smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സങ്കുചിത ബുദ്ധിയോടെ എങ്കിലും അവർ ബുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും സംഘങ്ങൾക്കും സം‌രക്ഷണം നൽകിപ്പോന്നു.
എന്നാൽ 8-ം ശതകത്തിൽ ശങ്കരാചാര്യർ തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈദിക മതപരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നിരന്തരവും സുസംഘടിതവുമായ എതിർപ്പുകൾ മൂലം കാലക്രമേണ 12 -ആം ശതകത്തോടെ അത് അന്തർദ്ധാനം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
100 കണക്കിനു  സ്തൂപങ്ങളും വിഹാരങ്ങളും 830-966 നു മിടക്കായി  വിവിധരാര്യങ്ങളിൽ തകർക്കപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയിൽ മാത്രം പുഷ്യാമിത്രൻ എന്ന രാജാവ് അശോക ചക്രവർത്തി സ്ഥാപിച്ച 84000 ബുദ്ധസ്തൂപങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിരവധി ബുദ്ധമതസന്യാസിമാരെ ചിത്രവധം(ഇരുമ്പു സൂചി കോർത്ത് തൂക്കി കൊല്ലുക, തോൽ ഉരിച്ച് കൊല്ലുക) ചെയ്തയാളാണ് ജലാലുക രാജാവ്.
കാശ്മൂരിൽ ഇതിനു പിൻതുടർച്ചയായി കിന്നര രാജാവും നിരവധി നശീകരണങ്ങൾ ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളോടും ബുദ്ധസന്യാസിമാരോടും ചെയ്തു.
നിരവധി -ആദി-ദ്രാവിഡ-ബുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങൾ ഹിന്ദുക്ഷേത്രങ്ങളായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
തിരുപ്പതി, ഏയ്ഹോൽ, ഉണ്ടാവല്ലി, എല്ലോറ, ബെങാൾ, പുരി, ബദരിനാത്, മഥുര, അയോധ്യ, ശ്രിംഗേരി, ബോധിഗയ, സാരനാഥ, ഡെൽഹി, നലണ്ഡ, ഗുഡിമല്ല, നാഗാർജ്ജുനകോണ്ട, ശ്രീസൈലം, ശബരിമല തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്.
കേരളത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ മുത്തുക്കുട-കേരളത്തിൻ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ് ആയുർവേദം, ആശുപത്രികൾ വിദ്യാഭ്യാസം, പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ ചാക്യാർ കൂത്ത് ഇന്ത്യയിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേല്പ്
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ബുദ്ധമതം ഏതാണ്ട്  അപ്രത്യക്ഷമാകുകയോ നവീകൃതമായ ഹിന്ദുമതത്തിൽ ലയിക്കുകയോ ചെയ്തു.
എന്നാൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഇന്ത്യയിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്‌ ഒരുയിർത്തെഴുന്നേല്പുണ്ടായി.
ബാബസാഹിബ് അംബേദ്കർ , 14-ആം ദലൈ ലാമ എന്നിവരെയാണ് ഈ പുത്തനുണർവിന്റെ കാരണക്കാരായി ചരിത്രകാരന്മാർ ഗണിക്കുന്നത്.
ആചാര്യനായ അനാഗരിക ധർമ്മപാലയും വളരെയധികം സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
തൊട്ടുകൂടാത്തവർ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പീഡനങ്ങൾക്ക് ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ബൗദ്ധധർമ്മം സ്വീകരിക്കുകയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച അംബേദ്കർ 1956 ഒക്ടോബർ 14-ന്  ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചു.
അദ്ദേഹം തുടങ്ങി വച്ച ഉണർവ് വളരെയേറെ ദളിത വിഭാഗങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും  വികസനത്തിന്റെ പാതയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആയുർ‌വേദം അവലംബം ↑ {{ cite book }} : Cite has empty unknown parameter: | coauthors= ( help ) ↑ (അശോകന്റെ കല്പനകൾ, പതിമൂന്നാം കല്ല് കല്പന, എസ്. ധമ്മിക) ↑ ( ജി.പി. കാരറ്റെലിയുടെ ഗ്രീക്ക് മൂലകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള പരിഭാഷ ↑ റോബർട്ട് ലിൻസ്സെൻ, “സെൻ ലിവിങ്” ↑ 'ദ സ്ട്രൊമാറ്റ ഓർ മിസലേനിയസ്' പുസ്തകം ‍I, അദ്ധ്യായം പതിനഞ്ച് ↑ Mentioned in Mackenzie, Donald A., Buddhism in pre-Christian Britain, p42 ഓറിഗെൻ “കമ്യൂണിറ്റി ഓൺ എസക്കിയേൽ ↑ {{ cite book }} : Cite has empty unknown parameter: | coauthors= ( help ) ↑ Divyavadana , pp. 429–434 ↑ Indian Historical Quarterly Vol.
XXII, p. 81 ff cited in Hars.407 ↑ Archived 2012-08-05 at the Wayback Machine .
Ashoka and Pushyamitra, iconoclasts?
by Koneraad Elst ↑ Asoka and the Decline of the Mauryas by Romila Thapar, Oxford University Press, 1960 P200 ↑ Boardman "The Diffusion of Classical Art in Antiquity" ↑ Archived 2007-03-24 at the Wayback Machine .
↑ ↑ മണിമേഖല 28 103-105 ↑ {{ cite web }} : Check date values in: | date= ( help ) കുറിപ്പുകൾ ഇംഗ്ലീഷ് Is it not rational that souls should be introduced into bodies in accordance with their merits and previous deeds, and that those who have used their bodies in doing the utmost possible good should have a right to bodies endowed with qualities superior to the bodies of others?
"  "The soul, which is immaterial and invisible in its nature, exists in no material place without having a body suited to the nature of that place; accordingly, it at one time puts off one body, which is necessary before, but which is no longer adequate in its changed state, and it exchanges it for a second.
