smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
വടക്കേ അക്ഷാംശം 42 o ;-43 o വരെ എത്താറുള്ളവ പലപ്പോഴും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനു തടസ്സമുണ്ടാക്കാറുണ്ട്.
അന്റാർട്ടിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഹിമാനികൾ ദക്ഷിണാർധ ഗോളത്തിലെ ഹേമന്തത്തിൽ (ഓഗസ്റ്റ്) തെക്കേ അക്ഷാംശം 55 o വരെ എത്തുന്നു.
ദക്ഷിണ ഗ്രീഷ്മത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ (മാർച്ച്) വെഡൽ കടലിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തീരങ്ങൾ ഹിമരഹിതങ്ങളാണെങ്കിലും മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മുഴുവനും ഹിമാവൃതമാണ്.
അന്റാർട്ടിക്കിൽനിന്നു വിട്ടുപോരുന്ന ഹിമാനികൾ കിഴക്കോട്ടും വടക്കോട്ടും നീങ്ങുന്നു.
ഇവയ്ക്ക് 96 കി.
വരെ നീളവും 25 മുതൽ 32 വരെ കി.
വീതിയും 30 മീറ്ററോളം  ഉയരവുമുണ്ടാകാറുണ്ട്.
ഈ ഹിമാനികളുടെ വടക്കെ അതിർത്തി ഏതാണ്ട് തെക്കേ അക്ഷാംശം 42 o ; യിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
ഭൂവിജ്ഞാനീയം അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം
ലോകസമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞതാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് എന്ന് ഭൂവിവർത്തനിക പഠനങ്ങൾ (tectolics) സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുതീരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള രൂപസാദൃശ്യവും, ജീവാശ്മീയപഠനങ്ങളും, പ്രാചീനകാലങ്ങളിലെ കാന്തികവും കാലാവസ്ഥാപരവുമായ അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും ഈ സമുദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിൽ വൻകരാ വിസ്ഥാപനം (continental drift) ഗണ്യമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന വാദത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നു.
ഇതു വിശദീകരിക്കാൻ പല ശ്രമങ്ങളും നടന്നിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ ഇതേവരെ രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള പരികല്പനകളൊന്നും തന്നെ പൂർണമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഭൂവിജ്ഞാനികൾ ഭിന്നാഭിപ്രായക്കാരാണെങ്കിലും ഈ സമുദ്രം പ്രായേണ പ്രായം കുറഞ്ഞതാണെന്ന കാര്യത്തിൽ അവരെല്ലാവരും യോജിക്കുന്നു.
ലോകത്തിലെ മൂന്നു സമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രായംകുറഞ്ഞതാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്.
ഫലകസിദ്ധാന്ത(Plate Tectonics)വും വൻകരാവിസ്ഥാപന പരികല്പനയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം വിശദീകരിച്ചുകാണുന്നത്.
ഭൂമുഖത്തെ വൻകരകളുടെ ഏകോപിത രൂപമായിരുന്ന പാൻജിയ (pangia) എന്ന ബൃഹദ് ഭൂഖണ്ഡം 180 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് പൊട്ടിപ്പിളർന്ന് ചിതറി മാറുകയും, ഈ വിഘടനത്തിന്റെ ഫലമായി കിഴക്കേ അർധഗോളത്തിലും പശ്ചിമാർധഗോളത്തിലുമായി വൻകരകൾ വേർതിരിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അവയ്ക്കിടയിലുണ്ടായ വിള്ളലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രമായി പരിണമിച്ചത്.
യൂറോപ്പ് , ആഫ്രിക്ക എന്നീ വൻകരകളുടെ പടിഞ്ഞാറരികുകൾക്ക് അമേരിക്കകളുടെ കിഴക്കൻ അരികുമായുള്ള ഈർച്ചവാൾ-ചേർച്ച (juxta-position) ഈ അനുമാനത്തിന് പിൻബലമേകുന്നു.
വൻകരാവേദികകളുടെ അരികുകൾ പരിഗണിച്ചാൽ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കുമുള്ള വൻകരകളെ ഒരു ജോഡി ഈർച്ചവാളുകളുടെ പല്ലുകളെയെന്നോണം ഏതാണ്ട് കൃത്യമായി യോജിപ്പിക്കാനാവും.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുപുറങ്ങളിലുമുള്ള വൻകരഭാഗങ്ങളിൽനിന്നു ലഭ്യമായിട്ടുള്ള ഭൂവിജ്ഞാനീയപരവും ജീവാശ്മവിജ്ഞാനീയപരവുമായ തെളിവുകൾ ഫലകസിദ്ധാന്തത്തിന് ശാസ്ത്രീയസാധുത നല്കുന്നു; അതോടൊപ്പം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ വിശദീകരണവും.
ഫലകസിദ്ധാന്തം
അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഗമരഹസ്യം വെളിവാക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാനസാക്ഷ്യം മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പാണ്.
ഒരു ഭ്രംശമേഖലയിൽ ഉണ്ടായ പർവതനിരകളും അഗ്നിപർവതങ്ങളും ഭ്രംശഖണ്ഡങ്ങ(fault block)ളും ചേർന്നാണ് മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന് രൂപം നല്കിയിട്ടുള്ളത്.
ഇവിടത്തെ ഭ്രംശ-രേഖ ഇപ്പോഴും സജീവമാണ്; ഇവിടെ അനുസ്യൂതമായി മാഗ്മാ ഉദ്ഗാരം ഉണ്ടാവുന്നതിലൂടെ വിന്യസിക്കപ്പെടുന്ന ലാവ അന്തിമമായി കടൽത്തറയുടെ മറുദിശകളിലേക്കുള്ള വിസ്ഥാപനത്തിനു വഴിയൊരുക്കുന്നു.
ഈ പ്രതിഭാസത്തെ കടൽത്തറ-വ്യാപനം (Sea floor spreading) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു: ഇതിനോടൊപ്പം പിളർപ്പിന്റെ മേഖലയിൽ അനല്പമായ തോതിൽ താപവിസരണവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്.
ഭ്രംശമേഖലയുടെ ഇരുപുറവുമുള്ള ശിലാസ്തരങ്ങൾ നന്നെ പ്രായം കുറഞ്ഞവയാണ്.
