smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
വിഭാഗങ്ങൾ ഭൗമ ശാസ്ത്ര  വിഭാഗം (Geosciences Division) മറൈൻ ഡിവിഷൻ (Marine Sciences Division) അന്തരീക്ഷ പഠന വിഭാഗം (Atmospheric Sciences Division) പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്ര വിഭാഗം (Environmental Sciences Division) രസതന്ത്ര വിഭാഗം(Chemical Sciences Division) പരിശീലന വിഭാഗം(Training and Extension Division) ലഭ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ എക്‌സ് - റേ  ഫ്ളൂറൻസ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ Archived 2008-08-21 at the Wayback Machine .
എക്‌സ് - റേ ഡീ ഫ്രാക്റ്റോ മീറ്റർ (X-Ray Defractometer) പെട്രോളജിയും ക്രസ്റ്റൽ പരിണാമ പഠനവും  (Petrology and Crustal Evolution Studies) ഭൂകമ്പ ശാസ്ത്രം (Seismology) പാലിയോ മാഗ്നെറ്റിസം (Palaeomagnetism) ഫ്ളൂയിഡ് ഇൻക്ലൂഷൻ (Fluid Inclusion) തിൻ സെക്ഷനിങ് ലബോറട്ടറി (Thin Sectioning Laboratory) സെഡിമെന്റോളജി (Sedimentology) ഗ്യാസ് ക്രൊമാറ്റോഗ്രാഫ് (Gas Chromatograph) ഫോട്ടോ ഇന്റർപ്രട്ടേഷൻ (Photo Interpretation) ജിയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്‌സ് ലബോറട്ടറി (Geoinformatics laboratory) ലൈബ്രറി Archived 2009-08-29 at the Wayback Machine .
അവലംബം ↑ പുറം കണ്ണികൾ Official website of Centre for Earth Science Studies Archived 2014-02-28 at the Wayback Machine .
ഭൗമ മണിക്കൂർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Earth_hour ഭൗമ മണിക്കൂർ മുദ്ര
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ഭീഷണിക്കെതിരായ ബോധവൽ‌ക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി വേൾഡ് വൈഡ് ഫണ്ട് ഫോർ നേച്ചറിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ, എല്ലാ വർഷവും മാർച്ച് മാസത്തിലെ അവസാന ശനിയാഴ്ച രാത്രി ഒരു മണിക്കൂർ നേരം വളരെ അത്യാവശ്യമുള്ളവയൊഴികെ എല്ലാ വൈദ്യുതോപകരണങ്ങളും അണച്ചിടുന്നതിനെയാണ് ഭൗമ മണിക്കൂർ (Earth Hour) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ആഗോളതാപനത്തിനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനും ഇടയാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ജീവിതശൈലിയിലും  മാറ്റം വരുത്താൻ ലോകജനതയെ പ്രേരിപ്പിച്ച്  വൈദ്യുതി ഉപയോഗം, ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളുടെ പുറന്തള്ളൽ എന്നിവ കുറയ്ക്കുക വഴി ഭൂമിയെ രക്ഷിയ്ക്കുകയെന്നതാണ് എർത്ത് അവർ അഥവാ ഭൗമ മണിക്കൂർ യജ്ഞത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരണം വിവിധ വർഷങ്ങളിൽ
2004-ൽ ചെറിയ തോതിൽ ആരംഭിച്ച ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരണം 2006 മുതലാണ് ഒരു മണിക്കൂർ നേരം ഭൂമിയിലെ ലൈറ്റുകൾ അണച്ചു ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഒത്തുചേരുക എന്ന തലത്തിലേക്ക് എത്തിയത്.
2007-ൽ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ സിഡ്നിയിൽ നടന്ന ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരണം മുതലാണ് ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിലേക്ക് ¨ ആഘോഷ പരിപാടികൾ കടന്നു വന്നത്.
അന്ന് അത്യാവശ്യമില്ലാത്ത വൈദ്യുത വിളക്കുകൾ ഒരു മണിക്കൂർ നേരത്തേക്ക് അണച്ച് കൊണ്ട് പൊതുജനവും വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരിച്ചു.
10% ഊർജ്ജമാണ് അന്നവിടെ ലാഭിച്ചതായി കണ്ടെത്തിയത്.
ലോകമെമ്പാടും 35 രാജ്യങ്ങളിൽ ദശലക്ഷം ആൾക്കാർ ഭൗമ മണിക്കൂർ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു.
88 രാജ്യങ്ങളിലെ 4000 നഗരങ്ങൾ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു.
125 രാജ്യങ്ങളിലായി ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ പങ്കെടുത്തു.
മാർച്ച്‌ 26 ശനിയാഴ്ച രാത്രി 8.30  മുതൽ 9.30  വരെ ഭൗമ മണിക്കൂർ.
എല്ലാവരും,ആ സമയത്ത്  ഒരു മണിക്കൂർ വൈദ്യുത വിളക്കുകൾ  അണക്കുന്നതിനൊപ്പം അവരവരുടെ  ജീവിതരീതികളിൽ കുറഞ്ഞ കാർബൺ  സ്ഫുരണം എന്ന  ശാശ്വതമായ  മാറ്റം  വരുത്തുവാനും ആഹ്വാനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
ലോകമെമ്പാടുമായി 135 രാജ്യങ്ങളിലെ 5251 നഗരങ്ങളിലെ രണ്ടു കോടിയോളം ജനങ്ങൾ പങ്കെടുത്തു.
മാർച്ച് 31 ശനിയാഴ്ച രാത്രി 8.30 മുതൽ 9.30 വരെയാണ് 2012-ലെ ഭൗമ മണിക്കൂർ. 'ഐ വിൽ ഇഫ് യു വിൽ' എന്നതാണ്  2012-ലെ ഭൗമ മണിക്കൂറിന്റെ പ്രചാരണ മുദ്രാവാക്യം.
2009 മുതലാണ് ഇന്ത്യ ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരണത്തിൽ പങ്കാളികളാകാൻ തുടങ്ങിയത്.
ഒരു മണിക്കൂർ അവർ ലൈറ്റുകൾ അണച്ചതിലൂടെ 1000 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ലാഭിക്കാനായെന്നും കണക്കുകൾ പറയുന്നു.
തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഭൗമ മണിക്കൂർ ആചരണത്തിന് വൻ പ്രചാരം സിദ്ധിച്ചു.
ഇന്ത്യയിലെ 130 നഗരങ്ങളിലും ഒട്ടേറെ ഗ്രാമങ്ങളിലുമായി ലക്ഷക്കണക്കിനു ജനങ്ങൾ ലൈറ്റുകൾ അണച്ച്  ഈ സന്നദ്ധയജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്തുതായാണു കണക്കുകൾ.
