smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
മനുഷ്യർക്കോ (പുരുഷന്മാർക്ക്) ദേവന്മാർക്കോ തങ്ങളെ കൊല്ലാൻ കഴിയാത്ത അനുഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്ന  ശുംഭനും നിശുംഭനും സ്വർഗ്ഗം ആക്രമിക്കുകയും ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രാണനും കൊണ്ടോടിയ ദേവൻമാർ ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയോട് സങ്കടമുണർത്തിച്ചു.
ഗുരു ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചു :
'ആപത്തു വരുമ്പോൾ ജഗദീശ്വരിയായ ഭഗവതിയെ  സ്മരിക്കണം '
അവർ സങ്കടവുമായി സാക്ഷാൽ ആദിപരാശക്തി തന്നെയായ ജഗദംബ ശ്രീപാർവ്വതിയോടു പ്രാർഥിച്ചു.
അസുരന്മാരെ നേരിടാൻ ശ്രീ പാർവതി തീരുമാനിച്ചു.
സ്വയം ചണ്ഡികയുടെ (ദുർഗ്ഗ) രൂപത്തിൽ അവർ ശത്രുപുരിക്ക് സമീപമെത്തി, രൂപംമാറി അവിടെ ഒരു ഊഞ്ഞാലിൽ ഇരുന്ന്, ഭഗവതി മനോഹരമായൊരു ഗാനമാലപിച്ചു.
ഇത് കാണുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്ത ചണ്ഡനും മുണ്ഡനും, പാട്ടുപാടുന്ന അതിസുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെപ്പറ്റി ശുംഭനെ അറിയിച്ചു.
ശുംഭൻ തന്റെ ഭൂതനെ അയച്ച്, പരാശക്തിയോട് എത്രയും വേഗം തൻ്റെ ഭാര്യയാവാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
കാലാതീതയായ ആ മഹാദേവി ഭാവിയിൽ എന്ത് നടക്കാൻ പോകുന്നു എന്നോർത്ത് ഊറിച്ചിരിച്ചു കൊണ്ടു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
"എന്നെ  യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കുന്നവന്റെ ഭാര്യയാകാൻ തയ്യാറാണ് എന്ന് നീ നിന്റെ യജമാനന്മാരെ അറിയിക്കൂ ".
ദൂതനിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ 
ശുംഭനും നിശുംഭനും കോപം കൊണ്ടു വിറച്ചു.
തന്റെ സൈന്യാധിപരിൽ ഒരാളായ  ധൂമ്രലോചനനോട് ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു : "ഹേ ധൂമ്രലോചനാ, മഞ്ഞുമൂടിയ ഹിമാലയപർവ്വതത്തിൽ അതിസുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയുണ്ട്. വേഗം പോയി അവളെ ഇങ്ങോട്ട് കൂട്ടി കൊണ്ട് വരൂ. ഈ യാത്രയെ ഭയപ്പെടേണ്ട. അവൾ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ശക്തമായി പോരാടണം, അവളുടെ മുടിക്ക് പിടിച്ചു വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുവരണം."
അങ്ങനെ,  ധൂമ്രലോചനൻ ഹിമാലയത്തിൽ പോയി  ദേവിയോട് സംസാരിച്ചു.
“അല്ലയോ സ്ത്രീയേ, എന്റെ  യജമാനനെ വിവാഹം കഴിക്കുക. ഇല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും. അറുപതിനായിരം അസുരന്മാരും എൻ്റെ കൂടെയുണ്ട്”.
ഭഗവതി അവനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
എന്നാൽ ധൂമ്രലോചനൻ അവളുടെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു, പക്ഷേ ഭഗവതിയുടെ അലർച്ചയിൽ (ഹുങ്കാരത്തിൽ) തന്നെ അവൻ ദഹിച്ചുപോയി.
പിന്നെ ശുംഭനും നിശുംഭനും അയച്ചത് ചണ്ഡൻ , മുണ്ഡൻ എന്ന രണ്ട് അസുരന്മാരെയായിരുന്നു.
സിംഹത്തിന് പുറത്ത് തൃശൂലവും സുദർശന ചക്രവും മറ്റും ധരിച്ചു ഗംഭീരമായി ഇരിക്കുന്ന ദുർഗ്ഗയോട് അവർ ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു :
"ഹേ സ്ത്രീയേ, ശുംഭനെയും നിശുംഭനെയും വേഗം സമീപിക്കൂ. അല്ലാത്തപക്ഷം, നിങ്ങളുടെ ഗണങ്ങളോടും സിംഹത്തോടും കൂടി ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ കൊല്ലും. സ്ത്രീയേ, അവനെ നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കുക. എങ്കിൽ നിങ്ങൾ കാരണം ദേവന്മാർ അപൂർവമായ മഹത്തായ ആനന്ദം കൈവരിക്കും."
ഇതു കേട്ട ദേവി അവരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു :
"സാക്ഷാൽ വേദങ്ങൾക്ക് പോലും പൊരുൾ മനസ്സിലാകാത്ത പരംപൊരുളായ പരമേശ്വരന്റെ   പ്രകൃതിയാണ് ഞാൻ. എൻ്റെ ഭർത്താവായി മറ്റൊരാളെ എങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുക്കും? സ്‌നേഹത്താൽ മതിമറന്നാലും ഒരു സിംഹി തൻ്റെ ഇണയായി കുറുക്കനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമോ? നിങ്ങൾക്ക് ധൈര്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ  പടക്കളത്തിലേക്കു ഇറങ്ങുക. നിങ്ങൾക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ പോരാടുക"
അതൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കാമായിരുന്നു.
പാഞ്ഞടുത്ത അസുരരെ കണ്ടു കോപം പൂണ്ട ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടി വില്ലുപോലെ വളഞ്ഞുയർന്നു.
അതിൽ നിന്നും ഉഗ്രരൂപിയായ ഭദ്രകാളി പ്രത്യക്ഷപെട്ടു.
ചണ്ഡികയ്ക്ക് വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്തത് ആ കാളിയായിരുന്നു.