ബന്ധപ്പെട്ട ഫലകങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ തീർത്തും നവജാത ങ്ങളാണിവ.
മധ്യ അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് നടുവിലായി നീളുന്ന ഭ്രംശമേഖലയുടെ ഇരുപുറവും ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറയിൽനിന്നുള്ള ഉരുകിയ മാഗ്മ അട്ടിയിട്ടുയർന്നിട്ടുള്ളതിന്റെ സൂചനകളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.
നവജാതശിലാക്രമങ്ങളിൽ ഗാബ്രോ, ബസാൾട്ട്, സർപന്റൈൻ തുടങ്ങിയ ശിലകൾക്കാണു പ്രാമുഖ്യം.
മാന്റിലി(mantle)നുള്ളിൽവച്ചുതന്നെ അത്യധികമായ ഊഷ്മാവിനും മർദത്തിനും വിധേയമായി പരുക്കൻ പരലുകളായി രൂപം കൊള്ളുന്ന ആഗ്നേയശിലയാണ് ഗാബ്രോ.
കടൽത്തറകളിൽ ഏറ്റവുമധികം അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ശിലാപദാർഥം ബസാൾട്ടാണ്.
ഭൌമോപരിതലത്തിൽ ദ്രവരൂപത്തിൽ നിക്ഷിപ്തമാവുന്ന മാഗ്മ (ലാവ) തണുത്തുറഞ്ഞുണ്ടാവുന്ന സൂക്ഷ്മക്രിസ്റ്റലീയ ശിലയാണ് ബസാൾട്ട്; സർപന്റൈനാവട്ടെ സാധാരണമായി കാണപ്പെടുന്ന ശിലാകാരക ധാതുവും.
വൻകരകളെ വഹിക്കുന്ന ഫലകങ്ങൾ കടൽത്തറ - വ്യാപനത്തിന്റെ ഫലമായി വിപരീത ദിശകളിലേക്കു തെന്നിമാറുന്നതുമൂലം അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രാടിത്തട്ടിന്റെ വീതി വർഷത്തിൽ 1-10 സെ.
വീതം വർധിക്കുന്നതായി വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്.
അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിന്റെ മന്ദഗതിയിലെ വിസ്ഥാപനം, ഭ്രംശരേഖയുടെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ലാവ കുന്നുകൂടി ചെങ്കുത്തായ മലനിരകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനു നിദാനമായിരിക്കുന്നു.
അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രാടിത്തട്ടിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി, ഉച്ചാവചം, ഭൂവിജ്ഞാനീയം, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ച സൂക്ഷ്മപഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.
ഈ പഠനങ്ങളിൽ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിനെ സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാമുഖ്യം.
ഫലകസിദ്ധാന്തവുമായി നേർബന്ധമുള്ള മേഖലയെന്നനിലയിലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിനെ ഭൂവിജ്ഞാനികൾ പരിഗണിക്കുന്നത്.
ഭൌമോപരിതലത്തെ ആവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഭൂവല്ക ഫലകങ്ങൾ, അവയുടെ ഗതിവിഗതികൾ, ഗതികസ്വഭാവങ്ങൾ, വിസ്ഥാപനത്തിലെ ആവർത്തനം, കടൽത്തറ-വ്യാപനം, മാഗ്മാ ഉദ്ഗാരത്തിലൂടെയുണ്ടാകുന്ന താപനഷ്ടത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി ഭൌമപ്രതിഭാസങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച സുവ്യക്തമായ അറിവുനേടുവാൻ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പുകളെ അവലംബിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ മുഖേന കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഭൂഖണ്ഡസമീപസ്ഥങ്ങൾ,  സമുദ്രീയങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടിനം ദ്വീപുകളാണ് അത്ലാന്തിക് സമുദ്രത്തിലുള്ളത്.
സ്പിറ്റ്സ് ബർഗൻ, ബ്രിട്ടിഷ് ദ്വീപുകൾ, ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ്, ഗ്രേറ്റ് അന്റീലിസ്, ഫാക്ലൻഡ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവ ആദ്യ വിഭാഗത്തിന് ഉദാഹരണങ്ങളാകുന്നത്.
ഗ്രീൻലൻഡിനെ വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ ഒരു ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ബർമ്യൂഡ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തരസ്ഥിതങ്ങളായ പവിഴ ദ്വീപുകളാണ്; രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഐസ്ലൻഡ്, സെന്റ് ഹെലീന എന്നീ ദ്വീപുകൾ ശിലകളുടെ ആധാരതലങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത അഗ്നിപർവതജന്യങ്ങളും.
എന്നാൽ അസോർസ്, കേപ്വെർദെ എന്നിവ ശിലകളുടെ അടിത്തറയോടുകൂടിയ അഗ്നിപർവതജന്യ ദ്വീപുകളുമാണ്.
അഗ്നിപർവതജന്യ ദ്വീപുകളെ രണ്ടുവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെടുത്താം: മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ ഭാഗമായവ.
വൻകരയോരങ്ങളിൽ രൂപീകൃതമായിട്ടുള്ളവ.
ഐസ്ലൻഡ്, അസോർസ്, അസെൻഷൻ, സെന്റ് ഹെലീന, ട്രിസ്റ്റൻ ദ കൂന, ഗൌഫ്, ബൂവേ എന്നിവ ആദ്യത്തെ വിഭാഗത്തിലും കാനറി ദ്വീപുകൾ, മദീര, കേപ് വെർദെ ദ്വീപുകൾ, ഫർത്താണ്ടോ ദെ നൊറോണാ എന്നിവ രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിലും പെടുന്നു.
മറ്റൊരിനം അഗ്നിപർവത ദ്വീപുകളെയാണ് ചാപാകാരങ്ങളായ ലിറ്റിൽ അന്റീലസ്, സൌത്ത് സാൻഡ്വിച്ച് ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.
വൻകരാശിലാക്രമങ്ങളും ലാവാപടലങ്ങളും ഇടകലർന്ന സംരചന പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ദ്വീപുകളാണ് ഗ്രേറ്റർ അന്റീലിസ് ( കരീബിയൻ കടൽ ) സൌത്ത് ജോർജിയ, സൌത്ത് ഓർക്നീ (സ്കോഷ്യാ ഉൾക്കടൽ), എന്നീ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ.
വൻകരാശിലകളെമാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദ്വീപുകളും അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുണ്ട്; ബ്രിട്ടിഷ് ദ്വീപുകൾ, ന്യൂഫൌണ്ട് ലൻഡ്, ഫാക്ലൻഡ് ദ്വീപുകൾ തുടങ്ങിയവ ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെടുന്നു.
കാലാവസ്ഥ ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് പശ്ചിമവാതങ്ങളും വാണിജ്യവാതങ്ങളും
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അന്തരീക്ഷപ്രക്രിയകളുടെ ദിനംരാത്ര വ്യതിയാനം ഏറെക്കുറെ നിർണയിക്കുന്നത് വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്നു നിർഗമിച്ചെത്തുന്ന വായു പിണ്ഡങ്ങളും കാറ്റുകളുമാണ്.
ശൈത്യകാലത്ത് പ്രാബല്യം നേടുന്ന പശ്ചിമവാതങ്ങൾ (westerlies) വൻകരയ്ക്കുള്ളിലെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ 3,000 മുതൽ 12,500 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലാണ് ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നത്.
ഇതിന്റെ ഫലമായി വൻകരയുടെ കിഴക്കേപ്പകുതിയിൽ ഒരു നിമ്നമർദമേഖല സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭൂപ്രകൃതിപരമായ സവിശേഷതകൾമൂലം കാനഡയുടെ ഉത്തരഭാഗങ്ങളിലും അലാസ്കയിലുമായി തളംകെട്ടുന്ന ശീത വായുപിണ്ഡം അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരത്തേക്കു നീങ്ങുന്നു; ഇവിടെ ഉഷ്ണജല പ്രവാഹമായ ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന ഊഷ്മള വായുവുമായി മിശ്രണത്തിനു വഴിപ്പെടുന്നതോടെ ശക്തമായ മറ്റൊരു വാതമുഖം രൂപംകൊള്ളുന്നു.
തുടർന്ന് ചക്രവാതങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
തത്ഫലമായി ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡും ഐസ്ലൻഡും ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രങ്ങളായിത്തീരുന്നു.
ശീതള-ഊഷ്മള വായൂപിണ്ഡങ്ങൾക്കിടയിലെ താപാന്തരം വർധിക്കുന്നതനുസരിച്ച് ചക്രവാതങ്ങളുടെ ശക്തിയും തുടർജനനത്തിനുള്ള സാധ്യതകളും വർധിക്കുന്നു.
ശൈത്യകാലത്തെ കാറ്റുകൾ ഗ്രീഷ്മകാലത്തേതിനെ അപേക്ഷിച്ച് തുലോം ശക്തമാണ്.
ഈ ചക്രവാതങ്ങൾ താപോർജം, അന്തരീക്ഷത്തിലെ നീരാവി, കാറ്റിന്റെ ഗതികബലം എന്നിവയെ ഉഷ്ണമേഖലയിൽനിന്ന് ശൈത്യമേഖലയിലേക്കു വിസരിപ്പിക്കുന്നു.
ഭൂമുഖത്തെ താപസന്തുലനം പാലിക്കുന്നതിൽ ഈ കാറ്റുകൾക്ക് ഗണ്യമായ പങ്കുണ്ട്.
മധ്യഅക്ഷാംശീയ മേഖലകളിലെ ശക്തമായ പ്രവാഹത്തിന് പശ്ചിമവാതങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ഊർജ്ജം പകരുന്നതും ഈ ചക്രവാതങ്ങളാണ്.
ഉഷ്ണകാലത്ത് പശ്ചിമവാതങ്ങളുടെ ശക്തി നേർപകുതിയായി ക്ഷയിക്കുന്നതും 10 o അക്ഷാംശത്തോളം വടക്കോട്ട് ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നതും പ്രസക്തവാതമുഖം ദുർബലമാവുന്നതുമൂലമാണ്.
വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന കാറ്റുകളുടെ താപനിലയിൽ വാരാവാരം വ്യതിയാനം ഉണ്ടാകുന്നത് ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ് തീരത്തുരൂപം കൊള്ളുന്ന വാതമുഖത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ശൈത്യകാലത്തും ഈ പ്രഭാവം നിലനില്ക്കാം.
ഇതുമൂലം ചക്രവാതങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും ശക്തിപ്രാപിക്കലിലും സഞ്ചാരപഥത്തിലും വ്യതിയാനങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാം.
ശൈത്യകാലാവസ്ഥ എല്ലാവർഷവും ഒരേപോലെയായിരിക്കണമെന്നുമില്ല.
സാധാരണയായി നിമ്നമർദമേഖലയായി വർത്തിക്കുന്ന ഐസ്ലൻഡ് ഒരു ഉച്ചമർദമേഖലയായിമാറിയ ശൈത്യകാലങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുമ്പോൾ വടക്കേ അമേരിക്കൻ തീരത്ത് നിന്നെത്തുന്ന ചക്രവാതങ്ങൾ ഗതിമാറി ഡേവിസ് ജലസന്ധിയിലൂടെ അസോർസ് ദ്വീപുകളുടെ ദിശയിൽ നിഷ്ക്രമിക്കുന്നു.
സാധാരണ ഗതിയിൽ യൂറോപ്പിലേക്കു നീങ്ങേണ്ട നീരാവിഭരിതമായ ഊഷ്മള വായുപിണ്ഡങ്ങൾക്കുപകരം ആർട്ടിക്കിൽ നിന്നെത്തുന്ന ശൈത്യവാതങ്ങൾ ആഞ്ഞടിക്കുന്നു; ഉന്മേഷകരമായ കാലാവസ്ഥയ്ക്കുപകരം അതിശൈത്യം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
ശൈത്യകാലത്ത് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം തരണം ചെയ്യുന്ന ശീതള-വായുപിണ്ഡം സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഗണ്യമായ അളവ് താപോർജം വലിച്ചെടുക്കുന്നു.
സാധാരണയുള്ളതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി താപോർജം തണുത്തതും നീരാവിരഹിതവുമായ വായുപിണ്ഡത്തിലേക്ക് വർധിച്ച തോതിലുള്ള ബാഷ്പീകരണംമൂലം നഷ്ടമാവുന്നു.
