smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
Source: ^ വോട്ടെടുപ്പ് വഴി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം 2024 2024 Indian general elections : അരാരിയ പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% ബി.ജെ.പി. പ്രദീപ് കുമാർ സിങ് രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ മൊഹമ്മദ് ഷാനവാസ് അലം സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി ഡോ. അഖിലേഷ് കുമാർ NOTA Margin of victory {{{votes}}} {{{percentage}}} {{{change}}} Turnout Swing {{{swing}}} 2019 2019 Indian general elections : അരാരിയ പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% ബി.ജെ.പി. പ്രദീപ് കുമാർ സിങ് 6,18,434 52.87 +9.68 RJD സർഫ്രാസ് അലം 4,81,193 41.14 -8.01 NOTA None of the Above 20,618 1.76 +0.06 Majority 1,37,241 11.73 +5.77 Turnout 11,69,741 64.79 +5.13 gain from Swing {{{swing}}} 2018 ലെ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പ് By Election, 2018: Araria പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% RJD സർഫ്രാസ് അലം 5,09,334 49.15 +7.34 ബി.ജെ.പി. പ്രദീപ് കുമാർ സിങ് 4,47,546 43.19 +16.39 JAP(L) പ്രിൻസ് വിക്റ്റർ 20,922 2.02 N/A RJSP ഉപേന്ദ്ര സഹാനി 18,772 1.81 N/A സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി സുദാമ സിങ് 11,347 1.10 N/A NOTA None of the Above 17,607 1.70 -- Majority 61,788 5.96 -9.05 Turnout 10,36,194 59.62 -1.82 Swing {{{swing}}} 2014 2014 Indian general elections : Araria പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% RJD തസ്ലിമുദ്ദീൻ 4,07,978 41.81 +41.81 ബി.ജെ.പി. പ്രദീപ് കുമാർ സിങ് 2,61,474 26.80 -11.91 JD(U) വിജയ് കുമാർ മണ്ഡൽ 2,21,769 22.73 +22.73 ബി.എസ്.പി അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ 17,724 1.82 +0.37 IND. പങ്കജ് കിഷോർ മണ്ഡൽ 10,704 1.10 +1.10 SJP(R) സർ വത് ജാരെ അൻസാരി 6,376 0.65 +0.65 AAP ചന്ദ്രഭൂഷൻ 5,685 0.58 +0.58 സ്വതന്ത്രർ അലംദർ ഹുസൈൻ 5,645 0.58 +0.58 CPI(ML)L സഞ്ജയ് കുമാർ ഋഷിദേവ് 5,292 0.54 +0.22 Janta Dal Rashtravadi മൊഹമ്മദ് അസ്ലം ബേഗ് 5,149 0.53 +0.53 Bharat Vikas Morcha രാജേഷ് കുമാർ 4,646 0.48 +0.48 Lok Dal രാമാനന്ദ് ഋഷിദേവ് 3,411 0.35 +0.35 Bahujan Mukti Party ബിദ്യാനദ് പാസ്വാൻ 3,350 0.34 +0.34 നോട്ട നോട്ട 16,608 1.70 Majority 1,46,504 15.01 +11.93 Turnout 9,75,811 61.48 +5.77 NOTA None of the Above 16,608 1.70 Majority 1,46,504 15.01 +11.93 Turnout 9,75,811 61.48 +5.77 gain from Swing {{{swing}}} പരാമർശങ്ങൾ
.mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman} അരാരിയ ജില്ല ലോക്സഭയിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക
ഫലകം:Lok Sabha constituencies of Bihar ഫലകം:Purnia Division topics 26°06′N 87°24′E ﻿ / ﻿ 26.1°N 87.4°E ﻿ / 26.1; 87.4
അരാലുൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി
ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ് നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമാണ് അരാലുൻ .
ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്താണ് അരാലുൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
"വാട്ടർ ലില്ലികളുടെ സ്ഥലം" (place of waterlilies) എന്നർഥമുള്ള ഒരു ആദിവാസി പദമാണ് പ്രാന്തപ്രദേശത്തിന്റെ പേര്.
ഏവിയേഷൻ പയനിയർ എഡ്വേർഡ് കോന്നല്ലന്റെ പ്രോപ്പർട്ടിയുടെ പേരിലാണ് പ്രാന്തപ്രദേശത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗത്തിന്റെ പേര്.
വിക്ടോറിയയിലെ മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വത്തിന്റെ പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അരാന്ത സാഞ്ചെസ് വികാരിയോ
ലോക ഒന്നാം നമ്പർ ആയിരുന്ന ഒരു  മുൻ പ്രൊഫഷണൽ ടെന്നീസ് താരമാണ് സ്പാനിഷുകാരിയായ അരാന്ത സാഞ്ചെസ് വികാരിയോ .
ആറ് ഗ്രാൻഡ്സ്ലാം സിംഗിൾസ് കിരീടങ്ങൾ, ആറ് ഗ്രാൻഡ്സ്ലാം വനിതാ ഡബിൾസ് കിരീടങ്ങൾ, നാലു ഗ്രാൻഡ്സ്ലാം മിക്സഡ് ഡബിൾസ് കിരീടങ്ങൾ  എന്നിവ നേടിയിട്ടുണ്ട് .
1994 ൽ  ഐ ടി എഫ് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻ ഓഫ് ദി ഇയർ പട്ടം  നേടിയിട്ടുണ്ട് .
അവലംബം ↑ പുറംകണ്ണികൾ Arantxa Sánchez Vicario എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
അരാപ്പഹോ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Arapaho
ഒരു അൽഗോങ്കിയൻ തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ജനവിഭാഗമാണ് അരാപ്പഹോ .
വടക്കെ അമേരിക്കയിലെ കൊളറാഡോ, വയോമിങ്ങ്  നദിതടപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവർ കൂടുതലായി വസിക്കുന്നത്.
വടക്കൻ മിനിസോട്ട യാണ് ഇവരുടെ പ്രഭവസ്ഥാനം.
