smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അവിടെയുള്ള കാലയളവിൽ, ബോസ്നിയയിലും ഹെർസഗോവിനയിലും (UNPROFOR) യുഎൻ സമാധാന പരിപാലന പ്രവർത്തനവുമായി അവർ അടുത്തു പ്രവർത്തിച്ചു.
ഡൽഹിയിലെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ ആസ്ഥാനത്ത്, ജപ്പാൻ, കൊറിയ പത്രമാഫീസിൽ അണ്ടർ സെക്രട്ടറിയായും പിന്നീട് പാകിസ്താൻ പത്രമാഫീസിലെ വിഭാഗത്തിൽ അണ്ടർ സെക്രട്ടറിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
ജോയിന്റ്-സെക്രട്ടറി ഇക്കണോമിക് ഡിവിഷൻ, മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഇക്കണോമിക് റിലേഷൻസ് (ED MER) എന്നിവയിലും അവർ ആറ് വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
ലുക്ക് ഈസ്റ്റ് പോളിസി, ഇന്തോ-ആസിയാൻ ഡയലോഗ് പാർട്ണർഷിപ്പ്, ഇന്ത്യൻ-ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ, Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation തുടങ്ങിയ നിരവധി ഉഭയകക്ഷി, ബഹുസ്വര, ബഹുരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക നയതന്ത്ര സംരംഭങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിലും ഗ്രൂപ്പ് 15 ഫോറത്തിലും അവർ സജീവമായിരുന്നു.
യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് UNCTAD
2002 ൽ വ്യാപാരം സാമ്പത്തിക നയം എന്നിവയിലെ യുഎൻ കോൺഫറൻസ് ഓൺ ട്രേഡ് ആന്റ് ഡെവലപ്‌മെന്റിന്റെ (UNCTAD) മുൻനിര ഡിവിഷന്റെ ഡയറക്ടറായി യു.എന്നിൽ ചേർന്നപ്പോൾ പുരി തന്റെ വ്യാപാര, സാമ്പത്തിക നയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തുടർന്നു.
അവർ UNCTAD (2007 മുതൽ 2009 വരെ) ആക്ടിംഗ് ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറി ജനറൽ ആയി.
2009 മുതൽ 2011 വരെ, ന്യൂയോർക്കിലെ  United Nations Office of the High Representative for the Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries and Small Island Developing States (UN-ORLLS) ന്റെ ഡയറക്ടർ ആയിരുന്നു.
യുഎൻ വുമൺ
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി ജനറലായും ലിംഗസമത്വവും സ്ത്രീകളുടെ ശാക്തീകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മുൻകൈയെടുക്കുന്ന ആഗോള സ്ഥാപനം യുഎൻ വുമൺ 2011 ഡെപ്യൂട്ടി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായി പുരിയെ നിയമിച്ചു.
2016 -ലെ മനുഷ്യാവകാശത്തിനുള്ള എലനോർ റൂസ്വെൽറ്റ് അവാർഡ്, നോവസ് അവാർഡ് ഫോർ സസ്റ്റെയിനിബിൾ ഡെലെലോപ്മെന്റ് ഗോൾസ് (നോവസ് സമ്മിറ്റ്), മില്ലേനിയം കാമ്പസ് അവാർഡ് 2015 എന്നിവയ്ക്ക് പുരി അർഹയായി.
2017 ൽ, സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ലിംഗസമത്വവും സ്ത്രീ ശാക്തീകരണ ലക്ഷ്യവും അനുവർത്തിക്കുന്നതിൽ അവരുടെ പങ്കിനായി ദീപാവലി ഫൗണ്ടേഷൻ യുഎസ്എയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ ദീപാവലി പവർ ഓഫ് വൺ അവാർഡിനൊപ്പം ശുപാർശയ്ക്കും നേതൃത്വത്തിനും പുരി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു, ( ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യ, ബെലാറസ്, ജോർജിയ എന്നിവയുടെ സ്ഥിരം മിഷനുകളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ).
ലക്ഷ്മിതരു ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Simarouba_glauca
ഇരുപത്തഞ്ച് അടിവരെ ഉയരത്തിൽ ശാഖകളോടെ പന്തലിച്ചു വളരുന്ന ഒരു മരമാണ് ലക്ഷ്മിതരു ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Simarouba glauca ) .
പാരഡൈസ് മരം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇവയുടെ ജന്മദേശം അമേരിക്കയാണ് .
പൂക്കാലം മാർച്ച്‌ ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ്.
മഞ്ഞനിറഞ്ഞ വെള്ളനിറമുള്ള പൂക്കളാണ് ഇവയ്ക്ക്.
ചെറിയ ഞാവൽപ്പഴത്തിന്റെ രൂപമുള്ള കായകൾ പഴുക്കുമ്പോൾ ചുവപ്പുനിറമാവും.
ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായകൾ മധുരമുള്ളതാണ്‌.
പഴക്കാലത്ത്‌ ധാരാളം പക്ഷികൾ ഇവ തേടി എത്താറുണ്ട്.