സച്ചിൻ തെണ്ടുൽക്കറാണ് ഈ വർഷത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ഭൗമ മണിക്കൂർ ആഘോഷങ്ങളുടെ അംബാസിഡർ.
ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ് അവലംബം ↑ 1 2
ഭൗമകേന്ദ്ര മാതൃക ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Geocentric_model Figure of the heavenly bodies — An illustration of the Ptolemaic geocentric system by Portuguese cosmographer and cartographer Bartolomeu Velho , 1568 (Bibliothèque Nationale, Paris)
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്ന സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഒരു മാതൃകയാണ് ഭൗമകേന്ദ്ര മാതൃക .
ഈ മാതൃക പ്രകാരം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കേന്ദ്രം ഭൂമിയാണെന്നും നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്ന ഭൂമിയെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളും വലം വയ്ക്കുന്നു എന്നും കരുതിയിരുന്നു.
പുരാതന ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം പോലെ പല പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളുടെയും പ്രാപഞ്ചിക വീക്ഷണങ്ങളിലെ ആദ്യ മതൃകയായി ഇതു നിലകൊണ്ടു.
ഗ്രീക്ക് തത്ത്വ ചിന്തകരായിരുന്ന അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ടോളമി മുതലായവർ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും മറ്റ് നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് കാണാൻ സാധിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളും ഭൂമിക്കു ചുറ്റും വലം വയ്ക്കുന്നു എന്നു കരുതിയിരുന്നു.
ഭൗമാന്തരീക്ഷം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Air Atmospheric gases scatter blue light more than other wavelengths , giving the Earth a blue halo when seen from space.
നൈട്രജൻ 78.0842% ഓക്സിജൻ 20.9463% ആർഗൺ 0.93422% കാർബൺഡൈ ഓക്സൈഡ് 0.0384% നീരാവി about 1% മറ്റുള്ളവ 0.002% അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ തലങ്ങൾ (അളവനുപാതം പാലിക്കുന്നില്ല)
ഭൂമിയെ ആവരണം ചെയ്യുന്ന വായുമണ്ഡലത്തെയാണു ഭൗമാന്തരീക്ഷം (Earth's atmosphere) എന്നതു കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
ജീവന്റെ നിലനില്പും വളർച്ചയും അന്തരീക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അദൃശ്യവും അസ്പൃശ്യവും പ്രകാശസംക്രമണ ക്ഷമവുമാണ് വായുമണ്ഡലം.
ഉയരം കൂടുന്തോറും നേർത്തുവരുന്ന ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി 1,000 കി.
ചുരുക്കം ചില വാതകങ്ങളുടെ മിശ്രിതമാണ് വായു.
ഓരോ ദിവസവും മനുഷ്യൻ ആയിരക്കണക്കിന് ലിറ്റർ വായു ശ്വസിക്കുന്നു.
നൈട്രജനും ‍ ഓക്സിജനുമാണ് വായുവിൽ പ്രധാനമായും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വാതകങ്ങൾ.
ഇതിനു പുറമേ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും , ആർഗൺ പോലെയുള്ള ഉൽകൃഷ്ട‍ വാതകങ്ങളും ചെറിയ അളവിൽ വായുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇതിന്റെ ഘടകങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പല ഗുണവിശേഷങ്ങളും പ്രകടമാക്കുന്നു.
അത്ഭുതകരങ്ങളായ പ്രക്രിയകൾക്ക് അവ ഹേതുവായിത്തീരുന്നു.
കാറ്റ് , മേഘങ്ങൾ , വർണരാജികൾ തുടങ്ങിയ എല്ലാ പ്രതിഭാസങ്ങളുടെയും ഉറവിടം അന്തരീക്ഷമാണ്.
അന്തരീക്ഷം ഇന്നത്തെ രൂപത്തിലാകുന്നതിനു മുൻപ് വ്യാപകമായ പരിവർത്തനങ്ങൾക്കു വിധേയമായി എന്നും ഇന്നത്തെ അന്തരീക്ഷത്തിന് ഭൗമായുസ്സിന്റെ പത്തിലൊന്ന് പ്രായമേയുള്ളുവെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
ആരംഭത്തിൽ അന്തരീക്ഷഘടന ഇന്നത്തേതിൽ നിന്നും തുലോം വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.
ഹൈഡ്രജൻ , ഹീലിയം , നൈട്രജൻ എന്നിവയും കുറഞ്ഞ അളവിൽ ആർഗൺ , മീഥേൻ , അമോണിയ എന്നിവയുമായിരുന്നു അന്നത്തെ ഘടകവാതകങ്ങൾ.
തിളച്ചുരുകുന്ന ഭൗമശിലകൾ താപനിലയിൽ അത്യധികമായ വർദ്ധനം ഉണ്ടാക്കിയതിന്റെ ഫലമായി ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ഒട്ടാകെത്തന്നെ ശൂന്യാകാശത്തിലേക്കു സംക്രമിച്ചു.
പകരം ഭൂമുഖത്തുനിന്നും നിർഗമിച്ച നീരാവി , ഗന്ധകബാഷ്പം, കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ് , സയനൊജൻ എന്നീ വാതകങ്ങൾ ലയിച്ചുചേർന്നു.
തുടർച്ചയായ താപവികിരണം മൂലം ഭൂമി ക്രമേണ തണുത്തുറഞ്ഞു.
അന്തരീക്ഷത്തിലെ നീരാവി ദ്രവീഭവിച്ചു മഴയായി താഴേക്കു വീഴുന്ന ജലം മുഴുവനായി ബാഷ്പീഭവിച്ചു പോകാതെ ഭൂമിയിൽത്തന്നെ തങ്ങിനില്ക്കാവുന്ന ഒരവസ്ഥ ഇതോടെ സംജാതമായി.
ഈ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നൈട്രജൻ, കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ്, ആർഗൺ എന്നിവയുടെ ആധിക്യമുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയിൽ സസ്യജീവിതം നാമ്പെടുത്തു തുടങ്ങി.
പ്രകാശസംശ്ളേഷണ (photosynthesis) ഫലമായി കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡിന്റെ ഏറിയ ഭാഗവും ഹരിതസസ്യങ്ങൾ അവശോഷണം ചെയ്തു തുടങ്ങിയത് ഓക്സിജന്റെ അംശം അന്തരീക്ഷത്തിൽ അധികമാകുവാൻ കാരണമായി.
വായുവിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ നൈട്രജൻ (78.08 ശ.മാ.), ഓക്സിജൻ (20.95 ശ.മാ.) എന്നിവയാണ്.
അവശേഷിക്കുന്ന 0.97 ശതമാനത്തിൽ  0.93 ശതമാനവും ആർഗണാണു്.