ഇവിടെ നിന്നുമാണ് പ്ലശ്ശാറ്റേ, അർകൻസാ തടങ്ങളിലേക്ക് ഇവർ ചേക്കേറിയത്.
ഷേയെൻ ഇന്ത്യൻ (Cheyenne) വർഗ്ഗക്കാരുമായി ഇവർക്ക് അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ട്.
റ്റെപ്പി എന്ന പേരിലുള്ള കോൺ ആകൃതിയിലുള്ള കുടിലുകളിലാണ് ഇവർ വസിക്കുന്നത്.
കാട്ടുപോത്തിനെ വേട്ടയാടുകയാണ് ഇവരുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ.
പ്രെറ്റി നോസ് എന്ന അരപ്പാഹോ വനിത
1960-ൽ വയോമിങ് , ഒക്‌ലഹോമ എന്നിവിടങ്ങളിൽ  2500-ഓളം അരാപ്പഹോ ഇന്ത്യൻ വർഗക്കാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌.
തെക്കൻ - വടക്കൻ എന്നിങ്ങനെ അരാപ്പഹോ ഇന്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളും കൂടാതെ മൂന്നോളം മറ്റു വിവിധ വിഭാഗങ്ങളും ഇവരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ട്.
പണ്ട് ഗോത്രപരമായി സ്വതന്ത്രരായിരുന്ന ഇവർക്ക് പ്രത്യേകഭാഷയുമുണ്ടായിരുന്നു.
അൽഗോങ്കിയൻ ഭാഷയിൽനിന്ന്‌ വ്യതിരിക്തമാണ്‌ അരാപ്പഹോ ഭാഷ.
ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന വിഭാഗം വളരെക്കാലം മുൻപെ മൂലഗോത്രത്തിൽനിന്നു മാറിയവരാണ്‌.
എന്നാൽ ഇവർക്കു പ്രത്യേക കുലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
മതാനുഷ്‌ഠാനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനത്തെ പ്രായത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുരുഷന്മാർക്കിടയിൽ ഏഴു വിഭാഗങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ഒരു വിഭാഗവുമുണ്ട്.
ഇവർ സൂര്യനൃത്തം നടത്തിയിരുന്നു.
അവലംബം Fowler, Loretta.
Arapahoe Politics, 1851-1978: Symbols in Crises of Authority.
University of Nebraska Press, 1982.
ISBN 0-8032-1956-3 .
McDermott, John D. Circle of Fire: The Indian War of 1865.
Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2000.
Waldman, Carl.
Encyclopedia of Native American Tribes .
New York: Checkmark Books, 2006.
ISBN 0-8160-6273-0 .
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Arapaho എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
The Northern Arapaho Tribe The Cheyenne and Arapaho Tribes of Oklahoma Arapaho Language Sample Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Arapaho, Southern Arapaho Charter High School Archived 2009-06-13 at the Wayback Machine .
Arapaho artwork Archived 2017-04-22 at the Wayback Machine .
, in the collection of the National Museum of the American Indian Info Please: Arapaho The Arapaho language: Documentation and Revitalization The Arapaho Project
അരാറൈപ് മാനകിൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Araripe_manakin
അതീവ ഗുരുതരമായ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിയാണ് അരാറൈപ് മാനകിൻ (Araripe manakin) ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Antilophia bokermanni ) ആന്റിലോഫിയ ബോക്കർമന്നി എന്ന  ശാസ്ത്ര നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവ ഇന്ന് ഏകദേശം 800 ൽ താഴെ മാത്രമേ ഭൂമിയിൽ ഉള്ളൂ.
ബ്രസീലിലെ അരാറൈപ് എന്ന സ്ഥലത്ത് മാത്രമാണ് ഇവയെ കാണുവാൻ കഴിയുക.
1998 ലാണ് ഇവയെ ആദ്യമായി  കണ്ടെത്തുന്നത്.
മീ നീളമുള്ള ഇവയ്ക്ക് ഏകദേശം 20 ഗ്രാം ഭാരം ഉണ്ട്.
ഇപ്പോൾ തന്നെ നാശോന്മുഖം ആയ ആവാസ സ്ഥാനങ്ങളിലാണ് ഇവ ജീവിക്കുന്നത്.
അതിനാൽ തന്നെ സമീപ ഭാവിയിൽ ഇവ ഭൂമുഖത്ത്  അപ്രത്യക്ഷമായേക്കാം.
അവലംബം Wildlife As Canon Sees it - http://wildlifebycanon.com/#/araripe-manakin/ Archived 2014-12-18 at the Wayback Machine .
അരാപൈമ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Arapaima
ലോകത്തിലെ വലിപ്പം കൂടിയ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളിലൊന്നും തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല മത്സ്യവുമാണ് അരാപൈമ .
ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ കണ്ടു വരുന്നത്.
പത്തടി വരെ നീളവും ഇരുന്നൂറ് കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരവും ഇവയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാം.
അന്തരീക്ഷ വായുവിലെ ഓക്സിജനാണ് ഇവ ശ്വസിക്കുന്നത്.
ഇതിനായി ഇടയ്ക്കിടെ വെള്ളത്തിനു മുകളിൽ വരും.
ഇരുപതു മിനിറ്റോളം വെള്ളത്തിനടിയിൽ ശ്വാസമെടുക്കാതെ നിൽക്കാനും അരാപൈമകൾക്ക് കഴിയും.
അരാരത്ത് പ്രവിശ്യ
അരാരത്ത് ( Armenian : Արարատ , Armenian pronunciation: [ɑɾɑˈɾɑt] ⓘ ) അർമേനിയയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് (മാർസ്).
പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും അർട്ടാഷാത്ത് പട്ടണമാണ്.
ബൈബിളിലെ അരരാത്ത് പർവതത്തിന്റെ പേരിലാണ് ഈ പ്രവിശ്യ അറിയപ്പെടുന്നത്.
പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് തുർക്കിയും തെക്ക് നിന്ന് അസർബൈജാനിലെ നഖ്‌ചിവൻ സ്വയംഭരണ റിപ്പബ്ലിക്കുമാണ് പ്രവിശ്യയുടെ അതിരുകൾ.
1992 മെയ് മാസത്തിൽ ഒന്നാം നഗോർണോ-കറാബാക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പിടിച്ചടക്കിയതുമുതൽ അർമേനിയയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള നഖ്ചിവനിലെ കാർക്കി എക്‌സ്‌ക്ലേവിനെ ഇത് വലയം ചെയ്യുന്നു.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് അർമാവിർ പ്രവിശ്യയും വടക്ക് കോട്ടയ്ക് പ്രവിശ്യയും കിഴക്ക് ഗെഘാർകുനിക് പ്രവിശ്യയും തെക്കുകിഴക്ക് വയോത്സ് ഡ്സോർ പ്രവിശ്യയും വടക്ക് യെരേവൻ നഗരവുമാണ് അരാരത്ത് പ്രവിശ്യയുടെ ആഭ്യന്തര അതിർത്തികൾ.
അർമേനിയയുടെ രണ്ട് മുൻ തലസ്ഥാനങ്ങളായ അർതാക്‌സാറ്റ, ഡ്വിൻ എന്നിവ ആധുനിക കാല അരാരത്ത് പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഗ്രിഗറി ദി ഇല്യൂമിനേറ്ററിന്റെ 13 വർഷത്തെ ജയിൽവാസ സ്ഥാനം, അർമേനിയൻ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ അറാറത്ത് പർവതത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള സ്ഥലം എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഖോർ വിരാപ് ആശ്രമത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണിത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രം പ്രവിശ്യയുടെ മധ്യഭാഗത്തുള്ള യെറാഖ് പർവതനിരകൾ.
2,090 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (അർമേനിയയുടെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ 7 ശതമാനം) വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട് അരാരത്ത് പ്രവിശ്യയ്ക്ക്.
ആധുനിക അർമേനിയയുടെ മധ്യഭാഗത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്തെ ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
വടക്കുവശത്ത് അർമാവീർ പ്രവിശ്യ , യെരേവൻ പ്രവിശ്യ, കോട്ടയ്ക് പ്രവിശ്യകൾക്ക് ഇതുമായി അതിർത്തികളുണ്ട്.
കിഴക്ക് വശത്ത് ഗെഘാർകുനിക് , വയോത്സ് ഡ്സോറും എന്നിവയുമായി ഇത് അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.
തുർക്കിയിലെ ഇഗ്ദിർ പ്രവിശ്യയും അസർബൈജാനിലെ നഖ്‌ചിവൻ സ്വയംഭരണ റിപ്പബ്ലിക്കും യഥാക്രമം പ്രവിശ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ, തെക്ക് അതിർത്തികൾ രൂപീകരിക്കുന്നു.
ചരിത്രപരമായി, പ്രവിശ്യയുടെ നിലവിലെ പ്രദേശം പ്രധാനമായും പുരാതന അർമേനിയയിലെ അയറാറാത്ത് പ്രവിശ്യയിലെ വോസ്താൻ ഹയോട്ട്സ് കന്റോണാണ്.
അരരാത്ത് സമതലത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കായി, വടക്ക് നിന്ന് യെരാനോസ് പർവതങ്ങൾ, കിഴക്ക് നിന്ന് ഗെഘാം, ദഹ്നാക്, മഷ്കാറ്റർ പർവതങ്ങൾ, തെക്ക്നിന്ന് ഉർട്സ് പർവതങ്ങൾ, പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് അറാക്സ് നദി എന്നിവയാൽ വലയംചെയ്യപ്പെട്ടാണ് ഈ പ്രവിശ്യ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
പ്രവിശ്യയുടെ മധ്യഭാഗത്തായാണ് യെറാഖ് മലനിരകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഏകദേശം, പ്രദേശത്തിന്റെ 30 ശതമാനം ഭാഗം സമതലവും ബാക്കിയുള്ളത് പർവതങ്ങൾ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന പ്രദേശങ്ങളുമാണ്.
അരരാത്ത് പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള സ്ഥലം 3560 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗെഘാം പർവതനിരകളിലെ സ്പിറ്റകാസർ കൊടുമുടിയാണ്.
അറാക്‌സ് താഴ്‌വരയിലെ 801 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള സ്ഥലമാണ് പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഭാഗം.
അറാക്സ്, ഹ്രസ്ദാൻ, ആസാറ്റ്, വേദി എന്നിവയാണ് പ്രവിശ്യയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന 4 പ്രധാന നദികൾ.
പ്രവിശ്യയുടെ പ്രദേശത്തെ കാലാവസ്ഥ വളരെ വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്.
താഴ്ന്ന സമതലങ്ങളിലെ വളരെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയ്ക്കും ഉയരങ്ങളിൽ തണുത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ചയുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്കും ഇടയിലാണിത്.
പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖോസ്രോവ് വനത്തിലെ കിഴുക്കാംതൂക്കായ പാറക്കെട്ടുകൾ അർമേനിയയിലെ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന കൊക്കേഷ്യൻ പുള്ളിപ്പുലികളുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നു.
2000 ഒക്ടോബറിനും 2002 ജൂലൈയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള കാലയളവിൽ 780 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (300 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശത്ത് 10 ലധികം മൃഗങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ കണ്ടെത്തി.
അർമേനിയൻ മലമ്പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ആദ്യകാല വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്ന ആധുനിക അരാരത്ത് പ്രവിശ്യയുടെ പ്രദേശം.
ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ അയ്റാറാത്ത് പ്രവിശ്യയിലെ വോസ്താൻ ഹയോട്ട്‌സ്, ഉർസ്റ്റാഡ്‌സർ, അരാറ്റ്സ് എന്നീ 3 കന്റോണുകൾ ഇതിൽ പ്രധാനമായും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചിത്രശാല Ararat പുരാതന ഡിവിനിലെ സെന്റ് ഗ്രിഗറി കത്തീഡ്രലിന്റെ തലസ്ഥാനം.
