smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ പൂഴിത്തോട് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ഹൃസ്വ ചിത്രം അവലംബം
കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഹിന്ദു ദേവതയാണ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ .
വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ , വേട്ടേക്കൊരു സ്വാമി, കിരാത സൂനു , കിരാത പുത്രൻ, ഹര സുതൻ, ശിവപാർവ്വതി പ്രിയതനയൻ   എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദേവൻ പല ബ്രാഹ്മണ - ക്ഷത്രിയ - നായർ തറവാടുകളുടേയും പരദേവതയാണ് .
വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ പൊതുവെ ശാന്തശീലനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ക്ഷിപ്രകോപിയായും പുരാവൃത്തങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കിരാത ശിവൻറേയും കിരാത പാർവ്വതിയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചത് സാക്ഷാൽ മഹാദേവൻ തന്നെയാണ്, അതിനാൽ തന്നെ അതി വിശേഷമാണത്രെ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകനെ ആരാധിയ്ക്കുന്നത്.
ശൈവമൂർത്തിയാണെങ്കിലും പാർവ്വതിയുടെ പുത്രനായതിനാൽ ശാക്തേയ അംശവും സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണു സുദർശന ചക്രത്തെ ആവാഹിച്ച് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകന് നൽകിയ പൊൻ ഛുരിക ഉള്ളതിനാൽ വൈഷ്ണവാംശയും ഉണ്ട്.
കളഭവും കസ്തൂരിയും വലിയ ഇഷ്ടമാണ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകന്.
മലനാടിൻറെ തനത് മൂർത്തികളിൽ ഒരാളും മലനാടിൻറെ രക്ഷിതാവായി പരിപാലിയ്ക്കുന്ന മൂർത്തിയുമാണ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ
കുറുംമ്പ്രനാട് രാജവംശത്തിന്റെയും, സാമന്തരാജാക്കൻമാരായ കിടാവ് (കുറുമ്പ്രനാട്ടിലേനായർ നാടുവാഴി വംശം) തറവാടുകളിലേയും കുലപരദേവതയാണ് വേട്ടക്കൊരുമകൻ രാജാവിന്റെയും, നാടുവാഴിയുടെയും പരദേവതയായിരുന്നതിനാൽ കുറുമ്പ്രനാട് ദേശങ്ങളിൽ പരദേവത എന്ന് തന്നെയാണ് ഈ ദേവൻ ഇന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രബല നാടുവാഴി പരമ്പരയായിരുന്ന കൊയിലാണ്ടി ചെങ്ങോട്ട്കാവിലേ പുനത്തിൽ തറവാട്, പുത്തലത്ത് തറവാട്, അരിക്കുളത്തേ അരീക്കര തറവാട് തുടങ്ങിയ കിടാവ് വിഭാഗങ്ങളുടെ തറവാടുകൾ ഈ ദേവന്റെ മുഖ്യ സങ്കേതങ്ങളായിരുന്നു.
ക്രമേണ ഇവരുടെ പടനായകൻമാരായ നായർ തറവാടുകളിലും ഈ ദേവനെ കുടിയിരുത്തി ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി.
കോഴിക്കോട് തമിഴ് ബ്രാമ്ഹണ സമൂഹത്തിലേ ചില കുടുംബങ്ങൾക്കും ഈ ദേവനുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധമുള്ളതായി കാണുന്നു.
നമസ്കാര പട്ടർ എന്നാണ് ഈ വിഭാഗം  അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദേവന്റെ ആരൂഢസ്ഥാനമായ ബാലുശ്ശേരിക്കോട്ടയിൽ ദേവ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാവുന്നതിന് നിസ്തുലമായ പങ്ക് വഹിച്ചവരാണ് ഈ വിഭാഗം.
ഇവർക്ക് ഇന്നും ബാലുശ്ശേരി കോട്ടയിൽ സവിശേഷമായ അവകാശങ്ങളുണ്ട.
വേട്ടേക്കൊരുമകൻ,വേട്ടയ്ക്കരുമകൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു രൂപങ്ങൾ ഗുണ്ടർട്ടിന്റെ നിഘണ്ടുവിൽ കാണാം.
വേട്ടേക്കരുമകനാണ് പഴയ രൂപം.
വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ എന്ന രൂപത്തിനാണ് ഇപ്പോൾ പ്രചാരം.
വേട്ടയ്ക്ക് + ഹരൻറെ (ഹരൻ = ശിവൻ) മകൻ വേട്ടയ്ക്കരുമകനും വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകനും ആയതായി വാദിക്കപ്പെടുന്നു.
അർജുനനു പാശുപതാസ്ത്രം നൽകാനായി കാട്ടാളരൂപം സ്വീകരിച്ച പാർവതീ - പരമേശ്വരന്മാർക്കുണ്ടായ ദിവ്യശിശുവാണ് വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ എന്നാണ്  സങ്കല്പം.
ബാലുശ്ശേരി കോട്ട യാണ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകന്റെ പ്രധാന ആസ്ഥാനം.
ഗൂഡല്ലൂർ നമ്പുമലൈ കോട്ട , ബാലുശ്ശേരി കോട്ട, തൃക്കലങ്ങോട്  എന്നീ ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്  വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻറെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ.
ഗുഡല്ലൂരിലെ നമ്പോലകോട്ടയാണ് വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകൻറെ മൂലസ്ഥാനം എന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിലാണ്  ഈ ദേവന് പ്രസിദ്ധിയും പ്രചാരവും കൂടുതലുള്ളത്.
വടക്കൻ കേരളത്തിലാണ് കൂടുതലായി വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകനെ ആരാധിക്കുന്നത്.
നീലേശ്വരം വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം കോട്ടയ്ക്കൽ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം നിലമ്പൂർ കോട്ട വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം തൃക്കലങ്ങോട് മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, മഞ്ചേരി ശ്രീകോട്ട വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം,പെരുവല്ലൂർ , തൃശ്ശൂർ ജില്ല
കേരളത്തിലെ വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വലിപ്പത്തിലും പ്രൗഢിയിലും ഭംഗിയിലും മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നത് നിലമ്പൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രമാണ്.
പഴയ തിരുവിതാംകൂർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട തിരുവനന്തപുരം കോട്ടയ്ക്കകം വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം കായംകുളം കൃഷ്ണപുരം കുറ്റിയിൽ കോവിലകം വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ചെങ്ങന്നൂർ (വഞ്ഞിപ്പുഴമഠം) അമ്പലപ്പുഴ ചേർത്തല (വാരനാട്) കോട്ടയം ഓളശ്ശ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ കാവ് , കോട്ടയം ജില്ല വടക്കൻ പറവൂർ ( പെരുവാരം ) ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മാവേലിക്കര, വഴുവാടി, കിരാതൻ കാവ് ശിവക്ഷേത്രം, തഴക്കര തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ചാവക്കാട് -  പൊന്നാനി തീരദേശ പാതയിൽ അണ്ടത്തോട്, പെരിയമ്പലം  കാട്ടുപുറം ശ്രീ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ  ക്ഷേത്രം.
( ഹിന്ദു സംസ്കാര പാഠശാലയെന്ന് പേരുകേട്ട പെരിയമ്പലം കൃഷ്ണാനന്ദ ആശ്രമം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമാണ് ) മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ വെളിയങ്കോട് പഞ്ചായത്ത്, എരമംഗലം അംശം, പെരുമുടിശ്ശേരി ദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പുരാതന ക്ഷേത്രമാണ് പെരിണ്ടിരി വേട്ടേക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം.
(പ്രശസ്ത തന്ത്രി കുടുംബമായ പെരിണ്ടിരി ചേന്നാസ്സ് മന ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമാണ് ) വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകൻ, ശിവൻ, വിഷ്ണു എന്നീ  പ്രധാന ആരാധനാ മൂർത്തികളുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ, ഭഗവതി, ഗണപതി ഉപ ദേവതകളും  ക്ഷേത്ര കുളത്തിനോട് ചേർന്ന് അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പുന്നത്തൂർ രാജവംശത്തിന്റെ അധീനതയിൽ ആയിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ഇപ്പോൾ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ്.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം "പന്തീരായിരം" ആണ്.
വൃശ്ചികം ഒന്ന് മുതൽ  മകരം ഒന്ന്  വരെ തുടരെ ( 60 - 61 ദിവസം ) കളംപാട്ട് നടത്തുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് പെരുമുടിശ്ശേരി.
വൃശ്ചികം പന്ത്രണ്ടാം ദിവസമാണ് നാട്ടുകാരുടെ സമർപ്പണമായി പന്തീരായിരം ആഘോഷിക്കുന്നത്.
വർഷങ്ങളായി പന്തീരായിരം ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങിൽ ഒന്നാണ് പെരിമുടിശ്ശേരി വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകൻ ക്ഷേത്രം.
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ എടപ്പാൾ - കുറ്റിപ്പുറം റോഡിൽ കണ്ടനകം എന്ന സ്ഥലത്തും ഒരു വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകൻ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്‌.
എരുവെട്ടിക്കാവ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യനൂർ ക്ഷേത്രം , കോട്ടയ്ക്കൽ ,മലപ്പുറം ജില്ല ( ഉപദേവൻ ) കൊഴക്കോട്ടക്കൽ വേട്ടക്കൊരുമകൻ കാവ് , കുറുവിലങ്ങാട് കോട്ടയം ജില്ല മാത്തൂർ മന , പാഞ്ഞാൾ,തൃശ്ശൂർ കോട്ടുവോടത്ത് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ കളരി ക്ഷേത്രം, നോർത്ത് പറവൂർ, എറണ്ണാകുളം ജില്ല തിരുവനന്തപുരം വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം പടിഞ്ഞാറേ ചാത്തല്ലൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, മലപ്പുറം ജില്ല ഏങ്ങണ്ടിയൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ,തൃശ്ശൂർ ചോലക്കാവ് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , ചേമ്പ്ര വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം,തിരൂർ,മലപ്പുറം ജില്ല വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , തോട്ടക്കാട് ചിറമംഗലം   വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , പരപ്പനങ്ങാടി ,മലപ്പുറം ജില്ല വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , വരാപ്പുഴ, എറണ്ണാകുളം ജില്ല വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, കാടകുർശ്ശി, കണ്ണാടി , കണ്ണൂർ ജില്ല ഇടിയപ്പത് വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം,കുറ്റിക്കാട്ടൂർ,കോഴിക്കോട് ജില്ല വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, താമരക്കാട്,വെളിയന്നൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , പുറമേരി വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , കൊട്ടില, തളിപ്പറമ്പ്, കണ്ണൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , മലപ്പറമ്പ് , കോഴിക്കോട് കളത്തിൽ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , പൂക്കാട്ടുപ്പടി വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ,  നുച്ചിയാട്,വയത്തൂർ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , ഏര്യം ,പനപ്പുഴ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , പരിയാരം, കണ്ണൂർ കണ്ടനകം വേട്ടേക്കരൻ കാവ് തൃപ്രങ്ങോട്ട്  ശിവക്ഷേത്രം , തൃപ്രങ്ങോട്  ,  തിരൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല  ( ഉപദേവൻ ) വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ,എടപ്പാൾ തിരുകുട്ടിശ്ശേരി വേട്ടേക്കരൻ ക്ഷേത്രം എടവണ്ണ കോവിലകം വക വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, അമരമ്പലം , മലപ്പുറം ജില്ല കൂട്ടുമ്മേൽ കോയിക്കൽ വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം ഒറ്റൂർ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം  ( ഉപദേവൻ ) വെള്ളൂർ കൊട്ടണഞ്ചേരി വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം , കണ്ണൂർ ജില്ല വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, വടക്കേത്തറ,അകത്തേത്തറ,പാലക്കാട് ജില്ല
വേട്ടേയ്ക്കൊരു മകനെ പരദേവതയാക്കിയിട്ടുള്ള കോവിലകങ്ങളും നായർ തറവാടുകളും അനവധിയാണ്.
