smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമ-പൂർവ്വഘട്ടങ്ങളിലെ നനവാർന്ന ഇലപൊഴിയും കാടുകളിലും ചെറുവനങ്ങളിലും കാവുകളിലും കാണുന്ന ഒരു വള്ളിച്ചെടിയാണിത്.
Cosmostigma racemosum എന്ന പേരിലാണ് കൂടുതലും അറിയപ്പെടുന്നത്.
നാട്ടുവൈദ്യങ്ങളിൽ അൾസറിന് മരുന്നാണ്.
നീലക്കടുവ , കരിനീലക്കടുവ എന്നീ ശലഭങ്ങളുടെ ലാർവകളുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് വട്ടുവള്ളിയാണ്.
പടർന്നുകയറുന്ന സ്വഭാവമുള്ള ഈ വള്ളിച്ചെടിയുടെ തണ്ടുകളും ഇലകളും മിനുസമുള്ളവയാണ്.
തണ്ട് പൊട്ടിച്ചാൽ വെള്ളം പോലെയുള്ള നീര് ഉണ്ട്.
അഞ്ചിതളുകളുള്ള പൂക്കൾ റസീം പൂങ്കുലകളിലാണ് വിരിയുന്നത്.
പച്ചകലർന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള ഇതളുകളിൽ ബ്രൗൺ നിറത്തിൽ കുത്തുകൾ കാണാം.
അവലംബം പൂക്കൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും http://keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Cosmostigma_racemosum Archived 2016-04-25 at the Wayback Machine .
Media related to Cosmostigma cordatum at Wikimedia Commons Cosmostigma cordatum എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
ഹോയ ഒവാലിഫോളിയ
അപ്പോസൈനേസീ സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ ആസ്ക്ലിപ്പിഡോയിഡേയിലെ ഒരു സപുഷ്പി സസ്യമാണ് ഹോയ ഒവാലിഫോളിയ ( Hoya ovalifolia ).
ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിലും ശ്രീലങ്കയിലും വളരുന്ന ഈ ചെടി പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിലും ഇലകൊഴിയും ഈർപ്പവനങ്ങളിലും വളരുന്നു.
ഉരുണ്ട് മിനുസമുള്ള തണ്ടുകൾ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നവയാണ്.
ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള മാംസളമായ ഇലകൾ.
തടിച്ച തണ്ടുള്ള അംബെൽ പുഷ്പവൃന്ദത്തിലാണ് പൂക്കൾ വിരിയുന്നത്.
പൂക്കൾക്ക് ക്രീം കലർന്ന വെളുപ്പു നിറവും കൊറോണയ്ക്ക് പർപ്പിൾ നിറവുമാണ്.
അവലംബം ↑ https://indiabiodiversity.org/species/show/248766
ഹുവാൻ ഫെർണാണ്ടസ് ദ്വീപുകൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Juan_Fern%C3%A1ndez_Islands
ദക്ഷിണ ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ ആൾത്താമസം കുറഞ്ഞ ഒരു ദ്വീപസമൂഹമാണ് ഹുവാൻ ഫെർണാണ്ടസ് ദ്വീപുകൾ ( സ്പാനിഷ് : ആർച്ചിപെലാഗോ ഹുവാൻ ഫെർണാണ്ടസ് ).
വിനോദസഞ്ചാരവും മത്സ്യബന്ധനവുമാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങൾ.
ചിലിയുടെ തീരത്തുനിന്നും 672 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ ദ്വീപസമൂഹം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
പ്രധാനമായും മൂന്ന് അഗ്നിപർവ്വത ദ്വീപുകളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്; റോബിൻസൺ ക്രൂസോ ദ്വീപ് (ഔദ്യോഗികമായി മാസ് എ ടിയെറ എന്നുവിളിക്കുന്നു), അലെജാൻഡ്രോ സെൽകിർക്ക് ദ്വീപ് (ഔദ്യോഗികമായി മാസ് എ അഫ്യൂഎറ എന്നുവിളിക്കുന്നു), സാന്റ ക്ലാര ദ്വീപ് എന്നിവ.
അലക്സാണ്ടർ സെൽകിർക്ക് എന്ന നാവികൻ നാലുവർഷം ഇവിടെ പെട്ടുപോയി എന്നതാണ് ഈ ദ്വീപുകളുടെ പ്രധാന പ്രശസ്തി.
ഒരുപക്ഷേ ഈ സംഭവമായിരുന്നിരിക്കാം റോബിൻസൺ ക്രൂസോ എന്ന നോവലിന് പ്രേരണയായത്.