അഗ്ജോത്സ് വാങ്ക് ആശ്രമത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ പ്രവിശ്യയുടെ മധ്യഭാഗത്തുള്ള ഉർട്സ് പർവതനിരയുടെ കോട്ടുട്ട്സ് പർവ്വതം ഖോസ്റോവ് ഫോറസ്റ്റ് സ്റ്റേറ്റ് റിസർവ് നോർ ക്യൂറിൻ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള അരാരത്ത് പർവ്വതത്തിൻറെ കാഴ്ച്ച.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ Khorozyan, I., Malkhasyan, A. (2002).
Ecology of the leopard (Panthera pardus) in Khosrov Reserve, Armenia: implications for conservation.
Scientific Reports of the Zoological Society “La Torbiera” 6: 1–41.
അരാവമുദൻ
രാമഭദ്രൻ അരാവമുദൻ (7 ഒക്ടോബർ 1936 - 4 ഓഗസ്റ്റ് 2021) (ആർ. അരാവമുദൻ) ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രജ്ഞനും എഞ്ചിനീയറുമായിരുന്നു, അദ്ദേഹം 1962 ലെ ആദ്യ ദിനങ്ങൾ മുതൽ തന്നെ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജോലി ചെയ്തിരുന്നു.
തന്റെ കരിയറിൽ തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷൻ , സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്റർ , ഐഎസ്ആർഒ സാറ്റലൈറ്റ് സെന്റർ എന്നിവയുടെ ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ 2009-ലെ ആര്യഭട്ട അവാർഡ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അന്നത്തെ അവിഭക്ത ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ മദ്രാസിലെ ഒരു ഇടത്തരം കുടുംബത്തിലാണ് അരാവമുദൻ ജനിച്ചത്.
മദ്രാസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ നിന്ന് ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ അദ്ദേഹം ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.
ട്രോംബെ റിയാക്ടർ കൺട്രോൾ ഡിവിഷനിലെ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് അറ്റോമിക് എനർജിയിൽ (ഡിഎഇ) അരവമുദൻ തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഫോർ സ്‌പേസ് റിസർച്ച് (INCOSPAR) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇന്ത്യൻ സ്‌പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിൽ (ISRO) ചേർന്ന ആദ്യ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. യിലെ സുഹൃത്തുക്കൾ 'ദാൻ' എന്ന് സ്നേഹപൂർവ്വം വിളിക്കുന്ന അരാവമുദൻ സാരാഭായിയുടെ സംഘത്തിലെത്തുന്നത് 1962 ലാണ്.
രണ്ടുവർഷമായി പതിവ് ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതിന്റെ മുഷിപ്പ് പിടികൂടിയ സമയത്താണ്, തെക്കൻ കേരളത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് ഡോ. വിക്രം സാരാഭായി ചെറുപ്പക്കാരായ എഞ്ചിനിയർമാരെ തേടുന്ന കാര്യം അറിയുന്നത്.
തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് നാസയിൽ പരിശീലനം നൽകും, അതുകഴിഞ്ഞ് വോളണ്ടിയറായി തിരുവനന്തപുരത്ത് ജോലിചെയ്യേണ്ടി വരും എന്നതായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ.
നാസയിലെ പരിശീലനം അരാവമുദന് പ്രധാന ആകർഷണമായി തോന്നി .
മാത്രമല്ല, ആണവോർജ വകുപ്പിന് കീഴിലാണ് സ്പേസ് പ്രോഗ്രാം എന്നതിനാൽ ശമ്പളം മുടങ്ങില്ല എന്നും മനസ്സിലായി.
അരാവമുദൻ നേരെ അഹമ്മദാബാദിലെത്തി സാരാഭായിയെ കണ്ടു.
അരവമുദാനെ സാരാഭായ്  തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ജോലിയുടെ ഭാഗമായി, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ചെറിയൊരു സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്കയിൽ നാസയുടെ ഗോദാർഡ് സ്‌പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിൽ ചെന്ന്  ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനായുള്ള ചെറിയ റോക്കറ്റുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിനും വിക്ഷേപിക്കുന്നതിനും അരാവമുദൻ പരിശീലനം നേടി.
നാസയിലെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞ് 1963 ഡിസംബറിൽ അരവമുദാൻ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തി.
പിൽക്കാലത്ത് വൈറൽ ആയ ഫോട്ടോഗ്രാഫ്
അരാവമുദൻ തുമ്പയിലെ ഐഎസ്ആർഒയുടെ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷനിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, ഗാന്ധിജിയുടെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തി നേടിയ ഫ്രഞ്ച് ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഹെൻറി കാർട്ടിയർ-ബ്രെസൺ 1966ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് തുമ്പയിലെ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണകേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ മേധാവി വിക്രം സാരാഭായിയാണ് തന്റെ സുഹൃത്തായ ആ വിഖ്യാത ഫോട്ടോഗ്രാഫറെ തുമ്പയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചത്.
റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണത്തിന്റെ ഏറെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ ബ്രസ്സൻ അന്ന് പകർത്തി.
അക്കൂട്ടത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് വൈറലാകാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ചിത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു.
തുമ്പയിൽ മേരി മഗ്ലേന പള്ളിയുടെ അൽത്താരയ്ക്ക് മുന്നിൽ രണ്ട് ചെറുപ്പക്കാർ കുത്തിയിരുന്ന് റോക്കറ്റ് ടൈമർ ശരിയാക്കാൻ വ്യഗ്രതയോടെ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ ദൃശ്യമായിരുന്നു അത്.
കഠിനമായ ഉഷ്ണമുള്ള ദിവസം, ഫാനില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ചെറുപ്പക്കാരിലൊരാൾ ഷർട്ട് അഴിച്ചുമാറ്റിയിരുന്നു.
