smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഹൈഡ്രജന്റെ സംയുക്തങ്ങളെ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ എന്ന് വിളിക്കാമെങ്കിലും പലപ്പോഴും അയഞ്ഞ തലത്തിലാണീ വാക്കിന്റെ ഉപയോഗം.
ഹൈഡ്രജൻ ഋണ ചാർജ് കൈവരിക്കുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ H − എന്ന് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആനയോൺ ആകുമ്പോൾ, കൂടുതൽ വിദ്യുത് ധനമായ മൂലകങ്ങളുമായി സംയുക്തങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എന്നീ സന്ദർഭങ്ങളിലാണ് "ഹൈഡ്രൈഡ്" എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.
1916 ൽ ഗിൽബേർട്ട് എൻ. ലൂയിസാണ് ഗ്രൂപ്പ് I, ഗ്രൂപ്പ് II എന്നിവയുടെ ലവണ-സമാന ഹൈഡ്രൈഡുകളിൽ ഹൈഡ്രൈഡ് ആനയോണിന്റെ സാധ്യതയെ പറ്റിയുള്ള ആശയം മുന്നോട്ട് വച്ചത്, ഉരുകിയ ലിഥിയം ഹൈഡ്രൈഡിനെ (LiH) വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണം നടത്തി ആനോഡിൽ ഹൈഡ്രജനെ ഉല്പാദിപ്പിച്ച് 1920 ൽ മോയെർ ഇത് വിവരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹൈഡ്രജന് കുറഞ്ഞ വിദ്യുത് ഋണതയായതിനാൽ ഗ്രൂപ്പ് I, ഗ്രൂപ്പ് II എന്നിവയുടെ ഹൈഡ്രൈഡുകളിലല്ലാതെ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടാക്കുന്നതാണ്.
പോളിമെറിക്ക് ആയ BeH 2 , ഗ്രൂപ്പ് II ഹൈഡ്രൈഡ്, ഇതിനൊരപവാദമാണ്.
ലിഥിയം അലൂമിനിയം ഹൈഡ്രൈഡിലെ AlH − 4 ആനയോണിൽ ഹൈഡ്രിക്ക് കേന്ദ്രങ്ങൾ Al(III) ഉമായി നന്നായി ചേർന്ന രീതിയിലാണ്.
ഏതാണ്ട് എല്ലാ പ്രധാന ഗ്രൂപ്പ് മൂലകങ്ങളുമായും ഹൈഡ്രൈഡുകൾ രൂപപ്പെടാമെങ്കിലും ഉണ്ടാകുന്ന സംയുക്തങ്ങളുടെ എണ്ണം കാര്യമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, ഏതാണ്ട് നൂറിൽ കൂടുതൽ ബൈനറി ബോറെയ്ൻ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ ഉള്ളതായി അറിയുമ്പോൾ ആകെ ഒരു ബൈനറി അലൂമിനിയം ഹൈഡ്രൈഡ് മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
വലിയ കോമ്പ്ലക്സുകൾ ഉള്ളതായി അറിയാമെങ്കിലും ബൈനറി ഇൻഡിയം ഹൈഡ്രഡ് ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.
പ്രോട്ടോണുകളും അമ്ലങ്ങളും
ഇലക്ട്രോൺ നീക്കപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനമായ ഓക്സീകരണം ഹൈഡ്രജനിൽ നടക്കുമ്പോൾ ഔപചാരികമായി H + രൂപപ്പെടുന്നു, ഇലക്ട്രോണൊന്നുമില്ലാതെ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമുള്ള അണുകേന്ദ്രമാണ് ഇത്.
അതുകൊണ്ടാണ്ട് H + നെ പലപ്പോഴും പ്രോട്ടോൺ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.
അമ്ലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങളുടെ കേന്ദ്രഭാഗമാണ് ഇത്.
ബ്രോൺസ്റ്റെഡ്-ലോറി (Bronsted-Lowry) സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അമ്ലങ്ങളെന്നാൽ പ്രോട്ടോൺ ദാതാക്കളും ക്ഷാരങ്ങളെന്നാൽ പ്രോട്ടോൺ സ്വീകർത്താക്കളുമാണ്.
ഇലക്ട്രോണുകളോടെയുള്ള മറ്റ് അണുക്കളും തന്മാത്രകളുമുള്ള ലായനികളിലും അയോണിക പരലുകളിലും വെറും പ്രോട്ടോൺ മാത്രമായ H + ന് നിലനിൽപ്പില്ല.
ഉന്നത താപനിലകളിലുള്ള പ്ലാസ്മ അവസരങ്ങളിലല്ലാത്ത ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ അണുക്കളുടേയും തന്മാത്രകളുടേയും ഇലക്ട്രോൺ മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രോട്ടോണുകൾ വേർപെടുത്താനും സാധിക്കില്ല, അവ അവിടെ പറ്റിച്ചേർന്നു തന്നെ കിടക്കും.