ബാക്കി എല്ലാ വാതകങ്ങളും കൂടി 0.04 ശതമാനം മാത്രം.
നന്നേ ചെറിയ അളവിൽ കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡും നിയോൺ , ഹീലിയം, മീഥേൻ, ഓസോൺ , നീരാവി തുടങ്ങിയ വാതകങ്ങളും വായുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇവയുടെ അളവിൽ ചില്ലറ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ വരാം.
അതിനനുസരിച്ച് ഓക്സിജന്റെ അളവിലും വ്യതിയാനം ഉണ്ടാകുന്നു.
കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡിന്റെ ശ.
അളവ് 0.03 ശ.
നീരാവിയുടെ അളവിൽ സ്ഥലകാലഭേദങ്ങളനുസരിച്ച് വ്യതിയാനങ്ങൾ വരാവുന്നതാണ്.
ആർട്ടിക് മേഖലയിൽ നീരാവിയുടെ വ്യാപ്തമാനം 0.001 ശ.
വായുവിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഈ വാതകങ്ങളുടെ അനുപാതം, ഭൂമിയിലെല്ലായിടത്തും ഏറെക്കുറെ തുല്യമാണ്.
മേൽപ്പറഞ്ഞ വാതകങ്ങൾ കൂടാതെ പൊടിപടലങ്ങളും മറ്റു മലിനവാതകങ്ങളും വായുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇവയുടെ അളവ് ഓരോ സ്ഥലങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമാണ്.
മധ്യരേഖാപ്രദേശങ്ങളിൽ അത് 5 ശ.
ആയി വർദ്ധിക്കുന്നു.
അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖമായ ഘടകമാണ് നീരാവി.
കാറ്റ്, മഴ തുടങ്ങിയ വിവിധ പ്രകൃതിപ്രക്രിയകൾക്കും അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കാലാവസ്ഥാപ്രകാരങ്ങൾക്കും ഹേതുവായിത്തീരുന്നത് നീരാവിയിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളാണ്.
നാനാരീതിയിൽ അന്തരീക്ഷത്തിൽ കടന്നു കൂടുന്ന മലിനധൂളികൾക്കും ഇക്കാര്യത്തിൽ പങ്കുണ്ട്.
അന്തരീക്ഷത്തിൽ സംഘനനക്രിയയുടെ തുടക്കത്തിന് ഈ സൂക്ഷ്മധൂളികളുടെ സാന്നിധ്യം അനിവാര്യമാണ്.
ഉയർന്ന വിതാനങ്ങളിൽ മാത്രം സാമാന്യമായ തോതിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഓസോൺ (O_3) വാതകമാണ് അന്തരീക്ഷത്തിലെ മറ്റൊരു ഘടകം.
സൗരപ്രസരണത്തിലെ അത്യുഗ്രവും വിപല്കരവുമായ അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളെ അരിച്ചെടുത്ത് നിഷ്ക്രിയമാക്കുന്നതിൽ ഓസോൺ കാര്യമായ പങ്കു വഹിക്കുന്നു.
താണ വിതാനങ്ങളിലൊഴികെ അന്തരീക്ഷഘടന ഏറെക്കുറെ സ്ഥായിയാണ്.
അന്തരീക്ഷത്തിലെ താപനില , ഉയരം അടിസ്ഥാനമാക്കി നോക്കുമ്പോൾ സ്ഥിരമല്ല.
നിശ്ചിത ഉയരങ്ങളിൽ ക്രമമായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ കാണാം.
വിവിധ ഉന്നതികളിലെ താപനിലയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ലേഖ താഴെ ചേർത്തിരിക്കുന്നു.
ഗതിശീലമായ വാതകമാണ് വായു.
ഒരു സ്ഥലത്തെ വായുവിന്റെ ഘനത്വം അവിടെ ഭൂനിരപ്പിനു മുകളിലുളള വായുനാളത്തിന്റെ ഭാരത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
ഈ ഘനത്വമാണ് അന്തരീക്ഷമർദ്ദം .
സമുദ്രനിരപ്പിൽ ച.
ന് 1.054 കി.
ഗ്രാം (ച. ഇഞ്ചിന് 1.516 കി.ഗ്രാം) എന്ന തോതിലാണ് മർദ്ദം അനുഭവപ്പെടുക.
മർദ്ദത്തിന്റെ ഈ മാത്രയ്ക്കാണ് ഒരു 'അറ്റ്മോസ്ഫിയർ' (atmosphere) എന്നു പറയുന്നത്.
വായുവിന്റെ മർദ്ദം അളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏകകം പാസ്ക്കൽ ആണു്.
Pa എന്നാണു് പാസ്ക്കലിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതു്.
ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഒരു ന്യൂട്ടൺ ബലം ഉണ്ടാക്കുന്ന മർദ്ദമാണു് ഒരു പാസ്ക്കൽ.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ മാനദണ്ഡമായി എടുത്തിരിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷമർദ്ദം 101.325 കിലോപാസ്ക്ലാണു്.
ഏകദേശം 5,500 മീ.
ഉയരെ വായുമർദ്ദം പകുതിയാകുന്നു; ഏകദേശം 16 കി.
പൊക്കത്തിലാവുമ്പോൾ പത്തിലൊന്നായും 30 കിലോമീറ്ററിൽ നൂറിലൊന്നായും കുറയുന്നു .
ദ്രവവായു
വായുവിനെ -200° സെ.
(-328° ഫാ.) വരെ തണുപ്പിച്ചാൽ അതിലെ മിക്കവാറും വാതകങ്ങളും സാന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ട് ദ്രവവായു (ആംഗലേയം: liquid gas) എന്ന അവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു.
താപക്രമം അടിസ്ഥാനമാക്കി അന്തരീക്ഷത്തെ പ്രത്യേക മണ്ഡലങ്ങളായി വിഭജിക്കാവുന്നതാണ്.
അന്തരീക്ഷ നിരീക്ഷണ ലോകസംഘടന (W.H.O)യുടെ വിഭജനം താഴെ ചേർക്കുന്നു.
ഉദ്ദേശ ഉയരങ്ങൾ അതതു മണ്ഡലത്തിന്റെ ശ.
അതിർത്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അക്ഷാംശഭേദങ്ങൾക്കൊത്ത് ഇതിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
ട്രോപോസ്ഫിയർ
അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഏറ്റവും താഴത്തെ മണ്ഡലമാണ് ട്രോപോസ്ഫിയർ.
വായുപിണ്ഡത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗത്തോളവും ഈ മേഖലയിലാണ്.
അന്തരീക്ഷ ജലാംശത്തിന്റെ പത്തിൽ ഒൻപത് ഭാഗവും ഈ മണ്ഡലത്തിൽ തങ്ങിനില്ക്കുന്നു.