"  from Origen, Contra Celsum, also discussed in De Principiis The monks, expelled from the Ganges valley, maybe by sectarian disputes, followed the northern road (Uttarapatha) or the northern road (Daksinapatha), which conducted them to the Northwest for some, and to the Occidental ocean for the others, with multiple artistic creations marking their respective roads " from " Gandhara", Francine Tissot, p128: അവസാന ചേര രാജാവായിരിക്കാം) പള്ളി = ബുദ്ധമതക്കാരുടെ സംഘം ബാണ=വാണരുളിയ ഇതും കാണുക ബുദ്ധൻ ഗൗതമബുദ്ധൻ 28 ബുദ്ധന്മാരുടെ പട്ടിക പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Historical Interactions between Buddhism and Islam Archived 2007-02-19 at the Wayback Machine .
History of Tibetan Buddhism and Bön Mahamevnawa Buddhist Monastery - Sri Lanka Archived 2017-07-11 at the Wayback Machine .
ബുദ്ധി മനുഷ്യ ബുദ്ധി Abilities, traits and constructs Abstract thought Communication Creativity Emotional intelligence g factor Intelligence quotient Knowledge Learning Memory Problem solving Reaction time Reasoning Understanding Visual processing Models and theories Cattell–Horn–Carroll theory Fluid and crystallized intelligence Theory of multiple intelligences Three stratum theory Triarchic theory of intelligence PASS theory of intelligence Fields of study Cognitive epidemiology Evolution of human intelligence Psychometrics Heritability of IQ Impact of health on intelligence Environment and intelligence Neuroscience and intelligence Race and intelligence ക സ തി
ജീവികളുടെ തിരിച്ചറിവിനെ ബുദ്ധി എന്നു പറയുന്നു.
ആശയവിനിയമത്തിന് ഭാഷ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ്, ഓർമശക്തി , വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് (understanding), ആസൂത്രണം (planning), അമൂർത്തമായ ആശയങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രയോഗിക്കാനുമുള്ള ശേഷി (abstract reasoning), പ്രശ്നപരിഹാരം (problem solving) എന്നീ കഴിവുകളുടെ ആകത്തുകയെയാണ് ബുദ്ധി എന്ന് പറയുക.
മനുഷ്യബുദ്ധിയെ അനുകരിച്ച് സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളുടെ ബുദ്ധി കൃത്രിമബുദ്ധി അഥവാ നിർമ്മിതബുദ്ധി എന്നു പറയുന്നു.
ബുദ്ധിയുടെ നിർവചനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പൊതുവെ പല അഭിപ്രായങ്ങളുമുണ്ട്.
പ്രസിദ്ധരായ ചില മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വീക്ഷണങ്ങളിപ്രകാരമാണ് മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിർവചനം ആൽഫ്രെഡ് ബിനെ (Alfred Binet) നിർണ്ണയം, പ്രായോഗിക ബുദ്ധി, പരിസരങ്ങളുമായി ഇണങ്ങിചേരാനുള്ള കഴിവ്.
സ്വയ വിമർശനം ഡേവിഡ് വെക്സ്ലർ (David Wechsler) പ്രായോഗികമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള പൊതുവെയുള്ള കഴിവ്.
പരിസരങ്ങളുമായി ഇണങ്ങിചേരാനുള്ള കഴിവ്.
ലോയ്ഡ് ഹംഫ്രി (Lloyd Humphreys) പുതിയ കാര്യങ്ങൾ അറിയാനും, അത് ഓർത്ത് വയ്ച്ച് ഉപയോഗിക്കാനുമുള്ള ശേഷി സിറിൾ ബർട് (Cyril Burt) അന്തർലീനമായ തിരിച്ചറിവ് അവലംബം
ബുദ്ധിലബ്ധി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Intelligence_quotient മനുഷ്യ ബുദ്ധി Abilities, traits and constructs Abstract thought Communication Creativity Emotional intelligence g factor Intelligence quotient Knowledge Learning Memory Problem solving Reaction time Reasoning Understanding Visual processing Models and theories Cattell–Horn–Carroll theory Fluid and crystallized intelligence Theory of multiple intelligences Three stratum theory Triarchic theory of intelligence PASS theory of intelligence Fields of study Cognitive epidemiology Evolution of human intelligence Psychometrics Heritability of IQ Impact of health on intelligence Environment and intelligence Neuroscience and intelligence Race and intelligence ക സ തി
മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ ഒരളവുകോലാണ് ബുദ്ധിലബ്ധി (Intelligence Quotient) ഇതിനെ ചുരുക്കി ഐ ക്യു (IQ) എന്ന് പറയുന്നു.
ജെർമൻ മനശാസ്ത്രജ്ഞനായ വില്ല്യം സ്റ്റേണാണ് ഇന്റലിജൻസ് കോഷ്യന്റ് എന്ന വാക്ക് ബുദ്ധിശക്തിയുടെ അളവ്കോലിനുപയോഗിച്ചത്.
ഒരു പ്രായപരിധിയിലുള്ളവരുടെ (age group) ബുദ്ധിശക്തിയുടെ അളവെടുക്കുമ്പോൾ ശരാശരി (average) സ്കോർ 100 ആയിരിക്കും.
ഇതിൽ നിന്ന് വ്യതിയാനമുള്ള സ്കോർ ലഭിക്കുന്നവർ ശരാശരിയിൽ നിന്ന് താരതമ്യേന ബുദ്ധി കുറഞ്ഞവരോ, കൂടിയവരോ ആയിരിക്കും.
ബുദ്ധിശക്തിയുടെ അളവ്  പഠിക്കാനും, ചില ജോലികൾ ചെയ്യാനുള്ള കാര്യക്ഷമതയും പ്രവചിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
ബുദ്ധിശക്തി കുറെയൊക്കെ പാരമ്പര്യമാണെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ നിഗമനം.
ബുദ്ധി ശക്തി പരീക്ഷകളിലെ ശേഷിയും, ഭാഷാ പരിജ്ഞാനവും (language ability) തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്.
ഭാഷാപരിജ്ഞാനം കുറവായരുടെ IQ സ്കോർ പൊതുവെ കുറവായിരിക്കും.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ലോക ജനതയുടെ പൊതുവെയുള്ള ബുദ്ധിശക്തി ഒരോ പത്ത് വർഷം കൂടുമ്പോഴും മൂന്ന് പോയിന്റ് വച്ച് വർദ്ധിക്കുന്നു.
