smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഭരതനാട്യത്തിന് കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ 2012-ലെ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗുരു വി. മൈഥിലി, ഗുരു ജയന്തി സുബ്രമണ്യൻ എന്നിവരുടെ പക്കൽ നൃത്തവും പാറശ്ശാല പൊന്നമ്മാൾ , പെരുമ്പാവൂർ ജി. രവീന്ദ്രനാഥ് , അശ്വതി തിരുന്നാൾ രാമവർമ്മ എന്നിവരുടെ പക്കൽ സംഗീതവും അഭ്യസിച്ചു.
ഏഷ്യാനെറ്റിലെ സുപ്രഭാതം , അമൃത ടിവിയിലെ സിറ്റിസൺ ജേർണലിസ്റ്റ് എന്നീ പരിപാടികളുടെ അവതാരകയായി പ്രവർത്തിച്ചു.
സംഗീതത്തിൽ ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്.
സി.എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻ നായരുടെ ' ലങ്കാലക്ഷ്മി ' നാടകത്തിന് രാജശ്രീ വാര്യർ ഭരതനാട്യത്തിലൂടെ ചമച്ച നൃത്തഭാഷ്യം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.
നൃത്തഗവേഷണത്തിനും അധ്യാപനത്തിനുമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് നേത്ര എന്ന പേരിൽ നൃത്തകലാവിദ്യാലയം നടത്തുന്നു.2016 മുതൽ വൈലോപ്പിള്ളി സംസ്കൃതി ഭവൻ ഡയറക്ടർ ബോർഡ്അംഗമാണ്.
പുരസ്കാരങ്ങൾ ഭരതനാട്യത്തിന് കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ 2012ലെ പുരസ്‌കാരം ചിത്രശാല അവലംബം ↑ പുറം കണ്ണികൾ Rajashree Warrier എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
അഭിമുഖം Archived 2015-06-06 at the Wayback Machine .
വെബ്സൈറ്റ് Archived 2012-10-10 at the Wayback Machine .
രാജസുലോചന ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Rajasulochana
പ്രമുഖ തെന്നിന്ത്യൻ നടിയും പ്രശസ്ത നർത്തകിയുമായിരുന്നു രാജസുലോചന (15 ആഗസ്ത്  1935 - 5 മാർച്ച് 2013).
എം.ജി.ആർ , ശിവാജി , എൻ.ടി. ആർ , നാഗേശ്വര റാവു , രാജ്കുമാർ , എം.എൻ. നമ്പ്യാർ തുടങ്ങി അൻപതുകളിലെ  മുൻനിര നായകർക്കൊപ്പമെല്ലാം രാജസുലോചന ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങളവതരിപ്പിച്ചു.
രാജ്യത്തും വിദേശത്തും നിരവധി നൃത്തപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വിജയവാഡയിൽ ജനിച്ച രാജസുലോചന നൃത്തവേദിയിൽ നിന്നാണ് സിനിമയിലേക്കെത്തിയത്.
പിള്ളിയാർചെട്ടി ഭക്തവത്സലം നായിഡു രാജീവലോചന എന്നായിരുന്നു യഥാർഥ പേര്.
സ്‌കൂൾ അധികൃതരാണ് പേര് രാജസുലോചന എന്നാക്കി ചുരുക്കിയത്.
ലളിതമ്മ, കെ.എൻ .
ദണ്ഡായുധപാണി പിള്ള, വെമ്പട്ടി ചിന്നസത്യം , കലാമണ്ഡലം മാധവൻ എന്നിവരായിരുന്നു ഗുരുക്കന്മാർ.
എച്ച്.എൽ.എൻ. സിംഹയുടെ കന്നഡ ചിത്രമായ ഗുണസാഗരിയിലൂടെ സിനിമാരംഗത്തെത്തി.
പെണ്ണരശി എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ നൃത്തരംഗങ്ങൾ പ്രശംസനീയമായ നിലയിൽ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ രാജസുലോചന തെലുങ്ക്, തമിഴ്, കന്നഡ ചിത്രങ്ങളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യമായി മാറി.
രാജ്കപൂറിന്റെ ചോരി ചോരി വഴിയാണ് ഹിന്ദിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.
ചെന്നൈയിലെ പുഷ്പാഞ്ജലി നൃത്ത്യ കലാകേന്ദ്രത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
അഭിനയിച്ച എല്ലാ ചിത്രങ്ങളിലും തന്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് രാജസുലോചന തന്നെയായിരുന്നു കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയിരുന്നത്.
തെലുഗു സംവിധായകൻ സി.എസ്. റാവുവായിരുന്നു ഭർത്താവ് അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ പെണ്ണരശി തൈ പിറന്താൽ വഴി പിറക്കും കരുണാമയഡു (മിശിഹാചരിത്രം) കാളഹസ്തി മാഹാത്മ്യം തോഡി കടലു പെണ്ണരശി കാവലൈ ഇല്ലാത്ത മനിതൻ ബേഡര കണ്ണമ്മ വാല്മീകി ചോരി ചോരി അവലംബം ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= and | date= ( help ) ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= and | date= ( help ) പുറം കണ്ണികൾ Rajasulochana at IMDb.
രാജസൂയയാഗം King Yudhishthira , a character in the Mahabharata , performs the Rajasuya Sacrifice
ശ്രേഷ്ഠരാജവംശങ്ങളിലെ മഹാരാജാക്കന്മാർ രാജ്യാഭിഷേക സമയത്തു അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരു യാഗമാണ്‌ രാജസൂയം .
ഈ യാഗം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന വ്യക്തി, ഗോത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തലമുതിർന്ന ഭരണാധികാരിയും,  ഭൂമണ്ഡലത്തിലെ മറ്റെല്ലാ രാജാക്കളെയും സൈന്യബലം കൊണ്ടും, അർത്ഥം കൊണ്ടും, ആൾബലം കൊണ്ടും ജയിച്ചവനായിരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്‌.
ഒരേ സമയം ഒരേ കുലത്തിലെ രണ്ടുപേർക്ക് ഈ യാഗം നടത്താനാകില്ല.
ഈ യാഗം നടത്തിയ ആൾക്ക് മുകളിലായി മറ്റൊരു രാജാവുണ്ടാകുന്നതല്ല.
അതാണ്‌ ഈ യാഗത്തിന്റെ സവിശേഷത.
ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ , മരുത്തൻ തുടങ്ങിയവർ ഈ യാഗം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പിന്നീടുള്ളത് പാണ്ഡവരിൽ മൂത്തവനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ആണ്.
രാജസൂയം നടത്തുന്നവൻ ആദ്യം സൈന്യങ്ങളെ അയച്ചു ദിഗ്വിജയം നടത്തണം.
അത്തരത്തിൽ സർവ്വരാജാക്കളെയും ജയിച്ചു അവരിൽ നിന്നും ധനം കപ്പമായി വാങ്ങി ഖജനാവ് കുമിച്ചു കൂട്ടണം.
ആ ധനമുപയോഗിച്ചു വിവിധതരം യാഗാദികളും, ദാനാദി സൽക്കർമ്മങ്ങളും ചെയ്യേണ്ടതായിട്ടുണ്ട്.
ഇഷ്ട്ടിയാഗം , പശുയാഗം , സോമയാഗം , സൗത്രാമണി , ദർവ്വി ഹോമം തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ പ്രധാനമാണ്.
സൌത്രാമണി വളരെയധികം ചെലവ് വരുന്നതും, വളരെയധികം സമയമെടുക്കുന്നതുമായ ഒരു കർമ്മമാണ്.
ഇതിൽ 129 ഇഷ്ടിയാഗങ്ങളും, 2 പശുയാഗങ്ങളും, 7 ദർവ്വി ഹോമങ്ങളും, 6 സോമയാഗങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു .
രാജസൂയത്തിൽ പുരോഹിതന്മാർക്ക് നൽകേണ്ടതായ ചില അസാധാരണമായ ദക്ഷിണകളുമുണ്ട്.
സ്വർണ്ണം പതിച്ച രണ്ടു കണ്ണാടികൾ അധ്വര്യുവിനു നൽകണം.
ഉദ്ഗാതാവിനു സ്വർണ്ണമാല, ഹോതാവിനു രുക്മം [ഇത് ഒരുതരം സ്വർണ്ണാഭരണമാണ്], പ്രതിഹർത്താവിനും, പ്രസ്തോതനും ഓരോ കുതിര, ബ്രഹ്മന് ഗർഭിണികളായ 12 പശുക്കൾ, മൈത്രാവരുണന് ഒരു മച്ചിപ്പശു, ബ്രാഹ്മണാച്‌ഛംസിക്ക് ഒരു കാള, നേഷ്ടനും പോതനും ഓരോ ഇരട്ട വസ്ത്രം, അച്‌ഛാവാകന് ഒരു വണ്ടി നിറച്ചു യവധാന്യം, അഗ്നീത്തിനു ഒരു കാള എന്നിവയാണ് വിശേഷമായ ദക്ഷിണകൾ.
രാജാധികാരം സ്വീകരിക്കുന്ന അനുഷ്ഠാനമായ രാജസൂയം , വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ യാഗമാണ്.
ഇത് അനുഷ്ഠിക്കുവാൻ രണ്ടു വർഷത്തോളം [കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 27 മാസങ്ങൾ] സമയം ആവശ്യമാണ്.
പവിത്രം എന്ന "അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗം" കൊണ്ടാണ് രാജസൂയം തുടങ്ങുന്നത്.
രാജാഭിഷേകം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അഭിഷേചനീയം എന്ന ഉക്ഥ്യമാണ് അടുത്തയിനം.
ഇതും ഒരു സോമയാഗമാകുന്നു.
ദശപേയം എന്ന മറ്റൊരുതരം സോമയാഗവും തുടർന്ന് വരുന്നുണ്ട്.
10 ഋത്വിക്കുകൾ സോമരസം കുടിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ദശപേയം എന്ന പേര് വന്നത്.
തുടർന്ന് ഒരു വർഷത്തോളം ചെറിയ ചെറിയ യാഗങ്ങളുണ്ട്.
അതിനു ശേഷം കേശവപനീയം എന്ന അതിരാത്രയാഗം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഇതിൽ "ക്ഷൗരം" ഒരു അംഗമാണ്.
ഒരു മാസത്തിനു ശേഷം വ്യുഷ്ടിദ്വിരാത്രം എന്ന രണ്ടു ദിവസം വേണ്ടി വരുന്ന ഒരു ചടങ്ങു അനുഷ്ഠിക്കണം.
വീണ്ടും ഒരു മാസത്തെ ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷമായി ക്ഷത്രധൃതി എന്ന അഗ്നിഷ്ടോമയാഗം ചെയ്യണം.
ക്ഷത്രധൃതിയിൽ രാജാധികാരം സ്വീകരിക്കലാണ് പ്രധാനം.
അമിതമായ സോമപാനത്തിനു പ്രായശ്ചിത്തമായാണ് സൗത്രാമണി എന്ന മഹായാഗം ചെയ്യുന്നത്.
സൗത്രാമണി 3 മാസത്തോളം നീണ്ടു നിൽക്കുന്നു.
അവസാനമായി ഒരാൾക്ക്‌ " അഗ്രപൂജ " നല്കുക എന്നൊരു ചടങ്ങുണ്ട്.
കുലത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും ജ്ഞാനിയും യോഗ്യനുമായ ആൾക്കാണിത് നല്കുന്നത്.
അതോടെ രാജസൂയം സമാപിക്കുന്നു .
യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയം
യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയം ഏറ്റവും മഹനീയമായ ഒന്നായിരുന്നുവെന്ന് വ്യാസൻ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ യാഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശത്രുക്കളായ കൌരവർ പോലും സംബന്ധിച്ചിരുന്നു.
ദുര്യോധനനു പോലും ഓരോ ചുമതലകൾ നല്കിയിരുന്നു.
ഈ യാഗത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യത്താൽ യുധിഷ്ഠിരന് രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.
പിതാവായ പാണ്ഡുവിന്റെ നിർദ്ദേശം നാരദമുനി വഴി അറിഞ്ഞാണ് അദ്ദേഹം ഈ യാഗം നടത്തിയത്.
യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയത്തിൽ അഗ്രപൂജ നൽകിയത് ശ്രീകൃഷ്ണനായിരുന്നു .
ഭീഷ്മരുടെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നല്കിയത്.
യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നേ ഈ യാഗം അനുഷ്ഠിച്ചത് കൊണ്ടാണ് ദുര്യോധനന് ഇത് ചെയ്യാൻ സാധിക്കാതെ പോയത്.
യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയ യജ്ഞത്തിന് വേണ്ടിവന്നിരുന്ന സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുവന്നത് ഹിമാലയ പർവ്വതത്തിൽ കൈലാസ ശിഖരത്തിനടുത്ത് മരുത്തന്റെ രാജസൂയത്തിനു ശേഷം സൂക്ഷിച്ചു വെച്ചിരുന്ന നിധിശേഖരത്തിൽ നിന്നാണെന്ന് മഹാഭാരതത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
(അശ്വേധം അദ്ധ്യായം -63 പദ്യം 24 ) അവലംബം ഉറവിടങ്ങൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ http://literature.syzygy.in/mahabharata/sabha-parva/section-14-rajasuyarambha-parva Mahabharatha -sabhaparva - rajasooyaarambha -digwijaya- rajasooyika upaparvas] read sections 14 to 44.
രാജസേനൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Rajasenan
കുടുംബചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു മലയാളചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് രാജസേനൻ (ജനനം: 1958 മേയ് 28 ).
ജയറാമിനെ നായകനാക്കി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്.
ഇദ്ദേഹം തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന് എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകകഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ചതും രാജസേനനായിരുന്നു.
1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മേലേപ്പറമ്പിൽ ആൺവീട് ആണ് രാജസേനന് ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠ നല്കിയത്.
പിന്നീട് അനിയൻ ബാവ ചേട്ടൻ ബാവ , സ്വപ്നലോകത്തെ ബാലഭാസ്കരൻ , കഥാനായകൻ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു.
2016-ൽ അരുവിക്കര നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു.
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വെഞ്ഞാറമൂടിൽ ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ ആയ മരുതൂർ അപ്പുക്കുട്ടൻനായരുടെയും രാധാമണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1958 മേയ് 28-നാണ് രാജസേനൻ ജനിച്ചത്.
പി.കെ. ജോസഫിന്റെ സഹായിയായി മലയാളചലച്ചിത്രലോകത്തെത്തിയ ഇദ്ദേഹം 1984-ൽ സ്വതന്ത്രസംവിധായകനായി.
ദേവൻ, മേനക എന്നിവർ നായകനും നായികയുമായി അഭിനയിച്ച ആഗ്രഹ മായിരുന്നു ആദ്യചിത്രം.
പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു.
ഏതാനും ചിത്രങ്ങൾക്ക് കഥയുമെഴുതിയിട്ടുണ്ട്.
ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന് എന്നീ ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനേതാവായും അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
ശ്രീലതയാണ് രാജസേനന്റെ ഭാര്യ.
ദേവിക ഏക മകളാണ്.
ചലച്ചിത്രങ്ങൾ സംവിധായകൻ ഒരു സ്മോൾ ഫാമിലി (2010) ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന് (2009) റോമിയോ (2007) കനകസിംഹാസനം (2006) മധുചന്ദ്രലേഖ (2006) ഇമ്മിണി നല്ലൊരാൾ (2005) സ്വപ്നം കൊണ്ട് തുലാഭാരം (2003) നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി (2002) മലയാളിമാമനു വണക്കം (2002) നാടൻപെണ്ണും നാട്ടുപ്രമാണിയും (2002) മേഘസന്ദേശം (2001) ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ് (2000) ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ് (1999) കൊട്ടാരം വീട്ടിൽ അപ്പൂട്ടൻ (1998) ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം (1998) കഥാനായകൻ (1997) ദി കാർ (1997) ദില്ലിവാല രാജകുമാരൻ (1996) സത്യഭാമയ്ക്കൊരു പ്രേമലേഖനം (1996) സ്വപ്നലോകത്തെ ബാലഭാസ്കരൻ (1996) ആദ്യത്തെ കണ്മണി (1995) അനിയൻ ബാവ ചേട്ടൻ ബാവ (1995) സി.ഐ.ഡി. ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ ബി.എ., ബി.എഡ്.
(1994) വാർദ്ധക്യപുരാണം (1994) മേലേപ്പറമ്പിൽ ആൺവീട് (1993) അയലത്തെ അദ്ദേഹം (1992) കടിഞ്ഞൂൽ കല്യാണം (1991) കണികാണുംനേരം (1987) ഒന്നും രണ്ടും മൂന്ന് (1986) ശാന്തം ഭീകരം (1985) പാവം ക്രൂരൻ (1984) ആഗ്രഹം (1984) എഴുത്തുകാരൻ De Dana Dan (2009) (കഥ) മധുചന്ദ്രലേഖ (2006) (കഥ) ഇമ്മിണി നല്ലൊരാൾ (2005) (writer) സ്വപ്നലോകത്തെ ബാലഭാസ്കരൻ (1996) (കഥ) (ശ്രീദേവി എന്ന പേരിൽ) ആദ്യത്തെ കണ്മണി (1995) (കഥ) (ശ്രീദേവി എന്ന പേരിൽ) അഭിനേതാവ് നല്ല പാട്ടുകാരേ (2010) ഒരു സ്മോൾ ഫാമിലി (2010) ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക് (2010) ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന് (2009) അവലംബം ↑ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് രാജസേനൻ
രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ടകൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hill_Forts_of_Rajasthan
ആരവല്ലി പർവ്വതനിരകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒന്നിലധികം കോട്ടകളാണ് രാജസ്ഥാനിലെ ശൃംഖങ്ങളിലുള്ള കോട്ടകൾ (Hill Forts of Rajasthan) എന്ന നാമത്തിൽ യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ചിത്തൗഡ് കോട്ട , കുംഭാൽഗഢ് കോട്ട , രൺഥംഭോർ കോട്ട , ആംബർ കോട്ട , ജയ്സാൽമീർ കോട്ട എന്നിവയാണ് ഈ കോട്ടകൾ.
രജപുത്ര രാജാക്കന്മാരുടെ കാലത്താണ് ഈ കോട്ടകൾ പടുതുയർത്തിയത്.
രജപുത്ര വാസ്തുവിദ്യയിൽ പ്രതിരോധനിർമിതികൾക്കുണ്ടായിരുന്ന പ്രാധാന്യവും ഇതിൽനിന്നും മനസ്സിലാക്കാം.