കുരുവിൽനിന്നും കിട്ടുന്ന എണ്ണ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമാണ്‌.
എണ്ണയിൽ കൊഴുപ്പ്‌ കുറവാണ്‌.
വിത്തുമുളപ്പിച്ചും കമ്പുനട്ടും പതിവച്ചും വംശവർദ്ധനനടത്താം.
ഇടതൂർന്ന വേരുകൾ മണ്ണൊലിപ്പിനെ തടയാൻ നല്ലതാണ്‌.
നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ഇലകൾ വേനൽക്കാലത്ത്‌ ചുറ്റുമുള്ള മണ്ണ്‌ അധികം ചൂടാവാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ചിത്രശാല ലക്ഷ്മിതരു മരം അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Simarouba glauca എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article1425176.ece Archived 2014-07-05 at the Wayback Machine http://lakshmitaru.com/index.php/component/content/article/14-general/74-medicinal-values Archived 2015-02-21 at the Wayback Machine
ലാ നിനാ
എൽ നിനോയുടെ വിപരീത പ്രതിഭാസമാണ് ലാ നിന .
ഭൂമധ്യ രേഖാപ്രദേശത്ത് ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ ജലത്തിന്റെ താപനില ക്രമാതീതമായി താഴുന്നതാണ് ഈ പ്രതിഭാസം.
ആഗോള കാലാവസ്ഥയിലും കടൽ ജലത്തിന്റെ താപനിലയിലും എൽ നിനോ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിപരീതമായാണ് ലാ നീനയുടെ പ്രവർത്തനം.
അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ ശൈത്യകാലത്തും ഉഷ്ണകാലത്തെന്നപോലെ ഉയർന്ന താപവർധനവിന് ഈ പ്രതിഭാസം കാരണമാകാറുണ്ട്.
എൽ നിനോപോലെ നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രതിഭാസമല്ല ലാ നിന.
അലാസ്കയുടെയും ഉത്തര അമേരിക്കയുടെയും പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ കനത്ത മഴയ്ക്കും മഞ്ഞുവീഴ്ചയ്ക്കും കാരണമാകുന്നതുകൂടാതെ അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകൾക്ക് പതിവിൽ കവിഞ്ഞ തീവ്രത നൽകുന്നതും ലാ നിനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്.
2010–11 കാലഘട്ടത്തിലുണ്ടായ ലാ നിനയാണ് ഇതുവരെയുണ്ടായതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ശക്തം.
ഓസ്ട്രേലിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരങ്ങളെ തകർത്തു കളയാൻ മാത്രം ശക്തമായിരുന്നു ഈ പ്രതിഭാസം.
↑ {{ cite web }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) ; External link in | website= ( help ) ↑ {{ cite web }} : Check | url= value ( help ) ; Check date values in: | accessdate= ( help ) ; External link in | website= ( help )
ലാറ്റിൻ This article does not cite any sources .
Find sources: "ലാറ്റിൻ" – news · newspapers · books · scholar · JSTOR ( Learn how and when to remove this message ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Latin
ലത്തീൻ (ലത്തീൻ: lingua latīna, IPA: [ˈlɪŋɡʷa laˈtiːna]) ഒരു ഇറ്റാലിക് ഭാഷയാണ്.
ലാറ്റിയം , പുരാതന റോം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് സംസാരഭാഷയായിരുന്നു.
റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിലൂടെ ലാറ്റിൻ ഭാഷ മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശം മുഴുവനും യൂറോപ്പിന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗത്തേക്കും വ്യാപിച്ചു.
ലാറ്റിൻ ഭാഷ പരിണമിച്ചാണ് ഫ്രഞ്ച് , ഇറ്റാലിയൻ , റൊമേനിയൻ , സ്പാനിഷ് , പോർച്ചുഗീസ് , കറ്റലൻ എന്നീ ഭാഷകൾ ഉണ്ടായത്.
17-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ മദ്ധ്യ-പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും പാണ്ഡിത്യത്തിന്റെയും അന്താരാഷ്ട്ര ഭാഷയായിരുന്നു ലാറ്റിൻ.
ലാറ്റിൻ സംസാരിക്കുന്ന  യുവാവ് അമേരിക്ക റെകോഡ് ചെയതു ജൂലിയസ് സീസറുടെ ഒരു കവിത കുറിപ്പുകൾ അവലംബങ്ങൾ 2 പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ലാറ്റിൻ edition of Wikisource , the free library For a list of words relating to ലാറ്റിൻ, see the Latin language category of words in Wiktionary , the free dictionary.
Wikimedia Commons has media related to Latin language .
ഭാഷാ ഉപകരണങ്ങൾ Searches Lewis Short's A Latin Dictionary and Lewis's An Elementary Latin Dictionary .
Online results.
Identifies the grammatical functions of words entered.
Identifies the grammatical functions of all the words in sentences entered, using Perseus.
Displays complete conjugations of verbs entered in first-person present singular form.
Identifies Latin words entered.
Translates English words entered.
