smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സീനായ് മലയിലെ ഉടമ്പടിയ്ക്കോ മോശെയുടെ നിയമത്തിനോ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം കേന്ദ്രപ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്നില്ല; അന്ത്യനാളുകളെന്നത് ഐഹികമായ സമ്മാനങ്ങളുടെയെന്നതിനു പകരം അന്തിമവിധിയുടെ നാളുകളാണെന്ന വിശ്വാസം; കളങ്കിതമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട രണ്ടാം ദേവാലയത്തിലെ ബലികളുടെ നിരാസം: ബാബിലോണിലെ പ്രവാസത്തിൽ നിന്നു മടങ്ങിയെത്തിയ യഹൂദർ "ആ ഗോപുരം വീണ്ടും പടുത്തുയർത്തുകയും അതിനു മുൻപിൽ ബലിമേശ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും, അതിലെ ബലിയപ്പം മുഴുവൻ ശുദ്ധിനഷ്ടപ്പെട്ട് അശുദ്ധമായിരുന്നു" എന്നാണ്‌  ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം 89-ആം അദ്ധ്യായം 73-ആം വാക്യം; രണ്ടാം ദേവാലയത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചാന്ദ്രപഞ്ചാംഗത്തിനു പകരം സൗരപഞ്ചാംഗത്തിന്റെ സ്വീകൃതി.
(മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യമായിരുന്നു ഇത്.); മാലാഖമാരുടെ ലോകത്തിലും മരണാനന്തരജീവിതത്തിലുമുള്ള പ്രത്യേക താത്പര്യം;
കുമ്രാനിലെ ഈനോക്കിയ ശകലങ്ങൾ മുൻ‌കാലങ്ങളിലേതാണ്‌.
കുമ്രാൻ ആശ്രമത്തിന്റെ അന്തിമകാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടവ അക്കൂട്ടത്തിൽ ഇല്ല.
കുമ്രാൻ സമൂഹത്തിന്‌ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന താത്പര്യം കാലക്രമേണ ക്ഷയിച്ചു എന്നാവാം ഇതിലെ സൂചന; പിൽക്കാലസ്വാധീനം
ഈനോക്കിയ രചനകൾക്കെതിരെ റബൈമാർ നടത്തിയ നിശിതമായ വിമർശനം, റബൈനിക യഹൂദതയ്ക്ക് ആ ഗ്രന്ഥങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിൽ കലാശിച്ചു.
ക്ലാസിക്കൽ റബൈനിക സാഹിത്യം ഈനോക്കിനെക്കുറിച്ച് മിക്കവാറും മൗനം അവലംബിച്ചു‌.
എന്നാൽ യഹൂദയോഗാത്മകതയുടെ(Jewish Mysticism) ചരിത്രത്തെ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചു: മഹാപണ്ഡിതനായ ഗെർഷോം ഷോലെം എഴുതി: "പിൽക്കാലത്തെ മെർക്കബാ യോഗാത്മകതയുടെ മുഖ്യവിഷയങ്ങൾ മുന്നേതന്നെ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം പോലുള്ള പഴയ ഗൂഢാത്മരചനകളിൽ കേന്ദ്രപ്രമേയമായിരുന്നു.
ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം പതിനാലാം അദ്ധ്യായത്തിലുള്ള ദൈവസിംഹാസനത്തിന്റെ ദീർഘവിവരണം ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രത്യേകം പ്രസക്തമാണ്‌.
മിശിഹാ, മനുഷ്യപുത്രൻ, മിശിഹായുടെ വാഴ്ച, സാത്താൻ, ഉയിർത്തെഴുന്നേല്പ്, യുഗാന്ത്യം എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച പുതിയ നിയമത്തിലെ സങ്കല്പങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം ഗണ്യമായ പങ്കുവഹിച്ചുവെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം ജൂബിലികൾ, ബാരൂക്കിന്റെ രണ്ടാം പുസ്തകം, എസദ്രസിന്റെ രണ്ടാം പുസ്തകം, അബ്രാഹമിന്റെ വെളിപാട്, രണ്ടാം ഈനോക്ക് തുടങ്ങിയ അപ്പോക്രിഫൽ രചനകളേയും സ്വാധീനിച്ചിരിക്കാം.
ഈനോക്ക് പുസ്തകത്തിന്റെ കൊയ്നേ ഗ്രീക്ക് പാഠവുമായി പരിചയമുണ്ടായിരുന്ന ക്രിസ്തീയസഭാപിതാക്കളിൽ പലരും അതിനെ അനുകൂലിച്ചും വിമർശിച്ചും ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്: രക്തസാക്ഷി ജസ്റ്റിൻ, മിനൂസിയൂസ് ഫെലിക്സ്, ഐറേനിയൂസ്, ഒരിജൻ , സിപ്രിയൻ, ഹിപ്പോലിറ്റസ്, കമ്മോഡിയാനൂസ്, ലാക്ടാന്റിയൂസ്, യോഹന്നാൻ കാസിയൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രചനകളിൽ ഇത്തരം പരാമർശങ്ങൾ കാണാം.
ഇവയ്ക്കു വിഷയമായിരിക്കുന്നത് മിക്കവാറും ഈനോക്കിന്റെ ആദ്യത്തെ അഞ്ചദ്ധ്യായങ്ങൾ മാത്രമാണ്‌.
ക്രിസ്തുവർഷം 435-ൽ മരിച്ച കാസിയന്റെ കാലത്തിനും ഈ കൃതിയുടെ ആധുനികകാലത്തെ "കണ്ടെത്തലിനും ഇടയ്ക്ക്, 8-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബൈസാന്തിയ സാമ്രാജ്യത്തിൽ സന്യാസിയായിരുന്ന ജോർജ്ജ് സിൻസെല്ലസിന്റെ കാലസൂചികയിൽ(chronography) ഇതിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു.
ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പാത്രിയർക്കീസ് നിസെഫോറസ് ഇതിനെ പുതിയനിയമത്തിലെ സന്ദിഗ്ദ്ധരചനകളുടെ പട്ടികയിലും ഉൾപ്പെടുത്തി.
എത്യോപ്യയ്ക്കു പുറത്തുള്ളവർ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടു വരെ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം നഷ്ടമായി എന്നാണ്‌ കരുതിയിരുന്നത്.