മലിനധൂളികൾ വ്യാപിക്കുന്നതും വ്യാപരിക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെ.
അന്തരീക്ഷവിക്ഷോഭങ്ങളുടേതായ മേഖലയാണ് ഇത്.
ഇവയുടെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന അന്യോന്യപ്രക്രിയകളാണ് കാലാവസ്ഥാപ്രകാരങ്ങൾക്ക് പ്രേരകമാകുന്നത്.
സംവഹനരീതിയിലുള്ള ചലനം കാരണം ഈ മണ്ഡലത്തിൽ വായുവിന്റെ ഗതിശീലം വർദ്ധിക്കുന്നു.
ഭൂഭ്രമണം , കര , കടൽ എന്നിവയുടെ ആപേക്ഷികസ്ഥിതി, നിമ്നോന്നതപ്രകൃതി, ഭൂതലഘർഷണം എന്നിവയുടെ പ്രഭാവത്തിനു വഴങ്ങി വായു ആഗോളപരിസഞ്ചരണത്തിനു വിധേയമാകുന്നു.
വിഭിന്ന സ്വഭാവങ്ങൾ ആർജിച്ച വായുപിണ്ഡങ്ങൾ കൂടിക്കലർന്നാണ് ആർദ്രോഷ്ണാവസ്ഥയിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
ഈ മണ്ഡലത്തിലെ താപനില ഉയരത്തിന് ആനുപാതികമായി കുറഞ്ഞുവരുന്നു.
ക്രമമായ ഈ താപക്കുറച്ചിലാണ് അന്തരീക്ഷത്തിലെ താപക്ഷയമാനം (laps rate).
ന് 6.5 o C എന്ന തോതിലാണ് ഊഷ്മാവ് കുറയുന്നത്.
ട്രോപോമണ്ഡലത്തിന്റെ മുകൾപ്പരപ്പിലെ ശ.
താപനില- 60 o C ആണ്.
ഈ മണ്ഡലത്തിലെ ജലാംശം, കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ് എന്നിവ സൂര്യാതാപത്തിന്റെ ക്രമവിതരണമുൾപ്പെടെ ഭൂമിയുടെ താപനില സമീകരിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
മധ്യരേഖയോടടുത്ത് ട്രോപോമണ്ഡലത്തിന്റെ സീമ 16-17 കി.
വരെ എത്തുന്നു.
എന്നാൽ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിൽ ഉദ്ദേശം 6-7 കി.
വരെ മാത്രമേ വരൂ.
ട്രോപോസ്ഫിയറിന്റെ തൊട്ടുമുകളിലായുള്ള സീമാമേഖലയാണ് ട്രോപോപാസ്.
ഉദ്ദേശം 5 കി.
വ്യാപ്തിയുള്ള ഈ വിതാനത്തിൽ ഊഷ്മാവു സ്ഥിരമായി നില്ക്കുന്നു.
എല്ലാ അക്ഷാംശങ്ങളിലും തുടർച്ചയായുള്ള ഒരു മേഖലയല്ല ഇത്.
പ്രത്യേക അക്ഷാംശമേഖലകളിൽ വ്യക്തമായ വിച്ഛിന്നതകൾ കാണുന്നു.
സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയർ
അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളുടെ അവശോഷണം മൂലം താപനില വർദ്ധിക്കുന്ന മണ്ഡലമാണ് സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയർ.
ഊഷ്മാവ് ക്രമേണ ഉയർന്ന് ഉദ്ദേശം 50 കി.
ഉയരെ സമുദ്രനിരപ്പിലേതിന് തുല്യമായിത്തീരുന്നു.
മുതൽ 30 കി.
വരെ കാണുന്ന ഓസോൺ മണ്ഡലം (Ozonosphere) സ്ട്രാറ്റോ മണ്ഡലത്തിലെ ഒരു ഉപമേഖലയാണ്.
അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളുടെ പ്രകാശരാസപ്രക്രിയയുടെ (Photo chemical process) ഫലമായി ഊഷ്മാവ് വർദ്ധിക്കുന്നതുമൂലം ഓക്സിജൻ ഓസോണായും, മറിച്ചും രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു.
വിനാശകരമായ ഓസോൺവാതകം ഏറ്റവും കൂടിയ അളവിൽ (ലക്ഷത്തിലൊരംശം) കാണപ്പെടുന്നത് 35 കി.
ഉയരെയാണ്.
ഏറ്റവും താഴത്തെവിതാനങ്ങളിൽ തീരെയും ഇല്ല.
അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളെ അവശോഷിപ്പിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും ഓസോൺ ആണ്.
ഭൂമിയിൽനിന്നും വികിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ദീർഘതരംഗങ്ങളെ സംഗ്രഹിച്ചു മടക്കി അയയ്ക്കുന്നതിലും ഓസോണിനു പങ്കുണ്ട്.
സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയറിൽ ജലാംശം കാണുന്നില്ല.
തൻമൂലം മേഘങ്ങളില്ലാത്ത നിർമ്മല മേഖലയായിരിക്കുന്നു.
ഉദ്ദേശം 25 കി.
ഉയരെയായി വല്ലപ്പോഴും മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന 'ചിപ്പി' മേഘങ്ങൾ (Mother of pearl clouds) സാധാരണമേഘങ്ങളിൽനിന്നും വിഭിന്നമാണ്.
ആകാശത്തിന്റെ നിറം കടുംനീലയോ കറുപ്പോ ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഈ മണ്ഡലത്തിലെ വായു നന്നേ നേർത്തതാണ്.
അതു പ്രകാശതരംഗങ്ങളെ അപഭംഗപ്പെടുത്തുകയോ പ്രകീർണനവിധേയമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
സ്ട്രാറ്റോമണ്ഡലത്തിന്റെ താഴത്തെ വിതാനങ്ങളിൽ മലിനധൂളികളുടെ ആധിക്യം കാണാം.
ഗന്ധകസ്വഭാവമുള്ള ഉല്കാധൂളികളാണ് കൂടുതലായുള്ളത്.
സ്ഥിരദിശകളിൽ അനുസ്യൂതമായി വീശിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപര്യന്തരീക്ഷവാതങ്ങൾ (Upper air winds) ഈ മണ്ഡലത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. 'ജെറ്റ് സ്ട്രീം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവ ആഗോള വാതപരിസഞ്ചരണവ്യവസ്ഥയിൽ വമ്പിച്ച സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.
സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയറിനും തൊട്ടുമുകളിലുള്ള മണ്ഡലമായ മീസോസ്ഫിയറിനും ഇടയ്ക്കുള്ള സ്ഥിര-ഊഷ്മാവിന്റേതായ സീമാമേഖലയാണ് സ്ട്രാറ്റോപാസ്.