എന്നാൽ മറ്റ് പദാർത്ഥളുടെ മേൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന ധന ചാർജോടെയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോണിനെ 'പ്രോട്ടോൺ' എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു വരുന്നു, അതു പോലെ സ്വതന്ത്രമായി കിടക്കുന്ന പ്രോട്ടോണുകളെ " H + " എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ലായനിയിൽ "നഗ്ന പ്രോട്ടോൺ" എന്ന് വിവരിക്കുന്നതിനു പകരം ജലീയമായ അമ്ല ലായനികൾ ഭാവനാപരമായ "ഹൈഡ്രോണിയം അയോൺ" ( H 3 O + ) ഉണ്ടെന്ന രീതിയിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
അങ്ങനെയെങ്കിലും ലായനിയിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോണുകൾ H 9 O + 4 പോലെയുള്ള ക്ലസ്റ്ററുകൾ ക്രമീകരക്കപ്പെടുകയാണെന്നാണ് മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നത്.
ജലം മറ്റ് ലായനികളിൽ ചേരുമ്പോഴാണ് മറ്റ് ഒക്സോണിയം അയോണുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്.
ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന അയോണുകളിലൊന്നാണ് H + 3 , ഇത് പ്രോട്ടോണീകരിക്കപ്പെട്ട തന്മാത്ര ഹൈഡ്രജൻ അല്ലെങ്കിൽ ത്രയാണു ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോൺ (triatomic hydrogen cation) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഐസോടോപ്പുകൾ
പ്രകൃത്യാ ഹൈഡ്രജന്റെ മൂന്ന് ഐസോടോപ്പുകൾ കാണപ്പെടുന്നു 1 H , 2 H , 3 H എന്നിവയാണവ.
4 H മുതൽ 7 H വരെയുള്ള അസ്ഥിരങ്ങളായ ഐസോടോപ്പുകൾ പരീക്ഷണ ശാലകളിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവയൊന്നും പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
1 H : ഇതാണ് ഹൈഡ്രജന്റെ സർവ്വസാധാരണമായ ഐസോടോപ്പ്, 99.98 ശതമാനത്തിൽ കൂടുതൽ ഇതാണുള്ളത്.
അണുകേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമുള്ളതിനാൽ പ്രോട്ടിയം എന്ന് പേര് നൽകപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവെ ആ പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടാറില്ല.
2 H : മറ്റൊരു സ്ഥിരതയുള്ള ഐസോടോപ്പാണിത്, ഡ്യൂട്ടീരിയം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോണും ഒരു ന്യൂട്രോണുമാണുള്ളത്.
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏതാണ്ടെല്ലാം ഡ്യൂട്ടീരിയവും മഹാവിസ്ഫോടന സമയത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും മാറ്റമൊന്നും കൂടാതെ നിലനിന്നവയാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.
റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ളതല്ല ഡ്യൂട്ടീരിയം അതുകൊണ്ട് തന്നെ വിഷമയമായ അപായ സാധ്യതയുമില്ല.
ഡ്യൂട്ടീരിയം അടങ്ങിയ തന്മാത്രകളാൽ സമ്പുഷ്ടമായ ജലത്തെ ഘനജലം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ഡ്യൂട്ടീരിയവും അതിന്റെ സംയുക്തങ്ങളും റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ളവയല്ലെന്ന് നിലയിൽ രാസപരീക്ഷണങ്ങളിലും 1 H -എൻ.
എം.ആർ. സ്പെട്രോസ്കോപ്പിയിൽ ആവശ്യമായ ലായകങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ആണവ നിലയങ്ങളിൽ ന്യൂട്രോൺ മോഡറേറ്റർ ആയും തണുപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദാർത്ഥമായും ഘനജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
വാണിജ്യമായ അണുസംയോജനങ്ങൾക്കുള്ള ഇന്ധനവുമാണ് ഡ്യൂട്ടീരിയം.
3 H : അണുകേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോണും രണ്ട് ന്യൂട്രോണുകളും ഉള്ള ഇത് ട്രിഷീയം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ള ഇത് 12.32 വർഷം അർദ്ധായുസ്സോടെ ബീറ്റ ക്ഷയം വഴി ഹീലിയം-3 ആയി ക്ഷയിക്കുന്നു.
അന്തരീക്ഷത്തിലെ വാതകങ്ങാൾ കോസ്മിക് കിരണങ്ങളുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതു മൂലം ചെറിയ തോതിൽ ട്രിഷീയം പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ആണവായുധങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലും ട്രിഷീയം ഉണ്ടാകുന്നു.
അണുസംയോജനങ്ങളിൽ, ഭൗമരസതന്ത്രത്തിൽ ട്രെയ്സർ ആയി, സ്വയം-ഊർജ്ജവൽകൃതമായ പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങളിൽ എന്നിവയിലെല്ലാം ഇത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
റേഡിയോലേബൽ പോലെയുള്ള രാസപരവും ജൈവപരവുമായ ലേബൽ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ട്രിഷീയം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ നാമങ്ങൾ ഹൈഡ്രജന്റെ ഐസോടോപ്പുകൾക്കേ ഉള്ളൂ.