ഈ നഷ്ടം നികരുന്നത് താണ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉഷ്ണജല പ്രവാഹ(ഗൾഫ് സ്ട്രീം)ത്തിലൂടെ ഉള്ള താപവിസരണംമൂലമാണ്.
എന്നാൽ വടക്കേ അക്ഷാംശം 15 o മുതൽ 30 o വരെയുള്ള ഭാഗത്ത് പ്രബലമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഉച്ചമർദ്ദാവസ്ഥ കനത്ത കാറ്റുകൾക്കുള്ള സാധ്യത ഒഴിവാക്കി സൌമ്യമായ കാലാവസ്ഥ നിലനിറുത്തുന്നു.
മിക്ക ദിവസങ്ങളിലും നിർമ്മലമായ അന്തരീക്ഷമാണ് ആ മേഖലയിൽ ദൃശ്യമാവുന്നത്.
ഈ മേഖലയിൽ അപൂർവമായി മാത്രമെ മഴ ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ.
ഉച്ചമർദമേഖലയ്ക്കു തെക്കു രൂപംകൊള്ളുന്ന വാണിജ്യവാതങ്ങൾ വടക്കു കിഴക്കൻ കാറ്റുകളായി വീശുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇവ സ്ഥിരവാതങ്ങളാണെങ്കിലും സൂര്യന്റെ ദക്ഷിണായനകാലത്താണ് കൂടുതൽ ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നത്.
ഉത്തര അത്ലാന്തിക്കിലെ മധ്യരേഖയോടടുത്ത ഭാഗങ്ങൾ പൊതുവേ ശാന്തവും, ശക്തമായ അന്തരീക്ഷവിക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തവുമാണ്.
എന്നാൽ ഉഷ്ണകാലാന്ത്യത്തിലും തുടർന്നുള്ള മാസത്തിലും ഇവിടം ഉഷ്ണമേഖലാ ചക്രവാതങ്ങളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രമായിമാറാം.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കു നിന്നുള്ള കാറ്റുകൾ സമുദ്രോപരിതല പ്രതിഭാസങ്ങളുമായി പ്രതികരിച്ചുണ്ടാകുന്ന ചുഴികളാണ് ഹരിക്കേൻസ് എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈയിനം ചക്രവാതങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനു നിദാനമാകുന്നത്.
സമുദ്രോപരിതല ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്ന നീരാവി മഴയായി ഘനീഭവിക്കുന്നതിലൂടെ വിസരിപ്പിക്കുന്ന ലീനതാപം ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ ശക്തിവർധിപ്പിക്കുന്നു.
ഉപര്യന്തരീക്ഷ പ്രവാഹങ്ങളിൽനിന്നു പകർന്നുകിട്ടുന്ന ഊർജവും ഇവയുടെ വിനാശശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
പലപ്പോഴും വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ തീരത്തുകൂടി ഘടികാരദിശയിൽ നീങ്ങി പശ്ചിമവാതങ്ങളുടെ പഥത്തോളം വടക്കോട്ട് സഞ്ചരിക്കുവാനും ഇവയ്ക്കു കഴിയുന്നു.
യു. എസ്സിന്റെ തെക്കു കിഴക്കൻ തീരത്തേക്ക് ആഞ്ഞടിക്കുന്ന ഹരിക്കേനുകൾ വൻതോതിലുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കു കാരണമാവാറുണ്ട്.
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ തെക്കേ അക്ഷാംശം 40 o മുതൽ തെക്കോട്ട് അന്റാർട്ടിക്ക വരെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ പശ്ചിമവാതങ്ങൾ (Westerlies) പ്രബലമാണ്.
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉച്ചമർദമേഖല 30 o തെക്കേ അക്ഷാംശത്തിന് ഇരുപുറവുമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഈ പ്രതിചക്രവാത (canticyclone) മേഖല തെക്കു കിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.
ഇവ മധ്യരേഖയുടെ നേർക്ക് വീശുന്ന സ്ഥിരവാതങ്ങളാണ്.
ഭൂഭ്രമണത്തിന്റെ പ്രഭാവംമൂലം ഉണ്ടാവുന്ന കോരിയോലിസ് ബലം (Coriolis force) മധ്യരേഖയ്ക്കു വടക്കും തെക്കും വീശുന്ന വാണിജ്യ വാതങ്ങളെ പരസ്പരം അഭിമുഖമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഇക്കാരണത്താൽ മധ്യരേഖയോടടുത്ത ഒരു മേഖലയിൽവച്ച് വടക്കുകിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങളും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാണിജ്യ വാതങ്ങളും ഏറ്റുമുട്ടുന്നു.
താപീയമധ്യരേഖയ്ക്കൊപ്പം സ്ഥാനചലനം സംഭവിക്കുന്ന ഈ മേഖലയെ ഉഷ്ണമേഖലാ മധ്യ അഭിസരണം (Inter Tropical Conver-gence Zone-ITCZ) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ മേഖലയിൽ നീരാവി സമ്പൂരിതമായ വായു ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്നതിനാൽ കനത്ത മഴയുണ്ടാകുന്നത് സാധാരണമാണ്.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെപ്പോലെ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിലും ഉച്ചമർദമേഖല(30 o )യ്ക്കു ചുറ്റും തെളിഞ്ഞ അന്തരീക്ഷവും സൌമ്യമായ കാലാവസ്ഥയുമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
എന്നാൽ പശ്ചിമ വാതങ്ങൾക്കു പ്രഭാവമുള്ള തെക്കു ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രക്ഷുബ്ധമായ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
അന്റാർട്ടിക്ക പരിസരത്തുനിന്നുള്ള അതിശൈത്യം പശ്ചിമവാതങ്ങളിലേർപ്പെടുത്തുന്ന ഭാവമാറ്റം പ്രചണ്ഡമായ കൊടുങ്കാറ്റുകൾക്ക് ഹേതുവാകുന്നു.
മുൻകാലത്ത് ദക്ഷിണ അക്ഷാ.
40 o ക്ക് അലറുന്ന നാല്പതുകൾ (Roaring Forties) എന്നാണ് വിശേഷണം നല്കിയിരുന്നത്.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കും പകുതിയിൽ ദൃശ്യമാവുന്ന കാലാവസ്ഥാഭേദങ്ങൾ ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ഇല്ല; പകരം പരക്കെ പ്രക്ഷുബ്ധാവസ്ഥയായിരിക്കുന്നു.
