smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
വിസ്കോൺസിൻ ടെറിട്ടറിയിലെ നിയമസഭ 1845-ൽ നിലവിലെ അക്ഷരവിന്യാസം ഔദ്യോഗികമാക്കി മാറ്റി
വിസ്കോൺസിൻ എന്നതിൻറെ അൽഗോൺക്വിയൻ പദവും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും തികച്ചും അവ്യക്തമാണ്.
വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമെങ്കിലും, നദിയെയും അതിന്റെ തീരത്തുടനീളം കാണപ്പെടുന്ന ചെങ്കല്ലിനെയുമായിരിക്കും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ഒരു പ്രമുഖ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം വിസ്കോൺസിൻ ഡെൽസിന്റെ ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വിസ്കോൺസിൻ നദിയുടെ ഒഴുക്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന "അത് ചുവന്നു കിടക്കുന്നു" എന്നർഥമുള്ള മെസ്കോൺസിംഗ് എന്ന മയാമി വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉത്ഭവിച്ചതെന്നാണ്.
"ചുവന്ന കല്ലുള്ള സ്ഥലം", "വെള്ളം ശേഖരിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലം" അല്ലെങ്കിൽ "വലിയ പാറ" എന്നിങ്ങനെ അർത്ഥമുള്ള ഒജിബ്വ പദങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ നിന്നാവാം ഈ പേര് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന അവകാശവാദങ്ങളും മറ്റ് സിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചരിത്രം പ്രാചീന ചരിത്രം 1718-ലെ വിസ്കോൺസിൻ, Guillaume de L'Isle ഭൂപടത്തിൽ ഏകദേശ സംസ്ഥാന പ്രദേശം ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
കഴിഞ്ഞ 14,000 വർഷങ്ങളായി വിസ്കോൺസിൻ ഭൂപ്രദേശം വൈവിധ്യമാർന്ന സംസ്കാരങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു.
ബിസി 10,000-ൽ വിസ്കോൺസിൻ ഗ്ലേസിയേഷൻ കാലത്താണ് ഇവിടെ ആദ്യകാല സമൂഹങ്ങൾ എത്തിച്ചേർന്നത്.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വിസ്കോൺസിനിൽ കുന്തമുനകൾ തറച്ച നിലയിലുള്ള ഒരു ചരിത്രാതീത മാസ്റ്റോഡോൺ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തിയതിലൂടെ പാലിയോ-ഇന്ത്യൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ആദ്യകാല നിവാസികൾ ഇപ്പോൾ വംശനാശം സംഭവിച്ച ഹിമയുഗത്തിലെ ബോവാസ് മാസ്റ്റോഡൺ പോലുള്ള മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയിരുന്നുവെന്ന് വെളിവാകുന്നു.
ബിസി 8000-നടുത്ത് ഹിമയുഗം അവസാനിച്ചതിനുശേഷം, തുടർന്നുള്ള പുരാതന കാലഘട്ടത്തിലെ ആളുകൾ വേട്ടയാടിയും മത്സ്യബന്ധനത്തിലൂടെയും കാട്ടുചെടികളിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം ശേഖരിച്ചും ഉപജീവനം കഴിച്ചിരുന്നു.
1000 BCE മുതൽ 1000 CE വരെയുള്ള വുഡ്‌ലാൻഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ കാർഷിക സമൂഹങ്ങൾ ക്രമേണ ഉയർന്നുവന്നു.
ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഈ ഭൂപ്രദേശത്തുടനീളം ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗങ്ങളുടെ ആകൃതിയിലുള്ള മൺകൂനകൾ‌  നിർമ്മിച്ച "എഫിജി മൗണ്ട് സംസ്കാരത്തിന്റെ" ഹൃദയഭൂമിയായിരുന്നു വിസ്കോൺസിൻ.
പിന്നീട്, 1000 നും 1500 CE നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, മിസിസിപ്പിയൻ, ഒനോട്ട സംസ്കാരങ്ങൾ തെക്കുകിഴക്കൻ വിസ്കോൺസിനിലെ അസ്തലാനിലെ കോട്ടകെട്ടിയ ഗ്രാമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശത്ത് ഗണ്യമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
യൂറോപ്യൻ സമ്പർക്ക സമയത്ത് മെനോമിനിയുമായി വിസ്കോൺസിൻ ഭൂപ്രദേശം പങ്കിട്ടിരുന്ന ആധുനിക അയവേ, ഹോ-ചങ്ക് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ ഒനോട്ടകളായിരിക്കാം.
1500-നും 1700-നും ഇടയിൽ കിഴക്ക് നിന്ന് വിസ്കോൺസിനിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഒജിബ്വ , സൗക്ക്, ഫോക്സ്, കിക്കാപൂ, പൊട്ടവാട്ടോമി എന്നിവരും യൂറോപ്യന്മാർ ആദ്യമായി സ്ഥിരതാമസമാക്കിയകാലത്ത് വിസ്കോൺസിനിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന മറ്റ് തദ്ദേശീയ അമേരിന്ത്യൻ വർഗ്ഗങ്ങളായിരുന്നു.
യൂറോപ്യൻ വാസസ്ഥലങ്ങൾ 1910-ലെ ഫ്രാങ്ക് റോർബെക്കിന്റെ പെയിന്റിംഗിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ജീൻ നിക്കോലെറ്റ്, വിസ്കോൺസിൻ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്ത ആദ്യ യൂറോപ്യൻ വംശജൻ ആയിരുന്നു.
ഗ്രീൻ ബേയിലെ ബ്രൗൺ കൗണ്ടി കോർട്ട്ഹൌസിലാണ് ഈ ചുവർചിത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
വിസ്കോൺസിൻ ആയി മാറിയ ഭൂപ്രദേശത്ത് ആദ്യ സന്ദർശനം നടത്തിയ യൂറോപ്യൻ വംശജൻ, ഒരുപക്ഷേ ഫ്രഞ്ച് പര്യവേക്ഷകനായിരുന്ന ജീൻ നിക്കോലെറ്റ് ആയിരിക്കാവുന്നതാണ്.