ആ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ഗീയസ് ഭാഷയിലുള്ള എത്യോപ്യൻ ഭാഷ്യം കണ്ടെത്തിയതായി അവകാശവാദം ഉയരുകയും യൂദാ ശ്ലീഹാ എഴുതിയ ലേഖനത്തിലെ ഉദ്ധരണി ഉൾക്കൊള്ളൂന്നതെന്നവകാശപ്പെട്ട ഒരു പ്രതി, ഫ്രഞ്ച് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ചിന്തകനുമായ നിക്കോളാസ് ക്ലാഡ് ഫാബ്രി ഡി പെയീരെസ്കയുടെ കൈവശം വരുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ അത് കൃത്രിമമാണെന്ന് എത്യോപ്യൻ ഭാഷാ പണ്ഡിതനായ ഹിയോബ് ലുഡോൾഫ് വിധിച്ചു.
എത്യോപ്യയിൽ ആറുവർഷം ചെലവഴിച്ച സ്കോട്ട്‌ലണ്ടുകാരൻ സഞ്ചാരി ജെയിംസ് ബ്രൂസ് 1773-ൽ ഗീയസ് ഭാഷ്യത്തിന്റെ  മൂന്നു പ്രതികളുമായാണ്‌ യൂറോപ്പിൽ മടങ്ങിയെത്തിയത്.
അവയിലൊന്ന് ഓക്സ്ഫോർഡിലെ ബോഡ്‌ലീയൻ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
മറ്റൊന്ന് ഫ്രാൻസിലെ രാജകീയ ഗ്രന്ഥശാലയ്ക്കു സമ്മാനിച്ചു.
മൂന്നാമത്തെ പ്രതി ബ്രൂസ് കൈവശം വച്ചു.
ഏറെക്കാലം ഈ പ്രതികൾ ആരും ഉപയോഗിച്ചില്ല.
1800-ൽ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനും പൗരസ്ത്യവിജ്ഞാനിയുമായ സിൽ‌വെസ്റ്റർ ഡി സാസി അദ്ദേഹത്തിന്റെ  "Notices sur le livre d'Enoch" എന്ന കൃതിയിൽ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ലത്തീൻ പരിഭാഷയോടെ ചേർത്തു.
ഇതിന്റെ ഒരു ജർമ്മൻ പരിഭാഷ 1801-ൽ ഇറങ്ങി.
ബോഡെലീയൻ ലൈബ്രറിയിലെ ഗീയസ് കൈയെഴുത്തുപ്രതിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ 1821-ൽ റിച്ചാർഡ് ലോറൻസാണ്‌ നിർ‌വഹിച്ചത്.
1838-ൽ ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകത്തിന്റെ എത്യോപ്യൻ ഗീയസ് മൂലത്തിന്റെ പാശ്ചാത്യദേശത്തെ ആദ്യപതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതും ലോറൻസ് തന്നെയാണ്‌.
ഒരേയൊരു ഗീയസ് കൈയെഴുത്തുപ്രതിയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ആ പതിപ്പുകൾ  വിശ്വസനീയമല്ലെന്ന് താമസിയാതെ പരാതി ഉയർന്നു.
അഞ്ചു കൈയെഴുത്തുപ്രതികളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഗീയസ് ഭാഷ്യത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വിമർശനാത്മക പതിപ്പ് 1851-ൽ ജർമ്മൻ പൗരസ്ത്യവിജ്ഞാനി ഓഗസ്റ്റ് ദിൽമാൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
1853-ൽ അദ്ദേഹം തന്നെ ഒരു ജർമ്മൻ പരിഭാഷയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
പിൽക്കാലത്ത് റോബർട്ട് ഹെൻ‌റി ചാൾസിന്റെ പരിഭാഷ ഉണ്ടാകുന്നതു വരെ ഇതായിരുന്നു ഈനോക്കിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായി കരുതപ്പെട്ട പരിഭാഷ.
1890 മുതൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം വരെ ഈനോക്ക് പഠനത്തിൽ ഏറ്റവുമേറെ സംഭാവന നൽകിയത് ഇംഗ്ലീഷ് ബൈബിൾ പണ്ഡിതനും ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ റോബർട്ട് ഹെൻ‌റി ചാൾസ് ആയിരുന്നു.
കൂടുതൽ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളെ ആശ്രയിച്ച് 1893-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷയും പഠനവും ഒരു മുന്നേറ്റമായിരുന്നു.
1906-ൽ അദ്ദേഹം എത്യോപ്യൻ ഗീയസ് ഭാഷ്യത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ വിമർശനാത്മക പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
23 എത്യോപ്യൻ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളേയും അക്കാലത്ത് ലഭ്യമായിരുന്ന മറ്റെല്ലാ സ്രോതസ്സുകളേയും അദ്ദേഹം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു.
ഈ സംശോധിത പതിപ്പിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ 1912-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച " പഴയനിയമത്തിലെ സന്ദിഗ്ദ്ധഗ്രന്ഥങ്ങളും കപടലിഖിതങ്ങളും എന്ന കൃതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
1950-ൽ, ചാവുകടൽ ചുരുളുകളിൽ പെട്ട ഈനോക്കിന്റെ അരമായ ശകലങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെ ഈ കൃതിയുടെ പൗരാണികത ഉറച്ച് അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന്‌ പുതിയ ഊർജ്ജം കൈവന്നു.
ഈ ശകലങ്ങളുടെ ജോസെഫ് മിലിക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഔദ്യോഗിക പതിപ്പ് വെളിച്ചം കണ്ടത് 1976-ലായിരുന്നു.
2000-മാണ്ടു മുതൽ നടന്നുപോരുന്ന "ഈനോക്ക് സെമിനാർ" ഈനോക്കിയ സാഹിത്യത്തിന്റെ പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.
രണ്ടാം ദേവാലയകാലത്തെ യഹൂദതയിൽ സ്വതന്ത്രമായൊരു മോശേതര വിമതപാരമ്പര്യം (autonomous non-Mosaic tradition of dissent) നിലനിന്നിരുന്നുവെന്നതിനു തെളിവാണ്‌ ഈനോക്ക് സാഹിത്യം എന്ന പരികല്പനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉശിരുള്ള ചർച്ചകൾക്കും ഈ സെമിനാർ വേദിയാകുന്നു.
ഈനോക്ക് രണ്ടും മൂന്നും
ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം എന്നപേരിൽ പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് എത്യോപ്യൻ ഭാഷയിൽ സമ്പൂർണ്ണരൂപം പരിരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു കിട്ടിയ മേൽ‌വിവരിച്ച ബൃഹദ്ഗ്രന്ഥമാണെങ്കിലും മറ്റു രണ്ടു രചനകൾക്കു കൂടി ആ പേരുണ്ട്.
ഈനോക്കിന്റെ രണ്ടാം പുസ്തകം,  ഈനോക്കിന്റെ മൂന്നാം പുസ്തകം എന്നീ പേരുകളിലാണ്‌ അവ സാധാരണ അറിയപ്പെടുന്നത്.