Latin Dictionaries ഓപ്പൺ ഡയറക്റ്ററി പ്രൊജക്റ്റിൽ കോഴ്സുകൾ Online Latin resources Archived 2013-06-16 at the Wayback Machine , Rosetta Online resources for Latin , Nova Roma Learn Latin Grammar, vocabulary and audio Latin Links and Resources , Compiled by Fr.
Gary Coulter No longer active.
(a course in ecclesiastical Latin ).
{{ cite web }} :  CS1 maint: unrecognized language ( link ) Beginners' Latin on http://www.nationalarchives.gov.uk/ Latin Language for Beginners podcast വ്യാകരണവും പഠനവും ഫൊണറ്റിക്സ് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിലെ വാർത്തയും ഓഡിയോയും Ephemeris , online Latin newspaper Nuntii Latini , Latin Language broadcast / audio downloads, from Finnish YLE Radio 1 News in Latin Archived 2010-06-18 at the Wayback Machine , Radio Bremen Classics Podcasts in Latin and Ancient Greek Archived 2015-01-29 at the Wayback Machine , Haverford College Latinum Latin Language course and Latin Language YouTube Index ലാറ്റിൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ഓൺലൈൻ കമ്യൂണിറ്റികൾ Grex Latine Loquentium (Flock of those Speaking Latin) Circulus Latinus Interretialis Archived 2013-05-20 at the Wayback Machine (Internet Latin Circle) Latinum Schola
ലിങ്കൻ ഹാൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lincoln_Hall
പ്രശസ്‌തനായ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പർവതാരോഹകനായിരുന്നു ലിങ്കൻ ഹാൾ (19 ഡിസംബർ 1995-22 മാർച്ച് 2012) ജീവിതരേഖ
2006ൽ എവറസ്റ്റ് പര്യടനത്തിനിടെയാണ് ലിങ്കൻ മരണം മുന്നിൽ കണ്ടത്.
എവറസ്റ്റ് കീഴടക്കിയശേഷം തിരിച്ചിറങ്ങുന്നതിനിടെ ലിങ്കൻ അവശനായി വീണു.
ഉയരം കൂടിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ രക്തത്തിലും കലകളിലും പ്രാണവായു ഇല്ലാതാവുന്ന പ്രതിഭാസത്തിന് ഇരയായി വീണ ലിങ്കനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം വിഫലമായപ്പോൾ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന സഹായികൾക്ക് അദ്ദേഹത്തെ മഞ്ഞിൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു.
ലിങ്കൻ മരിച്ചതായി പർവതാരോഹക സംഘത്തലവൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
എന്നാൽ, അടുത്ത ദിവസം മറ്റൊരു പർവതാരോഹക സംഘം ലിങ്കനെ ജീവനോടെ കണ്ടെത്തി.
അർധനഗ്നനായി തൊപ്പിയോ കൈയുറകളോ ഇല്ലാതെ 8600 മീറ്റർ ഉയരത്തിലെ കൊടും തണുപ്പിലിരിക്കുന്ന ലിങ്കനെയാണ് സംഘം കണ്ടെത്തിയത്.
മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ട നിമിഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് "ഡെഡ് ലക്കി" എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ലിങ്കൻ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1984ൽ എവറസ്റ്റ് കീഴടക്കാനെത്തിയ ആദ്യ ഓസ്ട്രേലിയൻ സംഘത്തിൽ ലിങ്കൻ അംഗമായിരുന്നു.
ഓസ്ട്രേലിയൻ ഹിമാലയൻ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറായിരുന്നു.
ഭാര്യ: ബാർബറ, മക്കൾ: ദിലാൻ , ദോർജേ കൃതികൾ ഡെഡ് ലക്കി ഫസ്റ്റ് ആക്സന്റ് ലൈഫ് ഓഫ് ആൻ എക്സ്പ്ലോറർ പുരസ്കാരങ്ങൾ
മെഡൽ ഓഫ് ദ ഓർഡർ ഓഫ് ആസ്ട്രേലിയ അവലംബം ↑ പുറം കണ്ണികൾ Lincoln Hall's website Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine Portrait Painting of Lincoln Hall
ലിബോറിയോ നോവൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Liborio_Noval_Barbera
ഫിഡൽ കാസ്ട്രോയുടെ സന്തതസഹചാരിയായിരുന്ന ക്യൂബൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായിരുന്നു ലിബോറിയോ നോവൽ ബാർബറ (1934 -  1 ഒക്ടോബർ 2012).
ക്യൂബയിലും വിദേശത്തും ഫിഡലിന്റെ ഒപ്പം സഞ്ചരിച്ച് നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള നോവൽ ഫിഡലിന്റെ എല്ലാ വിദേശ യാത്രകളിലും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
വിയറ്റ്നാം നിക്കരാഗ്വേ യുദ്ധങ്ങളും റിപ്പോർട്ടു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
1934 ജനുവരി 29ന് ഹവാനയിലാണ് ജനം.
1952 ൽ പരസ്യകമ്പനിയിലൂടെയാണ് രംഗത്തു വന്നു.
പിന്നീട് റവലൂഷൻ പത്രത്തിൽ ചേർന്നു.
2003 വരെ തുടർന്നു.
ക്യൂബയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക നിമിഷങ്ങൾ നോവലിന്റെ ക്യാമറ ഒപ്പിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്കു നൽകിയ സേവനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് പ്രത്യേക പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.
ക്യൂബൻ ജേർണലിസ്റ്റ് യൂനിയൻ സ്ഥാപകാംഗമാണ്.
നിരവധി വിദേശരാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കൃതികൾ പുരസ്കാരം
32 ദേശീയ അവാർഡുകളും 3 അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്കാരങ്ങളും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
Archived 2012-01-19 at the Wayback Machine
ലീല ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Leela
കുമാരനാശാൻ രചിച്ച ഖണ്ഡകാവ്യമാണ് ലീല .
1914-ലാണ് ഈ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
മരണത്തിനുപോലും വേർപെടുത്താനാകാത്ത ദിവ്യപ്രണയമാണ് ലീലയുടെയും മദനന്റെയും പ്രണയകഥയിലൂടെ കുമാരനാശാൻ വരച്ചുകാട്ടുന്നത്.
പേർഷ്യൻ കവിയായ നിസാമി ഗംജവിയുടെ ലൈലാ മജ്നുവിനെ ഇതിവൃത്തം സ്വീകരിച്ചാണ് കുമാരനാശാൻ ലീല രചിച്ചത്.
ലുംബിനി പ്രവിശ്യ
ലുംബിനി പ്രവിശ്യ ( Nepali : लुम्बिनी प्रदेश ) പടിഞ്ഞാറൻ നേപ്പാളിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് .
ഇത് വടക്ക് ഗണ്ഡകി പ്രവിശ്യയും കർണാലി പ്രവിശ്യയും , പടിഞ്ഞാറ് സുദുർപഷ്ചിം പ്രവിശ്യയും, തെക്ക് ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശ് , ബീഹാർ എന്നിവയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.
നേപ്പാളി പ്രവിശ്യകളിൽ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെയും ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള മൂന്നാമത്തെ പ്രവിശ്യയുമാണ് ലുംബിനി.
ലുംബിനിയുടെ തലസ്ഥാനമായ ദേഖുരി, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാൽ പ്രവിശ്യയുടെ  മധ്യഭാഗത്ത് ആണ്.
പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനത്തിന്റെ മുന്നുപാധികൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി നിലവിൽ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് ദേഖുരി.
ഈ പ്രവിശ്യയിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങൾ രൂപാണ്ഡെഹി ജില്ലയിലെ ബട്വാൾ, സിദ്ധാർത്ഥനഗർ, ബാങ്കെ ജില്ലയിലെ നേപ്പാൾഗഞ്ച് , പല്പ ജില്ലയിലെ താൻസെൻ, ഡാങ് ജില്ലയിലെ ഘോരാഹി, തുൾസിപൂർ എന്നിവയാണ്.
ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ജനിച്ച ലുംബിനിയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ് ഈ പ്രവിശ്യ.
ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ രൂപന്ദേഹി ജില്ലയിലെ വിശുദ്ധ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ ലുംബിനിയുടെ പേരിലാണ് ലുംബിനി പ്രവിശ്യ അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലി 2020 ഒക്ടോബർ 6-ന് പ്രവിശ്യ നമ്പർ 5 എന്ന പ്രാരംഭ നാമം മാറ്റി ലുംബിനി പ്രവിശ്യ എന്ന നാമം ശാശ്വത നാമമായി അംഗീകരിക്കുകയും പ്രവിശ്യയുടെ സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായി ദേഖുരിയെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
ലുംബിനി പ്രവിശ്യയിലെ ഡാങ് താഴ്‌വരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ചുരിയ പർവതനിരകൾ മനുഷ്യനും കുരങ്ങനും തമ്മിലുള്ള ആദിമ ബന്ധമായ ശിവപിത്തേക്കസിന്റെ അസ്തിത്വത്തോടെ പുരാവസ്തുശാസ്ത്രപരമായി വളരെ പുരാതനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
താഴ്‌വരയുടെ ചരിത്രാതീത പഠനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ വിപുലമായി നടന്നിട്ടുണ്ട്.