റേഡിയോ ആക്റ്റിവിറ്റിയുടെ ആദ്യകാല പഠനങ്ങളിൽ റേഡിയോ ആക്റ്റിവതയുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾക്ക് വ്യത്യസ്ത നാമങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു, അതിൽ ഡ്യൂട്ടീരിയം, ട്രീഷിയം എന്നിവയുടേതല്ലാതെ മറ്റ് നാമങ്ങളൊന്നും നിലവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.
ഡ്യൂട്ടീരിയം, ട്രീഷിയം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ 2H, 3H എന്നിങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പകരം യഥാക്രമം D, T എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, അതേ സമയം P എന്നത് ഫോസ്ഫറസിനെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ പ്രോട്ടിയത്തെ കുറിക്കാൻ P ഉപയോഗിക്കാറില്ല.
2H, 3H എന്നീ സൂചകങ്ങളക്കാണ് മുൻഗണനയെങ്കിലും ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് പ്യുർ ആന്റ് അപ്ലൈഡ് കെമിസ്ട്രിയുടെ നാമകരണ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം ആവശ്യാനുസരണം D, T, 2H, 3H എന്നിവയിലേതും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
ചരിത്രം കണ്ടുപിടിത്തവും ഉപയോഗവും
1671 ൽ റോബർട്ട് ബോയൽ ഇരുമ്പ് തരികളും നേർപ്പിച്ച അമ്ലവും തമ്മിലുള്ള പ്രവർത്തനം കണ്ടെത്തുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഹൈഡ്രജൻ വാതകം സ്വതന്ത്രമാകുന്ന പ്രതിപ്രവർത്തനമായിരുന്നു അത്.
1766-ൽ, ഹെൻഡ്രി കാവൻഡിഷാണ് ഹൈഡ്രജനൻ പ്രത്യേക വസ്തുവാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്, ലോഹ-അമ്ല പ്രതിപ്രവർത്തനം വഴി വരുന്ന വാതകത്തെ അദ്ദേഹം "കത്തുന്ന വായു" എന്നർത്ഥം വരുന്ന "phlogiston" എന്നാണ് വിളിച്ചത്, ശേഷം 1781 ൽ ഈ വാതകം കത്തിച്ചാൽ ജലം ലഭിക്കും എന്നും കണ്ടെത്തി.
ഇക്കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഹൈഡ്രജനെ ഒരു മൂലകമെന്ന രീതിയിൽ കണ്ടുപിടിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി ഹെൻഡ്രി കാവൻഡിഷിന്റെ പേരിലാണ്.
1783 ൽ ആന്റോണെ ലാവോഷിയറാണ് ഇതിന് ഹൈഡ്രജനെന്ന നാമം നൽകിയത്.
ഹൈഡ്രോജിനിയം (hydrogenium', hydro: "ജലം", genes: "ഉണ്ടാക്കുന്നത്") എന്ന ഗ്രീക്ക് പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഹൈഡ്രജൻ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം.
ഹൈഡ്രജൻ കത്തിച്ചാൽ ജലം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന കാവെൻഡിഷിന്റെ പരീക്ഷണം ലവോഷിയറും ലാപ്ലേസും ആവർത്തിക്കുകയുണ്ടായി, അതുപ്രകാരമായിരുന്നു ആ പേര് നൽകപ്പെട്ടത്.
റീജനറേഷൻ കൂളിങ്ങ് സങ്കേതം വഴി 1898 ൽ ജെയിംസ് ഡീവാറാണ് ആദ്യമായി ഹൈഡ്രജനെ ദ്രവീകരിച്ചത്, വാക്വം ഫ്ലാസകും അതേ സമയത്താണ് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയത്.
തൊട്ടടുത്ത വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം ഖര ഹൈഡ്രജനും ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
1931 ഡിസംബറിൽ ഹരോൾഡ് യൂറേയ് ഡ്യൂട്ടീരിയം കണ്ടെത്തി, 1934 ൽ ഏണസ്റ്റ് റൂഥർഫോർഡ്, മാർക്ക് ഓലിഫാന്റ്, പോൾ ഹാർടെക്ക് എന്നിവർ ചേർന്ന് ട്രീഷിയം വേർതിരിച്ചു.
ജലത്തിൽ സാധാരണ ഹൈഡ്രജൻ മൂലകങ്ങൾക്ക് പകരം ഡ്യൂട്ടീരിയം ഉള്ള ഖനജലം 1932 ൽ യൂറേയുടെ സംഘം കണ്ടെത്തി.
1806 ൽ ഫ്രാൻസിസ് ഡി റിവാസ് ഹൈഡ്രന്റേയും ഓക്സിജന്റേയും മിശ്രിതം ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അന്തർദഹന യന്ത്രം നിർമ്മിച്ചു.