അതിന്റെ അവസാനത്തിൽ കാളി, ചണ്ഡൻ്റെയും മുണ്ഡൻ്റെയും തലയിൽ പിടിച്ച്, ചണ്ഡികയുടെ അടുത്ത് ചെന്ന്  ഉറക്കെ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു- “ഇതാ ഞാൻ നിനക്കായി കൊണ്ടുവന്ന ചണ്ഡൻ മുണ്ഡൻ എന്ന രണ്ട് മഹാമൃഗങ്ങൾ (പശുക്കൾ); നീ തന്നെ യുദ്ധയാഗത്തിൽ  ശുംഭനെയും നിശുംഭനെയും വധിക്കുക .
അങ്ങനെ ദേവി പരാശക്തി, ഇരുവരേയും വാളുകൊണ്ട് വധിച്ചു.
അന്നുമുതൽ ഭഗവതി ചാമുണ്ഡിയായി.
ശുംഭനിശുംഭന്മാർ എന്നിട്ടും നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിന് ഇറങ്ങിയില്ല.
തുടർന്ന് രക്തബീജനെ അയച്ചു.
അവന്റെ യാതനകളാൽ ഉഴലുകളായിരുന്നു ലോകജനത.
രക്തബീജന് സവിശേഷവും ശക്തവുമായ ഒരു അനുഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു.
അത്ര വേഗം അവനെ  നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
രക്തബീജന്റെ ഒരു തുള്ളി രക്തം  ഭൂമിയിൽ തൊടുമ്പോഴും അതിൽ നിന്നു  ഒരു പുതിയ രക്തബീജൻ ഉയർന്നുവരും.
ദേവിക്ക് യുദ്ധം ജയിക്കാൻ ഓരോ തുള്ളിച്ചോരയിൽ നിന്നായി ഒരായിരം പേർ ഉയരുന്നത് തടഞ്ഞേ തീരൂ.
അങ്ങനെ ദേവി, തന്നോടൊപ്പമുള്ള 
കാളിയോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
"ഇപ്പോഴുയിർത്ത സകലരേയും നീ ഭക്ഷിക്കുക. ഇനി അവൻ്റെ ചോര താഴെ വീഴാതെ,  മുഴുവനായും  പാനംചെയ്യുകയും വേണം. "
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ചണ്ഡിക രക്തബീജനെ വാളുകൊണ്ട് അരിഞ്ഞ് കഷണമാക്കി.
ദുർഗ്ഗ പ്രഹരിക്കുന്നതോടൊപ്പം അവന്റെ രക്തം ഭൂമിയിൽ വീഴും മുന്നേ താഴെ വീഴാതെ ഓരോ തുള്ളിയും കാളി പാനം ചെയ്തു.
അങ്ങനെ ഭഗവതി ദുർഗ്ഗാപരമേശ്വരിയുടെ ഏറ്റവും ഭീഭത്സമായ അവതാരമായ  കാളരാത്രി എന്ന രൂപം ധരിച്ചാണ് ഭദ്രകാളി രക്തബീജൻ എന്ന അസുരനെ വധിച്ചത്.
രക്തഭീജന്റെ രക്തം നിലത്തു  പതിക്കാതിരിക്കാൻ പാത്രത്തിൽ രക്തം പിടിച്ചെടുത്ത് അത് കുടിച്ച് തീർത്ത കാളിയെ രക്ത ചാമുണ്ഡി എന്നറിയപ്പെട്ടു.
മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിലും ശ്രീ പാർവതി ചാമുണ്ഡിയായി അവതരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശിവപത്നി ശ്രീ പാർവതിയെ ഭാര്യയാക്കാൻ രുരു ശ്രമിച്ചു.
അതിനുവേണ്ടി ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം നേടുവാൻ രുരു കൈലാസത്തിന്റെ സമീപത്തു ചെന്ന് തപസ് ആരംഭിച്ചു.
നിസ്സഹായനായ ബ്രഹ്മാവ് വരം നൽകുവാൻ തയ്യാറായില്ല.
എന്നാൽ രുരുവും പിന്മാറാൻ തയ്യാറായില്ല, രുരുവിന്റെ തപോബലം നിരന്തരം വർധിച്ചു വന്നു.
രുരുവിന്റെ തപസിനെ ഭയപ്പെട്ട ശിവൻ പാർവതി ദേവിയുമായി കൈലാസം വിട്ടുപോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഇതിൽ കോപിഷ്ടയായ പാർവതി രൗദ്രമായ കാളി രൂപം പൂണ്ടു.
രുരുവിന്റെ ചർമ്മവും, മുണ്ഡവും (തല) ത്രിശൂലം കൊണ്ട് വേർപെടുത്തിയ ഭഗവതി രുരുവിനെ നിഗ്രഹിച്ചു.
രുരുവിന്റെ ചർമ്മവും, മുണ്ഡവും എടുത്ത പാർവതി ചാമുണ്ഡി എന്നറിയപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം കർണാടകയിലെ മൈസൂരിലാണ്.
നവരാത്രി സമയത്ത് ഇവിടെ നടക്കുന്ന മൈസൂർ ദസറ ഉത്സവം അതിപ്രസിദ്ധമാണ്.
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രമായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംമ്പ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയായി സപ്തമാതാക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.
ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ചാമുണ്ഡിദേവിയുമുണ്ട്.
കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ തവിടാട്ടുമുത്തി എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിഷ്ഠയും ചാമുണ്ഡിയാണ്.
കേരളത്തിലെ ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കൾ പ്രതിഷ്ഠയായുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം.
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള അങ്ങാടിപ്പുറം തിരുമാന്ധാകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ പരുമല പനയന്നാർക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ മാടായിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ചൊവ്വലൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവ അവയിൽ ചിലതാണ്.
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം തെക്കൻ കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രമാണ്.
തൊഴുവൻകോട് ക്ഷേത്രമാണ് മറ്റൊന്ന്.
കേരളത്തിൽ അങ്ങോളം ഇങ്ങോളം ചെറുതും വലുതുമായ ഇത്തരം ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം.