ദ്വീപുകളുടെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 99.6 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ്.
ഇതിൽ 50.1 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററും റോബിൻസൺ ക്രൂസോ ദ്വീപും സാന്റ ക്ലാര ദ്വീപുമാണ്.
അലക്സാണ്ടർ സെൽകിർക്ക് ദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 49.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്.
ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ ജനസംഖ്യ 900 മാത്രമാണ് (ഇതിൽ 843 പേരും റോബിൻസൺ ക്രൂസോ ദ്വീപിലാണ് താമസിക്കുന്നത്).
800 പേർ തലസ്ഥാനമായ സാൻ ഹുവാൻ ബൗട്ടിസ്റ്റ എന്ന പട്ടണത്തിലാണ് താമസിക്കുന്നത് (2012 സെൻസസ്).
ഭരണപരമായി ചിലിയിലെ വാല്പരാസിയോ പ്രദേശത്തിന്റെ ( ഈസ്റ്റർ ദ്വീപും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ വ‌രും) ഭാഗമാണിത്.
അവലംബം പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ Juan Fernandez Islands archipielago എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
Official Isla Juan Fernandez Commune website "Map of Brazil, Bolivia, Paraguay, and Uruguay; Map of Chili" features a map of the islands.
From 1860.
Juan Fernandez Islands – images Juan Fernández Islands website archive Mémoire de fin d'études; by Vanhulst J.; "Menaces et perspectives pour la préservation de la biodiversité de l'Archipel Juan Fernández (CHILI)" — in Spanish - Master IGEAT – ULB, 2009
ശതാവരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Asparagus_racemosus
Asparagus 100 g (3.5 oz)-ൽ അടങ്ങിയ പോഷകമൂല്യം ഊർജ്ജം 20 kcal 90 kJ അന്നജം 3.88 g - പഞ്ചസാരകൾ 1.88 g - ഭക്ഷ്യനാരുകൾ 2.1 g Fat 0.12 g പ്രോട്ടീൻ 2.20 g തയാമിൻ (ജീവകം B1) 0.143 mg 11% റൈബോഫ്ലാവിൻ (ജീവകം B2) 0.141 mg 9% നയാസിൻ (ജീവകം B3) 0.978 mg 7% പാന്റോത്തെനിക്ക് അമ്ലം (B5) 0.274 mg 5% ജീവകം B6 0.091 mg 7% Folate (ജീവകം B9) 52 μ g 13% ജീവകം സി 5.6 mg 9% കാൽസ്യം 24 mg 2% ഇരുമ്പ് 2.14 mg 17% മഗ്നീഷ്യം 14 mg 4% ഫോസ്ഫറസ് 52 mg 7% പൊട്ടാസിയം 202 mg 4% സിങ്ക് 0.54 mg 5% Manganese 0.158 mg Percentages are relative to US recommendations for adults.
ഭാരതത്തിലും ആഫ്രിക്കയുടെയും ആസ്ത്രേലിയയുടെയും ചില ഭാഗങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഔഷധസസ്യമാണ്‌ ശതാവരി .
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Asparagus racemosus ) .
ഇത് ആയുർ‌വേദത്തിലെ ജീവന പഞ്ചമൂലത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരു സസ്യമാണ്‌.
അയവുള്ളതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും വളരുന്ന ഇത് ഔഷധാവശ്യങ്ങൾക്കായി വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ കൃഷിയും ചെയ്യുന്നു.
അനേകം ഔഷധ ഗുണങ്ങളുള്ളതിനാൽ ഇതിനെ 'ദശ വീര്യ 'എന്നും വിളിക്കുന്നു .
പേരുകൾ സംസ്കൃതം - ശതാവരി, അഭീരു, സഹസ്രവീര്യ ഹിന്ദി - ശതാവർ, ശതമുഖി രസഗുണങ്ങൾ രസം - മധുരം, തിക്തം ഗുണം - ഗുരു, സ്നിഗ്ധം വീര്യം - ശീതം വിപാകം: മധുരം ഘടന
കിഴങ്ങുവേരുകൾ ഉള്ള ആരോഹി സസ്യമാണിത്.
ഇലകൾ ചെറു മുള്ളുകളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇലകളുടെ (മുള്ളുകളുടെ) കക്ഷത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന ശാഖകൾ ക്ലാനോഡുകളായി കാണപ്പെടുന്നു.
ചെറുതും വെളുത്തതും ദ്വിലിംഗങ്ങളുമായ പൂക്കൾ കുലകളായി ഉണ്ടാകുന്നു.
പരി ദളപുടത്തിന്‌ 6 കർണ്ണങ്ങളും 6 കേസരങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.
