smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
എന്നാൽ കൃതിയിൽ തന്നെയുള്ള തെളിവുകളെ ആധാരമാക്കി രചന നടന്നത് അലക്സാൻഡ്രിയയിലാണ് ഇന്ന് പലരും വാദിക്കുന്നു.
ഈജിപ്ഷ്യൻ ചരിത്രത്തേയും, ആചാരരീതികളേയും അടുത്തറിഞ്ഞ മട്ടിലുള്ള പരാമർശങ്ങൾ 'സത്യവചനത്തിൽ' പലയിടത്തുമുണ്ട്.
അതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന യഹൂദർ റോമിൽ നിന്നുള്ളവരല്ല; ദൈവവചനം (Logos) എന്ന ഗ്രീക്ക് ആശയം സ്വാംശീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്ന പൗരസ്ത്യരാണ്.
രചനാകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകളും ഗ്രന്ഥത്തിലുണ്ട്.
അപ്പൊൾ സാമ്രാജ്യം ഒരു സുരക്ഷാപ്രതിസന്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോവുകയായിരുന്നു.
ജർമ്മൻ ഗോത്രങ്ങൾക്കെതിരെ മാർക്കസ് ഔറെലിയസ് നടത്തിയ സൈനിക നീക്കങ്ങളായിരിക്കണം (സെൽസസിന് മറുപടി viii.69)ഇതിനു പശ്ചാത്തലമായുള്ളത്.
മതപരമായ നവീനതകൾക്കെതിരെ ജാഗ്രതപാലിക്കാൻ ഔറേലിയസ് പ്രവിശ്യാധികാരികളോടും നിയമപാലകരോടും ആവശ്യപ്പെട്ട കാലവുമായിരുന്നു അത്.
180-ലുണ്ടായ ഔറേലിയസിന്റെ മരണം വരെ തുടർന്ന ക്രിസ്തുമതപീഡനത്തിന് തുടക്കമിട്ട ഈ കല്പനയുടെ കാലം ക്രി.
176-177 ആണ്.
ആ വർഷങ്ങളിൽ കമ്മോഡസ് സഹ-സാമ്രാട്ടായിരുന്നു.
ഈ കൂട്ടുഭരണത്തെ സെൽസസ് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.
(സെൽസസിന് മറുപടി viii.71).
പോർഫിറി തുടങ്ങിയ ക്രിസ്തുമതവിമർശകന്മാരുടെ രചനകളെപ്പോലെ അപലപിക്കപ്പെട്ട സെൽസസിന്റെ കൃതി, കാലക്രമത്തിൽ നഷ്ടമായി.
അതിനെക്കുറിച്ചന്വേഷിക്കുന്നവർക്ക് ഇന്നു ലഭ്യമായ ഒരേയൊരു രേഖയായ "സെൽസസിന് മറുപടി" ഒരിജൻ എഴുതിയത് 'സത്യവചനം' പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് എഴുപത് വർഷത്തോളം കഴിഞ്ഞാണ്.
സെൽസസിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയുടേയും സ്മരണ നിലനിർത്തിയ  ഒരിജന്റെ രചന നടന്നത് ക്രി.
248-ലായിരുന്നിരിക്കണം.
അപ്പോൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന അറബി ഫിലിപ്പിന്റെ അലംഭാവമോ സഹിഷ്ണുതയോ മൂലം, ക്രിസ്തുമതം കാര്യമായി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ അധികാരസ്ഥാനങ്ങളുമായുള്ള അതിന്റെ ബന്ധം ഒട്ടും സൗഹാർദ്ദപൂർണ്ണമായിരുന്നില്ല.
റോം അതിന്റെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സഹസ്രാബ്ദി ആഘോഷിക്കുകയായിരുന്നു.
സ്വാഭാവികമായും സാമ്രാജ്യാഭിമാനം ഔന്നത്യത്തിലായിരുന്നു.
അതേസമയം ക്രൈസ്തവചിന്തകനായ ഒരിജൻ, സാമ്രാജ്യത്തേയും സീസറിന് കല്പ്പിക്കപ്പെട്ട ദിവ്യത്വത്തേയും, പിതാവായ ദൈവത്തിന്റെ രാജത്വം, സ്വർഗരാജ്യത്തിലെ വിശ്വാസികളുടെ പൗരത്വം, എന്നീ ക്രൈസ്തവാശയങ്ങളെ മുൻനിർത്തി വിലയിരത്തി.
അത്തരത്തിലുള്ള പരിഗണനയിൽ, സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സഹസ്രാബ്ദക്കാലത്തിന് ഒരുദിവസത്തിന്റെ വിലപോലുമില്ലായിരുന്നു.
മാർക്കസ് ഔറേലിയസിന്റെ കാലത്തെഴുതപ്പെട്ട സെൽസസിന്റെ പഴയ കൃതിക്ക് ഒരു പ്രത്യാഖ്യാനം എഴുതാൻ ഒരിജനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ഈ സാഹചര്യങ്ങളായിരിക്കണം.
തിര‍ക്കിട്ടെഴുതിയ മട്ട് ഒരിജന്റെ 'മറുപടിയിൽ' പലയിടത്തുമുണ്ട്.
എന്നാൽ രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കൃതിയുടെ ഏകമാത്രസ്മരണികയാണതെന്നോർക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ  കുറവുകളെല്ലാം അവഗണിക്കാനാവും.
240-നടുത്ത് സുഹൃത്ത് അംബ്രോസിയസാണ് സെൽസസിന്റെ കൃതിയുടെ ഒരു പ്രതി, ഒരു പ്രത്യാഖ്യാനം രചിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരിജന് അയച്ചുകൊടുത്ത്.
ആദ്യത്തെ വൈമനസ്യത്തിന് ശേഷം ഒരിജൻ അത് നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഒരിജന്റെ രചനകളിൽ ഏറ്റവും ദീർഘമായത് സെൽസസിന് കൊടുത്ത ഈ മറുപടിയാണ്. 'സത്യവചനത്തിന്റെ' ഉറവിടങ്ങൾ
യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകളുമായി സെൽസസിന് നല്ല പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു.
ക്രിസ്തുമതത്തെ അറിഞ്ഞു വിമർശിക്കാൻ യഹൂദമതത്തിലാണ് തുടങ്ങേണ്ടത് എന്ന ന്യായത്തിലാണ് സെൽസസ് തന്റെ വിമർശനത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം എഴുതിയത്.
ഉല്പത്തി , ഈനോക്ക് തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം നല്ല പരിചയം കാട്ടുന്നുണ്ട്.
എന്നാൽ പ്രവചനഗ്രന്ഥങ്ങളെയോ സങ്കീർത്തനങ്ങളെയോ അദ്ദേഹം കാര്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.