ജറ്റ് വിമാനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരത്തിന് പൈലറ്റുമാർ സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയറിന്റെ താഴ്ന്ന വിതാനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്.
ഈ മേഖലയിലെ വായുവിന്റെ തിരശ്ചീന ചലനമാണ് കാരണം.
ഉപരി മണ്ഡലങ്ങൾ
സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയറിനു മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാളിയാണു് മീസോസ്ഫിയർ.
ഏതാണ്ടു് 50 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 90 കിലോമീറ്റർ  ഉയരം വരെ അതു് പടർന്നു കിടക്കുന്നു.
മീസോസ്ഫിയറിൽ ഉയരത്തിന് ആനുപാതികമായി ഊഷ്മാവു കുറയുന്നു.
താപക്ഷയമാനം കി.
ന് 3ബ്ബഇ എന്ന തോതിലാണ്.
ഉദ്ദേശം 80 കി.
ഉയരത്തിലാവുമ്പോൾ താപനില സ്ഥിരമാകുന്നു.
ഈ വിതാനമാണ് മീസോപാസ്.
ഈ മേഖലയിൽ സോഡിയം അണുക്കളുടെ ഒരു നേരിയ വീചി ഉടനീളം കാണാം.
സാന്ധ്യപ്രകാശ (twilight)ത്തിന്റെ സമവിതരണത്തിനു നിദാനമാവുന്നു എന്നതൊഴിച്ചാൽ ശാസ്ത്രീയമായ കൂടുതലറിവ് ഈ വീചിയെക്കുറിച്ചു ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
കൂടുതൽ ഉയരത്തിലേക്കു പോകുന്തോറും അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗങ്ങളുടെ അവശോഷണം അധികമാകുന്നു.
താപവർദ്ധനത്തിന്റേതായ ഈ മണ്ഡലമാണ് തെർമോസ്ഫിയർ.
ഉദ്ദേശം 400 കി.
ഉയരെ അന്തരീക്ഷ ഊഷ്മാവ് ഉദ്ദേശം 2,000 o C ആണ്.
രാസിക മേഖലീകരണം
രാസവൈദ്യുത സ്വഭാവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അന്തരീക്ഷത്തെ ട്രോപോസ്ഫിയർ, ഓസോണോസ്ഫിയർ, അയോണോസ്ഫിയർ , എക്സോസ്ഫിയർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധമണ്ഡലങ്ങളായി വിഭജിക്കാം.
ഏതാണ്ട് 50 കി.
ന് മുകളിലുള്ള മണ്ഡലമാണ് അയോണോസ്ഫിയർ.
ഈ മേഖലയിൽ സൂര്യാതപത്തിലെ അൾട്രാവയലറ്റ്, എക്സ്റേ തരംഗങ്ങൾ അന്തരീക്ഷവാതകങ്ങളുടെ തൻമാത്രകളെ അയോണീകരിക്കുന്നു .
ഗണ്യമായ വൈദ്യുതചാലകത അയോണോസ്ഫിയറിന്റെ സവിശേഷതയാണ്.
ഏതാണ്ട് 300 കി.
ഉയരത്തോളം ഈ മണ്ഡലം വ്യാപിച്ചുകാണുന്നു.
അയോണോസ്ഫിയറിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഊർധ്വമുഖമായി ചലിക്കുന്ന പരമാണുക്കൾ ശൂന്യാകാശത്തിലേക്കു നിഷ്ക്രമിക്കുവാനുള്ള സാധ്യതകളുണ്ട്.
ഇവയിൽ ചിലത് ശൂന്യാകാശത്തിൽ സ്വന്തമായ പരിഭ്രമണപഥങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു മടങ്ങിയെത്തുന്നു.
ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്ന ഈ സൂക്ഷ്മ സാറ്റലൈറ്റുകളെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി പഠനം നടത്തിയ ലൈമാൻസ്പിറ്റ്സെർ ഈ മണ്ഡലത്തെ എക്സോസ്ഫിയർ എന്നു വിളിച്ചു (1949).
640 കി.
നും ഉയരെ ഹൈഡ്രജൻ അണുക്കളുടെ ആധിക്യം കാണാം.
മണിക്കൂറിൽ 26,875 കി.
ആണ് ഇവയുടെ ഗതിവേഗം.
എക്സോസ്ഫിയറിലെ സാധാരണ താപനില 2000 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ്  ആണ്.
ഉദ്ദേശം 1,000 കി.
പ്രകാശ പ്രതിഭാസങ്ങൾ
സൗരജ്വാല (Solar flares)കളിൽ നിന്നും വമിക്കുന്ന കണികാമയ വികിരണം (corpuscular radiation) ഉയർന്ന അക്ഷാംശമേഖലകളിൽ വർണശബളമായ പ്രകാശവീചികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഇതാണ് 'അറോറാ' (Aurora) അഥവാ ധ്രുവദീപ്തി .
അന്തരീക്ഷത്തിലെ സങ്കീർണവും എന്നാൽ അതിമനോഹരവുമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണിത്.
ഭൂമിയുടെ ആകർഷണമേഖലയിലേക്ക് പാഞ്ഞുകയറുന്ന വലുതും ചെറുതുമായ ലക്ഷോപലക്ഷം ഉല്കകൾ ഉപരിമണ്ഡലത്തിൽവച്ചു തന്നെ കത്തിയെരിഞ്ഞുപോകുന്നു.
അന്തരീക്ഷവാതകങ്ങളുടെ അയോണികൃതതൻമാത്രകളുമായുള്ള ഘർഷണമാണ് ഇവയെ നശിപ്പിക്കുന്നത്.
ഉല്കകൾ കത്തിയെരിയുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന പ്രകാശജ്വാലയാണ് കൊള്ളിമീനുകൾ .
ഭൗസാഹബ് മാരുതി തലേക്കറുടെ ശിരച്ഛേദം
2000 ഫെബ്രുവരി 27നാണ് പാകിസ്താനി സൈനികരും ഇല്യാസ് കശ്മീരി എന്നയാളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പന്ത്രണ്ടിലധികം ഹുജി തീവ്രവാദികളും ചേർന്ന സംഘം  ഭൗസാഹബ് മാരുതി തലേക്കർ എന്ന ഇന്ത്യൻ സൈനികന്റെ ശിരച്ഛേദം നടത്തിയത്.
ജമ്മു കശ്മീരിലെ രജൗറി ജില്ലയിലാണ് ഇത് നടന്നത്.
തലേക്കർ ഡ്യൂട്ടിയിലുണ്ടായിരുന്ന അശോക് ലിസണിംഗ് പോസ്റ്റ് മൂന്ന് പാകിസ്താനി പോസ്റ്റുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലായിരുന്നു.