1819 ൽ എഡ്‌വാർഡ് ഡാനിയേൽ കാർക്ക് ഹൈഡ്രജൻ വാതകത്തിന്റെ ബ്ലോപൈപ്പ് കണ്ടുപിടിച്ചു.
1823 ൽ ഡോബെറിനറുടെ വിളക്കും ലൈംലൈറ്റും കണ്ടുപിടിക്കുകയുണ്ടായി.
1783 ൽ ജാക്വെസ് ചാൾസാണ് ആദ്യമായി ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ച ബലൂൺ നിർമ്മിച്ചത്.
1852 ൽ ഹെന്രി ഗിഫ്ഫാർഡ് ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ച ആകാശ നൗക കണ്ടുപിടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി ഉപയോഗപ്രദമായ വായു സഞ്ചാരം സാധ്യമായി.
ജർമ്മൻ പ്രഭുവായിരുന്ന ഫെർഡിനാൻഡ് വോൺ സെപ്പിലിൻ ഈ ആശയത്തിന് കൂടുതൽ പ്രോൽസാഹനം നൽകി; ശേഷം ഇത് സെപ്പിലിൻസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു; 1900 ലാണ് ഈ രീതിയിൽ ആദ്യമായി യാത്രസഞ്ചാരം നടത്തിയത്.
1910 മുതൽ പതിവ് പറക്കൽ സേവനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, 1914 ഓഗസ്റ്റിൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം പൊട്ടിപുറപ്പെടുന്നത് വരെ വലിയ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ 35,000 യാത്രക്കർ അതുവഴി യാത്ര നടത്തിയിരുന്നു.
യുദ്ധകാലത്ത് ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിച്ച് പൊങ്ങിയ ആകാശനൗകകൾ നിരീക്ഷണ തട്ടുകളായും ബോംബ് വർഷിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഹൈഡ്രജൻ സാധാരണ താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും നിറമോ മണമോ രുചിയോ ഇല്ലാത്ത വാതകമാണ്.
രണ്ടണുക്കൾ ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന്‌ H 2 തന്മാത്രകളായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
സ്വയം കത്തുന്ന വാതകമാണിത്.
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം ഹൈഡ്രജൻ അണുക്കളുടെ സംയോജനത്തിൽ നിന്നുമാണ് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്‌.
പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂലകമാണ് ഹൈഡ്രജൻ.
ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം
ഹൈഡ്രജന്റെ ഇലക്ട്രോണ് വിന്യാസം 1s 1 ആണ്.
ഏകബലാങ്ക സ്വഭാവം കാരണം,ഇതിനെ ഒന്നാം ഗ്രൂപ്പിൽ( ആൽക്കലി ലോഹങ്ങൾ ) ഉൾപ്പെടുത്താം.
എന്നാൽ,ഒരു ഇലക്ട്രോൺ കിട്ടിയാൽ, ഉൽകൃഷ്ട വാതകമാവുമെന്നതിനാൽ, ഇതിനെ ഹാലജനുകൾക്കൊപ്പവും ഉൾപ്പെടുത്താനാവും.
ഹൈഡ്രജന് പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ഐസോടോപ്പുകളുണ്ട്.
പ്രോട്ടിയം, ഡ്യൂട്ടിരിയം, ട്രൈറ്റിയം എന്നിവയാണവ.
ന്യൂട്രോണുകളുടെ എണ്ണത്തിലാണ് ഇവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.
പ്രോട്ടിയം
ഇതിന്റെ അണുസംഖ്യയും അണുഭാരവും 1 ആണ്.
പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഹൈഡ്രജനിൽ‍ 99.985% പ്രോട്ടിയം കാണപ്പെടുന്നു.
ഡ്യൂട്ടിരിയം
ഹെവി ഹൈഡ്രജൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇതിന്റെ പ്രതീകം 1 H 2 അല്ലെങ്കിൽ D ആണ്.
ട്രീറ്റിയം
ഇതിന്റെ അണുസംഖ്യ 1-ഉം അണുഭാരം 3-ഉം ആണ്.
ഇതിന്റെ പ്രതീകം 1 H 3 അല്ലെങ്കിൽ T ആണ്.
ഈ ഐസോടോപ്പ് റേഡിയോ ആക്റ്റീവ് ആണ്.
അർധായുസ്സ് 12.32 വർഷം.
അണുഭാരം 4 മുതൽ 7 വരെയുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾ പരീക്ഷണശാലയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അവയെല്ലാം വളരെ അസ്ഥിരങ്ങളാണ്.
