smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ വലുപ്പത്തിലും ആകൃതിയിലും പാറ്റേണിലും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഇനങ്ങളായ ചതുപ്പുകൾ, ബോഗ്സ്, സ്വാംപ്സ് എന്നിവ ഋതുക്കൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ആഴം കുറഞ്ഞതും ശുദ്ധജലവും വരണ്ടതും ഒക്കെയായി മാറുന്നു.
പ്രകാശ ഇടപെടലുകൾ
സൂര്യപ്രകാശം വെള്ളത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന്റെ അളവ് ജലാശയത്തിന്റെ ഘടനയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന ആശയമാണ് ലൈറ്റ് സോണേഷൻ.
ഈ സോണുകൾ തടാകം പോലുള്ള ജല ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ളിൽ വിവിധ തലങ്ങളെ നിർവചിക്കുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന്, സൂര്യപ്രകാശത്തിന് തുളച്ചുകയറാൻ കഴിയുന്ന ജല നിരയുടെ ആഴം, ഭൂരിഭാഗം സസ്യജാലങ്ങൾക്കും വളരാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥലത്തെ ഫോട്ടോറ്റിക് അല്ലെങ്കിൽ യൂഫോട്ടിക് സോൺ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ചെടികളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ അളവിൽ സൂര്യപ്രകാശം ലഭിക്കാത്തതും ആഴമേറിയതുമായ മറ്റ് ഭാഗം അഫോട്ടിക് സോൺ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
താപ വർഗ്ഗീകരണം
ലൈറ്റ് സോണേഷനു സമാനമായി, വ്യത്യസ്ത തടാക പാളികളുടെ താപനിലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജലസംഭരണിയിലെ ജലാശയത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ഗ്രൂപ്പുചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമാണ് തെർമൽ സ്‌ട്രാറ്റിഫിക്കേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ തെർമൽ സോണേഷൻ.
കലങ്ങാത്ത തെളിഞ്ഞ ജലത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ പ്രകാശം തുളച്ചുകയറാൻ കഴിയും, അങ്ങനെ താപം വെള്ളത്തിൽ ആഴത്തിൽ എത്തുന്നു.
ആഴത്തിനനുസരിച്ച് ചൂടാക്കൽ ക്രമാതീതമായി കുറയുന്നു, അതിനാൽ വെള്ളം ഉപരിതലത്തിനടുത്തായി ഏറ്റവും ചൂടുള്ളതായിരിക്കും, പക്ഷേ താഴേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ ക്രമേണ തണുപ്പായി മാറും.
തടാകത്തിലെ തെർമൽ സ്‌ട്രിഫിക്കേഷൻ നിർവചിക്കുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്.
എപ്പിലിംനിയൻ ജലോപരിതലത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്താണ്, അവ ജലോപരിതലത്തെ ചൂടാക്കാൻ ദീർഘവും ഷോർട്ട് വേവ് വികിരണവും ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു.
തണുത്ത മാസങ്ങളിൽ, കാറ്റ് കത്രിക ജലത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തെ തണുപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും.
ജലനിരപ്പിനുള്ളിലെ ജലത്തിന്റെ താപനില അതിവേഗം കുറയുന്ന ഒരു പ്രദേശമാണ് തെർമോക്ലൈൻ.
താഴെയുള്ള പാളി ഹൈപ്പോലിംനിയോൺ ആണ്, അതിൽ ഏറ്റവും തണുത്ത ജലം ഉണ്ടായിരിക്കും, കാരണം അതിന്റെ ആഴം സൂര്യപ്രകാശം അവിടേക്ക് എത്തുന്നത് തടയുന്നു.
തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിൽ, വെള്ളം 4 o C (പരമാവധി സാന്ദ്രതയുടെ താപനില) താഴെയായി തണുക്കുമ്പോൾ, ശൈത്യകാലത്ത് പല തടാകങ്ങൾക്കും വിപരീത തെർമൽ സ്‌ട്രാറ്റിഫിക്കേഷൻ അനുഭവപ്പെടാം.
ജല ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ ജലത്തിന്റെ രാസഘടനയെ പ്രകൃതിദത്ത സവിശേഷതകളും പ്രക്രിയകളും സ്വാധീനിക്കുന്നു.
എല്ലാ ജലാശയങ്ങൾക്കും ജൈവ, അജൈവ മൂലകങ്ങളുടെയും സംയുക്തങ്ങളുടെയും ഒരു നിശ്ചിത ഘടനയുണ്ട്.
ജൈവ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ ജലത്തിന്റെ രാസ ഗുണങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു.
സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയകൾക്ക് പുറമേ, മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജലസംവിധാനങ്ങളുടെ രാസഘടനയെയും അവയുടെ ജലഗുണത്തെയും ശക്തമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു.
ഓക്സിജനും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും
ലയിച്ച ഓക്സിജനും അലിഞ്ഞുചേർന്ന കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും ശ്വസനത്തിലും പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലും ഉള്ള അവയുടെ സംയോജിത പങ്ക് കാരണം പലപ്പോഴും ഒരുമിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഭൗതികവും രാസപരവും ജൈവശാസ്ത്രപരവുമായ പ്രക്രിയകളാലും പ്രതികരണങ്ങളാലും അലിഞ്ഞ ഓക്‌സിജന്റെ സാന്ദ്രതയിൽ മാറ്റം വരാം.
കാറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭൗതിക പ്രക്രിയകൾ അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ സാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ജല ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഉപരിതല ജലത്തിൽ.
ഓക്സിജൻ ലായകത ജലത്തിന്റെ താപനിലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഊഷ്മാവിലെ മാറ്റങ്ങൾ അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ സാന്ദ്രതയെ ബാധിക്കുന്നു, കാരണം ചൂടുള്ള വെള്ളത്തിന് തണുത്ത വെള്ളത്തെക്കാൾ ഓക്സിജനെ "പിടിക്കാനുള്ള" ശേഷി കുറവാണ്.
ജൈവശാസ്ത്രപരമായി, പ്രകാശസംശ്ലേഷണവും എയ്റോബിക് ശ്വസനവും ലയിച്ച ഓക്സിജന്റെ സാന്ദ്രതയെ ബാധിക്കുന്നു.
ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടൺ, അക്വാട്ടിക് ആൽഗകൾ തുടങ്ങിയ ഓട്ടോട്രോഫിക് ജീവികളുടെ പ്രകാശസംശ്ലേഷണം, പ്രകാശസംശ്ലേഷണ സമയത്ത് കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് എടുക്കുന്നതിനാൽ, കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ സാന്ദ്രത കുറയ്ക്കുകയും, അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ സാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജലാന്തരീക്ഷത്തിലെ എല്ലാ എയറോബിക് ജീവികളും എയറോബിക് ശ്വസന സമയത്ത് ലയിച്ചുചേർന്ന ഓക്സിജൻ എടുക്കുന്നു, അതേസമയം കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് ഈ പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉപോൽപ്പന്നമായി പുറത്തുവിടുന്നു.
അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഓക്സിജൻ ഉൽപാദനവും ഉപഭോഗവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ ജല ഉപാപചയ നിരക്ക് ആയി കണക്കാക്കുന്നു.?
നൈട്രജനും ഫോസ്ഫറസും
നൈട്രജനും ഫോസ്ഫറസും ജല വ്യവസ്ഥകളിൽ പാരിസ്ഥിതികമായി പ്രാധാന്യമുള്ള പോഷകങ്ങളാണ്.
ജല ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നൈട്രജൻ പൊതുവെ ഒരു വാതകമായി കാണപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും മിക്ക ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാര പഠനങ്ങളും നൈട്രേറ്റ് , നൈട്രേറ്റ്, അമോണിയ എന്നിവയുടെ അളവുകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
ഈ അലിഞ്ഞുചേർന്ന നൈട്രജൻ സംയുക്തങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും വസന്തകാലത്തേയും വേനൽക്കാലത്തേയും അപേക്ഷിച്ച് ശരത്കാല- ശീതകാല മാസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സാന്ദ്രതയുള്ള സീസണൽ പാറ്റേൺ പിന്തുടരുന്നു.
ജല ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഫോസ്ഫറസിന് വ്യത്യസ്തമായ പങ്കുണ്ട്, കാരണം ജലത്തിൽ പൊതുവെ സാന്ദ്രത കുറവായതിനാൽ ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണിന്റെ വളർച്ചയെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകമാണിത്.
അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഫോസ്ഫറസ് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും നിർണ്ണായകമാണ്, ശുദ്ധജലത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപാദനക്ഷമതയെ ഇത് പലപ്പോഴും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, കൂടാതെ അതിന് അതിന്റേതായ വ്യതിരിക്തമായ എക്കോസിസ്റ്റം സൈക്ലിംഗ് ഉണ്ട്.
ജൈവ ഗുണങ്ങൾ ജോർജ്ജ് തടാകം, ന്യൂയോർക്ക് , യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, ഒരു ഒളിഗോട്രോഫിക് തടാകം ലേക്ക് ട്രോഫിക് വർഗ്ഗീകരണം
തടാകങ്ങളെ (അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ജലാശയങ്ങളെ) തരംതിരിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം ട്രോഫിക് സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഡക്സ് ആണ്.
ഒരു ഒളിഗോട്രോഫിക് തടാകത്തിന്റെ സവിശേഷത താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ പ്രാഥമിക ഉൽപാദനവും കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള പോഷകങ്ങളും ആണ്.
ഒരു യൂട്രോഫിക് തടാകത്തിന് ഉയർന്ന പോഷക അളവ് കാരണം ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പ്രാഥമിക ഉൽപാദനക്ഷമതയുണ്ട്.
തടാകത്തിന്റെ യൂട്രോഫിക്കേഷൻ അമിതപോഷണത്തിന് കാരണമാകും.
ഡിസ്ട്രോഫിക് തടാകങ്ങളിൽ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഹ്യൂമിക് പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ട്, ഒപ്പം അവയിൽ സാധാരണയായി മഞ്ഞ-തവിട്ട്, തേയില നിറമുള്ള വെള്ളമുണ്ട്.
വർഗ്ഗീകരണ സമ്പ്രദായം ജല ഉൽപാദനത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്പെക്ട്രമായി കാണാൻ കഴിയും.
പ്രൊഫഷണൽ സംഘടനകൾ
ലിംനോളജി പഠിക്കുന്നവരെ ലിംനോളജിസ്റ്റുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
തടാകങ്ങൾ, നദികൾ, അരുവികൾ, കുളങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഉൾനാടൻ ശുദ്ധജല സംവിധാനങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾ ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കൂടുതലായി പഠിക്കുന്നു.
ഗ്രേറ്റ് സാൾട്ട് ലേക്ക് പോലുള്ള സമുദ്രേതര ഉപ്പ് ജലാശയങ്ങളെയും അവർ പഠിക്കാം.
ലിംനോളജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പ്രൊഫഷണൽ ഓർഗനൈസേഷനുകൾ ഉണ്ട്, അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി സയൻസസ് ഓഫ് ലിംനോളജി ആൻഡ് ഓഷ്യാനോഗ്രഫി, അസോസിയോൺ ഇബെറിക്ക ഡി ലിംനോളജിയ , ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലിംനോളജി, പോളിഷ് ലിംനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി, സൊസൈറ്റി ഓഫ് കനേഡിയൻ ലിംനോളജിസ്റ്റ്, കൂടാതെ ഫ്രെഷ്‍വാട്ടർ ബയോളജിക്കൽ അസോസിയേഷൻ എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഇതും കാണുക ഹൈഡ്രോളജി ലെന്റിക് എക്കോസിസ്റ്റംസ് ലിംനോളജിക്കൽ ടവർ ലോട്ടിക് എക്കോസിസ്റ്റംസ് പാലിയോലിംനോളജി അവലംബങ്ങൾ കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ജെറാൾഡ് എ. കോൾ, ടെക്സ്റ്റ്ബുക്ക് ഓഫ് ലിംനോളജി (ലിംനോളജിയുടെ പാഠപുസ്തകം) , 4-ാം പതിപ്പ്.