മോർട്ടാർ, റോക്കറ്റ് ആക്രമണങ്ങളുടെ മറവിലാണ് ഒരു വലിയ സംഘം ഈ പോസ്റ്റ് ആക്രമിച്ചത്.
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മറാത്ത ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രിയിലെ ഏഴ് സൈനികരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തലേക്കറുടെ ശിരസ്സ് അക്രമികൾ പാകിസ്താനിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ശിരസ്സുമായി നിൽക്കുന്ന ഇല്യാസ് കശ്മീരിയുടെ ചിത്രം പാകിസ്താനി പത്രങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.
ഭൗമകേന്ദ്ര ഭ്രമണപഥം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Geocentric_orbit ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ജി.പി.എസ്. , ഗ്ലൊനാസ്സ് , ഗലീലിയോ , കോമ്പസ്സ് (മദ്ധ്യതലഭ്രമണപഥം) ഉപഗ്രഹനാവികസംവിധാനം, ഇന്റർനാഷണൽ സ്പേസ് സ്റ്റേഷൻ , ഹബിൾ സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ് , ഇറിഡിയം എന്നിവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ ഭൂസ്ഥിരപഥങ്ങളും ഭൂമിയുടെ വലിപ്പവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ.
ചന്ദ്രന്റെ ഭ്രമണപഥം ഭൂസ്ഥിരപഥത്തിന്റെ ഏകദേശം 9 മടങ്ങ് വലുതാണു്.
ഭൂമിയെ വലം വയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ (ഉദാ: ചന്ദ്രൻ, കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങൾ, ബഹിരാകാശപേടകങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ) ഭ്രമണപഥത്തെയാണു് ഭൂകേന്ദ്രിതഭ്രമണപഥം അഥവാ ഭൗമകേന്ദ്രഭ്രമണപഥം (Geocentric orbit) എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ഭ്രമണപഥങ്ങൾക്ക് ഭൌമോപരിതലത്തിൽനിന്നും ഉള്ള ഉന്നതിയും, ആകൃതിയും, ഭൂമിയെ അപേക്ഷിച്ചുള്ള അവയുടെ സഞ്ചാരപഥവും അനുസരിച്ച് പലതായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഓരോ പേടകങ്ങളുടേയും ഭാരം, പ്രവർത്തനധർമ്മം, അവ തൊടുത്തുവിടാനും പരിപാലിക്കാനുമുള്ള സാമ്പത്തികച്ചെലവു്, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിക്ഷേപണസൗകര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ അവയുടെ ഭ്രമണപഥം എങ്ങനെയുള്ളതായിരിക്കണമെന്നു തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണു്.
ഉയരം നിശ്ചയിക്കാനുള്ള പരിമിതികൾ അധോതല, മദ്ധ്യതല, ഉന്നതതല ഭ്രമണപഥങ്ങൾ - തോതനുസരിച്ച് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഭൂഗുരുത്വബലവും അപകേന്ദ്രബലവും
ഒരു വസ്തു മറ്റൊരു വലിയ വസ്തുവിനെ (ഉദാ: ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഭൂമിയെ) ദീർഘകാലം ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നതു് രണ്ടു പ്രധാന ബലങ്ങൾ സമീകരിച്ചുകൊണ്ടാണു്.
ഭൂമിയ്ക്കുചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം വെക്കുന്ന ഒരു ഉപഗ്രഹത്തിനു്, അപകേന്ദ്രബലം മൂലം പുറത്തേക്കു് (ഭൂമിയിൽനിന്നും അകലേക്കു്) തെറിച്ചുപോകാനുള്ള പ്രവണതയുണ്ടായിരിക്കും.
എന്നാൽ, ഭൂഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ തന്നെ ഭാരം അതിനെ എപ്പോഴും ഭൂമിയിലേക്കു പിടിച്ചുവലിക്കുന്നു.
ഈ രണ്ടു ബലങ്ങളും സമമാണെങ്കിൽ (മറ്റു ബലങ്ങളൊന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ) കൂടുതൽ ഇന്ധനം ഇല്ലാതെത്തന്നെ, ഒരു ഉപഗ്രഹത്തിനു് അനന്തകാലം അതിന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാനാവും.
ഇവയിൽ അപകേന്ദ്രബലം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രദക്ഷിണവേഗത്തിനേയും ഗുരുത്വബലം അതിന്റെ ഭാരത്തിനേയും ഭൂമിയിൽനിന്നുള്ള ഉയരത്തിനേയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
അതായതു് നിശ്ചിതഭാരമുള്ള ഒരു ഉപഗ്രഹം നിശ്ചിത ഉയരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കണമെങ്കിൽ അതിനു വേണ്ട വേഗതയും നിശ്ചിതമായിരിക്കും.
അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ സാന്ദ്രതയും ഘർഷണവും
ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിനു് ഉയരം ചെല്ലുംതോറും സാന്ദ്രത കുറഞ്ഞുവരുന്നു.
ഏകദേശം 80 കി.
മുതൽ 500 കിലോമീറ്റർ വരെയാണു് അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുറത്തുള്ള പാളി.
ഈ പാളിയിൽ തീരെ ഘനം കുറഞ്ഞ വാതകങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രതയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
തെർമോസ്ഫിയർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പാളിയിൽ വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിലാണെങ്കിൽ പോലും ഈ വാതകങ്ങൾ ഘർഷണം ഉളവാക്കുന്നു.
അതിവേഗത്തിൽ (സെക്കന്റിൽ 7.8 കി.മീ. അഥവാ മണിക്കൂറിൽ 28,080 കി.മീ.) സഞ്ചരിക്കേണ്ടുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ ഘർഷണം ഗണ്യമായ ഒരു തടസ്സമായിരിക്കും.
ഘർഷണം മൂലം പ്രവേഗം ക്രമത്തിൽ കുറഞ്ഞുവരികയും അതിനനുസരിച്ച് ഉപഗ്രഹം കൂടുതൽ താഴേക്കു് നീങ്ങുവാനും ഒടുവിൽ ഭൂമിയിൽ പതിക്കുവാനും ഇടയാകും.
ഇതിനെ ഭ്രമണാപചയം (orbital decay) എന്നു പറയുന്നു.
ഉന്നതി കൂടും തോറും ആവശ്യമായ ചുരുങ്ങിയ വേഗവും വാതകസാന്ദ്രത മൂലമുള്ള ഘർഷണവും കുറച്ചുകൊണ്ടുവരാനാവും.
