smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
↑ https://www.janmabhumi.in/news/education/children-of-idamalakudi-eager-to-learn-malayalam-with-clarity ↑ https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-1.8603575 ↑ ↑ https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/jun/30/to-teach-muthuvan-tribal-students-teachers-opt-for-their-language-2471226.html ↑ https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=250852 u=local-news-idukki ↑ https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tribal-school-brings-out-a-muthuvan-dictionary/article30883821.ece ↑ https://www.keralanews.gov.in/1591/Muthuvan-Basha-library.html ↑ https://www.asianetnews.com/literature-magazine/literature-fest-five-poems-by-ashokan-marayur-pwququ ↑ https://www.deshabhimani.com/special/news-03-06-2018/728633
മുനാവർ റാണ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Munawwar_Rana
2014 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ ഹിന്ദി - ഉറുദു കവിയാണ് മുനാവർ റാണ (ജനനം :  26 നവംബർ 1952). ' ശഹദാബ ' എന്ന ഉറുദു കാവ്യ സമാഹാരത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം.
ഉത്തർപ്രദേശിലെ റായ്ബറേലിയിൽ ജനിച്ചു.
കാവ്യ മുഷായിരകളിലെ തിളക്കമുള്ള താരമാണിദ്ദേഹം.
വിഭജനത്തോടെ കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും പാകിസ്താനിലേക്ക് പോയെങ്കിലും മുനാവറിന്റെ അച്ഛന്റെ പ്രേരണയാൽ ഇന്ത്യയിൽ തങ്ങുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം.
പിന്നീട് അവർ കൊൽക്കത്തയിലേക്ക് കുടിയേറി.
മുനാവറിന്റെ ഗസലുകളിലെ മാതൃ ബിംബങ്ങൾ നിരവധി ആരാധകരെ അദ്ദേഹത്തിനു നേടി കൊടുത്തു.
ഹിന്ദിയിലും ബംഗളയിലും ഗുർമുഖി മഭാഷയിലും കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാജ്യം വർഗീയമായി ഭിന്നിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ കൂട്ടുനിൽക്കുന്നതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച്  മുനവ്വർ റാണ 2015 ഒക്ടോബറിൽ സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം തിരിച്ചു നൽകി.
ഇനി സർക്കാരിന്റെ ഒരു പുരസ്കാരവും സ്വീകരിക്കില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
കൃതികൾ ഷാബാദ പുരസ്കാരങ്ങൾ 2014 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് അവലംബം ↑ http://www.thenews.com.pk/article-123109-Dallas:-Urdu-Hindi-Mushaira-to-be-organized-on-Oct-25 ↑ ↑ ↑ പുറം കണ്ണികൾ Munawwar Rana's selected couplets
രാധ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Radha
ഹൈന്ദവപുരാണങ്ങൾ പ്രകാരം , പരാശക്തിയിൽ നിന്ന് ആവിർഭവിച്ച പഞ്ചദേവിമാരിൽ ഒരാളാണ് രാധ ( സംസ്കൃതം : राधा ) .
ശ്രേഷ്ഠയും സർവ്വസൗഭാഗ്യങ്ങൾ തികഞ്ഞവളും പരമ സുന്ദരിയും സനാതനയും പരമാനന്ദസ്വരൂപിണിയും ധന്യയും മാന്യയുമാണ് രാധ.
ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ബാല്യകാലസഖിയും പ്രണയിനിയും ഭാര്യയും രാസക്രീഡയുടെ അധിദേവിയും രസികയും ഗോപികാവേഷധാരിണിയുമായ രാധാദേവി നിർഗുണയും നിരാകാരയും നിർലിപ്തയും ആത്മസ്വരൂപിണിയുമാണ് .
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം ആത്മാർഥ പ്രണയത്തിന്റെ ദേവിയാണ് രാധ.
രാധയെ ആരാധിച്ചാൽ നല്ല പ്രണയം ലഭിക്കുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്.
റാവലിൽ ജനിച്ച രാധ പിന്നീട് ബർസാനയിലേക്ക് മാറി.
എല്ലാ ഗോപികമാരുടെയും മുഖ്യയായിരുന്നു രാധ .
ശ്രീകൃഷ്ണനിൽ സ്വയം സമർപ്പിച്ച ഭക്തിയുടെ പ്രതീകമാണ് രാധ.
രാധയുടെ ജന്മദിനമായ ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമി രാധാഷ്ടമിയായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.
രാധ കൃഷ്ണന്മാർ രാധയുടെയും ശ്രീദാമാവിൻ്റെയും പരസ്പര ശാപം
ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന് രാധ , വിരജ എന്നീ രണ്ട് സഖിമാരുണ്ടായിരുന്നു .
ഭഗവാന് ഏറ്റവും പ്രിയം രാധയെയായിരുന്നു .
രാധികയോടൊപ്പം തന്നെ വിരജയും കൃഷ്ണപ്രിയതമയും ധന്യയും രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവളും മന്ദഹാസം പൊഴിക്കുന്നവളും മാന്യയുമായിരുന്നു .
അവൾ നൂറുകോടി ഗോപികമാരോടൊപ്പം വൃന്ദാവനത്തിൽ വിഹരിച്ചിരുന്നു .
ഒരിക്കൽ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാൻ വിരജയോടൊപ്പം വിഹരിക്കുകയായിരുന്നു .
രാധയുടെ തോഴിമാർ ഇതു കാണുകയും ദേവിയെ വിവരമറിയിക്കുകയും ചെയ്തു .
കുപിതയായ ദേവി ഏറെനേരം കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു .
ദേവി തോഴിമാരോടു പറഞ്ഞു : “നിങ്ങൾ പറയുന്നതു സത്യമാണെങ്കിൽ എനിക്കവരെ കാണിച്ചുതരൂ .
കൃഷ്ണനും ആ ഗോപികയ്ക്കും യുക്തമായ ഫലം ഞാൻ നൽകിക്കൊള്ളാം.
ഞാൻ ശാസിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടാൽ ആരാണവളെ രക്ഷിക്കാനുണ്ടാകുക ?
അവളോടൊപ്പം ഉള്ളിൽ വിഷവും മുഖത്ത് അമൃതുമായ കൃഷ്ണനെയും കൊണ്ടുവരണം .
രാധിക പറഞ്ഞതു കേട്ട് ചില ഗോപികമാർ ഭയപ്പെട്ടുപോയി .
അവർ കൈകൂപ്പിക്കൊണ്ട് ദേവിയോട് ഞങ്ങൾ വിരജയോടൊപ്പം കൃഷ്ണനെ കാണിച്ചുതരാം എന്നു പറഞ്ഞു .
തോഴിമാർ പറഞ്ഞതുകേട്ട് രത്നനിർമ്മിതവും ലക്ഷം ചക്രങ്ങളോടുകൂടിയതും മനോവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും കോടിസ്തംഭങ്ങൾകൊണ്ടു ശോഭിക്കുന്നതും കൊടികളോടു കൂടിയതും നാനാതരം ചിത്രങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ രഥത്തിൽ അവരോടൊപ്പം യാത്രയായി .