ചില നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളിലും പരദേശി ബ്രഹ്മണ ഗൃഹങ്ങളിലും വേട്ടേയ്ക്കൊരുമകൻ ആരാധനാ മൂർത്തിയാണ്.
അവലംബം ↑ വേട്ടക്കൊരുമകൻ പരദേവത Vettakkorumakan എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ്
ജർമനിയുടെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനമാണ് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് ( Baden-Württemberg ).
35,751 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണവും 1.1 കോടി ജനസംഖ്യയുമായി ജർമനിയിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സംസ്ഥാനമാണ് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ്.
വലിപ്പത്തിൽ ഏകദേശം കേരളത്തോളം വരും ഈ പ്രവിശ്യ.
വികസനത്തിലും മറ്റു സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സൂചികകളിലും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം പ്രധാന വാണിജ്യ നഗരമായ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് ആണ്.
മാൻഹൈം , കാൾസ്റൂഹെ , ഫ്രൈബുർഗ് എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങൾ.
ബാഡൻ, വ്യൂർട്ടംബർഗ്-ബാഡൻ, വ്യൂർട്ടംബർഗ്-ഹോഹൻസൊല്ലേർൺ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ യോജിപ്പിച്ച് 1952-ൽ ആണ് ബാഡൻ വ്യൂർട്ടംബർഗ് രൂപീകരിച്ചത്.
ഫ്രാൻസ്, സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്, ജർമൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ റീൻലാൻഡ് പലാറ്റിനേറ്റ്, ഹെസ്സൻ, ബവേറിയ എന്നിവയുമായി ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങൾ നെക്കാർ നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് , ട്യൂബിൻഗൻ, ഹൈൽബ്രോൺ, ഹൈഡൽബർഗ് , മാൻഹൈം എന്നിവയിലൂടെ നെക്കാർ കടന്നുപോകുന്നു.
റൈൻ നദി പടിഞ്ഞാറ് അതിർത്തിയും തെക്കൻ അതിർത്തിയിലെ വലിയ ഭാഗവും രൂപീകരിക്കുന്നു.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യ പർവത നിരകളായ ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റ് (ഷ്വാർസ് വാൽഡ്) അപ്പർ റൈൻ താഴ്വരയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
നെക്കാർ, ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റ്, ഡാന്യൂബ് എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഷ്വാബിയൻ ആൽബ്സ് യൂറോപിലെ പ്രധാന ജലസ്രോതസ്സുകളിൽ ഒന്നാണ്.
യൂറോപ്പിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകമായ കോൺസ്റ്റൻസ് (ജർമൻ: ബോഡൻ സേ) ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ്, ഓസ്ട്രിയ, സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്, ബവേറിയ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഡാന്യൂബ് നദി ഉദ്ഭവിക്കുന്നത് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റിൽ നിന്നാണ്.
രാഷ്ട്രീയം ഭരണ സംവിധാനം സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് കാൾസ്റൂഹെ ഹൈഡൽബർഗ് ഫ്രൈബുർഗ് മാൻഹൈം ഉൽമ് ബാഡൻ-ബാഡൻ
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് മുപ്പത്തഞ്ചു ജില്ലകളും (ജർമൻ: ലാൻഡ്ക്രയിസ്), ഒൻപത് സ്വതന്ത്ര നഗരങ്ങളും (സ്റ്റാഡ്റ്റ്ക്രയിസ്) ആയി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇവയെല്ലാം നാലു ഭരണാധികാര ജില്ലകളായി (റെഗീറുങ്ങ്സ്-ബെസിർക്) തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട്, കാൾസ്റൂഹെ, ഫ്രൈബുർഗ്, ട്യൂബിൻഗൻ.
Map ആൽബ്-ഡൊണാവ് ബിബെറാഖ് ബോഡൻസേ ബ്യോബ്ലിൻഗൻ ബ്രൈസ്ഗാവ്-ഹോക്സ്ഷ്വാർസ്വാൽഡ് കാല്വ് കോൺസ്റ്റൻസ് എമ്മെൻഡിൻഗൻ എൻസ് എസ്സ്ലിൻഗൻ ഫ്രോയിഡൻസ്റ്റാഡ്റ്റ് ഗ്യോപ്പിൻഗൻ ഹൈഡൻഹൈം ഹൈൽബ്രോൺ ഹോഹൻലോഹെ കാൾസ്റൂഹെ ല്യോറാഖ് ലൂഡ്വിഗ്സ്ബുർഗ് മൈൻ-ടൗബർ നെക്കാർ-ഓഡൻവാൽഡ്-ക്രൈസ് ഓർടൻനാവ് ക്രൈസ് ഓസ്റ്റാൽബ് ക്രൈസ് റാസ്റ്റാറ്റ് റാവൻസ്ബുർഗ് റെംസ്-മുറ്-ക്രൈസ് റോയ്ട്ട്ലിൻഗൻ റൈൻ-നെക്കാർ-ക്രൈസ് റോട്ട്വൈൽ ഷ്വേബിഷ് ഹാൾ ഷ്വാർസ്വാൽഡ്-ബാർ-ക്രൈസ് സിഗ്മാറിൻഗൻ ട്യൂബിൻഗൻ ടുട്ട്ലിൻഗൻ വാൽഡ്ഷുട് സൊല്ലെൻആൽബ്ക്രൈസ്
35 ജില്ലകൾക്കു പുറമെ ഇവയിലൊന്നും പെടാത്ത ഒൻപത് അധിക സ്വതന്ത്ര നഗരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
കോഡ് നഗരം വിസ്തീർണ്ണം (ച.കി.മീ) ജനസംഖ്യ 2007 ജനസംഖ്യ 2017 ഭരണമേഖല A ബാഡൻ-ബാഡൻ 140.18 54,853 54,718 കാൾസ്റൂഹെ B ഫ്രൈബുർഗ് 153.06 219,430 229,636 ഫ്രൈബുർഗ് C ഹൈഡൽബർഗ് 108.83 145,311 160,601 കാൾസ്റൂഹെ D ഹൈൽബ്രോൺ 99.88 121,627 125,113 സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് E കാൾസ്റൂഹെ 173.46 288,917 311,919 കാൾസ്റൂഹെ F മാൻഹൈം 144.96 309,795 307,997 കാൾസ്റൂഹെ G പ്ഫോർസ്ഹൈം 98.02 119,423 124,289 കാൾസ്റൂഹെ H സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് 207.35 597,176 632,743 സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് I ഉൽമ് 118.69 121,434 125,596 ട്യൂബിൻഗൻ ജനങ്ങൾ
10,486,660 ആണ് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ ജനസംഖ്യ: 5,354,105 സ്ത്രീകളും 5,132,555 പുരുഷന്മാരും .