1634-ൽ ജോർജിയൻ ബേയിൽ നിന്ന് മഹാതടാകങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് വഞ്ചി  തുഴയുകയും, റെഡ് ബാങ്കിലെ ഗ്രീൻ ബേ പട്ടണത്തിന് സമീപം കരയിലിറങ്ങിയതായുമാണ് പരമ്പരാഗതമായി അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നത്.
1654-1666-ൽ ഗ്രീൻ ബേയും 1659-1660-ൽ ചെക്വാമെഗൺ ബേയും സന്ദർശിച്ച പിയറി റാഡിസണും മെഡാർഡ് ഡെസ് ഗ്രോസിലിയേഴ്‌സും, അവിടെ പ്രാദേശിക അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാരുമായി രോമവ്യാപാരം നടത്തി.
1673-ൽ ജാക്വസ് മാർക്വെറ്റും ലൂയിസ് ജോലിയറ്റും ഫോക്സ്-വിസ്കോൺസിൻ ജലപാതയിലൂടെ പ്രയറി ഡു ചിയെന് സമീപം മിസിസിപ്പി നദിയിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്ര ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി.
നിക്കോളാസ് പെറോട്ടിനെപ്പോലുള്ള ഫ്രഞ്ചുകാർ 17-ഉം 18-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ വിസ്കോൺസിനിലുടനീളം രോമവ്യാപാരം തുടർന്നു, എന്നാൽ 1763-ലെ ഫ്രഞ്ച്-ഇന്ത്യൻ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഫ്രഞ്ചുകാർ വിസ്കോൺസിനിലെ സ്ഥിരതാമസമാക്കാരായിരുന്നില്ല.
യുദ്ധാനന്തരം ഈ മേഖലയിൽ ജോലി തുടർന്നവന്ന ഫ്രഞ്ച് വ്യാപാരികളിൽ, ചാൾസ് ഡി ലാംഗ്ലേഡിനേപ്പോലുള്ള ചിലർ, 1764-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കാനഡയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനുപകരം വിസ്കോൺസിനിൽ സ്ഥിര താമസമാക്കി.
French-Canadian voyageur Joseph Roi built the Tank Cottage in Green Bay in 1776.
Located in Heritage Hill State Historical Park , it is the oldest standing building from Wisconsin's early years and is listed on the National Register of Historic Places .
ഫ്രഞ്ച്-ഇന്ത്യൻ യുദ്ധസമയത്ത് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ക്രമേണ വിസ്കോൺസിൻ പിടിച്ചെടുക്കുകയും 1761-ൽ ഗ്രീൻ ബേയുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്ത അവർ 1763-ൽ വിസ്കോൺസിൻ സമ്പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തു.
രണ്ട് സ്വതന്ത്ര ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാർ ഇന്നത്തെ മാരിനെറ്റിൽ മെനോമിനികൾക്കിടയിൽ ഒരു രോമവ്യാപാര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചത് വിസ്കോൺസിനിലെ രോമവ്യാപാരരംഗത്ത് 1791-ൽ നടന്ന ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവമായിരുന്നു.
വിസ്കോൺസിൻ ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കെ അവിടെ എത്തിയ ആദ്യത്തെ സ്ഥിരതാമസക്കാരിൽ, ഭൂരിഭാഗവും ഫ്രഞ്ച് കാനഡക്കാരും, ചില ആംഗ്ലോ-ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടുകാരും, ഏതാനും ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ സ്വതന്ത്രരും ആയിരുന്നു.
1745-ൽ ഗ്രീൻ ബേയിൽ ഒരു വ്യാപാരകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുകയും 1764-ൽ അവിടെ സ്ഥിരമായി താമസം മാറുകയും ചെയ്‌ത ചാൾസ് ഡി ലാംഗ്ലേഡ് ഇവിടുത്തെ ആദ്യത്തെ കുടിയേറ്റക്കാരനായി പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏകദേശം 1781-ഓടെ പ്രയറി ഡു ചിയനിൽ ഒരു കുടിയേറ്റകേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചു.
ഇന്നത്തെ ഗ്രീൻ ബേയുടെ സ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന വ്യാപാരകേന്ദ്രത്തിലെ പട്ടണത്തെ ഫ്രഞ്ച് നിവാസികൾ "ലാ ബേയെ" എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വെള്ളവും തീരവും ഹരിത  നിറമുള്ളതായി കാണപ്പെട്ടതിനാൽ ബ്രിട്ടീഷ് രോമ വ്യാപാരികൾ ഇതിനെ "ഗ്രീൻ ബേ" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
പഴയ ഫ്രഞ്ച് ശീർഷകം ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയു, "ഗ്രീൻ ബേ" എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് നാമം ഒടുവിൽ സ്ഥിരമാകുകയും ചെയ്തു.
ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് ഫ്രഞ്ച് രോമക്കച്ചവടക്കാരുടെ സഹകരണവും ഫ്രഞ്ച് രോമക്കച്ചവടക്കാർക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സൗമനസ്യവും ആവശ്യമായിരുന്നതിനാൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻകീഴിൽ വരുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ താമസക്കാരായിരുന്ന ഫ്രഞ്ച് നിവാസികളെ ഫലത്തിൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചില്ല.
ഫ്രഞ്ച് അധിനിവേശ കാലത്ത്, രോമവ്യാപാരത്തിനുള്ള ലൈസൻസുകൾ വിരളമായും തിരഞ്ഞെടുത്ത വ്യാപാരികൾക്കും മാത്രമായി നൽകിയിരുന്നപ്പോൾ നേരേമറിച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ, പ്രദേശത്ത് നിന്ന് കഴിയുന്നത്ര പണം സമ്പാദിക്കാനുള്ള ഉദ്യമത്തിൽ, ബ്രിട്ടീഷുകാരെന്നോ ഫ്രഞ്ച് നിവാസികളെന്നോ വേർതിരിവില്ലാതെ രോമ വ്യാപാരത്തിന് സ്വതന്ത്രമായി ലൈസൻസ് അനുവദിച്ചിരുന്നു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ഇപ്പോൾ വിസ്കോൺസിനായി അറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശത്തെ രോമക്കച്ചവടം അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തുകയും സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ സ്വയംപര്യാപ്തമായ ഫാമുകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
1763 മുതൽ 1780 വരെ, ഗ്രീൻ ബേ സ്വന്തമായി ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ നിർമ്മിക്കുകയും മനോഹരമായ കോട്ടേജുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും നൃത്തങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്ന ഒരു സമ്പന്ന സമൂഹമായിരുന്നു.