കൃഷ്ണനും വിരജയും വസിക്കുന്ന രത്നമണ്ഡപത്ത സമീപിച്ച് രാധ രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി .
ദ്വാരപാലകനായി ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രിയകിങ്കരനായ ശ്രീദാമാവ് സുസ്മേരവദനനായി ലക്ഷം ഗോപന്മാരോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു .
അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടയുടൻ കുപിതയായി രാധിക ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു : “ ശ്രീദാമാവെ, ദൂരെ മാറിനിൽക്ക് .
എനിക്കു പകരമായിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിന്റെ ആ സഖിയെ ഞാനൊന്നു കാണട്ടെ .
' രാധിക പറഞ്ഞതു കേട്ടിട്ടും അവൾക്കു വഴികൊടുക്കാതെ ശ്രീദാമാവ് അവിടെത്തന്നെ നിന്നു .
രാധികയുടെ തോഴിമാർ കോപിഷ്ഠകളായി കിങ്കരന്മാരോടൊപ്പം ശ്രീദാമാവിനെ ബലമായി മാറ്റി നിറുത്താൻ ശ്രമിച്ചു .
ഗോപികമാരുടെ കോലാഹലം കേട്ട് രാധ കുപിതയായി വന്നിരിക്കുന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കിയ കൃഷ്ണൻ അന്തർധാനം ചെയ്തു .
രാധ കുപിതയായി വന്നിരിക്കുന്നതും കൃഷ്ണൻ അന്തർധാനം ചെയ്തതും കണ്ട് ഭയപ്പെട്ടുപോയ വിരജ യോഗസിദ്ധികൊണ്ട് പ്രാണൻ ത്യജിച്ചു .
ഉടൻ തന്നെ വിരയുടെ ശരീരം അഗാധവും കോടി യോജന വിസ്താരമുള്ളതും ഗോലോകംവരെ എത്തുന്നതുമായ ഒരു നദിയായിത്തീർന്നു .
അകത്തു പ്രവേശിച്ച രാധ കൃഷ്ണനെ കണ്ടില്ല .
വിരജ നദിയായിത്തീർന്നരിക്കുന്നതുകണ്ട് സ്വഗൃഹത്തിലേക്കു മടങ്ങി .
കൃഷ്ണനാകട്ടെ പ്രിയതമയായ വിരജ നദിയായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നതു കണ്ട് അതിന്റെ തീരത്തിരുന്നു കരഞ്ഞു: “സുന്ദരി, എന്റെ സമീപത്തുവരൂ .
നിന്നെക്കൂടാതെ ഞാനെങ്ങനെയാണു ജീവിക്കുക.
എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു നീ ഈ നദിയുടെ അധിദേവതയായി മൂർത്തിമതിയായ സുന്ദരിയായിത്തീരും .
വേഗം ജലത്തിൽ നിന്നെഴുന്നേറ്റുവരൂ.
നിനക്കു ഞാൻ അഷ്ടസിദ്ധികളും തന്നിരിക്കുന്നു .
ഇപ്രകാരം ഹരിയുടെ ആജ്ഞയനുസരിച്ച് വിരജ പുതിയ ശരീരം സ്വീകരിച്ച് ജലത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റുവന്നു .
മഞ്ഞപ്പട്ടു ധരിച്ച് സുസ്മേരവദനയായി മുമ്പിൽ നിൽക്കുന്ന വിരജയെ കണ്ട് പ്രേമവിഹ്വലനായ ജഗത്പതി അവളുമായി  രാസലീലയിൽ ഏർപ്പെട്ടു .
പിന്നീട് വിരജ  ഗർഭിണിയാകുകയും ചെയ്തു .
വിരജ ആ ദിവ്യമായ ഗർഭത്തെ നൂറുവർഷം ധരിച്ചുകൊണ്ടുനടന്നു .
അതിനുശേഷം സുന്ദരന്മാരായ ഏഴു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു .
അവൾ പുത്രന്മാരോടുകൂടി ഗോലോകത്ത്  സുഖമായി വസിച്ചു .
ഒരു ദിവസം ഏറ്റവും ചെറിയ കുട്ടി , സഹോദരന്മാർ അടിച്ചതിനാൽ ഭയപ്പെട്ട് അമ്മയുടെ മടിയിൽ കയറിയിരുന്നു.
ഭയപ്പെട്ട തന്റെ പുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഉപേക്ഷിച്ച് വിരജ പുത്രനെ മടിയിലിരുത്തി ആശ്വസിപ്പിച്ചു .
പിന്നീടു നോക്കിയപ്പോൾ കൃഷ്ണനെ കണ്ടില്ല.
അദ്ദേഹം രാധയുടെ സമീപത്തേക്കു പോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു .
ശ്രീകൃഷ്ണവിരഹത്തിൽ രോഷംപൂണ്ട് അവൾ കാരണക്കാരായ മക്കളെ ഇപ്രകാരം ശപിച്ചു : " ശ്രീകൃഷ്ണ വിരഹത്തിന് കാരണക്കാരും കലഹിക്കുന്നവരുമായതിനാൽ നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ സമുദ്രങ്ങളായിത്തീരും . വേവ്വേറെ ഗതി ( ഒഴുക്ക് ) ഉണ്ടാകുന്ന നിങ്ങൾ പ്രളയകാലം വരെ കൂടിച്ചേരാതെയും പോകട്ടെ . "
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെത്തിയ അവർ ഓരോരുത്തരും ഓരോ സമുദ്രങ്ങളായി സപ്തദ്വീപങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു .
ഉപ്പ് വെള്ളം ( ലവണം ) , കരിമ്പിൻനീര് ( ഇക്ഷു ) , മദ്യം ( സുര ) , നെയ്യ് ( സർപ്പിസ് ) , തൈര് ( ദധി ) , പാൽ (ദുഗ്ധം ) , ശുദ്ധജലം എന്നിവ കൊണ്ടുള്ളവയാണ് സപ്തസമുദ്രങ്ങൾ .
പുത്രന്മാർ
നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ വിരജ ദുഃഖിതയായി .
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തൻറെ തേജസ്സാൽ അവർ രക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന് പ്രിയതമയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു .
ശ്രീകൃഷ്ണനോട് പിണങ്ങിയിരിക്കുന്ന രാധ
ശേഷം ഭഗവാൻ ശ്രീദാമാവിനൊപ്പം വിരഹിണിയായ രാധയുടെ ഭവനത്തിലെത്തി .
സ്വന്തം ഗൃഹകവാടത്തിലെത്തിയ ഭഗവാനെ കണ്ടു കോപാന്ധയായിത്തീരുകയും രാധ കൃഷ്ണനെ നിന്ദിച്ചു സംസാരിക്കാനും തുടങ്ങി .
തനിക്ക് പകരമായ പുതിയ സഖിയുടെയടുത്ത്  പോകാനും വിരജ നദിയായെങ്കിൽ താങ്കളും കൂട്ടിനു വേണ്ടി വലിയ നദിയായി വിരജയുടെ അടുത്തേക്ക് പൊകാനും പറഞ്ഞു .