2006 ൽ 1000 ജനസംഖ്യയ്ക്ക് 8.61 എന്ന ജനനനിരക്കും 1000 ൽ 8.60 എന്ന മരണനിരക്കും തുല്യമായിരുന്നു.
14.87 ശതമാനം ജനസംഖ്യ 15 വയസ്സിനു താഴെയായിരുന്നു, 65 വയസിനും അതിനുമുകളിലും പ്രായമുള്ളവരുടെ ജനസംഖ്യ 18.99 ശതമാനമായിരുന്നു.
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് എക്കാലവും കുടിയേറ്റക്കാരെ ആകർഷിച്ചിരുന്നു.
ജർമനിയുടെ ഫെഡറൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓർഗനൈസേഷന്റെ 2013 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ജനസംഖ്യയിൽ ഏതാണ്ട് 28% പേരും മൈഗ്രേഷൻ പശ്ചാത്തലമുള്ളവരാണ്; ദേശീയ ശരാശരിയായ 21 ശതമാനത്തെക്കാളും കൂടുതലാണിത്.
ഹാംബർഗ്, ബ്രെമെൻ എന്നീ നഗരങ്ങൾ ഒഴികെ മറ്റെല്ലാ ജർമൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെക്കാളും ഉയർന്നതാണ് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ ഇമ്മിഗ്രന്റ്സിന്റെ അനുപാതം.
2014 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ജനസംഖ്യയിലെ 9,355,239 പേർ ജർമ്മൻ പൗരന്മാരും 1,131,421 പേർ വിദേശികളും ആണ്.
ക സ തി Largest cities or towns in ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് www .statistik .baden-wuerttemberg .de Rank Regierungsbezirk Pop.
സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് മാൻഹൈം 1 സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് 613,392 കാൾസ്റൂഹെ ഫ്രൈബുർഗ് 2 മാൻഹൈം കാൾസ്റൂഹെ 314,931 3 കാൾസ്റൂഹെ കാൾസ്റൂഹെ 297,488 4 ഫ്രൈബുർഗ് ഫ്രൈബുർഗ് 229,144 5 ഹൈഡൽബർഗ് കാൾസ്റൂഹെ 149,633 6 ഹൈൽബ്രോൺ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് 124,257 7 ഉൽമ് ട്യൂബിൻഗൻ 123,672 8 പ്ഫോർസ്ഹൈം കാൾസ്റൂഹെ 120,709 9 റോയ്ട്ട്ലിൻഗൻ ട്യൂബിൻഗൻ 112,735 10 എസ്സ്ലിൻഗൻ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് 92,629
1534-ലെ നവീകരണത്തിനു ശേഷം വ്യൂർട്ടംബർഗിന്റെ മധ്യ-ഉത്തര മേഖലകളിൽ പരമ്പരാഗതമായി പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് (പ്രത്യേകിച്ച് ലൂഥറൻ ) വിശ്വാസികളാണ് കൂടുതൽ.
ബാഡന്റെ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗം (ഹൈഡൽബർഗ് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം) കാല്വിനിസത്തിന്റെ സ്വാധീന മേഖലകളായിരുന്നു.
അപ്പർ സ്വാബിയ, അപ്പർ നെക്കാർ താഴ്വര, ബാഡന്റെ തെക്കുഭാഗം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പ്രധാനമായും റോമൻ കത്തോലിക്കുമാണ്.
മുസ്ലിംകൾ പ്രധാനമായും തുർക്കി , സിറിയ , കൊസോവോ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരാണ്.
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ മതങ്ങൾ, 2011 മതം ശതമാനം റോമൻ കത്തോലിക്കർ 37% പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകൾ 33% മുസ്‌ലിംകൾ 6% മറ്റു മതസ്ഥരും നാസ്തികരും 24%
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ വിദേശികൾ പ്രധാനമായും ചുവടെ പറയുന്ന രാജ്യക്കാരാണ്.
കൂടാതെ ചെറിയ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്നവരാണ്.
തുർക്കി 257,310 ഇറ്റലി 182,185 റൊമാനിയ 131,000 ക്രൊയേഷ്യ 109,500 പോളണ്ട് 84,340 ഗ്രീസ് 81,150 സിറിയ 73,705 കൊസോവോ 55,235 ഹംഗറി 50,025 സെർബിയ 41,445 ബൾഗേറിയ 38,035 ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന 37,125 ഇറാഖ് 29,905 ഫ്രാൻസ് 29,880 റഷ്യ 29,860 പോർച്ചുഗൽ 29,515 ഓസ്ട്രിയ 27,045 സ്പെയിൻ 25,195 അഫ്ഗാനിസ്താൻ 23,215 ചൈന 21,465 ടൂറിസം
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് ഒരു ജനപ്രിയ അവധിക്കാല പ്രദേശമാണ്.