ക്രൈസ്തവരുടേതുമാത്രമായ ഒരു രചനാസംഹിതയെ അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുകയും സമാന്തരസുവിശേഷങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം അദ്ദേഹത്തെ കാര്യമായി സ്വാധീനിച്ചില്ല.
പൗലോസിന്റെ ലേഖങ്ങളുമായുള്ള പരിചയം ഉറപ്പില്ലെങ്കിലും, പൗലോസിന്റെ ആശയങ്ങൾ സെൽസസിന്റെ രചനയിൽ പ്രതിഭലിക്കുന്നുണ്ട്.
യേശുവിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സെൽസസ് നൽകുന്ന ചിത്രം യഹൂദതാൽമുദിലുള്ളതിനോട് സാമ്യം കാട്ടുന്നുണ്ട്.
ജ്ഞാനവാദികളേയും അവരുടെ ലിഖിതങ്ങളേയും സെൽസസിന് പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു (അദ്ധ്യായം viii.15, vi.25).
മാർസിയന്റെ രചനകളുടെ കാര്യവും അങ്ങനെ തന്നെ.
ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കിടയിലെ വിഭാഗങ്ങൾ, ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വളർച്ചയിലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചും സെൽസസ് അറിവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ അസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് വാദിക്കാൻ ഈ അറിവ് അദ്ദേഹം സാമർഥ്യത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
യാഥാസ്ഥിതികരും അല്ലാത്തവരും, ആരംഭകാലങ്ങളും പിൽക്കാലവും, ക്രിസ്തുവും അപ്പസ്തോലന്മാരും, ബൈബിളിന്റെ വികാസത്തിലെ ഘട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ദ്വന്തങ്ങളെയെല്ലാം അവയിലെ വൈരുദ്ധ്യം എടുത്തുകാട്ടാനായി സെൽസസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സെൽസസിന്റെ വിമർശനം
സെൽസസിന്റെ കൃതി രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായാണ്.
ആദ്യഭാഗത്തെ വിമർശനം യഹൂദമതത്തിന്റെ വക്താവായ ഒരാളുടെ നിലപാടുകളായും, രണ്ടാമത്തെ ഭാഗത്തേത് പേഗൻ ചിന്തകനായ തന്റെ സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങളായും ആണ് സെൽസസ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
യുക്തിയെ അവഗണിച്ച് അന്ധമായ വിശ്വാസത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവരായി ചിത്രീകരിച്ച് ക്രിസ്ത്യാനികളെ വിമർശിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയുമാണ് സെൽസസ് തന്റെ രചനയിലുടനീളം ചെയ്യുന്നത്.
ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെ യഹൂദർ ഉന്നയിച്ചിരുന്ന പതിവുവിമർശനങ്ങൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടാണ് സെൽസസ് തന്റെതന്നെ ആക്രമണത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നത്: യേശു അവിഹിതബന്ധത്തിൽ ജനിച്ചവനും ഈജിപ്തിലെ വിജ്ഞാനം ഉൾക്കൊണ്ട് വളർന്നവനുമാണ്; അവന്റെ ദാരിദ്ര്യം നിറഞ്ഞ ജീവിതവും പരിതാപകരമായ അന്ത്യവും, സ്വന്തം ദൈവികപ്രതാപത്തെപറ്റിയുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ പൊള്ളയായിരുന്നെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു; പഴയനിയമത്തിലെ പ്രവചനങ്ങളാണ് ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്നുപറയുന്നത് നുണയാണ്; ക്രിസ്ത്വനുയായികളിൽ ചിലർക്കുമാത്രം വെളിവായെന്നുപറയുന്ന യേശുവിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജല്പനങ്ങൾ അസംബന്ധമാണ് - ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെയുള്ള യഹൂദരുടെ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് സെൽസസ് ആവർത്തിച്ചത്.
അവർ വിമർശിക്കുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികളെപ്പോലെ തന്നെ പരിഹാസ്യരാണ് യഹൂദരും എന്നും സെൽസസ് കരുതി.
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രക്ഷകൻ വന്നെന്ന് ഒരുകൂട്ടർ വിശ്വസിക്കുമ്പോൾ രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടർ അവന്റെ വരവിനായി ഇപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുന്നു.
ഈജിപ്തിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോന്ന അടിമകളാണ് യഹൂദരെങ്കിലും പ്രാചീനമായ ഒരു വിശ്വാസം പിൻപറ്റുന്ന പുരാതനജനത എന്ന് മെച്ചമെങ്കിലും അവർക്കുണ്ട്.
ദൈവത്തിന്റെ മനുഷ്യാവതാരം എന്ന ആശയം തന്നെ വിഡ്ഢിത്തമാണ്; തങ്ങളോട് സ്രഷ്ടാവിനുള്ളത് സവിശേഷബന്ധമാണെന്ന് മനുഷ്യജാതിക്ക് എങ്ങനെ കരുതാനാകും?
ഈച്ചക്കും ഉറുമ്പിനും ആനയ്ക്കുമൊക്കെ അങ്ങനെ തോന്നിക്കൂടേ?
മനുഷ്യർക്കിടയിലേക്ക് വരാനാണെങ്കിൽ, അത് യഹൂദനായിത്തന്നെ വേണമെന്ന് ദൈവം നിർബന്ധിക്കുമോ?
ദൈവത്തിന്റെ പ്രത്യേക പരിപാലന തങ്ങൾക്കുണ്ടെന്ന ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ വിശ്വാസം അസംബന്ധവും ദൈവനിന്ദയുമാണ്.
ചളിനിലത്തിലെ മണ്ഡൂകസഭയെയും ചാണകക്കൂനയിലെ പുഴുക്കളുടെ സൂനഹദോസിനേയും പോലെ "ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാണ് ലോകം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്" എന്ന് ക്രിസ്ത്യാനികൾ വിളിച്ചുകൂവുന്നു.
ഓരോ ദേശത്തിനും അതിന്റെ പ്രത്യേകം ദേവത ഉണ്ടെന്നുകരുതുന്നതാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹമായിട്ടുള്ളത് എന്ന് സെൽസസ് വാദിച്ചു.
പ്രവാചകന്മാരും സ്വർഗ്ഗീയദൂതന്മാരും ഒന്നിലേറെ
ദേശങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കല്പിതചരിത്രത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഈ തരംതാണ തത്ത്വചിന്ത പ്രചരിപ്പിച്ച് നടക്കുന്ന നെയ്ത്തുകാരേയും ചെരുപ്പുകുത്തികളേയും പോലുള്ളവർക്ക് അഭ്യസ്തവിദ്യരെ ആകർഷിക്കാനാവില്ല.