മുഖ്യപുസ്തകത്തിന്റെ സ്വാധീനം പ്രകടമാക്കുന്നവയാണ്‌ ഈ രണ്ട് ഈനോക്കിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളും.
പഴയ സ്ലാവോണിക ഭാഷയിൽ, ക്രി.
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടോളം പഴക്കമുള്ള കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ മാത്രമാണ്‌ ഈ പുസ്തകം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ മദ്ധ്യയുഗം വരെയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങൾ ഇതിന്റെ രചനാകാലമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
മൂന്നു ഖണ്ഡങ്ങളായി തിരിക്കാവുന്ന ഉള്ളടക്കമാണതിന്‌.
ആദ്യത്തേതിൽ ഈനോക്ക് സപ്തസ്വർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയി അവിടത്തെ രഹസ്യങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നു.
രണ്ടാം ഖണ്ഡത്തിൽ ഈനോക്ക് ഏഴാം സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദൈവസന്നിധിയിലെത്തി ദൈവത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിയുടേയും മനുഷ്യഭാഗധേയത്തിന്റേയും രഹസ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
അവസാനഖണ്ഡത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഈനോക്ക് തന്റെ അറിവ് സന്താതികൾക്ക് പകർന്നു കൊടുത്തിട്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേയ്ക്ക് മടങ്ങുന്നു.
എബ്രായ ഭാഷയിലുള്ള ഈനോക്കിന്റെ മൂന്നാം പുസ്തകം, രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ റബൈ ഇസ്മായേലിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വിവിധതരം കബാളിയ യോഗാത്മ രചനകളുടെ ഒരു ശേഖരമാണ്‌.
ഇതിൽ ഏഴാം സ്വർഗ്ഗത്തിലെത്തുന്ന ഇസ്മായേൽ മുഖ്യദൈവദൂതൻ മെറ്റാട്രോണിനെ കാണുന്നു.
താൻ ജാരെദിന്റെ പുത്രനായ ഈനോക്കാണെന്നും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരനും യഹോവയ്ക്കു താഴെയുള്ളവനുമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്നും മെറ്റാട്രോൺ ഇസ്മായേലിനെ അറിയിക്കുന്നു.
ഇതിന്റെ അവശേഷിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലെ രഹസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പലവകയാണ്‌.
ഈ കൃതി ഈനോക്കിന്റെ പേരിലുള്ള മറ്റു രണ്ടു രചനകളുമായും പരിചയം കാട്ടുന്നു.
അഞ്ചോ ആറോ നൂറ്റാണ്ടുകളിലെങ്ങോ ആയിരിക്കാമെന്നാണ്‌ പുതിയ പഠനങ്ങൾ നൽകുന്ന സൂചന.
ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകത്തിന്റെ സാഹിത്യമേന്മയേറിയ ഭാഗങ്ങൾ പറുദീസനഷ്ടത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ടു പുസ്തകങ്ങളേയും, സാഹിത്യഗുണം കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങൾ വില്യം ബ്ലേക്കിന്റെ പ്രവചനഗ്രന്ഥങ്ങളേയും അനുസ്മരിപ്പിക്കുമെന്ന് ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ദൈവത്തെ ധിക്കരിച്ച് മനുഷ്യരെ ലോഹനിർമ്മാണത്തിന്റേയും മറ്റും ദൈവികരഹസ്യങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ച പതിതമാലാഖമാരുടെ കഥയെ റസ്സൽ "പ്രോമിത്തിയൻ" എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
൧ "എല്ലാ ക്രീറ്റുകാരും നുണയന്മാരാണ്‌" എന്ന എപ്പിമെനിഡെസിന്റെ വാക്കുകൾ തീത്തോസിനുള്ള കാനോനിക ലേഖനത്തിൽ (1:12) പൗലോസ് അംഗീകാരപൂർ‌വം ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആ ഉദ്ധരണി എപ്പിമെനിഡെസിന്‌ കാനോനികത നൽകാത്തതു പോലെ തന്നെ.
ലിലോൻഗ്വേ
ലിലോൻഗ്വേ ( UK : / l ɪ ˈ l ɒ ŋ . w eɪ / ; US : / l ɪ ˈ l ɔː ŋ . w eɪ / or / l ɪ ˈ l ɑː ŋ . w eɪ / ) മലാവിയുടെ തലസ്ഥാനമായ നഗരമാണ്.
2015-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 1,077,116 ജനസംഖ്യയുള്ള ഇത് മലാവിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമാണ്.
മൊസാംബിക്കിൻറെയും സാംബിയയുടേയും അതിർത്തിക്കടുത്ത് മലാവിയിലെ മദ്ധ്യ മേഖലയിലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
മദ്ധ്യ മലാവിയിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സാമ്പത്തിക, ഗതാഗത കേന്ദ്രമാണ് ഈ നഗരം.
ലിലോൻഗ്വേ നദി യുടെ പേരിനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് നഗരത്തിനു നാമകരണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ലിലോൻഗ്വേ നദീതീരത്തെ ഒരു ചെറിയ മീൻപിടുത്ത ഗ്രാമമായി നൂറ്റാണ്ടുകളായി ലിലോൻഗ്വേ നിലനിന്നിരുന്നു.
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകാലത്ത് ഈ അധിവാസകേന്ദ്രം അതിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കാരണമായി ഒരു ഭരണകേന്ദ്രമായി മാറി.
19066 ൽ ഒരു വാണിജ്യകേന്ദ്രമായി ഔപചാരികമായി സ്ഥാപിതമായ ലിലോൻഗ്വേ 1947 ൽ ഔദ്യോഗികമായി ഒരു പട്ടണമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിനുശേഷം, ഇത് മലാവിയിലെ മദ്ധ്യമേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
രാജ്യത്തിന്റെ മുൻഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഹേസ്റ്റിംഗ്സ് കാമുസു ബാൻഡ ഈ നഗരത്തെ 1975 ൽ മാലാവിയുടെ പുതിയ തലസ്ഥാന നഗരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനുശേഷം ഇതിൻറെ ഈ വളർച്ച ത്വരിതഗതിയിലായി.
അവസാനത്തെ സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ ലിലോൻഗ്വേയിലേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 2005 ൽ ആയിരുന്നു.
വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്ക് 4.3% എന്ന തോതിൽ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ വളരെ വേഗം കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
അലഖ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Al-Alaq
മുസ്‌ലിംകളുടെ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥമായ ഖുർആനിലെ തൊണ്ണൂറ്റിആറാം അദ്ധ്യായമാണ്‌ അലഖ് (ഭ്രൂണം).