(വേവ്‌ലാൻഡ് പ്രസ്സ്, 1994) ISBN 0-88133-800-1 സ്റ്റാൻലി ഡോഡ്‌സൺ, ഇൻട്രൊഡക്ഷൻ ടു ലിംനോളജി (ലിംനോളജിയുടെ ആമുഖം) (2005), ISBN 0-07-287935-1 എജെഹോം ആൻഡ് സിആർ ഗോൾഡ്മാൻ: ലിംനോളജി (1994), ISBN 0-07-023673-9 ജിഇ ഹച്ചിൻസൺ, എ ട്രീറ്റീസ് ഓൺ ലിംനോളജി , 3 വാല്യം.
(1957–1975) - ക്ലാസിക് എച്ച്ബിഎൻ ഹൈൻസ്, ദി ഇക്കോളജി ഓഫ് റണ്ണിംഗ് വാട്ടേഴ്സ് (1970) ജേക്കബ് കാൽഫ്, ലിംനോളജി (പ്രെന്റിസ് ഹാൾ, 2001) ബി. മോസ്, ദി ഇക്കോളജി ഓഫ് ഫ്രഷ്‍വാട്ടർ (ശുശുദ്ധജലത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം) (ബ്ലാക്ക്വെൽ, 1998) റോബർട്ട് ജി. വെറ്റ്സെൽ, ജീൻ ഇ.
ലൈക്കൻസ്, ലിംനോളജിക്കൽ അനലൈസസ്, മൂന്നാം പതിപ്പ്.
(സ്പ്രിംഗർ-വെർലാഗ്, 2000) പാട്രിക് ഇ.
ഒസുള്ളിവൻ കോളിൻ എസ്. റെയ്നോൾഡ്സ് ദി ലേക്സ് ഹാൻഡ്ബുക്ക്: ലിംനോളജി ആൻഡ് ലിമ്നെറ്റിക് ഇക്കോളജി ISBN 0-632-04797-6
ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lingaraj_Temple
ഒഡീഷാ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പുരാതനമായ ഒരു ശിവ ക്ഷേത്രമാണ് ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം .
ഭുവനേശ്വറിൽ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ളതിൽ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണിത്.
കലിംഗ വാസ്തു വിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ആയിരത്തിൽ പരം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ക്രിസ്തുവർഷം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഇവിടെ ക്ഷേത്രം നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട ചില സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നുണ്ട്.
പിന്നീട് സോമവംശജനായ യയാതി കേസരി എന്ന രാജാവ് ക്ഷേത്രം പുതുക്കി പണിയുകയാണുണ്ടായത് .
ഈ രാജാവിനെ ക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്രാജ്യം അതി ബൃഹത്തായിരുന്നു എന്നും ജയ്പൂർ ആയിരുന്നു ആദ്യ തലസ്ഥാനം എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
പിന്നീട് ഭുവനേശ്വറിലേയ്ക്കു തലസ്ഥാനം മാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്.
ഈ പ്രദേശത്തെകുറിച്ച്  ബ്രഹ്മ പുരാണത്തിൽ പരാമർശമുണ്ട്.
ഇവിടം പണ്ട് എകാംര ദേശം എന്നാണ്  അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു വശത്തു നിന്നുള്ള കാഴ്ച പ്രത്യേകതകൾ
ക്ഷേത്രത്തിന് ഏകദേശം 55  മീറ്ററോളം ഉയരമുണ്ട്.
പതിനഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം അകലെ നിന്നും ക്ഷേത്ര ഗോപുരം കാണാനാകും.
ഇതിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്ത് കല്ലുകൾ പ്രത്യേക രീതിയിൽ വെട്ടി നിർമിച്ചിരിക്കുന്നു .
ഗോപുരത്തിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത കാരണം ക്ഷേത്രത്തിന് കൂടുതൽ ഉയരം ഉള്ളതായി തോന്നും.
പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും നൂറ്റി അൻപതോളം ഉപദേവ ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്.
ഇതിൽ ഒട്ടുമിക്ക ഹിന്ദു ദേവീ ദേവന്മാരുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ചില ഉപക്ഷേത്രങ്ങൾ പൂജയൊന്നുമില്ലാതെ  തകർന്നു കിടക്കുകയാണ്.
ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തെ നാല് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം.
പ്രധാന ക്ഷേത്രം, യജ്ഞ ശാല, ഭോഗ മണ്ഡപം, നാട്യ ശാല അഥവാ നടന മന്ദിരം  എന്നിവയാണവ.
ഇതിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലാണു ഗർഭഗൃഹം അഥവാ ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ ശിവന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.
വിഷ്ണു വിഗ്രഹം സാളഗ്രാമ ശിലയിലാണ് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇതിനോട് ചേർന്ന് ശിവലിംഗം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഇവിടുത്തെ ശിവലിംഗം സ്വയംഭൂ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു.
പ്രതിഷ്ഠയിൽ എല്ലാ ദിവസവും പാൽ, ജലം, ഭാംഗ് എന്നിവ കൊണ്ട് ധാര നടത്തുന്നു.
ശിവനെയും വിഷ്ണുവിനെയും കൂടാതെ ഗണപതി, സുബ്രമണ്യൻ പാർവതീ ദേവി എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠകളും കാണാനാകും .
ഇവിടെ ശൈവ  മതത്തോടൊപ്പം വൈഷ്ണവ മതവും ശക്തമായിരുന്നു.
ഇവിടെ ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം നടക്കുമ്പോൾ പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഗ്രഹം വളരാൻ തുടങ്ങിയെന്നും ഇത് ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷ്ണു ചൈതന്യം ഉണ്ടെന്നുള്ളതിനു തെളിവാണെന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്.
ഇവിടുത്തെ സങ്കല്പം "ഹരിഹര" എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
അതായത് ഹരനോടൊപ്പം  (ശിവൻ) ഹരിയെയും  ആരാധിക്കുന്നു (വിഷ്ണു‍).
ഇവിടെയുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പൂജിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്റെ ആയുധമാണ് ക്ഷേത്ര ഗോപുരത്തിൽ പ്രത്ഷ്ടിക്കുക പതിവ്.
എന്നാൽ ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ അമ്പ്‌ ആണ് ഗോപുരത്തിന് മുകളിൽ കാണുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പ്രവേശന കവാടം സിംഹദ്വാരം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇവിടെ ദ്വാര പാലകരായി രണ്ടു സിംഹങ്ങളുടെ ശില്പങ്ങൾ കാണാം.