കൂടെയുള്ള ചെറുപ്പക്കാരന്റെ മുഖത്തെ ഉത്ക്കണ്ഠ വായിച്ചെടുക്കാനാകും.
ബ്രസ്സന്റെ ക്യാമറ തങ്ങളുടെ ദൃശ്യം പകർത്തിയ കാര്യം ആ ചെറുപ്പക്കാർ ശ്രദ്ധിച്ചതേയില്ല.
ഡോ.എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിയായി ചുമതലയേറ്റപ്പോൾ ലോകംമുഴുവൻ ശ്രദ്ധിച്ച ഒരു ചിത്രമായി പിൽക്കാലത്ത് ആ ചിത്രം മാറി .
കാരണം ആ ചിത്രത്തിലെ ഉടുപ്പിട്ട ചെറുപ്പക്കാരൻ അബ്ദുൾ കലാം ആയിരുന്നു; കൂടെയുള്ളത് അരാവമുദൻ ആയിരുന്നു.
1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷന്റെ ഡയറക്ടറായി അരാവമുദൻ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
1980-കളിൽ അദ്ദേഹം വിക്രം സാരാഭായ് ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിന്റെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായി.
1989-ൽ സതീഷ് ധവാൻ സ്‌പേസ് സെന്ററിന്റെ ഡയറക്ടറായി ചുമതലയേറ്റ അദ്ദേഹം 1994-ൽ ഐഎസ്ആർഒ സാറ്റലൈറ്റ് സെന്ററിന്റെ ഡയറക്ടറായി ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക് മാറി.
1997 ൽ അദ്ദേഹം ഐഎസ്ആർഒയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു.
2009-ൽ ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ആര്യഭട്ട അവാർഡും 2010-ൽ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ മികച്ച നേട്ടത്തിനുള്ള പുരസ്കാരവും അരാവമുദൻ നേടിയിട്ടുണ്ട് .
പിൽക്കാലത്ത് തന്റെ ഭാര്യ ഗീത അരവമുദനുമായി ചേർന്ന് എഴുതിയ ഐഎസ്ആർഒ: എ പേഴ്സണൽ ഹിസ്റ്ററി എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ നാളുകൾ ആരവമുദൻ രേഖപ്പെടുത്തി.
ലോഞ്ച് സൈറ്റിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ടെലിമെട്രി സംവിധാനങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളും ഉപരോധങ്ങളും കാരണം ഓർഗനൈസേഷൻ തുച്ഛമായ വിഭവങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നതുൾപ്പെടെ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ആശയവൽക്കരണത്തെക്കുറിച്ചും പുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു.
സാങ്കേതികത്വത്തിന്റെ ഭാരമില്ലാതെയാണ് ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.യുടെ ചരിത്രം അരാവമുദൻ വിവരിക്കുന്നത്.
മലയാള സിനിമയിലെ നിത്യഹരിത നായകൻ പ്രേം നസീറിനെപ്പോലുള്ള വി.ഐ.പി.കൾ തുമ്പയിലെ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണം കാണാൻ എത്തിയതിന്റെ വിവരണവും, ലോകമെങ്ങുമുള്ള വിക്ഷേപണകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് സാരാഭായിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം തങ്ങൾ നടത്തിയ പര്യടനവും, സാരാഭായിയുടെ രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹൃദ്യമായ വിവരങ്ങളും, രഹസ്യങ്ങൾ ചോർത്തിയെന്ന പേരിൽ നമ്പി നാരായണന് നേരിടേണ്ടി വന്ന ദുരന്താനുഭവങ്ങളുമെല്ലാം അരവമുദാന്റെ സ്മരണകളായി പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്.
തീർച്ചയായും ജേർണലിസ്റ്റായ ഗീതയുടെ കൈമുദ്ര എഴുത്തിലുടനീളം പതിഞ്ഞു കിടപ്പുണ്ട്.
ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ച സംഘത്തിലെ അംഗമെന്ന നിലയിൽ വളരെ ഊഷ്മളമായ വിവരണമാണ് അരാവമുദന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുക. 'ഉറക്കംതൂങ്ങി പട്ടണ'മായ തിരുവനന്തപുരത്തിന് ഒരു 'കൾച്ചറൽ ഷോക്കാ'യിരുന്നു തുമ്പയിലെ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണകേന്ദ്രത്തിന്റെ വരവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള അവിവാഹിതരായ യുവ എഞ്ചിനിയർമാരുടെ താവളമായി തിരുവനന്തപുരം പെട്ടന്ന് മാറി.
രാമേശ്വരം സ്വദേശിയായ അബ്ദുൾ കലാം അവധിദിനങ്ങളിൽ കോവളത്തോ ശംഖുംമുഖത്തോ കടലിൽ നീന്താൻ പോകുമ്പോൾ അനുഗമിച്ചിരുന്നത് ഉറ്റസുഹൃത്തായ അരവമുദാനാണ്.
ഇരുവരും വെജിറ്റേറിയൻ ആയിരുന്നെങ്കിലും, അബ്ദുൾ കലാമിന് മുട്ട മസാലയും പെറോട്ടയും ഏറെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു.
അത് കഴിക്കാൻ ഇടയ്ക്കിടെ ഇരുവരും തിരുവനന്തപുരം സെക്രട്ടറിയേറ്റിനടുത്തുള്ള സേവ്യേഴ്സ് ഹോട്ടലിൽ പോകും.
1970ൽ ജേർണലിസ്റ്റായ ഗീതയെ അരവമുദാൻ വിവാഹം കഴിച്ച് വഴുതക്കാട്ടുള്ള ഒരു വീട് വാടകയ്ക്കെടുത്ത് താമസമാക്കിയപ്പോൾ, ഇടയ്ക്കിടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ അബ്ദുൾ കലാം അവിടെ എത്തുമായിരുന്നു.
അക്കാലത്ത് അരവമുദാന്റെയും ഗീതയുടെയും ഇഷ്ടവിനോദം അബ്ദുൾ കലാമിന് പറ്റിയ ഒരു പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടുപിടിക്കലായിരുന്നു.