വാസ്തുവിദ്യാപരമായും വളരെയധികം പ്രത്യേകതകളുള്ളതാണ് ഈ കോട്ടകൾ.
നിരവധി പടവുകൾ തുരങ്കങ്ങൾ എന്നിവ ഈ കോട്ടയിലേക്കുള്ള സഞ്ചാരപാതകളായി ഉപയോഗിച്ഛിരുന്നു.
വീതിയേറിയ ബലിഷ്ഠമായ കോട്ടമതിലിനുള്ളിൽ രാജകൊട്ടാരങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ, നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, ജലസംഭരണികൾ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഇവർ നിർമിച്ചു.
രാജ്സ്ഥാനിലെ ഭൂപ്രകൃതിയും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയും പരിഗണിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇവയുടെ രൂപകല്പന നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
7-ആം നൂറ്റാണ്ടിലേതുമുതൽ 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിലേതുവരെയുള്ള നിർമിതികൾ ഈ കോട്ടകൾക്കുള്ളിൽ കാണാം.
അതേസമയം ഈ കോട്ടകളിലെ ഓരോന്നും അതിന്റേതായ സവിശേഷതകൾ പുലർത്തുന്നുണ്ട്.
2013-ലാണ് ഈ കോട്ടകളെ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്.
ഇതോടുകൂടി ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ലോകപൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണം 30ആയി.
ചിത്തൗഡ് കോട്ട
ഇന്ത്യയിലെതന്നെ ഏറ്റവും വലിയ കോട്ടകളിലൊന്നാണ് ചിത്തൗഡ് കോട്ട.
7ആം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ 1568 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ നിരവധി രാജാക്കന്മാർ ഇവിടം കേന്ദ്രമാക്കി രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നു.
ഗുഹിലോത്ത് രാജാക്കന്മാരാണ് ആദ്യമായി ഇവിടം കേന്ദ്രമാക്കിയത്.
തുടർന്ന് സിസോദിയരും ഛത്തരി രജപുത്രരും ഇവിടം ഭരിച്ചു.
280ഹെക്റ്ററുകളിലായി (691.9 ഏക്കർ) ഈ കോട്ട വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു
നിരവധി സൗധങ്ങൾ ചിത്തൗഡിലെ ഈ കോട്ടമതിലുകൾക്കുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
4 കൊട്ടാരങ്ങൾ, 19 പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ, 4 സ്മാരക നിർമ്മിതികൾ, 20ഓളം ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ കോട്ടയുടെ ഭാഗമാണ്.
ചിത്തൗഡ് കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ വിജയസ്തംഭം കോട്ടയിലെ ക്ഷേത്രം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിഹഗ വീക്ഷണം ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ പദ്മിനി പാലസ് പദ്മിനി പാലസ് കുംഭല്ഗഡ് കോട്ട
രാജസ്ഥാനിലെ രാജ്‌സമന്ദ് ജില്ലയിൽ ആരവല്ലി കുന്നുകളുടെ പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടയാണ് കുംഭല്ഗഡ് കോട്ട .
15ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജസ്ഥാനിലെ മേവാർ(മേവാഡ്) പ്രവിശ്യയുടെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന റാണ കുംഭ എന്ന കുംഭകർണ സിങ് ആണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്.
മേവാർ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന മഹാറാണ പ്രതാപിന്റെ ജന്മ സ്ഥലം കൂടിയാണ് കുംഭൽ ഗഡ്.
19ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ കോട്ട അതിന്റെ എല്ലാ പ്രതാപത്തോടെയും നിലനിന്നു.
38 കിലോ മീറ്റർ നീളത്തിൽ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന കുംഭൽ ഗഡ് കോട്ട മതിൽ ചൈനയിലെ വൻമതിലിന് ശേഷം ഏറ്റവും നീളമുള്ള രണ്ടാമത്തെ മതിലായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്.
ചിത്തോർഗഢ് കോട്ടക്ക് ശേഷം മേവാറിലെ  പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കോട്ടയാണിത്.
ഉദയ്പൂരിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി റോഡുമാർഗ്ഗം 82 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ കുംഭൽഗഡിൽ എത്തിച്ചേരാം.
കോട്ടചുമരുകൾ രാം പോൾ കവാടം കോട്ടയുടെ ആകാശകാഴ്ച കോട്ടയും പരിസരവും ബാദൽ മഹൽ പാലസ് കോട്ടയിലെ ജൈനക്ഷേത്രം യാഗമന്ദിർ കോട്ടയിലെ ശിവക്ഷേത്രം ആംബർ കോട്ട
രാജസ്ഥാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ജയ്പൂരിൽനിന്നും കേവലം 11കിലോമീറ്റർ അകലെയായിസ്ഥിതിചെയ്യുന്നഒരു കോട്ടയാണ് ആംബർ കോട്ട .
ആമേർ കോട്ട എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.
ജയ്പൂരിൽ എത്തുന്ന സഞ്ചാരികളുടെ ഒരു പ്രധാന സന്ദർശന കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഈ കോട്ട.
രാജാ മൻ സിംങ് I-മനാണ് ഈ കോട്ടപണികഴിപ്പിച്ചത്.
ഹിന്ദു രജപുത്ര വാസ്തുശൈലികളുടെ സമന്വയമീ കോട്ടയുടെ നിർമ്മാണത്തിനായ് അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കും വിധം സങ്കീർണമായ സഞ്ചാരമാർഗ്ഗങ്ങളും ഈ കോട്ടയിലുണ്ട്.
ആംബർ കോട്ട കിഴക്കുവശത്തു നിന്നും കോട്ടയിലേക്കുള്ള വഴിയും മഹോത തടാകവും ജലേബ് ചൗക്ക് - വടക്കേ അറ്റത്തു നിന്നുള്ള വീക്ഷണം.
ദിവാൻ ഇ ആം ഗണേശ് പോൾ മാൻ സിങ് കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം.
പശ്ചാത്തലത്തിൽ കുന്നിനു മുകളിലെ ജയ്ഗഢ് കോട്ടയും കാണാം രൺഥംഭോർ കോട്ട
മഹാരാജാ ജയാനന്ത ക്രി.
വ 5ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് രൺഥംഭോറിലെ കോട്ട.