യു.എസ് പ്രദേശം
അമേരിക്കൻ വിപ്ലവ യുദ്ധത്തിനുശേഷം 1783-ൽ വിസ്കോൺസിൻ ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രദേശമായി മാറി.
1787-ൽ ഇത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.
പ്രദേശിക അതിരുകൾ പിന്നീട് വികസിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അത് പിന്നീട് 1800 മുതൽ 1809 വരെ ഇന്ത്യാന ടെറിട്ടറിയുടെയും 1809 മുതൽ 1818 വരെ ഇല്ലിനോയി ടെറിട്ടറിയുടെയും 1818 മുതൽ 1836 വരെ മിഷിഗൺ ടെറിട്ടറിയുടെയും ഭാഗമായിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, 1812 ലെ യുദ്ധം വരെ ഇത് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ തുടരുകയും യുദ്ധത്തിൻറെ അനന്തരഫലമായി ഒടുവിൽ പ്രദേശത്ത് ഒരു അമേരിക്കൻ സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിൽ, പ്രദേശത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ രോമ വ്യാപാരത്തിൽ നിന്ന് ലെഡ് ഖനനത്തിലേക്ക് മാറി.
മിനറൽ പോയിന്റ്, ഡോഡ്ജ്‌വില്ലെ, പരിസര പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സുലഭമായ ലെഡ് നിക്ഷേപങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലുടനീളവും യൂറോപ്പിൽനിന്നുമുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരെ ആകർഷിച്ചു.
ഖനിത്തൊഴിലാളികളിൽ ചിലർ അവർ കുഴിച്ച കുഴികളിൽ അഭയം കണ്ടെത്തുകയും "ബാഡ്ജറുകൾ" എന്ന വിളിപ്പേര് സമ്പാദിക്കുകയും  ചെയ്തു, ഇത് വിസ്കോൺസിൻ "ബാഡ്ജർ സ്റ്റേറ്റ്" എന്ന സവിശേഷ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നതിന് കാരണമായി.
വെള്ളക്കാരായ ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള കടന്നുകയറ്റം തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ജനതയുമായി സംഘർഷത്തിന്  കാരണമായി.
1827-ലെ വിന്നെബാഗോ യുദ്ധവും 1832-ലെ ബ്ലാക്ക് ഹോക്ക് യുദ്ധവും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും തദ്ദേശീയ അമേരിക്കക്കാരെ നിർബന്ധിത നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ കലാശിച്ചു.
ഈ സംഘട്ടനങ്ങളെത്തുടർന്ന്, 1836 ഏപ്രിൽ 20-ന് യു.എസ്. കോൺഗ്രസിന്റെ നിയമപ്രകാരം വിസ്കോൺസിൻ ടെറിട്ടറി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ഇന്നത്തെ മിൽവാക്കിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള കൗണ്ടികളിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പുൽമേടുകൾ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കർഷകർ കൈവശപ്പെടുത്തി.
സംസ്ഥാനപദവി
ഈറി കനാലിൻറെ നിർമ്മാണം യാങ്കി കുടിയേറ്റക്കാർക്കും യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർക്കും വിസ്കോൺസിൻ ഭൂപ്രദേശത്തേക്കുള്ള യാത്ര എളുപ്പമാക്കി.
നിയമവ്യവസ്ഥ, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്നും ന്യൂയോർക്കിലെ അപ്‌സ്‌റ്റേറ്റിൽ നിന്നുമുള്ള യാങ്കികൾ, ഈ പ്രദേശത്തെ തദ്ദേശീയ അമേരിന്ത്യൻ, ഫ്രഞ്ച്-കനേഡിയൻ നിവാസികളെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ള നയങ്ങളാണ് പ്രദേശത്ത് നടപ്പിലാക്കിയത്.
റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയിലും ഊഹക്കച്ചവടം നടത്തിയ യാങ്കികൾ റേസിൻ, ബെലോയിറ്റ്, ബർലിംഗ്ടൺ, ജാനസ്‌വില്ലെ തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങളിൽ വിദ്യാലയങ്ങൾ, പൗര സ്ഥാപനങ്ങൾ, കോൺഗ്രിഗേഷനലിസ്റ്റ് പള്ളികൾ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചു.
അതേ സമയംതന്നെ, നിരവധി ജർമ്മൻ, ഐറിഷ്, നോർവീജിയൻ തുടങ്ങി മറ്റ് കുടിയേറ്റക്കാരും പ്രദേശത്തുടനീളമുള്ള പട്ടണങ്ങളിലും കൃഷിയിടങ്ങളിലും താമസമാക്കിക്കൊണ്ട്, കത്തോലിക്കാ, ലൂഥറൻ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഈ മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യ വിസ്കോൺസിനെ 1848 മെയ് 29-ന് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ 30-ാമത്തെ സംസ്ഥാനമെന്ന പദവി നേടാൻ അനുവദിച്ചു.
1840 നും 1850 നും ഇടയിൽ, വിസ്കോൺസിനിലെ തദ്ദേശീയ ഇന്ത്യക്കാരല്ലാത്തവരുടെ ജനസംഖ്യ 31,000 ൽ നിന്ന് 305,000 ആയി വർദ്ധിച്ചു.
38,000 ജർമ്മൻകാർ, ഇംഗ്ലണ്ട്, സ്കോട്ട്ലൻഡ്, വെയിൽസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 28,000 ബ്രിട്ടീഷ് കുടിയേറ്റക്കാർ, 21,000 ഐറിഷ് എന്നിവരുൾപ്പെടെ അക്കാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ മൂന്നിലൊന്ന് താമസക്കാരും (110,500) വിദേശികളായിരുന്നു.
മറ്റൊരു മൂന്നിലൊന്ന് (103,000) ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്നും പടിഞ്ഞാറൻ ന്യൂയോർക്ക് സംസ്ഥാനത്തു നിന്നുമുള്ള യാങ്കികളായിരുന്നു.