വലിയൊരു ബസ്സ് വാടകയ്ക്കെടുത്ത് രാമേശ്വരത്ത് കലാമിന്റെ വിവാഹത്തിന് എല്ലാവരും പോകുന്നത് പോലും അവർ പ്ലാൻചെയ്തു!
പക്ഷേ, എന്തുകൊണ്ടോ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ വിവാഹം മാത്രം നടന്നില്ല.
അബ്ദുൾ കലാം പിന്നീട് ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. വിട്ട് 'ഡിഫെൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷനി'ലേക്ക് (ഡി.ആർ.ഡി.ഒ) മാറി.
അരവമുദാൻ ശ്രീഹരിക്കോട്ടയുടെയും പിന്നീട് ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. ബാംഗ്ലൂർ കേന്ദ്രത്തിന്റെയും മേധാവിയായി.
മാധ്യമപ്രവർത്തകയായ ഗീതയെ ആണ് അരാവമുദൻ വിവാഹം കഴിച്ചത്.
ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
അരാവമുദൻ  2021 ഓഗസ്റ്റ് 4-ന് ബാംഗ്ലൂരിലെ വീട്ടിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന് 84 വയസ്സായിരുന്നു.
അതിന് ഒരു വർഷം മുമ്പാണ് അദ്ദേഹത്തിന് വൃക്ക തകരാറിലായതായി കണ്ടെത്തിയത്.
/ref പുസ്തകങ്ങൾ ഐഎസ്ആർഒ: എ പേഴ്‌സണൽ ഹിസ്റ്ററി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ഗീതയ്‌ക്കൊപ്പം രചിച്ചതാണ് ISBN 978-9-3526-4363-9 അവാർഡുകൾ ദി ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ആര്യഭട്ട അവാർഡ് (2009) ഐഎസ്ആർഒയുടെ മികച്ച നേട്ടത്തിനുള്ള അവാർഡ് (2010) റഫറൻസുകൾ
ഏയ്‌ലീൻ കോളിൻസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Eileen_Collins
ലോകത്തെ ആദ്യ വനിതാ സ്പേസ് ഷട്ടിൽ കമാന്ററായ വ്യക്തിയാണ് ഏയ്‌ലീൻ കോളിൻസ് .
23 ജൂലൈ 1999 ന് അമേരിക്കൻ സ്പേസ് ഷട്ടിലായ കൊളംബിയയെ നയിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഏയ്‌ലീൻ കോളിൻസ് ഈ ബഹുമതിക്കർഹയായത്.
ഏയ്ഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡീമൺസ് (സിനിമ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Angels_%26_Demons_(film)
2009ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അമേരിക്കൻ ത്രില്ലർ സിനിമയാണ് ' ഏയ്ഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡീമൺസ്' .
പ്രസിദ്ധ നോവലിസ്റ്റ്‌ ഡാൻ ബ്രൌണിന്റെ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ത്രില്ലർ നോവലായ ഏയ്ഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡീമൺസ് ആണ് അതെ പേരിൽ സിനിമയാക്കിയത്.
അക്കിവ ഗോൾഡ്‌സ്മാനും ഡേവിഡ് കോപ്പും ചേർന്ന് രചിച്ച ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് റോൺ ഹോവാർഡാണ് .
2009ൽ ഇറങ്ങിയ ഈ ചിത്രം ദി ഡാവിഞ്ചി കോഡിന്റെ തുടർച്ചയും റോബർട്ട് ലാംഗ്ഡൺ ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ രണ്ടാമത്തെ പതിപ്പാണ്.
എന്നാൽ നോവലിൽ ആദ്യം ഇറങ്ങിയത് ഏയ്ഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡീമൺസും ശേഷം ഇറങ്ങിയതായിരുന്നു ഡാ വിഞ്ചി കോഡ്.
റോം , കാലിഫോർണിയയിലെ കൽവർ സിറ്റിയിലെ സോണി പിക്ചേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം നടന്നത്.
വത്തിക്കാൻ നഗര വും റോമിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമർന്ന സ്ഥലങ്ങളും പശ്ചാത്തലമാക്കിയാണ് സിനിമ മുന്നേറുന്നത്.
സിനിമയ്ക്കു സമ്മിശ്ര അഭിപ്രായമാണ് ലഭിച്ചത്.
ലോകമെമ്പാടു നിന്നും ചിത്രത്തിന് 486 മില്യൺ ഡോളർ നേടാൻ കഴിഞ്ഞു.
വത്തിക്കാൻ നഗര ത്തിന്റെയും കത്തോലിക്കാ സഭ യുടെയും തലവനായ മാര്പാപ്പ യുടെ മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചടങ്ങുകൾ കാണിച്ചാണ് സിനിമയിൽ തുടങ്ങുന്നത്.
അതെ സമയം തന്നെ ജനീവയിലെ കണിക പരീക്ഷണശാലയിൽ നിന്നും ഉർജവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആന്റിമറ്റെർ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന കാനിസ്റ്ററുകളിലൊന്ന് മോഷ്ടിക്കപെടുകയും അതിന്റെ പ്രധാന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോക്ടർ സിൽവാനോ കൊല്ലപ്പെടുന്നു.
മാർപാപ്പയുടെ മരണത്തോടെ വത്തിക്കാന്റെ  താത്കാലിക നിയന്ത്രണ ചുമതല കാമർലെംഗോ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
അദ്ദേഹം ഒരു മുൻ പൈലറ്റ് കൂടിയാണ്.
പുതിയ പോപ്പിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള പേപ്പൽ കോൺക്ലേവ് കുടുന്നതിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഇല്ലുമിനാറ്റി എന്നാ സംഘടനയിൽ ഉൾപെട്ടയാൾ എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു കൊണ്ട് ഒരാൾ അടുത്ത പോപ്പ് ആവാൻ സാധ്യതയുള്ള നാല് കർദിനാൾമാരെ തട്ടി കൊണ്ട് പോവുകയും വത്തിക്കാൻ സ്വിസ് ഗാർഡിനു സന്ദേശം അയക്കുകയും ചെയുന്നു.