പൊതുവേ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ മിക്കയിടങ്ങളിലും അന്തരീക്ഷാവസ്ഥയിൽ മേഖലാപരമായ സവിശേഷതകളും തന്നിമിത്തമുള്ള വ്യതിയാനങ്ങളും ദൃശ്യമാണ്.
ഇവയിൽ എടുത്തുപറയാവുന്നത് യു.എസ്സിന്റെ കിക്കൻ തീരത്ത് ഗ്രാൻഡ് ബാങ്ക് മേഖലയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന കനത്ത മൂടൽമഞ്ഞ് ആണ്.
ഉഷ്ണകാലത്താണ് ഈ പ്രതിഭാസമുണ്ടാവുന്നത്.
വൻകരയിൽനിന്നുള്ള ചൂടുകാറ്റ് അതിശീതളമായ ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹത്തിനു മുകളിലൂടെ വീശൂന്നതാണ് മൂടൽമഞ്ഞിനു കാരണമാവുന്നത്.
പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങൾ
സ്ഥിരവാതങ്ങളുടെ പ്രഭാവത്തിലൂടെ ഉരുത്തിരിയുന്നവയാണ്; അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രതലജലപ്രവാഹങ്ങൾ.
കരഭാഗങ്ങളുടെ അവസ്ഥിതി ഇവയുടെ ഗതിയിലും സ്വഭാവത്തിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.
ബാഷ്പീകരണം , വർഷണം എന്നിവയിലെ മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ, തണുക്കലിലും തപിക്കലിലും സ്ഥാനീയമായുണ്ടാവുന്ന വ്യതിയാനങ്ങൾ, ഘർഷണം , ഭൂഭ്രമണം എന്നിവയും പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങളെ നിർണയമാംവിധം സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ സ്ഥിരമായി വീശുന്ന വാണിജ്യവാതങ്ങൾ, കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കനുസരിച്ച് ഉഷ്ണജല പ്രവാഹത്തിനു ജന്മം നല്കുന്നു.
ഇത് കരീബിയൻ കടലിലെത്തി യൂക്കട്ടാൻ ജലസന്ധിയിലൂടെ മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ഫ്ലോറിഡാ ജലസന്ധി വഴി ഉൾക്കടലിൽ നിന്നു പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന ഈ പ്രവാഹം തെക്കുകിഴക്കു നിന്നുള്ള അന്റീലിസ് പ്രവാഹത്താൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട് ഗൾഫ് സ്ട്രീം ആയി മാറുന്നു.
വൻകരയെ സ്പർശിച്ചു വടക്കോട്ടു നീങ്ങുന്ന ഈ ഉഷ്ണജലപ്രവാഹം ഹറ്ററസ്മുനമ്പ് തരണം ചെയ്യുന്നതോടെ തീരം വിട്ടകലുകയും; ന്യൂ ഫൌണ്ട് ലൻഡിനടുത്ത് വച്ച് ഗ്രാൻഡ് ബാങ്കി(40 o വടക്ക്)ലേക്ക് തിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതേത്തുടർന്നാണ് ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ വ്യതിരേകതയ്ക്കു ഭംഗം നേരിടുന്നത്.
ഈ ഉഷ്ണജലപ്രവാഹത്തിന്റെ ഒരു ശാഖ വലത്തോട്ടു പിരിഞ്ഞ് തെക്കുഭാഗത്തു രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള പ്രതിചക്രവാതച്ചുഴി (anticyclonic eddy)യുമായി സന്ധിക്കുന്നു.
വെസ്റ്റിൻഡീസ് , അസോർസ് എന്നീ ദ്വീപുകൾക്കിടയ്ക്കുള്ള സർഗാസോ കടലിനെ വലയം ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് തുടർന്നുള്ള ഇതിന്റെ ഗതി.
സർഗാസോ കടൽ പ്രായേണ നിശ്ചലമായ സമുദ്രമേഖലയാണ്.
ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ ഇടത്തോട്ടുള്ള ശാഖ ശീതള ജലവുമായുള്ള മിശ്രണം മൂലം താപനിലയിൽ കുറച്ചിലേർപ്പെട്ട്, യൂറോപ്പ് തീരത്തേക്ക് പ്രയാണം തുടരുന്നു.
തനതായ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ സാമാന്യമായി നഷ്ടപ്പെട്ട ഈ ഗൾഫ്സ്ട്രീം ശാഖയെ നോർത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹം എന്നാണു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
സ്പിറ്റ്സ് ബെർഗൻ വരെ ഗൾഫ്സ്ട്രീമിലെ ഉഷ്ണജലം പ്രഭാവിതമായി നീങ്ങുന്നു.
തുടർന്ന് ആർട്ടിക്കിൽ നിന്നുളള ലവണത കുറഞ്ഞ ശീതജലവുമായി കലരുന്നതോടെ തികച്ചും മറ്റൊരു പ്രവാഹമായി മാറുന്നു.
ആർട്ടിക് ജലം ഗ്രീൻലൻഡിന്റെ കിഴക്കു തീരത്തു കൂടിയാണു തെക്കോട്ടൊഴുകുന്നത് (ഈസ്റ്റ് ഗ്രീൻലൻഡ് പ്രവാഹം).
ഇത് ക്രമേണ ഉയർന്ന താപനിലയിലുള്ള അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലവുമായി കലരുന്നു.
ഗ്രീൻലൻഡിന്റെ ദക്ഷിണാഗ്രമായ ഫാർവെൽ മുനമ്പിനെ വലയം ചെയ്ത്, ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തുകൂടി വടക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഈ പ്രവാഹം വീണ്ടും തെക്കോട്ട് തിരിയുന്നതോടെ ബാഫിൻ കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന അതിശീതള ജലത്താൽ പരിപോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
തുടർന്ന് തെക്കോട്ടുതന്നെ ഒഴുകുന്ന ഈ ശീതജലപ്രവാഹം (ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം) ഗ്രാൻഡ് ബാങ്കിൽവച്ച് ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായി സന്ധിക്കുന്നു.
ഇതുമൂലം കിഴക്കോട്ടുതിരിഞ്ഞ് അന്റാർട്ടിക് ജലവുമായി കലരാനിടവരുന്നു.