രൺ, ഥംഭോറ് എന്നി മലകൾക്ക് സമീപത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാലാണ് ഈ കോട്ടയ്ക്ക് രൺത്ഥംഭോർ എന്ന നാമം സിദ്ധിച്ചത്.
ചുറ്റുമുള്ള് സമതല പ്രദേശത്തുന്നിന്നും 700 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള് ഒരു പീഠഭൂമിയിലാണ് ഈ  കോട്ട സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
രാജാ സാജ്രാജ് വീർ സിംങ് നാഗിലായിരുന്നു ഈ കോട്ട കേന്ദ്രമാക്കിയ ഒരു പ്രധാന ഭരണാധികാരി.
രൺഥംഭോറിലെ പ്രഥമ രാജാവായിരുന്ന് ഇദ്ദേഹം രൺഥംഭോറിനെ പ്രതിരോധ സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമാക്കിത്തീർക്കാൻ വളരെയധികം പ്രയത്നിച്ചിരുന്നു.
ഥംഭോർ മലയുടെ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടയുടെ സമീപത്തുള്ള് വനങ്ങൾ ജയ്പൂർ രാജാാക്കന്മാരുടെ പ്രധാന നായാട്ടുകേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.
ഇന്ന് ഇത് രൺഥംഭോർ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
രൺഥംഭോർ കോട്ടയുടെ മതിലുകൾക്ക് ആകെ 7 കിലോമീറ്ററോളം ദൈർഘ്യമുണ്ട്.
4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററോളം വിസ്തൃതമായ സ്ഥലത്തെ ഇത് അതിരിടുന്നു.
ബാറ്റീസ് ഖംബ അന്നപൂർണ്ണ ക്ഷേത്രം ശിലാ വിഗ്രഹം പഴയ കോട്ട റാണി ഹവേലി കോട്ടയിലെ ജൈനക്ഷേത്രം നൗലഖ് കവാടം ജൈസാൽമീർ കോട്ട
ഇന്ത്യയിലെ എന്നല്ല ലോകത്തിലേ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ കോട്ടകളിൽ ഒന്നാണ് ജയ്സാൽമീർ കോട്ട.
രാജസ്ഥാനിലെ ജൈസാൽമീർ നഗരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
രജപുത്ര രാജാവയിരുന്ന റാവു ജൈസാൽ ക്രി.
വ 1156ലാണ് ഈ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചത്.
രാജാവിന്റെ പേരിൽനിന്നുതന്നെയാണ് ജൈസാൽമീർ എന്ന വാക്ക് ഉൽത്തിരിഞ്ഞതും.
താർ മരുഭൂമിയിലെ ത്രികൂട എന്ന് ഒരു കുന്നിന്മേലാണ് പ്രൗഢഗംഭീരമായ ഈ കോട്ട നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾക്കും ജൈസാൽമീർ കോട്ട സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള മണൽക്കല്ലുകൊണ്ടാണ് കോട്ടമതിൽ പണിതിരിക്കുന്നത്.
സൂര്യാസ്ത്മയ സമയത്ത് ഈ കോട്ടയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സൗന്ദര്യം തോന്നുന്നു.
കോട്ടമതിൽ സ്വർണ്ണനിറത്തിലായി കാണപ്പെടുന്നു.
ഇതിനാൽ സുവർണ്ണ കോട്ട എന്ന ഒരു പേരും ജൈസാൽമീറിലെ കോട്ടയ്ക്കുണ്ട്.
ഇന്ന് നിരവധി സഞ്ചാരികൾ ദിനം പ്രതി ഈ കോട്ട സന്ദർശിക്കുന്നുണ്ട്.
കോട്ടയിലെ കൊട്ടാരം പീരങ്കി വൈകുന്നേരത്തെ കാഴ്ച പ്രവേശനകവാടം കോട്ടയിലെ കൊട്ടാരം മന്ദിരങ്ങൾ കോട്ടയും ജയ്സാൽമീർ നഗരവും കോട്ടയുടെ പുറം കാഴ്ച കോട്ടയിലെ കൊത്തുപണികൾ ജയ്ഗഢ് കോട്ട
രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്പൂരിൽ, നഗരത്തിന് 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയായി ആംബർ കോട്ടയുടെ തൊട്ട് പടിഞ്ഞാറായി ചീൽ കാ ടീല എന്ന കുന്നിനു മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കോട്ടയാണ്‌ ജയ്ഗഢ് കോട്ട.
ആംബർ കോട്ടക്ക് തൊട്ടടുത്തായതിനാലും ഒരേ ചുറ്റുമതിലുള്ള വളപ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാലും ആംബർ കോട്ടയേയും ജയ്ഗഢ് കോട്ടയേയും ഒറ്റ കോട്ടയായി പരിഗണിക്കുന്നവരുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും ജയ്ഗഢ് ഒരു കുന്നിനു മുകളിലായതിനാൽ ആംബർ കോട്ടയിൽ നിന്നും ഇവിടേക്കുള്ള വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള പാതക്ക് ഏതാണ്ട് 7 കിലോമീറ്ററോളം ദൈർഘ്യമുണ്ട്.
ഇരു കോട്ടകൾക്കുമിടയിൽ കാൽനടയായി സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സൗകര്യവുമുണ്ട്.
ജയ്ഗഢ് കോട്ട - ആംബറിൽ നിന്നും വീക്ഷിക്കുമ്പോൾ കോട്ടയുടെ കിഴക്കുവശത്തുള്ള അവനി കവാടത്തിലേക്കുള്ള വഴി കോട്ടയിലെ പട്ടാളക്കാരുടെ സമ്മേളനസ്ഥലമായ സുഭാത് നിവാസ് കോട്ടയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ആരാം മന്ദിർ കോട്ടമതിലിലെ പീരങ്കിദ്വാരങ്ങൾ - ഇവയോരോന്നും വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് വെടിയുതിർക്കാൻ പാകത്തിന് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നതാണ്.
കോട്ടയിലെ ആരാം മന്ദിറിനോടു ചേർന്നുള്ള ചാർ ബാഗ് ശൈലിയിലുള്ള ഉദ്യാനം ആരം മന്ദിറിനടുത്തുള്ള ഉദ്യാനം കോട്ടമതിലുകളും, ജലസംഭരണിയും കോട്ടയുടെ മതിലുകൾ കുന്നുകൾക്കു മുകളിലൂടെ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു ഇതു കൂടി കാണുക ജയ്ഗഢ് കോട്ട ആംബർ കോട്ട അവലംബം
വന്ദേ മാതരം Vande Buttram Vande Buttram
ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി ബംഗാളി ഭാഷയിലെഴുതിയ ഒരു ദേശഭക്തിഗാനമാണ് വന്ദേമാതരം.