അതിനാൽ, ബഹിരാകാശപര്യവേക്ഷണപേടകങ്ങൾക്കു്, പരമാവധി ഉയരം പ്രാപിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതാണു് അഭികാമ്യം.
അതേ സമയം, കൂടുതൽ ഉയരത്തിലേക്കു് ഒരു ഉപഗ്രഹം തൊടുത്തുവിടുന്നതിനു് കൂടുതൽ ഇന്ധനവും മറ്റു ചെലവുകളും വേണ്ടിവരും.
കൂടാതെ, ഭൂമിയിൽനിന്നുള്ള ദൂരം കൂടും തോറും, അവയിലെ ഉപകരണങ്ങളുടെ സംവേദനക്ഷമതയും (sensitivity) പ്രവർദ്ധനശക്തിയും (amplification power) കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടിയും വരും.
ഇതിനുപുറമേ, ഉയരത്തിനൊപ്പം, സിഗ്നലുകൾ ഭൂമിയിൽനിന്നും അങ്ങോട്ടും തിരിച്ചും എത്തുവാൻ വേണ്ട സമയതാമസം (latency) വർദ്ധിക്കുകയും അതിനൊപ്പം സിഗ്നലുകൾക്കു് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ബാൻഡ് വിഡ്ത്ത് കുറായുകയും ചെയ്യും.
ഉന്നതിയും വേഗതയും പ്രദക്ഷിണകാലവും
നിശ്ചിത ഉന്നതിയും ഭാരവുമുള്ള ഒരു പേടകം ഒരു തവണ ഭൂമിയെ കറങ്ങിയെത്താൻ എടുക്കുന്ന സമയം അതിന്റെ വേഗത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനധർമ്മം അനുസരിച്ച്  ഈസമയത്തിനു് പ്രാധാന്യം ഏറിയെന്നു വരാം.
കഴിയുമെങ്കിൽ ഭൂതലത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥാനത്തിനുമുകളിൽ സ്ഥിരമായി നിൽക്കുന്നതാണു് പല ഗവേഷണ-നിരീക്ഷണ-വിനിമയ ആവശ്യങ്ങൾക്കും നല്ലതു്.
എന്നാൽ താഴ്ന്ന പഥങ്ങളിൽ ഇതു സാദ്ധ്യമാവില്ല.
ഇത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്കു് (ഉദാ: ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപണം) താരതമ്യേന വളരെ ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥങ്ങൾ (ഭൂസ്ഥിരഭ്രമണപഥങ്ങൾ) വേണ്ടിവരും.
ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് (Low Earth Orbit) (LEO)
ഭൂമിയിൽനിന്ന് 160 കി.
മുതൽ 2000 കി.
വരെ ഉയരത്തിൽ പൂർണ്ണവൃത്താകൃതിയിൽ കാണുന്ന ഭ്രമണപഥങ്ങളാണു് ഇവ.
ചന്ദ്രനിലേക്കുള്ള അപ്പോളോ പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ ഒഴികെ, ഇതുവരെ മനുഷ്യർ ഉൾപ്പെട്ട ബഹിരാകാശവാഹനങ്ങളെല്ലാം ഇത്തരം പഥങ്ങളിലാണു് സഞ്ചരിച്ചിട്ടുള്ളതു്.
ഉന്നതി ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ (160-200 കി.മീ.) ഒരു ഭ്രമണപഥത്തിൽ പേടകത്തിനു് 88 മിനുട്ടുകൊണ്ടു് ഭൂമിയെ ഒരു വട്ടം ചുറ്റിയെത്താനാവും.
2000 കി.
ഉയരത്തിൽ ഈ സമയം 127 മിനുട്ട് ആയി വർദ്ധിക്കും.
മനുഷ്യർ ഉൾപ്പെട്ട പേടകങ്ങളിൽ ഇന്നേവരെയുള്ളതിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഉന്നതി കൈവരിച്ചിട്ടുള്ള LEO പേടകം ജെമിനി 11 എന്ന വാഹനമാണു്.
1374.1 കി.
ആയിരുന്നു ജെമിനി 11 ന്റെ അപഭൂ (apogee - ദീർഘവൃത്താകൃതിയിൽ ഉള്ള ഒരു ഭ്രമണപഥത്തിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏറ്റവും അകലെയുള്ള സ്ഥാനം).
തീർച്ചയായും, ചന്ദ്രയാനത്തിനു് അമേരിക്കക്കാർ ഉപയോഗിച്ച അപ്പോളോ പേടകങ്ങൾ ഇതിലും വളരെക്കൂടുതൽ ഉയരം / അകലം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ടു്.
വാൻ അലെൻ വികിരണവലയം (Van Allen radiation belt) വാൻ അലെൻ വികിരണവലയം
അന്തരീക്ഷത്തിനു പുറത്തു് 1000 മുതൽ 6000 കി.
വരെ ഉയരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന അന്തർവലയവും 13000 മുതൽ 60,000കി.
വരെ പരിധിയിൽ കാണുന്ന ബാഹ്യവലയവും ചേർന്ന ഒരു പ്ലാസ്മാകാന്തികമേഖലയാണു് വാൻ അലെൻ വികിരണവലയം.
ഉയർന്ന നിരക്കിൽ ചാർജ്ജ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഇലൿട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളും കൊണ്ടു് നിബിഢമാണ് ഈ മേഖല.
ചുരുങ്ങിയ അളവിൽ ആൽഫാ കണികകൾ പോലുള്ള മറ്റു ചാർജ്ജ് കണങ്ങളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.
ഭൂമിയുടെ ബാഹ്യകാന്തികമണ്ഡലത്തിന്റെ (magnetosphere) അകപ്പാളികളിലാണിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതു്.
ഏറെക്കുറെ സ്ഥിരമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ രണ്ടു പാളികൾക്കു പുറമേ, വാൻ അലെൻ വികിരണവലയത്തിൽ താൽക്കാലിക ഉപവലയങ്ങളും രൂപപ്പെടുകയും ഇല്ലാതാവുകയും പതിവുണ്ടു്.
ഉപഗ്രഹങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വാൻ അലെൻ വലയങ്ങൾ ഏറെ ദോഷകരമാണു്.
വിലപിടിച്ചതും സൂക്ഷ്മസങ്കീർണ്ണവുമായ ഉപകരണങ്ങൾ ഈ വലയത്തിലെ വൈദ്യുതകാന്തികപ്രഭാവം കൊണ്ടു് തകരാറിലാവാനും ഉപയോഗശൂന്യമായിപ്പോവാനും ഏറെ സാദ്ധ്യതയുണ്ടു്.
3മി.
വരെ കട്ടിയുള്ള അലുമിനിയം കവചങ്ങൾ കൊണ്ടു പൊതിഞ്ഞാണു് ഇത്തരം ഉപകരണങ്ങൾ വാൻ അലെൻ വികിരണങ്ങളിൽ നിന്നു സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതു്.