തങ്ങളേക്കാൾ മുതിർന്നവരും ബുദ്ധിമാന്മാരുമായ യജമാനന്മാരുടെ മുന്നിൽ വാതുറക്കാൻ ധൈര്യം കാട്ടാത്താത്ത ഈ അടിമകൾ, കുട്ടികളേയും ബുദ്ധിയില്ലാത്ത പെണ്ണുങ്ങളേയും ഒറ്റുക്കുകിട്ടുമ്പോൾ, വാചാലരാകുന്നു.
ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിനു വേണ്ട യോഗ്യതകൾ അജ്ഞതയും ബാലിശമായ ഭീതുത്വവുമാണ്.
അദ്ദേഹം എഴുതി: “ എല്ലാ തട്ടിപ്പുകാരേയും‌പോലെ അവരും, അടിമകളെയും കുട്ടികളെയും പെണ്ണുങ്ങളേയും തൊഴിലില്ലാത്തവരേയും വിളിച്ചുകൂട്ടുന്നു.
എനിക്ക് ഇതു കണ്ട് കയ്പു തോന്നുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ കയ്പ്പുള്ള വാക്കുകൾ പറയുന്നത്.
നമ്മുടെ ദൈവികരഹസ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള വിളി "കറപുരളാത്ത കൈകളും, ശുദ്ധിയുള്ള വാക്കുകളും, ദൈവതിരുമുൻപിൽ നല്ലമനസ്സക്ഷിയുമായി നീതിപ്രവർത്തിച്ച് നീതിപൂർവം ജീവിക്കുന്ന കുറ്റമറ്റവരേ വരുക" എന്നാണ്.
എന്നാൽ ക്രിസ്ത്യാനിയുടെ വിളി "പാപികളും, ഭോഷന്മാരും, കുട്ടികളും, പരിതപ്തരും ആയുള്ളവരേ, ഞങ്ങൾക്കൊപ്പം വന്ന് സ്വർഗരാജ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുക" എന്നാണ്.
തെമ്മാടിയും, കള്ളനും, കവർച്ചക്കാരനും, കൈവിഷക്കാരനും, ദേവാലയവും കല്ലറയും കവരുന്നവനും ഒക്കെയാണ് അവരുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ കൂടുന്നത്.
യേശു പാപികളെ രക്ഷിക്കാൻ അയക്കപ്പെട്ടവനാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു; പാപത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന് ജീവിച്ചവരെ സഹായിക്കാൻ അവൻ വരാതിരുന്നതെന്ത്?
പശ്ചാത്തപിക്കുകയും വിനയവാനാവുകയും ചെയ്യുന്ന ദുഷ്ടനെ ദൈവം രക്ഷപെടുത്തുമെന്ന് അവർ നടിക്കുന്നു.
ജനനം മുതൽ നന്മയുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നവനെ ആ ദൈവം തിരിഞ്ഞു നോക്കുകയുമില്ല.
പിശാചുബാധ അകറ്റാനുള്ള കഴിവ് അവകാശപ്പെട്ടുനടന്നവരെ സെൽസസ് വിശേഷിപ്പിച്ചത് ചെകുത്താന്റെ ചങ്ങാതികളെന്നാണ്.
നഗരങ്ങൾക്കും ദേശങ്ങൾക്കും അവയുടെ നിവാസികൾ‍ക്കും നരകശാപം പ്രവചിച്ച് പട്ടണങ്ങളിലും അധിവാസസ്ഥാനങ്ങളിലും അച്ചടക്കമില്ലാതെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന നാടോടിപ്രവാചകന്മാരും സെൽസസിന്റെ വിമർശനത്തിനിരകളായി.
ക്രിസ്ത്യാനികൾ അവിശ്വസ്തരും പള്ളികൾ നിയമനിഷേധികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും (Illicit Collegium) ആണെന്നതായിരുന്നു സെൽസസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പരാതി.
“ ലോകത്തിലെ മഹത്തായ രാഷ്ട്രീയ-ദാർശനിക നേതൃത്വങ്ങളോട് ക്രിസ്ത്യാനികൾ ചേർന്നു നിൽക്കാത്തതെന്ത്? ദേവീദേവന്മാരുടെ ആരാധന ശരിയായി നടത്തിയാൽ ശുദ്ധമായ ഏകദൈവവിശ്വാസത്തിന് വിരുദ്ധമായതൊന്നുമല്ല. ഏതായാലും അധികാരികളെ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യിക്കാമെന്ന ഭ്രാന്തൻ ആശയം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാണ് ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കു നല്ലത്. ദൈവികവിഷയങ്ങളിൽ സർവരേയും ഏകാഭിപ്രായികളാക്കാം എന്ന മോഹവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നന്ന്. ”
സെൽസസിന്റെ പ്രത്യേകത
ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ആരംഭനൂറ്റാണ്ടുകളിൽ അതിനെ എതിർത്ത എഴുത്തുകാരിൽ പ്രത്യേകപരിഗണന അർഹിക്കുന്നവരാണ് സെൽസസും പോർഫിറിയും .
ഉന്നതമായ ആദർശങ്ങൾ, രചനാവൈഭവം, ലക്‌ഷ്യബോധം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അവർ സമന്മാരാണ്.
എന്നാൽ മതത്തോടുള്ള അവരുടെ നിലപാടുകൾ തമ്മിൽ വലിയ അന്തരമുണ്ട്.
എല്ലാത്തിനുമുപരി തത്ത്വചിന്തകനായിരുന്നെങ്കിലും അഗാധമായ മതബോധം പോർഫിറിക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനമാണ് തന്റെ അന്വേഷണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ലക്‌ഷ്യമാക്കിയത്.
മതവിശ്വാസത്തെ പരിഹസിക്കുന്ന രചനകൾക്ക് പേരുകേട്ട ലൂഷന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്ന സെൽസസാകട്ടെ, എപ്പിക്യൂറിയനും പ്ലേറ്റോണിസ്റ്റും ഒക്കെ ആയി കാണപ്പെട്ടെങ്കിലും തത്ത്വചിന്തകനെന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.
ലോകവ്യവഹാരചതുരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം അജ്ഞേയവാദിയായിരുന്നിരിക്കാം.
ക്രൈസ്തവലേഖകനായ മിനൂസിയസ് ഫെലിക്സിന്റെ രചനയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സിസിലിയസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ കാര്യത്തിലെന്നപോലെ, സാമ്രാജ്യത്തിനപ്പുറം ഒരു മതം സെൽസസിനില്ലായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം സൂക്‌ഷ്മദർശിയും, ശുഭാപ്തിവിശ്വാസിയും, യുക്തിവാദിയും ആയിരുന്നു.