ഈ വർദ്ധനവിനെ ഫ്ലിൻ എഫക്റ്റ് എന്ന് പറയുന്നു.
ബുദ്ധൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Buddha ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇരിക്കുന്ന ബുദ്ധൻ, ചൈനയിലെ ടാംഗ്  വംശത്തിലെ ഹേബീ പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നും
ബുദ്ധമതപ്രകാരം , പൂർണ്ണമായും ബോധദീപ്തമായവനും, നിർവാണം പ്രാപിച്ചവനുമായ ഏതൊരാളെയും സൂചിപ്പിക്കാനാണ്‌ ബുദ്ധൻ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌.
"ബൗദ്ധികമായി ഉയർന്നവൻ" ആണ് ബുദ്ധൻ എന്നൊരർഥവുമുണ്ട്.
തേരവാദ (Theravada) പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ആധാര ഗ്രന്ഥമായ പാലി പ്രമാണ (Pali Canon) പ്രകാരം , ഉത്കൃഷ്ട ചാതുർസത്യമോ (Four Noble Truths), അഷ്ടപദ മാർഗ്ഗങ്ങളോ (Eightfold Path) ലോകത്തിൽ ഇല്ലാത്ത സമയത്ത്‌ ഏതൊരുവനാണോ സ്വയമേവ സത്യത്തിലേക്കും ധർമ്മത്തിലേക്കും മറ്റോരുവന്റെ സഹായമില്ലാതെ ബോധദീപ്തനാകുന്നത്‌ അവനെയാണ്‌ ബുദ്ധൻ എന്ന വാക്കിനാൽ വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്‌.
ഒരു ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങളാൽ ഉൽബുദ്ധനാകുന്നവനെ അർഹതൻ (ആതൻ) (arahant) എന്നാണ്‌ അറിയപ്പെടുന്നത്‌.
മഹായാന പാരമ്പര്യത്തിൽ ഈ നിർവചനം പരിപൂർണ്ണമായി ഉൽബുദ്ധനായവനെ എന്ന്‌ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു.
മറ്റൊരുതരത്തിൽ തേരവാദ അർഹതൻ മഹായാന പാരമ്പര്യത്തിൽ ഒരു ബുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പൊതുവായി ബുദ്ധമതാനുയായികൾ സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമ ബുദ്ധനെ ബുദ്ധമതത്തിലെ ഏക ബുദ്ധനായി കരുതുന്നില്ല.
പാലി പ്രമാണം പരാമർശിക്കുന്ന പ്രകാരം ചരിത്രപരമായ ആവിർഭാവത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ദിവ്യപരമായ ആവിർഭാവമുള്ള അനേകം ബുദ്ധന്മാർ മഹായാന പാരമ്പര്യപ്രകാരം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ (ഉദാഹരണമായി അമിതാഭ (Amitabha), വൈരോചന (Vairocana) ബുദ്ധന്മാർ), ഒരു കാലത്ത്‌ ഗൗതമ ബുദ്ധനെ അടുത്ത ബുദ്ധനായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു ( 28 ബുദ്ധന്മാരുടെ പട്ടിക കാണുക).
ബുദ്ധമതാനുയായികളുടെയും, എല്ലാ ബുദ്ധമതങ്ങളുടെയും പൊതുവായ വിശ്വാസമനുസരിച്ച്‌ ഇനിയുള്ള ബുദ്ധൻ മൈത്രേയ (Maitreya) എന്ന പേരിൽ ആയിരിക്കും അറിയപ്പെടുക ( പാലി ഭാഷയിൽ മെത്തേയ(Metteyya)) .
ഹിന്ദുമതത്തിൽ  മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ദശാവതാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ ബലരാമന് പകരം ബുദ്ധനെ  അവതാരമായി സങ്കൽപ്പിക്കുന്ന സമ്പ്രദായമുണ്ട്.
ഇത് ജയദേവന്റെ "ഗീതാഗോവിന്ദത്തിലും" കാണാം.
ബുദ്ധനെയും കൂടി ചേർത്ത് 11 വൈഷ്ണവ അവതാരങ്ങൾ ആയും ചിലർ കണക്കാക്കുന്നു.
വിവിധതരം ബുദ്ധന്മാർ
പാലി പ്രമാണത്തിൽ രണ്ടു തരം ബുദ്ധന്മാരെ ഗണിക്കുന്നുണ്ട്‌.
സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരും പ്രത്യേകബുദ്ധന്മാരും.
സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാർ ബോധോദയം പ്രാപിച്ചവരും, തങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ സത്യം മറ്റുള്ളവരെ പഠിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചവരും ആണ്‌.
ലോകത്ത്‌ ധർമ്മം മറന്നുപോയതോ, പഠിപ്പിക്കപ്പെടാതെ പോയതോ ആയ കാലത്ത്‌, അതിന്റെ പഠിപ്പിക്കലിലൂടെ മറ്റുള്ളവരെ ഉത്‍ബുദ്ധതയിലേക്കു നയിക്കുക എന്നതാണ്‌ അവരുടെ മതം.
‍സിദ്ധാർദ്ധ ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ഒരു സാമ്യക്ഷമബുദ്ധൻ ആയി ഗണിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു.
( 28 ബുദ്ധന്മാരുടെ പട്ടിക കാണുക, ഇവരെല്ലാവരും സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരായിരുന്നു).
സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരുടെ പരിപൂർണ്ണ ധർമ്മഗുണങ്ങളായ 10 പരാമികളും ആചരിച്ചാലേ ഏതൊരുവനും ആ സ്ഥാനത്തിനു യോഗ്യനാവുകയുള്ളൂ.
ഒരു വ്യക്തിക്ക്‌ 10 പരാമികളും ഉണ്ടായിരിക്കുകയും, ബോധോദയം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവരെ പൂർണ്ണ ബോധദീപ്തി നേടിയവരായി ഗണിക്കുകയും, അവർ ധർമ്മത്തെ പഠിപ്പിക്കാൻ യോഗ്യരാവുകയും ചെയ്യും.