1966 മുതൽ ത്രിഭുവൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, അമേരിക്കൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി , 1976 മുതൽ അന്നത്തെ ഹിസ് മജസ്റ്റിയുടെ നേപ്പാൾ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഖനന വകുപ്പ്, കൂടാതെ 1984-ൽ ജർമ്മനിയിലെ എർലാംഗൻ-ന്യൂറംബർഗ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി എന്നിവർ ഡാങ് താഴ്‌വരയെക്കുറിച്ചുള്ള പാലിയോലിത്തിക് പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഏകദേശം 2.5 മുതൽ 1 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഡാങ് താഴ്‌വര ഒരു തടാകമായിരുന്നുവെന്ന് ഈ ഗവേഷണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
കൂടാതെ, ആദ്യകാല പാലിയോലിത്തിക്ക് കാലത്തെ കൈ കോടാലികളും  മറ്റ് പുരാവസ്തുക്കളും (1.8 ദശലക്ഷം മുതൽ 100,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ളവ) ഡാങ് താഴ്‌വരയിലെ ബാബായി നദിക്കരയിലുള്ള എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, അവയെ ഏറ്റവും പഴയ ഓൾഡുവാന്റെ പിൻഗാമികളായ അച്ച്യൂലിയൻ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാം തലമുറ ഉപകരണങ്ങൾ എന്ന് തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബാബായി നദിക്കരയിൽ , അപ്പർ പാലിയോലിത്തിക്ക് / പ്ലീസ്റ്റോസീൻ കാലഘട്ടത്തിലെ (ഏകദേശം 50,000 മുതൽ 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്) പുരാവസ്തു ഇടങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
ശാക്യ-യുഗം
ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, കപിലവസ്തുവിലെ രാജ്ഞി മായാദേവി ശാക്യ പാരമ്പര്യം പോലെ തന്റെ കുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകുന്നതിനായി ദേവദാഹയിലെ പിതാവിന്റെ കോലിയ രാജ്യത്തിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
അവർ യാത്രാമധ്യേ, വിശ്രമിക്കാൻ ലുംബിനിയിലെ പൂന്തോട്ടത്തിന് സമീപം നിർത്തി.
അവിടെ വിശ്രമിക്കേ പ്രസവവേദന അനുഭവപ്പെട്ടു, അങ്ങനെ ഒരു സാൽ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഭാവി ബുദ്ധന് ജന്മം നൽകി.
ബിസി 623 ൽ ലുംബിനിയിലാണ് ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ജനിച്ചത്.
ബിസി 249 ൽ മൗര്യ ചക്രവർത്തി അശോക അവിടെ സ്ഥാപിച്ച തൂണിലെ ലിഖിതത്തിൽ ബുദ്ധ ശാക്യമുനിയുടെ ജന്മസ്ഥലമായി ആ സ്ഥലം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
പരനവിതാന വിവർത്തനം ചെയ്ത പ്രകാരം ലിഖിതത്തിൽ ഇങ്ങനെ പരാമർശിക്കുന്നു:
" ദേവനാംപ്രിയ പ്രിയദർശിൻ രാജാവ് അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട് ഇരുപത് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ബുദ്ധ ശാക്യമുനി ഇവിടെ ജനിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹം സ്വയം വന്ന് (ഈ സ്ഥലത്ത്) പ്രാർത്ഥിച്ചു. (അവൻ) ഇവ രണ്ടും ഒരു കുതിരയെ ചുമക്കുന്ന ഒരു കല്ലാക്കിത്തീർക്കുകയും ഒരു കൽത്തൂൺ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു, പരിശുദ്ധൻ ഇവിടെയാണ് ജനിച്ചത് (കാണിക്കാൻ വേണ്ടി) . (അവൻ) ലുംബിനി ഗ്രാമത്തെ നികുതിരഹിതമാക്കി."
ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ ജനനം ലുംബിനിയിൽ (അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ മായ ദേവി സാൽ മരത്തിന്റെ ഒരു ശാഖ പിടിച്ചിരിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു)
ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, കപിലവാസ്തു രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു രാജകീയ ശാക്യ വംശത്തിൽ രാജകുമാരനായാണ് ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ജനിച്ചത്.
പുരാതന കോട്ടയുള്ള നഗരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ ഇന്നത്തെ കപിൽവാസ്തു ജില്ലയിലെ തിലൗറകോട്ട് എന്നാണ് ഈ പുരാതന നഗരം വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഗൗതമൻ 29 വയസ്സ് വരെ കപിലവസ്തുവിലെ രാജകുമാരനായിരുന്നു, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം കൊട്ടാരം വിട്ട് ഗംഗാ സമതലത്തിൽ ഒരു സന്യാസിയായി അലഞ്ഞു - യോഗയും അനുബന്ധ ആശയങ്ങളും വിവിധ അധ്യാപകരിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു.
വർഷങ്ങളോളം അലഞ്ഞുനടന്ന ശേഷം, ഒരു ദിവസം ബോധഗയയിലെ ബോധിവൃക്ഷത്തിൻ്റെ കീഴിൽ വച്ച് ഗൗതമൻ ബുദ്ധന് ജ്ഞാനോദയം ലഭിച്ചു അല്ലെങ്കിൽ പ്രബുദ്ധനായിത്തീർന്നു .
ജ്ഞാനോദയത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ അനുശാസനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ഗംഗാസമതലത്തിൽ ഉടനീളം അദ്ദേഹം യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
ബുദ്ധന്റെ യഥാർത്ഥ അനുശാസനങ്ങൾ പിന്നീട് അതിൻ്റെ പരിപൂർണ്ണതയിൽ എത്തി അത് ബുദ്ധമതത്തിൽ കലാശിച്ചു, അത് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിച്ചു.
ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ മരണശേഷം, പതിനാറ് മഹാജനപദങ്ങളി ലെ എട്ട് രാജകുമാരന്മാർക്ക് ബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ ലഭിച്ചു, അവരിൽ ഒരാൾ രാമഗ്രാമയിലെ (ഇന്നത്തെ പരാസി ജില്ല) കോലിയൻ രാജാവ് തിരുശേഷിപ്പുകൾ പ്രതിഷ്ഠിക്കുവാനായി ഒരു സ്തൂപം നിർമ്മിച്ചു.
ആ രാജകുമാരന്മാർ അവരുടെ തലസ്ഥാന നഗരിയിലോ സമീപത്തോ ഒരു സ്തൂപം നിർമ്മിക്കുകയും ബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തതായി ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ അടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും അഭിമുഖീകരിക്കാത്ത ലോകത്തിലെ ഏക യഥാർത്ഥ സ്തൂപം ഇവിടെയുണ്ട്.
1996 മെയ് 23-ന് അതിനെ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക താൽക്കാലിക പട്ടികയിൽ ചേർത്തു.
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമുള്ള മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, ഖാസ രാജ്യം പടിഞ്ഞാറൻ നേപ്പാളിന്റെയും പടിഞ്ഞാറൻ ടിബറ്റിന്റെയും ഭൂരിഭാഗത്തും ആധിപത്യം പുലർത്തി.
അത് തുടക്കത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിലേക്കും ഷാമനിസത്തിലേക്കും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നു.
അവരുടെ ഉന്നതിയിൽ ടിബറ്റിലെ ഗുഗെ, പുരംഗ് എന്നിവയും പടിഞ്ഞാറൻ നേപ്പാളും കസ്കിക്കോട്ട് വരെ അവരുടേ രാജ്യത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ആദ്യ കാല ഖാസാ ഭരണാധികാരികളിൽ ഒരാളായ റിപ്പുമല്ല രാജാവ് അശോക സ്തംഭത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ആറ് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രമായ " ഓം മണി പത്മേ ഹം " എന്നും: രാജകുമാരൻ റിപ്പു മല്ല ദീർഘനാളുകൾ വിജയിക്കട്ടെ " എന്നുള്ള ഒരു ലിഖിതം 1312 CEൽ എഴുതി വയ്പ്പിച്ചു. ഖാസ് രാജാവായ റിപ്പു മല്ലയുടെ ലുംബിനി സ്തംഭ ലിഖിതം: " " ഓം മണി പദ്മേ ഹം , രാജകുമാരൻ റിപ്പു മല്ല ദീർഘനാൾ വിജയിക്കട്ടെ (1312 CE)"
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിനു ശേഷം, ഖാസ രാജ്യം അതിന്റേതായ ഭരണാധികാരികളുള്ള നിരവധി രാജ്യങ്ങളായി ശിഥിലമായി.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ഗോർഖ രാജ്യത്തിലെ രാജാവായ നര ഭൂപാൽ ഷായുടെയും പൽപ രാജ്യത്തിന്റെ രാജകുമാരിയായ കൗശല്യവതി ദേവിയുടെയും വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പൃഥ്വി നാരായൺ ഷാ രാജാവ്; ഈ പ്രദേശത്തെ ആധുനിക നേപ്പാളിലേക്ക് ഏകീകരിക്കാനുള്ള ഒരു കീഴടക്കലിന് പുറപ്പെട്ടു.
"' ആംഗ്ലോ-നേപ്പാളീസ് യുദ്ധം ' (1814-1816), നേപ്പാൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഗോർഖാലി സൈന്യവും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ബ്രിട്ടീഷ് സേനയും തമ്മിലായിരുന്നു.
ഈ മേഖലയിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ നേപ്പാൾ വിജയിച്ചിരുന്നു.
ജിത്ഗാധി, നുവകോട്ട് ഗാധി, കാഥേ ഗാധി എന്നിവ യുദ്ധസമയത്ത് ശക്തമായ പ്രതിരോധവും ആക്രമണാത്മകവുമായ താവളങ്ങളായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ജിത് ഗാധി യുദ്ധം
പുറത്താക്കപ്പെട്ട പല്‌പാലി രാജാവിന്റെ സഹായത്തോടെ, ബട്ട്‌വാൾ പ്രതിരോധത്തെ മറികടക്കാനും അച്ചുതണ്ടിലെ ചെറിയ എതിർപ്പുകൾ ഇല്ലാതാക്കാനും കാവൽ കുറവുള്ള പാർശ്വത്തിൽ നിന്ന് പല്പയെ ആക്രമിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് മേജർ ജനറൽ വുഡ് സിയുരാജ്, ജിത്ഗാഡി ഫോർട്ട്, നുവകോട്ട് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടു.
നേപ്പാളിലെ കേണൽ ഉജിർ സിംഗ് ഥാപ്പ തന്റെ 1200 സൈനികരെ ജിത് ഗാധി, നുവകോട്ട് ഗാധി, കാഥേ ഗാധി തുടങ്ങി നിരവധി പ്രതിരോധ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വിന്യസിച്ചിരുന്നു.