സംസ്കൃത ഭാഷയിലെ ഏതാനും വാക്കുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട് .
1870 കളിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഈ കവിത തന്റെ ആനന്തമഠം എന്ന നോവലിൽ കർത്താവ് ചേർത്തിരുന്നു .
ബന്ദേ മാതരം എന്നും ഇത് ഉച്ചരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
1896-ലെ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിൽ രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ ഈ കവിത ആലപിച്ചതോടെയാണ് ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്നത് .
കവിതയുടെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വരികൾ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയഗീതമായി (National Song) കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തക സമിതി സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു .
എന്നാൽ ദേശീയഗാനമായ ജനഗണമനയുടെ ഔദ്യോഗികപരിവേഷം ഇതിനില്ല.
ഇന്ത്യന് സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തന്റെ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായിരുന്നു ഈ ഗാനം.
പ്രശസ്ത ബംഗാളി കവിയായിരുന്ന ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി ആണ് ഇതിന്റെ രചയിതാവ്.
ബംഗാളിയിലാണ് ഇത് രചിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിലും സംസ്കൃതത്തിന്റെ സ്വാധീനം വേണ്ടുവോളമുണ്ട്.
ഭാരതാംബയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഗീതമായാണ് ഇതിന്റെ രചന.
ദേശ് എന്ന രാഗത്തിലാണ് ഇത് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ചരിത്രം ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി
1876 ൽ ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കു കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഈ ഗാനം എഴുതിയത്.
1870 -കളിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്ഞിയെ സ്തുതിക്കുന്ന "ദൈവം രാജ്ഞിയെ രക്ഷിക്കട്ടെ" എന്ന ഗാനം എല്ലാവരും നിർബന്ധമായും ആലപിക്കണമെന്ന ബ്രിട്ടീഷ് നിബന്ധനയോടുള്ള പ്രതിഷേധമായാണ് ഈ ഗാനം രചിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
1882-ൽ പുറത്തുവന്ന ആനന്ദമഠമെന്ന പുസ്തകത്തിലാണ് ഈ ഗാനം ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
പിന്നീട്, ജദുനാഥ് ഭട്ടാചാര്യ ഈ ഗാനത്തിന്റെ സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചു.
സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള തീക്ഷ്ണമായ ശബ്ദമായി വന്ദേമാതരം മാറി.
സ്വാതന്ത്ര സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായ റാലികളിലും പ്രകടനങ്ങളിലും "വന്ദേമാതരം" മുഴക്കിക്കൊണ്ടാണ് ജനങ്ങൾ ദേശസ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചത്.
അങ്ങനെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രത്തിന്റെയും ദേശിയ ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി വന്ദേമാതരം മാറി.
ഇതിൽ വിളറി പൂണ്ട ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം വന്ദേമാതരം പരസ്യമായി ആലപിക്കുന്നത് ഒരിടയ്ക്ക് നിരോധിച്ചു.
നിരവധി സ്വാതന്ത്രസമരസേനാനികൾ ഈ കുറ്റത്തിന് തുറങ്കിലടയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കോൺഗ്രസിനെ 1896-ലെ കൊൽക്കത്ത സമ്മേളനത്തിൽ രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ ഈ ഗാനമാലപിച്ചു.
ഒരു രാഷ്ട്രീയ പൊതുവേദിയിൽ വന്ദേമാതരം ആലപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ സന്ദർഭമായിരുന്നു ഇത്.
ദേശീയ ഗീതം
(സംസ്കൃതം മൂലഗീതം) वन्दे मातरम् वन्दे मातरम् सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम् सस्य श्यामलां मातरंम् .
शुभ्र ज्योत्सनाम् पुलकित यामिनीम् फुल्ल कुसुमित द्रुमदलशोभिनीम्, सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीम् .
सुखदां वरदां मातरम् .
कोटि कोटि कन्ठ कलकल निनाद कराले द्विसप्त कोटि भुजैर्ध्रत खरकरवाले के बोले मा तुमी अबले बहुबल धारिणीम् नमामि तारिणीम् रिपुदलवारिणीम् मातरम् तुमि विद्या तुमि धर्म, तुमि ह्रदि तुमि मर्म त्वं हि प्राणाः शरीरे बाहुते तुमि मा शक्ति, हृदये तुमि मा भक्ति, तोमारै प्रतिमा गडि मन्दिरे-मन्दिरे.
त्वं हि दुर्गा दशप्रहरणधारिणी कमला कमलदल विहारिणी वाणी विद्यादायिनी, नमामि त्वाम् नमामि कमलां अमलां अतुलाम् सुजलां सुफलां मातरम् श्यामलां सरलां सुस्मितां भूषिताम् धरणीं भरणीं मातरम्.
(ബംഗാളി മൂലഗീതം) বন্দে মাতরম্ বন্দে মাতরম্ সুজলাং সুফলাং মলয়জশীতলাম্ শস্যশ্যামলাং মাতরম্॥
বন্দে মাতরম্ শুভ্রজ্যোত্স্না পুলকিতযামিনীম্ পুল্লকুসুমিত দ্রুমদলশোভিনীম্ সুহাসিনীং সুমধুর ভাষিণীম্ সুখদাং বরদাং মাতরম্॥
বন্দে মাতরম্ কোটি কোটি কণ্ঠ কলকলনিনাদ করালে কোটি কোটি ভুজৈর্ধৃতখরকরবালে কে বলে মা তুমি অবলে বহুবলধারিণীং নমামি তারিণীম্ রিপুদলবারিণীং মাতরম্॥
তুমি বিদ্যা তুমি ধর্ম, তুমি হৃদি তুমি মর্ম ত্বং হি প্রাণ শরীরে বাহুতে তুমি মা শক্তি হৃদয়ে তুমি মা ভক্তি তোমারৈ প্রতিমা গড়ি মন্দিরে মন্দিরে॥
ত্বং হি দুর্গা দশপ্রহরণধারিণী কমলা কমলদল বিহারিণী বাণী বিদ্যাদায়িনী ত্বাম্ নমামি কমলাং অমলাং অতুলাম্ সুজলাং সুফলাং মাতরম্.