അപ്പോൾ ശ്രീദാമാവ് കോപിഷ്ഠയായ രാധയോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു : ' അമ്മേ , എന്റെ സ്വാമിയോട് എന്താണിങ്ങനെ കടുവാക്യം പറയുന്നത് .
ആലോചിക്കാതെ വെറുതെ ഇങ്ങനെ ഭർത്സിക്കരുത്.
ബ്രഹ്മാദികൾക്കുപോലുമീശനും ജഗത്കാരണകാരണവും നിർഗുണനും ആത്മാരാമനുമായ അദ്ദേഹത്തെ ഇങ്ങനെ കളിയാക്കരുത് .
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദസേവ കൊണ്ടല്ലേ ദേവി മറ്റു ഗോപികമാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയായിരിക്കുന്നത് ?
അതു മറക്കാമോ ?
വെറും ഭ്രൂഭംഗം കൊണ്ട് ദേവിയെപ്പോലെയുള്ള കോടിക്കണക്കിനു കാമിനിമാരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കൃഷ്ണനു സാധിക്കും.
വൈകുണ്ഠത്തിൽ ലക്ഷ്മി സ്വന്തം തലമുടികൊണ്ട് ഈ ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ തുടയ്ക്കുന്നു .
സരസ്വതി കർണ്ണപിയൂഷമയമായ സ്തോത്രങ്ങൾകൊണ്ടു സ്തുതിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാവു നാലു മുഖങ്ങൾ കൊണ്ടും ഇദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു.
ശങ്കരൻ അഞ്ചു മുഖങ്ങൾ കൊണ്ടു സ്തുതിക്കുന്നു .
ധർമ്മനും ഭക്തിയോടെ പാദസേവ ചെയ്യുന്നു.
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരുമെല്ലാം സദാ സേവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും അവർക്ക് സ്വപ്നത്തിൽപോലും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദാംബുജങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കുന്നില്ല.
അതിനാൽ രോഷം കളഞ്ഞ് ആ പാദാംബുജങ്ങളെ ഭജിക്കുക.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ഒരു ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സുതീരുന്നു.
ശ്രീദാമാവു പറഞ്ഞതുകേട്ടു രാധിക പുറത്തുവന്ന് അതിനിഷ്ഠൂരമായി ആ കൃഷ്ണഭക്തനോടിങ്ങനെ പറഞ്ഞു : ' രേ , രേ , ജാല്മ , മഹാമൂഢ, ലമ്പട കിങ്കര നിന്റെ ഈശ്വരനെ ഞാനറിയില്ല. കൃഷ്ണൻ നിന്റെ മാത്രം ഈശ്വരനാണ് . ഞങ്ങളുടെയല്ല . നീയെപ്പോഴും പിതാവിനെ പൂജിക്കുകയും മാതാവിനെ നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു . നീ ഉടൻ ഇവിടെനിന്നു പോകണം. അസുരന്മാർ ദേവന്മാരെ നിന്ദിക്കുന്നതുപോലെ നീ എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നു . അതിനാൽ നീ അസുരനായിത്തീരട്ടെ. ആരാണു നിന്നെ രക്ഷിക്കാനുള്ളതെന്നു നോക്കട്ടെ  . '
ഇത്രയും പറഞ്ഞു ശപിച്ചശേഷം രാധ കിടന്നുറങ്ങി.
സഖിമാർ ചാമരം
വീശിക്കൊണ്ടിരുന്നു .
പിന്നീട് രാധ വിരജയെയും ശപിച്ചു .
മനുഷ്യസത്രീയായിത്തീരട്ടെ എന്നായിരുന്നു ശാപം .
ശാപവചനം കേട്ടു കുദ്ധനായ ശ്രീദാമാവ് പറഞ്ഞു ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാൻ എപ്പോഴും അങ്ങേക്ക് അനുകൂലമായാണ് പ്രവർത്തിക്കാറുളളത് .
അതാണ് അവിടേക്ക് അഹങ്കാരം തോന്നാൻ കാരണം.
അതിനാൽ  "നീയും
മനുഷ്യയോനിയിൽ ജനിക്കട്ടെ" എന്നു ശപിച്ചു , ഛായകൊണ്ടോ കല
കൊണ്ടോ ആണെങ്കിൽ പോലും ഭവതി രായണപത്നിയായി അറിയപ്പെടും.
കൃഷ്ണൻ ഹരിയുടെ അംശംതന്നെയായ വൈശ്യനായിരിക്കും .
ഗോകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ഭവതി കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കാനനത്തിൽ വിഹരിച്ചുനടക്കും.
നൂറുവർഷം ഭവതിക്കു കൃഷ്ണനോടു വിയോഗമുണ്ടാകുകയും പിന്നീടു ഗോലോകം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഇപ്രകാരമെല്ലാം രാധയോടു പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീദാമാവ് കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ച് ശാപവൃത്താന്തങ്ങൾ ആദ്യം മുതൽ പറഞ്ഞു കരഞ്ഞു .
അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു : “ ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അസുരനായി നീ ( ശ്രീധാമൻ ) ജനിക്കും .
ശങ്കരശൂലംകൊണ്ടു കൊല്ലപ്പെട്ടവനായി എന്നെ പ്രാപിക്കും.
' “ എന്നെ അങ്ങയിൽ ഭക്തിയില്ലാത്തവനാക്കിത്തീർക്കരുതേ' എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീദാമാവ് രാധയെയും കണ്ട് ദുഃഖത്തോടുകൂടി ഭൂമിയിലേക്കു പോന്നു .
അപ്രകാരം ശ്രീദാമാവിൻറെ അംശം യക്ഷലോകത്ത് സുധാനൻറെ മകനായ ശംഖചൂഡനായി , കുബേരൻറെ സേവകനുമായിത്തീർന്നു.
ശ്രീദാമാവു പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാധയും ഭഗവാന്റെ മുമ്പിൽ ചെന്നു സങ്കടമുണർത്തിച്ചു .
താൻ ഗോപികയായി ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ കൃഷ്ണന്റെ മുഖകമലം കാണാതെ എങ്ങനെ ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടുമെന്നും കൃഷ്ണദാസ്യം കൂടാതെ തനിക്ക് ഒരു ക്ഷണം പോലും ജീവിക്കാൻ സാധ്യമല്ലെന്നും രാധ വ്യാകുലപ്പെട്ടു .
രാധയുടെ ദുഃഖം മനസ്സിലാക്കിയ കൃഷ്ണൻ താനും ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കാൻ പോകുന്നുണ്ടെന്നും രണ്ടുപേർക്കും ഒരുമിച്ചു ഗോകുലത്തിൽ വസിക്കാമെന്നും പറഞ്ഞു .
ഭഗവാൻ ആ പ്രേയസിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് വൃഷഭാനുവിൻ്റെയും കീർത്തിയുടെയും പുത്രിയായി ജനിക്കുമെന്നുപദേശിച്ചു ഭൂമിയിലേക്കു പറഞ്ഞുവിട്ടു .
പിന്നീട് വിരജയും കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ച് തനിക്ക് ലഭിച്ച ശാപത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു കരഞ്ഞു .