പ്രത്യേകബുദ്ധന്മാർ (ഇവരെ ചിലപ്പോൾ നിശ്ശബ്ദ ബുദ്ധന്മാർ എന്നും വിളിക്കുന്നു) നിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നതിലും, ആത്മശക്തി കൈവരിക്കുന്നതിലും ഇവർ സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരുടെ തുല്യരാണെങ്കിലും , കണ്ടെത്തിയ സത്യത്തെ മറ്റുള്ളവർക്ക്‌ പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കാൻ കഴിയാത്തവരും, അതിന്‌ നിയോഗമില്ലാത്തവരും ആണ്‌.
ആത്മീയ വികാസനത്തിൽ അവരെ സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരുടെ പുറകിലായാണ്‌ ഗണിക്കപ്പെടുന്നത്‌.
സദ്ഗുണപൂർവവും, സംഗതവുമായ സ്വഭാവരൂപവത്കരണത്തിനെപ്പറ്റി മാത്രം ഉൽബോധിപ്പിക്കുന്നതിനായി, മറ്റുള്ളവരെ ഇവർ നിയമിക്കാറുണ്ട്‌.
ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്നപ്രകാരം പ്രത്യേകബുദ്ധന്മാർ സ്വപ്രയത്നം കൊണ്ട്‌ ധർമ്മത്തെ അറിഞ്ഞവരെങ്കിലും, സർവജ്ഞത്വമോ ഫലത്തിലുള്ള മേൽക്കൈയ്യൊ ഇല്ലാത്തവരാണ്‌ (ഫലേഷു വാസിഭാവം).
സാമ്യക്ഷമബുദ്ധന്മാരുടെ ശിഷ്യന്മാരെ സാവക (ശ്രോതാവ്‌ /അനുയായി എന്നർത്ഥം) എന്നോ ഒരിക്കൽ ബോധദീപ്തമായവരെ അരഹന്റ്‌ എന്നോ ആണ്‌ വിളിക്കുന്നത്‌.
ഈ രണ്ടു പദങ്ങളും തമ്മിൽ നേരിയ അർത്ഥവ്യത്യാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌ ഉൽബുദ്ധനായ ശിഷ്യൻ എന്നു ചിത്രീകരിക്കാനായിട്ടാണ്‌.
അനുബുദ്ധ എന്നത്‌ ഇവരെക്കുറിക്കാൻ വളരെ അപൂർവമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണെങ്കിലും, Khuddakapatha യിലെ ബുദ്ധൻ ഈ വാക്ക്‌, ബോധനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിലൂടെ ബുദ്ധനായിത്തീരുന്നവരെ വിളിക്കാനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഉത്‌‍ബോധിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശിഷ്യന്മാർ രണ്ടു തരത്തിലുമുള്ള ബുദ്ധന്മാർ ചെയ്യുന്നതു പോലെ നിർവാണവും, പരിനിർവാണവും പ്രാപിക്കാറുണ്ട്‌.
അരഹന്റ്‌ എന്ന വാക്ക്‌ പ്രധാനമായും ഇവരെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌.
12-ാ‍ം നൂറ്റാണ്ടിൽ തേരവാദ ഭാഷ്യത്തിൽ 'സാവകബുദ്ധൻ' എന്ന പദം, ഉത്‍ബോധിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശിഷ്യൻ എന്നു സൂചിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ ഭാഷ്യം പ്രകാരം മൂന്നു തരം ബുദ്ധന്മാരുണ്ട്‌.
ഇതിൽ ബുദ്ധൻ എന്നുള്ളതിന്റെ സാധാരണ നിർവചനം (ഗുരുസഹായമില്ലാതെ ധർമ്മം സ്വയമേവ കണ്ടെത്തുന്നവൻ) ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
മുഖ്യധാരയിലുള്ള തേരവാദ, മഹായാന രീതികൾ ഈ പദത്തെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
രണ്ടു തരം ബുദ്ധന്മാർ മാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നുള്ള വാദം സമർത്ഥിച്ചു കൊണ്ട്‌ അവർ സാവക എന്ന പദം മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ.
ബുദ്ധന്റെ സവിശേഷതകൾ ശാക്യമുനി ബുദ്ധന്റെ ഒരു പ്രതിമ, തവാംഗ് ഗോമ്പയിൽ നവ ഗുണങ്ങൾ
ഒരു ബുദ്ധനുവേണ്ട സവിശേഷതകൾ ചില ബുദ്ധിസ്റ്റുകൾ ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കുന്നു.
പൂജ്യനായവൻ പരിപൂർണ്ണമായും സ്വയം ഉത്ബോധിതനായവൻ പൂർണ്ണജ്ഞാനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ well gone അപരാജിത ലോക ജ്ഞാനമുള്ളവൻ അപരാജിത ലോക നേതൃത്വമേറ്റെടുക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ദൈവങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ഗുരുവായവൻ ബോധദീപ്തമായവൻ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവൻ / ഭാഗ്യവാനായവൻ
ഈ സ്വഭാവ വിശേഷങ്ങളെല്ല്ലാം പാലി പ്രമാണത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതും, മിക്ക ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളിലും ദിവസേന ഭാഷിക്കുന്നതും ആണ്‌.
ആത്മീയ സാത്ഷാത്‌കരണം
ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യ വിശ്വാസമനുസരിച്ച്‌, ആശ, വെറുപ്പ്‌, അജ്ഞത എന്നിവയിൽ നിന്നും പരിപൂർണ്ണമായി വിശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടവനും, പുനർജന്മ(സംസാര)ത്തിൽ നിന്നും മോചിതനായവനും ആകണം ബുദ്ധൻ.