നിരവധി ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തലസ്ഥാന നഗരമായ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് പ്രകൃതിരമണീയവും അതേസമയം തന്നെ ഒരു ആധുനിക വ്യാവസായിക നഗരവുമാണ്.
നഗരത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയും അന്തരീക്ഷവും ടൂറിസ്റ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
പ്രധാനമായും നഗരത്തിന്റെ ഉള്ളിലെ പാർക്കുകളും (ഷ്ലോസ്സ്പാർക്ക്, കില്ലേർസ്ബർഗ്), ചരിത്രപരമായ വിൽഹെൽമ മൃഗശാലയും, കൊട്ടാരങ്ങളും (ഷ്ലോസ്സ്പ്ലാറ്റ്സ്, കാസിൽ സോളിറ്റ്യൂഡ് പോലെയുള്ളവ), ബാഡ് കൻസ്റ്റാറ്റിലെ റോമൻ മിനറൽ സ്പ്രിംഗ് ബാത്തും, മ്യൂസിയങ്ങളും (ലാൻഡസ് മ്യൂസിയം, ബെൻസ് മ്യൂസിയം, പോർഷെ മ്യൂസിയം), അതുപോലെതന്നെ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളും (തിയറ്റർ, ഓപ്പറ) മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളും ധാരാളം ടൂറിസ്റ്റുകളെ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ടിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു.
ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻറ്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഉലമിലെ ചർച്ച് ടവർ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയതാണ്.
സ്പാകളും കസിനോകളും ഉള്ള ബാഡൻ-ബാഡൻ; പ്രാചീന സർവ്വകലാശാലകളും നെക്കാർ തീരത്തെ കോട്ടകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഹൈഡൽബർഗ്, ട്യൂബിൻഗൻ നഗരങ്ങൾ; ലൂഡ്വിഗ്സ്ബുർഗ്, കാൾസ്റൂഹെ നഗരങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ടൂറിസ്റ്റുകലുടെ ഇഷ്ട സ്ഥലങ്ങളാണ്.
പ്രാചീന ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന റൈഷെനാവ് ദ്വീപ്, മൗൾബ്രോൺ (രണ്ടിനും ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം ), ബേബെൻഹൗസൻ ആബെ എന്നിവ ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലാണ്.
വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിലെ സ്വതന്ത്ര നഗരങ്ങളായ (ജർമ്മൻ: Freie und Reichsstädte) ബീബെറാഖ്, എസ്സ്ലിൻഗൻ, ഹൈൽബ്രോൺ, റാവൻസ്ബുർഗ്, റോയ്ട്ട്ലിൻഗൻ, ഷ്വേബിഷ് ഹാൾ എന്നിവയും ജർമ്മനിയിലെ തെക്കേയറ്റത്തെയും ഏറ്റവും തെളിഞ്ഞതുമായ ഫ്രൈബുർഗ് നഗരവും ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലെ പ്രധാന ടൂറിസ്റ്റ് ആകർഷണം ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റ് ആണ്.
ശൈത്യ കാലത്ത് സ്കീയിങിനായും വേനൽ കാലത്ത് ഹൈകിങിനായും അനവധി പേർ ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റ് പ്രദേശത്തേക്കെത്തുന്നു.
അപ്പർ നെക്കാർ താഴ്വരയുടെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളും (റോട്ട്വൈലിലെ കാർണിവൽ പ്രസിദ്ധം); ഡാന്യൂബ് താഴ്വരയിലെ ഷ്വാബിയൻ ആൽബും (ഹോഹൻസോള്ളേൺ കോട്ട, സിഗ്മറിംഗൻ കോട്ട എന്നിവ); അപ്പർ റൈൻ താഴ്വര; കോൺസ്റ്റൻസ് തടാകം (ജർമ്മൻ: Bodensee; യൂറോപ്പിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ഇതിനടുത്ത കോൺസ്റ്റൻസ്, മീർസ്ബർഗ് പട്ടണങ്ങൾ പുരാതനകാലത്ത് ബിഷപ് കൗൺസിൽ യോഗങ്ങൾ നടന്നിരുന്ന നഗരങ്ങളാണ്); നവീനശിലായുഗകാല ഗ്രാമമായ ഉൺടറൂൾഡിൻഗൻ; മൈനാവിലെ ഫ്ലവർ ദ്വീപ്, സെപ്പലിൻ ആകാശക്കപ്പലിന്റെ ജന്മദേശമായ ഫ്രീഡ്രിക്ഷാഫൻ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും പ്രസിദ്ധം.
വസന്തകാലത്തും ശരത്കാലത്തും (ഏപ്രിൽ / മെയ്, സെപ്തംബർ / ഒക്ടോബർ)  ബിയർ ഉത്സവങ്ങൾ (രസകരമായ മേളകൾ) സ്റ്റുട്ട്ഗാറ്ട്ടിലെ കാൻസ്റ്റാറ്റർ വാസനിലെ നടക്കുന്നു.
മ്യൂനിക്കിലെ ഒക്ടോബർഫെസ്റ്റിന് ശേഷം ഏറ്റവും വലിയ ഉൽസവമാണ് കാൻസ്റ്റാറ്റർ ഫോക്സ്ഫെസ്റ്റ്.
നവംബറിലും ഡിസംബറിനും നടക്കുന്ന ക്രിസ്തുമസ് വിപണികൾ എല്ലാ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലും ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് ആകർഷണം ആണ്.
ഇവയിൽ ഏറ്റവും വലുത് ക്രിസ്മസിന് മുമ്പുള്ള മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് ഷ്ലോസ്സ്പ്ലാറ്റ്സിൽ നടക്കുന്ന ക്രിസ്തുമസ് വിപണിയാണ്.
മാൻഹൈമിൽ നിന്ന് ഹൈഡൽബർഗ്, വീസ്ലോഖ് വഴി പ്ഫോർസ്ഹൈം വരെയുള്ള 194 കി.
റോഡ് വശ്യമനോഹരമായ യാത്ര സമ്മാനിക്കുന്നു.