കേണൽ ഉജിറിന്റെ കീഴിലുള്ള സൈനികർ വളരെ അച്ചടക്കമുള്ളവരായിരുന്നു, അദ്ദേഹം തന്നെ വളരെ സമർപ്പിതനും കഴിവുള്ളവനുമായിരുന്നു.
മനുഷ്യർ, ഭൗതിക, പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയുടെയൊക്കെ നേട്ടങ്ങൾ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന് പർവത തന്ത്രങ്ങളിൽ അവഗാഹമുണ്ടായിരുന്നു.
കേണൽ ഉജിർ സിംഗ് ഥാപ്പ ഇംഗ്ലീഷ് സൈന്യത്തിനെതിരെ വിജയിച്ചു
ബ്രിട്ടീഷ് മുന്നേറ്റം 22-ാം പൗഷ്1871 ബിക്രം സംവത് (ജനുവരി 1814 എഡി) ജിത് ഗഢിലേക്ക് നടന്നു.
അവർ ടിനാവു നദി മുറിച്ചുകടന്ന് ഈ കോട്ടയിലേക്ക് മുന്നേറുമ്പോൾ നേപ്പാൾ സൈന്യം കോട്ടയിൽ നിന്ന് വെടിയുതിർത്തു.
ആക്രമണകാരികളുടെ മറ്റൊരു നിര താൻസെൻ ബസാർ പിടിച്ചെടുക്കാൻ മുന്നേറുകയായിരുന്നു.
ഇവിടെയും നേപ്പാളിന്റെ കൊള്ളയടിക്കുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ ജനറലിനെ ഗോരഖ്പൂരിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതനാക്കി.
70 നേപ്പാളികൾക്ക് നുവകോട്ട് പഖേ ഗാധിയിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, 300-ലധികം ശത്രുക്കൾ മരിച്ചു.
ചരിത്രപരമായ ജില്ലകൾ
1942-ൽ ഈ പ്രദേശം ബുത്വാൾ, ദേഖുരി, ബങ്കെ, നുവകോട്ട്, സല്യാൻ, പല്പ തുടങ്ങി നിരവധി ജില്ലകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
22,288 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (8,605.44 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ലുംബിനി രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തൃതിയുടെ 15.1% ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ലുംബിനി പ്രവിശ്യയ്ക്ക് ഏകദേശം യുഎസ് സംസ്ഥാനമായ ന്യൂജേഴ്‌സിയുടെ വലിപ്പമുണ്ട്.
ലുംബിനി പ്രവിശ്യയുടെ വടക്ക് മുതൽ തെക്ക് വരെ ഉള്ള നീളം 150 കിമീ (93 മൈൽ) ആണ്.
കിഴക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഏകദേശം 300 കിമീ (186 മൈൽ) അതിന്റെ പരമാവധി വീതിയിൽ  ഇത് 413.14 കിമീ (256 മൈൽ) അതിർത്തി ഇന്ത്യയിലുള്ള ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി പങ്കിടുന്നു
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പ്രവിശ്യയുടെ കിഴക്കും വടക്കും ഗണ്ഡകി പ്രവിശ്യയും വടക്കും പടിഞ്ഞാറും കർണാലി പ്രവിശ്യയും പടിഞ്ഞാറ് സുദുർപശ്ചിം പ്രവിശ്യയും തെക്ക് ഇന്ത്യയും അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.
പർവതനിരകൾ, കുന്നുകൾ, തെറായി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പാരിസ്ഥിതിക മേഖലകളുണ്ട്; ഓരോന്നും യഥാക്രമം പ്രവിശ്യയുടെ 3.1%, 69.3%, 27.6% എന്നിങ്ങനെയാണ്.
Land Utilization in Lumbini Forest (45%) Agriculture (29%) Housing (14%) Grassland (5%) Barren vegetation (5%) Water (1%) Others (1%) ലുംബിനി പ്രവിശ്യയിലെ പാരിസ്ഥിതിക മേഖലകൾ പാരിസ്ഥിതിക പ്രദേശങ്ങൾ പ്രദേശത്തിന്റെ ശതമാനം മലകൾ 3.1% കുന്നുകൾ 69.3% തെരായ് (സമതലം) 27.6% കാലാവസ്ഥ
ലുംബിനിക്ക് ഈർപ്പമുള്ള ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയുണ്ട്.
ലുംബിനിയിൽ നാല് ഋതുക്കൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ജനുവരി-ഫെബ്രുവരി മാസങ്ങളിൽ ശീതകാലം.
മാർച്ച്-മെയ് മാസങ്ങളിൽ വേനൽക്കാലം.
ജൂൺ-സെപ്തംബർ മാസങ്ങളിൽ മഴക്കാലമാണ്.
ശൈത്യകാലത്ത്, അവിടെ വെയിലും സൗമ്യവുമായ കാലാവസ്ഥയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
പകൽ സമയത്ത് സുഖകരമായ ചൂട്, പക്ഷേ രാത്രിയിൽ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും ആയിരിക്കും.
ചിലപ്പോൾ നല്ല തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടും.
ജനുവരിയിലെ ശരാശരി താപനില ഏകദേശം 15°C  ആണ് (59°F).