ചാമുണ്ഡേശ്വരി എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നവളാണെന്നും എല്ലാം അറിയുന്നവളാണെന്നും ദേവീ ഭാഗവതത്തിൽ കാണാം.
ശ്ലോകങ്ങൾ
ദേവി മാഹാത്മ്യം പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായത്തിൽ ചാമുണ്ഡയെ സ്തുതിക്കുന്നത് കാണാം.
‘ദ്രംഷ്ട്രാകരാളവദനേ
ശിരോമാലാവിഭൂഷണേ
ചാമുണ്ഡേ മുണ്ഡമഥനേ
നാരായണി നമോസ്തുതേ'
ഓം ഐം ഹ്രീം ക്ലീം
ചാമുണ്ഡായൈ വിച്ചെ നമ:
ഇതാണ് ദേവിയുടെ നവാക്ഷരീ മന്ത്രം.
ഇതിൽ ചാമുണ്ഡിയുടെ നാമം കാണാം.
ചരാചരജഗന്നാഥേ !
ചന്ദ്രസൂര്യാഗ്നിലോചനേ!
ചാമുണ്ഡേ !
ചണ്ഡമുണ്ഡേ !
ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ!
(ഭദ്രകാളിപ്പത്തു സ്തോത്രം)
ലളിത സഹസ്രനാമം...
മഹേശ്വരീ മഹാകാളീ മഹാഗ്രാസാ മഹാസനാ 
അപർണാ ചണ്ഡികാ ചണ്ഡമുണ്ഡാസുരനിഷൂദിനീ (145) പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ
മൈസൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരീ ക്ഷേത്രം, ചാമുണ്ഡി ഹിൽസ്, കർണാടക- ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം.
നവരാത്രി ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന  മൈസൂർ ദസറയുമായി ബന്ധപെട്ടു ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്.
കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംമ്പ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ -  ഭഗവതിയോടൊപ്പം സപ്തമാതാക്കളുടെ ശ്രീകോവിലിൽ ചാമുണ്ഡിക്ക് പ്രതിഷ്ഠ ഉണ്ട്.
ഇവിടുത്തെ തവിട്ടുമുത്തി പ്രതിഷ്ഠയും ചാമുണ്ഡിയാണ്.
കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം - ഇവിടെ രക്തചാമുണ്ഡി, ബാലചാമുണ്ഡി, ചാമുണ്ഡാദേവി എന്നീ മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിൽ ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗുരുവായൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ (നവരാത്രി ഉത്സവം പ്രസിദ്ധം)
ശ്രീ ശക്തൻകുളങ്ങര ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം വിയ്യൂർ, കൊയിലാണ്ടി, കോഴിക്കോട്
തൊഴുവൻകോട് ശ്രീ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം, വട്ടിയൂർക്കാവ്, തിരുവനന്തപുരം.
രാമത്ത് ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കോഴിക്കോട്.
ആലൂർ ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം, പട്ടാമ്പി, പാലക്കാട്‌
വടവൂർ ചാമുണ്ഡി ദേവി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം
ആമേട ക്ഷേത്രം, നടക്കാവ്, എറണാകുളം ചാമുണ്ഡി തെയ്യം
കണ്ണൂരിലെ "കൈതചാമുണ്ഡിതെയ്യം" ഭഗവതിക്ക് കെട്ടിയാടുന്നതാണ്.
അസുരന്മാരെ കാളി നിഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നിറങ്ങിയ തെയ്യം കൈതക്കാടുകൾ വെട്ടിയെടുക്കുന്നത്.
കൈതവെട്ടുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഈ തെയ്യത്തെ കൈതച്ചാമുണ്ടിയെന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഇരിട്ടി തില്ലങ്കേരി പാടിക്കച്ചാൽ ഈയങ്കോട് വയൽത്തിറ മഹോത്സവത്തിന് കൈതച്ചാമുണ്ടി തെയ്യം കെട്ടിയാടുന്നുണ്ട്.
കാളിയുടെ പ്രതിപുരുഷനായ തെയ്യം ഉറഞ്ഞുതുള്ളിക്കൊണ്ട് കൈതവെട്ടാൻ പോകും.
തുടർന്ന് പള്ളിവാളേന്തി ദുഷ്ടനിഗ്രഹത്തിന് ശേഷം കലിയടങ്ങാതെ ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഓടും.
ഇങ്ങനെ ഓടുന്ന തെയ്യത്തെ വിളക്കുവെച്ച് ഗ്രാമവാസികൾ വണങ്ങും.
ഓട്ടം ചെന്നുനിൽക്കുന്നത് കാവിലാണ്.
അവിടെവച്ച് പൂവൻകോഴിയെ മലർ കൂട്ടി കള്ളിന്റെ അകമ്പടിയോടെ സേവിക്കുന്നത്തോടെ തെയ്യം അബോധാവസ്ഥയിൽ മറിഞ്ഞ് വീഴും.
കള്ളും മത്സ്യമാംസാദികളും കഴിക്കാതെ കെട്ടുന്ന തെയ്യവുമുണ്ട്.
കൈതചാമുണ്ടി ശിവന്റെയും ശക്തിയുടെയും ചൈതന്യം കൂടി ചേർന്നതാണ്.
അത് കൗള മാർഗ്ഗത്തിലെ പഞ്ചമകാരങ്ങളിൽ പെടുന്ന മദ്യമത്സ്യമാംസാദി ആസ്വദിക്കുന്ന ശാക്തേയ ഭഗവതിയാണ്.
നവരാത്രി, വെള്ളി, ചൊവ്വ, പൗർണമി, വൃശ്ചിക തൃക്കാർത്തിക.
http://www.janmabhumidaily.com/news45878 Archived 2016-08-27 at the Wayback Machine .
[ https://kodungallursreekurumbabhagavathytemple.org/
കരിക്കകം ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ പാർവതി പുത്തനാറിന്റെ കരയിൽ കരിക്കകം എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമാണ് കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം .
തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ശക്തി ക്ഷേത്രമാണിത്.
നഗരത്തിനോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്നു.
മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ ആദിപരാശക്തിയുടെ കാളി ഭാവമായ ചാമുണ്ഡി അഥവാ ചാമുണ്ഡേശ്വരി .
ഒരേ ഭഗവതി സങ്കല്പം ഇവിടെ മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
കരിക്കകത്തമ്മ എന്ന് ഭഗവതി അറിയപ്പെടുന്നു.
സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ പല ആചാരങ്ങളും മനോഹരമായ നിർമാണരീതിയും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്ര നിർമാണം
മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തേത് പോലെ മനോഹരമായ വലിയ അലങ്കാര ഗോപുരമാണ് ഒരു പ്രത്യേകത.
പരാശക്തിയുടെ മനോഹരമായ ശില്പങ്ങളും കാളീ രൂപങ്ങളും കൊണ്ടലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആധുനിക ശൈലി കൂടി ചേർന്ന സമന്വയിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യത്യസ്തവും സുന്ദരവുമായ നിർമാണ രീതിയാണ് അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കരിക്കകത്തമ്മ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ
പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽ കുടികൊള്ളുന്ന ദേവിയാണ് ശ്രീ ചാമുണ്ഡേശ്വരി അഥവാ ചാമുണ്ഡാദേവി.
ആദിപരാശക്തിയുടെ കാളിക ഭാവം.
മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി സാന്നിധ്യം ഈ ഭഗവതിയിൽ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
പുഞ്ചിരി തൂകുന്ന ഭഗവതിയുടെ മനോഹരമായ പഞ്ചലോഹ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
ചുവന്ന പൂക്കൾ കൊണ്ടുള്ള രക്തപുഷ്പാഞ്ജലിയാണ് പ്രധാന വഴിപാട്.
മാറാരോഗങ്ങൾ മാറുന്നതിനും ദുരിതശാന്തിക്കും ഭക്തർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു.
രക്ത ചാമുണ്ഡി
ഉഗ്രരൂപത്തിലുള്ള കാളിയാണ് രക്ത ചാമുണ്ഡി.
ഭദ്രകാളിയുടെ വലിയ ചുവർ ചിത്രമാണ് ഈ നടയിലുള്ളത്.
ദേവി മാഹാത്മ്യപ്രകാരം ചണ്ഡിക ദേവിയുടെ പുരികക്കോടിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു   ചണ്ടമുണ്ടൻമാരെ വധിച്ചതിനു ശേഷമുള്ള രൗദ്ര ഭാവം.
പ്രതിഷ്ഠ ഒന്നും തന്നെയില്ല.
എപ്പോഴും അടഞ്ഞു കിടക്കുന്ന ഈ നടയിൽ നടതുറപ്പ് വഴിപാട് നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഒരു മിനിറ്റ് മാത്രമാണ് ദർശന സമയം.
കരിക്കകം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും തിരക്കേറിയതുമായ നട ഇത് തന്നെയാണ്.
ബാല ചാമുണ്ഡി
സൗമ്യസുന്ദര രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണ് ഇത്.
ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയുടെ ചുവർ ചിത്രമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
സരസ്വതി ഭാവം കൂടി ഈ ഭഗവതിയിൽ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ നടയിൽ ദർശനം നടത്തുന്നത് കുട്ടികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം.
കുട്ടികൾ ഇല്ലാത്ത ദമ്പതികളും, കുട്ടികളുടെ ഉയർച്ചക്കും ആരോഗ്യത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വേണ്ടിയെല്ലാം ഇവിടെ ഭക്തർ എത്തിച്ചേരുന്നു.
നടതുറപ്പ് വേളയിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ മിനിറ്റ് മാത്രമേ ദർശനം നടത്താൻ സാധിക്കുകയുള്ളു.
ഉപദേവതകൾ മഹാഗണപതി ധർമ്മ ശാസ്താവ് ഭുവനേശ്വരി മഹാദേവൻ (ആയിരവില്ലീശ്വരൻ) നാഗരാജാവ് ഗുരു മന്ത്രമൂർത്തി പുരാണം, ഐതീഹ്യം
പണ്ട് രാജഭരണകാലത്ത് രാജാവിൻറെ നീതി നിർവ്വഹണ ക്ഷേത്രമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് കരിക്കകം ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം.
അതിനാൽ പരീക്ഷണ ക്ഷേത്രമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങളായ സപ്‌തമാതാക്കളിൽ പ്രധാനിയാണ് കാളി അവതാരമായ "ചാമുണ്ഡേശ്വരി അഥവാ ചാമുണ്ഡാദേവി. ചുരുക്കത്തിൽ ചാമുണ്ഡി".
ദേവിഭാഗവതം, ദേവീമാഹാത്മ്യം എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രകാരം സുംഭനിസുംഭ യുദ്ധവേളയിൽ ചണ്ഡികാ പരമേശ്വരിക്ക് തുണയേകുവാനാണ് പരാശക്തി ഇപ്രകാരം അവതരിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.
"എങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ മരണം ഒരു പെണ്ണിന്റെ കൈകൊണ്ടു മാത്രമായിരിക്കണം"
ഇതുകേട്ട ബ്രഹ്‌മാവ് ഉള്ളിലൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
ശക്തരായ ശുംഭ-നിശുംഭൻക്ക് സഹായമായി ചണ്ഡനും മുണ്ഡനും ധൂമ്രലോചനനും രക്തബീജനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശുംഭനിശുംഭൻമാർ ദേവൻമാരെ ആക്രമിച്ചുകീഴടക്കി സ്വർഗ്ഗലോകം പിടിച്ചെടുത്തു.
മനുഷ്യർക്കോ (പുരുഷന്മാർക്ക്) ദേവന്മാർക്കോ തങ്ങളെ കൊല്ലാൻ കഴിയാത്ത അനുഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്ന ശുംഭനും നിശുംഭനും സ്വർഗ്ഗം ആക്രമിക്കുകയും ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗുരു ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചു :
'ആപത്തു വരുമ്പോൾ ജഗദീശ്വരിയായ ഭഗവതിയെ സ്മരിക്കണം '
"എന്നെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കുന്നവന്റെ ഭാര്യയാകാൻ തയ്യാറാണ് എന്ന് നീ നിന്റെ യജമാനന്മാരെ അറിയിക്കൂ ".
ദൂതനിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ ശുംഭനും നിശുംഭനും കോപം കൊണ്ടു വിറച്ചു.
തന്റെ സൈന്യാധിപരിൽ ഒരാളായ ധൂമ്രലോചനനോട് ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു : "ഹേ ധൂമ്രലോചനാ, മഞ്ഞുമൂടിയ ഹിമാലയപർവ്വതത്തിൽ അതിസുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയുണ്ട്. വേഗം പോയി അവളെ ഇങ്ങോട്ട് കൂട്ടി കൊണ്ട് വരൂ. ഈ യാത്രയെ ഭയപ്പെടേണ്ട. അവൾ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ശക്തമായി പോരാടണം, അവളുടെ മുടിക്ക് പിടിച്ചു വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുവരണം."
അങ്ങനെ, ധൂമ്രലോചനൻ ഹിമാലയത്തിൽ പോയി ദേവിയോട് സംസാരിച്ചു.
“അല്ലയോ സ്ത്രീയേ, എന്റെ യജമാനനെ വിവാഹം കഴിക്കുക. ഇല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും. അറുപതിനായിരം അസുരന്മാരും എൻ്റെ കൂടെയുണ്ട്”.
സിംഹത്തിന് പുറത്ത് തൃശൂലവും സുദർശന ചക്രവും മറ്റും ധരിച്ചു ഗംഭീരമായി ഇരിക്കുന്ന ദുർഗ്ഗയോട് അവർ ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു :
"ഹേ സ്ത്രീയേ, ശുംഭനെയും നിശുംഭനെയും വേഗം സമീപിക്കൂ. അല്ലാത്തപക്ഷം, നിങ്ങളുടെ ഗണങ്ങളോടും സിംഹത്തോടും കൂടി ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ കൊല്ലും. സ്ത്രീയേ, അവനെ നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കുക. എങ്കിൽ നിങ്ങൾ കാരണം ദേവന്മാർ അപൂർവമായ മഹത്തായ ആനന്ദം കൈവരിക്കും."
ഇതു കേട്ട ദേവി അവരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു : "സാക്ഷാൽ വേദങ്ങൾക്ക് പോലും പൊരുൾ മനസ്സിലാകാത്ത പരംപൊരുളായ പരമേശ്വരന്റെ പ്രകൃതിയാണ് ഞാൻ. എൻ്റെ ഭർത്താവായി മറ്റൊരാളെ എങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുക്കും? സ്‌നേഹത്താൽ മതിമറന്നാലും ഒരു സിംഹി തൻ്റെ ഇണയായി കുറുക്കനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമോ? നിങ്ങൾക്ക് ധൈര്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പടക്കളത്തിലേക്കു ഇറങ്ങുക. നിങ്ങൾക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ പോരാടുക"
അതൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കാമായിരുന്നു.
അതിന്റെ അവസാനത്തിൽ കാളി, ചണ്ഡൻ്റെയും മുണ്ഡൻ്റെയും തലയിൽ പിടിച്ച്, ചണ്ഡികയുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് ഉറക്കെ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു- “ഇതാ ഞാൻ നിനക്കായി കൊണ്ടുവന്ന ചണ്ഡൻ മുണ്ഡൻ എന്ന രണ്ട് മഹാമൃഗങ്ങൾ (പശുക്കൾ); നീ തന്നെ യുദ്ധയാഗത്തിൽ ശുംഭനെയും നിശുംഭനെയും വധിക്കുക .
അത്ര വേഗം അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
രക്തബീജന്റെ ഒരു തുള്ളി രക്തം ഭൂമിയിൽ തൊടുമ്പോഴും അതിൽ നിന്നു ഒരു പുതിയ രക്തബീജൻ ഉയർന്നുവരും.
അങ്ങനെ ദേവി, തന്നോടൊപ്പമുള്ള കാളിയോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
"ഇപ്പോഴുയിർത്ത സകലരേയും നീ ഭക്ഷിക്കുക. ഇനി അവൻ്റെ ചോര താഴെ വീഴാതെ, മുഴുവനായും പാനംചെയ്യുകയും വേണം. "
അങ്ങനെ ഭഗവതി ദുർഗ്ഗാപരമേശ്വരിയുടെ ഏറ്റവും ഭീഭത്സമായ അവതാരമായ കാളരാത്രി എന്ന രൂപം ധരിച്ചാണ് ഭദ്രകാളി രക്തബീജൻ എന്ന അസുരനെ വധിച്ചത്.
രക്തഭീജന്റെ രക്തം നിലത്തു പതിക്കാതിരിക്കാൻ പാത്രത്തിൽ രക്തം പിടിച്ചെടുത്ത് അത് കുടിച്ച് തീർത്ത കാളിയെ രക്ത ചാമുണ്ഡി എന്നറിയപ്പെട്ടു.
അടക്കികൊട മഹോത്സവം
അടക്കികൊട മഹോത്സവമാണ്‌ ഇവിടത്തെ പ്രധാന ഉത്സവം.
കുംഭം മീനം അഥവാ മാർച്ച്‌ ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്.
ഉത്സവ ദിനങ്ങളിൽ ദർശനത്തിനായി വൻ ഭക്ത ജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഉത്സവത്തിന്റെ ഏഴാം ദിനത്തിൽ പൊങ്കാല നടക്കും.
മീന മാസത്തിലെ മകം നാളിലാണ് കരിക്കകം പൊങ്കാല.
അതോടൊപ്പം ദേവിയെ തങ്കരഥത്തിൽ പുറത്തെഴുന്നെള്ളുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നതുമാണ്.
വ്രതമെടുക്കുന്ന ഭക്തന്മാരാണ് ദേവിയുടെ തേര് വലിക്കുന്നത്.
തെക്കൻ കേരളത്തിൽ അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രമേ രഥത്തിൽ പുറത്തെഴുന്നെള്ളത്ത് നടക്കുന്നുള്ളു എന്ന പ്രത്യേകത കൂടി ഈ ക്ഷേത്ര ഉത്സവത്തിനുണ്ട്.