↑ 286 kJ/mol: energy per mole of the combustible material (hydrogen) അവലംബം മൂലകങ്ങളുടെ ആവർത്തനപ്പട്ടിക H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og ക്ഷാരലോഹങ്ങൾ ക്ഷാരീയമൃത്തികാലോഹങ്ങൾ ലാന്തനൈഡുകൾ ആക്റ്റിനൈഡുകൾ സംക്രമണ ലോഹങ്ങൾ മറ്റു ലോഹങ്ങൾ അർദ്ധലോഹങ്ങൾ അലോഹങ്ങൾ ഹാലൊജനുകൾ ഉൽകൃഷ്ട വാതകങ്ങൾ രാസസ്വഭാവം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ലാത്ത മൂലകങ്ങൾ
ടെലിവിഷൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Television ബ്രാൺ HF 1 ടെലിവിഷൻ , ജർമ്മനി , 1959
ഒരു ടെലിവിഷൻ സംപ്രേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും വിദ്യുത്കാന്ത തരംഗരൂപത്തിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്ന വിവരങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് അവയെ വീണ്ടും ചിത്രങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളും ആയി മാറ്റാനുപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണമാണ് ടെലിവിഷൻ .
സ്കോട്ടിഷ് എഞ്ചിനീയർ ആയ ജോൺ ലോഗി ബേർഡ് ആണ്‌ ടെലിവിഷൻ കണ്ടുപിടിച്ചത്.
ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യം ടെലിവിഷൻ സം‌പ്രേഷണം ചെയ്തുതുടങ്ങിയത് ദൂരദർശൻ ആണ്.
ഒരു ടെലിവിഷന്റെ പ്രധാനഭാഗങ്ങൾതാഴെ പറയുന്നു...
ട്യൂണർ R.F ആംപ്ലിഫയർ മിക്സർ I.F ആംപ്ലിഫയർ വീഡിയോ സെക്ഷൻ ആഡിയോ സെക്ഷൻ പിക്ചർ ട്യൂബ് പവർ സപ്ലെ ട്യൂണർ
ടി.വി യുടെ ആന്റിന സ്വീകരിക്കുന്ന വൈദ്യുതകാന്തിക തരംഗങ്ങളിൽ ധാരാളം ചാനലുകളുടെ സിഗ്നലുകൾ ഉണ്ടാകും.
അതിൽ നിന്ന് ആവശ്യമായ ചാനലിനെ മാത്രം വേർതിരിച്ചെടുക്കാനാണ് ട്യൂണർ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
R.F ആംപ്ലിഫയർ
ആന്റിന സ്വീകരിച്ച വൈദ്യുതകാന്തിക തരംഗങ്ങളുടെ തീവ്രത വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ പിന്നീട് ആ തരംഗങ്ങളിൽ നിന്നു ശബ്ദ-ചിത്ര വിവരങ്ങൾ ശരിയായി വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ.
അതിനു വേണ്ടി തരംഗങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച ഉടനെ തന്നെ ആംപ്ലിഫൈ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
ഇതാണ് R.F (Radio Frequency)ആംപ്ലിഫയറിന്റെ ധർമ്മം.
മിക്സർ
ഉയർന്ന ആവ്യത്തിയിലുള്ള തരംഗങ്ങളായാണ് ടെലിവിഷൻ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നത്.
ഓരോ ചാനലുകളും വ്യത്യസ്തമായ ആവ്യത്തിയുമാണ് സംപ്രേഷണത്തിനു ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ടു കാര്യക്ഷമമായി വൈദ്യുതകാന്തികതരംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവരം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനു വേണ്ടി സ്വീകരിച്ച തരംഗങ്ങളുടെ ആവ്യത്തി കൂറച്ചതിനുശേഷമാണ് തരംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നത്.
ഇങ്ങനെ തരംഗങ്ങളുടെ ആവ്യത്തിയിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്ന ജോലിയാണ് മിക്സർ ചെയ്യുന്നത്.
ആന്റിന സ്വീകരിച്ച തരംഗങ്ങളെയും ടെലിവിഷൻ സെറ്റിനകത്തുള്ള ഒരു ഓസിലേറ്റർ (Local Oscillator) നിർമ്മിക്കുന്ന തരംഗങ്ങളെയും തമ്മിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയാണ് (mixing) മിക്സർ ചെയ്യുന്നത്.
ഇതിന്റെ ഫലമായി ലഭിക്കുന്ന (പൂതിയ തരംഗത്തിന്റെ ആവ്യത്തി മറ്റു രണ്ടു തരംഗങ്ങളുടെയും വ്യത്യാസമായിരിക്കും)തരംഗത്തിനെ I.F (Intermediate Frequency) എന്നു പറയുന്നു.
ഈ I.F തരംഗത്തിൽ നിന്നാണ് ശബ്ദ-ചിത്ര വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നത്.
I.F ആംപ്ലിഫയർ
മിക്സറിൽ നിന്നു കിട്ടുന്ന I.F തരംഗങ്ങളുടെ തീവ്രത വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ അവയിൽ നിന്നും വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ.
ഈ ധർമ്മം നിർവഹിക്കുകയാണ് I.F ആംപ്ലിഫയർ ചെയ്യുന്നത്.