ഈ പ്രദേശത്തുള്ള മിക്കവാറും എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സമാനമായ ക്ഷേത്ര പാലക സങ്കൽപം കാണാവുന്നതാണ്.
ക്ഷേത്ര വാതിലിന്റെ ഒരു പകുതിയിൽ ത്രിശൂലവും മറു പകുതിയിൽ സുദർശന ചക്രവും ഉണ്ട്.
ഇവിടെ പണ്ട് ദേവദാസി സമ്പ്രദായം നില നിന്നിരുന്നു എന്നതിനു തെളിവായി ഇവിടെയുള്ള നടന മന്ദിരം  ചൂണ്ടി  കാണിക്കപെടുന്നു.
ഇവിടെ ദേവദാസികളുടെ നൃത്തം അരങ്ങേറിയിരുന്നതായി  ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട ചില സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്നു.
ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം ഇപ്രകാരമാണ്: പരമശിവൻ ഒരിക്കൽ തന്റെ ശക്തിയുപയോഗിച്ച് ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു തടാകം നിർമിച്ചു.
ശിവനിൽ നിന്നും  ഇതിന്റെ ഭംഗി കേട്ടറിഞ്ഞ ദേവി പാർവതി  ഒരു ഗോപാലിക യുടെ വേഷത്തിൽ ഇവിടം കാണാൻ ഇറങ്ങി .
തടാകത്തിന്റെയും കാനനത്തിന്റെയും ഭംഗി കണ്ടു നടക്കവേ, സ്വയംഭൂവായ ഒരു ശിവ ലിംഗത്തിൽ പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ മുലകൾ ചുരത്തി പാലഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് ദേവി കാണുകയും ഉടനെ അവിടെയിരുന്നു ശിവനെ പൂജിക്കുകയും ചെയ്തു.
അപ്പോൾ ആ വഴി വന്ന കൃത്തി വാസസന്മാർ എന്ന അസുരന്മാർ പാർവതീ ദേവിയെ കണ്ടു മുട്ടുകയും ദേവിയോട് തങ്ങളെ വിവാഹം കഴിക്കണമെന്ന് അഭ്യർഥിക്കുകയും ചെയ്തു.
അസുരന്മാരെ ഏതെങ്കിലും ഉപായം കൊണ്ടല്ലാതെ നിഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി അവരെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് അറിയിച്ചു.
അതിനു മുന്പ് തനിക്ക് നിങ്ങളിൽ ആരാണ് കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ളവൻ എന്ന് അറിയണമെന്നും ആ ആളെ മാത്രമേ വിവാഹം കഴിക്കൂ എന്നും അറിയിച്ചു.
തന്നെ തോളിൽ എടുത്ത് ഏറെ നേരം നടക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ മത്സരത്തിൽ വിജയിക്കുമെന്നും ദേവി പറഞ്ഞു.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞു കൊണ്ട് പാർവതീ ദേവി അസുരന്മാരുടെ തോളിൽ ചാടി കയറി.
ദേവിയുടെ ഭാരം താങ്ങാൻ വയ്യാതെ  അസുരന്മാർ രണ്ടും മരിച്ചു വീണു.
ഇങ്ങനെ അസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച  പാർവ്വതി ദേവി ഭുവനേശ്വരി ആയി  ഇവിടെ  ശിവ ലിംഗ ത്തോടൊപ്പം  ഉപവിഷ്ഠയായി.
ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം
ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഹിന്ദുക്കൾക്കായി  മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
എന്നാൽ അന്യ മതസ്ഥർക്ക് പുറത്തു നിന്ന് ക്ഷേത്രം വീക്ഷിക്കുവാൻ മതിലിനു വെളിയിലായി ഒരു നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം  ഉണ്ട്.
ക്ഷേത്രത്തിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ അല്പമൊക്കെ നശിച്ചു എങ്കിലും പുനർ നിർമ്മാണ പ്രവൃത്തികൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.
http://www.templenet.com/Orissa/lingaraja.html പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
http://www.orissatourism.gov.in/new/lingaraj.html Archived 2013-02-06 at the Wayback Machine .
ലിംഗാനുകരണം
ഒരു ലിംഗത്തിൽപ്പെട്ട ജീവി എതിർലിംഗത്തെ അനുകരിക്കുന്നതിനെയാണ് ലിംഗാനുകരണം എന്നു പറയുന്നത്.
അകശേരുകികളിൽ ആണ് ഇത് പൊതുവെ കാണപ്പെടുന്നത്.
എങ്കിലും ചില കഴുതപ്പുലികളിലും ചേക്കയിരിക്കുന്ന പക്ഷികളിലും മൽസ്യങ്ങളിലും ഈ പ്രതിഭാസം കാണപ്പെടുന്നു.
ഇണകളെ ലഭിക്കുക, ആൺ ലിംഗത്തിൽപ്പെട്ടവയുടെ മേധാവിത്വത്തിൽനിന്നും രക്ഷനേടുക, അതിജീവിക്കുക തുടങ്ങി പല ധർമ്മങ്ങളാണ് ഇതിനുള്ളത്.
ഒരേ ഇനത്തിലുള്ള ലിംഗ അനുകരണങ്ങളാണ് പൊതുവെ കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും മാറ്റിനങ്ങളിൽപെട്ടവയുമായും കാണാറുണ്ട്.
ചില സസ്യങ്ങളുടെ പൂക്കൾ പെൺ തേനീച്ചകളെ അനുകരിച്ചു ആൺ തേനീച്ചകളെ ആകർഷിച്ചു പരാഗണം സാധ്യമാക്കുന്നു.
മോർഫുകൾ
തുമ്പികളിൽ ചിലയിനങ്ങളിൽ പെൺതുമ്പികൾ ആൺതുമ്പികളെപ്പോലെയും അല്ലാതെയും ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ നിറങ്ങളിൽ  കാണപ്പെടുന്നു.
ആൺതുമ്പികളെ അനുകരിക്കുന്നവയെ ആൻഡ്രോക്രോം (androchrome) എന്നും അല്ലാത്തവയെ ഗൈനോക്രോം (gynochrome) എന്നും വിളിക്കുന്നു.