കാൾ ബെൻസിന്റെ പത്നിയായ ബെർത്ത ബെൻസ് 1888 ഓഗസ്റ്റ് മാസത്തിലുടനീളം നടത്തിയ ലോകത്തിലെ കാറിലൂടെയുള്ള ആദ്യ ദീർഘദൂര യാത്രയുടെ സ്മരണാർത്ഥം ഈ പാത ബെർത്താ ബെൻസ് മെമ്മോറിയൽ റൂട്ട് എന്നു നാമകരണം ചെയ്തിരുക്കുന്നു.
യൂറോപ്പിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രാചീനവും പ്രശസ്തവുമായ ഹൈഡൽബെർഗ് സർവകലാശാല (1386 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്, ആധുനിക ജർമ്മനിയിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ സർവ്വകലാശാല), ഫ്രൈബുർഗ് സർവകലാശാല (1457 ൽ സ്ഥാപിതമായത്), ട്യൂബിൻഗൻ സർവകലാശാല (1477-ൽ സ്ഥാപിതമായത്) എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിലാണ്.
സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട് സർവകലാശാല (1829 ൽ സ്ഥാപിതമായത്), കാൾസ്റൂഹെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്ക്നോളജി (1825 ൽ സ്ഥാപിതമായത്) എന്നീ സർവകലാശാലകൾ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തു മികച്ചു നിൽക്കുന്നു.
ജർമ്മനിയിലെ മികച്ച 9 സാങ്കേതിക സർവകലാശാലകളായ TU 9 ൽ ഇവ രണ്ടും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇവ കൂടാതെ മാൻഹൈം, ഉലമ്, ഹോഹൻഹൈം എന്നിവിടങ്ങളിലെ സർവകലാശാലകളും, ഒരു ഡസനിലധികം ഹോക്ഷൂളേകളും അനവധി ഫോക്സ് ഹോക്ഷൂളേകളും മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങളും ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ജർമനിയിൽ അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള സംസ്ഥാനമാണ് ബാഡൻ-വ്യൂർട്ടംബർഗ് (ബർലിൻ, ഹാംബുർഗ് എന്നീ നഗരങ്ങൾ ഒഴികെ).
പേപ്പാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Peppara_Small_Hydro_Electric_Project
പ്രതിവർഷം 11.5 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിന്റെ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയാണ് പേപ്പാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി .
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിതുര ക്കു സമീപം ആര്യനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ആദിവാസി മലയോര മേഖലയായ മീനാങ്കലിൽ പേപ്പാറ അണക്കെട്ടിന് ചേർന്ന് താഴെയാണ്  പദ്ധതിയിലെ പവർ ഹൗസ് നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് , .
1996 ജൂൺ 15 നു ഇതു പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി.
1) പേപ്പാറ പവർ ഹൗസ്
1) പേപ്പാറ അണക്കെട്ട് (പേപ്പാറ ജലസംഭരണി) വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം
പേപ്പാറ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയിൽ 3 മെഗാവാട്ടിന്റെ ഒരു ടർബൈൻ  (Kaplan  Type -Koessler Gesmbh -Austria )   ഉപയോഗിച്ച് 3 മെഗാവാട്ട്   വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു .
ജ്യോതി ഇന്ത്യ  ആണ്  ജനറേറ്റർ.
വാർഷിക ഉൽപ്പാദനം 11.5   MU ആണ്.
1996 ജൂൺ 15  നു  യൂണിറ്റ് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.
യൂണിറ്റ് റേറ്റിംഗ് കമ്മീഷൻ ചെയ്ത ദിവസം യൂണിറ്റ് 1 7.5 MW 15.06.1996 കൂടുതൽ കാണുക കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളുടെ പട്ടിക കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടിക
പേപ്പാറ അണക്കെട്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Peppara_Dam
കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിതുര ക്കു സമീപം ആര്യനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ആദിവാസി മലയോര മേഖലയായ മീനാങ്കലിൽ കരമനായാറിൽ കുറുകെ നിർമിച്ച  അണക്കെട്ടാണ് പേപ്പാറ ഡാം .
ഈ ഡാമിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള മേഖല പേപ്പാറ വന്യജീവിസംരക്ഷണകേന്ദ്രം , എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
1983-ലാണ് പേപ്പാറ ഡാം നിലവിൽ വരുന്നത്.
ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടുത്തെ വന്യമേഖലയുടെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ഇതിനെ  സംരക്ഷണ മേഖലയായി 1983 ൽ തന്നെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.
ഈ ഭാഗം ആദ്യം പുതുപ്പിള്ളിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ഇതിൽ പാലോട് റിസർവിന്റേയും ( 24 ച. �കിലോ�ീ. (260,000,000 sq ft) ), കൊട്ടൂർ റിസർവിന്റെയും ( 29 ച. �കിലോ�ീ. (310,000,000 sq ft) ) വനഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഡാമിനു താഴെ കെഎസ്ഇബി യുടെ ചെറിയ ഹൈഡ്രോ ഇലക്ട്രിക് പദ്ധതിയിൽ   3  മെഗാവാട്ട് ടർബൈൻ ഉപയോഗിച്ച്   വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു .
വാർഷിക ഉൽപ്പാദനം 11 .5  MU ആണ്.
1996 ജൂൺ 15 ന് യന്ത്രം കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.
ചിത്രശാല പേപ്പാറ വന്യജീവിസംരക്ഷണകേന്ദ്രം പേപ്പാറ ഡാം പേപ്പാറ ഡാം കൂടുതൽ കാണുക കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടിക കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളുടെ പട്ടിക അവലംബം
ബുരിഗംഗ നദി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Buriganga_River
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ധാക്കയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദിയാണ് ബുരിഗംഗ ( ബംഗാളി : বুড়িগঙ্গা ).
കലാട്ടിയയ്ക്കു സമീപം ധാലേശ്വരി നദിയുടെ കൈവഴിയായ കർണാട്ടലിയിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ഈ നദിക്ക് 27 കിലോമീറ്റർ നീളവും ശരാശരി 400 മീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്.