1850-ൽ 63,000 നിവാസികൾ മാത്രമാണ് വിസ്കോൺസിനിൽ ജനിച്ചവരായി ഉണ്ടായിരുന്നത്.
വിസ്കോൺസിലെ ആദ്യ ഗവർണറായിരുന്ന നെൽസൺ ഡ്യൂയി ഒരു ഡെമോക്രാറ്റായിരുന്നു.
ടെറിട്ടോറിയലിൽ പദവിയിൽ നിന്ന് പുതിയ സംസ്ഥാന സർക്കാരിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് നെൽസൺ ഡ്യൂയി മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
പുതിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, പ്രത്യേകിച്ച് പുതിയ റോഡുകൾ, റെയിൽപ്പാതകൾ, കനാലുകൾ, തുറമുഖങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം, ഫോക്സ്, വിസ്കോൺസിൻ നദികളുടെ വികസനം എന്നിവയെ അദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് സ്റ്റേറ്റ് ബോർഡ് ഓഫ് പബ്ലിക് വർക്ക്സ് സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഒരു അടിമത്ത വിരുദ്ധ വാദിയായിരുന്ന ഡ്യൂയി, പുതിയ യു.എസ്. സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും അടിമത്തം വ്യാപിക്കുന്നതിനെതിരെ വാദിച്ച പല വിസ്കോൺസിൻ ഗവർണർമാരിൽ ആദ്യത്തെയാളായിരുന്നു.
ആഭ്യന്തരയുദ്ധം
ആദ്യകാല വിസ്കോൺസിനിലെ രാഷ്ട്രീയം നിർവചിക്കപ്പെട്ടത് അടിമത്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ദേശീയ സംവാദത്തിലൂടെയായിരുന്നു.
ഒരു സ്വതന്ത്ര സംസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട വിസ്കോൺസിൻ വടക്കൻ അടിമത്ത വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി മാറി.
1854-ൽ മിസോറിയിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടിയ അടിമയായ ജോഷ്വ ഗ്ലോവർ റേസിനിൽവച്ച് പിടിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് സംവാദം തീവ്രമായി.
ഫെഡറൽ ഫ്യുജിറ്റീവ് സ്ലേവ് നിയമപ്രകാരം ഗ്ലോവർ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ഒരു കൂട്ടം അടിമത്ത വിരുദ്ധ പ്രവർത്തകർ ഗ്ലോവറിനെ തടവിലാക്കിയ ജയിലിലേയ്ക്ക് ഇരച്ചുകയറുകയും കാനഡയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
സംഭവത്തിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്ത ഒരു വിചാരണയിൽ, വിസ്കോൺസിൻ സുപ്രീം കോടതി ആത്യന്തികമായി ഫ്യുജിറ്റീവ് സ്ലേവ് നിയമം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
1854 മാർച്ച് 20-ന് വിസ്കോൺസിനിലെ റിപ്പണിൽ അടിമത്ത വിരുദ്ധ പ്രവർത്തകർ സ്ഥാപിച്ച റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി, ഈ സംഭവങ്ങൾക്ക് ശേഷം സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻതക്കവണ്ണം വളർന്നു.
ആഭ്യന്തരയുദ്ധസമയത്ത്, വിസ്കോൺസിനിൽ നിന്നുള്ള 91,000 സൈനികർ യൂണിയനുവേണ്ടി പോരാടി.
സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ വിസ്കോൺസിനിലെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തികച്ചും വൈവിധ്യപൂർണ്ണമായിരുന്നു.
ഈയ ഖനനം കുറഞ്ഞതോടെ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്കൻ പകുതിയിൽ കാർഷിക വ്യവസ്ഥ ഉടലെടുത്തു.
ധാന്യങ്ങൾ വിപണിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാനത്തുടനീളം റെയിൽപ്പാതകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും, കൂടാതെ കാർഷികോപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കായി റേസിനിൽ ജെ.ഐ. കേയ്സ് കമ്പനി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
1860-കളിൽ വിസ്കോൺസിൻ രാജ്യത്തെ മുൻനിര ഗോതമ്പ് ഉത്പാദകരിൽ ഒരാളായി മാറി.
അതേസമയം, തടി വ്യവസായം ആധിപത്യം പുലർത്തിയ വിസ്കോൺസിനിലെ നിബിഢ വനങ്ങളുള്ള വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ ലാ ക്രോസ്, ഇൗ ക്ലെയർ, വോസൗ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ ഇർച്ചമില്ലുകൾ ഉയർന്നുവന്നു.
ഈ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കിയിത്.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, തീവ്രമായ കൃഷി മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠത നശിപ്പിച്ചതോടൊപ്പം മരം മുറിക്കൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വനങ്ങളേയും നശിപ്പിച്ചു.
ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ ഗോതമ്പ് കൃഷിയെയും തടി വ്യവസായത്തെയും കുത്തനെയുള്ള തകർച്ചയിലേക്ക് നയിച്ചു.
1890-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ വിസ്കോൺസിനിലെ കർഷകർ തങ്ങളുടെ ഭൂമി കൂടുതൽ സുസ്ഥിരവും ലാഭകരവുമായി ഉപയോഗിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഗോതമ്പിൽ നിന്ന് ക്ഷീരോത്പാദനത്തിലേക്ക് മാറി.
വിസ്കോൺസിൻ സർവകലാശാലയിലെ സ്റ്റീഫൻ ബാബ്‌കോക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അനുയോജ്യമായ ഭൂമിശാസ്ത്രവും പാലുൽപ്പന്ന ഗവേഷണവും സംയോജിപ്പിച്ചതോടൊപ്പം, ചീസ് നിർമ്മാണ പാരമ്പര്യങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന പല കുടിയേറ്റക്കാരുമായിച്ചേർന്ന് "അമേരിക്കയുടെ ഡയറിലാൻഡ്" എന്ന ഖ്യാതി നേടുന്നതിന് സംസ്ഥാനത്തെ സഹായിച്ചു.