ഒരു ഇനത്തിന്റെ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ ലിംഗ സാന്ദ്രത കൂടുന്നതാണ് ഈ പ്രതിഭാസത്തിനു കാരണമെന്ന് കരുതുന്നു.
ആൺതുമ്പികളെ അനുകരിക്കുകവഴി പെൺതുമ്പികൾക്ക് മാറ്റ് ആൺതുമ്പികളുടെ ആക്രമണത്തിനിന്നും രക്ഷപെടാൻ കഴിയുന്നു.
നീല പുൽമാണിക്യൻ , ആൺതുമ്പി നീല പുൽമാണിക്യൻ , പെൺ തുമ്പി (ആൻഡ്രോക്രോം) നീല പുൽമാണിക്യൻ , പെൺ തുമ്പി (ഗൈനോക്രോം) ഇതും കാണുക അനുകരണം അവലംബം
ലിംഗോദ്ഭവൻ
ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന ഹിന്ദുദേവനായ ശിവന്റെ പ്രതീകമാണ് ലിംഗോദ്ഭവ (" ലിംഗത്തിന്റെ ആവിർഭാവം") .
ശിവന്റെ ആരാധനയിൽ പലപ്പോഴും കാണപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ അനികോണിക് പ്രാതിനിധ്യമായ ലിംഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം ഐക്കൺ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
ലിംഗോദ്ഭവയുടെ കഥ വിവിധ പുരാണങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു, ഇത് സ്തംഭത്തിന്റെയും ആരാധനയുടെയും പഴയ ആരാധനകളുടെ സമന്വയത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശൈവ സന്യാസിമാരായ അപ്പർ , തിരുജ്ഞാന സമ്പന്ദർ എന്നിവരുടെ കൃതികളിൽ പ്രതിരൂപത്തിന്റെ പ്രാചീന സാഹിത്യ തെളിവുകൾ കാണാം.
ഒരിക്കൽ, വിഷ്ണുവും ബ്രഹ്മാവും ദേവതകൾ ശ്രേഷ്ഠതയ്ക്കായി മത്സരിച്ചപ്പോൾ, ശിവൻ ഒരു തീജ്വാലയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും തന്റെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രഹ്മാവ് ഒരു ഹംസം സ്വീകരിച്ച് ജ്വാലയുടെ മുകൾഭാഗം കാണാൻ ആകാശത്തേക്ക് പറന്നു, വിഷ്ണു പന്നി വരാഹയായിത്തീർന്നു , അതിന്റെ അടിത്തറ തേടി.
മിക്ക ശിവക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും ശ്രീകോവിലിലെ പടിഞ്ഞാറൻ മതിലിലാണ് ഈ രംഗം ലിംഗോദ്ഭവ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ബ്രഹ്മാവിനോ വിഷ്ണുവിനോ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല, വിഷ്ണു തന്റെ പരാജയം സമ്മതിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് കള്ളം പറഞ്ഞു, താൻ പരകോടി കണ്ടെത്തിയെന്ന് പറഞ്ഞു.
ശിക്ഷയിൽ, ശിവൻ തന്റെ ആരാധനയിൽ ബ്രഹ്മാവിന് ഒരിക്കലും ഭൂമിയിൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് വിധിച്ചു.
ഐക്കണോഗ്രഫി
മധ്യ ശ്രീകോവിലിലെ ശിവന്റെ പ്രതിബിംബത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിലുള്ള മതിലിലെ ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമുള്ള ആദ്യത്തെ സ്ഥലത്ത് ലിംഗോദ്വവ ചിത്രം കാണാം.
വിവിധ പുരാണങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ലിംഗോദ്വവ അഥവാ ലിംഗത്തിന്റെ ആവിർഭാവം പഴയ സ്തംഭങ്ങളുടെയും ഫാലിക് ആരാധനയുടെയും സമന്വയത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഒരു സ്തംഭത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവതയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആശയം ഉടലെടുത്തത്, പിന്നീട് ശിവൻ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്നതായി ദൃശ്യവൽക്കരിച്ചു.
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആദ്യകാല ശൈവ സന്യാസികളിൽ ഒരാളായ അപ്പർ , ശിവന്റെ ലിംഗോദ്ഭവ രൂപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണ എപ്പിസോഡുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ അറിവിന് തെളിവ് നൽകുന്നു, തിരുജ്ഞാന സംബന്ദർ ഈ ശിവരൂപത്തെ ബ്രഹ്മവും വിഷ്ണും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവമായി പരാമർശിക്കുന്നു.
ഇതും കാണുക ജ്യോതിർലിംഗ കുറിപ്പുകൾ പരാമർശങ്ങൾ
ലിംപോപോ
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ഏറ്റവും വടക്കേ അറ്റത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രവിശ്യയാണ് ലിംപോപോ .
ലിംപോപോ നദിയിൽ നിന്നുമാണ് പ്രവിശ്യക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പൊളോക്വാനെയാണ് ലിംപോപോയുടെ തലസ്ഥാനം.
പീറ്റെർസ്ബർഗ് എന്നാണ് ഈ നഗരം മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
പഴയ ട്രാൻസ്‍വാൾ  പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കു ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഭാഗംവെച്ച് 1994ലാണ് ലിംപോപോ പ്രവിശ്യ രൂപീകരിച്ചത്.
വടക്കൻ ട്രാൻസ്‍വാൾ എന്നാണ് ഇത് ആദ്യം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തൊട്ടടുത്തവർഷം വടക്കൻ പ്രവിശ്യ എന്ന് പേര് മാറ്റി.
2003 വരെ ഈ പേരിലാണ് ലിംപോപോ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രവിശ്യകളിൽ വെച്ച് താരതമ്യേന ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദരിദ്രമായ പ്രവിശ്യയാണ് ലിംപോപോ, ജനസംഖ്യയുടെ 78.9% ആളുകളും ദാരിദ്രരേഖയ്ക്ക് താഴെയാണ് എന്നാണ് കണക്ക്.
2011 കണക്കു പ്രകാരം, ലിംപോപോയിലെ 74.4% ആളുകൾ ആദിവാസി മേഖലയിൽ താമസിക്കുന്നവരാണ്, എന്നാൽ ആദിവാസിമേഖലയിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ദേശീയ ശരാശരി വെറും 27.1% മാത്രമാണ്.
