smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ബീബൈ വിസിറ്റിങ് പ്രൊഫസ്സർ, Graduate School of Education, ഹാർവാഡ് സർവ്വകലാശാല 3 പി. എം. എസ്. ബ്ലാക്കറ്റ് President, the Royal Society , UK 4 Recteur J. J. Capelle Director-General of Education in France, Paris 5 ക്രിസ്റ്റഫർ കോക്സ് Educational Adviser, Ministry of Overseas Development, UK 6 ഫിലിപ്പ് എച്ച് കൂംബ്സ് Director, UNESCO International Institute for Educational Planning, Paris 7 ആന്ദ്രെ ഡാനിയറെ Centre for Studies in Education and Development, Graduate School of Education, Harvard University 8 സ്റ്റീവൻ ഡെഡ്ജർ Institute of Sociology, University of Lund, Sweden 9 നിക്കോലാസ് ഡെവിറ്റ് Director, International Survey of Educational Development and Planning, Indiana University, USA 10 ജോൺ ഗൈ ഫൗൾക്കിസ് School of Education, University of Wisconsin, Madison, USA 11 വില്ലിസ് ജാക്സൺ Professor of Electrical Engineering, Imperial College of Science and Technology, University of London 12 ജെ. പോൾ ലെനാഡ് Professor of Education, Columbia University Teachers' College 13 ഗോർഡൺ എൻ. മക്കെൻസി Professor of Education, Teachers' College, Columbia University, New York, USA 14 സി. എ. മോസെർ Director, Unit for Economic and Statistical Studies on Higher Education, London School of Economics 15 എസ്. ഒകിത Executive Director, Japan Economic Research Centre, Tokyo 16 എ. ആർ. പ്രെസ്റ്റ് Professor of Economics and Public Finance, University of Manchester, England 17 ലയണൽ റോബിൻസ് Professor Emeritus, London School of Economics 18 എഡ്‌വാഡ് എ. ഷിൽസ് Professor, University of Chicago, USA 19 ഫ്രെഡെറിക്ക് സെയിറ്റ്സ് President, National Academy of Sciences, Washington, USA 20 ഡബ്ലിയു സി സ്മിത് Director, Centre for the Study of World Religions, Harvard University ടാസ്ക് ഫോഴ്സും വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പും
വയോജന വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്
കാർഷികവിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്
വിദ്യാഭ്യാസഭരണത്തിനുള്ള ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്
Task Force on Educational Finance The task before the group was to examine the existing set up with regard to educational finance and identify ways to overcome the shortfalls.
The group had M. V. Mathur, D. A. Dabholkar, B. Dutta, R. A. Gopalaswami, K. L. Joshi, D. T. Lakdawala, Gautam Mathur, Atmanand Misra, Sadashiv Misra, J. P. Naik, K. A. Naqvi, Pritam Singh and Gurbax Singh (secretary) as its members.
ഉപഗ്രൂപ്പുകളും ക്ഷണിതാക്കളും പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ കമ്മിഷനുശേഷം
Kothari commission, fourth education commission in the independent India, and its recommendations are also reported to have influenced the 1986 revision of the National Policy on Education by the Rajiv Gandhi ministry.
The guidelines laid out by the commission were revisited by the National Knowledge Commission headed by Sam Pitroda in 2005.
കോഥലിഗഡ്
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർജത്ത്-മുർബാദ് റോഡിന് സമീപം കർജത്തിന് കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ കോട്ടയാണ് കോഥലിഗഡ് .
ചെറിയ ഉയരവും എളുപ്പത്തിൽ കയറാനുള്ള സൗകര്യവും ഉള്ളതിനാൽ കർജത്ത് പ്രദേശത്തെ പ്രശസ്തമായ ഒരു ട്രെക്കിംഗ് സ്ഥലം കൂടിയാണ് ഇത്.
അടിവാരത്തിലുള്ള പേഠ് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാമീപ്യം മൂലം ഇത് പേഠ് കോട്ട (Peth Fort) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ചുവട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രവും വലിയ ഗുഹയും കോട്ടയുടെ മുകളിലേക്ക് തുരങ്കം പോലെയുള്ള ഒരു ചിമ്മിനിയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു നിർമ്മിതിയും ഉണ്ട്.
മലമുകളിലെ പാറ ഉള്ളിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്ത നിലയിൽ മുകളിലേക്ക് എത്തുന്ന കൽപടവുകൾ ഇവിടെ കാണാം.
ഗുഹയിൽ നിന്ന് കുറച്ച് അകലെയായി ഒരു ജലസംഭരണി ഉണ്ട്.
കോട്ടയുടെ മുകളിൽ മറ്റൊരു ജലസംഭരണിയും  കാണാം.
പേഠ് ഗ്രാമം വരെ നീളുന്ന വലിയൊരു പാറയിലാണ് ഈ കോട്ട തീർത്തിരിക്കുന്നത്.
വെള്ളത്തിനും കൃഷിക്കും സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുള്ള ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണിലാണ് ഈ പാറ നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഗുഹയും ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികളും പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെയുള്ള ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിവില്ല.
1684-ൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഔറംഗസേബ് ഈ കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കാൻ അബ്ദുൾ ഖാദിറിനെയും അലൈ ബിരാദ്കറിനെയും അയച്ചു.
ഒരു ചെറിയ ഏറ്റുമുട്ടലിനൊടുവിൽ അബ്ദുൾ ഖാദിർ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു.
ഔറംഗസേബ് അബ്ദുൾ ഖാദിറിനെ ആദരിക്കുകയും ഈ കോട്ടയെ മിഫ്താ-ഉൽ-ഫത്തേഹ് (വിജയത്തിന്റെ താക്കോൽ) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
പിന്നീട് മറാഠാ സൈന്യം ഈ കോട്ട കീഴടക്കാൻ പല ശ്രമങ്ങളും നടത്തിയെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല.
1716-ൽ ഈ ഗുഹ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പിടിച്ചെടുത്തു.