ഭഗവാൻ വിരജയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് കാളിന്ദി എന്ന പേരിൽ ഒരു നദിയായി ഭൂമിയിൽ ഉത്ഭവിക്കുമെന്നും തൻ്റെയും രാധയുടെയും പ്രണയത്തിന് സാക്ഷിയാകുമെന്നും തന്റെ പത്നി ആകുമെന്നും ഉപദേശിച്ചു ഭൂമിയിലേക്കു പറഞ്ഞുവിട്ടു .
രാധയ്ക്ക് കൃഷ്ണനെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു - രാജാ രവിവർമ്മയുടെ ചിത്രം രാധയുടെ ജനനവും ആദ്യ ശ്രീകൃഷ്ണ ദർശനവും
ഹിന്ദുമത വിശ്വാസമനുസരിച്ച് , യാദവ മുഖ്യനും ബർസാനയുടെ മുഖ്യനുമായ വൃഷഭാനുവിൻ്റെയും കീർത്തിയുടെയും മകളാണ് രാധ.
ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അനിഴം നക്ഷത്രത്തിന്റെ ചതുർത്ഥ പാദത്തിലാണ് രാധ ജനിച്ചത്.
രാധ വാസ്തവത്തിൽ അയോനിജയാണ് .
രാധാദേവി കാറ്റിൻ്റെ രൂപത്തിൽ വൃഷഭാനുവിൻ്റെ ഭാര്യയായ കീർത്തിയുടെ ഗർഭപാത്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചുവെന്നും അതിസുന്ദരിയായ ഒരു പെൺകുഞ്ഞായി ജന്മമെടുത്തെന്നുമാണ് വിശ്വാസം.
രാധ ജനിച്ച സ്ഥലം ഇന്ന് റാവലിലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗർഭഗൃഹത്തിലാണെന്നാണ് വിശ്വാസം.
റാവൽ ഗോകുലത്തിനടുത്തുള്ള  ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് .
ജനിച്ചത് റാവലിലാണെങ്കിലും രാധ വളർന്നത് ബർസാനയിലാണ് .
രാധ ജനിച്ചുവെന്ന കരുതപ്പെടുന്ന റാവലിലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിശുവായ രാധയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രതിമ
രാധയുടെ ജനനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു വിശ്വാസം ഇങ്ങനെയാണ് : ഒരിക്കൽ യമുനയിൽ സ്നാനത്തിനായി പോയ വൃഷഭാനു സ്വർണനിറത്തിൽ , ചുറ്റിലും പ്രകാശം പരക്കുന്ന ഒരു താമര പുഷ്പം കാണാനിടയായി .
അദ്ദേഹം നീന്തി അതിനടുത്ത് എത്തവേ ആ കമലത്തിനുള്ളിൽ , ആയിരം സൂര്യന്മാർ ഒരുമിച്ചെത്തിയത് പോലെയുള്ള പ്രകാശവും , അതിനൊപ്പം അതീവ സുന്ദരിയും , തേജസ്വിയുമായ ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനെ കാണാനിടയായി .
അദ്ദേഹവും ഭാര്യയും ആ പെൺകുഞ്ഞിനെ സ്വന്തം മകളായി വളർത്തി .
രാധയെയാണ് ആ താമരപ്പൂവിനുള്ളിൽ നിന്നും വൃഷഭാനുവിനും കീർത്തിക്കും ലഭിച്ചതെന്നാണ് പറയുന്നത് .
രാധയുടെ ജനനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വേറൊരു വിശ്വാസം ഇങ്ങനെയാണ് : ഒരിക്കൽ 
വൃഷഭാനുവിന് വയൽ ഉഴുതുമറിക്കുന്നതിനിടയിൽ വയലിൽ തേജസ്വിയായ ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനെ കാണാനിടയായി .
രാധയെയാണ് ഉഴുതുമറിക്കുന്നതിനിടയിൽ നിന്നും വൃഷഭാനുവിനും കീർത്തിക്കും ലഭിച്ചതെന്നാണ് പറയുന്നത് .
രാധയ്ക്ക് കൃഷ്ണനേക്കാൾ പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായം കൂടുതലാണ് , അതല്ല ആറോ ഏഴോ വയസ്സ് കൂടുതലാണ് എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത് .
ജനിച്ച് ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷമാണ് രാധ കണ്ണുകൾ തുറന്നത് .
ശ്രീകൃഷ്ണൻറെ ദിവ്യ പ്രണയിനി ആയതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ മുഖം ദർശിക്കുന്നത് വരെ രാധ കണ്ണുതുറന്നില്ല എന്നും ഇക്കാരണത്താൽ വൃഷഭാനുവും ഭാര്യ കീർത്തിയും രാധ അന്ധയാണെന്ന് കരുതി ഏറെ വ്യാകുലരായി .
എന്നാൽ യശോദയ്ക്ക് ഒരു ആൺകുട്ടിയാണ് ഉണ്ടായത് എന്ന വാർത്ത ഒരു ദൂതൻ മുഖാന്തരം അറിഞ്ഞ വൃഷഭാനു ആ കുട്ടിയെ കാണാൻ ഭാര്യ കീർത്തിയോടൊപ്പം നന്ദ ഗൃഹത്തിലേക്കു പോയപ്പോൾ രാധയെയും കൂടെ കൂട്ടി .
അന്നുവരെ കണ്ണ് തുറക്കാതിരുന്ന രാധ കണ്ണന്റെ ശയ്യാഗൃഹത്തിൽ കണ്ണനോടൊപ്പം കിടത്തിയപ്പോൾ ആദ്യമായി കണ്ണുതുറന്നു .
അവൾ ആദ്യം കാണുന്നത് ശിശുവായ കണ്ണനെ ആണെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത് .
രാധയും കൃഷ്ണനും വൃന്ദാവനവും പ്രണയവും രാധാമാധവം - രാജാരവിവർമയുടെ ചിത്രം
വ്രജത്തിലെ ഏറ്റവും അനുഗൃഹീത സ്ഥലമായും , രാധറാണിയുടെ ഹൃദയമായും കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന വൃന്ദാവനത്തിലാണ് കൃഷ്ണൻറെയും രാധയുടെയും പ്രണയം പൂവിട്ടത് .
ഇവിടെ അവർ പല ലീലകളിലുമേർപ്പെട്ടു .
പണ്ട് കാളിയനെ വധിക്കാൻ വേണ്ടി കൃഷ്ണൻ കാളിന്ദിയിലേക്കു ഇറങ്ങിയപ്പോൾ എല്ലാ ഗോപികമാരും കൃഷ്ണനെ ഓർത്തു ദുഖിച്ചെങ്കിലും രാധ മാത്രമാണ് കൃഷ്ണന് വേണ്ടി സ്വന്തം ജീവൻ പോലും വെടിയാൻ തയ്യാറായത് .
യമുനയുടെ തീരത്താണ് മഹാ രാസലീല നടന്നത് .