സെൽസസിന്റെ ബോധത്തിൽ സംശയഭാവവും, ധാർമ്മികമായ പലതരം ബോദ്ധ്യങ്ങളും, ദേശജാതികൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്ന ഇതിഹാസങ്ങളേയും അവയുടെ മൂല്യങ്ങളുടെ ആപേക്ഷികതയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും കെട്ടുപിണഞ്ഞുകിടന്നിരുന്നു.
സെൽസസിന്റെ ചിന്താരീതിയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത് എപ്പിക്യൂറസുന്റെ ആശയങ്ങളല്ല, തുറന്നമനസ്സുള്ള അക്കാലത്തെ പ്ലേറ്റോണിസമായിരുന്നു.
എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലോകജ്ഞാനത്തിന് പ്ലേറ്റോണിസത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാനായെങ്കിലും അതിന്റെ ആഴമായ മതബോധം അദ്ദേഹത്തിന് അന്യമായി തുടർന്നു.
കാടൻ അന്ധവിശ്വാസമായി താൻ കണ്ട ക്രിസ്തുമതത്തെ വിമർശിക്കുന്ന സെൽസസ്, ലോകജ്ഞാനിയായ ഒരു മനുഷ്യന്റെ മട്ടിൽ, പരിഹാസവും സംശയഭാവവും  പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
"ലോക സ്രഷ്ടാവിനെ കണ്ടെത്തുക ദുഷ്കരമാണെങ്കിൽ, കണ്ടെത്തിയ സ്രഷ്ടാവിനെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ബോദ്ധ്യമാക്കിക്കൊടുക്കുക അസാദ്ധ്യമാണ്" എന്ന പ്ലേറ്റോയുടെ വാക്കുകൾ സെൽസസ് അംഗീകാരപൂർവം ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
തത്ത്വചിന്തക്ക് പരമാവധി കഴിയുന്നത് ദൈവത്തെക്കുറിച്ച് അവ്യക്തധാരണ നൽകാനാണ്.
ക്രിസ്ത്യാനിയാകട്ടെ, ക്രിസ്തുവിൽ ദൈവത്തെ വേണ്ടുവോളം അറിയാനാകുമെന്നും ആ ദൈവം എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യനാണെന്നും പഠിപ്പിച്ചു.
രൂക്ഷമായ മറ്റൊരു പ്രശ്നം ലോകത്തിൽ കാണുന്ന തിന്മയോടുള്ള സമീപനമാണ്.
ഭൗതികലോകത്തിൽ തിന്മ നിത്യസാന്നിധ്യമായിരിക്കുമെന്ന് സെൽസസ് വിശ്വസിച്ചു.
ശരീരങ്ങളുടെ ഉയിർപ്പിന്റെ സിദ്ധാന്തം പോലെ, അധസ്ഥിതരുടെ ഹീനാവസ്ഥക്ക് അന്ത്യമുണ്ടെന്ന് പഠിപ്പിച്ച സിദ്ധാന്തങ്ങളെ സെൽസസ് എതിർക്കാൻ കാരണമിതാണ്.
സെൽസസിനെപ്പോലുള്ള പ്ലേറ്റോണിസ്റ്റുകളും, ജ്ഞാനവാദികളെപ്പോലെ ദ്വൈതവിശ്വാസികളായിരുന്നു.
സെൽസസിന്റെ കാലത്തെ സഭ
സത്യവചനം പൗരാണികസാഹിത്യത്തെയോ, സഭയും ഭരണകൂടവുമായുള്ള ബന്ധത്തെയോ സ്വാധീനിച്ചില്ല.
തെർത്തുല്യനിലും മിനൂസിയസ് ഫെലിക്സിലും മുഴക്കങ്ങൾ കേൾപ്പിച്ച ശേഷം ഒരിജൻ വീണ്ടും ജീവൻ കൊടുക്കുന്നതുവരെ അത് അറിയപ്പെടാതെയിരുന്നു.
നവപ്ലേറ്റോണിസ്റ്റുകളിൽ പലരും സെൽസസിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കാം.
സത്യവചനത്തിലെ ആശയങ്ങൾ പോർഫിറിയിലും ജൂലിയനിലും കാണാം.
എന്നാൽ, സെൽസസിനു ശേഷം കാനോനിക ബൈബിൾസംഹിത ഉറച്ചത്, പിൽക്കാലവിമർശകരുടെ സമീപനത്തെ മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്.
കൂടുതൽ പ്രസക്തമായ ചോദ്യം രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനവസാനകാലത്തെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് സെൽസസിന്റെ രചനയിൽ നിന്ന് എന്തുമനസ്സിലാക്കാം എന്നാതാണ്.
ക്രിസ്തുമതം അതിനെ ആശ്രയിച്ചവർക്ക് നലകിയ ആത്മീയസാന്ത്വനത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ സെൽസസിന് കഴിയുമായിരുന്നില്ല എന്നു വാദിക്കാം.
ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാതെ പരസ്പരം പോരടിക്കുന്ന ജ്ഞാനവാദികളുടേതും മറ്റുമായ ഒട്ടനേകം മതപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നുമാത്രമായി അതിനെ കണ്ട സെൽസസിന് അതിന്റെ ദൗർബല്യങ്ങൾ മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളു.
എന്നാൽ ക്രിസ്തുമതസിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ ശക്തി സെൽസസിന് ബോദ്ധ്യമായിരുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചന സൂക്ഷിച്ചു വായിക്കുന്നവർക്ക് തോന്നിക്കൂടായ്കയില്ല.
ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ധാർമ്മികപഠനങ്ങളെ വിമർശിക്കാൻ, അവ മൗലികമല്ല എന്ന വാദം മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്.
ദൈവവചനം ദൈവപുത്രനാണെന്ന ക്രിസ്തീയനിലപാടുമായി അദ്ദേഹം പൂർണ്ണ യോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സത്യവചനത്തിന്റെ അവസാനം സെൽസസ് ക്രിസ്ത്യാനികളോട് നടത്തുന്ന അഭ്യർഥന ശ്രദ്ധേയമാണ്.
"വരുക, മുഖ്യധാരയോടുചേരുക. ചക്രവർത്തിയുടെ പാർശ്വങ്ങളിൽ നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനം കയ്യേൽക്കുക.  നിങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രമോ ഉത്തരവാദിത്തമോ ഉണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെടാതിരിക്കുക. എല്ലാവരും നിങ്ങളെപ്പോലെ രാഷ്ട്രകാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനിന്നാൽ, ലോകം നിയമബോധമില്ലാത്ത കാടന്മാരുടെ പിടിയിൽ പെട്ടുപോകും(viii.68)" എന്ന ആ അഭ്യർഥന അനുരഞ്ജനത്തിനുള്ള ഒരു വിളിയായിരുന്നു.