ഫലം ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും മാംസളവുമാണ്‌.
പ്രധാനമായും രണ്ടുതരം ശതാവരികളാണ്‌ കേരളത്തിൽ കണ്ടുവരുന്നത്.
അധികം ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന അസ്പരാഗസ് ഗൊണോക്ലാഡസ് എന്ന ഇനവും.
അധികം ഉയരമില്ലാത്ത അസ്പരാഗസ് റസിമോസസ് എന്ന ഇനവും.
അസ്പരാഗസ് ഗൊണോക്ലാഡസ് എന്ന ഇനം വളരെ ഉയരത്തിൽ പടർന്നു വളരുന്നവയും മുള്ളുകൾ അല്പം വളഞ്ഞതുമാണ്‌.
ജനുവരി - മാർച്ച് മാസങ്ങളിൽ പുഷ്പിക്കുന്നു.
അസ്പരാഗസ് റെസിമോസസ് എന്ന വർഗ്ഗം അധികം ഉയരത്തിൽ പടരാത്തവയും നേരെയുള്ള മുള്ളുകൾ ഉള്ളതുമാണ്‌.
ജൂൺ - സെപ്റ്റംബർ മാസങ്ങളിൽ പുഷ്പിക്കുന്നു .
ശതാവരി കിഴങ്ങും ചെടിയും ഔഷധോപയോഗങ്ങൾ
ശതാവരിഗുളം, ശതാവരി ഘൃതം, സഹജരാദി കുഴമ്പ്, രാസ്നാദി കഷായം എന്നിവയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സസ്യജന്യ ഈസ്ട്രജൻ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഗർഭപാത്രവും ആർത്തവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഇത് പരിഹരമാണ്.
നാൽപത്തിയഞ്ചു വയസ് കഴിഞ്ഞ സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റാനും ഇത് ഗുണകരമാണ്.
ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അമിതമായ ചൂട്, എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, വിഷാദം, യോനി വരൾച്ച എന്നിവയ്ക്കും ഇത് ഒരുപരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്.
ചിത്രശാല ശതാവരിയുടെ ഇലകൾ ശതാവരിയുടെ കിഴങ്ങ് ശതാവരിയുടെ പൂവ് തൃശ്ശൂരിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിൽ അവലംബം ↑ ↑ ↑ ഡോ.എസ്. നേശമണി.
പുറം 458-460 ↑ എം. ആശാ ശങ്കർ, പേജ്8- ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ കൃഷിയും ഉപയോഗവും, കേരള കാർഷിക സർവകലശാല.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Asparagus racemosus എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
Asparagus racemosus എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ഹെലൻ പോൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Helen_Paul
നൈജീരിയയിൽ നിന്നുള്ള വിദൂഷകയും ഗായികയും നടിയുമാണ് ഹെലൻ പോൾ.
കുട്ടിയെപ്പോലെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്ന ടാറ്റാഫോ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു മുഖാമുഖമുള്ള ഒരു ഹാസ്യനടി കൂടിയാണ് അവർ.
ലാഗോസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് തിയേറ്റർ ആർട്‌സിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി.
മാധ്യമ അനുഭവം
നൈജീരിയയിലെ നിരവധി മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഫ്രീലാൻസ്, ഫുൾടൈം അവതാരകയായി പോൾ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ലാഗോസ് ടെലിവിഷൻ (എൽ‌ടി‌വി 8), കോണ്ടിനെന്റൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് സർവീസ് (സി‌ബി‌എസ്), എംനെറ്റ് (ആഫ്രിക്ക മാജിക്കിൽ അവർ നിലവിൽ JARAയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ലാഗോസിലെ റേഡിയോ കോണ്ടിനെന്റൽ 102.3 എഫ്എമ്മിലെ വെറ്റിൻ ഡേ എന്ന റേഡിയോ പ്രോഗ്രാമിൽ ഒരു വികൃതി കോമിക്ക് കഥാപാത്രമായി.
പ്രോഗ്രാമിൽ "ടാറ്റാഫോ" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
സാമൂഹ്യപ്രശ്നങ്ങളെ ആക്ഷേപഹാസ്യപരമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും അവതരിപ്പികയും ചെയ്യുന്ന ഒരു തമാശക്കാരിയായ കുട്ടി.
ടിവി കോണ്ടിനെന്റൽ, നൈജ എഫ്എം 102.7 എന്നിവയിലും അവർ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
2012 ജൂലൈയിൽ പോൾ തന്റെ ആദ്യ ആൽബം വെൽക്കം പാർട്ടി പുറത്തിറക്കി.