അവയിൽപോലും പ്രതിവർഷം 2500 റെം (rem) റേഡിയേഷൻ ഏൽക്കുന്നതായി കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
വാൻ അലെൻ വികിരണവലയങ്ങൾ അപകടകരമായതിനാൽ, കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങൾക്കും സഞ്ചാരപേടകങ്ങൾക്കും 1000 മുതൽ 60,000 കി.
വരെയുള്ള മേഖല അഭികാമ്യമല്ല.
മദ്ധ്യോന്നത ഭ്രമണപഥം (Medium earth orbit)
ഭൂസ്ഥാനനിർണ്ണയം (GPS), നാവികസങ്കേതങ്ങൾ, വാർത്താവിനിമയം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കു് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കാണു് ഈ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ യോജിച്ചതു്.
2,000 കി.
മുതൽ 35,786 കി.
വരെയാണു് ഇവയുടെ ഉന്നതി.
പ്രദക്ഷിണസമയം 2 മണിക്കൂർ മുതൽ 24 മണിക്കൂർ വരെയാവാം.
ധ്രുവങ്ങൾക്കു മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ചില ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഇത്തരം ഭ്രമണപഥങ്ങളിലാണുള്ളതു്.
ഭൂസ്ഥിരഭ്രമണപഥം (Geosynchronous Orbit) ഭൂസ്ഥിരഭ്രമണപഥം - ഉപരിവീക്ഷണം ഭൂസ്ഥിരഭ്രമണപഥം - പാർശ്വവീക്ഷണം
ഭൂമദ്ധ്യരേഖയ്ക്കു മുകളിലായി സ്ഥാനം പിടിക്കുന്ന ഈ പഥത്തിലുള്ള ഒരു ഉപഗ്രഹം ഏകദേശം 35,786 km മുകളിലായിരിക്കും.
ഇത്തരം ഓർബിറ്റിൽ ഭൂമിയെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപഗ്രഹം, ഭൂമിയുടെ സ്വയംഭ്രമണത്തിന്റെ അതേ വേഗതയിലായിരിക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നത്.
അതിനാൽ ഭൂമിയിൽനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം ഒരു ഉപഗ്രഹം എപ്പോഴും ഒരേ സ്ഥലത്ത് നിൽക്കുന്നതായി തോന്നും ഭൂസ്ഥിര-സ്ഥാനാന്തരണഭ്രമണപഥം (Geosynchronous Transfer Orbit)
ഗണ്യമായ ആകൃതിവ്യത്യാസമുള്ള പ്രത്യേകതരം പഥങ്ങളാണിവ.
GTO എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലറിയപ്പെടുന്നു.
ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഈ പഥത്തിന്റെ ഒരു ഫോക്കസ് ബിന്ദുവിലായിരിക്കും ഭൂമി.
ഭൂമിയോടടുത്ത ഭാഗം ( ഉപഭൂ അഥവാ അനുഭൂ - perigee) ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് മേഖലയിലും, ഏറ്റവും അകന്ന ഭാഗം ( അപഭൂ ) ഭൂസ്ഥിരതയ്ക്കു് ആവശ്യമുള്ള ദൂരത്തിലും (ഏകദേശം 35,786 കി.മീ.) ആയിരിക്കും.
ഇത്തരം ഒരു ഓർബിറ്റിന്റെ ഭൂമിയോടടുത്ത ഭാഗത്തെ പെരിജീ (perigee) അകലത്തിലുള്ള ഭാഗത്തെ അപോജീ (apogee) എന്നും വിളിക്കുന്നു.
കെപ്ലർ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന വിധത്തിൽ,  അനുഭൂവിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ ഉപഗ്രഹത്തിന് 9.88 കി.
/സെക്കന്റ് എന്ന വേഗതയും അപഭൂവിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ 1.64 കി.
/സെക്കന്റ് എന്ന വേഗതയും ഉണ്ടായിരിക്കും.
അവലംബം ↑ Orbital periods and speeds are calculated using the relations 4 π ² R ³ = T ² GM and V ² R = GM , where R = radius of orbit in metres, T = orbital period in seconds, V = orbital speed in m/s, G = gravitational constant ≈ 6.673 × 10 − 11 Nm ² /kg ² , M = mass of Earth ≈ 5.98 × 10 24 kg.
↑ Approximately 8.6 times when the moon is nearest (363 104 km ÷ 42 164 km) to 9.6 times when the moon is farthest (405 696 km ÷ 42 164 km).
ഭൗമചാപം- ഇന്ത്യൻ ഭൂപടനിർമ്മാണത്തിന്റെ വിസ്മയ ചരിത്രം
സി.എസ്. മീനാക്ഷി എഴുതിയ വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥമാണ് ' ഭൗമചാപം- ഇന്ത്യൻ ഭൂപടനിർമ്മാണത്തിന്റെ വിസ്മയ ചരിത്രം .
ഈ കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ജി.എൻ. പിള്ള അവാർഡ്  ലഭിച്ചു.
സർവെ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിസ്മയാവഹമായ കഥയാണ് ഭൗമചാപത്തിൽ   അനാവരണം ചെയ്യുന്നത്.
1802 മുതൽ 1871 വരെ നീണ്ടു നിന്ന, ഗ്രേറ്റ് ട്രിഗ്മോണമെട്രിക്കൽ സർവെ അഥവാ ദ ഗ്രേറ്റ് ആർക് സർവെ (The Great Arc Survey) -യുടെ വിശദാംശങ്ങളാണ് ഈ കൃതിയിൽ.
ആറദ്ധ്യായങ്ങളാണ് പുസ്തകത്തിൽ.
ആദ്യ രണ്ടദ്ധ്യായങ്ങൾ സർവേയുടെ ചരിത്രം, സർവേയ്‌ക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ച കൊളോണിയൽ താത്പര്യങ്ങൾ, സർവേ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിന് എങ്ങനെ സഹായകരമായി എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.
മൂന്നാമദ്ധ്യായം റവന്യൂ സർവേ, ടോപ്പോഗ്രാഫിക്കൽ സർവേ, ലെവലിങ് സർവേ, ജലസേചന സർവേ, എന്നിങ്ങനെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ അന്ന് വരെ നടത്തിയ വിവിധ സർവേകളെക്കുറിച്ചും, നാലാമദ്ധ്യായം GTS ന്റെ ശാസ്ത്രീയവശങ്ങളും സർവേയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രസകരമായ അനുഭവങ്ങളും സർവേ സംഘത്തിന് തരണം ചെയ്യേണ്ടി വന്ന പ്രയാസങ്ങളും വിശദമാക്കുന്നു.