ക്രിസ്ത്യാനികൾ കാര്യപ്രാപ്തിയില്ലാത്തവരല്ല എന്ന് സമ്മതിക്കുന്ന സെൽസസ്, അവരോട്, സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങൾ വിടാതെയാണെങ്കിലും ദേശീയമതത്തൊട് ഒത്തുപോയി നല്ല പൗരന്മാരായിരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
അപകടസന്ധിയിലായിരുന്ന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പേരിൽ നടത്തിയ ഈ അഭ്യർഥന അതിന്റെ ആത്മാർഥതയും ഉദാരതയും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമായിരിക്കുന്നു.
ക്രൈസ്തവസഭക്ക് അക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ശക്തിയെ അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
എണ്ണത്തിൽ ഒരുപക്ഷേ ക്രിസ്ത്യാനികൾ സാമ്രാജ്യത്തിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ പത്തുശമാനം വരുമായിരുന്നിരിക്കും.
എന്നാൽ അവരുടെ സ്വാധീനം അംഗബലം നൽകുന്ന സുചനയെ  അതിലംഘിക്കുന്നതായിരുന്നിരിക്കണം.
നുറുങ്ങുകൾ കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തി സെൽസസിനേക്കാൽ ബുദ്ധിമാനായിരുന്നെന്ന് വിൽ ഡുറാന്റ് നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.
മൃതമായിക്കഴിഞ്ഞ ഒരു വിശ്വാസസംഹിതക്ക്, റോമിനെ രക്ഷപെടുത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് കോൺസ്റ്റന്റൈൻ മനസ്സിലാക്കി.
രാഷ്ട്രത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള സൈന്യസേവനത്തിൽ നിന്ന് ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നെവെന്നതായിരുന്നു സെൽസസിന്റെ ഒരു പരാതി.
സൈന്യസേവനം വഴി സാമ്രാജ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ക്രിസ്ത്യാനികൾ സാമ്രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി പ്രാർഥിക്കുന്നുണ്ടെന്നായിരുന്നു ഇതിന് ഒരിജൻ പറഞ്ഞ സമാധാനം.
സമ്പത്തും വിദ്യാഭ്യാസവും ഇല്ലാത്തവർ മാത്രമായിരുന്നു അക്കാലത്ത് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചിരുന്നതെന്ന സെൽസസിന്റെ വാദം വസ്തുതകൾക്ക് നിർക്കാത്തതാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
റോമിലെ പ്രാമാണിക കുടുംബങ്ങളിൽ ചിലതിൽ നിന്നുള്ളവർ പോലും ആദ്യപരിവർത്തിതരിൽ പെട്ടിരുന്നു.
ഡൊമിഷ്യൻ ചക്രവർത്തിയുടെ അടുത്ത ബന്ധുക്കളിൽ ഒരാൾ പോലും ക്രിസ്ത്യാനിയായിരുന്നു.
ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ദരിദ്രരും പാവങ്ങളും ആയിരുന്നുവെന്ന വിമർശനം ശരിയായിരിക്കണം.
എന്നാൽ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിലെ ഏതുജനസമൂഹത്തിന്റെ മാതൃകയെടുത്താലും ബഹുഭൂരിപക്ഷവും ദരിദ്രരായിരുന്നിരിക്കും.
"They were far from being the dregs of the people as Celsus would claim; they lived for the most part orderly and industrious lives, financed Missions, and raised funds for impoverished Christian communities."
"റോമൻ പട്ടാളക്കാരനേയും മേരിയേയും കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സെൽസസും മറ്റും പിൽക്കാലത്ത് പറഞ്ഞുനടന്ന കഥകൾ അസമർഥമായ കെട്ടുകഥകളാണെന്നാണ് പൊതുവേ പണ്ഡിതമതം".
Crude and Misinformed though many of the criticisms of Christianity were, here was an awareness that a force was entering the world which, if given free scope, would overturn the existing culture.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ഒരിജൻ: "സെൽസസിന് മറുപടി" ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെയുള്ള സെൽസസിന്റെ വിമർശനത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണപാഠം ഗൂഗിൽ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് യഹൂദവിജ്ഞാനകോശം: സെൽസസ് അവലംബം 1 2 3 Celsus the Platonist - കത്തോലിക്കാവിജ്ഞാനകോശം - http://www.newadvent.org/cathen/03490a.htm 1 2 3 Celsus - Jewish Encyclopedia - http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=290 letter=C ↑ ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ, പാശ്ചാത്യതത്ത്വചിന്തയുടെ ചരിത്രം, പുറം 327 ↑ Vivian Green - A New History of Christianity, Christian Beginnings - പുറം 12 1 2 3 4 Story of Civilization-III(Ceasar Christ) Will Durant 1 2 A History of Christianity, The Social Origins of Early Christians(പുറം 80) Kenneth Scott Latourette - Harper Brothers Publishers, New York
സോമനാദി കായം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gardenia_gummifera ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഭാരതത്തിൽ എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നതും ശരാശരി 3 മീറ്റർ  വരെ പൊക്കത്തിൽ വളരുന്നതുമായ ഒരു ഉദ്യാനവൃക്ഷമാണ് സോമനാദി കായം (Gummy gardenia) .
മഹാരാഷ്ട്ര , ഗുജറാത്ത് , ബീഹാർ , ദക്ഷിണേന്ത്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളിൽ നന്നായി വളരുന്ന ഒരു ഔഷധസസ്യംകൂടിയാണ്‌.
റൂബിയേസി കുടുംബത്തിൽപെട്ട ഒരു സസ്യമാണ്‌ സോമനാദി കായം.
ഗാർഡീനിയ ഗുമ്മിഫെറ എന്നാണ്‌ ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ നാമം.
ഔഷധപരമായി വളരെ പ്രധാന്യമുള്ള സോമനാദി കായം മിക്കവാറും എല്ലാ ആയുർ‍വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പരാമർശിക്കപ്പെട്ട ഒരു ചെടിയാണ്‌.
ജന്തുക, ഹിംഗപത്രി, വേണുപത്രി, ഹിംഗിസ വാടി, സൂവീര്യ, പങ്ക എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിലായി ഈ ചെടി ഭാരതത്തിലുടനീളം അറിയപ്പെടുന്നു.
പണ്ടുകാലം മുതൽക്കുതന്നെ സോമനാദി കായം ഉദരസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ഔഷധമായി ഇന്ത്യയിൽ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നുണ്ട്.
ചെറിയ കുട്ടികളിൽ ദഹന സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾക്കും പല്ലു മുളക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഈ ചെടിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കുറുണ്ട്.