വടക്കൻ സോത്തോയാണ് ലിംപോപോയിലെ പ്രധാന ഭാഷ.
വധശിക്ഷ ബർക്കിനാ ഫാസോയിൽ
ആഫ്രിക്കയിലെ ബർക്കിനാ ഫാസോ രാജ്യത്തിൽ വധശിക്ഷ നിയമവിധേയമായി നൽകാവുന്ന ഒരു ശിക്ഷയാണ്.
1988-ലാണ് അവസാനമായി ഇവിടെ വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടത്.
രാജ്യദ്രോഹം മാത്രമാണ് വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റം.
വധശിക്ഷ മാലിയിൽ
മാലിയിൽ വധശിക്ഷ നിയമപരമായി നൽകാവുന്ന ശിക്ഷയാണ്.
1980-ലാണ് ഇവിടെ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടത്.
കൈറ്റ കൗലിബാലിയെയും കരൂബ കൗലിബാലിയെയും കൊലപാതകം, സായുധ മോഷണം, മറ്റു കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് വെടിവച്ച കൊല്ലുകയായിരുന്നു .
കൊലപാതകങ്ങൾ, വഞ്ചന, വിഘടനവാദം, ചാരവൃത്തി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, ബോംബുപയോഗിച്ച് പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾ തകർക്കുക, രാജ്യത്തിനെതിരേ ഗൂഢാലോചന നടത്തുക, 1 കോടി ഫ്രാങ്കിൽ കൂടുതൽ പൊതുമുതൽ തട്ടിക്കുക എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ.
ജനറൽ മൂസ്സ ട്രാഓറിന്റെ 23 വർഷത്തെ ഏകാധിപത്യ ഭരണത്തിനു ശേഷം 1991-ൽ ആദ്യത്തെ ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രസിഡന്റ് ആൽഫ ഔമാർ കൊണാരെ ഉടൻ തന്നെ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
1997 ഡിസംബർ 10-ന് അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശദിനത്തിൽ അദ്ദേഹം എല്ലാ വധശിക്ഷകളും ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു.
2002 മേയ് 16-ന് കൊണാരെയുടെ സർക്കാരിന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ വധശിക്ഷകൾ രണ്ടു വർഷത്തേയ്ക്ക് നടപ്പാക്കന്നത് നിർത്തിവയ്ക്കാൻ നിയമം കൊണ്ടുവന്നു.
വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി ചർച്ച ചെയ്യാനാണ് ഈ ഇടവേളയെന്ന് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
2002 മേയ് 29-ന് പ്രസിഡന്റ് കൊണാരെ 150-ലേറെ ജനാധിപത്യ പ്രക്ഷോഭകരെ 1993-ൽ വധിച്ചതിന് വധശിക്ഷ ലഭിച്ചിരുന്ന മുൻ ഏകാധിപതി മൂസ്സ ട്രാഓറിന് മാപ്പുനൽകി.
അദ്ദേഹത്തിനെ വധശിക്ഷ മുൻപേതന്നെ ജീവപര്യന്തമാക്കി കുറച്ചിരുന്നു.
ഫ്രഞ്ച് എംബസിയിൽ ബോംബുവച്ച കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ടുണീഷ്യക്കാരനെ 2012 ജനുവരി 5-ന് ടുണീഷ്യയിലേയ്ക്ക് നാടുകടത്തി.
വധശിക്ഷ ഭൂട്ടാനിൽ പരമ്പര വധശിക്ഷ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച · മതവും വധശിക്ഷയും തെറ്റായ വധശിക്ഷ · വധശിക്ഷ - മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള ചില രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ · ബെലാറൂസ് ചൈന · ക്യൂബ · ഈജിപ്റ്റ് · ഇന്ത്യ · ഇറാൻ ഇറാക്ക് · ജപ്പാൻ · മലേഷ്യ · മംഗോളിയ ഉത്തര കൊറിയ · പാകിസ്താൻ സൗദി അറേബ്യ · സിങ്കപ്പൂർ · ദക്ഷിണ കൊറിയ തായ്‌വാൻ · ടോങ്ക · ഉഗാണ്ട വിയറ്റ്നാം പണ്ട് വധശിക്ഷ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ചില രാജ്യങ്ങൾ ആസ്ട്രേലിയ · ഓസ്ട്രിയ · ബെൽജിയം · ഭൂട്ടാൻ ബ്രസീൽ · ബൾഗേറിയ · കാനഡ · സൈപ്രസ് ഡെന്മാർക്ക് · ഇക്വഡോർ · ഫ്രാൻസ് · ജർമനി ഹോങ്ക് കോങ്ങ് · ഹങ്കറി · ഐർലാന്റ് · ഇസ്രായേൽ ഇറ്റലി · മെക്സിക്കോ · നെതർലാന്റ്സ് ന്യൂസിലാന്റ് · നോർവേ · ഫിലിപ്പീൻസ് പോളണ്ട് · പോർച്ചുഗൽ · റൊമാനിയ · റഷ്യ സാൻ മറീനോ · ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക · സ്പെയിൻ സ്വീഡൻ · സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ · ടർക്കി ബ്രിട്ടൻ · വെനസ്വേല നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷാരീതികൾ ശിരഛേദം · വൈദ്യുതക്കസേര · ഗാസ് ചേമ്പർ തൂക്കിക്കൊല്ലൽ · വിഷം കുത്തിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ ( ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് ) · കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നൈട്രജൻ കൊണ്ടു ശ്വാസം മുട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ (നിർദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്) പണ്ടുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷാരീതികൾ തിളപ്പിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ · തീവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ കുരിശിലേറ്റൽ · ചതച്ചുകൊല്ലൽ · വയറു കീറിയുള്ള വധശിക്ഷ ശരീരം വലിച്ചു കീറൽ · ക്വാർട്ടറിംഗ് ആനയെക്കൊണ്ട് ചവിട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · തൊലിയുരിക്കൽ · ശൂലത്തിലേറ്റൽ അറുത്തുകൊല്ലൽ · ലിങ് ചി ബന്ധമുള്ള വിഷയങ്ങൾ കുറ്റങ്ങൾ · മരണശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുന്നവർ · അവസാന ഭക്ഷണം · ശിക്ഷാശാസ്ത്രം · ആരാച്ചാർ ക സ തി
ഭൂട്ടാനിൽ , വധശിക്ഷ 2004 മാർച്ച് 20-ൻ സ്ഥിരമായി നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു.
നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന (2008) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ നിരോധനം ഭൂട്ടാന്റെ ഭരണഘടന വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പല മൗലികാവകാശങ്ങളിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളിലും ആവർത്തിച്ചുറപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
ചില മൗലികാവകാശങ്ങൾ ഭൂട്ടാൻ പൗരന്മാർക്കു മാത്രം ഉറപ്പു നൽകുമ്പോൾ (വോട്ടവകാശം, ഭൂമി കൈവശം വയ്ക്കാനുള്ള അവകാശം, തുല്യ വേതനത്തിനുള്ള അവകാശം എന്നിവ ഉദാഹരണം) വധശിക്ഷാ നിരോധനം ഭൂട്ടാനിലുള്ള എല്ലാവർക്കും ബാധകമാണ്.
ആദ്യത്തെ ഭൂട്ടാൻ രാജാവ് ഉഗ്യൈൻ വാംങ്ചുക്കിന്റെ ഭരണപരിഷ്കാരമനുസരിച്ച് കുറ്റം ചെയ്ത സ്ഥലം വിട്ടോടുന്ന കൊലപാതകികൾക്കും സർക്കാർ രേഖകൾ വ്യാജമായി ചമയ്ക്കുന്നവർക്കുമാണ് വധശിക്ഷകൾ നൽകാവുന്നത്.
1992-ലെ ദേശസുരക്ഷന്നിയമമനുസരിച്ച് "മനഃപൂർവ്വം രാജ്യത്തെ രാജാവിന്റെ സർക്കാരിനെ ഒറ്റികൊടുക്കാനുദ്ദേശിച്ച് ശത്രുവിന് സഹായവും സൗഖ്യവും കൊടുക്കുക" എന്ന രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചെയ്യുന്നവർക്കും വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.
1964 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന് പ്രധാനമന്ത്രി ജിഗ്മെ പാൽഡൻ ഡോർജി രാഷ്ട്രീയ കിടമത്സരത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൊല്ലപ്പെട്ടു.
രാജാവിന്റെ മാതുലനും റോയൽ ഭൂട്ടാൻ ആർമിയുടെ തലവനുമായ നാംഗ്യാൽ ബഹാദൂർ അട്ടിമറിക്കുറ്റമാരോപിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടവരിൽ പെടുന്നു.
അവലംബം പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ {{ cite web }} :  CS1 maint: unrecognized language ( link )
വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ പരമ്പര വധശിക്ഷ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച · മതവും വധശിക്ഷയും തെറ്റായ വധശിക്ഷ · വധശിക്ഷ - മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള ചില രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ · ബെലാറൂസ് ചൈന · ക്യൂബ · ഈജിപ്റ്റ് · ഇന്ത്യ · ഇറാൻ ഇറാക്ക് · ജപ്പാൻ · മലേഷ്യ · മംഗോളിയ ഉത്തര കൊറിയ · പാകിസ്താൻ സൗദി അറേബ്യ · സിങ്കപ്പൂർ · ദക്ഷിണ കൊറിയ തായ്‌വാൻ · ടോങ്ക · ഉഗാണ്ട വിയറ്റ്നാം പണ്ട് വധശിക്ഷ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ചില രാജ്യങ്ങൾ ആസ്ട്രേലിയ · ഓസ്ട്രിയ · ബെൽജിയം · ഭൂട്ടാൻ ബ്രസീൽ · ബൾഗേറിയ · കാനഡ · സൈപ്രസ് ഡെന്മാർക്ക് · ഇക്വഡോർ · ഫ്രാൻസ് · ജർമനി ഹോങ്ക് കോങ്ങ് · ഹങ്കറി · ഐർലാന്റ് · ഇസ്രായേൽ ഇറ്റലി · മെക്സിക്കോ · നെതർലാന്റ്സ് ന്യൂസിലാന്റ് · നോർവേ · ഫിലിപ്പീൻസ് പോളണ്ട് · പോർച്ചുഗൽ · റൊമാനിയ · റഷ്യ സാൻ മറീനോ · ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക · സ്പെയിൻ സ്വീഡൻ · സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ · ടർക്കി ബ്രിട്ടൻ · വെനസ്വേല നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷാരീതികൾ ശിരഛേദം · വൈദ്യുതക്കസേര · ഗാസ് ചേമ്പർ തൂക്കിക്കൊല്ലൽ · വിഷം കുത്തിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ ( ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് ) · കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നൈട്രജൻ കൊണ്ടു ശ്വാസം മുട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ (നിർദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്) പണ്ടുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷാരീതികൾ തിളപ്പിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ · തീവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ കുരിശിലേറ്റൽ · ചതച്ചുകൊല്ലൽ · വയറു കീറിയുള്ള വധശിക്ഷ ശരീരം വലിച്ചു കീറൽ · ക്വാർട്ടറിംഗ് ആനയെക്കൊണ്ട് ചവിട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · തൊലിയുരിക്കൽ · ശൂലത്തിലേറ്റൽ അറുത്തുകൊല്ലൽ · ലിങ് ചി ബന്ധമുള്ള വിഷയങ്ങൾ കുറ്റങ്ങൾ · മരണശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുന്നവർ · അവസാന ഭക്ഷണം · ശിക്ഷാശാസ്ത്രം · ആരാച്ചാർ ക സ തി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Capital_punishment_in_Malaysia
മലേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നിയമപരമാണ്.
അടുത്തകാലത്തായി തീവ്രവാദവും വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റമാക്കി നിയമഭേദഗതിയുണ്ടാക്കി.
കോടതികൾക്കേ വധശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള അധികാരമുള്ളൂ.
കുട്ടിക്കുറ്റവാളികൾ ഉൾപ്പെട്ട വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കേസുകൾ കുട്ടികൾക്കായുള്ള കോടതികൾക്കു പകരം ഹൈക്കോടതികളിലാണ് വിസ്തരിക്കുന്നത്.