ഈ അദ്ധ്യായത്തിലെ ഒന്നു മുതൽ അഞ്ചു വരെയുള്ള സൂക്തങ്ങളാണ് ഖുർ‌ആനിൽ ആദ്യമായവതരിച്ച വചനങ്ങൾ.
ഇന്നു വിശ്വസിക്കാൻപ്പെടുന്നു.
മുഹമ്മദ് നബി മക്കയിലെ ഹിറാ ഗുഹയിൽ ധ്യാനനിരതനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ ജിബ്രീൽ അഥവാ ഗബ്രിയേൽ എന്ന മാലാഖ മുഖേന അല്ലാഹു ഈ വചനങ്ങൾ നബിക്ക് അവതരിപ്പിച്ചു എന്ന് മുസ്‌ലിംകൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.
വായിക്കുക എന്ന  വാക്കാണ്‌ വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ ആദ്യം വെളിപ്പെടുത്തപ്പെട്ടത് എന്നാണ് ഇസ്ലാം മതവിശ്വാസം.
അറബിയിൽ വായിക്കുക എന്നെഴുതുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ് : [إقرأ ]...
അതിന്റെ ഉച്ചാരണം ഇംഗ്ലീഷിൽ : iqraa എന്നും, മലയാളത്തിൽ : ഇഖ്‌റഅ് എന്നും ആണ്.
സൂക്തങ്ങൾ : 19 മുൻപുള്ള സൂറ: തീൻ ഖുർആൻ അടുത്ത സൂറ: ഖദ്ർ സൂറത്ത്
(അദ്ധ്യായം) 96
റം‌ല ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ramlah_bint_Abi_Sufyan
ഇസ്‌ലാമിക പ്രവാചകനായിരുന്ന മുഹമ്മദിന്റെ 12 ഭാര്യമാരിൽ ഒരാളും അബൂ സുഫ്‌യാന്റെ മകളുമായിരുന്നു റംല ബിൻത് അബി സുഫ്‌യാൻ (അറബിക്: رملة بنت أبي سفيان ; English:Ramlah bint Abi Sufyan).
അവരുടെ ജനനം 589-ലും മരണം 666-ലും ആയിരുന്നു.
ഖുറൈഷുകളുടെ നേതാവായിരുന്ന അബൂ സുഫ്‌യാൻ നബിയുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ  ഏറെക്കാലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബലനായ എതിരാളിയായിരുന്നു.
മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മറ്റൊരു ഭാര്യയായിരുന്ന സൈനബ് ബിൻത് ജഹ്ഷിന്റെ സഹോദരനും ആദ്യമായി ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചവരിൽ ഒരാളുമായിരുന്ന ഉബൈദ് അബ്ദുള്ള ഇബ്നു ജഹ്ഷ് ആയിരുന്നു റം‌ലയുടെ ആദ്യ ഭർത്താവ്.
ഖുറൈഷികളുടെ ഉപദ്രവം ഭയന്ന് ഭർത്താവായ ഉബൈദിനോടൊപ്പം പഴയ അബിസീനിയ ( എത്യോപ്യ )യിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്ത റം‌ല അവിടെ വെച്ച് ഹബീബ എന്ന പെൺകുട്ടിയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി.
പിന്നീട് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച ഭർത്താവ് ഉബൈദ് അബ്ദുള്ള ഇബ്നു ജഹ്ഷ് റം‌ലയേയും അതിനുവേണ്ടി നിർബന്ധിച്ചെങ്കിലും അവർ വഴങ്ങിയില്ല.
അത് അവരുടെ വിവാഹമോചനത്തിന് കാരണമായെങ്കിലും അവർ ഉബൈദിന്റെ മരണം വരെ അബിസീനിയ വിട്ടിരുന്നില്ല.
റംലയുടെ ഈ പരിതാപകരമായ അവസ്ഥയിൽനിന്നും അവരെ രക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച മുഹമ്മദ് ദൂതൻ മുഖേന തന്റെ വിവാഹാലോചന അവരെ അറിയിക്കുകയും റംലയുടെ സമ്മതം ലഭിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഉമയ്യദ് ഭരണകൂടത്തിലെ ഖലീഫയും അവരുടെ സഹോദരനുമായ മുആവിയ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്താണ് അവർ മരണമടയുന്നത്.
ജന്നത്തുൽ ബക്കീഅ്ലാണ് നബിയുടെ മറ്റ് ഭാര്യമാരോടൊപ്പം റം‌ലയും അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്നത്.
പാരിസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Paris
ഫ്രാൻസിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമാണ് പാരിസ് .
ഫ്രഞ്ചു ഉച്ചാരണം പാരി(paʁi ).
വടക്കൻ ഫ്രാൻസിലെ സീൻ നദിയുടെ (സെയിൻ എന്നും പറയും) തീരത്ത് ഇൽ-ഡി-ഫ്രാൻസ് പ്രദേശത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
പ്രണയത്തിന്റേയും കലാസാഹിത്യങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രസ്ഥാനമായി  പാരിസ് അറിയപ്പെടുന്നു.
പാരിസ് നഗരത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഭരണപരിധിക്ക് 1860ന് ശേഷം കാര്യമായ മാറ്റം വന്നിട്ടില്ല.
പാരിസ് നഗരത്തിന്റെ വിസ്തീർണം 105.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്.
2014 ജനവരിയിലെ  കണക്കു പ്രകാരം  പാരിസ് നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 2,241,246 ആണ്.
ബൃഹദ് പാരിസ് നഗരത്തിന്റെ വിസ്തീർണം 2844 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ;ജനസംഖ്യ 12,005,077 അതിനുമപ്പുറം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന പരിസരപ്രദേശങ്ങൾ കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന  മെട്രോപോലിറ്റൻ പാരിസ് യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്.
ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര , സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമാണ് പാരിസ്.
രാഷ്ട്രീയം , വിദ്യാഭ്യാസം , വിനോദം , വാർത്താമാദ്ധ്യമം , ഫാഷൻ , ശാസ്ത്രം എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ പാരിസ് ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം അതിനെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഗോള നഗരങ്ങളിലൊന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഫോർച്ചുൺ മാസിക പുറത്തിറക്കിയ ഫോർച്ചുൺ ഗ്ലോബൽ 500 പട്ടികയിലുള്ള 36 കമ്പനികൾ പാരിസ് പ്രദേശം ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
യുനെസ്കോ , ഒഇസിഡി , ഐസിസി തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളും പാരിസ് കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് പാരിസ്.