7.6 മീറ്റർ മുതൽ 18 മീറ്റർ വരെ ആഴമുള്ള ഈ നദിയിലാണ് ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും ജനത്തിരക്കേറിയ തുറമുഖമായ ധാക്ക സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
നിരന്തരം മലിനീകരണത്തിനു വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ബൂരിഗംഗ നദി ധാക്കാ തുറമുഖത്തിലെ ആളുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനു കനത്ത വെല്ലുവിളി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.
ഒരുകാലത്ത് ബംഗ്ലാദേശി തലസ്ഥാനത്തിന്റെ ജീവരേഖയായിരുന്ന ഈ നദി ഇന്ന് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മലിനീകരിക്കപ്പെട്ട നദികളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ബുരിഗംഗാ നദിക്ക് ആ പേരു ലഭിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു കഥയുണ്ട്.
പണ്ടുകാലത്ത് ഗംഗാ നദിയുടെ ഒരു കൈവഴി ധാലേശ്വരി നദി മുഖേന ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ പതിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.
കാലാന്തരത്തിൽ ഈ കൈവഴിയുടെ ഗതി മാറുകയും ഗംഗയുടെ പ്രധാന ഒഴുക്കിൽ നിന്നു പൂർണ്ണമായും വേർപെടുകയും ചെയ്തു.
അതോടെ ഈ കൈവഴിക്ക് 'പുരാതന ഗംഗ' എന്നർത്ഥത്തിൽ 'ബുരിഗംഗ' എന്ന പേരുലഭിച്ചു.
ചരിത്രം ധാക്കാ നഗരം ബുരിഗംഗയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ.
1885-ലെ ദൃശ്യം
ബംഗ്ലാദേശിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഗംഗാ നദിയുടെ പ്രധാന കൈവഴിയായ പത്മ നദിക്ക് എ.ഡി. 1600-നും 2000 -ത്തിനുമിടയിൽ സാരമായ ഗതിമാറ്റമുണ്ടായി.
അതിനുമുമ്പ് ഏതൊക്കെ വഴികളിലൂടെയാണ് പത്മ ഒഴുകിയിരുന്നതെന്നു കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ബുരിഗംഗ, രാംപുർ ബോലിയ (രാജ്ഷാഹി) , ചലൻ ബീൽ, ധാലേശ്വരി, ധാക്ക , മേഘ്ന എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ പത്മാ നദി ഒഴുകിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
ബൂരിഗംഗ എങ്ങനെയാണ് ഗംഗാ നദിയിൽ  നിന്നു പൂർണ്ണമായും വേർപെട്ടതെന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.
മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലം മുതൽ ബൂരി ഗംഗ നദിയോടു ചേർന്ന് ധാക്ക തുറമുഖം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ബുരിഗംഗയിലെ കൂറ്റൻ തിരമാലകൾ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
ബംഗ്ലാദേശിലെ കലാട്ടിയയ്ക്കു സമീപം ധാലേശ്വരി നദിയിൽ നിന്നാണ് ബുരി ഗംഗാ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ധാക്ക , നാരായൺ ഗഞ്ച് എന്നീ ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഈ നദിക്ക് ആകെ 27 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്.
കമ്രാൻ ഗീർ ചാർ എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് തുരഗ് നദി ബുരിഗംഗയിൽ ചേരുന്നു.
ബുരിഗംഗാ നദിയിലെ ഭൂരിഭാഗം ജലവും തുരഗ് നദിയിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
ധാക്ക തുറമുഖം ധാക്ക തുറമുഖം
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന ധാക്ക തുറമുഖം ബുരിഗംഗ നദിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ തുറമുഖമാണിത് .
രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കുമുള്ള കപ്പലുകൾ ഈ തുറമുഖം വഴി കടന്നുപോകുന്നു.
അരി , പട്ട് , പരുത്തി , ചണം എന്നിങ്ങനെ ബംഗ്ലാദേശിനു മികച്ച വരുമാനം നേടിത്തരുന്ന പല ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഈ തുറമുഖത്തിലൂടെ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
ധാക്കയുടെ വികസനത്തിൽ ബുരിഗംഗ നദി നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു.
ജലമലിനീകരണം ബുരിഗംഗ നദി.
ധാക്കയിലെ പാലത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം
ഒരുകാലത്ത് ധാക്കാ നഗരത്തിലെ പ്രധാന കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സായിരുന്നു ബുരിഗംഗ.
എന്നാൽ ഇന്ന് കടുത്ത മലിനീകരണം മൂലം ഇവിടുത്തെ ജലം കുടിക്കാൻ യോഗ്യമല്ലാതായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.
വീടുകൾ, ഫാക്ടറികൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മാലന്യങ്ങൾ, മൃഗങ്ങളുടെ ജഡങ്ങൾ , പ്ലാസ്റ്റിക് , എണ്ണ എന്നിവയാൽ ബുരിഗംഗ നദി നിരന്തരം മലിനപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
എല്ലാ ദിവസവും നദിയിലേക്ക് 21600 ഘനമീറ്റർ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതായി ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം തന്നെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ധാക്കയ്ക്കു സമീപമുള്ള ഒമ്പതു വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ബുരിഗംഗയെ പ്രധാനമായും മലിനമാക്കുന്നതെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു.
ബംഗ്ലാദേശിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മലിനമാക്കപ്പെടുന്ന നദികളിലൊന്നായ ബുരിഗംഗ കടുത്ത വരൾച്ചാഭീഷണിയും നേരിടുന്നു.
ധാക്കാ നഗരത്തിലെ ജനത്തിരക്കു വർദ്ധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് നദീതീരത്ത് ധാരാളം കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇതിന്റെ ഫലമായി നദിയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളത്തിനു പകരം ചെളി അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കുന്നു.