ആഫ്രോ-പോപ്പ് ഗാനങ്ങളായ "ബോജു ബോജു", "വെർനാക്കുലാർ", "ഗെബെഡു", "ഗോഡ് ഫോർബിഡ്", ആഫ്രോ ആർ‌എൻ‌ബി ഗാനം "ചിൽഡ്രൻ ഓഫ് ദി വേൾഡ് ", "യൂസ് കാൽക്കുലേറ്റർ ".
എച്ച്ഐവി-എയ്ഡ്സ് പകർച്ചവ്യാധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രബുദ്ധ ഗാനം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പിന്നീട് "ടേക്ക് ഇറ്റ് ബാക്ക്" ഉൾപ്പെടെ ചില സിംഗിൾസ് അവർ പുറത്തിറക്കി.
2018-ൽ, "നെവർ ന്യൂ" എന്ന അവരുടെ സിംഗിളിന്റെ ഓഡിയോ, വിഷ്വലുകൾ പുറത്തിറക്കി, ഇത് അവരുടെ വികസന വർഷങ്ങളെയും ഇതുവരെയുള്ള കരിയർ പുരോഗതിയെയും കുറിച്ചുള്ള പ്രചോദനാത്മകമായ ഗാനം ആയിരുന്നു.
പോൾ 2012-ൽ ലാഗോസിൽ മാസിവ് ഫാബ്രിക്സ് ആൻഡ് ബ്രൈഡൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ബ്രൈഡൽ, ഫാബ്രിക് ബോട്ടിക് തുറന്നു.
അതിനുശേഷം അവർ ലാഗോസിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ബോട്ടിക്കിന്റെ മറ്റ് മൂന്ന് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ തുറന്നു.
2014-ൽ അവർ ഒരു ഫിലിം ആൻഡ് തിയറ്റർ അക്കാദമി, ഹെലൻ പോൾ തിയേറ്റർ, ഫിലിം അക്കാദമി എന്നിവ ആരംഭിച്ചു.
ഒരു ഡാൻസ് സ്റ്റുഡിയോ, ഒരു മേക്കപ്പ് സ്റ്റുഡിയോ, ഒരു റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോ, ഒരു റിഹേഴ്സൽ സ്റ്റുഡിയോ, ഒരു ഫോട്ടോ സ്റ്റുഡിയോ, പ്രധാനമായും ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി, ഒരു എഡിറ്റിംഗ് സ്റ്റുഡിയോ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ഹോസ്റ്റൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും 2012 ആഫ്രിക്കൻ ഫിലിം അവാർഡുകൾ (ആഫ്രോ-ഹോളിവുഡ്, യുകെ) – കോമഡിയൻ ഓഫ് ദി ഇയർ 2012 എക്സ്ക്വിസിറ്റ് ലേഡി ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ് (എക്സ്ക്വിസിറ്റ് മാഗസിൻ) – ഫീമെയിൽ ടിവി പ്രസന്റർ ഓഫ് ദ ഇയർ 2014 എക്സ്ക്വിസിറ്റ് ലേഡി ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ് (നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു) – ടിവി പ്രസന്റർ ഓഫ് ദ ഇയർ (ജാര, ആഫ്രിക്ക മാജിക്) 2014 നൈജീരിയൻ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റേഴ്സ് മെറിറ്റ് അവാർഡ് (എൻ‌ബി‌എം‌എ) - മികച്ച ടിവി അവതാരകൻ (സ്ത്രീ) (എന്റർടൈൻമെന്റ് / ടോക്ക് ഷോ) 2011 സിറ്റി പീപ്പിൾ എന്റർടൈൻമെന്റ് മാഗസിൻ അവാർഡ് – ഫീമെയിൽ കോമഡിയൻ ഓഫ് ദി ഇയർ ഫിലിമോഗ്രാഫി 2011 – ദ റിട്ടേൺ ഓഫ് ജെനിഫ – തുൻ‌റായോയുടെ വേഷം 2012 – എ വിഷ് – ലീഡ് റോൾ, ക്യാൻസറിനെ നേരിടുന്ന ഒരു സ്ത്രീ 2011 – ഡാമേജ് – അതിഥി വേഷം 2012 – ദ പ്ളയിസ് : ക്രോണിക്കിൾ ഓഫ് ദ ബുക്ക് 2014 – അലകട 2 – സഹനടി 2014 – അകി ദി ബ്ലൈൻഡ് – സഹനടി 2012 – ഒസാസ്' (ഒമോജ് ബെനിൻ) – കോമിക് ആക്റ്റ് 2012 – ഇഗ്ബോയ മമ പുട്ട് – പ്രധാന വേഷം വ്യക്തിഗത ജീവിതം
ഫെമി ബാമിസിലെയെ വിവാഹം കഴിച്ച പോളിന് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്.