രാത്രി 8 മണി മുതൽ ഓരോ മണിക്കൂറിലുo ഒരു കര്ദിനാൾ എന്ന വിധത്തിൽ   ഓരോരുത്തരെയായി കൊല്ലും എന്നുo അർദ്ധരാത്രി 12 മണിക് വത്തിക്കാൻ നഗരത്തെയും നശിപ്പിക്കും എന്നായിരുന്നു സന്ദേശം.
നായകനായ അമേരിക്കൻ ചിഹ്നശാസ്ത്രനായ  പ്രൊഫസർ റോബർട്ട് ലാങ്‌ഡനെ  സഹായിക്കാൻ വത്തിക്കാനിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു.
ഇല്ലുമിനിറ്റിയെ കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പുസ്തകങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും ചെയ്തിരുന്ന വ്യക്തിയാണ് പ്രൊഫസർ ലാങ്ടൺ .
ഇല്ലുമിനാറ്റിയുടെ പാത അതായത് പ്രകാശത്തിന്റെ പാതയുടെ നാല് ബലിപീഠങ്ങളിൽ വച്ചായിരിക്കും  കർദിനാൾ കൊലപ്പെടുകയെന്നു അദ്ദേഹം അനുമാനിക്കുന്നു.
ലാ പുർഗയ്ക് വേണ്ടി അതായത് സഭ ഇല്ല്യൂമിനേറ്റിയിലെ നാല് ജ്ഞാനികളെ നെഞ്ചിൽ സഭയുടെ ചിഹ്നം കുത്തി വെച്ചു കൊന്നതിന്റെ പ്രതികാരമായാണ് ഇപ്പോൾ ഇതൊക്കെ ചെയ്യുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം മനസിലാക്കുന്നു.
ഇല്യൂമിനേറ്റിയുടെ പാത മണ്ണ്(ഭൂമി), വായു, തീ, വെള്ളം എന്നിവയുമായി ബന്ധപെട്ടതാണ്.
ഇതെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പള്ളികൾ റോമിൽ തന്നെ ഉള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം മനസിലാക്കുന്നു.
ഇല്ലുമിനാറ്റിയുടെ പാത കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനായി സ്വിസ് ഗാർഡിന്റെ തലവനായ കമാൻഡർ റിക്ടറിന്റെ താൽപ്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമായി ക്മെർലങ്കോ വത്തിക്കാൻ സീക്രട്ട് ആർക്കൈവിലേക്ക് ലാംഗ്ഡണിന് പ്രവേശനം നൽകുന്നു.
അവിടെ വെച്ച സഭ നിരോധിച്ച ഗലീലിയോയുടെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നും ആദ്യ സൂചനകൾ ലഭിക്കുകയും ചെയുന്നു.
അതിനെ പിൻതാങ്ങി അദ്ദേഹം വത്തിക്കാൻ നഗരത്തെയും കര്ദിനാള്മാരെയും രക്ഷിക്കാനും നടത്തുന്ന സാഹസികമായ യാത്രയാണ് കഥയുടെ പശ്ചാത്തലം.
വത്തിക്കാനിലെയും റോംമിലെയും ചരിത്ര പ്രാധാന്യമായ പല സ്ഥലങ്ങളുo ചിത്രത്തിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.
ബോക്സ് ഓഫീസിൽ
എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും രണ്ട് ആഴ്ചവരെ ഏയ്ഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡെമോൺസ് ഒന്നാം സ്ഥാനം നില നിർത്തി.
" നൈറ്റ് അറ്റ് ദി മ്യൂസിയം: ബാറ്റിൽ ഓഫ് ദി സ്മിത്‌സോണിയൻ " പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ 2ആം സ്ഥാനവും.
എന്നാൽ ഡാ വിഞ്ചി കോഡ് എന്നാ ആദ്യ സിനിമയുടെ അത്ര കളക്‌ഷൻ ഈ സിനിമയ്ക്കു ലഭിച്ചില്ല, കാരണം സിനിമയ്ക്ക് ആസ്പദമായ  നോവൽ അത്ര ജനശ്രദ്ധ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
എന്നാലും ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ, ഈ ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും 478,869,160 ഡോളർ നേടി, ഇത് " ട്രാൻസ്ഫോർമേഴ്‌സ്: റിവഞ്ച് ഓഫ് ദി ഫാളൻ " മറികടക്കുന്നതുവരെ 2009 ലെ ഏറ്റവും വലിയ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രമായി ഇതു മാറി.
സമ്മിശ്ര വിമർശനമാണ് സിനിമയ്ക്കു ലഭിച്ചത്.
ചിലർ സിനിമയെ സിനിമയായി കണ്ടപ്പോൾ ചിലർ സിനിമ പലയിടത്തും അതിരുകടന്നു എന്ന് വിമർശിച്ചു.
കത്തോലിക്ക സഭ യുടെ ഭാഗത്തു നിന്നും ഡാ വിഞ്ചി കോഡിന് ലഭിച്ച അത്ര വലിയ വിമർശനം ഈ സിനിമയ്ക്കു ലഭിച്ചില്ല.
വത്തിക്കാൻ ഔദ്യാഗിക പത്രമായ എൽ ഒസ്സെർവറ്റോർ റൊമാനോ ഈ സിനിമയെ "നിരുപദ്രവകരമായ വിനോദം" എന്ന് സിനിമയെ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
വളരെ പോസറ്റീവ് ആയാണ് സിനിമയെ അവർ സമീപിച്ചത്.
ചിത്രം അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന് നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
അതേസമയം ഇറ്റാലിയൻ പത്രമായ ലാ സ്റ്റാമ്പ വത്തിക്കാൻ ചിത്രം ബഹിഷ്കരിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.
ബാരിഷ്കാരങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സിനിമയ്ക്കു ജനശ്രദ്ധ നൽകി.