ആവാസം പ്രത്യേകതകൾ
ഒന്നര -രണ്ട് മീറ്റർ വരെ ഉയരം വച്ച ശേഷം ശാഖകളായി പിരിയുന്ന ഈ ചെടിയുടെ തൊലി തവിട്ട് കലർന്ന കറുപ്പു നിറത്തിലുള്ളതാണ്‌.
തിളങ്ങുന്ന പച്ച നിറത്തിൽ പേരച്ചെടിയുടെ ഇലകൾക്ക് സമാനമായ ഇലകളാണ്‌ ഇതിനുള്ളത്.
മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ ആകർഷകവും സുഗന്ധമുള്ളതുമാണ്‌.
വിരിയുമ്പോൾ പൂവിന്‌ വെളുത്ത നിറമാണ്‌ ഉണ്ടാകുക.
ക്രമേണ ഇത് മഞ്ഞനിറം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഇലകൾ പൊട്ടിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ മുറിവുണ്ടാകുന്ന ഭാഗത്ത നിന്നും മഞ്ഞനിറത്തിൽ പശ പോലുള്ള ഒരുതരം കറ ഒലിച്ചു വരുന്നത് കാണാം.
കൂമ്പുകളിലും എപ്പോഴും മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള ഈ കറ കാണാവുന്നതാതാണ്.
ഈ ചെടിയുടെ കറയും ഇലകൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്ന എണ്ണയും വാണിജ്യ പ്രധാന്യമുള്ളതാണ്‌.
പ്രകൃതി ദത്തനിറങ്ങളുടെ ഉല്പാദനത്തിനും, ഔഷധമായും, ആരാമങ്ങൾക്ക് അഴകും സുഗന്ധവും നൽകാനും സോമനാദി കായം ഉപയോഗിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
കേരളത്തിലെ വീടുകളിലും ആരാമങ്ങളിലും ഈ അടുത്ത കാലം വരെ വളരെ പ്രധാന്യത്തോടെ വളർത്തിയിരുന്ന ഒരുചെടിയാണ്‌ സോമനാദി കായം.
എന്നാൽ ഇക്കാലത്ത് ഇത് വിരളമായേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
അവലംബം ↑ ഫ്ലവേഴ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന സൈറ്റിൽ നിന്നും.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ http://www.crescentbloom.com/Plants/Specimen/GA/Gardenia%20gummifera.htm കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ Gardenia gummifera എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Gardenia gummifera എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
സോമയാഗം
സോമരസം മുഖ്യഹവിസ്സായി അഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കുന്ന യജ്ഞങ്ങളാണ് സോമയാഗം.
യജ്ഞങ്ങൾ മനുഷ്യനെ ദേവനാക്കി ഉയർത്തും എന്ന് പുരാണങ്ങൾ ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു.
യജ്ഞങ്ങൾ വൈദികം , താന്ത്രികം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു വിധത്തിലുണ്ട്.
വൈദികയജ്ഞത്തിൽ മുഖ്യം സോമയാഗമാണ്.
യജ്ഞത്തിൽ സോമാഹുതിയുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച് ഏഴു തരം സോമയാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
അവ '"'അഗ്നിഷ്ടോമം"", '"'അത്യുഗ്നിഷ്ടോമം'"', '"'ഉക്ഥ്യം" , "ഷോഡശി" , "വാജപേയം" , '"'അതിരാത്രം" , '"'അപ്തോര്യാമം" എന്നിവയാണ്.
സോമയാഗങ്ങളിൽ വച്ച് വലുതാണ് അഗ്നിയെന്ന അതിരാത്രം .
സോമയാഗത്തിന് 6 ദിവസമെങ്കിൽ അതിരാത്രത്തിന് 12 ദിവസം വേണം.
ഗൃഹസ്ഥനുമാത്രമേ യാഗം ചെയ്യാൻ അധികാരമുള്ളു.
അയാൾ യാഗാധികാരമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നായിരുക്കുകയും വേണം.
സോമയാഗം ചെയ്യും മുമ്പ് അഗ്നി ആധാനം ചെയ്യണം.
അഗ്ന്യാധാനം  ചെയ്തവരെ അടിത്തിരി എന്നും സോമയാഗം ചെയ്തവരെ സോമയാജി എന്നും അതിരാത്രം ചെയ്തവരെ അക്കിത്തിരി എന്നും വിളിക്കും.
ഇവർ മരണം വരെ നിത്യവും രണ്ടുനേരം "അഗ്നിഹോത്രം" അനുഷ്ടിക്കണം.
വസന്ത ഋതുവിലെ ( മീനം മേടം മാസങ്ങൾ) ഉത്തരായനവും വെളുത്തപക്ഷവും ദേവനക്ഷത്രവും ( കാർത്തിക , രോഹിണി , പുണർതം , ഉത്രം എന്നീ നാളുകൾ) കൂടിയ ശുഭദിനത്തിലാണ് യാഗം ആരംഭിക്കേണ്ടത്.
ഹവിർ യജ്ഞങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതാണ്‌ ആധാനം, സോമയാഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതാണ്‌ അഗ്നിഷ്ടോമം, എറ്റവും വലിയ സോമയാഗമാണ്‌ അതിരാത്രം.
ത്രേതാഗ്നിസാധ്യങ്ങളാണ്‌ മൂന്നും ആദ്യത്തേതിന്‌ ഒന്നും രണ്ടാമത്തേത്‌ ആറും അതിരാത്രം 12 ദിവസ കൊണ്ടുമാണ്‌ പൂർത്തിയാവുക.
ഒരു ദിവസം കൊണ്ട്‌ നടത്താവുന്ന യാഗം മുതൽ ആയിരം വർഷങ്ങൾ വരെ നടത്തേണ്ടുന്ന യാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്‌.
ഇന്ത്യയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യ ലബ്ദിക്കുമുന്നായി ധാരാളം യാഗങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു എങ്കിലും അതിനുശേഷം ഏതാണ്ട്‌ ദശാബ്ദക്കാലത്താണ്‌ ഒരു യാഗം നടന്നുവരുന്നത്‌.
ഭാരിച്ച ചിലവ്‌, അധ്വനം പണ്ഡിതന്മാരുടെ ദൗർലഭ്യം, വിശ്വാസത്തിന്റെ കുറവ്‌ എന്നിവയാണ്‌ കാരണങ്ങൾ.
യജ്ഞങ്ങൾ വേദങ്ങളുടെ കർമകാണ്ഡങ്ങളാണ്.
ഇതിലേക്ക് ഒരു തീർഥയാത്രയാണ് സോമയാഗം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഏകാഹം, അഹീനം, സത്രം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം യാഗകർമ്മങ്ങൾ ഉണ്ട്‌.