শ্যামলাং সরলাং সুস্মিতাং ভূষিতাম্ ধরণীং ভরণীং মাতরম্.
(മലയാളം മൂലഗീതം) വന്ദേ മാതരം വന്ദേ മാതരം സുജലാം സുഫലാം മലയജശീതളാം സസ്യശ്യാമളാം മാതരം വന്ദേ മാതരം ശുഭ്രജ്യോത്സ്നാ പുളകിതയാമിനീം ഫുല്ലകുസുമിത ദ്രുമദളശോഭിണീം സുഹാസിനീം സുമധുരഭാഷിണീം സുഖദാം വരദാം മാതരം വന്ദേ മാതരം കോടി കോടി കണ്ഠ കള കള നിനാദ കരാളേ ദ്വിസപ്ത കോടി ഭുജൈധൃത ഖരകരവാളേ കേ ബോലേ മാ തുമി അബലേ ബഹുബല ധാരിണീം നമാമി താരിണീം രിപുദളവാരിണീം മാതരം വന്ദേ മാതരം തുമി വിദ്യാ തുമി ധർമ, തുമി ഹൃദി തുമി മർമ ത്വം ഹി പ്രാണാ: ശരീരേ ബാഹുതേ തുമി മാ ശക്തി, ഹൃദയേ തുമി മാ ഭക്തി, തോമാരൈ പ്രതിമാ ഗഡി മന്ദിരേ മന്ദിരേ ത്വം ഹി ദുർഗാ ദശപ്രഹരണധാരിണീ കമലാ കമലദള വിഹാരിണീ വാണീ വിദ്യാദായിനീ, നമാമി ത്വം നമാമി കമലാം അമലാം അതുലാം സുജലാം സുഫലാം മാതരം ശ്യാമളാം സരളാം സുസ്മിതാം ഭൂഷിതാം ധരണീം ഭരണീം മാതരം വിവർത്തനങ്ങൾ 'വന്ദേ മാതരം' ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് അരബിന്ദോയാണ് .
വിവിധ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്ക് ഈ ഗാനം വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കുറേ കാലഘട്ടത്തേക്കെങ്കിലും വന്ദേമാതരം ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയഗാനമായാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത് .
ഭാരതത്തെ മാതാവായി കണക്കാക്കി പൂജിക്കുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ ഇസ്ലാം മതവിശ്വാസികൾ ഇത് ഉൾക്കൊള്ളാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു.
വന്ദേമാതരം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ആനന്ദമഠം എന്ന പുസ്തകത്തിൽ മുസ്ലിം വിരുദ്ധ സന്ദേശങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നതാണ് വിമർശനത്തിന്റെ കാതൽ വിമർശനങ്ങൾ
ചില പദങ്ങൾ ഉച്ഛരിക്കാനുള്ള പ്രയാസം ആദ്യകാലഘട്ടത്തിലേ വിമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
അവലംബങ്ങൾ പുറം കണ്ണികൾ http://www.youtube.com/watch?v=o3nwf0Hu8IU
വന്ദന ശിവ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Vandana_Shiva
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു തത്ത്വചിന്തകയും,പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകയും ഗ്രന്ഥകാരിയുമാണ്‌ വന്ദന ശിവ (ഹിന്ദിയിൽ: वन्दना शिवा ,ജനനം:1952 നവംബർ 5,ഡെഹ്റാഡൂൺ,ഉത്തരഖണ്ഡ്).
നിലവിൽ ഡൽഹി കേന്ദ്രീകരിച്ചു പ്രവർത്തികുന്ന ഇവർ,പ്രമുഖ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക ജേർണലുകളിൾ 300 ലധികം പ്രബന്ധങ്ങൾ  എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.
1970 കളിലെ ചിപ്‌കൊ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശിവ പങ്കാളിയായിട്ടുണ്ട്.
ഇന്റർനാഷണൽ ഫോറം ഓൺ ഗ്ലോബലൈസേഷന്റെ ഒരു നേതാവുകൂടിയാണ്‌ വന്ദന ശിവ.
വനസം‌രക്ഷനായ ഒരച്ഛന്റെയും കൃഷിക്കാരിയും പ്രകൃതിസ്നേഹിയുമായ ഒരമ്മയുടെയും മകളായി ഡെഹ്റാഡൂൺ താഴ്‌വരയിലാണ്‌ വന്ദന ശിവയുടെ ജനനം.
നയ്നിറ്റാളിലെ സെന്റ് മേരീസ് സ്കൂളിലും ഡെഹ്റാഡൂണിലെ കോൺ‌വെന്റ് ഓഫ് ജീസസ് ആൻഡ് മേരി എന്നിവിടങ്ങളിലും പഠിച്ചു .
ഭൗതിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദമെടുത്ത ശേഷം കാനഡയിലെ ഗുൽഫ് സർ‌വകലാശാലയിൻ നിന്ന് തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാന്തരബിരുദം നേടി.
പിന്നീട്  യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വെസ്റ്റേൺ ഒന്റേറിയോവിൽ നിന്ന് ‍ പി.എച്ച് ഡിയും കരസ്ഥമാക്കി.
ഇവരുടെ തീസിസിന്റെ വിഷയം "ഹിഡ്ഡൻ വേരിയബ്‌ൾസ് ആൻഡ് നോൺ-ലൊക്കാലിറ്റി ഇൻ കോണ്ടം തിയറി(Hidden Variables and Non-locality in Quantum Theory) എന്നതായിരുന്നു .
ബാംഗ്ലൂരിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിലും ഇന്ത്യൻ ഇസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മനാജ്മെന്റിലും ശാസ്ത്രം,സാങ്കേതികത,പരിസ്ഥിതി നയം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ഗവേഷണം നടത്തി പിന്നീട് വന്ദന ശിവ.
പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തക
കാർഷികരംഗത്തും ഭക്ഷ്യരംഗത്തുമുള്ള നടപ്പുശീലങ്ങളുടെ മാറ്റത്തിനായി ശിവ വാദിച്ചു.
ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ നിയമം,ജൈവസമ്പന്നത,ജൈവസാങ്കേതികത, ജൈവനൈതികത ,ജെനിറ്റിക് എൻ‌ജിനിയറിംഗ് എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ ബൗദ്ധികമായും സന്നദ്ധപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയും അവർ സംഭാവനകൾ അർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആഫ്രിക്ക , ഏഷ്യ , ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക , അയർലന്റ് , സ്വിറ്റ്സർലന്റ് , ഓസ്ട്രിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ഹരിത പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന സംഘടനകളെ സഹായിക്കാൻ അവർ മുന്നോട്ട് വന്നു.
1982 ൽ അവർ സ്ഥാപിച്ച ശാസ്ത്രത്തിനായുള്ള ഗവേഷണ സ്ഥാപനം "നവ്‌ധന്യ" യുടെ രൂപവത്കരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
സ്റ്റെയിംഗ് അലൈവ് (Staying Alive) എന്ന  ഇവരുടെ പുസ്തകം മൂന്നാം ലോകരാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളുടെ അവബോധത്തെ പുനർ‌നിർ‌വചിക്കാൻ സഹായകമായി.
ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും സർക്കാറുകളുടെയും സർക്കാറിതര സംഘടനകളുടേയും ഉപദേശകയായും ഇവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
വുമെൻസ് എൻ‌വിറോണ്മെന്റ് ആൻഡ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ(Women's Environment Development Organization), തേർഡ് വേൾഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക്(Third World Network) എന്നീ സംഘടനകൾ അവയിൽ ചിലതാണ്‌.
അഭ്രപാളിയിൽ
സൻ‌ജീവ് ചാറ്റർജിയും അലി ഹബാഷിയും സം‌വിധാനം ചെയ്ത "വൺ വാട്ടർ"(One Water) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രത്തിൽ ശിവയുമായുള്ള അഭിമുഖമുണ്ട് Archived 2010-03-13 at the Wayback Machine .
സാം ബൊസ്സൊയുടെ ബ്ലൂ ഗോൾഡ്:വേൾഡ് വാട്ടർ വാർസ്(Blue Gold:World Water Wars) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ വന്ദന ശിവ വേഷമിടുന്നു.
2008 ൽ സുഡാൻ ചലച്ചിത്ര മത്സരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന "ഫ്ലോ:ഫോർ ലൗ ഓഫ് വാട്ടർ" (Flow: For Love of Water) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയിലും ഇവർ ഉണ്ട്.
അംഗീകാരങ്ങൾ റൈറ്റ് ലൈവ്‌ലിഹുഡ് അവാർഡ്-1993 .
ഗ്ലോബൽ 500 അവാർഡ്-(യു.എൻ.ഇ.പി. യുടെ പുർസ്കാരം)1993 .
എർത്ത് ഡെ അവാർഡ് (ഐക്യരാഷ്ട്ര സം‌ഘടന നൽകുന്ന പുർസ്കാരം).
ഇവകൂടാതെ നിരവധി മറ്റു പുരസ്കാരങ്ങളും വന്ദന ശിവ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം ↑ Who's Who of Women and the Environment - Vandana Shiva Archived 2012-10-28 at the Wayback Machine .
United Nations Environment Programme ( UNEP ).
↑ {{ cite web }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) ; Unknown parameter | accessyear= ignored ( | access-date= suggested) ( help ) ↑ Theses Canada record ↑ ↑ Vandana Shiva എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വന്ദന കടാരിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Vandana_Kataria
ഇന്ത്യ ൻ വനിതാ ഹോക്കി ടീമിലെ ഫോർവേഡ് കളിക്കാരിയാണ് വന്ദന കടാരിയ .
2013ൽ ജർമ്മനിയിൽ നടന്ന ജൂനിയർ വനിതാ വിഭാഗം വേൽഡ് കപ്പിൽ ടൂർണ്ണമെന്റിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗോൾ നേടിയ മൂന്നാമത്തെ വ്യക്തിയായിരുന്നു.
ആ ടൂർണമെന്റിൽ അഞ്ച് ഗോൾ നേടി.
130 കളികളിൽ നിന്നായി രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി35 ഗോൾ നേടി.
ഇപ്പോൾ ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റെ ഭാഗമായ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഹരിദ്വാർ ജില്ലയിലെ റോഷ്‌നാബാദ് ഗ്രാമത്തിൽ 1992 ഏപ്രിൽ 15ന് ജനിച്ചു.
കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനമായ ഭാരത് ഹെവി ഇലക്ട്രിക്കൽസ് ലിമിറ്റ്ഡിൽ ടെക്‌നീഷ്യനായ നഹർ സിങ്ങിന്റെ മകളാണ് .
അരങ്ങേറ്റം
2006ൽ ഇന്ത്യൻ ജൂനിയർ വനിതാ ഹോക്കി ടീമിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തി.
2010-ൽ സീനിയർ വനിതാ ടീമിൽ അംഗമായി.
ജർമ്മനിയിൽ 2013ൽ നടന്ന ജൂനിയർ വേൾഡ് കപ്പിൽ ഇന്ത്യക്ക് വേണ്ടി കളിച്ചു, വെങ്കല മെഡൽ നേടി.
ഈ ടൂർണമെന്റിൽ ഇന്ത്യക്ക് വേണ്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗോൾ നേടിയത് ഇവരായിരുന്നു.
നാലു കളികളിലായി അഞ്ചു ഗോൾ നേടി.
സ്‌കോട്‌ലൻഡിലെ ഗ്ലാസ്‌ഗോവിൽ നടന്ന 2014ലെ കോമ്മൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ കാനഡക്കെതിരായ മത്സരത്തിലൂടെ 100 മത്സരം പൂർത്തിയാക്കി.
2014-15ലെ വനിതാ എഫ് ഐ എച്ച് ഹോക്കി വേൾഡ് ലീഗിന്റെ രണ്ടാം റൗണ്ടിൽ 11 ഗോളുകൾ നേടി, ടൂർണമെന്റിൽ ഇന്ത്യൻ  വനിതാ ടീം ചാംപ്യൻമാരായി.
2016ലെ റിയോ ഒളിമ്പിക്‌സിൻ കളിക്കാൻ യോഗ്യത നേടിയ ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഹോക്കി ടീമിൽ അംഗമായിരുന്നു.
വന്ദന ജെയിൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Vandana_Jain