വർഷംതോറും ഏകദേശം 3 കോടി വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളാണ് ഇവിടെയെത്തുന്നത്.
1900, 1924 എന്നീ വർഷങ്ങളിലെ ഒളിമ്പിക്സ് മൽസരങ്ങൾ ഇവിടെയാണ്‌ നടത്തപ്പെട്ടത് ചരിത്രം
ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പ് മൂന്നാം ശതകത്തിൽ പാരിസി എന്ന ഗാൾ  വംശജർ സെയിൻ നദിയിലെ ഇന്ന് ഇൽ ഡിലാസിറ്റി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊച്ചു ദ്വീപിൽ  താമസമുറപ്പിച്ചതായും ആ ജനപഥം പിന്നീട്  പാരിസ് എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടതായും പറയപ്പെടുന്നു റോമൻ ആധിപത്യം 50 BC- 500 AD
മു അഞ്ചാം ദശകത്തിൽ ജൂലിയസ് സീസറുടെ സൈന്യം ഇവിടെ താവളമടിച്ചു, ഈ പ്രദേശത്തെ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ചതുപ്പു നിലമെന്നോ ദ്വീപ് എന്നോ അർഥം വരുന്ന ലൂടേഷ്യ എന്ന പേരാണ് ഈ പ്രദേശത്തിന്  റോമക്കാർ നല്കിയത്.
സീസർ സ്വയം ഇവിടം സന്ദർശിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു.
റോമൻ അധിനിവേശത്തിനെതിരായി ഗാൾ വംശജരുടെ എല്ലാ പോരാട്ടങ്ങളും റോമൻ സൈന്യം അടിച്ചമർത്തി .
റോമൻ അധിപർ സെയിൻ നദിയുടെ ഇടത്തെക്കരയിൽ നഗരനിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.
പഴയകാലത്തെ ചില അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇന്നുമുണ്ട്.
നാലാം ശതകം വരെ റോമൻ ആധിപത്യം തുടർന്നു.
ഇക്കാലത്ത് ക്രൈസ്തവമതവും റോമൻ സംസ്കാരവും കെട്ടടനിർമ്മാണത്തിലും കലാസാംസ്കാരികരംഗത്തും സ്വാധീനം ചെലുത്തി.
ക്രിസ്തു വർഷം നാലാം ശതകത്തോടെ  റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്  ശക്തി ക്ഷയം സംഭവിക്കാൻ  തുടങ്ങി.
അഞ്ചാം ശതകത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഹുൺ വംശജനായ ആറ്റിലയുടേയും ഫ്രാങ്ക് വംശജനായ ഷിൽഡെറികിന്റേയും സൈന്യങ്ങൾ പാരിസിനു മേൽ ആധിപത്യം നേടാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഇവരെയൊക്കെ ചെറുത്തു നില്ക്കാൻ പാരിസിനെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചത് കന്യാസ്ത്രീ സെയിന്റ് ജനവീവ് ആണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
ഫ്രാങ്ക് ആധിപത്യം 500-1000
508-ൽ ഫ്രാങ്ക് വംശജനായ ക്ലോവിസ് പാരിസിനെ തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനനഗരിയാക്കി.
ഈ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ രാജാവായിരുന്ന ചാർളിമെയ്ൻ പാരിസിൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചില്ല.
768-ൽ  പദവിയേറ്റ ചാർളിമെയ്ൻ സാമ്രാജ്യം ഏറെ വികസിപ്പിച്ചു.
കരോളിംഗ്യൻ സാമ്രാജ്യം എന്നപേരിലറിയപ്പെട്ട  ഭൂവിഭാഗത്തിന്റെ  തലസ്ഥാനം ഇന്നു ജർമനിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ആക്കെൻ ആയിരുന്നു.
814-ൽ ചാർളിമെയ്ൻ അന്തരിച്ചു.
പിന്നീട് ഒന്നരനൂറ്റാണ്ടിലധികം  പിൻഗാമികൾ തമ്മിൽ അധികാരത്തെച്ചൊല്ലി വിവാദങ്ങളുയർന്നു.
സെയിൻ നദിവഴി യുദ്ധക്കോപ്പുകളോടെ എത്തിയ നോർമൻ - വൈക്കിംഗ് വംശജരുടെ തുടരെത്തുടരെയുള്ള ആക്രമണം സാമ്രാജ്യത്തേയും പാരിസിനെ പ്രത്യേകിച്ചും  വല്ലാതെ ക്ഷീണിപ്പിച്ചു.
പാരിസിൽ ക്രമസമാധാനസ്ഥിതി തകരാറിലായി.
ഫ്രാങ്ക് വംശത്തിലെ അവസാനത്തെ രാജാവ്  ലൂയി അഞ്ചാമന്  വെറും രണ്ടു വർഷമേ ഭരിക്കാനായുള്ളു.
സന്തതികളില്ലാതെ ലൂയി അഞ്ചാമൻ 987-ൽ അന്തരിച്ചു.
തുടർന്ന്  പാരിസിലെ ഹ്യൂ കാപെറ്റ് പ്രഭു ഫ്രാൻസിന്റെ രാജാവായി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു.
996-ൽ അന്തരിക്കും വരെ ഹ്യൂ കാപെറ്റ് പാരിസ് ഭരിച്ചു, അതിനുശേഷം അയാളുടെ പിൻഗാമികളും.
പതിനൊന്നു മുതൽ പതിനാറാം ശതകം വരെ(1000-1500) നോത്ര് ദാം പള്ളി, ലൂവ്ര് കോട്ട, പാരിസ് സർവകലാശാല, ലാറ്റിൻ ക്വാർട്ടർ
987-ൽ അധികാരത്തിൽ വന്ന കാപെറ്റ് വംശജർ 1328 വരെ ഭരിച്ചു.
രാജവസതി  ഇൽഡിലാസിറ്റിയിലെ കോട്ടയായിരുന്നു.
ഇവരുടെ  വാഴ്ചക്കാലത്താണ് നോട്ര് ഡാം കത്തീഡ്രൽ , ലൂവ്ര് കൊട്ടാരം , നഗരപ്രാകാരം, എന്നിവയുടെ  നിർമ്മാണം നടന്നത്.
സെയ്ൻനദിയുടെ ഇരുകരകളും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിൽ വളർന്നു വികസിച്ചു.
ഇടംകര വിദ്യാഭ്യാസ-കലാ-സാംസ്കാരിക   പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി.
പാരിസ് സർവകലാശാല 1200-ലും സോർബോൺ 1257-ലും മറ്റും അനേകം അധ്യയനസ്ഥാപനങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടു.