ശാസ്താംകോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം ശാസ്താംകോട്ട ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരവും ബലിക്കല്ലും
ശാസ്താംകോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം ദക്ഷിണകേരളത്തിൽ കൊല്ലം ജില്ലയിൽ കുന്നത്തൂർ താലൂക്കിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രമാണ്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂന്നുഭാഗത്തും കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജലത്തടാകമായ ശാസ്താംകോട്ട കായൽ ആണ്.
ഈ ക്ഷേത്രം അവിടെ വസിക്കുന്ന വാനരന്മാർക്കു പ്രസിദ്ധമാണ്.
ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ ധർമ്മശാസ്താവിന്റെ സേവകരായാണ് ഈ വാനരന്മാരെ കരുതുന്നത്.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രാചിനമായ അഞ്ചു ശാസ്താ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായാണ് ശാസ്താംകോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തെ പരിഗണിക്കുന്നത്.
മറ്റുള്ള നാലെണ്ണം, അച്ചൻകോവിൽ ശാസ്താക്ഷേത്രം , ആര്യങ്കാവ് ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം , കുളത്തൂപ്പുഴ ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം , ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം എന്നിവയാണ്.
ഭാര്യയായ പ്രഭാദേവിയോടും, സത്യകൻ എന്ന മകനോടും കൂടി വസിക്കുന്ന ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താവാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ.
ശിവൻ, ഗണപതി എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ.
ത്രേതായുഗത്തിനപ്പുറത്തേയ്ക്കു നീളുന്ന ഐതിഹ്യകഥകൾ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ശ്രീരാമൻ തന്റെ പത്നിയായ സീതയോടും സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോടും കൂടി രാവണനിഗ്രഹശേഷം ഇതു വഴിവന്നുവെന്നും അപ്പോൾ ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താവിനെ കണ്ടു വണങ്ങിയെന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്. 'ശാസ്താംകോട്ട' എന്ന പേരുതന്നെ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു.
ഉത്സവങ്ങൾ ഉത്സവം
പത്തു ദിവസം നീളുന്ന ഉത്സവമാണ്.
ആദ്യദിനം കൊടിയേറ്റ് ആണ്.
കുംഭമാസത്തിൽ ഉത്രം നക്ഷത്രത്തിൽ ആണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്.
ഇത് മാർച്ച് മാസം വരും.
പത്താം ദിവസം കെട്ടുകാഴ്ച്ച് നടക്കും.
ഈ ദിനം പലതരം കുതിരകൾ കാള ഇവയുടെ രൂപം ഉണ്ടാക്കി പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.
ഭീമാകാരമാണ് ഓരോ രൂപവും.
ഇതിനെ വലിച്ചുകൊണ്ട് നടക്കും.
നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ഗജവീരന്മാരും ഉണ്ടായിരിക്കും.
മതപരമായ ആഘോഷങ്ങൾ തിരുവോണം നവരാത്രി മണ്ഡല മഹോത്സവം(41 ദിവസം) മകര സംക്രമ പൂജ ശിവരാത്രി പൈങ്കുനി ഉത്രം പത്താമുദയം കർക്കിടക വാവ് അവലംബം കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണിയുടെ ഐതിഹ്യമാലയിലെ ശാസ്താംകോട്ടയും കുരങ്ങൻമാരും എന്ന ഭാഗം കാണുക.
ആനച്ചുവടി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Prickly_leaved_elephants_foot
നിലം പറ്റി വളരുന്ന ഒരു ഔഷധസസ്യമാണ് ആനച്ചുവടി .
ഈ സസ്യം ആനയടിയൻ ആനച്ചുണ്ട എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
( ഇംഗ്ലീഷ് : prickly leaved elephants foot ).
ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ നാമം എലെഫെൻറോപ്സ് സ്കാബർ എന്നാണ്.
ബൊറാജിനേസി സസ്യകുടുംബത്തിലുള്ള ഒനോസ്മ ക്രാറ്റിയേറ്റം എന്ന സസ്യത്തേയും ചിലർ ഗോജിഹ്വാ ആയി കരുതുന്നുണ്ട്.
തണലുകളിൽ വളരുന്ന ഈ ചെടി പല അസുഖങ്ങൾക്കും ഒറ്റമൂലിയാണ് .