സമോവയിൽ കത്തോലിക്ക സഭയെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും വിമർശിച്ചത് കൊണ്ട് ഈ സിനിമയെ സെൻസർ ബോർഡ്‌ നിരോധിച്ചു.
മുൻപ് ഡാ വിഞ്ചി കോഡും സമോവയിൽ നിരോധിച്ചിരുന്നു.
ജനീവയിലെ കണിക പരീക്ഷണശാല CERN അവിടെ എന്താണ് നടക്കുന്നതെന്നും  ആന്റിമാറ്റർ എന്താണെന്നും വിശദീകരിക്കാൻ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് സജ്ജമാക്കി.
2009 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ഒമ്പതാമത്തെ ചിത്രമാണ് ഏഞ്ചൽസ് ആൻഡ് ഡെമോൺസ്, ലോകമെമ്പാടും ബോക്സ് ഓഫീസ് കണക്കുകൾ പ്രകാരം സിനിമയ്ക്  485,930,810 ഡോളർ ലഭിച്ചു.
റോബർട്ട് ലാംഗ്ഡൺ സീരീസിലെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രം, 
റോബർട്ട് ലാംഗ്ഡൺ സീരീസിലെ നാലാമത്തെ പുസ്തകമായ ഇൻഫെർനോയുടെ ചലച്ചിത്രാവിഷ്കാരമാണ് സോണി പിക്ചേഴ്സ് നിർമ്മിച് ഇത് ഒക്ടോബർ 14, 2016 ന് പുറത്തിറങ്ങി,റോൺ ഹോവാർഡ് സംവിധായകനായി, ഡേവിഡ് കോപ്പ് തിരക്കഥയൊരുക്കി, ടോം ഹാങ്ക്സ് റോബർട്ട് ലാംഗ്ഡൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഏയ്ക്വിഡൻസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Aequidens
തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്ന സിച്ലിഡേ കുടുംബത്തിലെ മത്സ്യങ്ങളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് അക്വിഡെൻസ് .
ആമസോൺ നദീതടം, ഒറിനോക്കൊ ഗുവാന പ്രദേശങ്ങളിൽ രിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന  ജനുസ്സാണ്,  , .
പണ്ടു ഈ ജനുസ്സിൽ പെടുത്തിയ പലതിനേയും ഇപ്പോൾ മറ്റ് ജനുസ്സുകളീൾ  സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്  .
ഈ ജനുസ്സിൽ നിലവിൽ 17 അംഗീകൃത ഇനങ്ങളുണ്ട്: അക്വിഡെൻസ് ചിമാന്റനസ് ഇംഗർ , 1956 അക്വിഡെൻസ് ഡയഡെമ ( ഹെക്കൽ, 1840) അക്വിഡെൻസ് എപ്പ എസ്‌ഒ കുല്ലണ്ടർ, 1995 അക്വിഡെൻസ് ജെർസിലിയ എസ്.ഒ. കുല്ലാൻഡർ, 1995 അക്വിഡെൻസ് മൗസാനസ് എസ്‌ഒ കുല്ലണ്ടർ, 1997 അക്വിഡെൻസ് മെറ്റാ സി എച്ച് ഐഗൻമാൻ , 1922 അക്വിഡെൻസ് മൈക്കലി എസ്.ഒ. കുല്ലണ്ടർ, 1995 അക്വിഡെൻസ് പല്ലിഡസ് ( ഹെക്കൽ, 1840) ( ഡബിൾസ്പോട്ട് അകാര ) അഎകുഇദെംസ് പലൊഎമെഉഎംസിസ് ഷൂട്ട്ഔട്ട് കുല്ലംദെര് നിജ്ഷെന്, 1989 അക്വിഡൻസ് പാട്രിക്കി എസ്.ഒ. കുല്ലണ്ടർ, 1984 അക്വിഡെൻസ് പ്ലാജിയോസോണാറ്റസ് എസ് ഒ കുല്ലാൻഡർ , 1984 അക്വിഡെൻസ് പൊട്ടാരോൺസിസ് സി എച്ച് ഐഗൻമാൻ , 1912 അക്വിഡെൻസ് റോണ്ടോണി ( എ. മിറാൻ‌ഡ-റിബെയ്‌റോ, 1918) അക്വിഡെൻസ് സൂപ്പർമാകുലാറ്റം ഹെർണാണ്ടസ്-അസെവെഡോ, മച്ചാഡോ-ആലിസൺ ലാസോ എ., 2015 അക്വിഡെൻസ് ടെട്രാമെറസ് ( ഹെക്കൽ, 1840) (സാഡിൽ സിച്ലിഡ്) തുബിചെന് അഎകുഇദെംസ് ഷൂട്ട്ഔട്ട് കുല്ലംദെര് എജ്ഗ് ഫെരേര, 1991 അക്വിഡെൻസ് വിരിഡിസ് ( ഹെക്കൽ, 1840) അവലംബം Wikimedia Commons has media related to Aequidens .
ഏയ്ഞ്ചലോ മാത്യൂസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Angelo_Mathews
ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം ക്യാപ്റ്റനാണ് ഏയ്ഞ്ചലോ മാത്യൂസ് .
2009ൽ പാകിസ്താനെതിരായ ടെസ്റ്റ്  പരമ്പരയിലാണ് ഏയ്ഞ്ചലോ മാത്യൂസ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.
പാകിസ്താൻ താരങ്ങളായ സയീദ് അജ്മലിന്റെയും മുഹമ്മദ് ആമിറിന്റെയും അരങ്ങേറ്റം ഈ പരമ്പരയിലായിരുന്നു.
പരമ്പരയിലെ മൂന്നാം ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ തന്റെ ആദ്യ അർധ സെഞ്ച്വറി നേടി.
2011ൽ കൊളംബോയിൽ വെച്ച് ഓസ്ട്രേലിയയ്ക്കെതിരെയാണ് തന്റെ ആദ്യ സെഞ്ച്വറി മാത്യൂസ് നേടിയത്.