അധ്യയനമാധ്യമം ലാറ്റിൻ ആയിരുന്നതിനാൽ  ഈ നഗരഭാഗം ലാറ്റിൻ ക്വാർട്ടർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടത്.
വലംകരയിൽ വാണിജ്യ വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ വികാസം പ്രാപിച്ചു.
1268-ൽ പാരിസിലെ നാവികസംഘം    Fluctuat nec mergitur (ഫ്ലക്ചുവാ നേക് മെർഗിറ്റ്വോർ, ആടിയുലഞ്ഞാലും മുങ്ങിപ്പോകില്ല)നഗരത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യമാക്കി.
കാപെറ്റ് വംശജരുടെ വാഴ്ചക്കു ശേഷം അവരോട് ബന്ധമുള്ള വലോയ്സ്, അംഗുലേം, ഓർലീൻസ്,ബേർബൻ എന്നീ രാജകുടുംബങ്ങൾ പാരിസ് ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമ്രാജ്യം ഭരിച്ചു.
പാരിസ് നഗരസീമ നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ-മതിലുകളുടെ പേരും നിർമിച്ച കാലവും ഗാൾ-റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഫിലിപ്II പ്രാകാരം - 13-ാം ശതകം ചാൾസ്V പ്രാകാരം-14-ാംശതകം ലൂയി XIII പ്രാകാരം-17-ാം ശതകം ഒക്ട്രോയ് പ്രാകാരം-18-ാം ശതകം തീയർ പ്രാകാരം-19-ാം ശതകം ഇന്ന് പാരിസിന്റെ ദുരവസ്ഥ- പ്ലേഗ്, യുദ്ധം,
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ നഗരത്തിലാകമാനം പ്ലേഗ് പടർന്നു പിടിച്ചു.
1348 മുതൽ 1368 വരെ പലതവണ നഗരം ഇതിന്  ഇരയായി.
ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു.
ഇതേ സമയത്തുതന്നെ ഇംഗ്ലണ്ടുമായി നിരന്തര സംഘട്ടനങ്ങൾ തുടങ്ങി.
1337-ൽ തുടങ്ങി 1453 വരെ  ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം നീണ്ടുനിന്ന വൈരം നൂറുകൊല്ലത്തെ പോര് എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
നഗരരക്ഷക്കായി 1370-ൽ പണിയാനാരംഭിച്ച ബസ്റ്റീൽ കോട്ട മുഴുമിച്ചത് 1380-ലാണ്.
പാരിസിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്  വാൻസെനിൽ മറ്റൊരു കൂറ്റൻ കോട്ട ഉയർന്നു.
ഏതാണ്ട് ഇതേസമയത്ത്    ലൂവ്ര്  കോട്ട   രാജവസതിയായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്താനുള്ള പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു.
പാരിസ്-  1380
{ | | | ഉപയോഗത്തിലുുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ | - | | കൃഷിയിടങ്ങൾ, പുറമ്പോക്കുകൾ | - | | മതസ്ഥാപനങ്ങൾ | - | | മതസ്ഥാപനങ്ങൾ നിർമ്മാണദശയിൽ | - | | വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ | - | | പ്രമുഖരുടെ വസതികൾ | - | | രാജകീയ-ഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ | - | | ആശുപത്രികൾ | - | | സെമിത്തെരികൾ | - | | യഹൂദ സെമിത്തെരികൾ | - | | മാർക്കറ്റുകൾ | }
ഫ്രഞ്ചു രാജകുടുംബത്തിലെ അന്തശ്ചിദ്രങ്ങൾ മുതലെടുത്തുകൊണ്ട് ഇംഗ്ലണ്ട് , ഫ്രാൻസിനെ ആക്രമിച്ചു.1418-ൽ പാരിസടക്കം പല പ്രദേശങ്ങളും ഇംഗ്ലണ്ട്  കീഴ്പെടുത്തി.
തുടർന്നുണ്ടായ രാഷ്ട്രീയക്കോളിളക്കത്തിൽ  പാരിസിനും ഫ്രാൻസിനും ഉത്തേജനം പകർന്നുകൊടുക്കാൻ ജോൻ ഓഫ് ആർക് ശ്രമിച്ചു.
ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ആധിപത്യം  1436 വരെ തുടർന്നു.
അതിനകം പാരിസും പരിസരവും  അനേകം നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഇരയായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
1469-ൽ പാരിസിലെ സോർബോൺ വിദ്യാലയത്തിൽ ആദ്യത്തെ അച്ചടിയന്ത്രം സ്ഥാപിതമായി.
മത പഠനത്തിനായെത്തുന്ന വൈദിക അധ്യാപക-വിദ്യാർഥികളുടെ താമസത്തിനായി  ഓട്ടൽ ദുക്ലൂനി പണിയപ്പെട്ടു.
പതിനാറാം ശതകം നവോത്ഥാന കാലഘട്ടം
പതിനാറാം ശതകത്തിന്റെ ആരംഭത്തോടെ പാരിസിൽ സമാധാനവും ശാന്തിയും വിളയാടി.
രാജാക്കന്മാരുടെ ശ്രദ്ധ നഗരത്തെ മോടിപിടിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കും തിരിഞ്ഞു.
യുറോപ്പിലാകമാനം വ്യാപിച്ച നവോത്ഥാനതരംഗം ഫ്രാൻസിലുമെത്തി.
ഇൽഡിസിറ്റിയുമായി നഗരത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ പാലങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
പാരിസ്- 1550 സെന്റ് ബർതലോമ്യോ ദിനത്തിലെ കൂട്ടക്കൊല- വർണചിത്രം
1528-ഫ്രാൻസിസ് ഒന്നാമൻ താമസം  ലൂവ്രിലേക്കു മാറ്റി.
നഗരാതിർത്തിയലുള്ള ബൊളോണ്യെ വനപ്രാന്തത്തിൽ വനവസതിയും   നായാട്ടിനുള്ള സൗകര്യവും ഉണ്ടാക്കി.
പാരിസ് നഗരത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജലധാരായന്ത്രം (ഫൗണ്ടൻ, Fountaine des Innocents), ടുയിലെറി കൊട്ടാരം എന്നിവയും  നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു, കൊട്ടാരത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള ഉദ്യാനം  വരേണ്യവർഗക്കാരുടെ സമ്മേളനസ്ഥലമായി .
ഇക്കാലത്ത് കത്തോലിക്കരും ഹുഗിനെറ്റുകളും ( പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് വിഭാഗം) തമ്മിലുള്ള മതവിദ്വേഷം ഒട്ടേറെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന് ഇടയാക്കി.