അപ്പീലുകൾ കൊടുക്കുക എന്ന പ്രക്രീയ നടപടിക്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടന്നുകൊള്ളും.
വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനുള്ള അവസാന മാർഗ്ഗമായി ഭരണാധികാരിക്കോ കുറ്റം നടന്ന സംസ്ഥാനത്തിലെ ഗവർണർക്കോ അപേക്ഷ നൽകാം.
ക്രിമിനൽ കോഡിലെ 281-ആം വകുപ്പ് പ്രകാരം തൂക്കിക്കൊല്ലുകയാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന രീതി.
കുട്ടികളെയും ഗർഭിണികളെയും വധിക്കാറില്ല.
1970-നും 2001-നുമിടയിൽ 359 പേരെ മലേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുകയുണ്ടായി.
2006-ൽ വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുന്ന 159 ആൾക്കാർ മലേഷ്യൻ ജയിലുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിയമവ്യവസ്ഥകൾ
താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്: യാങ് ഡി-പെർറ്റുവാൻ അഗോങിനെതിരേ (രാജാവിനെതിരേ) യുദ്ധം ചെയ്യുക - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 121 ഭരണാധികാരിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 121A സൈന്യത്തിൽ കലാപത്തിനു കൂട്ടുനിൽക്കുക - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 132 കൊലപാതകം - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 302 (ശിക്ഷ നിർബന്ധം) ആത്മഹത്യാ പ്രേരണ - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 306 വധശിക്ഷയ്ക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവിനു ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളയാൾ വധശ്രമം നടത്തുന്നതിനിടെ പരിക്കുണ്ടാക്കിയാൽ - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 307(c) (ശിക്ഷ നിർബന്ധം) വധിക്കാൻ വേണ്ടി തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകൽ - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 364 വധഭീഷണിയുയർത്തി തടങ്കലിൽ വയ്ക്കുക (Hostage taking) - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 374A കൂട്ടം ചേർന്ന് മോഷണവും കൊലയും നടത്തുക - പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 396 മയക്കുമരുന്ന് കള്ളക്കടത്ത് - 1952-ലെ അപകടകരമായ മരുന്നുകളെപ്പറ്റിയുള്ള നിയമത്തിന്റെ സെക്ഷൻ 39B (ശിക്ഷ നിർബന്ധം) തോക്കുകൾ കൈവശം വയ്ക്കുക - 1960-ലെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ നിയമത്തിന്റെ സെക്ഷൻ 57 അവലംബം
വധശിക്ഷ മാൾട്ടയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Capital_punishment_in_Malta പരമ്പര വധശിക്ഷ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച · മതവും വധശിക്ഷയും തെറ്റായ വധശിക്ഷ · വധശിക്ഷ - മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള ചില രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ · ബെലാറൂസ് ചൈന · ക്യൂബ · ഈജിപ്റ്റ് · ഇന്ത്യ · ഇറാൻ ഇറാക്ക് · ജപ്പാൻ · മലേഷ്യ · മംഗോളിയ ഉത്തര കൊറിയ · പാകിസ്താൻ സൗദി അറേബ്യ · സിങ്കപ്പൂർ · ദക്ഷിണ കൊറിയ തായ്‌വാൻ · ടോങ്ക · ഉഗാണ്ട വിയറ്റ്നാം പണ്ട് വധശിക്ഷ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ചില രാജ്യങ്ങൾ ആസ്ട്രേലിയ · ഓസ്ട്രിയ · ബെൽജിയം · ഭൂട്ടാൻ ബ്രസീൽ · ബൾഗേറിയ · കാനഡ · സൈപ്രസ് ഡെന്മാർക്ക് · ഇക്വഡോർ · ഫ്രാൻസ് · ജർമനി ഹോങ്ക് കോങ്ങ് · ഹങ്കറി · ഐർലാന്റ് · ഇസ്രായേൽ ഇറ്റലി · മെക്സിക്കോ · നെതർലാന്റ്സ് ന്യൂസിലാന്റ് · നോർവേ · ഫിലിപ്പീൻസ് പോളണ്ട് · പോർച്ചുഗൽ · റൊമാനിയ · റഷ്യ സാൻ മറീനോ · ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക · സ്പെയിൻ സ്വീഡൻ · സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ · ടർക്കി ബ്രിട്ടൻ · വെനസ്വേല നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷാരീതികൾ ശിരഛേദം · വൈദ്യുതക്കസേര · ഗാസ് ചേമ്പർ തൂക്കിക്കൊല്ലൽ · വിഷം കുത്തിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ ( ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് ) · കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നൈട്രജൻ കൊണ്ടു ശ്വാസം മുട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ (നിർദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്) പണ്ടുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷാരീതികൾ തിളപ്പിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ · തീവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ കുരിശിലേറ്റൽ · ചതച്ചുകൊല്ലൽ · വയറു കീറിയുള്ള വധശിക്ഷ ശരീരം വലിച്ചു കീറൽ · ക്വാർട്ടറിംഗ് ആനയെക്കൊണ്ട് ചവിട്ടിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ · തൊലിയുരിക്കൽ · ശൂലത്തിലേറ്റൽ അറുത്തുകൊല്ലൽ · ലിങ് ചി ബന്ധമുള്ള വിഷയങ്ങൾ കുറ്റങ്ങൾ · മരണശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുന്നവർ · അവസാന ഭക്ഷണം · ശിക്ഷാശാസ്ത്രം · ആരാച്ചാർ ക സ തി
വധശിക്ഷ നിലവിലില്ലാത്ത രാജ്യമാണ് മാൾട്ട .
1971-ലാണ് നിയമം മൂലം ഇവിടെ വധശിക്ഷ ഇല്ലാതെയാക്കിയത്.
എങ്കിലും സൈനിക നിയമപ്രകാരം കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷനൽകാനുള്ള വ്യവസ്ഥ 2000 മാർച്ച് 21 വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
സിവിലും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയുടെ രണ്ടാം ഓപ്ഷണൽ പ്രോട്ടോക്കോളിൽ മാൾട്ട ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇതുപ്രകാരം രാജ്യത്ത് വധശിക്ഷ നടക്കുവാൻ സാദ്ധ്യമല്ല.