നവരാത്രി വിജയദശമി മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്സവമാണ്.
ഇവിടെ വിദ്യാരംഭം അതീവ വിശേഷപ്പെട്ട ചടങ്ങാണ്.
ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ 13 വെള്ളിയാഴ്ച തുടർച്ചയായി രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി നടത്തുന്നത് ആഗ്രഹ സാഫല്യം ഉണ്ടാകാൻ ഉത്തമം എന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
കടുംപായസം മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ്.
നടതുറപ്പിക്കൽ വഴിപാട് രക്തചാമുണ്ഡി, ബാലചാമുണ്ഡി സന്നിധിയിൽ പ്രധാനമാണ്.
* അതിരാവിലെ 5 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 11.50 AM വരെ.
* വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8.10 PM വരെ.
എത്തിച്ചേരുന്ന വഴി
തിരുവനന്തപുരം നഗരകേന്ദ്രമായ കിഴക്കേക്കോട്ടയിൽ നിന്നും സർക്കാർ ബസുകളും സ്വകാര്യ ബസുകളും ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്നു.
നഗര കേന്ദ്രമായ തമ്പാന്നൂരിൽ നിന്നും ഏകദേശം 9 കി.
മി ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് ഉള്ളത്.
കൊല്ലം, ആറ്റിങ്ങൽ ഭാഗത്തുനിന്നും വരുന്നവർക്ക് കഴക്കൂട്ടം വഴി ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാം.
ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ -  കൊച്ചുവേളി സ്റ്റേഷൻ.
അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ - തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, കഴക്കൂട്ടം.
ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം- തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം.
ദേശീയപാത തൊട്ടടുത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്നു.
വോൻഡൾ റേഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Wondul_Range_National_Park
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്യൂൻസ് ലാന്റിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണ് വോൻഡൾ റേഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനം .
ബ്രിസ്ബേനിൽ നിന്നും 209 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറായാണ്.
ഡാർലിങ് ഡൗൺസ് പ്രാദേശിക സർക്കാർ പ്രദേശത്തെ റ്റൂവൂംബ മേഖലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
വെസ്റ്റേൺ ഡൗൺസിന്റെ സവിശേഷതയായ വിജനമായ വനപ്രദേശത്തെ സ്പീഷീസുകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം ലക്ഷ്യമൈടുന്നത്.
ബ്രിഗാലോ ബെൽറ്റ് സൗത്ത് ജൈവമേഖലയിലെ മക്കിന്റയർ, വെയ്ർ എന്നീ നദികളുടെ ജലസംഭരണമേഖലകളിലായാണ് ഈ ദേശിയോദ്യാനത്തിന്റെ സ്ഥാനം.
വെറ്റ്സ്റ്റോൺ സ്റ്റേറ്റ് ഫോറസ്റ്റ്, ബുള്ളി സ്റ്റേറ്റ് ഫോറസ്റ്റ് എന്നിവ ഈ ദേശിയൊദ്യാനത്തിന്റെ സമീപത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
വെറ്റ്സ്റ്റോൺ സ്റ്റേറ്റ് ഫോറസ്റ്റ് തെക്കൻ ഭാഗത്തും ബുല്ലി സ്റ്റേറ്റ് ഫോറസ്റ്റ് പടിഞ്ഞാറായും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മറയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Marayoor_Gramapanchayat
ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ ദേവികുളം താലൂക്കിലെ ദേവികുളം ബ്ലോക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പഞ്ചായത്താണ് മറയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് .
1953 - ൽ രൂപം കൊണ്ട ഈ പഞ്ചായത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 108.7 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്.
പഞ്ചായത്തിന്റെ ഏകദേശം 70 ശതമാനത്തോളം വനപ്രദേശങ്ങളാണ്.
അതിരുകൾ കിഴക്ക് - കാന്തല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തെക്ക് - കാന്തല്ലൂർ, മൂന്നാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകള് വടക്ക് - തിരുപ്പൂർ ജില്ല(തമിഴ്നാട്) പടിഞ്ഞാറ് - മൂന്നാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കൃഷി
കരിമ്പ് , നെല്ല് , നാണ്യവിളകൾ എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന കൃഷി.
നദികൾ പാമ്പാർ ‍ മേലാടി കരിമുട്ടി വാർഡുകൾ കൂടക്കാട് ഇരുട്ടള രാജീവ് നഗർ ഇന്ദിര നഗര് ബാബു നഗര് പുതച്ചിവയൽ ജവഹർ നഗർ മറയൂർ ഗ്രാമം മാശിവയൽ മേലാടി നാച്ചിവയൽ മൈക്കിൾഗിരി പള്ളനാട് അവലംബം http://www.trend.kerala.gov.in Archived 2019-09-02 at the Wayback Machine .
ജാംബി പ്രവിശ്യ
ജാംബി ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ്.
മദ്ധ്യ സുമാത്രായുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പ്രവിശ്യ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ബാരിസാൻ പർവതനിരകൾ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
അതിന്റെ തലസ്ഥാനം ജാംബിയാണ്.
ഈ പ്രദേശത്തിന് 50,058.16 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസതൃതിയുണ്ട്.
2010 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഈ പ്രവിശ്യയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 3,092,265 ആയിരുന്നു.
2014 ജനുവരിയിൽ ഇത് 3,412,459 ആയി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു.
ചരിത്രം കൊളോണിയൽ കാലത്തെ ജാംബിയിലെ ഒരു പള്ളി.
ca 1900-1939.
മലാക്കാ കടലിടുക്കിനും അതിന്റെ പരിധിക്കപ്പുറവും വ്യാപാരത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന ശ്രീവിജയ രാജവംശം നിലനിന്നിരുന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു ജാംബി.
ജാംബി അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തെ സാമ്പത്തിക, സൈനിക എതിരാളിയായിരുന്ന പലെമ്പാങ്ങിനെതിരെ രാജവംശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായി മാറുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.
തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ചോള മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള കടൽക്കൊള്ളക്കാർ നടത്തിയ 1025 ലെ മിന്നലാക്രമണങ്ങളാണ് ജാംബിയിലേക്കുള്ള തലസ്ഥാന നഗരിയുടെ മാറ്റത്തിനു ഭാഗികമായെങ്കിലും പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.
ഈ ആക്രമണങ്ങൾ പാലെമ്പാങ്ങിനെ ഏറെക്കുറെ നശിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഈ മേഖലയിലെ ഡച്ചുകാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്ന ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ, മറ്റു നിരവധി വ്യാപാരികളോടൊപ്പം ബ്രിട്ടീഷുകാർ, ചൈനാക്കാർ, അറബികൾ, മലയക്കാർ എന്നിവരുമായി ഈ പ്രദേശത്തെ വ്യാപാരത്തിൽ മത്സരിച്ചിരുന്ന ഡച്ചുകാരിൽനിന്ന് ജാംബി സുൽത്താനേറ്റ് കുരുമുളക് വ്യാപാരത്തിൽ നിന്നു ലാഭം നേടിയിരുന്നു.
1770-ഓടെ ഈ ബന്ധം ഇല്ലാതാകുകയും സുൽത്താനേറ്റിന് പിന്നീടുള്ള അറുപതു വർഷങ്ങളിൽ ഡച്ചുകാരുമായി വളരെക്കുറച്ചു ബന്ധമേ ഉണ്ടായിരുന്നു.
1833-ൽ, പലെമ്പാങിൽ നന്നായി വേരുറപ്പിച്ചുതുടങ്ങിയിരുന്ന ഡച്ചുകാരുമായി ചെറിയ സംഘർഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയതിനാൽ (ഇന്തോനേഷ്യയിലെ കൊളോണിയൽ പ്രദേശങ്ങൾ അപ്പോൾ ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് എന്ന പേരിൽ ദേശീയമാക്കിയിരുന്നു), ജാംബിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഡച്ചുകാർക്ക് മനസ്സിലായി.
സുൽത്താനേറ്റ് നാമമാത്രം സ്വതന്ത്രമായിരുന്നെങ്ങിലും ഈ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ ഡച്ചുകാരുടെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കാനും കച്ചവട നിയന്ത്രണത്തിനുമായി സുൽത്താൻ ഫാക്കറുദ്ദീന്റെമേൽ ഡച്ചുകാർ നിർബന്ധം ചെലുത്തി.
1858 ൽ ഡച്ചുകാർ, മറ്റ് വിദേശ ശക്തികളുടെ മേഖലയിലെ നിയന്ത്രണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള മത്സരത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലരായിത്തീരുകയും അവരുടെ തലസ്ഥാനമായ ബറ്റാവിയയിൽ നിന്നും ജാംബിയെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവർക്ക് ചെറിയ ചെറുത്തുനിൽപിനെ മാത്രം നേരിടേണ്ടി വന്നുള്ളു.
സുൽത്താൻ താഹ, നദിയുടെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ ജംബിയുടെ ഉൾനാടൻ പ്രദേശത്തേക്ക് പാലായനം ചെയ്തു.
താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും  ഡച്ചുകാരുടെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന നസറുദിൻ ഡച്ചുകാരുടെ കീഴിലായിരുന്നു.
തലസ്ഥാന നഗരി ഉൾപ്പെടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഡച്ചുകാർ നാസറുദ്ദീന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാവ ഭരണകൂടത്തെ സ്ഥാപിച്ചു.
അടുത്ത നാൽപ്പത് വർഷങ്ങൾ താഹ നദീതീരത്തന്റെ ഉന്നതപ്രദേശങ്ങളിൽ രാജ്യ നിലനിറുത്തുകയും സാവധാനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ കരാറുകൾ, വിവാഹബന്ധം എന്നിവയിലൂടെ തന്റെ സ്വാധീനം താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വീണ്ടും പുരോഗമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
1904 ൽ ശക്തരായത്തീർന്നിരുന്ന ഡച്ചുകാർ മുഴുവൻ ദ്വീപ സമൂഹങ്ങളുടേയും നിയന്ത്രണം തങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വലിയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പട്ടാളക്കാർ 1906 ൽ താഹായെ  പിടികൂടുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
1906 ൽ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും നേരിട്ടുള്ള കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിനു കീഴിലാവുകയും ചെയ്തു.
ജാംബി സുൽത്താന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം, 1904 ഏപ്രിൽ‌ 27 ന് താഹ സൈഫുദ്ദീൻ ജാംബി സുൽത്താനത്തിലെ ഡച്ച് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ അധികാരിയാകുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.
ഇന്തോനേഷ്യയിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലേയുംപോലെ ജാംബിയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും ഇന്തോനേഷ്യനാണ് .
എന്നിരുന്നാലും ജാംബി മലയ് , കെരിൻസി ഭാഷ , കുബു ഭാഷ, ലെംപർ മലയ് , രന്താവു പഞ്ചാങ് മലയ് എന്നീ തദ്ദേശീയ ഭാഷകളും പ്രാദേശിക ഭാഷകളും ഇവിടെ സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇവയെല്ലാംതന്നെ മലയൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടവയാണ്.
അവലംബം ↑ ↑ {{ cite book }} : Missing or empty | title= ( help ) ↑ (2010 BPS ) ↑ {{ cite web }} :  CS1 maint: archived copy as title ( link )
വാൻ തടാകം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lake_Van
ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ലവണാംശമുള്ള ജല സഞ്ചയം.
ഏഷ്യയിൽ കിഴക്കൻ തുർക്കിയിലെ ഉപ്പുവെള്ള തടാകമായ ഇതിന് 3713 ച.
തുർക്കിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടാകമായ വാന്റെ ഏറ്റവും വീതികൂടിയ ഭാഗം 119 മീറ്റർ വരും.