1817 നവംബർ 2-ന്, ബാജിറാവു പേഷ്വയുടെ ജനറൽ ആയിരുന്ന ബാപ്പുറാവുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മറാഠകൾ ഇത് തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
1817 ഡിസംബർ 30-ന് ക്യാപ്റ്റൻ ബ്രൂക്ക്സ് ഈ കോട്ട ബ്രിട്ടീഷുകാർ വീണ്ടും കീഴടക്കി.
1862 വരെ ചുറ്റുമുള്ള താഴ്‌വരയിലും ചുറ്റുമുള്ള കുന്നുകളിലും നിരീക്ഷണത്തിനുള്ള കേന്ദ്രമായി ഈ കോട്ട ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അധീനതയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവലംബം ചിത്രശാല പേഠ് ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച്ച ചിമ്മിനിയിലെ കല്പടവുകൾ കോട്ടയിലെ പീരങ്കികൾ മുഖ്യകവാടം കോട്ടയിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രത്തിലെ ഹാൾ ചിമ്മിനിയുടെ ആകാരത്തിലുള്ള കോട്ടയുടെ ഭാഗം കൽത്തൂണിലെ കൊത്തുപണികൾ പേഠ് ഗ്രാമത്തിലെ വീരക്കല്ല് പേഠ് ഗ്രാമത്തിലെ ചെറിയ പീരങ്കി
കോനോകാർപ്പാസ് ഇറക്ക്റ്റസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Conocarpus_erectus
കോനോകാർപ്പാസ് വിഭാഗത്തിലെ ഒരു ചെടിയാണ് കോനോകാർപ്പാസ് ഇറക്ക്റ്റസ് ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Conocarpus erectus ) .
കണ്ടൽച്ചെടിയായ ഇവ തീര പ്രദേശങ്ങളിലും ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലും കാണുന്നു .
കുവൈറ്റിൽ ഇത് ഒരു അവതീർണ്ണ സ്പീഷീസ് ആണ്, ഉയർന്ന താപനില അതിജീവിക്കാൻ ഉള്ള കഴിവും ഉപ്പു കലർന്ന വെള്ളം ആഗിരണം ചെയ്യാൻ ഉള്ള കഴിവും ആണ് ഇവയെ ഈ രാജ്യത്തിലെ അതിഥി സ്പീഷീസ് ആക്കി മാറ്റിയത്.
ഇവയെ ഒരു അലങ്കാര സസ്യമായും , ബോൺസായി ആയും വളർത്തി  വരുന്നു .
ഇഷ്ടം ഉള്ള ആകാരത്തിൽ വെട്ടി ഒതുക്കി വളർത്താം എന്നതു ഇവയുടെ പ്രത്യേകത ആണ്.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Conocarpus erectus എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
Conocarpus erectus എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
കോത്താരി കമ്മീഷൻ
ഇന്ത്യയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രശ്നങ്ങളെ പഠിക്കുന്നതിനും പരിഹാരങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനും നിയമിക്കപ്പെട്ട കമ്മീഷനാണ് കോത്താരി വിദ്യാഭ്യാസ കമ്മീഷൻ (1964-66) .
യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (U.G.C) ചെയർമാനായിരുന്ന ഡോ. ഡി.എസ്. കോത്താരി ആയിരുന്നു കമ്മീഷന്റെ അദ്ധ്യക്ഷൻ.
1964 ജൂലൈ 14 ന് നിയമിക്കപ്പെട്ട കമ്മീഷൻ 1964 ഒക്ടോബർ 2 ന് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.
1966 ജൂൺ 29 ന് സർക്കാരിലേക്ക് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു.
ചരിത്രം കമ്മീഷന്റെ ഘടന കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ↑ പേജ് 141, പുസ്തകം - ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസം നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ, ഗ്രന്ഥകർത്താവ് - തായാട്ട് ശങ്കരൻ, പ്രസിദ്ധീകരണം കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ ↑ Krishna Kantha Handiqui State Open University, http://www.kkhsou.in/main/education/edu_commission.html Archived 2017-09-18 at the Wayback Machine .
കോന്നല്ലൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Connellan,_Northern_Territory
ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ് നഗരത്തിന്റെ വ്യാവസായിക പ്രാന്തപ്രദേശമാണ് കോന്നല്ലൻ .
വൈമാനികനായ എഡ്വേർഡ് കോന്നല്ലന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.
കോന്നി ആനക്കൂട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Konni_aanakkoodu കോന്നി ആനക്കൂടിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം
പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 12 കി.
മീ (പത്തനംതിട്ട- പുനലൂർ വഴിയിൽ‌) അകലെയുള്ള കോന്നിയിലെ പ്രധാന ആകർഷണകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് കോന്നി ആനക്കൂട് .
ആനക്കൂടും സ്ഥലവും ഏകദേശം ഒൻപത് ഏക്കറിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
1942-ലാണ്‌ ആനക്കൂട്‌ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌.
കാട്ടിൽ നിന്നും പിടിച്ചുകൊണ്ടു വരുന്ന ആനകളെ, താപ്പാനകളെ ഉപയോഗിച്ച് പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്രമാണിത്.
മുൻപൊക്കെ കാട്ടാനകളെ പിടിച്ചിരിന്നുവെങ്കിലും 1977-ഓടേ ആനപിടുത്തം അവസാനിപ്പിച്ചു.
വാരിക്കുഴിയിൽ വീഴ്ത്തിയാണ് ആനകളെ പിടിച്ചിരുന്നത്.
മുണ്ടോമുഴി , മണ്ണാറപ്പാറ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് പ്രധാനമായും ആനകളെ പിടിച്ചിരുന്നത്.
കോന്നി ആനക്കൂട് ആനക്കൂട്
ആറ് ആനകൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുവാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട് ഈ ആനക്കൂടിന്.
കോന്നിയിൽ കൊച്ചയ്യപ്പൻ, പദ്മനാഭൻ, ബാലകൃഷ്ണൻ, രഞ്ചി, സോമൻ എന്നീ ആനകളാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട താപ്പാനകൾ.
കമ്പകം എന്ന തടിയാണ് ആനക്കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
12.65 മീറ്റർ നീളവും, 8.60 മീറ്റർ വീതിയും,7 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട് കോന്നിയിലെ ആനകൂടിന്.