വീഡിയോ സെക്ഷൻ
ഒരു മോണോക്രോം (ബ്ലാക്ക് വൈറ്റ്) ടെലിവിഷൻ സിഗ്നലിൽ ബ്രൈറ്റ്നസ് , ഹൊറിസോണ്ടൽ സിങ്ക് ,വെർട്ടിക്കൽ സിങ്ക് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങളാണ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
ഇവയെ വേർതിരിച്ചെടുക്കുക, ആംപ്ലിഫൈ ചെയ്യുക അതിനുശേഷം ദൃശ്യവത്കരിക്കാനായി പിക്ചർ ട്യൂബിൽ കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് വീഡിയോ സെക്ഷൻ ചെയ്യുന്നത്.
ചിത്ര വിവരങ്ങളെ ആംപ്ലിറ്റ്യൂഡ് മോഡൂലേഷൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അവയെ ഡീമോഡൂലേറ്റു ചെയ്യുന്നതിനായി ഡയോഡ് ഡിറ്റക്ടർ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
ഡയോഡൂ ഡിറ്റക്ടറിൽ നിന്നു കിട്ടുന്ന ചിത്ര വിവരങ്ങൾ തീവ്രത കുറഞ്ഞവയായതുകൊണ്ട് അവയെ ആദ്യം ആംപ്ലിഫൈ ചെയ്യുന്നു, അതിനുശേഷം പിക്ചർട്യൂബിൽ നല്കി ദൃശ്യവത്കരിപ്പിക്കുന്നു.
ഹോറിസോണ്ടൽ സിങ്ക് ,വെർട്ടിക്കൽ സിങ്ക് എന്നീ സിഗ്നലുകളുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ചിത്രത്തിനെ യഥാസ്ഥാനത്തിൽ പിക്ചർട്യൂബിൽ കാണിക്കുന്നത്.
ഓഡിയോ സെക്ഷൻ
ശബ്ദ വിവരങ്ങളെ ഫ്രീക്വൻസി മോഡുലേഷൻ ചെയ്താണ് സംപ്രക്ഷണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
അതിനാൽ അവയെ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി ഫ്രീക്വൻസി ഡീമോഡുലേഷൻ എന്ന പ്രക്രിയ ചെയ്തതിനുശേഷം, ആംപ്ലിഫൈ ചെയ്ത് ലൗഡ് സ്പീക്കറിൽ കൊടുക്കുന്നു.
അങ്ങനെ ശബ്ദം പുനർ നിർമ്മിക്കുന്നു പിക്ചർ ട്യൂബ്
വീഡിയോ സെക്ഷനിൽ നിന്നു വരുന്ന ബ്രൈറ്റ്നസ് വിവരങ്ങളെ ദൃശ്യവത്കരിക്കാനാണ് പിക്ചർ ട്യൂബ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
പിക്ചർ ട്യൂബിന്റെ പ്രധാനഭാഗങ്ങൾ ഇലക്ട്രോൺ ഗൺ, ഫോക്കസിങ് ആനോഡ്, ഫോസ്ഫറസ് സ്ക്രീൻ എന്നിവയാണ്.
വീഡിയോ സെക്ഷനിൽ നിന്നും വരുന്ന ബ്രൈറ്റ്നസ് സിഗ്നലിനെ പിക്ചർ ട്യൂബിന്റെ ഇലക്ട്രോൺ ഗണ്ണിൽ നല്കുകയും അങ്ങനെ ദൃശ്യം പൂനർ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
പവർ സപ്ലൈ
ടി.വി ക്കു നേർധാരാവൈദ്യുതിയാണ് ആവശ്യം.
അതുകൊണ്ട് മെയിൻ സപ്ലൈയിൽ നിന്നും വരുന്ന പ്രത്യാവർത്തിധാര വൈദ്യൂതിയെ സ്റ്റെപ്പ്ഡൌൺ ചെയ്ത്, റെക്ടിഫൈ ചെയ്തു നേർധാരാവൈദ്യുതിയാക്കി മാറ്റുന്നു.
ഇതിനെ പിക്ചർ ട്യൂബ് ഒഴികെ ​എല്ലാഭാഗത്തും നൽകുന്നു.
പിക്ചർ ട്യുബ് ഒരു കാഥോഡ് റേ ട്യൂബ് (CRT) ആയതുകൊണ്ട് അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിനു സാധാരണയായി വളരെ ഉയർന്ന നേർധാരാവൈദ്യുതി വോൾട്ടേജ് ആവശ്യമാണ്.
സാധാരണ ഒരു മോണോക്രോം പിക്ചർ ട്യൂബിനു 15kV വോൾട്ടേജ് വേണ്ടിവരും.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ടെലിവിഷൻ at Curlie
ഫലകം:Lists of TV programs by country മറ്റ് വെബ് സൈറ്റുകൾ Early Television Foundation and Museum Television's History — The First 75 Years Archived 2013-06-25 at the Wayback Machine The Encyclopedia of Television Archived 2013-10-06 at the Wayback Machine at the Museum of Broadcast Communications MZTV Museum of Television Archived 2007-05-13 at the Wayback Machine Some of the rarest sets in America
Libya , officially the State of Libya , is a country in the Maghreb region of North Africa .