അതേസമയം, സംസ്ഥാനത്തെ വനങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ച ആൽഡോ ലിയോപോൾഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വനസംരക്ഷകർ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൂടുതൽ പുനരുൽപ്പാദന സാധ്യതയുള്ള തടി, പേപ്പർ മില്ലിംഗ് വ്യവസായത്തിനും അതുപോലെ വടക്കൻ വനപ്രദേശങ്ങളിലെ വിനോദ വിനോദസഞ്ചാര വ്യവസായം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വഴിയൊരുക്കി.
യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരു വലിയ വിഭാഗം കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളാൽ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ വിസ്കോൺസിനിലെ നിർമ്മാണരംഗവും കുതിച്ചുയർന്നു.
മിൽവാക്കി പോലെയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ മദ്യനിർമ്മാണം, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം തുടങ്ങി ഹെവി മെഷീൻ ഉൽപ്പാദനം, ടൂൾ നിർമ്മാണം പോലെയുള്ള വ്യവസായങ്ങൾ 1910-ഓടെ മൊത്തം ഉൽപന്ന മൂല്യത്തിൽ യു.എസ്. സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ എട്ടാം സ്ഥാനത്തേക്ക് വിസ്കോൺസിൻ എത്തുന്നതിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു.
വിസ്കോൺസിൻറെ അതിരുകൾ വടക്ക് മോൺട്രിയൽ നദി , സുപ്പീരിയർ തടാകം , മിഷിഗൺ സംസ്ഥാനം എന്നിവയും; കിഴക്ക് മിഷിഗൺ തടാകം ; തെക്ക് ഇല്ലിനോയി ; തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഐയവ , വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മിനസോട്ട എന്നിവയാണ്.
മിഷിഗണുമായുള്ള അതിർത്തി തർക്കം 1934ലും 1935ലും രണ്ട് കേസുകളിലൂടെ പരിഹരിച്ചു.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റ് അതിർത്തികളിൽ പടിഞ്ഞാറ് മിസിസിപ്പി നദിയും സെന്റ് ക്രോയിക്സ് നദിയും വടക്കുകിഴക്ക് മെനോമിനി നദിയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മഹാ  തടാകങ്ങൾക്കും മിസിസിപ്പി നദിക്കും മദ്ധ്യേ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിസ്കോൺസിൻ സംസ്ഥാനം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ്.
സംസ്ഥാനം അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വടക്ക്, ലേക്ക് സുപ്പീരിയർ ലോലാൻഡ് മേഖല, സുപ്പീരിയർ തടാകത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഭൂപ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
തൊട്ടുതെക്കുള്ള, വടക്കൻ ഹൈലാൻഡ് പ്രദേശത്ത് 1,500,000 ഏക്കർ (6,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) ചെക്വാമെഗോൺ-നിക്കോലെറ്റ് ദേശീയവനം, ആയിരക്കണക്കിന് ഹിമ തടാകങ്ങൾ, സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലമായ ടിംസ് ഹിൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വൻതോതിലുള്ള മിശ്രിത ഹാർഡ് വുഡ്, കോണിഫറസ് വനങ്ങളും ഉണ്ട്.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത്, മധ്യ സമതലത്തിൽ സമ്പന്നമായ കൃഷിയിടങ്ങൾ കൂടാതെ വിസ്കോൺസിൻ ഡെൽസ് പോലുള്ള ചില സവിശേഷമായ മണൽക്കല്ലുകൾ ഉണ്ട്.
തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഈസ്റ്റേൺ റിഡ്ജസ് ആൻഡ് ലോലാൻഡ്സ് മേഖല വിസ്കോൺസിനിലെ പല വലിയ നഗരങ്ങളുടെയും ആസ്ഥാനമാണ്.
ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് നീണ്ടുകിടക്കുന്ന നയാഗ്ര എസ്‌കാർപ്‌മെന്റ്, ബ്ലാക്ക് റിവർ എസ്‌കാർപ്‌മെന്റ്, മഗ്നീഷ്യൻ എസ്‌കാർപ്‌മെന്റ് എന്നീ കിഴുക്കാംതൂക്കായ മലഞ്ചെരുവുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തെ വെസ്റ്റേൺ അപ്‌ലാൻഡ്, മിസിസിപ്പി നദിയിലെ നിരവധി ബ്ലഫുകൾ ഉൾപ്പെടെ, വനവും കൃഷിഭൂമിയും ഇടകലർന്ന ഒരു പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയാണ്.
ഡ്രിഫ്റ്റ്‌ലെസ് ഏരിയയുടെ ഭാഗമായി ഈ പ്രദേശത്തിൽ അയവ, ഇല്ലിനോയി, മിനസോട്ട എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഏറ്റവും പുതിയ ഹിമയുഗമായിരുന്ന വിസ്കോൺസിൻ ഗ്ലേസിയേഷൻ കാലത്ത് ഈ പ്രദേശം ഹിമാനികളാൽ മൂടിയിരുന്നില്ല.
മൊത്തത്തിൽ, വിസ്കോൺസിൻ ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ 46 ശതമാനം ഭാഗം വനനിരകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ലാംഗ്ലേഡ് കൗണ്ടിയിൽ ആന്റിഗോ സിൽറ്റ് ലോം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരുതരം മണ്ണ് കൗണ്ടിക്ക് പുറത്ത് അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു.
ജർമ്മനിയിലെ ഹെസ്സെ, ജപ്പാനിലെ ചിബ പ്രിഫെക്ചർ, മെക്സിക്കോയിലെ ജാലിസ്കോ, ചൈനയിലെ ഹീലോംഗ്ജിയാങ്, നിക്കരാഗ്വ എന്നിവയുമായി വിസ്കോൺസിൻ സഹോദര-സംസ്ഥാന ബന്ധങ്ങളുണ്ട്.
അവലംബം മുൻഗാമി ഐയവ യു.എസ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംസ്ഥാനപദവി ലഭിച്ച ക്രമത്തിൽ 1848 മേയ് 29ന് പ്രവേശനം നൽകി (30ആം) പിൻഗാമി കാലിഫോർണിയ അവലംബം
വിസിൽജാക്കറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Whistlejacket
1762-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ആർട്ടിസ്റ്റ് ജോർജ്ജ് സ്റ്റബ്സ് ചിത്രീകരിച്ച ഒരു ക്യാൻവാസ് എണ്ണച്ചായാചിത്രമാണ് വിസിൽജാക്കറ്റ് .