അവൻ പരിപൂർണ്ണമായും ബോധോദയം പ്രാപിച്ചവനും, ആത്യന്തിക സത്യത്തെയും, ജീവിതത്തിന്റെ അദ്വൈത ഭാവത്തെയും തിരിച്ചറിയുന്നവനും, ആ തിരിച്ചറിവിലൂടെ അവനവന്റെയും, ഉത്ബോധിതമാകാതെ കിടക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരുടെയും ക്ലേശങ്ങൾക്ക്‌ അറുതി വരുത്തുന്നവനും ആയിരിക്കണം.
ബുദ്ധന്റെ വിവിധ സ്ഥിതികൾ.
ബുദ്ധന്റെ സ്ഥിതികളെപ്പറ്റി വിവിധ രീതിയിലുള്ള ഭാഷ്യങ്ങൾ ബുദ്ധമത്തിൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്‌.
പാലി പ്രമാണം : ബുദ്ധനെന്ന മനുഷ്യൻ
പാലിപ്രമാണത്തിൽ ആവിർഭവിച്ചിരിക്കുന്ന കാഴ്ചപ്പാട്‌ അനുസരിച്ച്‌, ബുദ്ധൻ മഹത്തായ മാനസിക ശക്തികൾ വരദാനമായി ലഭിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മനുഷ്യൻ മാത്രമാണ്‌.
ബുദ്ധന്റെ ശരീരവും മനസും (ബുദ്ധമത പ്രകാരം അഞ്ചു ഖന്ധങ്ങൾ) സാധാരണമനുഷ്യരെപ്പോലെതന്നെ സ്ഥിരമല്ലാത്തതും, മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നതും ആണ്‌.
എങ്കിലും അനശ്വരമായ മൂല്യമുള്ളതും, ഉപാധികളോ സമയപരിധികളോ ഇല്ലാത്ത പ്രതിഭാസവുമായ മാറ്റമില്ലാത്ത സ്ഥിതിയിലുള്ള ധർമ്മത്തെ ഒരു ബുദ്ധൻ തിരിച്ചറിയുക തന്നെ ചെയ്യും.
ഈ കാഴ്ചപ്പാടാണ്‌ തേരവാദ പാരമ്പര്യത്തിലും അതിനു മുൻപുള്ള ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യത്തിലും പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്‌.
പാലി പ്രമാണത്തിലെ വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാടാണ്‌, ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ദൈവത്തിന്റെയും മനുഷ്യരുടെയും ഗുരുവായിരുന്നു എന്നത്‌.
നിർവാണം അഥവാ മഹത്തരമായ ഒരു സ്വർഗീയ നിർവൃതി അദ്ദേഹം അനുഭവിച്ചിരുന്നു എന്നതിനാലാണ്‌ ദൈവത്തെക്കാളും, മനുഷ്യരേക്കാളും ഉത്തമമായ ഒരു നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തെ കാണുന്നതിനു കാരണം.
(വേദ കാലഘട്ടത്തെ ദേവന്മാരും, ദൈവങ്ങളും കോപം, ഭയം, ദുഃഖം മുതലായ വികാരങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരല്ലായിരുന്നു) മഹായാന പാരമ്പര്യത്തിലെ നിത്യനായ ബുദ്ധൻ.
മഹായാന പാരമ്പര്യത്തിലെ ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്ന ബുദ്ധോപദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, ബുദ്ധൻ മാനവീയമായ ഒരു അവസ്ഥയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു അസ്തിത്വത്തിലേക്ക്‌ പ്രവേശിക്കുകയും, ധർമകായ എന്ന ആ ആത്യന്തികവും അത്യുത്കൃഷ്ടവുമായ, "ദേഹം/ദേഹി" അവസ്ഥയിൽ, അനശ്വരവും, അനന്തവുമായ ആയുസ്സും, മഹത്തരവും, അളവറ്റതുമായ സിദ്ധികളും പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
മഹാപരിനിർവാണ സൂത്രത്തിൽ ബുദ്ധ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു, "നിർവാണ എന്നു പറയുന്നത്‌ നിത്യമായി നിലനിൽക്കുന്നതാണ്‌".
തഥാഗത(ബുദ്ധൻ) നും അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ അനശ്വരമായി നിലനിൽക്കുന്നതാണ്‌.
ഇത്‌ വിശിഷ്യാ ലോട്ടസ്‌ സൂത്രയിലും, തഥാഗതഗർഭ സൂത്രയിലും പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ആധ്യാത്മിക വാദവും, മോക്ഷസിദ്ധാന്തവുമാണ്‌.
തഥാഗതഗർഭ സൂത്ര പ്രകാരം ബുദ്ധന്റെ നിത്യതയെ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നതോ, ആ നിത്യതയെ തള്ളിപ്പറയുന്നതോ പരിപൂർണ്ണ ബോധോദയം പ്രാപിക്കുന്നതിന്‌ ഒരു പ്രധാന തടസ്സമാണ്‌.
ബുദ്ധനെന്ന ദൈവം പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ബുദ്ധപ്രതിമ കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരപരിസരത്തു നിന്നും
പടിഞ്ഞാറൻ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നിട്ടുള്ള ഒരു തെറ്റായ ചിന്താഗതിയാണ്‌ ബുദ്ധൻ എന്നത്‌ ബുദ്ധമതത്തിലെ ദൈവത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണെന്നത്‌.
ബുദ്ധമതം ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
(പൊതുവായി ഒരു പരമമായ സ്രഷ്ടാവായ ദൈവത്തെപ്പറ്റിയോ അതീന്ദ്രിയ ശക്തിയെപ്പറ്റിയോ ബുദ്ധമതത്തിൽ പഠിപ്പിക്കുകയോ, ബോധോദയത്തിനു വേണ്ടി ഒരു പരമമായ സത്തയിൽ ആശ്രയിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ബുദ്ധൻ നിർവാണം പ്രാപിപ്പിക്കുവാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗദർശിയും, ഗുരുവും മാത്രമാണ്‌).
പൊതുവായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സെമിറ്റിക്ക് നിർവചനം അനുസരിച്ച്‌ ദൈവം ലോകത്തെ നിർമ്മിച്ചവനും ഭരിക്കുന്നവനും ആണ്‌.