കടുത്ത മലിനീകരണവും വരൾച്ചാ ഭീഷണിയും നേരിടുന്ന നദിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി 2009 -ൽ 'ബുരിഗംഗ റിവർ കീപ്പർ' എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ചു.
അതിനുശേഷം നദീ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഊർജ്ജിതമായി നടന്നു.
ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാരിന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം 2016 - 17 കാലഘട്ടത്തിൽ നദീജലത്തിന്റെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
൧ അനധികൃതമായ കയ്യേറ്റം മൂലം
ബുരിഗംഗ നദിയുടെ നീളം 27 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്നും 18 കിലോമീറ്ററായി കുറഞ്ഞെന്ന് ബുരിഗംഗ റിവർ കീപ്പർ സംഘടനയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ പറയുന്നു.
ചിത്രശാല ബുരിഗംഗ നദി ഒരു സായാഹ്ന ദൃശ്യം സദർ ഘട്ടിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച നദീതീരത്തു കൈതച്ചക്ക വിൽക്കുന്നു ധാക്കാ നഗരത്തിലെ സദർ ഘട്ട് തുറമുഖവും ബുരിഗംഗാ നദിയും സദർ ഘട്ട് ചെറിയ വള്ളങ്ങൾ ഡ്രെജിംഗ് നടക്കുന്നു അവലംബം പുറംകണ്ണികൾ Youtube.com: Time lapse video of the Buriganga River Buriganga River എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
23°38′N 90°26′E ﻿ / ﻿ 23.633°N 90.433°E ﻿ / 23.633; 90.433
ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ 2019
ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയുടെ 56-ാമത് പതിപ്പാണ് ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ 2019 .
ഈ സൗന്ദര്യമത്സരം 2019 ജൂൺ 15-ന് ഇൻഡോറിലെ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്നു.
പരിപാടിയുടെ അവസാനത്തിൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ അനുക്രീതി വാസ് തന്റെ പിൻഗാമിയായി രാജസ്ഥാനിലെ സുമൻ റാവോയെ കിരീടമണിയിച്ചു.
കൂടാതെ മിസ്സ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ റണ്ണർ-അപ്പ് ആയ മീനാക്ഷി ചൗധരി തന്റെ പിൻഗാമിയായി ഛത്തീസ്‌ഗഢ്ഡിലെ ശിവാനി ജാധവിനെ മിസ്സ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്ത്യ 2019-ആയും, ഗായത്രി ഭാരദ്വാജ്‌ ബീഹാറിലെ ശ്രേയ ശങ്കറിനെ മിസ്സ് ഇന്ത്യ യുണൈറ്റഡ് കോണ്ടിനെന്റസ് 2019-ആയും, ശ്രേയ റാവോ തെലംഗാണയിലെ സഞ്ജന വിജിനെ റണ്ണർ-അപ്പ് ആയും കിരീടധാരിയാക്കി.
നോർത്ത്/വടക്ക്, സൗത്ത്/തെക്ക്, ഈസ്റ്റ്/കിഴക്ക്, വെസ്റ്റ്/പടിഞ്ഞാറ് എന്നീ നാല് സോൺ-ഉകളിൽ (മേഖലകളിൽ) നിന്നുമുള്ള അതേതു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ വിജയികൾ തന്റെ സംസ്ഥാനത്തെ പ്രതിനിതീകരിച്ച് മിസ്സ് ഇന്ത്യ 2019 ഗ്രാൻഡ് ഫിനാലെയിൽ പങ്കെടുക്കും.
ഫലം Color key വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു റണ്ണർ-അപ്പ് ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു ഫൈനലിസ്റ്റുകളിൽ അല്ലെങ്കിൽ സെമി-ഫൈനലിസ്റ്റുകളിൽ ഒന്നായി അവസാനിച്ചു അന്തിമ ഫലങ്ങൾ സ്ഥാനാർഥി(കൾ) അന്താരാഷ്ട്ര പ്ലേസ്മെന്റുകൾ മിസ്സ് ഇന്ത്യ വേൾഡ് 2019 രാജസ്ഥാൻ - സുമൻ റാവോ 2nd റണ്ണർ-അപ്പ് മിസ്സ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്ത്യ 2019 ഛത്തീസ്‌ഗഢ് - ശിവാനി ജാധവ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു മിസ്സ് ഇന്ത്യ യുണൈറ്റഡ് കോണ്ടിനെന്റസ് 2019 ബിഹാർ - ശ്രേയ ശങ്കർ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു 2nd റണ്ണർ-അപ്പ് തെലംഗാണ - സഞ്ജന വിജ് ടോപ് 6 ആസാം - ജ്യോതിശ്മിതാ ബാറുവാഹ്‌ ഉത്തർ‌പ്രദേശ് - ശിനാറ്റ ചൗഹാൻ ടോപ് 12 ഗുജറാത്ത് - മാൻസി തക്സക് മധ്യപ്രദേശ്‌ - ഗരിമ യാദവ് മഹാരാഷ്ട്ര - വൈഷ്ണവി അന്ധാലെ മിസോറം - ലാൽനുന്തരി റുവാലിങ് പഞ്ചാബ് - ഹർനാസ് കൗർ ഉത്തരാഖണ്ഡ് - സിദ്ധി ഗുപ്ത
ഓരോ മേഖലയ്ക്കും ഒരു മെന്റോർ (മാർഗദർശി) നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്: നോർത്ത്/വടക്ക് സൗത്ത്/തെക്ക് മേഖല: ദിയ മിർസ (മിസ്സ് ഏഷ്യ പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ 2000) ഈസ്റ്റ്/കിഴക്ക് വെസ്റ്റ്/പടിഞ്ഞാറ് മേഖല: നേഹ ദൂപിയ ( ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ 2002 ) മത്സരാർത്ഥികൾ
ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ 2019 ഔദോഗികമായ 30 മത്സരാർത്ഥികളുടെ പട്ടിക.
മേഖല സംസ്ഥാനം മത്സരാർത്ഥി വയസ്സ് റെഫ്.