ഇപ്പോഴുള്ള ആനകൾ സോമൻ 65, പ്രിയദർശിനി 30, മീന 15, സുരേന്ദ്രൻ19, കൃഷ്ണ എന്നിവയാണ്.
ആനക്കൂടിനോടനുബന്ധിച്ച് ഒരു ആനമ്യൂസിയവും, ഓഡിയോ വിഷ്വൽ റൂമും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രവേശനം ടിക്കറ്റെടുത്തവർക്ക് മാത്രം.
പോകുവാനുള്ള വഴി
പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്നും കുമ്പഴ വഴി കോന്നിയിലെത്തുക ( SH 08 ) , കോന്നി കവലയിൽ നിന്നും വലത്തോട്ട് (സർക്കാർ ആശുപത്രി റോഡ്) തിരിഞ്ഞ് 300 മീ കഴിഞ്ഞാൽ വലതുവശത്ത് (ആശുപത്രി കഴിഞ്ഞാലുടൻ) ആനത്താവളം കാണാം.
വിപുലമായ പാർക്കിങ്ങ് ഏർപ്പെടുത്തിരിക്കുന്നു.
പുനലൂരിൽ നിന്നും പത്തനാപുരം വഴി കോന്നി ( SH 08 ) യിൽ എത്താം.
കോന്നി കവലയിൽ നിന്നും ഇടത്തോട്ട് (സർക്കാർ ആശുപത്രി റോഡ്) തിരിഞ്ഞ് 300 മീ കഴിഞ്ഞാൽ വലതുവശത്ത് (ആശുപത്രി കഴിഞ്ഞാലുടൻ) ആനത്താവളം കാണാം.
(പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് റോഡിന് എതിരെയുള്ള വഴി ) കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ Konni Elephant Training Centre എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ഓഫീസ് കെട്ടിടം ആനകളെ പാർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലം ആനകളെ പാർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലം ആനകളെ പാർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലം ഇതും കാണുക കോടനാട്
കോനെസസ് തടാകം
കോനെസസ് തടാകം / k ə ˈ n iː ʃ ə s / യു.എസ്. സംസ്ഥാനമായ ന്യൂയോർക്കിലെ ലിവിംഗ്സ്റ്റൺ കൗണ്ടിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു തടാകമാണ്.
ന്യൂയോർക്കിലെ പതിനൊന്ന് ഫിംഗർ തടാകങ്ങളിൽ പടിഞ്ഞാറേയറ്റത്താണ് കോനെസസ് തടാകത്തിൻറെ സ്ഥാനം.
ഇത് അന്തർസംസ്ഥാന 390 ൽനിന്ന് അകലെയായി അന്തർസംസ്ഥാന പാത 90-ൽ നിന്ന് ഏകദേശം 15 മൈൽ (24 കിലോമീറ്റർ) തെക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
എട്ട് മൈൽ (13 കിലോമീറ്റർ) നീളമുള്ള കോനെസസ് തടാകത്തിൻറെ പരമാവധി ആഴം 66 അടി (20 മീറ്റർ) ആണ്.
കോനോകാർപ്പാസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Conocarpus
പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിലെ ഒരു ജനുസാണ് ആണ് കോനോകാർപ്പാസ് (Conocarpus).
ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് ഇവ കണ്ടുവരുന്നത്‌ .
ഇടതൂർന്ന് വളരുന്ന ഇവ ഇരുപതു മീറ്റർ വരെ പൊക്കം വെയ്ക്കാറുണ്ട്.
ഉപ വർഗ്ഗങ്ങൾ കോനോകാർപ്പാസ് ഇറക്ക്റ്റസ് - Conocarpus erectus L. – Button Mangrove ( pantropical distribution) Conocarpus erectus var.
erectus Conocarpus erectus var.
sericeus Fors ex DC.
Conocarpus lancifolius Engl.
( Somalia , Yemen ) അവലംബം Conocarpus എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കോനോകാർപ്പാസ് എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
തിരുപ്പൂർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tirupur
11°06′27″N 77°20′23″E ﻿ / ﻿ 11.1075°N 77.3398°E ﻿ / 11.1075; 77.3398 തമിഴ് നാട്ടിലെ നോയൽ നദിയുടെ തീരത്താണ് ടെക്സ്റ്റൈൽ നഗരമായ തിരുപ്പൂർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്..
സോക്സ്‌, ബനിയൻ, അടിവസ്ത്രങ്ങൾ എന്നീ തുണിത്തരങ്ങളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.
തിരുപ്പൂർ ജിലാ ആസ്ഥാനമായ ഇവിടെ നിന്നും വളരെ അടുത്താണ് പ്രധാന നഗരമായ കോയമ്പത്തൂർ .
സമുദ്ര നിരപ്പിൽ ഏകദേശം നിന്നും 295 മീറ്റർ (967 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ഈ നഗരം നില കൊളളുന്നത്.
കോയമ്പത്തൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 50 കി.
സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുപ്പൂരിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന 'കോവൈ കോട്ടൺ' സാരികൾ ഉയർന്ന ഗുണനിലവാരത്തിന് പ്രശസ്തിയാർജിച്ചവയാണ്.
പരുത്തി സാരികൾ, ആർട്ട് സിൽക്ക് സാരികൾ, ടവലുകൾ, അടിവസ്ത്രങ്ങൾ, വിരിപ്പുകൾ മുതലായവയും ഇവിടെ വൻതോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.
തിരുമങ്കൈ ആഴ്‌വാർ
ഏറ്റവും അവസാനത്തെ ആഴ്വാർ ആയ നീലനിറത്താർ ചോഴനാട്ടിലെ തിരുക്കുരയലൂരിൽ ജനിച്ചു(898 ഏ.ഡി).
കള്ളർ ജാതിയിയിൽപ്പെട്ട  തിരുമങ്കൈ ചെറുപ്പകാലത്ത് ചോളസൈന്യത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പത്നിയുടെ പ്രേരണയാലാണ് വൈഷ്ണവമതം സ്വീകരിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
കേരളം സന്ദർശിച്ച ആഴ്വാർ തിരുമൂഴിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ പതികം പാടുകയുണ്ടായി.
രാഷ്ട്രകൂടൻ കൃഷ്ണൻ മൂന്നാമന്റെ സമകാലീനനാണ്.1361 പാട്ടുകൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മറ്റുപേരുകൾ(ബിരുദങ്ങൾ) അരുൾമാരി പരകാലൻ കവിപ്പെരുമാൾ കൃതികൾ തിരുനെടുത്തൊണ്ടകം ചിറിയ തിരുമടൽ തിരുവെഴുകൂറ്റിരുക്കൈ പെരിയ തിരുമടൽ അവലംബം
തിരുമണിക്കര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം
മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ മഞ്ചേരിക്കടുത്ത് തൃക്കലങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് തിരുമണിക്കര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം .
വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ' ഏറനാടിന്റെ ഗുരുവായൂർ' എന്നും 'വടക്കൻ ഗുരുവായൂർ' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
പ്രധാനമൂർത്തിയായ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കൂടാതെ ഗണപതി , അയ്യപ്പൻ , ഭഗവതി എന്നിവരും കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിരാജയുടെ കീഴിലാണ്.
തിരുമണിക്കരയിലെ ഇടിഞ്ഞിമ്മൽ ഇല്ലത്തെ മൂത്ത നമ്പൂതിരി ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനായിരുന്നു.
എല്ലാമാസവും മുടങ്ങാതെ അദ്ദേഹം ഗുരുവായൂർ വരെ പോയിവരുമായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെപ്പോലെ വാഹനസൗകര്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന പഴയകാലത്ത് മഞ്ചേരിയിൽ നിന്ന് ഏറെ ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് നടന്നും തോണിയിലുമൊക്കെയാണ് അദ്ദേഹം യാത്ര ചെയ്തിരുന്നത്.
എന്നാൽ, പ്രായമായപ്പോൾ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ഗുരുവായൂർ ദർശനം നടത്താൻ കഴിയില്ലെന്നായി.
അവസാനത്തെ ഗുരുവായൂർ ദർശനം കഴിഞ്ഞ് ഇല്ലത്തേയ്ക്ക് മടങ്ങിവരുന്ന സമയത്ത് എവിടെനിന്നോ പെട്ടെന്ന് കൂട്ടമണിയടിശബ്ദം അദ്ദേഹം കേൾക്കാനിടയായി.
അപ്പോൾത്തന്നെ ഒരു അശരീരിയുമുണ്ടായി.
അതിങ്ങനെയായിരുന്നു: 'എന്നെക്കാണാൻ ഇനി നീ ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വരേണ്ടതില്ല. നിനക്ക് ദർശനം നടത്താൻ സൗകര്യമുള്ള സ്ഥലത്ത് ഞാൻ കുടികൊള്ളും'.
ഇത് ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അരുളപ്പാടാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ നമ്പൂതിരി ഉടനെ നാട്ടിലെത്തി ഇല്ലത്തിനടുത്ത് ഇഷ്ടദേവന് ക്ഷേത്രം പണിതു.
ഗുരുവായൂരിലേതുപോലുള്ള പൂജാക്രമങ്ങളും വഴിപാടുകളും നിശ്ചിതമാക്കി.
കൂട്ടമണിയടികൾ കേട്ട സ്ഥലത്ത് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതിനാൽ സ്ഥലം 'തിരുമണിക്കര' എന്നറിയപ്പെട്ടു.
തിരുമണിമംഗലം ശ്രീമഹാദേവർ ക്ഷേത്രം, കുടശ്ശനാട്
തിരുമണിമംഗലം ശ്രീമഹാദേവർ ക്ഷേത്രം (അണികുന്നത്ത് അമ്പലം), കുടശ്ശനാട് ആലപ്പുഴ ജില്ല
തിരുമണിമംഗലം ശ്രീമഹാദേവർ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 'കുടശ്ശനാട്' എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ആണ്.
പഴയ കായംകുളം രാജ്യത്ത് ആയിരുന്നു ഈ ഗ്രാമം.
കുടശ്ശനാട് എന്ന പേര് വരാൻ കാരണം കായംകുളം രാജാവ് ''കുട വെച്ച നാട്'' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ആണെന്ന് പറയപെടുന്നു. ''കുട വെച്ച ശിവനാട്'' ലോപിച്ച് 'കുടശിവനാട്' എന്നും പിന്നീട് അത് 'കുടശ്ശനാട്' എന്നും ആയത് ആകാം. 'ശിവനാട്' എന്ന് പറയാൻ കാരണം വളരെ പുരാതനകാലത്ത് തന്നെ ഈ പ്രദേശത്ത് ശ്രീപരമേശ്വരൻ 'സ്വയംഭൂലിംഗം' രൂപത്തിൽ സാന്നിധ്യം ചെയ്തിരുന്നതിനാലാണ്. 'കുട വെച്ചത്' എന്ന പദപ്രയോഗ കൊണ്ട് ഇവിടെ  അർത്ഥം ആക്കുന്നത് "യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ചത്" എന്നാണ്.
ആയതിന്റെ പൊരുൾ കായംകുളം രാജാവിന്റെ രാജ്യാതിർത്തി കുടശ്ശനാട് വരെ ആയിരുന്നുവെന്നാണ്.
കായംകുളം രാജ്യത്തിൻറെ അതിർത്തിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 'ശിവനാട്' തന്നെ ആയിരുന്നു ഈ പ്രകൃതി മനോഹരമായ ഈ ഗ്രാമം.
കുടശ്ശനാട് അതിർത്തി കഴിഞ്ഞു പന്തളം രാജ്യം.
കുടശ്ശനാടിൻറെ വടക്കും, കിഴക്കും അതിർത്തിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് പഴയ പന്തളം രാജ്യത്തിൻറെ ഭാഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു.
രാജ്യത്തിൻറെ അതിർത്തി നിശ്ചയിക്കാനായി കായംകുളം രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശം അനുസരിച്ച് 'കണ്ടം തോണ്ടി' ഒരു ചാല് ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു, അതാണ് 'തോണ്ടുകണ്ടം ചാൽ' എന്നറിയപെടുന്നത്. 'കുട' എന്ന വാക്കിന് 'പടിഞ്ഞാറ്' എന്ന് അർത്ഥം കൂടി എടുത്താൽ കിഴക്ക് ദേശത്ത് ഉള്ളവർ 'പടിഞ്ഞാറ് ഉള്ള ശിവനാട്' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'കുടശിവനാട്' എന്ന് വിളിക്കുകയും പിന്നീട് അത് 'കുടശ്ശനാട്' എന്ന് ലോപിക്കുകയും ചെയ്തതായിരിക്കാം എന്നും കൂടി അനുമാനിക്കാം.
തിരുവിതാംകൂറിലെ അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ സൈന്യം പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കായംകുളം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ അതിർത്തി പ്രദേശമായ കുടശ്ശനാടും തിരുമണിമംഗലത്ത് മഹാദേവ ക്ഷേത്രവും തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭരണത്തിന് കീഴിലാവുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് ചരിത്രം.
മധ്യ തിരുവിതാംകൂറിലെ ഓണാട്ടു കരയിൽ പെട്ട ഒരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം ആണ് തിരുമണിമംഗലം ശ്രീമഹാദേവർ ക്ഷേത്രം.
ഈ ക്ഷേത്രം 'അണികുന്നത്ത് അമ്പലം' എന്നും കൂടി  അറിയപെടുന്നു.
മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം എന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ശ്രീമഹാദേവർക്കും , ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവിനും തുല്യ പ്രാധാന്യം ആണ് ഇവിടെ .
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ , മാവേലിക്കര താലൂക്കിൽ , പാലമേൽ വില്ലേജിൽ, കുടശ്ശനാട് എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ അതിവിശാലമായ 'കരിങ്ങാലി പുഞ്ചയുടെ/ കരതലതീർത്ഥപൊയ്കയുടെ -  (കരിങ്ങാലി എന്ന നെല്ലിനം ധാരാളമായി ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതിനാൽ കരിങ്ങാലി പുഞ്ച ആയതെന്നും, അതല്ല ഇവിടുത്തെ വെള്ളത്തിന് കരിങ്ങാലി കാതൽ ഇട്ട് തിളപ്പിച്ച വെള്ളത്തിൻറെ നിറം ആയതിനാൽ ഇങ്ങനെ പേരുണ്ടായി എന്നും പറയപെടുന്നു (ചില ആൽഗകളുടെ സാന്നിധ്യം ആകാം നിറം മാറ്റത്തിന് കാരണം). തമിഴിൽ കരിങ്ങാലിയെ 'കരിങ്കാളി' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ഈ പുഞ്ചയുടെ കരയിൽ ധാരാളം കാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണുന്നതും  സംഘകാല തമിഴകത്തിൻറെ ചരിത്രം കേരളത്തിൻറെ ചരിത്രം കൂടി ആണെന്നുള്ളതും കൂടി ചേർത്ത് വായിക്കേണ്ടത് ആണ്. 'കരതലതീർത്ഥപൊയ്ക' എന്നത് സംസ്കൃതീകരിച്ച പദമാകാനേ തരമുള്ളൂ)  - കിഴക്കേ കരയിൽ ഈ  മഹാക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ ഒരേ നാലമ്പലത്തിൽ കിഴക്ക് ദർശനമായ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ശ്രീകോവിലുകളിലായി സ്വയംഭൂ ആയ ശ്രീമഹാദേവനും , ചതുർബാഹു ആയ ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവും സാന്നിധ്യം ചെയ്യുന്നു.
ക്ഷേത്രോല്പത്തിയെ കുറിച്ചുള്ള ഐതീഹ്യം പഞ്ചപാണ്ഡവരിൽ മൂന്നാമനും വില്ലാളി വീരനും ആയ അർജ്ജുനനും ആയി ബന്ധപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞു കേൾക്കുന്നു.
പാശുപതാസ്ത്രം നേടുന്നതിനായി ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻറെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം അർജ്ജുനൻ പരമശിവനെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു.
കുറേകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അർജ്ജുനനെ പരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ശ്രീപരമേശ്വരനും, ശ്രീപാർവ്വതി ദേവിയും ഒരു കാട്ടാളൻറെയും കാട്ടാളത്തിയുടെയും വേഷത്തിൽ അവിടെ എത്തി.
അമ്പെയ്തു വീഴ്ത്തിയ ഒരു കാട്ടുപന്നിയുടെ പേരിൽ കാട്ടാള വേഷധാരിയായ ഭഗവാനും അർജ്ജുനനും തമ്മിൽ വാക്കേറ്റമായി, പിന്നീട് അത് യുദ്ധത്തിൽ കലാശിച്ചു.
ഭഗവാന് നേരെ അർജ്ജുനൻ അയക്കുന്ന ബാണങ്ങൾ എല്ലാം ശ്രീപരമേശ്വരിയുടെ മായയാൽ പുഷ്പങ്ങളായി മഹാദേവൻറെ മേൽ വർഷിച്ചു.
എന്നാൽ കാട്ടാളൻറെ അമ്പേറ്റ് അർജ്ജുനൻ ആകെ പരവശനായി തീരുകയും ചെയ്തു.
മാത്രമല്ല കാട്ടാളൻ അർജ്ജുനനെ മല്ല യുദ്ധത്തിന് വിളിക്കുകയും അവസാനം  അദ്ദേഹത്തെ പൊക്കി എടുത്ത് ദൂരേക്ക് എറിയുകയും ചെയ്തു.
ഇത്രയും ആയപ്പോഴേക്കും ദയ തോന്നിയ ഭഗവതി 'പരീക്ഷണം അവസാനിപ്പിച്ചാലും' എന്ന് ഭഗവാനോട് അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ദൂരെ ചെന്ന് വീണ അർജ്ജുനൻ ആകെ വിഷണ്ണനായി കണ്ണുനീരോടെ കുറച്ച് മണ്ണ് എടുത്ത് കുഴച്ച് ശിവലിംഗം ഉണ്ടാക്കി ഭഗവാനെ പ്രാർത്ഥിച്ചു പൂജിക്കുവാൻ തുടങ്ങി.
പാണ്ഡവരുടെ ഏത് വിഷമാവസ്ഥയിലും ഓടി എത്തുന്ന ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി അർജ്ജുനൻറെ ചിത്തത്തിൽ പ്രത്യക്ഷനായി, 'അഹന്ത വെടിഞ്ഞ് ഭക്തിയോടു കൂടി കണ്ണ് തുറന്ന് നിൻറെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന പരമാത്മാവിനെ അറിയൂ' എന്ന് അരുളി ചെയ്തു.
അതോടൊപ്പം 'മായ നീക്കി അർജ്ജുനനെ അനുഗ്രഹിച്ചാലും' എന്ന് കാട്ടാളത്തിയുടെ രൂപത്തിൽ നിൽക്കുന്ന  ശ്രീപാർവ്വതി ദേവിയോട് അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
പരാശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മായ നീങ്ങി ഭക്തിയോടെ കണ്ണ് തുറന്ന അർജ്ജുനൻ കാട്ടാള ദമ്പതികളുടെ സ്ഥാനത്ത് അത്യന്തം തേജസ്സോടെ വിളങ്ങി നിൽക്കുന്ന ശ്രീപാർവ്വതിപരമേശ്വരന്മാരെ കണ്ട് ഓടിച്ചെന്ന് കാൽക്കൽ വീണ് മാപ്പപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
അർജ്ജുനിൽ സംപ്രീതരായ ഭഗവാനും, ഭഗവതിയും അനുഗ്രഹ വർഷം ചൊരിഞ്ഞ് പാശുപതാസ്ത്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വരങ്ങളും നൽകി മറഞ്ഞു.
അർജ്ജുനൻ ഏറെ ആനന്ദചിത്തനായി ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചു.
ശ്രീപരമേശ്വരൻ സദാശിവ ഭാവത്തിൽ 'സ്വയംഭൂലിംഗം' ആയി ഈ പ്രദേശത്ത് സാന്നിധ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
(പാണ്ഡവരുടെ കഥയുമായി ബന്ധപെടുത്തി പല പ്രദേശങ്ങളും, ക്ഷേത്രങ്ങളും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ കാണാം. ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ പറഞ്ഞാൽ ആറന്മുള പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം, തൃപ്പുലിയൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവൻവണ്ടൂർ ക്ഷേത്രം, തൃക്കൊടിത്താനം ക്ഷേത്രം, തൃച്ചിറ്റാറ്റ് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, പാണ്ഡവർകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുതലായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പാണ്ഡവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. കൂടാതെ അർജ്ജുനൻറെ ഖാണ്ഡവദഹനവുമായി ബന്ധപ്പട്ട കഥകളും മധ്യ തിരുവിതാംകൂറിൽ പ്രചാരത്തിൽ ഉണ്ട്.)
ശ്രീപരമേശ്വരനും, ഗൗരിഭഗവതിയും സാന്നിധ്യം ചെയ്ത ഈ തപോഭൂമി പിന്നീട് ഏറെ നാള് ഒരു പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രമായി നിലനിന്നു.
കാലാന്തരത്തിൽ ആരാധന അന്യം നിന്നു പോവുകയും പ്രദേശം കാടുമൂടി പോവുകയും ചെയ്തു.
അതിനുശേഷം ഈ പ്രദേശത്ത് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു സ്ത്രീ ചവറ് അറക്കാൻ വന്നപ്പോൾ  മൂർച്ച കൂട്ടുന്നതിനായി അരിവാള് ഒരു ശിലയിൽ ഉരച്ചു.
രക്ത പ്രവാഹം കണ്ടതിനെ തുടർന്ന് ഭയന്ന് പോയ അവർ തൻറെ കൂട്ടാളികളെ വിളിച്ച് കൂട്ടുകയും അവർ അന്നത്തെ നാടുവാഴിയെ വിവരം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.
അദ്ദേഹം സ്ഥലത്ത് എത്തുകയും 'ദേവചൈതന്യം' മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
നാടുവാഴി തന്ത്രി പ്രമുഖരെ വരുത്തുകയും,  സ്വയംഭൂ ആയ ശിവലിംഗം ആണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുകയും, ക്ഷേത്രം പണിത്‌ വേണ്ടുന്ന പൂജാദികാര്യങ്ങള് നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു.
പിന്നീട് കാലാന്തരത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ ശ്രീപരമേശ്വരനോട് ഒപ്പം  അഭൂതപൂർവ്വമായ രീതിയിൽ മഹാവിഷ്ണു ചൈതന്യം കൂടി ഉണ്ട് എന്ന് തെളിയുകയും,  ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്ക് വശത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവില് പണിത് ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണു വിഗ്രഹം തുല്യപ്രാധാന്യത്തോട് കൂടി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു .
മഹാദേവരോടോപ്പം ശ്രീമന് നാരായണനും പൂജാദികാര്യങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തി.
അങ്ങനെ ശ്രീമഹാദേവനും, ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവും തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരേ നാലമ്പലത്തിൽ വാണരുളുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി തിരുമണിമംഗലം ക്ഷേത്രം.
ഈ ക്ഷേത്രം കുറച്ച് താഴ്ന്ന് ആണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് കൂടി വരുമ്പോൾ പടികൾ ഇറങ്ങി ചെന്ന് വേണം തിരുമുറ്റത്ത് എത്താൻ.
അത് ഒരു പക്ഷെ ദേവതയുടെ ഉഗ്രഭാവം കൊണ്ട് ആകാം.
ക്ഷേത്രത്തിൻറെ തന്നെ ഭാഗമായുള്ള 'പളളിവേട്ട ആൽത്തറ' കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് ആണ് ഉള്ളത്.
വയലുകളാൽ ചുറ്റപെട്ട ചെറിയ ഉയർന്ന ഭൂവിഭാഗം പോലെ ആണ് ക്ഷേത്രത്തിൻറെ പരിസരത്തുള്ള പ്രദേശം കാണുന്നത്. 'അണികുന്നത്ത്' എന്നൊരു പേര് കൂടി ഉണ്ട് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്. 'കുന്ന്' എന്ന് വരണം എങ്കിൽ കുറച്ച് ഉയർന്ന ഭാഗം ആകണമല്ലോ.
ഭക്തജന സംരക്ഷണാർത്ഥം ശ്രീപരമേശ്വരനും, ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവും 'അണി ചേർന്ന സ്ഥലം' - ഒന്ന് ചേർന്ന സ്ഥലം - 'അണികുന്നത്ത്' ആയി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
കൂടാതെ, കിരാതരൂപിയായ ഭഗവാൻ അർജ്ജുനനെ പൊക്കി എടുത്ത് ദൂരേക്ക് എറിഞ്ഞപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ  'അണിവിരൽ കുത്തി' നിലത്ത് വീണതിനാൽ 'അണികുന്നത്ത്' ആയി എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
അതും കൂടാതെ, കായംകുളം രാജാവിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ വൻപടയെ ചെറുക്കാൻ യോദ്ധാക്കൾ അണിചേർന്ന സ്ഥലം 'അണികുന്നത്ത്' ആയി എന്നും പറയപെടുന്നു.
ഒരു കാലത്ത് ധാരാളം സമ്പത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന മഹാക്ഷേത്രം ആയിരുന്നു തിരുമണിമംഗലം ക്ഷേത്രം.
എന്നാൽ ഇന്ന് എല്ലാം അന്യാധീനപെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പണ്ട് 1000 പറ നെല്ലിനുള്ള വയലും , അതിനു തക്ക കരപുരയിടങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്.
തിരുമണിമംഗലം ശരിക്കും ''മണി ( രത്നം ) മംഗലം" ആയിരുന്നു.
അതിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിൽ പണ്ട് ധാരാളം വിലപിടിപ്പുള്ള സമ്പത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം. 'തിരു' എന്ന് ബഹുമാനപുരസ്സരം ചേർക്കുന്ന വാക്കാണ്.
ഈ ക്ഷേത്രം പലപ്പോഴായി പുനർ നിർമ്മിക്കപെട്ടിട്ട് ഉണ്ടെന്ന്  പറഞ്ഞു കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഇപ്പോള് ഉള്ള ശ്രീകോവിലുകളും നമസ്കാര മണ്ഡപങ്ങളും നാടുവാഴി ആയിരുന്ന കായംകുളം രാജാവ് നിർമ്മിച്ചതാണ്.
അതിർത്തി പ്രദേശം ആയിരുന്നത് കൊണ്ട് കായംകുളം രാജാവ് പലപ്പോഴായി ഇവിടേക്ക് എഴുന്നള്ളി വന്നിട്ടുണ്ട്.
തിരുവിതാംകൂറിലെ അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ ഭീഷണി നിലനിന്നിരുന്ന സമയത്ത് കായംകുളം രാജാവ് പലപ്പോഴായി കുടശ്ശനാട് എഴുന്നള്ളി പാർത്തിട്ടുണ്ട്.
ക്ഷേത്രത്തിനോട് ചേർന്ന് കൊട്ടാരവും ഉണ്ടായിരുന്നു .
പന്തളം രാജ്യം തിരുവിതാംകൂറിനോട് കൂറ് പുലർത്തുന്ന സമയം ആയിരുന്നു അത്.
അതിനാൽ പന്തളം വഴി കുടശ്ശനാട് അതിർത്തി കടന്ന് തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യം എത്താൻ സാധ്യത കൂടുതലായിരുന്നു.
മാർത്താണ്ഡവർമ്മ കായംകുളം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ കുടശ്ശനാടും, ക്ഷേത്രവും എല്ലാം  തിരുവിതാംകൂറിൻറെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ  ആയി .
ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ട കാലത്ത് ഒരു മുൻകരുതൽ എന്ന നിലയിൽ കരിങ്ങാലി ചാലിൽ ഒളിപ്പിച്ച സ്വർണ്ണകൊടിമരങ്ങളെ പറ്റിയും, വിലപിടിപ്പുള്ള ക്ഷേത്ര സമ്പത്തുക്കളെപ്പറ്റിയും അതിനു ഇപ്പോഴും കാവൽ നില്ക്കുന്ന ഉഗ്രമൂർത്തികളായ ഭൂതത്താന്മാരെ പറ്റിയും വാമൊഴി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
(ടിപ്പുവിന് ആലുവ പുഴ കടന്ന് തെക്കോട്ട് പ്രവേശിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല,  അതിനാൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർക്ക പെടാതെ നിലനിന്നു എന്നത് ചരിത്രം)
തിരുമണിമംഗലം ക്ഷേത്രം ഇപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ സംരക്ഷണയിലാണ്.
നാട്ടുകാരായ ക്ഷേത്രവിശ്വാസികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഉപദേശകസമിതിയും ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങളിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനം നടത്തുന്നു.
ശ്രീകോവിലുകളും നമസ്കാരമണ്ഡപങ്ങളും ഒഴിച്ച് നാലമ്പലവും , കൊടിമരങ്ങളും , നടപ്പന്തലും വിശ്വാസികളുടെ സഹകരണത്തോടെ ബോർഡ് പുതുക്കി പണിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് .
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകളായ ശ്രീമഹാദേവനും , ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവും കൂടാതെ മഹാദേവന്റെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് ഭഗവാൻറെ വലതു വശത്തായി  ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠയും , മഹാദേവൻറെ അതേ ശ്രീകോവിലില് പുറകിലായി  ചെങ്ങന്നൂർ അമ്പലത്തിലെ പോലെ ഭഗവാന് അനഭിമുഖമായി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി അഭയവരദ മുദ്രകളോട് കൂടി ത്രൈലോക്യ സുന്ദരിയായ ശ്രീപാർവ്വതി ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയും ഉണ്ട്.
വലതുകൈയ്യിൽ വരദമുദ്രയും, ഇടതുകയ്യിൽ അഭയമുദ്രയും ആയി നിൽക്കുന്ന ഭാവത്തിലുള്ളതാണ് ഇവിടുത്തെ ദേവിവിഗ്രഹം.