പകിട കളിക്കുന്ന രാധാകൃഷ്ണന്മാർ
എന്നാൽ സമയം വന്നു ചേർന്നപ്പോൾ ശ്രീദാമാവിന്റെ ശാപം യാഥാർത്ഥ്യമായി .
കൃഷ്ണൻ കംസനെ വധിക്കാനായി മഥുര ഉപേക്ഷിക്കാനൊരുങ്ങുന്നു .
അവിടം വിടുന്നതിന് മുമ്പ് കൃഷ്ണൻ പോയാലും കരയില്ലെന്ന് രാധ വാക്കു നൽകി .
രാധാകൃഷ്ണന്മാർ ക്രീഡാ ലീലകളിൽ രാസലീല രാസലീല
ഒരു രാത്രി വൃന്ദാവനത്തിലെ ഗോപികമാർ , കൃഷ്ണന്റെ പുല്ലാങ്കുഴൽ ശബ്ദം കേട്ട് , അവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങുകയും രാത്രി മുഴുവൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു എന്ന പുരാണ കഥയാണ് രാസലീല എന്ന നൃത്താവിഷ്‌ക്കാരത്തിന് നിദാനമായത് .
കൃഷ്ണ ഭക്തി പാരമ്പര്യങ്ങളിൽപെട്ട വിനോദങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ആകർഷകവുമായ ഒന്നാണ് രാസലീല .
രാസലീല - ഒരു ചിത്രം
നമുക്ക് വിശ്വസിക്കുവാൻ പ്രയാസം തോന്നുമെങ്കിലും ഇവിടെയുള്ളവരുടെ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് രാത്രികാലങ്ങളിൽ കൃഷ്ണൻ ഇവിടെ രാസലീലയാടുവാൻ വൃന്ദാവനിലെ നിധിവൻ എന്ന സ്ഥലത്താണ് എത്തുന്നത് .
തന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട രാധയോടും മറ്റു ഗോപികമാരോടുമൊപ്പം പുലരുവോളം നൃത്തം ചെയ്തും ആഹ്ളാദിച്ചുമൊക്കെ പുലർച്ചെയാകുമ്പോഴേയ്ക്കും കൃഷ്ണൻ മടങ്ങുമത്രെ .
യമുന തീരത്തെ മഹാരാസലീല
കൃഷ്ണൻ രാസലീലയ്ക്ക് എത്തുന്നുണ്ട് എന്നതിനു പല തെളിവുകളും ഉണ്ട് .
അതിലൊന്ന് ഇവിടുത്തെ രംഗമഹലാണ് .
എന്നും ഒരു ചന്ദനക്കട്ടിൽ കൃഷ്ണനായി ഇവിടെ ഒരുക്കി വയ്ത്ക്കാറുണ്ടത്രെ .
വെള്ളിയുടെ ഗ്ലാസിൽ വെള്ളവും സമീപത്ത് വെറ്റിലയും അടുക്കി വയ്ക്കും പിന്നീട് രാവിലെ പൂജാരി ഇവിടെ എത്തി നോക്കുമ്പോൾ ഗ്ലാസിലെ വെള്ളവും വെറ്റിലയും കാണില്ല എന്നു മാത്രമല്ല , കട്ടിലിൽ ആരോ കിടന്നപോലെയായിരിക്കുകയും ചെയ്യും .
ഇത് കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മരങ്ങളുടെ രൂപവും ഇങ്ങനെയൊരു കഥയാണ് പറയുന്നത് .
സാധാരണ ഗതിയിൽ മരങ്ങളുടെ ചില്ലകൾ മുകളേക്കാണല്ലേോ വളരുന്നത് .
എന്നാൽ ഇവിടെ കെട്ടുപിണഞ്ഞു കിടക്കുന്ന രീതിയിൽ മരങ്ങൾ താഴേക്കാണത്രെ വളരുന്നത് .
കാരണം രാത്രിയിൽ ഗോപികമാരായി മാറി നൃത്തത്തിനിടയിൽ ഇങ്ങനെ രൂപമാകുന്നതാണത്രെ .
മാത്രമല്ല, ഇവിടുത്തെ തുളസിച്ചെടികൾ ജോഡികളായാണ് കാണപ്പെടുന്നതും .
രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു പെയിന്റിംഗിൽ കൃഷ്ണനും രാധയും നൃത്തം ചെയ്യുന്നതായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭഗവത പുരാണം പോലുള്ള ഹിന്ദു വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ഗീത ഗോവിന്ദം പോലുള്ള സാഹിത്യങ്ങളിലും വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണന്റെ പരമ്പരാഗത കഥയുടെ നൃത്താവിഷ്ക്കാരമാണ് രാസലീല .
ഉത്തർപ്രദേശിലെ മഥുര, വൃന്ദാവൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കൃഷ്ണ ജന്മഷ്ടമി, ഹോളി എന്നീ ഉത്സവങ്ങളുടെ ഭാഗമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ജനപ്രിയ രൂപം കൂടിയാണ് രാസലീല.
ദ്വാരകയിലേക്കു  തിരിക്കും മുൻപ് ഗോപികമാർ കൃഷ്ണനെ രാസ നൃത്തത്തിനു ക്ഷണിക്കുകയും .
കൃഷ്ണഭഗവാൻ അതിനു പോവുകയും ചെയ്തു .
അവിടെ എത്തിയ കൃഷ്ണന്റെ മനസു മുഴുവൻ രാധ ആയിരുന്നു .
അദ്ദേഹം നൃത്തത്തിനിടയിൽ രാധയെ കാണാൻ വേണ്ടി പോയി .
കൃഷ്ണന് വേണ്ടി ആടിയിരുന്ന ഗോപികമാർ നൃത്തം അവസാനിപ്പിച്ചു കൃഷണനെ തേടാൻ ആരംഭിച്ചു .
ഇത് മനസിലാക്കിയ കൃഷ്ണൻ ഓരോ ഗോപികകും കൂടെ തൻറെ രൂപത്തിൽ ആടി തുടങ്ങി .
എന്നാൽ ഈ സമയമെല്ലാം അദ്ദേഹം രാധയുമായ് സല്ലപിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു  രാധയ്ക്ക്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു ഇത്രയും ഗോപികമാർ കൃഷ്ണനും ചുറ്റും ഉണ്ട്നെകിലും എന്നും താൻ തൻറെ കണ്ണന് പ്രിയപ്പെട്ടവൾ ആണ് എന്ന് .
അതുകൊണ്ടു തന്നെ അവൾ സന്തുഷ്ട ആയിരുന്നു .
അതുപോല്ലേ ദ്വാരകയിലേക്കു  പോവുന്ന കൃഷ്ണൻ ഇനി ഒരിക്കലും  തിരികെ വരില്ല, ഒരിക്കലും ഇനി ആ സാമീപ്യം അനുഭവിക്കുകയില്ല എന്നും അറിയാമായിരുന്നു .
എല്ലാം അറിഞ്ഞു കൊണ്ട് തന്നെ രാധ കൃഷ്ണനെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നതും .
രാധാകും കൃഷ്ണനും ഇടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് ആത്മബന്ധം ആയിരുന്നു .