ശൈത്യകാലത്ത് താപനില 3 o ആയി താഴുന്നതോടെ സാന്ദ്രതയിൽ ഏറ്റമുണ്ടായി അധതലങ്ങളിലേക്ക് ഊളിയിടുന്ന ഈ ജലം തെക്കോട്ട് വ്യാപിക്കുന്നു.
-1 o ലുള്ള ഈ അധജലം (deep water) നോർവീജിയൻ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്കാണു നീങ്ങുന്നത്.
ഇതിന്റെ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേക്കുള്ള വ്യാപനം ഐസ്ലൻഡ്-ഫാരോത്തിട്ടുമൂലം തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തെക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്ത്, അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രതല ജലം ജിബ്രാൾട്ടർ ജലസന്ധിയിലൂടെ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലേക്കാണ് ഒഴുകുന്നത്.
ഇതിനുപകരം ജലസന്ധിയുടെ അടിത്തട്ടിലൂടെ ഉയർന്ന ലവണതയുള്ള മെഡിറ്ററേനിയൻ അധജലം അത്ലാന്തിക്കിലേക്കു കടക്കുന്നു.
ഈ ജലം ഉത്പതന വിധേയമായി പ്രതലത്തിലെത്തി കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിനു പോഷകമാവുന്നു.
നോർത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറു ശാഖയായ കാനറീസ് പ്രവാഹം ഇതുമൂലം ശക്തിപ്രാപിച്ച് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയുടെ തീരത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ടു ഗതിമാറി നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിൽ ലയിക്കുകയും അന്തിമമായി ഉഷ്ണജല പ്രവാഹ(അന്റീലിസ് പ്രവാഹം)മാവുന്നതോടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഗതിമാറുകയും ചെയ്യുന്നു.
പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹം (circum polar current)
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രതല പ്രവാഹ വ്യവസ്ഥയും ഏതാണ്ട് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന് സമാനമാണ്.
തെക്കുകിഴക്കൻ വാണിജ്യ വാതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയായ സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹം പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകി രണ്ടു ശാഖകളായി പിരിയുന്നു.
ഇവയിൽ വലത്തേ പിരിവ് ഭൂമധ്യരേഖ താണ്ടി കരീബിയൻ കടലിലെത്തുന്നു; നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തെ കൂടി ലയിപ്പിച്ച് നീങ്ങുന്ന ഈ പ്രവാഹം (ഗയാനാപ്രവാഹം) ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായി സന്ധിക്കുന്നു.
സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഇടത്തേപിരിവ് ബ്രസീൽ പ്രവാഹം എന്ന പേരിൽ തെക്കോട്ടൊഴുകുന്നു.
ഗൾഫ്സ്ട്രീമിന്റെ ദക്ഷിണാർധ ഗോളത്തിലെ പ്രതിരൂപമായി വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ബ്രസീൽ പ്രവാഹത്തിന് തുലോം കുറഞ്ഞ പ്രഭാവമേ ചെലുത്താനാവുന്നുള്ളൂ.
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉച്ചമർദമേഖലയ്ക്കു (30 o ) തെക്കു വച്ച് കിഴക്കോട്ടു ഗതിമാറുന്ന ബ്രസീൽ പ്രവാഹം സൌത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹം എന്ന പേരിൽ ഒഴുകി ആഫ്രിക്കയുടെ തീരത്തെത്തുന്നു.
തുടർന്ന് വൻകരയോരത്തുകൂടി ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹ മെന്ന പേരിൽ മധ്യരേഖയെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒഴുകുന്നു.
കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായ ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹം കൂടുതൽ ശക്തവും അധജലത്തിന്റെ ഉത്പതനംമൂലം താരതമ്യേന താണ ഊഷ്മാവിലുമാണ്.
വടക്കും തെക്കുമുള്ള ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങൾക്കു പ്രതിമുഖമായി അവയ്ക്കിടയിലൂടെ കിഴക്കോട്ടു നീങ്ങുന്ന പ്രതല ജലപ്രവാഹമാണ് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രതിപ്രവാഹം (Equatorial Counter Current).
ഇത് ഘാനയ്ക്കു പടിഞ്ഞാറു വച്ച് കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിന്റെ തെക്കോട്ടുള്ള ശാഖയുമായി സന്ധിച്ച് ശക്തിയാർജിക്കുന്നതോടെ ഗിനിപ്രവാഹമായി മാറി തെക്കോട്ടൊഴുകി ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹവുമായി സന്ധിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹം (circum polar current) ഡ്രേക്ജലസന്ധിയിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നു.
തുടർന്ന് രണ്ടായി പിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇവയിൽ ഇടത്തേ ശാഖയായ ഫാക്ലൻഡ് പ്രവാഹം ആർജന്റീനയുടെ കി.
തീരത്തുകൂടി വടക്കോട്ടൊഴുകുന്നു.
ഇതിനെ ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായി വിവക്ഷിക്കാം.
പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹത്തിന്റെ താരതമ്യേന ശക്തമായ വലത്തേ ശാഖ കിഴക്കോട്ട് ഇന്ത്യാസമുദ്രം ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങുന്നു.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കരികിൽ വച്ച് ഇതിൽനിന്നു പിരിഞ്ഞൊഴുകുന്ന മറ്റൊരു ജലപ്രവാഹം വടക്കുകിഴക്കൻ ദിശയിലൊഴുകി ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹത്തിൽ ലയിക്കുന്നുണ്ട്.
താപ വിതരണം
ലോകസമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഊഷ്മളമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം.
പ്രതലതാപം നിർണയിക്കുന്നതിൽ അക്ഷാംശം, ജലപ്രവാഹങ്ങള് ‍, കാലാവസ്ഥ എന്നീ ഘടകങ്ങൾ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.
എന്നാൽ ഉപോഷ്ണമേഖലകളിൽ പ്രവാഹങ്ങളാണ് പ്രധാന ഘടകം.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ, കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളേക്കാൾ ഊഷ്മളമാണ്.
ഉഷ്ണമേഖലയിൽ കാലാവസ്ഥ താപവിതരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ ഭൂമധ്യരേഖയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂമധ്യരേഖീയ പ്രതിപ്രവാഹമാണ് താപക്കുറവിനു കാരണമാകുന്നുത്.
പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ സ്വഭാവഭേദത്തിനിണങ്ങുന്ന താപവിന്യാസമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേത്.
ഉഷ്ണജലവാഹകങ്ങളായ നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ, സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങളുടെ താപവിന്യാസത്തിന് സമാനമായി അമേരിക്കകളുടെ തീരത്തോടടുത്ത അറ്റ്‌ലാന്റിക് ഭാഗങ്ങളിലും താപനില താരതമ്യേന കൂടുതലാണ്.
എന്നാൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്തോടടുത്ത് സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്.
അമേരിക്കൻ തീരങ്ങളോടടുത്ത സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുകൂടിയ പ്രതലജലം വിസ്തൃതമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ആഫ്രിക്കൻ തീരത്ത് നന്നെ ഇടുങ്ങിയ മേഖലയിൽ മാത്രമാണ് പ്രതല ജലത്തിന് കൂടിയ താപനിലയുള്ളത്.
ആഫ്രിക്കൻ തീരത്ത് ബെൻഗ്വെലാ, കാനറീസ് പ്രവാഹങ്ങൾ മധ്യരേഖയുടെ ദിശയിൽ തണുത്ത ജലം പ്രധാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കൻ മേഖല, പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ വർത്തിക്കുന്നു.
ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം വഹിച്ചെത്തിക്കുന്ന ശീതളജലം വടക്കേ അക്ഷാംശം 40 o വരെ വ്യാപിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഗൾഫ് സ്ട്രീമിലെ ഉഷ്ണജലം ഭാഗികമായിട്ടാണെങ്കിലും നോർവെ തീരംവരെ എത്തുന്നതിനാൽ വടക്കേഅക്ഷാംശം 71 o യിൽപ്പോലും തീരക്കടലിൽ മഞ്ഞടിയുന്നില്ല.
തത്ഫലമായി നോർവെ തീരത്തെ തുറമുഖങ്ങൾ ഹിമബാധയിൽനിന്നു മുക്തമായിരിക്കുന്നു.
പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായും ബ്രസീൽ പ്രവാഹം ഫാക്ലൻഡ് പ്രവാഹവുമായും സന്ധിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രതലതാപനില അടുത്തടുത്തുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിൽപ്പോലും സാരമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
നന്നെ ഇടുങ്ങിയ ഒരു മേഖലയിൽ മാത്രമാണ് ഈ പ്രതിഭാസം ദൃശ്യമാവുന്നത്.
ഈ പ്രത്യേക മേഖലകളെ ശീതഭിത്തി (cold wall) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
പ്രതല ജലത്തിലെ താപമാറ്റം വ്യക്തമായും ദൃശ്യമാവുന്നത് ഗൾഫ്സ്ട്രീം ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹവുമായി സന്ധിക്കുന്നിടത്താണ്.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉഷ്ണമേഖലാഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതല ജല താപനിലയിൽ പ്രവാഹങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ സ്വാധീനത ചെലുത്താനാവുന്നില്ല; മറിച്ച് കാലാവസ്ഥയുടെ പ്രഭാവം ഏകതാനമായി കാണുന്നുമുണ്ട്.
പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള താപംകൂടിയ ജലം ഉത്തരാർധഗോളത്തിൽ വലതുഭാഗത്തേയ്ക്കും ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിൽ ഇടതുഭാഗത്തേയ്ക്കും വ്യാപിക്കുന്നു.
ആഴക്കടലിലെ താപനിലയിൽ പ്രവാഹങ്ങളുടെ സ്വാധീനത പ്രകടമാണ്; 200 മീ.
താഴ്ചയിൽ, വടക്കേ അക്ഷാംശം 7 o യിൽ താപനില 10 o ആയിരിക്കുമ്പോൾ 20 o യിൽ 20 o C ആണ് ഉണ്ടാവുക.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ആഴംകൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് താപനിലയും ക്രമേണ കുറഞ്ഞുവരുന്നു.
900 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ താപനില 5 o C ആവുമ്പോൾ അധസ്തലത്തിലേത് 2.5 o C ആയിരിക്കും.
എന്നാൽ ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സ്ഥിതി ഇതിൽനിന്നും തുലോം വിഭിന്നമാണ്.
ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം 40 o യിൽ നേർകീഴ്ക്കായുള്ള താപനില 900-1200 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ ന്യൂനതമ മൂല്യമായ 0.6 o C ലെത്തുന്നു; തുടർന്ന് ക്രമേണ വർധിച്ച് 2,000 മീറ്ററിൽ താഴ്ചയിലെത്തുമ്പോഴേക്കും 2-4 o C ആവുന്നു.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് അധജലത്തിന്റെ സാന്നിധ്യംമൂലമാണ് താപനിലയിൽ ഏറ്റമുണ്ടാവുന്നത്.
വീണ്ടും കുറയുന്ന താപനില സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലെത്തുമ്പോൾ 1 o C ഓ അതിലും താഴെയോ ആയി പരിണമിക്കുന്നു.
അന്റാർട്ടിക് നിതല ജലമാണ് താപനിലയിൽ കുറവുവരുത്തുന്നതിനു നിദാനം.
എന്നാൽ തെക്കേ അക്ഷാംശം 40 o ക്കു തെക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലം നന്നെ താണ ഊഷ്മാവിലാണു വർത്തിക്കുന്നത്.
ലവണത
ലവണത ഏറ്റവും കൂടിയ സമുദ്രമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക്.
ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലാണ് ലവണത ഏറ്റവും കൂടുതൽ.
വടക്കേഅക്ഷാംശം 20 o മുതൽ 30 o 0 o വരെയുള്ള മേഖലയിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രതലജലത്തിന് 37 o /00 ലവണത വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ലോകസമുദ്രങ്ങളിലെ ഏതു ഭാഗത്തിലേതിനെക്കാളും ഉയർന്ന ലവണതയാണിത്.
ലവണതയിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിൽ പ്രധാനമായും ബാഷ്പീകരണം, വർഷണം എന്നിവയുടെ തോതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും; ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ പങ്കും നിസ്സാരമല്ല.
വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ ലവണതയുടെ അടിസ്ഥാനമൂല്യം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ലവണത ഏറ്റവും കൂടുതൽ (35.5 o /00) ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലും നന്നെക്കുറവ് (34.4 o /00) ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുമാണ്.
വർധിച്ച ബാഷ്പീകരണംമൂലം ഉയർന്ന ലവണത പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ ജലം ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനാലാണ് ലവണതയിൽ വർധനവ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
വ്യത്യസ്ത അക്ഷാംശീയ മേഖലകളിൽ, അവയിലെ വർഷണവും ബാഷ്പീകരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തിന്റെ അനുപാതത്തിൽ, ലവണതയുടെ അടിസ്ഥാനമൂല്യത്തിൽ ഏറ്റക്കുറച്ചിലേർപ്പെടുന്നു.
മധ്യരേഖയ്ക്ക് ഇരുപുറവുമുള്ള മേഖലകളിൽ വർഷപാതം ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ പതിന്മടങ്ങായിരിക്കയാൽ ഈ ഭാഗത്തെ ലവണത 35 o /00 ആയിരിക്കുന്നു.
വടക്കേ അക്ഷാംശം 20 o മുതൽ 25 o വരെയും തെക്കേ അക്ഷാംശം 25 o ക്ക് ഇരുപുറവുമായുമുള്ള സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന മഴയെക്കാൾ ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ജലനഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നതിനാൽ ലവണത 37 o /00 നെക്കാൾ ഉയർന്നു കാണുന്നു.
ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ തോത് കുറഞ്ഞും വർഷപാതത്തിന്റെ അളവ് കൂടിയും വരുന്നതിനാൽ ലവണതയിലും കുറവ് ഉണ്ടാകുന്നു.
34 o /00 ലും കുറഞ്ഞ ലവണത പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്.
അക്ഷാംശീയ പ്രഭാവത്തെ കടത്തിവെട്ടുന്ന രീതിയിലാണ് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ജലപ്രവാഹങ്ങൾ ലവണതാ വിന്യാസത്തിൽ സ്വാധീനത ചെലുത്തുന്നത്.
35 o /00 ത്തിലേറെ ലവണതയുള്ള ഉഷ്ണമേഖലാ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലം പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ സ്പിറ്റ്സ് ബെർഗൻ (78 o വ.) പരിസരത്തേക്കു നയിക്കപ്പെടുന്നു.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സമലവണരേഖാ (isohalines) വിന്യാസവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
വടക്കേ അക്ഷാംശം 40 o ക്കു വടക്കേ സമലവണരേഖകൾ ഏതാണ്ട് തെക്കുവടക്കു ദിശയിലാണ് നീളുന്നത്; മറിച്ച് ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം 45 o ക്കു തെക്ക് ഇവ കൃത്യമായും കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറു ദിശയെ അവലംബിക്കുന്നു.
അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ അനുബന്ധ കടലുകളിൽ നദികളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന ജലം ലവണതയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായി വർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
മെഡിറ്ററേനിയനിൽ ഒഴുകിയെത്തുന്ന ജലം നന്നെ പരിമിതവും ബാഷ്പീകരണം വളരെ കൂടുതലുമാകയാൽ ലവണതയും കൂടുതലായിരിക്കുന്നു.
സമീപസ്ഥമായ കരിങ്കടലിൽ ശക്തമായ പ്രവാഹമുള്ള വൻനദികൾ പതിക്കുന്നത് ലവണതയിൽ കുറവ് വരുത്തുന്നു.
ബാൾട്ടിക് കടലിന്റെ സ്ഥിതിയും വിഭിന്നമല്ല.
സ്വീഡനും , ഫിൻലൻഡിനും മധ്യേ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബോഥ്നിയാ ഉൾക്കടലിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് ശുദ്ധജലമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുവാൻ പോന്നത്ര കുറഞ്ഞ ലവണതയാണുള്ളത്.
ജലപിണ്ഡങ്ങൾ
(Water masses).
ജലപിണ്ഡങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം.
ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് മധ്യജലം, മെഡിറ്ററേനിയൻ ജലം, ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് അഗാധജലം, ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് വിതലജലം എന്നിവയാണ് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രധാന ജല പിണ്ഡങ്ങൾ; ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേത് ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് മധ്യജലം, ഉപ-അന്റാർട്ടിക് ജലം, ഉപ-അന്റാർട്ടിക് മാധ്യമികജലം, അന്റാർട്ടിക് പരിധ്രുവീയജലം, അന്റാർട്ടിക് വിതലജലം എന്നിവയും.
35-40 o അക്ഷാംശങ്ങൾക്കിടയ്ക്കുള്ള ഉപോഷ്ണമേഖലാഭിസരണത്തിലെ ജലനിമജ്ജനത്തിൽനിന്നാണ് മധ്യജലപിണ്ഡങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുന്നത്.
താപത്തിനും ലവണതയ്ക്കും തമ്മിലുള്ള രേഖീയഖണ്ഡംമൂലം, ഇവയെ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നു.
ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ ആധിക്യംമൂലം സാന്ദ്രത വർധിച്ചു താഴ്ന്ന്, ജിബ്രാൾട്ടർ കടലിടുക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതാണ് മെഡിറ്ററേനിയൻ ജല മായിത്തീരുന്നത്.
ഉത്തര അത്ലാന്തിക് വിതലജലവും ഉത്തര അത്ലാന്തിക് അഗാധജലവും ലാബ്രഡോർ കടലിൽ വച്ച് രൂപം പ്രാപിച്ചു താഴ്ന്നു താഴോട്ടൊഴുകുന്നു.
അന്റാർട്ടിക് അഭിസരണത്തിലുണ്ടാകുന്ന നിമജ്ജനത്തിൽ നിന്നാണ് അന്റാർട്ടിക് മാധ്യമികജലം രൂപം പ്രാപിക്കുന്നത്.
വർഷണം അധികമുള്ള ഭാഗങ്ങളിലാണ് ഇതുദ്ഭവിക്കുന്നത്.
വെഡൽ കടലിൽ പ്രതലജലം നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായാണ് അന്റാർട്ടിക് വിതലജലം ഉണ്ടാകുന്നത്.
എല്ലാ ജലപിണ്ഡങ്ങളിലുംവച്ച് കനംകൂടിയതാണ് ഈ ജലം.