റോക്കിംഗ്ഹാമിന്റെ റേസ്‌ഹോഴ്‌സായ മാർക്വസിന്റെ ഏകദേശം ജീവിത വലിപ്പത്തിൽ അതിനെ പരിപാലിക്കുന്ന വ്യക്തമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വലിയ ക്യാൻവാസ് ചിത്രത്തിൽ മറ്റ് ഉള്ളടക്കങ്ങളൊന്നും തന്നെയില്ലാതെ കുതിരയുടെ രൂപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങളിൽ മാത്രം സ്റ്റബ്സ് കൃത്യമായ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഓൺലൈൻ പത്രം ആയ ദി ഇൻഡിപെൻഡന്റിൽ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് "അറേബ്യൻ വംശജരുടെ കുറ്റമറ്റ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ ഒരു മാതൃകയായാണ് .
കുട്ടികളില്ലാത്ത റോക്കിംഗ്ഹാമിന്റെ അവകാശികളായ ഫിറ്റ്‌സ്‌വില്ലിയം കുടുംബം 1997 വരെ ചിത്രം നിലനിർത്തി.
ഹെറിറ്റേജ് ലോട്ടറി ഫണ്ടിൽ നിന്നുള്ള ധനസഹായത്തോടെ ലണ്ടനിലെ നാഷണൽ ഗാലറിക്ക് 11 മില്യൺ ഡോളറിന് ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
1762-ൽ റോക്കിംഗ്ഹാം തന്റെ പ്രധാന രാജ്യമായ യോർക്ക്ഷെയറിലെ വെന്റ്വർത്ത് വുഡ്ഹൗസിൽ "കുറച്ച് മാസങ്ങൾ" ചെലവഴിക്കാൻ മൃഗങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിൽ അഗ്രഗണ്യനായിരുന്ന സ്റ്റബ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.
മനുഷ്യരൂപങ്ങളോടുകൂടിയോ അല്ലാതെയോ ഉള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി കുതിരയുടെ ചായാചിത്രങ്ങളിൽ അത്ഭൂതപൂർവ്വമായ കുതിരസവാരികളും സ്റ്റബ്സ് വരച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ വിസിൽജാക്കറ്റിന്റെ വീരോചിതമായ വലിപ്പവും പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ അഭാവവും സമകാലികർ അത്ഭുതപ്പെട്ടുപോയി.
ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ കാണുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു കുതിരയെ വലിയ ക്യാൻവാസിൽ വേഗത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചെങ്കിലും എന്തുകൊണ്ടാണ് പൂർത്തിയാകാത്തത് എന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ സമകാലികർ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ആധുനിക കലാ ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് വിശ്വസനീയമോ പിന്തുണയോ ആയ തെളിവുകൾ ഒന്നും തന്നെയില്ലായിരുന്നു.
വാസ്തവത്തിൽ സ്റ്റബ്സിന്റെ ആദ്യകാല ക്യാൻവാസുകളിൽ 1762-ലെ സന്ദർശനത്തിൽ നിൽക്കുന്ന കുതിരകളുടെ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ വളരെ ചെറിയ പെയിന്റിംഗുകളിൽ ഒന്ന് വിസിൽജാക്കറ്റ് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
സാധാരണ ലാൻഡ്‌സ്‌കേപ്പ് പശ്ചാത്തലമില്ലാതെ പോർട്രെയ്റ്റുകൾ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നത് റോക്കിംഗ്ഹാമിന്റെ ആശയമാണെന്ന് തോന്നുന്നു.
കുറിപ്പുകൾ അവലംബം Egerton (1998): Egerton, Judy, National Gallery Catalogues (new series): The British School , 1998, ISBN 1857091701 Landry, Donna, Noble Brutes: How Eastern Horses Transformed English Culture , 2008, JHU Press, ISBN 0801890284 , 9780801890284, google books കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് George Stubbs, painter: catalogue raisonné , Judy Egerton, Yale University Press, 2007, ISBN 0-300-12509-7
വിസിൽബ്ലോവർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Whistleblower വിസിൽ ബ്ലോവർ ബോധവൽക്കരണത്തിനായി അമേരിക്കയിൽ ഇറക്കിയ പോസ്റ്റർ
ഒരു സർക്കാർവകുപ്പിലോ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തിലോ എന്തെങ്കിലും നിയമവിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന് അധികാരികൾക്ക് വിവരം നല്കുന്ന ആളെയാണ് വിസിൽ ബ്ലോവർ എന്നുവിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് (whistle-blower or whistle blower).
നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പലതാകാം; ഉദാഹരണത്തിന് നിലവിലുള്ള നിയമത്തിന്റെയോ ചട്ടത്തിന്റെയോ ലംഘനം, വഞ്ചന, സുരക്ഷാ - ആരോഗ്യ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ ലംഘനം തുടങ്ങിയ പൊതുതാല്പര്യത്തിന് ഭീഷണിയായ പ്രവർത്തികൾ, അഴിമതി , രാഷ്ട്രീയാഴിമതി, സ്വജനപക്ഷപാതം തുടങ്ങിയവ ഇവയിൽ ചിലതാണ്.
വിസിൽബ്ലോവർമാരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ അവരുടെ ആരോപണങ്ങൾ ആഭ്യന്തരമായി - അവരുടെ സ്ഥാപനത്തിലെ മറ്റുള്ളവരോടോ, പരസ്യമായി - നീതിന്യായ സംവിധാനങ്ങൾക്കു മുൻപാകെയോ, മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കുമുൻപാകെയോ, ഇത്തരം വിഷയങ്ങളേറ്റെടുക്കുന്ന സംഘടനകൾക്കുമുൻപാകെയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയാണ് പതിവ്.
വിസിൽ ബ്ലോവർ ദിനം
ജൂലൈ 30ന് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ദേശീയ വിസിൽ ബ്ലോവർ മതിപ്പ് ദിന (National Whistleblower Appreciation Day) മായി ആചരിക്കുന്നു.