ഇനിയുള്ള നാളുകൾ തമ്മിൽ കാണാതെ ഒന്നും തന്നെ പരസ്പരം അറിയാതെ ജീവിച്ചാലും എനിക്കു വേണ്ടി നീയും നിനക്ക് വേണ്ടി ഞാനും ഉണ്ട് എന്ന് പറയാതെ മനസിലാകുന്ന ഒരു ബന്ധം .
ഹോളി രാധാകൃഷ്ണന്മാർ ഹോളിയാഘോഷത്തിൽ
കൃഷ്ണന്റെ ബാലലീലകളോടും  ഹോളിയുടെ പുരാവൃത്തം  ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു .
കൃഷ്ണന് ജന്മനാ കറുപ്പ് നിറമാണെന്നും അല്ല പൂതന നൽകിയ വിഷം പുരട്ടിയ മുലപ്പാൽ കുടിച്ച ശേഷമാണ് ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ കറുത്തു പോയതെന്നുമൊക്കെയാണ് സങ്കൽപ്പം .
തന്റെ നിറം കറുത്തു പോയതിനാൽ വെളുത്തനിറമുള്ള രാധയും തോഴിമാരും തന്നോട് കൂട്ടൂകൂടുമോ എന്നോർത്ത് ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ ഭയപ്പെട്ടു .
ഇക്കാര്യം അമ്മ യശോദയോട് കണ്ണൻ പറഞ്ഞു .
അതുകേട്ട് ചിരിച്ച യശോദ കൃഷ്ണനു ഒരു ഉപായം പറഞ്ഞുകൊടുത്തു .
രാധയുടെ ദേഹത്ത്‌ കൃഷ്ണനു ഇഷ്ടമുള്ള നിറങ്ങൾ കലക്കിയൊഴിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അത്‌ .
നിറമെടുത്ത് പരസ്പരംതേച്ചുകളിച്ചാണ് രാധ , കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയസഖിയായി മാറിയത്.
അതിന്റെ ഓർമപുതുക്കലത്രേ ഹോളി .
വേറൊരു തരം ഹോളിയാണ് ലത്മാർ ഹോളി .
ഉത്തർ പ്രദേശിൽ മഥുരയിലെ ബർസാനയിലും വൃന്ദാവനത്തിലും നടക്കുന്ന ആഘോഷങ്ങളാണ് ലത്മാർ ഹോളി എന്നറിയപ്പെടുന്നത് .
ഐതിഹ്യങ്ങളനുസരിച്ച് കൃഷ്ണൻ തൻറെ പ്രണയിതാവായ രാധയുടെ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് വരുന്ന ദിവസമാണത്രെ ഇത് .
വരുന്ന വഴി കൃഷ്ണനും കൂട്ടുകാരും ചേർന്ന് രാധയെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും കളിയാക്കുവാനും മറ്റും തുടങ്ങി .
അപ്പോൾ രാധയുടെ കൂട്ടുകാരായ യുവതികൾ അവിടെ കിടന്നിരുന്ന ചുള്ളിക്കമ്പുകളും മറ്റുമെടുത്ത് കൃഷ്നനെയും മറ്റും പേടിപ്പിച്ചുവത്രെ .
അതിന്റെ ഓർ‍മ്മയ്ക്കായാണ് ഇവിടെ ലത്മാർ ഹോളി എന്ന പേരിൽ ഹോളി ആഘോഷിക്കുന്നത് .
രാധയുടെ വിവാഹം
അഭിമന്യു (അയാൻ) കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്‌ത് നാരായണനിൽ നിന്ന് വരം നേടി "ലക്ഷ്മി ദേവിയെ തന്റെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ ഭാര്യ ആയി ലഭിക്കണം എന്ന്"
കൃഷ്ണനെക്കാൾ ആറോ  ഏഴോ  വയസ്സ് കൂടുതലുണ്ടായിരുന്നത്രേ   രാധയ്ക്ക് .
അയൻ  എന്ന വിളിപ്പേരുള്ള അഭിമന്യു എന്ന ഗോപാലയുവാവിന്റെ പത്നിയായിരുന്നു രാധയെന്ന ഗോപിക .
അയന്റെ  ബന്ധുകൂടിയായ കണ്ണനെ അവൾ ഗോകുലത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടുകയായിരുന്നു .
പീതാംബരവും പീലിത്തിരുമുടിയും വനമാലയും ചാർത്തിയ കാർവർണ്ണനായ  ആ ഗോകുലബാലനോട് , വിവാഹിതയും അനപത്യയുമായൊരു കുടുംബിനിക്കു തോന്നിയ   സഹജമായ വാത്സല്യമായിരുന്നു കണ്ണനെയും രാധയെയും തമ്മിൽ ചേർത്തുനിർത്തിയതെന്നു   വാദിക്കുന്നവരും ഇല്ലാതില്ല .
ആ വാദത്തെ മുഖവിലക്കെടുക്കാനാവുന്നില്ല എന്നതാണു  യാഥാർത്ഥ്യം .
ഭഗവതത്തിലോ പുരാണങ്ങളിലോ രാധയും അയനും  കഥാപാത്രങ്ങളേയല്ലത്രേ !
ഭാരതത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിൽ ഭഗവതസംബന്ധിയായി രചിക്കപ്പെട്ട കൃതികളിലാണ്  ഈ കഥാപാത്രങ്ങളുള്ളത് .
മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ വിരചിതമായ 'പദാവലി'കളിലാണ് രാധ കൂടുതൽ വ്യക്തതയോടെ  പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് .
വിദ്യാപതി , ഗോവിന്ദദാസ് , ചാന്ദിദാസ് , ജയദേവൻ - ഇവരുടെയൊക്കെ കൃതികളിൽ അഗാധമായ  രാധാകൃഷ്ണപ്രണയത്തിന്റെ ഉദാത്തഗീതികൾ വായിച്ചെടുക്കാനാവും .
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ  വിദ്യാപതി രചിച്ച 'പദാവലി' കാവ്യത്തിലാണ് അയനും രാധയുമായുള്ള അത്യപൂർവ്വമായൊരു ബന്ധത്തിന്റെ കഥ പറയുന്നത് .
അഭിമന്യുവിന്റെ ഓമനപ്പേരായിരുന്നു അയൻ .
( ഇത് അർജ്ജുനപുത്രൻ അഭിമന്യു അല്ല ) .
ഗോകുലത്തിനടുത്ത ഗ്രാമമായിരുന്ന ജാരാത്തിലായായിരുന്നു അയൻ ജനിച്ചത് .
ഗോകുലത്തിലെ യശോദയുടെ അമ്മാവനായിരുന്ന ഗോലയുടെയും ജടിലായുടെയും പുത്രൻ .
പിതാവിനെപ്പോലെതന്നെ അയനും ഒരുഗോപാലനായാണ് വളർന്നത് .
പക്ഷേ അയൻ കറകളൊഞ്ഞൊരു കാളീഭക്തനായിരുന്നു .
ജനിച്ചതു  പുരുഷനായിട്ടായിരുന്നെങ്കിലും പൗരുഷമില്ലാത്തവനായിരുന്നു അയൻ .