ആഫ്രിക്ക , കിഴക്കൻ ഏഷ്യ , ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം , തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ , ആസ്ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഈ സസ്യം കാണുന്നു.
പേരിനു പിന്നിൽ ആനച്ചുവടിയുടെ പൂവ്
ആനയുടെ പാദം പോലെ ഭൂമിയിൽ പതിഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ ആനച്ചുവടി (ആനയടിയൻ) എന്ന പേർ ലഭിച്ചു.
ഇതേ കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് ശാസ്ത്രീയനാമമായ ലത്തീൻ പദവും ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.
സംസ്കൃതത്തിൽ ഗോജിഹ്വാ (പശുവിന്റെ നാക്ക് പോലിരിക്കുന്നതിനാൽ), ഗോഭി, ഖരപർണ്ണിനി എന്നും ഹിന്ദിയിൽ ഗോഭി എന്നുമാണ് പേര്.
തെലുങ്കിൽ ഹസ്തിശാഖ എന്നും തമിഴിൽ യാനനശ്ശുവടി എന്നുമാണ്.
നിലം പറ്റി കാണുന്ന ഇലകൾ  നീണ്ട അണ്ഡാകൃതിയിൽ ഉള്ളവയാണ്.
നിലത്തുള്ള ഇലകളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന തണ്ടിൽ കാണുന്ന ഇലകൾ ചെറുതും പത്രവൃന്തം ഇല്ലാത്തവയുമാണ്.
പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ തണ്ടിന്റെ അറ്റത്തുള്ള പൂങ്കുലകളിൽ വിരിയുന്നു.
രസാദി ഗുണങ്ങൾ രസം :മധുരം, തിക്തം ഗുണം :ലഘു, സ്നിഗ്ധം വീര്യം :ശീതം വിപാകം :മധുരം ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം
സമൂലം ഉപയോഗങ്ങൾ ദഹനവ്യവസ്ഥയെ ശക്തമാക്കുന്ന ഇവ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമാണ്- ഇലയുടെ ജ്യൂസ് കഴിക്കാം, ചോറ് വേവിക്കുമ്പോൾ ചേർക്കാം, അടയുണ്ടാക്കാം.
ഹൃദയം, തലച്ചോറ് എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇതിലടങ്ങിയ എലിഫന്റോപ്പിൻ എന്ന ഘടകം മുഴകളെ അലിയിക്കുന്നു.
മന്ത് രോഗം, പ്രമേഹം, പാമ്പുവിഷം, പനി, മൂത്രക്കടച്ചിൽ, വയറിളക്കം, ഗൊണേറിയ, ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഔഷധമാണ്.
മൂലദ്വാര സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്ക് ഉത്തമം..
അവലംബം ↑ ↑ 1 2 ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Elephantopus scaber
മുൾമുരിക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Erythrina_variegata
കേരളത്തിൽ പരക്കെ കാണപ്പെടുന്ന മരമാണു് വെൺമുരിക്ക്, മുൾമുരിക്ക് എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്ന മുരിക്കു് ( Erythrina variegata ).
ചുറ്റും കട്ടിയുള്ള മുള്ളുകളുള്ള ഇതിന്റെ തടി ഉറപ്പില്ലാത്തതാണു്.
കുരുമുളക് വളർത്താൻ താങ്ങുമരമായി ഈ മരം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
20 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇതിന്റെ പൂക്കൾക്ക് ചുവന്ന നിറമാണ്‌ മുറിവ്എണ്ണ പോലുള്ള തൈലങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിന്  ഈ സസ്യത്തിന്റെ ഇല ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
മുയലുകളുടെ ഇഷ്ടഭോജ്യമാണ് മുരിക്കില
വടക്കേ മലബാറിൽ പൂരോത്സവത്തിന് പൂവിടാൻ ഇതിന്റെ ചുവന്ന നിറമുള്ള പൂവ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടു്.
തിയ്യാട്ട ചമയത്തിനു് കിരീടങ്ങളും പൊയ്ക്കാലുകളും ഉണ്ടാക്കാൻ മുരിക്കിൻ തടി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്ക , തെക്കേ ഏഷ്യ , വടക്കൻ ഓസ്ട്രേലിയ , ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപുകൾ, പടിഞ്ഞാറൻ ശാന്തസമുദ്രത്തിൽ ഫിജി വരെയുള്ള ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്നു.
മുള്ളുമുരിക്ക് ചിത്രശാ‍ല മുരിക്കിൻ പൂവ് മുരിക്കിൻ പൂവ് മുരിക്കിൻ പൂവ് അവലംബം ↑ ↑ Germplasm Resources Information Network: Erythrina variegata
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം .
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം .
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു ആര്യവേപ്പ് Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.
ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Kerala_State_Road_Transport_Corporation
കേരള സർക്കാർ നടത്തുന്ന ബസ് കമ്പനി ആണ് കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ ( ഇംഗ്ലീഷ് : Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC ) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം).
ആനവണ്ടി എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി .
നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.
ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും.
വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു.
ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു.
എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം.
ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ
ചുമതല.
നിലവിൽ  പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി KSRTC Bus in Mysore ചരിത്രം തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം
തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ  തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്.
ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ്  കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം.
ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന ഇ.
ജി. സാൾട്ടർ 1937 സെപ്റ്റംബർ 20-നു ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു.
തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി , പാലക്കാട് - കോയമ്പത്തൂർ തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു.
ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി.
സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്.
തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി.
അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.
നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്.
സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ് 1938 , ഫെബ്രുവരി 20 -ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.
സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ.
ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.
എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)
റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം 1950-ൽ നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ 1965-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു.
ഈ വകുപ്പ് 1965 ഏപ്രിൽ 1-നു ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി.
കേരള സർക്കാരിന്റെ വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1965 മാർച്ച് 15-നു സ്ഥാപിതമായി.
സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്
കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് അശോക് ലെയ്ലാൻഡ് , ടാറ്റാ മോട്ടോർസ് ,ഐഷർ,  വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട്  കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു
ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്.
ഓർഡിനറി
ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ.
സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ  അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു.
അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു.
പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക.
ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ
ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ.
ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്.
മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്.
ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു.
ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്.
എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു.
സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്
വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ.
അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്.
മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്.
ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്.
സൂപ്പർ ഡീലക്സ്
ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ.
മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്.
പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്.
ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു.
അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.
കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്.
തരം എണ്ണം അശോക് ലയലാൻഡ് 2940 റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് 1562 ഐഷർ 200 വോൾ‌വോ ആഡംബര ബസ്സുകൾ 11 സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ 18 ആകെ 4731 രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്.
ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും ഹെഡ് ഓഫീസ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം ഡിപ്പോകൾ കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ആറ്റിങ്ങൽ ആലപ്പുഴ ആലുവ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് ചങ്ങനാശ്ശേരി ചെങ്ങന്നൂർ ചേർത്തല എറണാകുളം കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് കായംകുളം കൊല്ലം കൊട്ടാരക്കര കോട്ടയം കോഴിക്കോട് പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മൂവാറ്റുപുഴ നെടുമങ്ങാട് നെയ്യാറ്റിൻകര പാലാ പാലക്കാട് , നൂറണിക്കു സമീപം പാപ്പനംകോട് പത്തനംതിട്ട പെരുമ്പാവൂർ വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം സുൽത്താൻ ബത്തേരി തിരുവല്ല തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി വിഴിഞ്ഞം വെഞ്ഞാറമൂട് സബ് ഡിപ്പോകൾ അടൂർ അങ്കമാലി ദേശീയപാതയിൽ ചടയമംഗലം ചാലക്കുടി ടൗണിൽ ചാത്തന്നൂർ ചിറ്റൂർ ഈരാറ്റുപേട്ട ഗുരുവായൂർ ഹരിപ്പാട് കല്പറ്റ കണിയാപുരം കരുനാഗപ്പള്ളി കാട്ടാക്കട കട്ടപ്പന കിളിമാനൂർ കോതമംഗലം കുമളി മാള മലപ്പുറം , കുന്നുമ്മലിൽ മാനന്തവാടി മാവേലിക്കര നോർത്ത് പറവൂർ പാറശ്ശാല പത്തനാപുരം പയ്യന്നൂർ പെരിന്തൽമണ്ണ ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് പേരൂർക്കട പിറവം പൊൻകുന്നം പൊന്നാനി പൂവാർ പുനലൂർ തലശ്ശേരി താമരശ്ശേരി തൊടുപുഴ തൊട്ടിൽപ്പാലം വൈക്കം വെള്ളനാട് വെള്ളറട വെഞ്ഞാറമ്മൂട് വികാസ് ഭവൻ നിലമ്പൂർ മണ്ണാർക്കാട് നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ ആര്യനാട് ആര്യങ്കാവ് എടത്വ എരുമേലി ഇരിഞ്ഞാലക്കുട കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുളത്തൂപ്പുഴ മല്ലപ്പള്ളി മൂലമറ്റം മൂന്നാർ പാലോട് പന്തളം ശാസ്താംകോട്ട പുതുക്കാട് തിരുവമ്പാടി വടകര വടക്കഞ്ചേരി വിതുര നെടുങ്കണ്ടം കൂത്താട്ടുകുളം കോന്നി
പുതിയതായി ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ..
മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി..
വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ പാപ്പനംകോട് (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) മാവേലിക്കര (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) ആലുവ (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) കോഴിക്കോട് (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം
കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.
തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ് : 140 ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ് :10 ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ : 9 ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ :18 ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ 2 ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8 മിന്നൽ സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് വെസ്റ്റിബ്യൂൾ : 1 സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2 പലവക കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.
ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്.
4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു.
ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും ചിത്രശാല ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് ഓഡിനറി രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും വേണാട് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് പുറം കണ്ണികൾ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ് അവലംബങ്ങൾ
സ്പാംഗർ ത്സോ
സ്പാംഗർ ത്സോ (മൈൻഡോംഗ് ത്സോ, മെൻഡോംഗ് ത്സോ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ചൈനയിലെ ടിബറ്റ് സ്വയംഭരണ പ്രദേശമായ റുട്ടോഗ് കൗണ്ടിയിൽ ലഡാക്ക് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിൻറെ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപ്പുജല തടാകമാണ്.
ലഡാക്കിൻ്റെ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ തടാകത്തിൻ്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗം തങ്ങളുടെ പ്രദേശമാണെന്ന് ഇന്ത്യ അവകാശപ്പെടുന്നു.
തടാകത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണ രേഖ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു താഴ്ന്ന ചുരമായ സ്പാംഗർ ഗ്യാപ്പ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, 4,305 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ 61.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിലുമാണ് സ്പാംഗർ ത്സോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
തടാകത്തിൻ്റെ ശരാശരി വാർഷിക താപനില -4 മുതൽ -2 °C വരെയും വർഷപാതം 50 മുതൽ 75 മില്ലിമീറ്റർ വരെയുമാണ്.
തടാകത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ഇന്ത്യക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്.
തടാകത്തിൻ്റെ ടിബറ്റൻ നാമം മൈൻഡോംഗ് ത്സോ അല്ലെങ്കിൽ മെൻഡോംഗ് ത്സോ എന്നാണ് ( തിബറ്റൻ : སྨན་གདོང་མཚོ ; വൈൽ : sman gdong mtsho ; ചൈനീസ് : 曼冬错 ; പിൻയിൻ : Màn dōng cuò ) അർത്ഥമാക്കുന്നത് " ഔഷധ മുഖ തടാകം" എന്നാണ്.
ലഡാക്കിൽ കടുത്ത ഉപ്പുരസമുള്ള ഈ തടാകം അതിലെ ജലത്തിൻറെ അത്യന്തം കയ്പേറിയ അവസ്ഥയെ വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ത്സോ റൂൾ ("കയ്പ്പുള്ള തടാകം") എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം Map 1:  Spanggur and Pangong areas mapped by Edward Weller , 1863 Map 2: Spanggur and Pangong areas ( AMS , 1954)
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ പര്യവേക്ഷകർ ഈ തടാകത്തെ ത്സോ റൂൾ ("കയ്പ്പുള്ള തടാകം") ആയി തിരിച്ചറിയുകയും അതിലെ ജലം അങ്ങേയറ്റം കയ്പേറിയതാണെന്നും പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു.
ചുഷുൽ താഴ്‌വരയെ റുഡോക്ക് താഴ്‌വരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നീണ്ട താഴ്‌വരയിലാണ് തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ടാംഗ്രെ ചു എന്ന  നദി 10-12 മൈൽ ദൂരത്തിൽ താഴ്‌വരയിലൂടെ ഒഴുകുകയും സ്പാംഗർ ത്സോയിലേക്ക് പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തടാകത്തിന് ഏകദേശം 16 മൈൽ (26 കിലോമീറ്റർ) നീളവും 2 മൈലിൽ കുറയാത്ത് (3.2 കിലോമീറ്റർ) വീതിയും ഉണ്ട്.
ബംഗാൾ ആർമിയിലെ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഹെൻറി സ്ട്രാച്ചി അതിൻ്റെ തീരത്ത് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ശുദ്ധജല ഒച്ചുകളായ ലൈംനിയ ഓറിക്കുലാരിയയുടെ ഫോസിൽ ഷെല്ലുകൾ കണ്ടെത്തിയത്, തടാകത്തിലെ ജലം ഒരു കാലത്ത് ശുദ്ധമായിരുന്നിരിക്കണം എന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.