ജൂൺ 23 ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിസിൽ ബ്ലോവർ ദിനമായും ആചരിക്കുന്നു.
വിസിൽബ്ലോവർ സംരക്ഷണ നിയമം
സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നടക്കുന്ന നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുകാട്ടുന്ന വിസിൽബ്ലോവർമാർക്ക് സംരക്ഷണം വ്യവസ്ഥചെയ്യുന്നതിനായി ഇന്ത്യയുടെ പാർലമെന്റ് പാസ്സാക്കിയ നിയമമാണ് വിസിൽ ബ്ലോവർ സംരക്ഷണ നിയമം,2011 .
സ്ഥാപനങ്ങളിലെ അഴിമതിയും ക്രമക്കേടുകളും വെളിച്ചത്തുകൊണ്ടുവരാൻ തയ്യാറാകുന്ന ജീവനക്കാരും സഹപ്രവർത്തകരും അതുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന മറ്റുള്ളവരും അനവധി പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ നേരിടാറുണ്ട്.
ജീവനും സ്വത്തിനും തൊഴിലിനുമൊക്കെ ഭീഷണിയാകാവുന്ന ഈ പ്രവർത്തനം നടത്തുവാൻ മുന്നോട്ടുവരുന്ന വിസിൽ ബ്ലോവർമാരെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമായി കണ്ടുകൊണ്ടാണ് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇതിനായി നിയനിർമ്മാണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.
അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൺ, ആസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇതിനായുള്ള നിയമനിർമ്മാണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിൽ " പബ്ലിക് ഇന്ററസ്റ്റ് ഡിസ്‌ക്ലോഷർ ആൻഡ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ റ്റു പേഴ്സൺസ് മേക്കിങ്ങ് ദി ഡിസ്‌ക്ലോഷർ ബിൽ, 2010 " എന്ന പേരിൽ ഒരു നിയമം കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പാർലമെന്റിന്റെ പരിഗണനയിലാണ്.
അവലംബം ↑ {{ cite web }} : External link in | publisher= ( help ) ↑ {{ cite web }} : External link in | publisher= ( help )
വിസ്-ആർട്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Wiz-Art
ഒരു വാർഷിക അന്താരാഷ്ട്ര ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലാണ് LISFF വിസ്-ആർട്ട്.
ഇത് ജൂലൈ അവസാനം ഉക്രെയ്നിലെ ലിവിവിൽ നടക്കുന്നു.
2008-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിസ്-ആർട്ട് എന്ന കലാരൂപമാണ് ഫെസ്റ്റിവൽ ആരംഭിച്ചത്.
ഓരോ വർഷവും 100-ലധികം പുതിയ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ ഫെസ്റ്റിവൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.
വിസ്-ആർട്ട് ഉക്രേനിയൻ , വിദേശ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും ഉക്രേനിയൻ പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചയസമ്പന്നരായ പ്രൊഫഷണലുകളെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തമായ സാംസ്കാരികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ പ്ലാറ്റ്ഫോമാണ് .
മറ്റ് ഫെസ്റ്റിവൽ പ്രോഗ്രാമുകളുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് പുറമേ ബ്രസൽസ് ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ ഭാഗമായി ഫീച്ചർ ചെയ്ത സിനിമകളും മേളയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മത്സര പരിപാടി
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ മേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.
ഏത് രാജ്യത്തുനിന്നും പങ്കെടുക്കുന്നവർക്കും അപേക്ഷാ ഫോം അയക്കാം.
ഓരോ വിഭാഗത്തിലും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ നിരവധി അവാർഡുകൾക്ക് അർഹമാണ്.
കൂടാതെ, മത്സരത്തിലില്ലാത്ത പരിപാടിയിൽ നിന്നുള്ള സിനിമകൾ കാഴ്ചക്കാർക്ക് കാണാൻ കഴിയും.
ഓരോ വർഷവും, ഫെസ്റ്റിവൽ ടീം ഒരു സാമൂഹിക പ്രസക്തമായ തീം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
അത് ഇവന്റിലെ വിഷ്വൽ ഡിസൈനിന് അടിസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ജൂറി
ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനാണ് ഫെസ്റ്റിവൽ ജൂറിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
സാധാരണയായി ജൂറിയിൽ നിരവധി വിദേശ അതിഥികളും ഉക്രേനിയൻ സിനിമയുടെ പ്രതിനിധികളുമുണ്ട്.
ജൂറിയിലെ പങ്കാളികൾ പ്രൊഫഷണൽ സംവിധായകരും സിനിമാ നിർമ്മാതാക്കളുമാണ്.
എട്ട് വർഷത്തെ ഫെസ്റ്റിവൽ അസ്തിത്വ ജൂറി പ്രതിനിധികൾ: റൂത്ത് പാക്സ്റ്റൺ (സ്കോട്ട്ലൻഡ്), ഡേവിഡ് ലിൻഡ്നർ (ജർമ്മനി), വിൻസെന്റ് മൂൺ (ഫ്രാൻസ്), ഇഗോർ പോഡോൾചാക്ക് (ഉക്രെയ്ൻ), അചിക്തൻ ഓസാൻ (തുർക്കി), അന്ന ക്ലാര എല്ലെൻ അഹ്രെൻ (സ്വീഡൻ) , Katarzyna Gondek (പോളണ്ട്), ക്രിസ്റ്റോഫ് ഷ്വാർസ് (ഓസ്ട്രിയ), Gunhild Enger (നോർവേ), Szymon Stemplewski (പോളണ്ട്), ഫിലിപ്പ് ഇൽസൺ (UK) .
ഉത്സവ ചരിത്രം 2008
2008 നവംബർ 20-22 — I ഇന്റർനാഷണൽ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആർട്ട് Wiz-Art.
ഷോൺ കോൺവേ (യുകെ), ബോറിസ് കസാക്കോവ് (റഷ്യ), മിലോസ് ടോമിച്ച് (സെർബിയ), വോൾക്കർ ഷ്രെയ്‌നർ (ജർമ്മനി) സിനിമകളുടെ പ്രദർശനങ്ങളും പ്രശസ്ത അവന്റ്-ഗാർഡിസ്റ്റ് മായ ഡെറന്റെ (യുഎസ്എ) സൃഷ്ടികളുടെ മുൻകാല പ്രദർശനവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
50 സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
അതിൽ 10 എണ്ണം യുവ ഉക്രേനിയൻ ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകരുടെ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളായിരുന്നു.