ലൗകികസുഖങ്ങളിലൊന്നും  താല്പര്യമില്ലാതിരുന്ന  അയൻ  സദാസമയവും കാളീപൂജകളിലും പ്രാർത്ഥനകളിലും മുഴുകിയിരുന്നു .
ബന്ധുവായ യശോദയുടെ ഭർത്താവ് നന്ദഗോപരായിരുന്നു ആ ദേശത്തിന്റെ രാജാവ് .
നന്ദമഹാരാജനാണ് അയന്റെയും രാധയുടെയും വിവാഹം നടത്തിക്കൊടുത്തത് .
നിർഭാഗ്യവശാൽ ആ ദമ്പത്യത്തിന്  അത്രമേൽ ഊഷ്മളമായൊരു സ്നേഹബാന്ധവം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നുവേണം കരുതാൻ .
അവർക്കു കുഞ്ഞുങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നില്ല .
രാധയുടെ കൃഷ്ണനോടുള്ള ചങ്ങാത്തത്തിന് അയൻ  ഒരിക്കലും ഒരു തടസ്സമായി നിന്നിരുന്നുമില്ല .
കൂടുതൽ സമയവും  രാധ കൃഷ്ണനൊപ്പം രാസലീലകളാടിക്കഴിഞ്ഞതും അയനെ  തെല്ലും അലോസരപ്പെടുത്തിയതുമില്ല .
എത്രമേൽ ഗാഢമായിരുന്നു രാധാ-കൃഷ്ണപ്രണയമെങ്കിലും  ഒരുനാൾ രാധയെ അതിതീവ്രമായ  വിരഹദുഃഖത്തിന്റെ സാഗരമദ്ധ്യത്തിലുപേക്ഷിച്ച് കൃഷ്ണനു വൃന്ദാവനം വിട്ടു ദ്വാരകയിലേക്കു പോകേണ്ടിവന്നു - പിരിയുംമുമ്പ്  തന്റെ പ്രണയത്തിന്റെ നിത്യപ്രതീകമായി കണ്ണൻ താൻ  സന്തതസഹചാരിയായ കൊണ്ടുനടന്നിരുന്ന  പുല്ലാങ്കുഴൽ അവൾക്കു സമ്മാനിച്ചു .
ഒരുപക്ഷേ വേർപാടിന്റെ  ആ  കഠിനവ്യഥയിൽനിന്നു കരകയറാനാവാതെ  കാളിന്ദിയുടെ കാണാക്കയങ്ങളിലേക്കാണ്ടുപോകുമായിരുന്ന രാധയെ ജീവിതത്തിലേക്കു  കൈപിടിച്ചു  നടത്തിയത്   അയന്റെ സന്ദർഭോചിതമായ  സ്നേഹവായ്‌പും  കരുതലും മാത്രമായിരുന്നു .
അനപത്യദുഃഖമറിഞ്ഞുതന്നെ ദീർഘകാലം അവർ ഒന്നിച്ചുജീവിച്ചുവെങ്കിലും , കൃഷ്ണൻ പതിനാറായിരത്തെട്ടു  പത്നിമാരെ സ്വീകരിച്ചങ്കിലും  ,   രാധയിൽനിന്നു കൃഷ്ണനോ കൃഷ്ണനിൽനിന്നു രാധയ്‌ക്കോ വേർപെടാനാകുമായിരുന്നില്ല എന്നതായിരുന്നു യാഥാർത്ഥ്യം .
അതിനു തെളിവെന്നവണ്ണം ഒരു സംഭവവും വിവരിക്കുന്നുണ്ട് .
കണ്ണനെക്കാണാനുള്ള  ഉൽക്കടവാഞ്ഛയുമായി  ഒരിക്കൽ രാധ ദ്വാരകയിലെത്തിയത്രേ .
അഗാധമായ രാധാകൃഷ്ണപ്രണയത്തിന്റെ കഥകൾകേട്ടു രാധയോട് അസൂയതോന്നിയ കൃഷ്ണപത്നിമാർ അതുപ്രകടമാക്കിയത് പൊള്ളുന്ന ഭക്ഷണം അവൾക്കു  കൊടുത്തുകൊണ്ടായിരുന്നു .
വിശന്നുവലഞ്ഞിരുന്ന  അവൾ അതൊക്കെ അതിവേഗം ഭുജിച്ചു .
കൃഷ്ണപത്നിമാർ അത്ഭുതപരതന്ത്രരായി .
എന്തുകൊണ്ടായിരിക്കും ഇവൾക്ക് പൊള്ളലേൽക്കാത്തതെന്നവർ അതിശയിച്ചു .
കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ച അവർക്കു കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് കാലിൽ  പൊള്ളലിന്റെ നീറ്റലുമായി പുളയുന്ന കൃഷ്ണനെയാണ് .
രാധയാനുഭവിക്കേണ്ടിയിരുന്ന വേദന മുഴുവനറിഞ്ഞത് കൃഷ്ണനായിരുന്നു .
പക്ഷേ  അവർ അപ്പോഴും പരസ്പരം കണ്ടതേയില്ല .
രാധ കണ്ണനെക്കാണാതെതന്നെ ഗോകുലത്തിലേക്കു  മടങ്ങിപ്പോയി .
പുരാണങ്ങളിലെ ഏതൊരാവസ്ഥാവിശേഷത്തിനുപിന്നിലും ഏതെങ്കിലുമൊക്കെ ശാപങ്ങളുടെയോ , തപസ്സ് ചെയ്തു   നേടിയ വരങ്ങളുടെയോ ഒക്കെ പിൻബലമുള്ളൊരു കഥയുണ്ടാവുമല്ലോ .
ഇവിടെയുമുണ്ട് അത്തരമൊരു കഥ .
അഭിമന്യു എന്ന  അയൻ തന്റെ പൂർവ്വജന്മത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി  അതികഠിനമായൊരു തപസ്സ് ചെയ്തു .
ഒടുവിൽ തപസ്സ് അഗ്നികുണ്ഠത്തിനുമുകളിലായപ്പോൾ വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷനായി .
പക്ഷേ  അയൻ  ചോദിച്ച വരം മഹാലക്ഷ്മിയെ തനിക്കു  പത്നിയായി ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു .
അതസാധ്യമാണെന്നും എക്കാലവും ലക്ഷ്മി തന്റെ ജീവിതസഖിയാണെന്നും വിഷ്ണു അയനെ അറിയിച്ചു .
പക്ഷേ  അയാൾ തന്റെ ആവശ്യത്തിൽനിന്നു പിന്മാറാൻ തയ്യാറായില്ല.
ഒടുവിൽ ,  ദ്വാപരയുഗത്തിൽ തൻ കൃഷ്ണാവതാരമെടുക്കുമ്പോൾ മഹാലക്ഷ്മി രാധയായി  അവതരിക്കുമെന്നും അയന്റെ  പത്നിയാകുമെന്നും വരം നൽകി .
ഒന്നുകൂടി മഹാവിഷ്ണു സൂചിപ്പിച്ചു , ആ ജന്മത്തിൽ അഭിമന്യു ഒരു നപുംസകമായിരിക്കുമത്രേ !