ഏകദേശം 100 മീറ്റർ ആഴമുള്ള വാൻ തടാകത്തിന് പ്രത്യക്ഷമായ ബഹിർഗമനങ്ങളില്ലാത്തത് ജലസേചനത്തിനോ കുടിക്കുന്നതിനോ ഉപയുക്തമല്ലാത്ത ഉപ്പുവെള്ളത്തിന് കാരണമായി.
1 2 Coskun Musaoğlu 2004 .
sfn error: no target: CITEREFCoskunMusaoğlu2004 ( help ) 1 2 Degens et al. 1984 .
sfn error: no target: CITEREFDegensWongKempeKurtman1984 ( help )
ടമ്മനി സൊസൈറ്റി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tammany_Society ദേശീയ കൺവൻഷനായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ടമ്മനി ഹാൾ1868 ൽ
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ പത്തൊൻപതാം ശതകത്തിലും ഇരുപതാം ശതകത്തിന്റെ ആദ്യപകുതിയിലും ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയിൽ നിർണായക സ്വാധീനത ചെലുത്തിയിരുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ് ടമ്മനി സൊസൈറ്റി.
ഒരു ദേശീയ സാമൂഹിക സംഘടനയെന്ന നിലയിൽ 1789-ൽ ഇതു രൂപം കൊണ്ടു.
ജനാധിപത്യ സംരക്ഷണത്തിനുവേണ്ടിയും ഫെഡറലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ അഭിജാതസിദ്ധാന്തങ്ങൾക്കെതിരായും നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു ധർമ്മസ്ഥാപനമെന്ന (charitable society) നിലയിലാണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിതമായത്.
കാലാന്തരത്തിൽ ദേശീയസ്വഭാവം നഷ്ടപ്പെട്ട് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ മാത്രമായി ചുരുങ്ങുകയും ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സംഘടനയെന്ന നിലയിൽ ഇതു രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ന്യൂയോർക്ക് മേയറായിരുന്ന ഫെർനാൻഡോവുഡ്ഡിന്റെ നേതൃത്വത്തിൻകീഴിൽ സൊസൈറ്റി 1850-കളിൽ രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് പ്രബലമായി.
എന്നാൽ 1868-ൽ വില്യം എം. ട്വീഡ് നേതൃത്വത്തിലെത്തിയതോടെ സൊസൈറ്റി ധാർമികമായ അധഃപതനത്തിനു വിധേയമായി.
അതിനുള്ളിൽ അഴിമതിയും സ്വേച്ഛാധിപത്യവും വ്യാപകമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു.
റിച്ചാർഡ് ക്രോക്കർ, ചാൾസ് ഫ്രാൻ സിസ് മർഫി, ആൽഫ്രഡ് ഇ.
സ്മിത്ത്, ജെയിംസ്.
ജെ. വാക്കർ തുടങ്ങിയവർ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കളായിരുന്നു.
1930 ആയപ്പോഴേക്കും സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രതാപം നശിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
തുടർന്നിങ്ങോട്ടുള്ള ദശകങ്ങൾ സംഘടനയുടെ ശിഥിലീകരണത്തിനാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്.
1961-ലെ മേയർ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് നേതാവായ കാർമൈൻ സാപിയോയുടെ പരാജയത്തോടെ സൊസൈറ്റി തീർത്തും നിഷ്പ്രഭമായി.
ഡെലവേർ ഗോത്രത്തിന്റെ തലവനായ ടമ്മനെന്റിന്റെ ബഹുമാനാർഥമാണ് 'ടമ്മനി സൊസൈറ്റി' എന്ന പേര് ഈ സംഘടനയ്ക്കു നൽകപ്പെട്ടത്.
മേധാശക്തിയും സ്വാതന്ത്ര്യവാഞ്ഛയും കൊണ്ട് ഇതിഹാസപുരുഷതുല്യനായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം.
ഒരു സൈനികനായിരുന്ന വില്യം മൂണി ആയിരുന്നു സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകൻ.
സംഘടനയുടെ ആസ്ഥാനമായ ടമ്മനി ഹാളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പിൽക്കാലത്ത് 'ടമ്മനി ഹാൾ' എന്ന പേരിലും ഈ സംഘടന അറിയപ്പെട്ടുവരുന്നു.
അഭിജാതപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ നേർക്കുള്ള പരിഹാസം ദ്യോതിപ്പിക്കാനായി, സംഘടനയിലെ സ്ഥാനപ്പേരുകൾ കുറിക്കാൻ ഗോത്രപദങ്ങളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
അവലംബം അധിക വായനക്ക് Allen, Oliver E. The Tiger: The Rise and Fall of Tammany Hall Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine .
(1993) Cornwell, Jr., Elmer E. "Bosses, Machines, and Ethnic Groups", in Callow Jr., Alexander B. (ed.) The City Boss in America: An Interpretive Reader .
New York: Oxford University Press, 1976.
Costikyan, Edward N. "Politics in New York City: a Memoir of the Post-war Years."
New York History 1993 74(4): 414–434.
ISSN 0146-437x Costikyan was a member of the Tammany Executive Committee 1955–1964, and laments the passing of its social services and its unifying force Erie, Steven P. Rainbow's End: Irish-Americans and the Dilemmas of Urban Machine Politics, 1840–1985 (1988).
Finegold, Kenneth.
Experts and Politicians: Reform Challenges to Machine Politics in New York, Cleveland, and Chicago (1995) LaCerra, Charles.
Franklin Delano Roosevelt and Tammany Hall of New York.
University Press of America, 1997.
118 pp. Lash, Joseph.
Eleanor, The Years Alone .
New York: W.W. Norton Company, 1972, 274–276.
Lui, Adonica Y. "The Machine and Social Policies: Tammany Hall and the Politics of Public Outdoor Relief, New York City, 1874–1898." in Studies in American Political Development (1995) 9(2): 386–403.
ISSN 0898-588x Mandelbaum, Seymour J. Boss Tweed's New York (1965) ISBN 0-471-56652-7 Moscow, Warren.
The Last of the Big-Time Bosses: The Life and Times of Carmine de Sapio and the Rise and Fall of Tammany Hall Archived 2008-12-22 at the Wayback Machine .
(1971) Mushkat, Jerome.