അത്തരം ആശയങ്ങളും, ചിന്താധാരകളും ബുദ്ധനും, ബുദ്ധമതാനുയായികളും പല സംവാദങ്ങളിലും തർക്ക വിഷയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്‌.
ബുദ്ധമതപ്രകാരം പരമമായ ഉത്ഭവവും, ലോക സൃഷ്ടിയും ദൈവത്തിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച്‌ അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ കാലങ്ങളായി മറഞ്ഞു കിടക്കുകയാണെന്നേ ഉള്ളൂ.
ഹൈന്ദവ സംസ്കാരത്തിലും ഇതിനോട് സാമ്യമുള്ള രീതിയിൽ "ഞാൻ (ഈശ്വരൻ) തന്നെയാണ് നീ " അഥവാ മനുഷ്യൻ തന്നെയാണ് ദൈവം എന്നർത്ഥം വരുന്ന "തത്ത്വമസി, അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി" പോലെയുള്ള വാക്കുകൾ അല്ലെങ്കിൽ "പ്രപഞ്ചം തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ, ഇതിൽ നിന്നും വിഭിന്നമായി മറ്റൊരു ദൈവമില്ല" തുടങ്ങിയ വാദങ്ങളും, സാംഖ്യം, മീമാംസ തുടങ്ങിയ നിരീശ്വര തത്ത്വങ്ങളും ചാർവാക മഹർഷിമാരെപ്പോലെ നിരീശ്വരവാദികളെയും കാണാം.
അവലംബം കുറിപ്പുകൾ ഇതും കാണുക
അവലോകിതേശ്വരൻ
ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ലേഖനം അപൂർണ്ണമാണ്‌.
ബുദ്ധമതത്തിന്റെ നാഴികകല്ലുകൾ
ഗൗതമബുദ്ധന്റെ ജനനം മുതൽ ഇന്നു വരെയുള്ള ബൗദ്ധധർമ്മ സംബന്ധിയായ സംഭവങ്ങളുടെ വിപുലമായ സഞ്ചയമാണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.
സമയരേഖ
സമയരേഖ: ബൗദ്ധധർമ്മത്തിന്റെ വികാസവും വ്യാപനവും (ca. 450 BCE – ca. 1300 CE) 450 BCE 250 BCE 100 CE 500 CE 700 CE 800 CE 1200 CE
ആദ്യകാല സംഘം
ആദ്യകാല ബുദ്ധമത പാഠശാലകൾ മഹായാനം വജ്രയാനം
ശ്രീലങ്ക തെക്ക് കിഴക്കൻ ഏഷ്യ
ഥേരവാദ
തിബറ്റൻ ബുദ്ധമതം
ന്യിൻഗ്മ
കദം കാഗ്യു
ദാഗ്പോ സാക്യ ജൊനാങ്
കിഴക്കൻ ഏഷ്യ
ആദ്യകാല ബുദ്ധ പാഠശാലകൾ and Mahāyāna (via പട്ട്പാതയും ബുദ്ധമതവും to ചൈന , and ocean contact from India to വിയറ്റ്നാം )
താങ്മി
നാര(റോകുഷൂ)
ഷിങ്ഖോൺ ചാൻ
തീൻ , സിയോൺ സ്സെൻ റ്റിയാൻതായ് / ജിങ്തു
തെൻതായ്
നിചിരെൻ
ജോദോ-ഷു
മദ്ധ്യ ഏഷ്യ Tarim Basin
ഗ്രീകോ-ബുദ്ധിസം
പട്ട്പാതയും ബുദ്ധമതവും
450 BCE 250 BCE 100 CE 500 CE 700 CE 800 CE 1200 CE സൂചിക: = ഥേരവാദ = മഹായാനം = വജ്രയാനം = മറ്റുള്ളവ/ സങ്കലം പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 6–5 നൂറ്റാണ്ടുകൾ തിയതി സംഭവം c. 563 ക്രി.
മു അല്ലെങ്കിൽ c. 480 ക്രി.
മു സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമന്റെ ജനനം.
ബുദ്ധന്റെ ജനന-മരണ സമയങ്ങളുടെ കൃത്യമായ അറിവില്ല.
ഒട്ടുമിക്ക ചരിത്രകാരന്മാരും ശ്രീബുദ്ധനന്റെ ജീവിതകാലം ക്രി.
മു.563 നും 483നും ഇടക്കാണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു c. 413—345 ക്രി.
മഗധയിലെ ഹിരണ്യകരാജവംശത്തിലെ രാജാവിനെ ജനങ്ങൾചേർന്ന് സ്ഥാനഭൃഷ്ടനാക്കിയതിനെ തുടർന്ന്, പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ശിശുനാഗൻ സിംഹാസാരോഹണം ചെയ്തു.
അദ്ദേഹം ശിശുനാഗ രാജവംശം എന്നൊരു രാജ്യത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.
ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 4-ആം നൂറ്റാണ്ട് തിയതി സംഭവം ക്രി.
മു.383 അല്ലെങ്കിൽ ക്രി.
330 ശിശുനാഗ രാജവംശത്തിലെ കലാശോകന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈശാലിയിൽ വെച്ച് രണ്ടാം ബുദ്ധമത സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു.
സംഘം സ്ഥവിരവാദികർ , മഹാസാംഘികർ lഎന്നിങ്ങനെ രണ്ടായിപ്പിരിഞ്ഞു.
345–321 മഗധ രാജ്യത്ത് നന്ദ രാജവംശം കൂടുതൽ പ്രബലരായി വന്നു.
326 അലക്സാണ്ഡർ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിൽ എത്തുന്നു.
പിൽകാലത്ത് ഉദയം പ്രാപിച്ച ഇൻഡോ-ഗ്രീക്ക് രാജവംശങ്ങൾ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ വളറ്റെ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു.
c. 321 – c. 297 അശോകചക്രവർത്തിയുടെ പിതാമഹനായ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യന്റെ ഭരണകാലം, ബി.സി.320-ൽ നന്ദ രാജവംശത്തെ കീഴടക്കിയ അദ്ദേഹം, ക്രമേണ ഉത്തരേന്ത്യയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളും തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ കീഴിലാക്കി.
ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 3-ആം നൂറ്റാണ്ട് തിയതി സംഭവം ക്രി.
250 അശോകചക്രവർത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മൂന്നാം ബുദ്ധമതസമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു.
മൊഗലിപുത്രനായിരുന്നു ഈ സമ്മേലനത്തിന്റെ കാർമ്മികത്വം വഹിച്ചത്.
അദ്ദേഹം ബുദ്ധമതത്തിലെത്തെന്നെ ഒരു വിഭാഗം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈശ്വരവിരുദ്ധമായ ചില ആശയങ്ങളെ ഖണ്ഡിക്കുന്നതിനായി കഥാവത്ഥു എന്ന സംഹിത രചിച്ചു.
മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിൽ ബുദ്ധമതം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി അശോക ശാസനങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
250 ലോകത്തിന് ബുദ്ധമതത്തെക്കുറിച്ച് അറിവ് നൽകുവാനായി അശോകചക്രവർത്തി ലോകത്തിന്റെ വിവിധകോണുകളിലേക്ക് ബുദ്ധ സന്യാസിമാരെ അയക്കുന്നു.
ഇത് ചൈന, ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യ , മലയ് രാജവംശം, പാശ്ചാത്യലോകത്തെ ഹെലെനിസ്റ്റിൿ രാജവംശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേല്ലെല്ലാം ബൗദ്ധദർശനങ്ങൾ എത്തിച്ചു.
250 ആദ്യത്തെ-പൂർണവികസിത ഖരോഷ്ഠി ലിപിയുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ, ഗാന്ധാരത്തിലെ ഷാബാസ്ഗഢി , മാൻസേഹ്ര എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെട്ടു.
220 ലങ്കയിൽ അനുരാധപുരത്തെ ദേവാനാംപ്രിയ തിസ്സയുടെ ഭരണകാലത്ത്, അശോകന്റെ പുത്രനായ മഹേന്ദ്രൻ ഥേരവാദ ബുദ്ധിസം ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിച്ചു ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 2-ആം നൂറ്റാണ്ട് തിയതി സംഭവം ക്രി.
185 സേനാപതി പുഷ്യമിത്ര ശുംഗൻ മൗര്യരാജാവിനെ വധിച്ച് അധികാരം കയ്ക്കലാാക്കുന്നു.
അദ്ദേഹം ശുംഗ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുകയും, തുടർന്ന് ബൗദ്ധമതത്തിനെതിരായി ഹിംസചെയ്യുകയുമുണ്ടായി ക്രി.
മു.180 ബാക്ട്രിയയിലെ ഡിമിട്രിയസ് I രാജാവ് ഇന്ത്യയെ ആക്രമിക്കുനു.
പാടലീപുത്രം വരെയുള്ള പ്രദേശത്ത് അദ്ദേഹം ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം (180 – 10 BCE സ്ഥാപിക്കുന്നു, ഈ കാലയളവിൽ ബുദ്ധമതം വികാസം പ്രാപിക്കുകയുണ്ടായി ക്രി.മു. 165–130 ഇൻഡോ-ഗ്രീക്ക് രാജാവായിരുന്ന് മെനാൻഡർ ഒന്നാമൻ , നാഗസേനൻ എന്ന സന്യാസിയുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു. (മിലിന്ത പൻഹ) .
121 ചൈനയിലെ മോഗൗ ഗുഹകളിലെ ലിഖിതങ്ങൾ പ്രകാരം, ചൈനീസ് ചക്രവർത്തി ഹാൻ വുദിക്ക് (156 – 87 BCE) രണ്ട് സ്വർണ്ണ ബുദ്ധശില്പങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.
ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 1-ആം നൂറ്റാണ്ട് തിയതി സംഭവം ക്രി.
55 ഇൻഡോ ഗ്രീക്ക് ഗവർണറായിരുന്ന തിയോഡോറസ് ബുദ്ധഭഗവാന്റെ തിരുശേഷിപ്പിനായ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുന്നു, അത് ശാക്യമുനിക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു.
29 സിംഹള ഭാഷയിലെ ചരിത്രലിഖിതങ്ങൾ പ്രകാരം, പാലി ശാസനം രാജാ വത്തഗാമിനി യുടെ ഭരണകാലത്ത് (29 – 17 BCE) ഉദ്ഭവിച്ചതാണ് എന്ന് കാണുന്നു ക്രി.
2 ഹുഒ ഹാൻഷുവിന്റെ സാക്ഷ്യപ്രകാരം ബിസി 2-ൽ ചൈനീസ് സ്ഥാനപതിയായിരുന്ന യുവെൻഷി ചൈനയിലെത്തി ബുദ്ധ സൂക്തങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിച്ചിരുന്നു.
അവലംബം ↑ Cousins 1996 , പുറങ്ങൾ.
sfn error: no target: CITEREFCousins1996 ( help ) ↑ Schumann 2003 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFSchumann2003 ( help ) ↑ Harvey, Peter (2013).
An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices (2nd ed.).
88-90.
Noting the date of seventy years after the passing of the Buddha, which, in the short chronology, would place the second council around 330 +/-20 years.
↑ Skilton, Andrew.
A Concise History of Buddhism.
p. 48 ↑ Raychaudhuri, H. C.; Mukherjee, B. N. (1996), Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of the Gupta Dynasty, Oxford University Press, pp. 204–209.
↑ Narain, A.K. (1957).
The Indo-Greeks.
p. 124 ↑ ↑ Geiger 2012 .
sfn error: no target: CITEREFGeiger2012 ( help ) ↑ Baldev Kumar (1973).
Exact source needed!
ബുദ്ധമയൂരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Papilio_buddha
പാപിലിയോണിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരംഗമായ ചിത്രശലഭം ആണ് ബുദ്ധമയൂരി ( Papilio buddha /Malabar Banded Peacock).
മയിലിന്റെ വർണ്ണം ഉള്ളതിനാലാണ് ഇവയെ മയൂരി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തിരിയ്ക്കുന്നത്.