പതിനേഴാം ശതകം-(1600-1700)ബെർബൻ വാഴ്ച- നഗരവികസനം അകാദമികൾ-നാടകവേദികൾ-കഫേ പ്രോകോപ് കഫേ പ്രോകോപ് സ്ഥാപിതം:1686
ബെർബൻ രാജവംശത്തിലെ ആദ്യ രാജാവായ ഹെന്റി നാലാമനിറെ കാലത്താണ് നഗരചത്വരങ്ങൾക്ക് രാജാക്കന്മാരുടെ പേരുകൾ നല്കുന്ന പതിവു   തുടങ്ങിയത് .
പുത്രനും യുവരാജാവുമായ ലൂയി പതിമൂന്നാമനെ  വാഴ്ത്തുന്ന ഡോഫീൻ ചത്വരം(Place Dauphine) പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒമ്പതു വർഷമെടുത്തു(1607-1616).
സെയിൻ നദിയിലെ രണ്ടു കൊച്ചു ദ്വീപുകൾ (Ile aux Vaches   , Ile Notre Dame ) സംയോജിപ്പിച്ച് സെന്റ് ലൂയിസ് ദ്വീപ് (ile Saint-Louis) നിർമിച്ചെടുത്തു(1614).
ലുക്സംബർഗ് കൊട്ടാരം , പാലേ കാർഡിനൽ( പിന്നീട് പാലേ റോയാൽ ) വിശാലമായ നഗരവീഥികൾ ഇവയെല്ലാം ഇക്കാലത്താണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.
ഫ്രഞ്ച് അകാദമി(1635 Académie française. ), ചിത്ര-ശില്പകലാ അകാദമി (1648 Académie royale de peinture et de sculpture ) ,സയൻസ് അകാദമി (1666 Académie royale des sciences.) സംഗീത അകാദമി (1669 Académie royale de musique), സംഗീതനാടക അകാദമി(1669 Académie d'Opéra) എന്നീ വരേണ്യ കൂട്ടായ്മകൾ രൂപം കൊണ്ടു.
1641-ൽ പാലേ റോയാലിൽ സ്ഥിരനാടകവേദിയൊരുങ്ങി.
മോളിയേറുടെ നാടകങ്ങൾ അരങ്ങേറാൻ തുടങ്ങി.
പരിക്കേറ്റ പട്ടാളക്കാർക്കായുള്ള ആതുരാലയം (Hotel de Invalides) 1671-ൽ നിലവിൽ വന്നു.
ചാൾസ് അഞ്ചാമനും  ലൂയി പതിമൂന്നാമനും  നിർമിച്ച നഗരമതിലുകൾ ഇടിച്ചു നിരത്തപ്പെട്ടു.
1680-ൽ ലൂയി പതിനാലാമൻ  ലൂവ്ര് കൊട്ടാരത്തിൽനിന്ന്   സകുടുംബം വെഴ്സായ് കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് താമസം മാറ്റി.
1686-ൽ പാരിസ് നഗരത്തിലെ ആദ്യത്തെ കഫേ, കഫേ  പ്രോകോപ് തുറന്നു, വ്യതിയാനങ്ങൾ വന്നെങ്കിലും ഈ കഫേ അതേ പേരിൽ ഇന്നുമുണ്ട്.
, പതിനെട്ടാം ശതകം-ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവം,ഭീകരവാഴ്ച ഓട്ടേൽ ഡിവ്രൂ-  മിലിറ്ററി അകാദമി-ലൂയിXV ചത്വരം- പാന്തിയോൺ-ഓഡിയോങ് തിയേറ്റർ
പതിനെട്ടാം ശതകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ  പാരിസ് രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക  കേന്ദ്രമായി രൂപപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
കാര്യക്ഷമമായ ഭരണനിർവഹണത്തിനായി  പാരിസ് ഇരുപതു പോലീസ് വാർഡുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
ജലവിതരണത്തിനായി ഇരുകരകളിലും വെള്ളം പമ്പുചെയ്യാനുള്ള  സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
നഗരത്തിലേക്കെത്തുന്ന വാണിജ്യസാധനങ്ങൾക്ക്  നിഷ്കർഷാപൂർവം കരം(ഒക്ട്രോയ്) ഈടാക്കാനായി  നഗരത്തിനുചുറ്റും ചുങ്കമതിൽ ഉയർന്നു വന്നു.
കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് നമ്പറുകൾ ഇടുന്ന സമ്പ്രദായം നടപ്പിലായി.
1720-ലാണ് ഓട്ടേൽ ഡീവ്രൂ (ഇന്നത്തെ എലീസി കൊട്ടാരം ) എന്ന കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിന്റെ  പണി മുഴുവനായത്.
1782-ൽ മേരി അന്റോണൈറ്റ് ഓഡിയോങ് തിയേറ്റർ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
1751-ൽ പട്ടാളപരിശീലന കേന്ദ്രം ( École Militaire ) സ്ഥാപിതമായി.
ആറു പതിറ്റാണ്ട്  ഭരിച്ച  ലൂയി പതിനഞ്ചാമൻ (വാഴ്ചക്കാലം 1715-1774) സ്വന്തം പേരിൽ   ചത്വരം  നിർമിച്ചു.
1789 ജൂലൈ 14-ന്  വിക്ഷുബ്ധരായ പാരിസ് ജനത ബസ്റ്റീൽ കാരാഗ്രഹം ദേദിച്ചത് ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വിപ്ലവസമയത്ത്  ലൂയി പതിന്ഞ്ചാമൻ ചത്വരം  വിപ്ലവചത്വരമായി  നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഇവിടെ ഉയർത്തിയ കഴുമരത്തിലാണ്  ലൂയി പതിനാറാമൻ , മേരി അന്റോണെറ്റ് എന്നിവരടക്കം  രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും വരേണ്യരും പൊതുജനസമക്ഷം വധിക്കപ്പെട്ടത്.
ഇന്നത്തെ  പേര് കോൺകോഡ് ചത്വരം.
വിപ്ലവചത്വരം-ലൂയി പതിനാറാമൻ ഗില്ലോട്ടിനിൽ- 1794-ലെ ചിത്രം
1793 സപ്റ്റമ്പർ മുതൽ  1794 ജൂലൈ  അവസാനം വരെ നീണ്ടു നിന്ന ഭീകരവാഴ്ച അലങ്കോലമാക്കിയ പാരിസിൽ ക്രമസമാധാനം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നത് നെപ്പോളിയനാണ് പത്തൊമ്പതാം ശതകം ആർക് ദി ട്രയോംഫ്- റെയിൽഗതാഗതം - ഐഫെൽ ഗോപുരം ലു ഫിഗാറോ ആദ്യത്തെ പതിപ്പ് 1826 ജനവരി 15 പാരിസ് കമ്യൂൺ- ലഘുലേഖ മൂളാറോഷ് സ്ഥാപിതം 1889
പത്തൊമ്പതാം ശതകത്തിൽ ഫ്രാൻസിൽ രാജവാഴ്ചയും ജനാധിപത്യഭരണവും മാറിമാറി വന്നു.