അത്  അനർഹമായത്  ആഗ്രഹിച്ചതിനുള്ള ശിക്ഷയായാണോ എന്നു  വ്യക്തമല്ല .
രാധയും കൃഷ്ണനും വിവാഹം കഴിച്ചതായും ചില കൃതികളിൽ പരാമർശമുണ്ട് .
അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു കുസൃതിയുടെ ബാക്കിപത്രമാണ് .
ഗോകുലത്തിൽ കാലിമേച്ചുകഴിയുന്ന കൃഷ്ണൻ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം തന്നെയാണോ എന്ന് ബ്രഹ്മാവിന് സംശയം തോന്നി .
അതൊന്നു തെളിയിക്കാനായി അദ്ദേഹമൊരു സൂത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
കാനനമധ്യേ  കാലിമേച്ചുനടന്നിരുന്ന ഗോപബാലകരെ മുഴുവൻ അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുപോയി .
അക്കൂട്ടത്തിൽ അയൽഗ്രാമത്തിൽനിന്നു കാലിമേക്കാൻവന്ന അയനും ഉണ്ടായിരുന്നു .
പക്ഷേ ബ്രഹ്മാവ് അവരെ തിരികെയെത്തിക്കുംവരെ  കൃഷ്‌ണൻ അവരുടെയൊക്കെ രൂപത്തിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും വീടുകളിലെത്തി ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സസന്തോഷം കഴിഞ്ഞു .
അക്കൂട്ടത്തിൽ അയന്റെ  വീട്ടിൽ അയനായി ജീവിച്ചു .
അക്കാലത്താണ് അയന്റെയും രാധയുടെയും വിവാഹം നടന്നത്.
എല്ലാമെല്ലാം ഭഗവാന്റെ ലീലാവിലാസങ്ങൾ !
ഹൃദയം തകർന്ന രാധ
കൃഷ്ണൻറെ വിയോഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായും ദുഖിതയായി ഹൃദയം തകർന്ന രാധ കൃഷ്ണനെയോർത്ത് കരയില്ലെന്നും കണ്ണീർ പൊഴിക്കില്ലെന്നും വാക്കു നൽകി .
തൻറെ പ്രണയം ഉപാധികളില്ലാത്തതാണെന്നും അവസാനം വരെ അവളോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുമെന്നും വ്രജം അവളുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുമെന്നും ആളുകൾ കൃഷ്ണന് മുമ്പ് അവളുടെ പേര് ഉച്ചരിക്കുമെന്നും കൃഷ്ണൻ പോകുന്നതിനു മുമ്പ് പറയുന്നു .
ഇന്ന് വൃന്ദാവനിലും വ്രജത്തിലുമുള്ളവർ പരസ്പരം ആശംസിക്കുമ്പോൾ രാധേ രാധേ എന്നും , രാധേ കൃഷ്ണാ എന്നും  പറയുന്നത് നമുക്ക് കാണാനാവും .
കൃഷ്ണനെയും രാധയും അവസാനമായി മുഖാ മുഖം വന്നപ്പോൾ രാധ  ഒന്നും തന്നെ പറഞ്ഞില്ല,കൈകൾ വാരിപുണരാൻ നീട്ടിയില്ല , ചുണ്ടുകളിൽ ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരി പോലും പൊഴിഞ്ഞില്ല , കണ്ണുകൾ തിളങ്ങിയതുമില്ല .
ഒരായിരം ഓർമ്മകൾ തിരയടിച്ചു , അത് കണ്ണുനീർ ജ്വാലകൾ ആയി പുറത്തേക്കു ഒഴുക്കി .
രാധ കൃഷ്ണന് വാക്കു കൊടുത്തിരുനു ഒരിക്കലും കൃഷ്‌ണന്റെ പിൽക്കാല ജീവിതത്തിൽ ഒരു തടസമായി താൻ ഉണ്ടാവുകയില്ല എന്ന് .
അവൾ അവളുടെ വാക്ക് പാലിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു.
ഇതെല്ലം അറിയുന്ന കൃഷ്ണൻ ഒന്നും തന്നെ ഊരിയാടിയില്ല .
രാധയ്ക്ക്  കൂടുതൽ ദുഷ്കരമാകുന്ന ഒന്നും തന്നെ കൃഷ്ണൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല .
കൃഷ്ണനും രാധയും ശാരീരികമായി വേർപിരിഞ്ഞെങ്കിലും, അവർ അഗാധമായ സ്നേഹത്തിൽ ആയിരുന്നു , ലോകാവസാനം വരെ അത് തുടരും.
കൃഷ്ണന്റെ കണ്ണിൽ നിന്നും വരുന്ന കണ്ണുനീർ  അവൾക്കു വേണ്ടി മാത്രമാണ് എന്നും ,ആ കൺനീരിനു ലോകത്തുള്ള എല്ലാ സമ്പാദ്യത്തെക്കാളും വിലയുണ്ട് എന്നും രാധയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു  .
രാധയുടെ ത്യാഗം മൂലം വൃന്ദാവനം എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനില്ക്കും എന്ന് കൃഷ്ണനും അറിയാമായിരുന്നു.
അനേകം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ശരിയായ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് ഇരുവർക്കും  ഉറപ്പായിരുന്നു .
കൃഷ്ണൻ പോയ ശേഷം രാധയ്ക്ക് എന്തു പറ്റി ?
രാധയും കൃഷ്ണനും
ചടുലവും തീക്ഷ്ണവുമായ , ചിന്താ ശക്തി മുറിപ്പെടുത്താത്ത നിഷ്ക്കളങ്കമനസ്സുള്ളവരാണ് വൃന്ദാവനത്തിലെ ഗോപികമാർ .
അവർക്ക് വിദ്യയിലൂടെ അറിവ് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല .
ഒരു പക്ഷെ , എല്ലാ വിദ്യക്കുമപ്പുറമുള്ള ദൈവികത തന്റെ ഗോപികമാരിലും താൻ വളരുന്ന വൃന്ദാവനത്തിലും നിറഞ്ഞിരുന്നതായി ഭഗവാനനുഭവപ്പെട്ടിരിക്കാം .
അവിടെ പ്രഭാതം അതിന്റെ നിഷ്ക്കളങ്കതയോടെ ഉണരുന്നു .
ഗോപികമാർ തങ്ങളുടെ കുല ത്തൊഴിലായ ഗോപരിചരണത്തിലും അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷത്തിലും സൌഭാഗ്യത്തിലും മുഴുകി ജീവിച്ചു .
മധുരയുടെ സാമാന്ത രാജ്യമായ വൃന്ദാവനത്തിലെ പ്രഭുവായ നന്ദഗോപരുടേയും യശോദയുടേയും വളർത്തു മകനായ കണ്ണൻ , ഗോപികമാരുടെ പോന്നോമനയായിരുന്നു .
ബാല്യം മുതൽ പല പ്രകാരത്തിലുള്ള അത്ഭുതങ്ങളിലൂടെ തന്റെ അവതാരലക്‌ഷ്യം തെളിയിച്ചിരുന്ന കണ്ണൻ അവർക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായിരുന്നു .