2009 മെയ് 23-25 — II ഇന്റർനാഷണൽ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആർട്ട് വിസ്-ആർട്ട്.
ബ്രിട്ടീഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും കവിയുമായ ജൂലിയൻ ഗെൻഡെ, ജർമ്മൻ സംവിധായകൻ മാർട്ടിൻ സുൽസർ (ലാൻഡ്ജുജെൻഡ്), റഷ്യൻ നിർമ്മാതാവും അധ്യാപകനുമായ വ്ളാഡിമിർ സ്മോറോഡിൻ കെവിൻ കിർഹെൻബാവർ എന്നിവരായിരുന്നു പ്രത്യേക അതിഥികൾ.
വിജെമാരുടെ ഷിഫ്റ്റഡ് വിഷൻ, ബാൻഡ് നഡ്തോ സോന്ന (2 സ്ലീപ്പി) എന്നിവയുടെ പ്രകടനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്‌ലിൻ (ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്), സ്റ്റോക്ക്‌ഹോം (സ്വീഡൻ), ഹാംബർഗ് (ജർമ്മനി) എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഫിലിം സ്‌കൂളിലെ സ്‌കോട്ട് പഗാനോയുടെയും ഡേവിഡ് ഒറായ്‌ലിയുടെയും സൃഷ്ടികളുടെയും മികച്ച സിനിമകളുടെയും മുൻകാല പ്രദർശനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗോൾഡൻ ആപ്രിക്കോട്ട് യെരേവൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലും സ്ലോവാക് ഫെസ്റ്റിവൽ ഏർലി മെലോൺസും (ബ്രാറ്റിസ്ലാവ) അവരുടെ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
മൊത്തത്തിൽ 100 ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
20-23 മെയ് 2010 — III ഇന്റർനാഷണൽ ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ വിസ്-ആർട്ട് 2010.
പ്രത്യേക അതിഥികളും ജൂറി അംഗങ്ങളും ടർക്കിഷ് സംവിധായകൻ ഓസാൻ അചിക്കത്തൻ, സ്ലോവാക് മീഡിയ ആർട്ടിസ്റ്റ് ആന്റൺ സെർണി, സ്വീഡിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് അന്ന ക്ലാര ഒറെൻ, ഉക്രേനിയൻ നിർമ്മാതാവ് അലക്സാണ്ടർ ഡെബിച്ച് എന്നിവരായിരുന്നു.
ഫെസ്റ്റിവലിൽ അയർലൻഡ് (ടോണി ഡൊനോഹ്യു), സ്പെയിൻ (ഫെർണാണ്ടോ ഉസൺ), പോർച്ചുഗൽ (അന മെൻഡസ്), പോളണ്ട് (ടോമാസ് ജുർക്കിവിച്ച്സ്), ഉക്രെയ്ൻ (അന്ന സ്മോളി, ഗ്രിഗറി സംബഡി ദിമിത്രി റെഡ്, മിസിസ് എർമിൻ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡയറക്ടർമാർ പങ്കെടുത്തു.
ഫിൻലൻഡിന്റെയും ഏഷ്യയുടെയും കഴിഞ്ഞകാലത്തെ അവലോകനം ചെയ്യുന്ന ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളുടെ പ്രദർശനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇറ്റലിയിലെയും (എ കോർട്ടോ ഡി ഡോൺ) റഷ്യയിലെയും (ആരംഭം) മേളകളിലെ മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
ദി ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സിന് "ദ ഡേ ഓഫ് ലൈഫ്" എന്ന സിനിമ ലഭിച്ചു (സംവിധാനം ചെയ്തത് ജൂൺ ക്വോക്ക്, ഹോങ്കോംഗ്).
30 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 105 സിനിമകൾ മത്സര, മത്സരേതര പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്തു.
26-29 മെയ് 2011 — IV ഇന്റർനാഷണൽ ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ വിസ്-ആർട്ട് 2011.
സ്കോട്ടിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് റൂത്ത് പാക്സ്റ്റൺ, ജർമ്മൻ നിർമ്മാതാവ് ഡേവിഡ് ലിൻഡ്നർ, ഉക്രേനിയൻ സംവിധായകൻ ഇഗോർ പോഡോൾചാക്ക് എന്നിവരായിരുന്നു പ്രത്യേക അതിഥികളും ജൂറി അംഗങ്ങളും.
ടോമി മുസ്ത്നിയേമി (വീഡിയോ ആർട്ടിസ്റ്റ്, ഫിൻലൻഡ്), മൈക്ക് മുഡ്‌ജി (ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവ്, ജർമ്മനി), എമിൽ സ്റ്റാങ് ലണ്ട് (സംവിധായകൻ, നോർവേ), മോർട്ടൻ ഹാൽവോർസെൻ (സംവിധായകൻ, ഡെൻമാർക്ക്), ആർമിൻ ഡിറോൾഫ് (സംവിധായകൻ, ജർമ്മനി) തുടങ്ങിയവർ മേള സന്ദർശിച്ചു.
കാനഡയിലെ ഫ്രഞ്ച് സംസാരിക്കുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ മുൻകാല ഷോർട്ട് ഫിലിം ഷോകൾ, ഫ്രഞ്ച് ആനിമേഷൻ, ഉക്രേനിയൻ ഷോർട്ട് ഫിലിമുകളുടെ പ്രത്യേക പരിപാടി എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മത്സര-മത്സരേതര പരിപാടികളിലായി 98 സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സിന് ആനിമേറ്റഡ് ഫിലിം ദി ലിറ്റിൽ ക്വെന്റിൻ ലഭിച്ചു (ആൽബർട്ട് 'ടി ഹൂഫ്റ്റ് പാക്കോ വിങ്ക് നെതർലാൻഡ്സ് 2010).
26-29 ജൂലൈ 2012 — V ഇന്റർനാഷണൽ ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ വിസ്-ആർട്ട് 2012.