It borders the Mediterranean Sea to the north, Egypt to the east , Sudan to the southeast , Chad to the south , Niger to the southwest , Algeria to the west , and Tunisia to the northwest , as well as maritime borders with Greece , Italy and Malta to the north.
Libya comprises three historical regions: Tripolitania , Fezzan , and Cyrenaica .
With an area of almost 1.8 million കി.m 2 (700,000 ച മൈ) , it is the fourth-largest country in Africa and the Arab world , and the 16th-largest in the world .
Libya claims 32,000 square kilometres of southeastern Algeria, south of the Libyan town of Ghat .
The country's official religion is Islam , with 96.6% of the Libyan population being Sunni Muslims .
The official language of Libya is Arabic , with vernacular Libyan Arabic being spoken most widely.
The majority of Libya's population is Arab .
The largest city and capital, Tripoli , is located in northwestern Libya and contains over a million of Libya's seven million people.
Libya has been inhabited by Berbers since the late Bronze Age as descendants from Iberomaurusian and Capsian cultures.
In classical antiquity, the Phoenicians established city-states and trading posts in western Libya, while several Greek cities were established in the East.
Parts of Libya were variously ruled by Carthaginians , Numidians , Persians , and Greeks before the entire region becoming a part of the Roman Empire .
Libya was an early centre of Christianity .
After the fall of the Western Roman Empire , the area of Libya was mostly occupied by the Vandals until the 7th century when invasions brought Islam to the region.
From then on, centuries of Arab migration to the Maghreb shifted the demographic scope of Libya in favour of Arabs .
In the 16th century, the Spanish Empire and the Knights of St John occupied Tripoli until Ottoman rule began in 1551 .
Libya was involved in the Barbary Wars of the 18th and 19th centuries.
Ottoman rule continued until the Italo-Turkish War , which resulted in the Italian occupation of Libya and the establishment of two colonies, Italian Tripolitania and Italian Cyrenaica (1911–1934), later unified in the Italian Libya colony from 1934 to 1943.
During World War II , Libya was an area of warfare in the North African Campaign .
The Italian population then went into decline.
Libya became independent as a kingdom in 1951.
A bloodless military coup in 1969 , initiated by a coalition led by Colonel Muammar Gaddafi , overthrew King Idris I and created a republic .
Gaddafi was often described by critics as a dictator , and was one of the world's longest serving non-royal leaders, ruling for 42 years.
He ruled until being overthrown and killed during the 2011 Libyan Civil War , which was part of the wider Arab Spring , with authority transferred to the National Transitional Council then to the elected General National Congress .
Since 2011, Libya has been involved in a political and humanitarian crisis , and by 2014, two rival authorities claimed to govern Libya, which led to a second civil war , with parts of Libya split between the Tobruk and Tripoli-based governments as well as various tribal and Islamist militias.
The two main warring sides signed a permanent ceasefire in 2020, and a unity government took authority to plan for democratic elections, though political rivalries continue to delay this.
In March 2022, the House of Representatives ceased recognising the Government of National Unity and proclaimed an alternative government, the Government of National Stability (GNS).
Both governments have been functioning simultaneously since then, which has led to dual power in Libya.
The international community continues to recognise the unity government as the legitimate government of the country.
Libya is a developing country ranking 92nd by HDI, the highest score in mainland Africa, and has the 10th-largest proven oil reserves in the world.
Libya is a member of the United Nations , the Non-Aligned Movement , the African Union , the Arab League , the Organisation of Islamic Cooperation , and OPEC .
Archaeological site of Sabratha , Libya
The origin of the name "Libya" first appeared in an inscription of Ramesses II , written as rbw in hieroglyphic.
The name derives from a generalized identity given to a large confederacy of ancient east "Libyan" Berbers , North African people(s) and tribes who lived around the lush regions of Cyrenaica and Marmarica .
An army of 40,000 men and a confederacy of tribes known as "Great Chiefs of the Libu " were led by King Meryey who fought a war against pharaoh Merneptah in year 5 (1208 BCE).
This conflict was mentioned in the Great Karnak Inscription in the western delta during the 5th and 6th years of his reign and resulted in a defeat for Meryey.
According to the Great Karnak Inscription , the military alliance comprised the Meshwesh , the Lukka , and the "Sea Peoples" known as the Ekwesh , Teresh , Shekelesh , and the Sherden .
The Great Karnak Inscription reads:
"... the third season, saying: 'The wretched, fallen chief of Libya, Meryey, son of Ded, has fallen upon the country of Tehenu with his bowmen — Sherden, Shekelesh, Ekwesh, Lukka, Teresh. Taking the best of every warrior and every man of war of his country. He has brought his wife and his children — leaders of the camp, and he has reached the western boundary in the fields of Perire."