ഏകാഹം
ഒരു ദിവസം കൊണ്ട്‌ നടത്താവുന്ന യാഗമാണ്‌ ഏകാഹം അഹീനം
രണ്ട്‌ ദിവസം മുതൽ പന്ത്രണ്ട്‌ നാൾ വരെ വേണ്ടി വരുന്നവയാണ്‌ അഹീനം.
സോമയാഗം അഹീനഗണത്തിൽ പെടുന്നു.
സത്രം
പന്ത്രണ്ട്‌ നാൾ മുതൽ എത്ര വേണമെങ്കിലും നീണ്ട്‌ നിൽകാവുന്നവയാണ്‌ സത്രങ്ങൾ.
അശ്വമേധയാഗം സത്രത്തിൽ പെടുന്നു
വേദങ്ങളിൽ യജുർവേദം ആണ്‌ യാഗങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പിനെ കുറിച്ച്‌ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌.
മന്ത്രങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഋഗ്‌വേദത്തിലാണ്‌ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്‌.
യാഗത്തിൽ ഋൿയജുസ്സാമവേദങ്ങൾ ഒന്നായി സമ്മേളിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗ്യതകൾ സമയം
ഏറ്റവും യോഗ്യമായ സമയം വസന്തകാലത്തെ ശുക്ല (വെളുത്ത) പക്ഷമാണ്‌ ഈ പക്ഷത്തിൽ മാത്രമേ യാഗം നടത്താവൂ.
(മാർച്ച്‌ പകുതി മുതൽ മേയ് പകുതിവരെയാണ്‌ വസന്തകാലം)
കേരളത്തിൽ 1976 1984 , 2003 , 2006 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ സോമയാഗം നടന്നിട്ടുണ്ട്‌.
കുടുംബങ്ങൾ
കേരളത്തിൽ ശുകപുരം, പെരുവനം, ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്നീ ഗ്രാമങ്ങളിലെ വിധിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളിലെ നമ്പൂതിരിമാർക്കാണ്‌ യാഗ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാനുള്ള യോഗ്യത.
ഗ്രന്ഥവിധിപ്രകാരം ചടങ്ങുകൾ നടത്തിക്കൊടുക്കാനും സംശയനിവൃത്തിവരുത്താനും പിഴപറ്റിയാൽ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ വിധിക്കുന്നതിനും യോഗ്യതയുള്ള കുടുംബങ്ങൾ ഒരോ ഗ്രാമത്തിലുമുണ്ട്‌.
ഇവരെ വൈദികന്മാർ എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്‌.
തൈക്കാട്‌, ചെറുമുക്ക്‌, പന്തൽ, കൈമുക്ക്‌, കപ്ലിങ്ങാട്‌ തൂടങ്ങിയ കുടുംബക്കാർ വൈദികന്മാരാണ്‌.
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമിക്കേ യാഗം ചെയ്യാനാവൂ.
അയാൾ സ്വഭാര്യയോടു കൂടിയാണ്‌ യാഗം ചെയ്യുക.
യാഗാധികാരമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമായിരിക്കണം യജമാനൻ.
സോമയയാഗം ചെയ്യും മുൻപ്‌ ആധാനം ചെയ്തിരിക്കണം ഇങ്ങനെ ആധാനം ചെയ്തവരെ അടിതിരി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
അതിരാത്രം ചെയ്യണമെങ്കിൽ അതിനു മുൻപ്‌ സോമയാഗം ചെയ്തിരിക്കണം ഇകൂട്ടരെ സോമയാജി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
അതിരാത്രം ചെയ്താവരെ അഗ്നിഹോത്രി(ഉത്തരദേശത്ത്‌) എന്നോ അക്കിത്തിരി എന്നോ (കേരളത്തിൽ) വിളിക്കുന്നു.
ഋത്വിക്കുകൾ അധ്വര്യു
അഗ്ന്യാധനം കഴിഞ്ഞാൽ യജമാനൻ അടിതിരിപ്പാടാവുന്നു.
അതോടെ അദ്ദേഹം യാഗാധികാരമുള്ളവനാവുന്നു.
അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കാനുള്ള സഹ വൈദികരാണ്‌ ഋത്വിക്കുകൾ.
ശാലാമാത്രയിൽ യജുർവേദം ചൊല്ലേണ്ട അധ്വര്യുവാണ്‌ പ്രധാനി.
ഈ ഗണത്തിൽ വേറെയും പലർ ഉണ്ട്‌.
ഹോതാവ്‌
ഹോതൃഗണം എന്ന ഗണത്തിൽ ഋഗ്‌വേദ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലുന്ന വൈദികനും മറ്റു മൂന്ന് പേരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഉദ്ഗാതാവ്‌
സാമവേദ മന്ത്രങ്ങൾ ഉരുക്കഴിക്കുന്ന വൈദികനും മറ്റു മൂന്നു പേരും.
സദസ്യർ
എല്ലാ ക്രിയാ കർമ്മങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരാണ്‌ സദസ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ സദസ്യർ.
മേൽ പറഞ്ഞ സഹായികളെല്ലാം യജമാനനും പത്നിക്കും വേണ്ടിയും യജമാനൻ ദേവന്മാർക്ക്‌ വേണ്ടിയുമാണ്‌ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്‌.
ചടങ്ങുകൾ ആധാനം
അഗ്ന്യാധാനം എന്നും പറയും.
ഇഷ്ടി എന്ന് പറയുന്ന ദിവസേന ചെയ്യുന്ന ഹോമത്തിലൂടെ ചൈതന്യവത്താക്കിയ ഔപസാഗ്നിയെ യാഗശാല യിലെ ശ്രൗതാഗ്നി യുമായി യോജിപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങണിത്‌.
ഔപാസാഗ്നി ജീവാത്മാവും ശ്രൗതാഗ്നി പരമാത്മാവുമാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം.
ഇതിനു ശേഷം തീകടയാനുള്ള അരണി കൈക്കൊള്ളലാണ്‌.
അരണി കടയൽ
പ്രാകൃതകാലത്ത്‌ അഗ്നി ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്‌ അരണി എന്ന മരം തമ്മിൽ ഉരച്ചാണ്‌.
ഇതേ രീതിയിൽ തന്നെയാണ്‌ യാഗങ്ങൾക്ക്‌ തീ ഉണ്ടാക്കേണ്ടത്‌.
അരണി ഒരു ദണ്ഡാകൃതിയിലും അത്‌ ഉരക്കുന്നതിന്‌ ഉരൽ രൂപത്തിൽ മറ്റൊന്നും ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ദണ്ഡാകൃതിയിലുള്ള അരണിയിൽ കടയാൻ (തിരിക്കാൻ) പാകത്തിന്‌ കയർ കെട്ടിയിരിക്കും.
ഒരു പുരോഹിതൻ ഈ ചരട്‌ കടയുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ ഘർഷണത്തിനായി അരണി ഉരലിലേക്ക്‌ അമർത്തിപ്പിടിക്കും.
