് മറ്റെല്ലാ ആരാധനാക്രമ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഇതിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
പ്രധാന മദ്ധ്യസ്ഥ പ്രാർത്ഥനയും സമർപ്പണവും - കാർമ്മികൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരിച്ചവരുമായ സഭാ നേതാക്കൾ, വിശുദ്ധന്മാർ എന്നിവരെയും ആരാധനാ സമൂഹത്തെയും തന്നെത്തന്നെയും എടുത്തുപറയുകയും വിശുദ്ധ കുർബാന ഇവരുടെ എല്ലാം പേരിൽ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അനുസ്മരണം - യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ മനുഷ്യാവതാരം വഴി കൈവന്ന രക്ഷയും പീഡാനുഭവവും കുരിശു മരണവും ഉയർത്തെഴുന്നേൽപ്പും അനുസ്മരിക്കുന്നു.
പ്രത്യേകമായി തിരുശരീരരക്തങ്ങളുടെ പരികർമ്മത്തിന്റെ ആഹ്വാനവും അനുസ്മരിക്കുന്നു.
റൂഹാക്ഷണം അഥവാ എപ്പിക്ലേസിസ് : "നേസേ മാർ" എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഈ പ്രാർത്ഥനയിൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ ആഗമനത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
വിശുദ്ധ കുർബാന അതുവഴി പാപങ്ങളുടെ പൊറുതിക്കും കടങ്ങളുടെ മോചനത്തിനും കാരണമാകട്ടെ എന്നും ആശംസിക്കുന്നു.
തിയദോറിന്റെയും നെസ്തോറിയസ്സിന്റെയും ക്രമങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അപ്പവും വീഞ്ഞും യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ തിരുശരീരരക്തങ്ങളായി പൂർത്തിയാക്കപ്പെടട്ടെ എന്ന് പ്രത്യേകമായി പറയുന്നു.
അവസാന ഗ്ഹാന്തയുടെ കാനോന : അവസാന ഗ്ഹാന്തയുടെ കാനോനയോടെ അനാഫൊറ പൂർത്തിയാകുന്നു.
ഹൂസായാ ക്രമം
ആരാധനാ സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുവായ പാപമോചനത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഭാഗമാണ് ഇത്.
ലോകസമാധാനത്തിനുള്ള പ്രാർത്ഥന - ലോകത്തിൽ സമാധാനം ഉണ്ടാകുന്നതിനും യുദ്ധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനും സഭയിലെ വിഭാഗീയതകൾ അവസാനിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി കാർമ്മികൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
പാപമോചന പ്രാർത്ഥനകൾ - കാർമികൻ തനിക്കുവേണ്ടി തന്നെയും ശുശ്രൂഷികൾക്കും ആരാധനാ സമൂഹത്തിനുവേണ്ടിയും പാപമോചനത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
ഈ സമയം ബലിപീഠത്തെയും അതിലെ തിരുവസ്തുക്കളെയും മദ്ബഹയിലെ ശുശ്രൂഷികളെയും ആരാധനാ സമൂഹത്തെയും ധൂപിക്കുന്നു.
വിശുദ്ധ അപ്പത്തിന്റെ വിഭജനവും വാഴ്ത്തലും - കാർമ്മികൻ വിശുദ്ധ കുർബാനയുടെ പ്രധാന അപ്പം ഉയർത്തുകയും അതിനുശേഷം കുമ്പിട്ട് അത് മുറിക്കുകയും വീഞ്ഞിൽ മുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ സമയത്ത് "ഞാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ ജീവനുള്ള അപ്പം ആകുന്നു" എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഗീതം പാടുന്നു.
ഹൂസായയുടെ ആശിർവാദം - കാർമ്മികൻ തിത്വനാമത്തിൽ സമൂഹത്തെ ആശിർവദിക്കുന്നു.
ഈ സമയത്ത് മദ്ബഹയുടെ വിരി അടയ്ക്കുന്നു.
ഹൂസായ കാറോസൂസ - ശുശ്രൂഷകൾ ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന പ്രത്യുത്തരത്തോടുകൂടിയ പ്രഘോഷണ പ്രാർത്ഥന ചൊല്ലുന്നു.
കുർബാന സ്വീകരണം കർതൃ പ്രാർത്ഥന - മദ്ബഹയുടെ വിരി തുറക്കുന്നു.
ഈ സമയം കാർമികൻ കർതൃ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ആമുഖമായി ചില പ്രാർത്ഥനകൾ ചൊല്ലുന്നു.
അതിനുശേഷം കാനോന ചേർക്കാത്ത കർതൃ പ്രാർത്ഥന കാർമ്മികനും സമൂഹവും ചേർന്ന് ചൊല്ലുന്നു.
അനുബന്ധ പ്രാർത്ഥനകൾ തുടരുന്നു.
ദ്ഹീലത്ത് - പ്രധാന തിരുനാളുകളിൽ മാത്രം ആലപിക്കുന്ന ഒരു ഗാനം.
ബന്ധപ്പെട്ട തിരുനാളിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം.