smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ലി മരിച്ചശേഷം ഗോങ്ഹെ അധികാരമൊഴിയുകയും ലിയുടെ മകൻ സുവാൻ (827–782 BC) അധികാരത്തിലെത്തുകയും ചെയ്തു.
സുവാൻ രാജാധികാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെ അനുസരണക്കേട് വർദ്ധിക്കുകയാണുണ്ടായത്.
പടിഞ്ഞാറൻ ഷൗ രാജവംശത്തിലെ അവസാന രാജാവായിരുന്നു പന്ത്രണ്ടാമത്തെ രാജാവ് യൗ (781–771 BC).
യൗ തന്റെ ഭാര്യയെ ഒഴിവാക്കി മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ സ്വന്തമാക്കിയപ്പോൾ രാജ്ഞിയുടെ അച്ഛനായിരുന്ന ഷെൻ മാർക്വി ക്വാൻറോങ് ഗോത്രവുമായി ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ തലസ്ഥാനമായ ഹാവോജിങ് പിടിച്ചെടുക്കുകയും യൗ രാജാവിനെ 770 BC-യിൽ വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
അൾട്ടായി പർവ്വതമേഖലയിൽ നിന്ന് സ്കൈതിയന്മാർ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് ഇതുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം എന്ന് ചില പണ്ഡിതർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്.
മിക്ക ഷൗ കുലീനരും വൈ നദീതടത്തിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങുകയും പഴയ കിഴക്കൻ തലസ്ഥാനമായ ചെങ്ഷൗവിലേയ്ക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
ഇത് കിഴക്കൻ ഷൗ കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്.
കിഴക്കൻ ഷൗ ഭരണകാലം വസന്തകാലത്തിന്റെയും ശർത്കാലത്തിന്റെയും ഘട്ടം , യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
വൈ നദീതടത്തിലെ ഭൂമിയിൽ നിന്നായിരിക്കണം ഒരുപക്ഷേ ഷൗ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരുപങ്ക് നേടിയിരുന്നത്.
ഇവിടെനിന്ന് പുറത്തായതോടെ ഇവരുടെ ശക്തി പെട്ടെന്ന് ക്ഷയിച്ചത് ഒരുപക്ഷേ ഇതുകൊണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം.
രാജാക്കന്മാർ മരണാനന്തര നാമം വ്യക്തിപരമായ നാമം ഭരണകാലം (ബി.സി.) വെൻ രാജാവ് ചാങ് (昌) വു രാജാവ് ഫാ (發) 1046-1043 ചെങ് രാജാവ് സോങ് (誦) 1055-1021 കാങ് രാജാവ് ഷാവോ (釗) 1020-996 ഷാവോ രാജാവ് സിയ (瑕) 995-977 മു രാജാവ് മാൻ (滿) 976-922 ഗോങ് രാജാവ് യിഹു (繄扈) 922-900 യി രാജാവ് ജിയാൻ (囏) 899-892 സിയാവോ രാജാവ് പിഫാങ് (辟方) 892-886 യി രാജാവ് സിയേ (燮) 885-878 ലി രാജാവ് ഹു (胡) 877-841 ഗോങ്ഹേ റീജൻസി 841-828 സുവാൻ രാജാവ് ജിങ് (靜) 828-782 യൗ രാജാവ് ഗോങ്ഷെങ് (宮涅) 782-771 അവലംബം ഗ്രന്ഥസൂചിക കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം 100 ബിസിയിലെ ഹാൻ രാജവംശം
ഹാൻ രാജവംശ‌ത്തിന്റെ സ്ഥാപനം മുതൽ വാങ് മാങിന്റെ ഭരണം വരെയുള്ള കാലഘട്ടമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം ( ലഘൂകരിച്ച ചൈനീസ് : 西汉 ; പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് : 西漢 ; പിൻയിൻ : Xī Hàn ) അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യ ഹാൻ രാജവംശം ( ലഘൂകരിച്ച ചൈനീസ് : 前汉 ; പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് : 前漢 ; പിൻയിൻ : Qiánhàn ) (206 ബിസി – 9 എഡി) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ തലസ്ഥാനം ചാങ്'ആൻ ആയിരുന്നു (ആധുനിക സിയാൻ ).
ഗുവാങ്‌‌വുവി‌ന്റെ ഭരണകാലം മുതൽ തലസ്ഥാനം കിഴക്ക് ലുവോയാങിലേയ്ക്ക് മാറ്റി.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണം മുതൽ ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ അവസാനം വരെയു‌ള്ള കാലഘട്ടം കിഴക്കൻ ഹാൻ രാജവംശം ( ലഘൂകരിച്ച ചൈനീസ് : 东汉 ; പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് : 東漢 ; പിൻയിൻ : Dōng Hàn ) അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തെ ഹാൻ രാജവംശം ( ലഘൂകരിച്ച ചൈനീസ് : 后汉 ; പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് : 後漢 ; പിൻയിൻ : Hòu Hàn ) (25–220 AD) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ചൈനയിലെ ആദ്യ ചക്രവർത്തി വംശം ക്വിൻ രാജവംശമായിരുന്നു (221–206 ബിസി).
ക്വിൻ രാജവംശം യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യങ്ങളെ കീഴടക്കി സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
ആദ്യ ചക്രവർത്തി ക്വിൻ ഷി ഹുവാൻഡിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം രാജ്യം അസന്തുലിതമായി.
നാല് വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഭരണകൂടം താഴെവീണു.
ചു രാജ്യത്തെ വിമതനായിരുന്ന സിയാൻ യു (d. 202 BC), ഹാൻ രാജ്യത്തെ ലിയു ബാങ് (d. 195 BC) എന്നിവർ തമ്മിൽ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുകയും ഗെയിക്സിയ യുദ്ധത്തിൽ ലിയു ബാങ് സിയാങ് യുവിനെ തോൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ സമയത്ത് ചൈന വീണ്ടും 118 രാജ്യങ്ങളായി ശിധിലമായിരുന്നു.
ലിയു ബാങ് പുതിയ ചൈനീസ് ചക്രവർത്തിയായി ( ഹുവാങ്ഡി ).
മരണാനന്തരം ഇദ്ദേഹം ഗാവോസു ചക്രവർത്തി (r. 202–195 BC) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
ചാങ്‌ആൻ ഏകീകരിച്ച  ചൈനയുടെ പുതിയ തലസ്ഥാനമായി മാറി.
ഭരണം സിയോഗ്നു
പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുള്ള മൂന്നിലൊന്ന് ഭൂമിയിലെ പതിമൂന്ന് പ്രദേശങ്ങൾ തലസ്ഥാനത്തുനിന്ന് നേരിട്ടായിരുന്നു നി‌യന്ത്രിച്ചിരുന്നത്.
കിഴക്കുള്ള മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂമി പത്ത് സാമന്തരാജാക്കന്മാർക്ക് ഭരിക്കുവാനായി നൽകിയിരുന്നു.
157 ബിസിയോടെ ഭരണകൂടം ഈ രാജാക്കന്മാരെ മാറ്റി രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധമുള്ളവരെ ആ സ്ഥാന‌ത്തിരുത്തിയിരുന്നു.
ഈ രാജാക്കന്മാരുയർത്തിയ കലാപങ്ങൾക്ക് ശേഷം 145 ബിസി തുടങ്ങി നടപ്പിലാക്കിയ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങളനുസരിച്ച് ഇവരുടെ അധികാരം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.
തലസ്ഥാനത്തുനിന്ന് നേരിട്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ എണ്ണവും വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
Kings were no longer able to appoint their own staff; this duty was assumed by the imperial court.
Kings became nominal heads of their fiefs and collected a portion of tax revenues as their personal incomes.
കിഴക്കൻ ഹാൻ രാജവംശം നിലനിന്ന കാലം മുഴുവൻ ഈ സാമന്തരാജ്യങ്ങളും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
190 എഡിയിൽ ഹാൻ രാജവംശം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന പ്രവിശ്യകൾ
ചൈനയുടെ വടക്കുള്ള നാടോടികളായ സിയോഗ്നു ഗോത്ര വർഗ്ഗക്കാരുടെ നേതാവ് മോഡു ചാന്യു (r. 209–174 ബിസി) പല പ്രദേശങ്ങളും കീഴടക്കി.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണസമയത്ത് മഞ്ചൂറിയ , മംഗോളിയ , താരിം താഴ്വര എന്നിവ കയ്യടക്കിയിരുന്നു.
ഇവരുമായുള്ള ആയുധക്കച്ചവടം ചൈന നിരോധിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ക‌ള്ളക്കടത്ത് തുടർന്നു.
ഈ പ്രശ്നം പല യുദ്ധങ്ങൾക്കുമിടയാക്കി.
198 ബിസിയിൽ വിവാഹത്തിലൂടെ ഈ ഗോത്രവും ഹാൻ വംശവും തമ്മിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
കരാറുണ്ടാക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരിൽ ചിലർ വൻമതിലിന് തെക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ആക്രമണം തുടർന്നു.
എന്നിട്ടും ആദ്യകാലത്ത് കരാർ തുടരാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്.
യുദ്ധം ചെയ്യുവാൻ അവസാനം തീരുമാനമെടുത്തുവെങ്കിലും ഗോത്രനേതാവിനെ വധിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതി (133 ബിസി) പരാജയപ്പെട്ടു.
ഇതെത്തുടർന്ന് വു ചക്രവർത്തി സിയോഗ്നു പ്രദേശങ്ങൾ പലതും പിടിച്ചെടുത്തു.
119 ബിസിയിൽ മോബേയ് യുദ്ധത്തിൽ ഹുവോ കുബിങ് (d. 117 ബിസി) വേയ് ക്വിങ് (d. 106 ബിസി) എന്നീ സേനാധിപന്മാർ സിയോഗ്നു ഭരണനേതൃത്വത്തെ ഗോബി മരുഭൂമിയുടെ വടക്കോട്ട് തുരത്തി.
സിയോഗ്നു നേതാവായ ഹുഹാന്യേ ചാന്യു (呼韓邪) (r. 58–31 ബിസി) ഹാൻ ചക്രവർത്തിയ്ക്ക് കപ്പം കൊടുക്കുന്ന സാമന്തനാകാൻ 51 ബിസിയിൽ സമ്മതിച്ചു.
ഓടുകൊണ്ട് നിർമിച്ച ഒരു എണ്ണവിളക്ക്.
നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വികാസവും
ഷാങ് ക്വിയാൻ എന്ന നയതന്ത്രജ്ഞൻ 139 ബിസി മുതൽ 125 വരെ നടത്തിയ യാത്രകളിൽ മദ്ധ്യേഷ്യയും സിന്ധു നദീതടത്തെയും പാർഥിയൻ സാമ്രാജ്യത്തെയും മറ്റും സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു.
ഇവിടങ്ങളിലേയ്ക്കെല്ലാം ഹാൻ സാമ്രാജ്യം നയതന്ത്രജ്ഞരെ അയയ്ക്കുകയുണ്ടായി.
സിൽക്ക് റോഡിന്റെയും റോമാ സാമ്രാജ്യവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന്റെയും ആരംഭമായിരുന്നു ഇത്.
60 ബിസിയിൽ താരിം താഴ്വര കീഴടക്കി പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്ത് അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു.
തെക്കോട്ടും സാമ്രാജ്യവികസനമുണ്ടായി .
108 ബിസിയിൽ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ഹാൻ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ വന്നു.
ചൈനയിൽ നടന്ന ആദ്യ സെൻസസ് 2 എഡിയിലായിരുന്നു.
ജനസംഖ്യ 57,671,400 ആയിരുന്നു (12,366,470 കുടുംബങ്ങൾ).
ഉപ്പ്, ഇരുമ്പ് , മദ്യം എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനവും ഓട്ട് നാണയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ കുത്തകയായിരുന്നു.
മദ്യത്തിന്റെ കുത്തക 98 ബിസി മുതൽ 81 ബിസി വരെയേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ.
ഉപ്പിന്റെയും ഇരുമ്പിന്റെയും കുത്തകയും നീക്കം ചെയ്തുവെങ്കിലും നാണയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണകൂടത്തിന് തന്നെയായിരുന്നു.
വാങ് മാങിന്റെ ഭരണവും ആഭ്യന്തര കലാപവും
റൂസി യിങ് (മരണം 25 എഡി) ചക്രവർത്തിയായപ്പോൾ വാങ് മാങ് കുട്ടിയായ ഭരണാധികാരിക്ക് വേണ്ടി ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു.
ഭരണമൊഴിയാം എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് തനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം നൽകിയ അധികാരമുണ്ടെന്നും ഹാൻ രാജവംശം അവസാനിക്കേണ്ട കാലമായെന്നും ഇദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.
സിൻ രാജവംശം (9–23 എഡി) എന്നായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം സ്വന്തം വംശത്തിന് നൽകിയ പേര്.
‌അടിമത്തം അവസാനിപ്പിക്കുക , ഭൂമി ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും കുടുംബങ്ങൾക്ക് തുല്യമായി വീതിക്കുകയും ചെയ്യുക, പുതിയ കറൻസി നടപ്പിൽ വരുത്തുക മുതലായ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം വരുത്തിയെങ്കിലും ഇവ പരാജയപ്പെട്ടു.
എഡി 3-നും 11-നും ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളും മഞ്ഞനദിയിൽ ചെളിയടിഞ്ഞ് വെള്ളപ്പൊക്കം തടയാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമല്ലാതയതും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന് ഭീഷണിയായി.
മഞ്ഞനദി പുതിയ രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞു.
തെക്കൻ ശാഖ 70 എഡിയോടെ തടയാൻ ഹാൻ എഞ്ചി‌നിയർമാർക്ക് സാധിച്ചു.
വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ വീട് നഷ്ടപ്പെട്ട കർഷകർ നാടോടികളായ കൊള്ളക്കാർക്കൊപ്പം കൂടി.
സൈന്യത്തിന് ഇവരെ തടയാൻ സാധിച്ചില്ല.
ജിൻ ചക്രവർത്തിയുടെ (r. 157–141 ബിസി) പിൻഗാമിയായ ഗെങ്ഷി ചക്രവർത്തി (r. 23–25 എഡി) ഹാൻ രാജവംശം പുനസ്ഥാപിക്കുകയും ചാങ്‘ആൻ ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കുകയും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു.
ചുവന്ന പുരികമുള്ള വിമതർ എന്ന വിഭാഗം ഇദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കുകയും വധിക്കുകയും ലിയു പെൻസി എന്ന പാവച്ചക്രവർത്തിയെ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗെങ്ഷി ചക്രവർത്തിയുടെ സഹോദരൻ ലിയു സിയു (മരണശേഷം ഗുവാങ്‌വു ചക്രവർത്തിയെ ) (r. 25–57 എഡി) ചക്രവർത്തി സ്ഥാനമേൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ഇദ്ദേഹം എഡി 25-ൽ ലുവോയാങ് തലസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി.
27 എഡിയോടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യം ചുവന്ന പുരികമുള്ള വിമതരെ കീഴടക്കുകയും ഇവരുടെ നേതാക്കളെ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
26 മുതൽ 36 എഡി വരെ പ്രാദേശിക യുദ്ധപ്രഭുക്കന്മാരുമായി ഇദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു.
ഇവരിൽ പലരും സ്വയം ചക്രവർത്തി എന്നായിരുന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
ഇവരുടെ തോൽവിക്കുശേഷം ചൈന വീണ്ടും ഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് കീഴിൽ ഒന്നിച്ചു.
ഹാൻ രാജവംശത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തിനുശേഷം വാങ് മാങിന്റെ ഭരണം വരെയുള്ള കാലമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ഹാൻ രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
അവലംബം അടിക്കുറിപ്പുകൾ സ്രോതസ്സുകൾ {{ citation }} : Unknown parameter | authormask= ignored ( | author-mask= suggested) ( help ) (an abridgement of Joseph Needham's work) {{ citation }} :  CS1 maint: multiple names: authors list ( link ) {{ citation }} : | translator= has generic name ( help )
പടിഞ്ഞാറൻ പാത (ചെന്നൈ സബർബൻ റെയിൽവേ)
ചെന്നൈ സബർബൻ റെയിൽവേയുടെ പ്രധാന പാതകളിൽ ഒന്നാണ് പടിഞ്ഞാറൻ പാത.
ചെന്നൈ സെൻട്രൽ അഥവാ ചെന്നൈ ബീച്ചിൽനിന്നും അരക്കോണം വരെ സബർബൻ (എമു) തീവണ്ടികളും ജോലാർപ്പേട്ട് വരെ മെമു തീവണ്ടികളും ഓടുന്നു.
ചെന്നൈ സെൻട്രൽ , ചെന്നൈ ബീച്ച്, എഗ്മോർ എന്നീ തീവണ്ടി നിലയങ്ങളും ചെന്നൈയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രധാന നിലയങ്ങൾ: ചെന്നൈ സെൻട്രൽ - ബേസിൻ പാലം - പെരംബൂർ - വില്ലിവാക്കം - അമ്പത്തൂർ - ആവടി - തിരുവള്ളൂർ - അരക്കോണം - കാട്ട്പാടി - ജോലാർപ്പേട്ട് (213 കിലോമീറ്റർ)
ചെന്നൈ ബീച്ച് - റോയപുരം - വണ്ണാരപ്പേട്ട് - ബേസിൻ പാലം - തിരുത്തണി എന്ന റൂട്ടിലും ചില തീവണ്ടികൾ ഓടുന്നുണ്ട്.
പടിഞ്ഞാറുവടക്കൻ പാത: ചെന്നൈ സെൻട്രൽ - അമ്പത്തൂർ - അരക്കോണം - തിരുപ്പതി (ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്) (151 കിലോമീറ്റർ)
പടിഞ്ഞാറുതെക്കൻ പാത: ചെന്നൈ സെൻട്രൽ - അമ്പത്തൂർ - അരക്കോണം - കാട്ട്പാടി - വേലൂർ (140 കിലോമീറ്റർ)
ചെന്നൈ സെൻട്രലിൽനിന്നും പട്ടാഭിരം, ആവടി, തിരുവള്ളൂർ, അരക്കോണം, തിരുത്തണി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് 89 തീവണ്ടികളും തിരിച്ച് 91 തീവണ്ടികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സമാനമായി ചെന്നൈ ബീച്ചിൽനിന്നും 24 തീവണ്ടികളും തിരിച്ച് 25 തീവണ്ടികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
(ആകെ 229) 33% യാത്രികരാണ് പടിഞ്ഞാറൻ പാത ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കാണുക ചെന്നൈ സബർബൻ റെയിൽവേ തെക്കൻ പാത (ചെന്നൈ സബർബൻ റെയിൽവേ)
പടിഞ്ഞാറൻ വിർജീന്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/West_Virginia
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ മദ്ധ്യ-അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശത്തുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ വിർജീന്യ .
തെക്ക് കിഴക്ക് വിർജീന്യ , തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് കെന്റക്കി , വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഒഹായോ , വടക്ക് കിഴക്ക് പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ , മെരിലാൻ‌ഡ് എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ.
ചാൾസ്റ്റണാണ് തലസ്ഥാനം.
2007 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം 1,812,035 ആണ് ജനസംഖ്യ.
1863 ജൂൺ 20-ന് അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധ കാലത്ത് വിർജീന്യയിൽ നിന്ന് വേർതിരിഞ്ഞ് പടിഞ്ഞാറൻ വിർജീന്യ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായി.
അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തര യുദ്ധകാലത്ത് രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നും കോൺഫെഡറേറ്റ് സംസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് യൂണിയനിൽ ചേർന്ന ഒരേയൊരു സംസ്ഥാനവുമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ വിർജീന്യ.
മുൻഗാമി കാൻസസ് യു.എസ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംസ്ഥാനപദവി ലഭിച്ച ക്രമത്തിൽ 1863 ജൂൺ 20ന് പ്രവേശനം നൽകി (35ആം) പിൻഗാമി നെവാഡ
↑ ↑ 1 2 1 2 Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988 .
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്ര ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/West_Sumatra
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്ര , ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ്.
സുമാത്ര ദ്വീപിലെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തയാി ഈ പ്രവിസ്യ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
2014 ജനുവരിയിലെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഈ പ്രവിശ്യയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 5,098,790 ആയിരുന്നു.
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്ര 12 റീജൻസികളായും ഏഴ് നഗരങ്ങളായും വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ജാവാ പ്രവിശ്യ ഒഴിച്ചാൽ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ മറ്റു പ്രവിശ്യകളെ അപേക്ഷിച്ച് താരതമ്യേന കൂടുതൽ നഗരങ്ങൾ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഇതിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരം പെഡാങ് ആണ്.
പ്രവിശ്യയുടെ അതിരുകളായി വടക്കു വശത്ത് വടക്കൻ സുമാത്രയും (സുമത്തേര ഉത്താര), റിയൂ , ജാംബി എന്നിവ കിഴക്കു ഭാഗത്തും, ബെങ്കുളു തെക്കുകിഴക്കായും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തീരത്തുനിന്നകലെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മെന്താവായ് ദ്വീപുകൾ ഈ പ്രവിശ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രയുടെ ചരിത്രം മിൻങ്കാബൌ ജനങ്ങളുടെ ചരിത്രവുമായി ഇഴപിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ലിമാപുലുഹ് കോട്ടൊ റീജൻസിയെ വലയം ചെയ്തുകിടക്കുന്ന പ്രദേശം മിൻങ്കാബബൌ ജനങ്ങളുടെ ആദ്യ താവളമായിരുന്നുവെന്നാണ്.
ലിമാപുലുഹ് കൊട്ടോ റീജൻസി , സുമാത്രൻ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗവുമായി സന്ധിക്കുന്ന അനേകം വലിയ നദികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനകാലം വരെ കപ്പൽ ഗതാഗതം ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നതുമാണ്.
സുമാത്രായുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിനു നടുവിലായിട്ടാണ് പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രാ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
42,130.82 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ് ഇതിന്റെ ആകെയുള്ള വിസ്തീർണ്ണം.
ഇതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകളിൽ‌ സമതലങ്ങൾ , വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മുതൽ തെക്കുകിഴക്ക് വരെയുളള ബാരിസാൻ മലനിരകളിൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന ഉന്നതങ്ങളായ അഗ്നിപർവ്വത മലനിരകൾ, മെന്റവായി ദ്വീപുകളെന്ന പേരിലറിയപ്പെുന്നതും തീരത്തുനിന്നകലെയുള്ളതുമായ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രയുടെ തീരപ്രദേശം ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തി ന് അഭിമുഖമായുള്ളതും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലുള്ള വടക്കൻ സുമാത്രാ പ്രവിശ്യയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 375 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ തെക്കുകിഴക്കുള്ള ബെങ്കുളു വരെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നതുമാണ്.
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രയിലെ തടാകങ്ങളിൽ മാനിഞ്ച്വ (99.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ), സിങ്കരാക്ക് (130.1 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ), ദിയാറ്റാസ് (31.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ), ദിബാവാ (14.0 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ), തലാംഗ് (5.0 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രയിലെ നദികളിൽ കുരൻജി , അനായി , ഓംബിലിൻ , സുലിക്കി , ആഗാം , സിനാമർ , അരൌ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കെരിൻസി (3,805 മീറ്റർ), മാരാപ്പി (2,891 മീ), സാഗൊ (2,271 മീ.), സിംഗ്ഗലാങ്ങ് (2,877 മീ.), തലക്ക്മൌ (2,912 മീ.), തലാംഗ് (2,572), തണ്ടിക്കാട്ട് (2,438 മീ) എന്നിവ പടിഞ്ഞാറൻ സുമാത്രയിലെ മലനിരകളിലും അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുന്നു.
സസ്യജന്തു ജാലങ്ങൾ
ഇടതൂർന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളുടെ വലിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പ്രവിശ്യയിലെ വനനിരകൾ അപൂർവ്വങ്ങളായ നിരവധി സസ്യജന്തുജാലങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്.
ഇതിൽ റഫ്ലേഷ്യ അർനോൾഡി (ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുഷ്പം), സുമാത്രൻ കടുവ , സിയാമാങ് (ഒരുതരം ആൾക്കുരങ്ങ്), മലയൻ ടാപിർ, സുമാത്രൻ സെറോ, റുസ മാൻ, മലയൻ സൺ ബിയർ, ബോർണിയൻ മേഘപ്പുലി എന്നിവയും നിരവധി പക്ഷികളും ചിത്രശലഭങ്ങളുടേയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
സിബെററ്റ് ദേശീയോദ്യാ നം, കെരിൻസി സെബ്ലാറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും ഈ പ്രവിശ്യയിലുണ്ട്.
അതുപോലെതന്നെ റിംബോ പാന്റി നേച്ചർ റിസർവ്വ് , ബതാംഗ് പലുപുഹ് നേച്ചർ റിസേർവ് , ലംമ്പാ അനായി നേച്ചർ റിസർവ് , ലെംബാ ഹാറൌ നേച്ചർ റിസർവ് , ബംഗ് ഹട്ട ഗ്രാൻഡ് ഫോറസ്റ്റ് പാർക്ക് , ബെറിങ്കിൻ സക്തി നേച്ചർ റിസേർവ് തുടങ്ങി നിരവധി പ്രകൃതിദത്ത കരുതൽ വനങ്ങളും ഈ പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെടുന്നുണ്ട്.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ Khee Giap Tan, Mulya Amri, Linda Low, Kong Yam Tan; Competitiveness Analysis and Development Strategies for 33 Indonesian Provinces, 2013
ബയ്ന്നൗങ്
ബയ്ന്നൗങ് ക്യാവ്ഹ്റ്റിൻ നവ്രഹ്ത ( ബർമ്മീസ് : ဘုရင့်နောင် ကျော်ထင်နော်ရထာ [bəjɪ̰ɰ̃ nàʊɰ̃ tɕɔ̀ tʰɪ̀ɰ̃ nɔ̀jətʰà ] ; Thai : บุเรงนองกะยอดินนรธา , rtgs : Burengnong Kayodin Noratha listen ⓘ ; 16 ജനുവരി 1516 – 10 ഒക്ടോബർ 1581) 1550 മുതൽ 1581 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ മ്യാൻമർ ഭരിച്ചിരുന്ന ടൗങ്കൂ രാജവംശത്തിലെ ഒരു രാജാവായിരുന്നു.
"ബർമ്മയിൽ ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത മനുഷ്യോർജ്ജത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിസ്ഫോടനം" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹത്തിൻറെ 31 വർഷത്തെ ഭരണകാലത്ത്, ആധുനിക മ്യാൻമറിൻറെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളൊടൊപ്പം, ചൈനീസ് ഷാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ, ലാൻ നാ, ലാൻ സാങ്, മണിപ്പൂർ, സിയാം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്ന തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യം ബയ്ന്നൗങ് സംഘടിപ്പിച്ചു.
തൻറെ സാമ്രാജ്യനിർമ്മാണത്തിന്റെ പേരിലാണ് അദ്ദേഹം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് എങ്കിലും, ഷാൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെ ഐരാവഡി താഴ്‌വര ആസ്ഥാനമായുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചതാണ് ബയിനൗങ്ങിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പൈതൃകമായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
1557-1563-ൽ ഷാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കീഴടക്കിയതിനുശേഷം, രാജാവ് ഒരു പുതിയ ഭരണസംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയത് പാരമ്പര്യ ഷാൻ സാവോഫസിന്റെ ശക്തി കുറയ്ക്കുകയും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി ഷാൻ നിയമസംഹിതകൾ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ അപ്പർ ബർമ്മയിലേക്കുള്ള ഷാൻ മിന്നലാക്രമണങ്ങളുടെ ഭീഷണി ഇതോടെ തീർത്തും ഇല്ലാതായി.
1885-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് മേൽക്കോയ്മയിലേയ്ക്കുള്ള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അവസാന പതനം വരെയുള്ള കാലം ബർമീസ് രാജാക്കന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷാൻ നയമാണ് പിന്തുടർന്നിരുന്നത്.
എന്നിരുന്നാലും, തന്റെ വിദൂര സാമ്രാജ്യത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ഈ ഭരണ നയം ആവർത്തിക്കാൻ ബയ്ന്നൗങിന് കഴിഞ്ഞില്ല.
മുമ്പ് പരമാധികാരമുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ ഒരു അയഞ്ഞ ശേഖരമായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സാമന്ത രാജാക്കന്മാർ ടൗങ്കൂ രാജ്യമെന്നതിനേക്കാൾ കക്കാവട്ടി ("സാർവത്രിക ഭരണാധികാരി") എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തോട് കൂറു പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും അവാ രാജ്യവും സിയാമും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം കലാപം നടത്തി.
1599-ഓടെ, എല്ലാ സാമന്ത രാജ്യങ്ങളും കലാപം നടത്തുകയും, ടൗങ്കൂ സാമ്രാജ്യം പൂർണ്ണമായും തകർന്നടിയുകയും ചെയ്തു.
അനവ്രഹ്തയ്ക്കും അലൗങ്പായയ്ക്കും ഒപ്പം ബർമ്മയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് രാജാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായാണ് ബയ്ന്നൗങ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
ആധുനിക മ്യാൻമറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചില സ്ഥലങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അദ്ദേഹം തായ്‌ലൻഡിൽ ഫ്രാ ചാവോ ചനാ സിപ് തിറ്റ് (พระเจ้าชนะสิบทิศ, "പത്തു ദിശകളുടെ ജേതാവ്") എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
മുൻകാലജീവിതം വംശപരമ്പര
യെ ഹ്തുട്ട് (ရဲထွတ်, IPA: [jɛ́ tʰʊʔ ] ) എന്ന പേരിൽ 1516 ജനുവരി 16-ന് മിംഗ്യി സ്വീയുടെയും ഷിൻ മ്യോ മ്യാറ്റിന്റെയും മകനായി ബയ്ന്നൗങ്  ജനിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃത്യമായ വംശപരമ്പര വ്യക്തമല്ല.
രാജാവിന്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് എഴുതിയ രാജവാഴ്ചയുടെ വിപുലമായ ചരിത്രമായ ഹന്തവാഡി ഹ്സിൻബ്യൂഷിൻ അയേദവ്ബൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമകാലിക രേഖകളൊന്നുംതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശപരമ്പരയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നതേയില്ല.
രാജാവിന്റെ മരണത്തിന് ഏകദേശം 143 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അതായത് 1724-ൽ മാത്രമാണ്, ടൗങ്കൂ രാജവംശത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രമായ മഹാ യാസാവിൻ അദ്ദേഹത്തിൻറെ  വംശാവലി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
മഹാ യാസാവിൻ പറയുന്നതുപ്രകാരം, അവാ രാജ്യത്തിന്റെ മുൻ സാമന്ത രാജ്യമായിരുന്ന ടൗങ്കൂവിലെ (ടാങ്കൂ) ഒരു കുലീന  കുടുംബത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.
ടൗങ്കൂവിലെ വൈസ്രോയിമാരായിരുന്ന തരാബ്യ (r. 1440–1446), മിൻഖൌങ് I (r. 1446–1451) എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിതാവിന്റെ പക്ഷത്തുള്ള മുൻഗാമിമാരായിരുന്നു; പിൻയയിലെ രാജാവായ തിഹാതു (r. 1310-1325) പാഗൻ രാജവംശത്തിൽനിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യ രാജ്ഞി മി സൌ യു എന്നിവർ അമ്മയുടെ പക്ഷത്തുള്ള മുൻഗാമികളായിരുന്നു.
അന്നത്തെ ടൗങ്കൂ ഭരണാധികാരി മിംഗ്‌യി ന്യോ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ തബിൻഷ്‌വെഹ്‌തി എന്നിവരുമായും അവരുടെ പൊതു പൂർവ്വികനായ പഖാനിലെ തരബ്യ ഒന്നാമൻ മുഖേന യെ ഹ്തുട്ട് വിദൂരബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.
പിന്നീടുള്ള വൃത്താന്തങ്ങൾ മഹാ യാസാവിലെ വിവരണം ആവർത്തിക്കുന്നു.
മൊത്തത്തിൽ, അപ്പർ ബർമ്മയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മുൻകാലത്തെ പ്രധാന രാജവംശങ്ങളായ അവാ, സാഗെയ്ങ്, മൈൻസെയിംഗ്-പിന്യ, പാഗൻ രാജവംശങ്ങൾ എന്നിവയുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശപരമ്പരയെ വൃത്താന്തങ്ങൾ ഭംഗിയായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
അവലംബം ↑ (Lieberman 2003: 152 ↑ Lieberman 2003: 150–154 ↑ Htin Aung 1967: 117–118 ↑ Thaw Kaung 2010: 102–103 ↑ Thaw Kaung 2010: 118–119 ↑ Thaw Kaung 2010: 102–103
ബരിതു ദേശീയോദ്യാനം
ബരിതു ദേശീയോദ്യാനം ( സ്പാനിഷ് : Parque Nacional Baritú ) വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അർജന്റീനയിലെ സാൾട്ട പ്രോവിൻസിൻറെ വടക്ക് സാന്താ വിക്ടോറിയ ഡിപ്പാർട്ട്‍മെൻറൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനം ബൊളീവിയിലെ താരിജ പ്രവിശ്യയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയ്ക്ക് ഈ രാജ്യത്തിലൂടെ മാത്രമേ റോഡ് മാർഗ്ഗം പ്രവേശിക്കുവാൻ സാധിക്കുകയുള്ളു.
720 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ് അർജൻറീനയിലെ ഈ ഒരേയൊരു ഉഷ്ണമേഖലാ ദേശീയോദ്യാനം.
ചിത്രശാല Spectacled bear.
Bradypus.
Logo of the national park.
ബയോളജിക്കൽ പിഗ്മെന്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Biological_pigment The budgerigar gets its yellow color from a psittacofulvin pigment and its green color from a combination of the same yellow pigment and blue structural color .
The blue and white bird in the background lacks the yellow pigment.
The dark markings on both birds are due to the black pigment eumelanin .
നിശ്ചിത നിറങ്ങൾ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായി ജീവജാലങ്ങൾ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന നിറമുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളാണ് പിഗ്മെന്റുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ബയോക്രോംസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ബയോളജിക്കൽ പിഗ്മെന്റുകൾ.
ബയോളജിക്കൽ പിഗ്മെന്റുകളിൽ സസ്യങ്ങളുടെ നിറങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളുടെ നിറങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചർമ്മം, കണ്ണുകൾ, തൂവലുകൾ, രോമങ്ങൾ, മുടി തുടങ്ങിയ പല ജീവശാസ്ത്ര ഘടനകളിലും ക്രോമാറ്റോഫോറസ് എന്ന പ്രത്യേക കോശങ്ങളിലെ മെലാനിൻ പോലുള്ള വർണ്ണവസ്തുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
ചില ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ, ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആയുസ്സിൽ വർണ്ണവസ്തുക്കൾ വളരെ നീണ്ട കാലയളവിൽ വരെ ഉണ്ടാകുന്നു.
നിറങ്ങളിലെ വർണ്ണവസ്തുക്കൾ ഘടനാപരമായി വ്യത്യസ്തമാണ്.
ഇതിന്റെ എല്ലാ വീക്ഷണകോണുകളും തുല്യമാണ്.
അതേസമയം ഘടനാപരമായ നിറം സാധാരണയായി വിവിധ പാളികളുടെ ഘടനകൾ കാരണം ഒരു നിശ്ചിത പ്രതിഫലനത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ബഹുവർണ്ണങ്ങളുടെ പരിണാമമാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്, ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകളിൽ സാധാരണയായി ഘടനാപരമായ നിറം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും പല ചിത്രശലഭങ്ങൾക്കും വർണ്ണവസ്തുക്കൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കോശങ്ങളുണ്ട്.
ബയോളജിക്കൽ പിഗ്മെന്റുകൾ
തന്മാത്രകൾക്ക് പിഗ്മെന്റ് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്ന ഇലക്ട്രോൺ ബോണ്ട് രസതന്ത്രത്തിനായി സംയോജിത സംവിധാനം കാണുക.
ഹീം / പോർഫിറിൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളത്: ക്ലോറോഫിൽ , ബിലിറൂബിൻ , ഹീമോസയാനിൻ , ഹീമോഗ്ലോബിൻ , മയോഗ്ലോബിൻ പ്രകാശം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്: ലൂസിഫെറിൻ കരോട്ടിനോയ്ഡ് ഹെമറ്റോക്രോംസ് (ആൽഗൽ പിഗ്മെന്റുകൾ, കരോട്ടിനോയിഡുകളുടെ മിശ്രിതവും അവയുടെ ഡെറിവേറ്റീവുകളും) കരോട്ടിനുകൾ : ആൽഫ കരോട്ടിനും ബീറ്റ കരോട്ടിനും , ലൈകോപീൻ , റോഡോപ്സിൻ Xanthophyllസാന്തോഫിൽസ് : കാന്താക്സാന്തിൻ , സിയാക്സാന്തിൻ , ല്യൂട്ടിൻ പ്രോട്ടീനേഷ്യസ്: ഫൈറ്റോക്രോം , ഫൈകോബിലിപ്രോട്ടീനുകൾ , പോളീൻ എനോലേറ്റുകൾ : തത്തകൾക്ക് മാത്രമുള്ള ചുവന്ന വർണ്ണവസ്തുക്കളുടെ ഒരു ക്ലാസ് മറ്റുള്ളവ: മെലാനിൻ , യുറോക്രോം , ഫ്ലേവനോയ്ഡുകൾ സസ്യങ്ങളിലെ വർണ്ണവസ്തുക്കൾ Space-filling model of the chlorophyll molecule.
Anthocyanin gives these pansies their purple pigmentation.
സസ്യങ്ങളിലെ വർണ്ണവസ്തുക്കളുടെ പ്രാഥമിക പ്രവർത്തനം ഫോട്ടോസിന്തസിസ് അഥവാ പ്രകാശസംശ്ലേഷണം ആണ്.
ഇതിനായി പച്ച പിഗ്മെന്റ് ആയ ക്ലോറോഫിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
കൂടാതെ വർണ്ണാഭമായ വർണ്ണവസ്തുക്കൾ കഴിയുന്നത്ര പ്രകാശോർജ്ജം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു.
പരാഗണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പൂക്കളിലേക്ക് പ്രാണികളെ ആകർഷിക്കുന്നതിന് സസ്യങ്ങളിലെ വർണ്ണവസ്തുക്കൾ വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നു.
സസ്യവർണ്ണവസ്തുക്കളിൽ പോർഫിറിൻ , കരോട്ടിനോയിഡുകൾ , ആന്തോസയാനിനുകൾ , ബെറ്റാലെയിനുകൾ തുടങ്ങി നിരവധി തന്മാത്രകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
എല്ലാ ബയോളജിക്കൽ വർണ്ണവസ്തുക്കളിലും പ്രത്യേക തരംഗദൈർഘ്യമുള്ള പ്രകാശം മാത്രം ആഗിരണം ചെയ്യുകയും മറ്റുള്ളവയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കാരണമാകുന്ന പ്രധാന വർണ്ണവസ്തുക്കൾ ഇവയാണ്: ഹരിതകം ഇലകളുടെ കോശങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീക്രിതമായിരിക്കുന്ന ഹരിതകം
സസ്യങ്ങളിലെ പ്രാഥമിക വർണ്ണവസ്തു ആണ് ഹരിതകം അഥവാ ക്ലോറോഫിൽ.
ചെടികളുടെ ആഹാരനിർമ്മാണപ്രവർത്തനമായ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകമാണിത്.
മഞ്ഞ , നീല തരംഗദൈർഘ്യമുള്ള പ്രകാശങ്ങളെ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും ക്ലോറിന്റെ നിറമായ പച്ചയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ക്ലോറോഫില്ലിന്റെ സാന്നിധ്യവും ആധിക്യവും ആണ് സസ്യങ്ങൾക്ക് പച്ച നിറം നൽകുന്നത്.
എല്ലാ കരസസ്യങ്ങൾക്കും പച്ച ആൽഗകൾക്കും ഈ വർണ്ണവസ്തുവിന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങളായ ക്ലോറോഫിൽ എ, ക്ലോറോഫിൽ ബി. എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.
കെൽ‌പ്സ്, ഡയറ്റോമുകൾ, മറ്റ് ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് ഹെറ്ററോകോണ്ടുകൾ എന്നിവയിൽ ക്ലോറോഫിൽ ബി.ക്ക് പകരം ക്ലോറോഫിൽ സി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ചുവന്ന ആൽഗകൾക്ക് ക്ലോറോഫിൽ എ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന് ആവശ്യമായ ഇന്ധനത്തിന് സസ്യങ്ങൾ പ്രകാശത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമിക മാർഗ്ഗമായി എല്ലാ ക്ലോറോഫില്ലുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കരോട്ടിനോയ്ഡ് The orange ring surrounding Grand Prismatic Spring is due to carotenoid molecules, produced by mats of algae and bacteria .
ചുവപ്പ്, ഓറഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ ടെട്രാറ്റെർപെനോയിഡുകൾ ആണ് കരോട്ടിനോയ്ഡുകൾ.
പ്രകാശസംശ്ലേഷണ പ്രക്രിയയിൽ, ഫോട്ടോപ്രൊട്ടക്ഷൻ (സൂര്യപ്രകാശം മൂലമുണ്ടാകുന്ന തന്മാത്രാ നാശത്തെ നേരിടാൻ സസ്യങ്ങളെ സഹായിക്കുന്ന ബയോകെമിക്കൽ പ്രക്രിയയാണ് ഫോട്ടോപ്രോട്ടക്ഷൻ) വഴി സമൃദ്ധമായ പ്രകാശം (സൂര്യപ്രകാശം ആഗിരണം ചെയ്യുന്ന ആക്സസറി പിഗ്മെന്റുകളായി), ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
കൂടാതെ പ്രോട്ടീന്റെ ഘടകങ്ങളായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സസ്യങ്ങളിൽ, അബ്സിസിക് ആസിഡ് എന്ന സസ്യഹോർമോണിന്റെ മുന്നോടിയായി ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സസ്യങ്ങളിൽ പൊതുവേ ആറ് കരോട്ടിനോയിഡുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു: നിയോക്സാന്തിൻ, വയലക്സാന്തിൻ, ആന്തെറാക്സാന്തിൻ, സിയാക്സാന്തിൻ, ല്യൂട്ടിൻ, β- കരോട്ടിൻ.
പഴങ്ങളിലും പച്ചക്കറികളിലും കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞ വർണ്ണവസ്തുവാണ് ല്യൂട്ടിൻ.
ഇത് സസ്യങ്ങളിൽ ധാരാളം അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കരോട്ടിനോയിഡാണ്.
തക്കാളിയുടെ നിറത്തിന് കാരണമാകുന്ന ചുവന്ന വർണ്ണവസ്തുവാണ് ലൈകോപീൻ .
സസ്യങ്ങളിൽ വളരെ കുറച്ചുമാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മറ്റ് കരോട്ടിനോയിഡുകൾ ആണ് ല്യൂട്ടിൻ എപോക്സൈഡ് (പല വുഡി ഇനങ്ങളിലും), ലാക്റ്റുകാക്സാന്തിൻ (ചീരയിൽ കാണപ്പെടുന്നു), ആൽഫ കരോട്ടിൻ (കാരറ്റിൽ കാണപ്പെടുന്നു).
സയനോബാക്ടീരിയയിൽ, കാന്തക്സാന്തിൻ, മൈക്സോക്സാന്തോഫിൽ , സിനെകോക്സാന്തിൻ, എക്കിനെനോൺ തുടങ്ങി നിരവധി കരോട്ടിനോയിഡുകൾ കാണപ്പെടുന്നു.
ഡൈനോഫ്ലാഗെലേറ്റുകൾ പോലുള്ള ആൽഗൽ ഫോട്ടോട്രോഫുകൾ സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയ്ക്ക് ആവശ്യമായ വർണ്ണവസ്തുവായി പെരിഡിനിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
കരോട്ടിനോയിഡുകൾ പ്രകാശസംശേഷണ പ്രവർത്തനകേന്ദ്രങ്ങൾ, സമൃദ്ധമായി പ്രകാശം ലഭ്യമാക്കുന്ന സംയുക്തങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ക്ലോറോഫിൽ-ബൈൻഡിംഗ് പ്രോട്ടീനുകളുമായി സംയുക്തമുണ്ടാക്കുന്നു.
അവ സയനോബാക്ടീരിയയിലെ ഓറഞ്ച് കരോട്ടിനോയ്ഡ് പ്രോട്ടീൻ പോലുള്ള കരോട്ടിനോയ്ഡ് പ്രോട്ടീനുകളും കാണപ്പെടുന്നു.
ആൻതോസയാനിൻ ആൻതോസയാനിൻ അടങ്ങിയ പർപ്പിൾ കോളീഫ്ളവർ
പി‌എച്ച് അനുസരിച്ച് ചുവപ്പ് മുതൽ നീല വരെ കാണപ്പെടുന്ന വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്ന ഫ്ലേവനോയ്ഡ് പിഗ്മെന്റുകളാണ് ആൻതോസയാനിൻ.
(യഥാർത്ഥത്തിൽ "ഫ്ലവർ ബ്ലൂ") എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്ര അളവിൽ ഇല്ലെങ്കിലും സസ്യങ്ങളുടെ എല്ലാ ടിഷ്യൂകളിലും ഇലകൾ, ചെടികളുടെ തണ്ട്, വേരുകൾ, പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിറം നൽകുന്നതിനായി ഇവ കാണപ്പെടുന്നു.
പല ഇനങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെ ദളങ്ങളിലാണ് ആന്തോസയാനിനുകൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.
ബ്ലൂബെറി, റാസ്ബെറി , ബ്ലാക്ക് റൈസ്, ബ്ലാക്ക് സോയ്ബീൻ തുടങ്ങിയ സസ്യാഹാരങ്ങളിൽ ധാരാളമായി ആൻതോസയാനിൻ കാണപ്പെടുന്നു.
ശരത്കാലത്ത് കാണപ്പെടുന്ന ഇലകളുടെ നിറത്തിന് കാരണം ആൻതോസയാനിൻ ആണ്.
ബെറ്റാലെയ്ൻ Bougainvillea bracts get their color from betalains
ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ പിഗ്മെന്റുകൾ ആണ് ബെറ്റാലെയ്ൻ.
ആന്തോസയാനിനുകളെപ്പോലെ അവ വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്നവയാണ്, പക്ഷേ ആന്തോസയാനിനുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി അവ ടൈറോസിനിൽ നിന്ന് സംശ്ലേഷണം ചെയ്യുന്നു.
ഈ തരം പിഗ്മെന്റുകൾ കാരിയോഫില്ലേലുകളിൽ ( കള്ളിച്ചെടിയും അമരാന്തും ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ, മാത്രമല്ല ആന്തോസയാനിനുകളുള്ള സസ്യങ്ങളിൽ ഇവ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.