അഗ്നിസ്ഫുരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന മാത്രയിൽ അവ പകരാനായി ഉണങ്ങിയ ചെടിയുടെ വേരുകളും മറ്റ്‌ പെട്ടെന്ന് തീപിടിക്കുന്ന കമ്പുകളും വച്ചിരിക്കും.
തീ ഉണ്ടാകുന്നത്‌ പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച്‌ ഇരിക്കും.
അഗ്നിഷ്ടോമം
അരണിയിൽ നിന്ന് തീ ഉണ്ടാക്കിയശേഷം അത്‌ ഹോമ കുണ്ഡത്തിലേക്ക്‌ പകരുന്നു.
പിന്നീട്‌ പല തരത്തിലുള്ള ഹോമങ്ങൾ നടക്കുന്നു.
കുശ്മാണ്ഡഹോമം ഇതിലൊന്നാണ്‌.
അഗ്നിഷ്ടോമത്തിന്‌ മുന്നോടിയായി ആധാനം നടത്തുന്നു.
ഇതിന്‌ ഋത്വിക്കുകൾ ആവശ്യമാണ്‌.
ആധാനത്തോടെ സോമയാഗം ആരംഭിക്കുന്നു.
17 ഋീത്വിക്കുകൾ ഇതിനു വേണം.
ഈ ഋത്വിക്കുകളെ യജമാനൻ വരിക്കുന്നു.
പിന്നീട്‌ അരണി കടഞ്ഞ്‌ യാഗശാല യിലെ മൂന്ന് ഹോമ കുണ്ഡങ്ങളിലായി സമർപ്പിക്കുന്നു.
തുടന്ന് യാഗം തുടങ്ങിയെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന താണ്‌ ഹോതൃ ഹോമം
ശ്രദ്ധ ലഭിക്കാനായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മമാണ്‌ ശ്രദ്ധാഹ്വാനം
എല്ലാവരും ചേർന്ന് നിശ്ചയദാർഡ്യം പ്രഖ്യാപിക്കാനായി ചൂടുള്ള നെയ്യിൽ വിരൽ മുക്കി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ സഖ്യം ചേരൽ സോമലത സ്ഥാപിക്കൽ
മൂന്നാം ദിവസത്തെ ചടങ്ങാണിത്‌.
യാഗത്തിനു വേണ്ട സോമലത വാങ്ങി സ്ഥാപിക്കലാണിത്‌.
കൊല്ലങ്കോട്‌ രാജാവിന്റെ അധീനത്തിൽ വളരുന്ന സോമലത എന്ന ചെടിയെ കോഫ്‌സൻ എന്ന തമിഴ്‌ ബ്രാഹ്മണനാണ്‌ 2006ൽ യാഗത്തിനെത്തിച്ചത്‌.
ഇതേ ദിവസം തന്നെ സുബ്രമണ്യാഹ്വാനമെന്ന ചടങ്ങുമുണ്ട്‌.
ജന്മം കൊണ്ട്‌ ശൂദ്രനായ യജ്ഞപുരുഷൻ കർമ്മം കൊണ്ട്‌ ബ്രാഹ്മണനാകുന്ന ചടങ്ങാണിത്‌.
യൂപം കൊള്ളൽ
നാലാം ദിവസംനടക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്‌.
കൂവളത്തടിയാണ്‌ ഇതിന്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌.
ഇത്‌ ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരത്തെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌.
യൂപം സ്ഥാപിക്കൽ
അടുത്തത്‌ യൂപം സ്ഥാപിക്കൽ എന്ന ചടങ്ങാണ്‌.
യാഗമൃഗത്തെ ഈ കൊടിമരത്തിൽ കെട്ടിയിടുന്നു.
പാശ്വാലംഭനം അഥവാ മൃഗബലി അന്ന് തന്നെയാണ്‌ നടത്തുന്നത്‌.
പാഞ്ഞാൾ സോമയാഗത്തിൽ മൃഗബലി നടത്തിയത്‌ വിവാദമായതിനേതുടന്ന് പിന്നീട്‌ 2006 നടന്ന സോമയാഗത്തിന്‌ അരിമാവ്‌ കൊണ്ടുള്ള അട (പിഷ്ടപശു]] വാണ്‌ ആടിനു പകരം ബലിയർപ്പിക്കപ്പെട്ടത്‌.
സോമാലത്‌ നാലാം ദിവസം പുഴയിലെ കല്ലുകൾ കൊണ്ട്‌ ഇടിച്ച്‌ പിഴിയുന്നു.
സോമാഹുതി
ആഞ്ചാം ദിവസം നടക്കുന്ന ഈ ചടങ്ങാണിത്‌.
ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ കിഴക്കൻ ചക്രവാളത്തിൽ ചെമ്പഴുത്ത നിറം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോഴാണീ ചടങ്ങ്‌.
സോമരസം "ഉപാംശു" എന്ന മരപ്പാത്രത്തിൽ പകർന്ന് വച്ചു നടത്തുന്ന ഹോമത്തിന്‌ ഉപാംശുഹോമം എന്നും വിളിക്കുന്നു.
എട്ട്‌ നാഴിക വീതമുള്ള മൂൻ സവനങ്ങൾ
പ്രാതഃസവനം : പാവമാന സ്തുതി (ശുദ്ധീകരണ സ്തുതി)
മദ്ധ്യന്ദിന സവനം: ദ്വിദേവത്യ പ്രചാരം ( ഐന്ദ്രാവയവം, മൈത്രാവരുണം, ആശ്വിനം എന്നീ മരപ്പാത്രങ്ങളിൽ സോമയെ ശേഖരിക്കൽ) 
തൃതീയ സവനം: ആദിത്യഗ്രഹണമാണ്‌ ഇതിലെ മുഖ്യ ക്രിയ.
ആദിസ്ഥ്യാലി എന്ന മൺ പാത്രത്തിൽ സോമരസവും തൈരുംചേർത്ത്‌ നടത്തുന്ന ഹോമം)
തുടർൻ അനുയാജം എന്ന ഹോമത്തിൽ ഹോതൻ യജമാനനെ സോമയെ യജിച്ചവൻ എന്നർത്ഥംവരുന്ന സോമയാജി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
തൂടർന്ന് ഹരിയോജനം.
അതോടെ സോമരസം കൊണ്ടുള്ള ക്രിയകൾ അവസാനിക്കുന്നു.
യാഗത്തിനിടക്ക്‌ സംഭവിച്ചിരിക്കാവുന്ന പിഴവുകൾക്ക്‌ പ്രായശ്ചിത്തമായി കൽപപ്രായശ്ചിത്തം നടത്തുന്നു.
പിന്നീട്‌ അവഭൃഥം.