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിലില് ഭഗവാൻറെ ഇടവും വലവും ശ്രീദേവിയെയും ഭൂദേവിയെയും സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്രീപരമേശ്വരൻറെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ മൂലയിൽ  ശ്രീധർമ്മശാസ്താവിനെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത്‌ രക്ഷസ്സ് , യക്ഷിയമ്മ , മാടസ്വാമി , ശ്രീനാഗരാജാവ് , ശ്രീനാഗയക്ഷിയമ്മ എന്നീ പ്രതിഷ്ഠകളും ഉണ്ട് .
ഹരിപ്പാട് പടിഞ്ഞാറെ പുല്ലാംവഴി ഇല്ലത്തിനാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രം .
തിരുമണിമംഗലം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആട്ടവിശേഷം കുംഭത്തിലെ ഉത്രം ആണ്.
താന്ത്രികമായ ചടങ്ങുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം ഉള്ള ഉത്സവം ആണ് ഇവിടുത്തേത്.
കുംഭത്തിലെ ഉത്രം ആറാട്ട് വരത്തക്ക വിധത്തില് കൊടിയേറി എട്ട് ദിവസത്തെ ഉത്സവം ആണ് ഇവിടെ .
ഒരുപോലെ രണ്ട് കൊടിയേറ്റം , ഒരേ സമയം നടക്കുന്ന രണ്ട് ഉത്സവബലി , രണ്ട് ആറാട്ട് എന്നിവ ഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകതകളാണ് .
ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്താലും രണ്ടായി ചെയ്യണം എന്നാണ് പറയുന്നത് .
അതിപ്പോ അർച്ചനയോ , നിവേദ്യ വഴിപാടുകളോ, നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നതോ , ഉത്സവകാലത്തെ പ്രധാന വഴിപാട് ആയ നിറപറ സമർപ്പണമോ അങ്ങനെ എന്ത് ആയാലും രണ്ടായി ചെയ്യണം എന്നാണ് .
ഉത്സവകാലത്ത് ആയില്യം നാളില് നാഗരാജാവിനും , നാഗയക്ഷിക്കും വിശേഷാൽ നൂറും പാലും നടത്തുന്നു .
ആറാട്ടിന് മഹാദേവരും വിഷ്ണുദേവനും രണ്ട് ആനപ്പുറത്തായി എഴുന്നള്ളി ക്ഷേത്രം വലം വച്ച് പടിഞ്ഞാറെ നടയില് എത്തുമ്പോള് മറ്റൊരു ആനപ്പുറത്ത് ശ്രീപാർവ്വതിദേവിയെ കൂടീ എഴുന്നള്ളിക്കുന്നു.
മറ്റ് രണ്ട് അകമ്പടി ആനകളെകൂട്ടീ ദേവീദേവന്മാര് ആറാട്ടിന് പുറപ്പെടുന്നു .
ശൈവ - വൈഷ്ണവ - ശാക്തേയ മൂർത്തികളുടെ ഈ കൂടീ എഴുന്നള്ളത്ത് അത്യപൂർവ്വവും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും ദർശനപ്രധാനവും ആണ്.
ആറാട്ട് എഴുന്നള്ളത്ത് കുടശ്ശനാട് തന്നെയുള്ള കടയ്ക്കമൂത്തേടത്ത് ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആണ് എത്തുന്നത്.
മഹാദേവരും വിഷ്ണുദേവനും കടയ്ക്കമൂത്തേടത്ത് മകന്റെ ക്ഷേത്രകുളത്തിൽ ആറാടീ നൈവേദ്യ പൂജയും ദീപാരാധനയും ഒക്കെ കഴിഞ്ഞ് തിരുമണിമംഗലത്തേക്ക് പുറപ്പെടാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നു .
അടുത്തവർഷം വീണ്ടും വരാം എന്ന് പറഞ്ഞ് ശ്രീപരമേശ്വരനും , ശ്രീപരമേശ്വരിയും , ശ്രീമൻ നാരായണനും മകനായ ശ്രീധർമ്മശാസ്താവിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് ഇറങ്ങുന്നു.
മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ മറ്റ് എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും പോലെ ഇവിടുത്തെ ആറാട്ട് ഘോഷയാത്രയും കേമമാണ് .
എല്ലാവിധ വാദ്യ മേളങ്ങളോടും , തീവട്ടികളും , ധാരാളം താലപ്പൊലികളോടും , വായ്കുരവകളുടെയും , ആർപ്പ് വിളികളുടെയും, ഗജവീരന്മാരുടെയും അകമ്പടിയോടു കൂടി ക്ഷേത്രത്തിൽ തിരികെ എത്തി കൊടി ഇറങ്ങുന്നു .
കുംഭത്തിലെ ഉത്രമാണ് പ്രധാനം എങ്കിലും ശിവരാത്രിയും , അഷ്ടമിരോഹിണിയും , മണ്ഡലചിറപ്പും എല്ലാം ഇവിടെ വിശേഷാൽ കൊണ്ടാടുന്നു .
നവരാത്രികാലത്ത് പടിഞ്ഞാറെ നടയിൽ പുസ്തകം പൂജവെക്കുകയും , വിജയദശമി ദിവസം ഭഗവതിയുടെ സന്നിധിയിൽ കുട്ടികളെ എഴുത്തിനിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
വൃശ്ചികത്തിലെ കാർത്തിക നാളിൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ശ്രീപാർവ്വതി ദേവിയുടെ  തിരുമുമ്പിൽ പൊങ്കാല സമർപ്പണം അത്യധികം ഭംഗിയായി കൊണ്ടാടുന്നു.
പുണ്യമായ പതിനെട്ട് കൈവഴികള് ഉള്ള കരിങ്ങാലി പുഞ്ചയുടെ കരയില് ആയതു കൊണ്ടും മഹാദേവരുടെയും, മഹാവിഷ്ണുദേവൻറയും ചൈതന്യം ഉള്ളതു കൊണ്ടും കർക്കിടക വാവുബലിക്ക് ഇവിടെ ധാരാളം ആളുകള് എത്താറുണ്ട്.