2018 നവംബർ 12ന് സംസ്ഥാന ചിത്രശലഭം എന്ന പദവി  ബുദ്ധമയൂരിക്ക് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.
വന ദേവത, പുള്ളിവാലൻ, മലബാർ റോസ് എന്നീ ഇനം പൂമ്പാറ്റകളെ പിന്തള്ളിയാണ് ബുദ്ധമയൂരി ആ സ്ഥാനം നേടിയെടുത്തത്.
ശരീരഘടന പ്രായമാകുംതോറും ചിറകിനു കൂടുതൽ നീല നിറം കാണാം.
Kerala , India
ചിറകുവിടർത്തുമ്പോൾ ചിറകുകൾ തമ്മിലുള്ള അകലം 90–100 മി.മീ.
ഭംഗിയേറുന്ന വിധത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന പച്ച നിറം ഇരുണ്ട നീലനിറത്തിൽ കലർ‌ന്ന് കറുപ്പുകലർ‌ന്നതുമായി ചിറകിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഒരു പട്ട കാണാം.
പിൻ‌ചിറകിൽ നീണ്ടചെറുവാലുണ്ടാകും.
അവസാനത്തിൽ കറുത്ത പുള്ളിക്കുത്തും അതിനെ ചുറ്റി ചുവന്ന നിറവും കാണാം.
മുൻ‌ചിറകുകളുടെ അടിഭാഗത്ത് ചാരനിറത്തിലുള്ള ഒരു പട്ടയുണ്ട്.
പിൻചിറകുകളുടെ അരികിലൂടെ നേരിയ മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള കുത്തുകൾ കാണാം.
ഹനുമാൻ‌കിരീടം , രാജമല്ലി , ചെത്തി എന്നീ ചെടിയുടെ പൂക്കളിലെ തേനാണ് ഇവയുടെ ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്.
ഇവയുടെ ഭക്ഷണസസ്യം മുള്ളിലമാണ് .
ജീവിതചക്രം ബുദ്ധമയൂരി ശലഭപ്പുഴു
മുള്ളില ( Zanthoxylum rhetsa ) മരങ്ങളിലാണ് ഇവയുടെ ആവാസം.
വർഷത്തിൽ ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്ന ഇവയുടെ മുട്ട ഇളം‌മഞ്ഞനിറത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
മുട്ടയിൽനിന്നും ഉടലെടുക്കുന്ന ശലഭപ്പുഴു മഴക്കാലമാകുന്നതോടെ തളിരില ഭക്ഷിച്ച് പ്യൂപ്പയാകുന്നു.
മഴക്കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ പൂർണ്ണവളർച്ച പ്രാപിയ്ക്കുന്നു.
ജീവിതചക്രം മുട്ട പുഴു പ്യൂപ്പ ശലഭം (മുതുകുവശം) ശലഭം (ഉദരവശം) കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ അർദ്ധനിത്യഹരിതവനങ്ങൾ
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2500 അടിയിൽ കൂടുതൽ ഉയരമില്ലാത്ത ധാരാളം മഴ ലഭിക്കുന്ന സസ്യനിബിഡമായ മലകളിലും കുന്നുകളിലുമാണ് ഇവയെ കൂടുതലായി കാണുക.
നീലഗിരി കുന്നുകളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ഇവയെ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണ്.
അഴകിനു പേരുകേട്ട ഇവയുടെ ചിറകുകൾക്ക് വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ വലിയ മതിപ്പാണ്.
അലങ്കാരത്തിനായും ഇവയെ പിടിച്ചുവെയ്ക്കുന്നു.
വനാന്തരങ്ങൾ നശിയ്ക്കുന്നതും ഇവയ്ക്കൊരു ഭീഷണി ആണ്.
ചിത്രശാല മലബാറിൽ നിന്ന് മലബാറിൽ നിന്ന് വെളുത്ത പ്രതലത്തിൽ അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Papilio buddha എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Papilio buddha എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
ബുദ്ധാസ് ഡിലൈറ്റ്സ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Buddha%27s_delight
ചൈനീസ് , ബുദ്ധ വിഭവങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യാഹാരമാണ് ബുദ്ധാസ് ഡിലൈറ്റ്സ്.
(Luóhàn zhāi, lo han jai, or lo hon jai) ഇതിനെ ലുഹാൻ കായ് (പരമ്പരാഗത ചൈനീസ്: 罗汉 菜) എന്നും വിളിക്കുന്നു.
സസ്യാഹാരികളായ ബുദ്ധ സന്യാസിമാരാണ് ഈ വിഭവം പരമ്പരാഗതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ഇത് ലോകമെമ്പാടും ജനപ്രീതി നേടുകയും ഒരു സാധാരണ വിഭവമെന്നപോലെ ചൈനീസ് റെസ്റ്റോറന്റുകളിൽ സസ്യാഹാരവിഭവമായി ലഭിക്കുന്നു.
വിഭവത്തിൽ വിവിധ പച്ചക്കറികളും മറ്റ് വെജിറ്റേറിയൻ ചേരുവകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു (ചിലപ്പോൾ സമുദ്രവിഭവങ്ങളോ മുട്ടകളോ ചേർക്കുന്നു).
ഉപയോഗിക്കുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട ചേരുവകൾ ഏഷ്യയ്ക്കകത്തും പുറത്തും വളരെയധികം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ലുഹാൻ ഷായ് എന്ന പേരിൽ, ലുഹാൻ - Ā ലുഹാന് (simplified Chinese: 阿罗汉; traditional Chinese: 阿羅漢; pinyin: Ā LuóHàn) - സംസ്കൃത അർഹത്തിന്റെ ചൈനീസ് ലിപ്യന്തരണം, അതായത് പരിജ്ഞാനമുള്ള, സന്ന്യാസിയായ വ്യക്തി അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധൻ.
Zhāi  (simplified Chinese: 斋; traditional Chinese: 齋; pinyin: zhāi) എന്നാൽ "വെജിറ്റേറിയൻ ഭക്ഷണം" അല്ലെങ്കിൽ "വെജിറ്റേറിയൻ ഡയറ്റ്" എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.