The name "Libya" was brought back into use in 1903 by Italian geographer Federico Minutilli.
It was intended to supplant terms applied to Ottoman Tripolitania , the coastal region of what is today Libya, having been ruled by the Ottoman Empire from 1551 to 1911 as the Eyalet of Tripolitania.
Libya gained independence in 1951 as the United Libyan Kingdom ( المملكة الليبية المتحدة al-Mamlakah al-Lībiyyah al-Muttaḥidah ), changing its name to the Kingdom of Libya ( المملكة الليبية al-Mamlakah al-Lībiyyah ), literally "Libyan Kingdom", in 1963.
Following a coup d'état led by Muammar Gaddafi in 1969, the name of the state was changed to the Libyan Arab Republic ( الجمهورية العربية الليبية al-Jumhūriyyah al-'Arabiyyah al-Lībiyyah ).
The official name was "Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya" from 1977 to 1986 ( الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الاشتراكية ), and "Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya" ( الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الاشتراكية العظمى , al-Jamāhīriyyah al-'Arabiyyah al-Lībiyyah ash-Sha'biyyah al-Ishtirākiyyah al-'Udmá listen ⓘ ) from 1986 to 2011.
The National Transitional Council , established in 2011, referred to the state as simply "Libya".
The UN formally recognized the country as "Libya" in September 2011 based on a request from the Permanent Mission of Libya citing the Libyan interim Constitutional Declaration of 3 August 2011.
In November 2011, the ISO 3166-1 was altered to reflect the new country name "Libya" in English, "Libye (la)" in French.
In December 2017 the Permanent Mission of Libya to the United Nations informed the United Nations that the country's official name was henceforth the "State of Libya"; "Libya" remained the official short form, and the country continued to be listed under "L" in alphabetical lists.
History Ancient Libya Leptis Magna
The coastal plain of Libya was inhabited by Neolithic peoples from as early as 8000 BC.
The Afroasiatic ancestors of the Berber people are assumed to have spread into the area by the Late Bronze Age .
The earliest known name of such a tribe was the Garamantes , based in Germa .
The Phoenicians were the first to establish trading posts in Libya.
By the 5th century BC, the greatest of the Phoenician colonies, Carthage , had extended its hegemony across much of North Africa, where a distinctive civilization, known as Punic , came into being.
In 630 BC, the ancient Greeks colonized the area around Barca in Eastern Libya and founded the city of Cyrene .
Within 200 years, four more important Greek cities were established in the area that became known as Cyrenaica .
The area was home to the renowned philosophy school of the Cyrenaics .
In 525 BC the Persian army of Cambyses II overran Cyrenaica, which for the next two centuries remained under Persian or Egyptian rule.
Alexander the Great ended Persian rule in 331 BC and received tribute from Cyrenaica.
Eastern Libya again fell under the control of the Greeks, this time as part of the Ptolemaic Kingdom .
After the fall of Carthage the Romans did not immediately occupy Tripolitania (the region around Tripoli), but left it instead under control of the kings of Numidia , until the coastal cities asked and obtained its protection.
Ptolemy Apion , the last Greek ruler, bequeathed Cyrenaica to Rome, which formally annexed the region in 74 BC and joined it to Crete as a Roman province .
As part of the Africa Nova province, Tripolitania was prosperous, and reached a golden age in the 2nd and 3rd centuries, when the city of Leptis Magna , home to the Severan dynasty , was at its height.
On the Eastern side, Cyrenaica's first Christian communities were established by the time of the Emperor Claudius .
It was heavily devastated during the Kitos War and almost depopulated of Greeks and Jews alike.
Although repopulated by Trajan with military colonies, from then started its decline.
Libya was early to convert to Nicene Christianity and was the home of Pope Victor I ; however, Libya was also home to many non-Nicene varieties of early Christianity, such as Arianism and Donatism .
Islamic Libya: 647–1556 The Atiq Mosque in Awjila is the oldest mosque in the Sahara .
Under the command of Amr ibn al-As , the Rashidun army conquered Cyrenaica .
In 647 an army led by Abdullah ibn Saad took Tripoli from the Byzantines definitively.
The Fezzan was conquered by Uqba ibn Nafi in 663.
The Berber tribes of the hinterland accepted Islam, however they resisted Arab political rule.
For the next several decades, Libya was under the purview of the Umayyad Caliph of Damascus until the Abbasids overthrew the Umayyads in 750, and Libya came under the rule of Baghdad.
When Caliph Harun al-Rashid appointed Ibrahim ibn al-Aghlab as his governor of Ifriqiya in 800, Libya enjoyed considerable local autonomy under the Aghlabid dynasty.
By the 10th century, the Shiite Fatimids controlled Western Libya, and ruled the entire region in 972 and appointed Bologhine ibn Ziri as governor.
Ibn Ziri's Berber Zirid dynasty ultimately broke away from the Shiite Fatimids, and recognized the Sunni Abbasids of Baghdad as rightful Caliphs.