(നെപോളിയൻ ചക്രവർത്തി  (1799-1814),വീണ്ടും ബെർബൻ രാജവാഴ്ച  (1825-1848)  രണ്ടാം റിപബ്ലിക് (1848-51), നെപോളിയൻ മൂന്നാമന്റെ രാജവാഴ്ച(1852-1870) മൂന്നാം റിപബ്ലിക് (1870-1940).
ഈ കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പാരിസിലെ തൊഴിലാളിവർഗം ഗണ്യമായ ശക്തിയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.
1830 ,1848 , 1871- എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് കളമൊരുക്കിയത് തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലെ അസംതൃപ്കിയും വർഗബോധവുമാണ്.
1871-ലെ തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ   പാരിസ് കമ്യൂൺ  എന്ന റെവലൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ്  ഗവർമെന്റ്  1871 മാർച്ച്  18 മുതൽ മെയ് 28 വരെ മൂന്നുമാസത്തോളം അധികാരം കൈയടക്കി.
ഈ സംഭവത്തെ തൊഴിലാളിവർഗ സർവാധിപത്യം എന്ന് മാർക്സ് വിശേഷിപ്പിച്ചു.
1806-ൽ നെപ്പോളിയൻ  ആർക് ദി ട്രയോംഫ് എന്ന വിജയകമാനത്തിന് തറക്കല്ലിട്ടു.
പണി പൂർത്തിയായി ഉദ്ഘാടനം നടന്നത് മൂന്നു ദശാബ്ദങ്ങൾക്കു ശേഷവും(1836) .
1826-ലുഫിഗാറോ പത്രം പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി .1827-ൽ  വർധിച്ചു വരുന്ന  വ്യവസായാവശ്യങ്ങൾക്കായി സെയിൻ നദിയിൽ  ഇലു സിന്യ് എന്ന വീതികുറഞ്ഞ കൃത്രിമദ്വീപ് നികത്തിയെടുക്കപ്പെട്ടു .
1836-ൽ പാരിസ് കേന്ദ്രമായി  റെയിൽവേ ഗതാഗതം ആരംഭിച്ചു .
1878-ലെ ലോകമേളക്കായി ട്രോകാഡെറോ കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു 1887 പാസ്കർ ഗവേഷണകേന്ദ്രം സ്ഥാപിതമായി .
1889-ൽ പാരിസിലെ എെഫൽ ഗോപുരം പൂർത്തിയായി.
1889-ൽ മൂളാ റോഷ് (Moulin Rouge ) കാബറെ ക്ലബ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു .
നഗര വികസനം- ഹൗസ്മാന്റെ സംഭാവനകൾ
1853 മുതൽ  1870 വരെ നഗരാധിപതിയായി ചുമതലയേറ്റ ജോർജ് യൂജീൻ ഹൗസ്മാൻ  മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലായി പാരിസിനെ ആധുനിക നഗരമാക്കാൻ പരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു.
കാറ്റും വെളിച്ചവും ഗതാഗതസൗകര്യങ്ങളുമുള്ള പാരിസ് ആയിരുന്നു  ഹൗസ്മാൻ വിഭാവനം ചെയ്തത്.
വ്യാവസായികവിപ്ലവം സാധ്യമാക്കിയ ഒട്ടനേകം കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ ഹൗസ്മാൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി.
പക്ഷെ ഹൗസ്മാന്റെ  സംരംഭങ്ങൾ നിശിത വിമർശനങ്ങൾക്കും വഴി തെളിച്ചു.
ആർക് ദി ട്രയോംഫിനു ചുറ്റുമുള്ള പാതകൾക്ക് വീതികൂട്ടി അതിവിപുലമായ നക്ഷത്രാകൃതിയിലുള്ള കവലക്ക് രൂപം നല്കിയതും ഹൗസ്മാനാണ്.
നക്ഷത്ര ചത്വരം എന്നർഥം വരുന്ന ലാപ്ലേസ് ദുലെറ്റ്വായ്ൽ  (La Place de l'étoile ) ഇന്ന് ചാൾസ് ഡിഗാൾ ചത്വരം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യയും ഗതാഗതാവശ്യങ്ങളും കണത്തിലെടുത്ത് പാരിസിൽ മെട്രോ നിർമ്മാണത്തിനുള്ള പദ്ധതികൾ പരിഗണനക്കെടുത്തു.
റിറ്റ്സ് ഹോട്ടൽ, പാരിസ് .
സ്ഥാപിതം 1898 ഇരുപതാം ശതകം-രണ്ട് ആഗോളയുദ്ധങ്ങൾ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ- ടൂറിസ്റ്റ് മാപ് (1928)
ആദ്യത്തെ പതിനാലു വർഷം  യൂറോപ്പിന്റെ  സുവർണകാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു.
(Belle Époque 1870-1914 ) .
ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷത്തോളം നീണ്ടു നിന്ന ലോകമേളയും  (Exposition Universelle -1900), വേനൽക്കാല ഒളിമ്പിക്സും പാരിസിലേക്ക്  അനേകായിരം സന്ദർശകരെ ആകർഷിച്ചു.
പ്രമാണം:Opéra Bastille.
JPG ഒപേറാ ബസ്റ്റീൽ 1989
പക്ഷെ അധികം താമസിയാതെ  രണ്ട് ആഗോളയുദ്ധങ്ങളുടെ കനത്ത ആഘാതം യൂറോപ്പിന് സഹിക്കേണ്ടിവന്നു രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്താലത്ത്  നാമമാത്രമായ   വിഷിഭരണകൂടം നിലനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും പാരിസ് ജർമൻ അധീനതയിലായിരുന്നു.
പാരിസിലെ മിക്ക പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളും നാസികളുടെ കാര്യാലയങ്ങളായി.
യുദ്ധാനന്തരം ഫ്രാൻസ് വീണ്ടും ജനാധിപത്യത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും ആൾജീറിയൻ പ്രശ്നവും , വ്യാപകമായ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും നഗരത്തിൽ കോളിളക്കങ്ങളുണ്ടാക്കി.
മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകൻ ഗി ദുബോർ പുതിയൊരു സാമൂഹ്യവിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന് (Situationist Internationale) നേതൃത്വം കൊടുത്തു .