എന്നാൽ പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ തണുപ്പ് കൂടുകയും മഞ്ഞുവീഴ്ച അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
മാർച്ചോടെ, താപനില ഗണ്യമായി ഉയരുകയും അത് ചൂടാകാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു, അതേസമയം ഏപ്രിൽ മുതൽ ജൂൺ വരെ ഇത് ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന ചൂടാണ്, കൂടാതെ തെക്കൻ സമതലങ്ങളിൽ ഉയർന്ന താപനില 40°C (104 °F)  ൽ എത്തുകയോ അതിലധികമോ ചെയ്തേയ്ക്കും.
ജൂണിൽ, ചാറ്റൽമഴയുടെയും ഇടിമിന്നലിന്റെയും രൂപത്തിൽ വേനൽ മൺസൂൺ എത്തുന്നു.
ചിലപ്പോൾ  മഴ നന്നായി കനക്കും.
മൺസൂൺ ആദ്യമായി ജൂൺ ആദ്യം കിഴക്ക് എത്തുന്നു.
പടിഞ്ഞാറ് അത് ജൂൺ മാസത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ വരുന്നു.
താപനില പരമാവധി 32°C (90 °F) ആയി കുറയുന്നു.
ജൂലൈ, ആഗസ്ത് മാസങ്ങളിൽ, എന്നാൽ ഈർപ്പം വർദ്ധിക്കുന്നു, ഈർപ്പമുള്ള ചൂട് ആകുന്നു.
പ്രത്യേകിച്ച് ജൂലൈ, ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിൽ മഴ ശക്തമാകുന്നു .
മഴ പ്രതിമാസം 300 മില്ലിമീറ്റർ (12 ഇഞ്ച്) കവിയുന്നു.
എന്നാൽ പർവതങ്ങളുടെ അടിവാരത്തുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ അവ പ്രതിമാസം 600 മില്ലിമീറ്റർ (23.5 ഇഞ്ച്) കവിഞ്ഞേക്കാം.
മൺസൂൺ ഒക്‌ടോബർ ആദ്യത്തോടെയും പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് നിന്നും, പിന്നെ  ഏകദേശം ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം കിഴക്കുനിന്നും പിൻവാങ്ങാൻ തുടങ്ങും.
കാലാവസ്ഥ വീണ്ടും പ്രസന്നമായി മാറുന്നു.
ഒക്ടോബർ ചൂടുള്ള മാസമാണെങ്കിലും, ഈർപ്പം കുറയുന്നു, ഒപ്പം രാത്രിയിലെ താപനില അൽപ്പം തണുപ്പാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലുംബിനിയിലെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെ ശരാശരി താപനിലയും മഴയും സ്ഥാനം ഓഗസ്റ്റ്
(മിമി/ഇൻ) ബട്വാൾ 79 26.1 55.6 13.1 1827.2/71.9 ഗുലാരിയ 84.4 29.1 59.4 15.2 1503.7/59.2 നേപ്പാൾഗഞ്ച് 84.4 29.1 59.5 15.3 1302.1/51.3 സിദ്ധാർത്ഥനഗർ 79.7 29 55.4 15.9 1762.7/69.4 സിത്ഗംഗ 75.6 24.2 51.8 11 1633.2/64.3 താൻസെൻ 76.8 24.9 53.4 11.9 1949.3/76.7 തുളസിപൂർ 79.7 26.5 55.4 13 1495.4/58.9 താഴ്‌വരകൾ ഡാങ്-ഡേഖുരി
ഡാങ്, ദേഖുരി താഴ്‌വരകൾ, 10 കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഡാങ് ദേഖുരി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
വടക്ക് മഹാഭാരത് പർവതനിരകൾക്കും തെക്ക് ചൂരിയ പർവതനിരകൾക്കും ഇടയിലാണ് ഡാങ് താഴ്‌വര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഇത് ഏകദേശം 3,000km 2 ൽ (1,200 ചതുരശ്ര മൈൽ)  താഴെയുള്ള, നീരൊഴുക്കുള്ള ഒരു പ്രാദേശിക  മലയടിവാരത്തിൽ 1,000 കിമീ 2 (390 ചതുരശ്ര മൈൽ) ഉള്ള ഒരു സമതലം ആണ്.
ബാബായ് നദി അതിലേക്ക് ഒഴുകി പോകുന്നു.
ഇത് ഏറ്റവും വലിയ ഇന്നർ ടെറായി താഴ്വരകളിൽ ഒന്നാണ്.
ദേഖുരിതാഴ്‌വര ഡാങ് താഴ്‌വരയുടെ തെക്കുകിഴക്കായി ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ (37 മൈൽ) വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
WNW-ESE ദിശയിൽ പരമാവധി വീതി 20 കിലോമീറ്റർ (12മൈൽ) ആണ്.
അത് എല്ലാ വശങ്ങളിലും ശിവാലിക് കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇത് ഏകദേശം 6100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് (2400 ചതുരശ്ര മൈൽ) അകത്തുള്ള, നീരൊഴുക്കുള്ള ഒരു മലയടിവാരത്തിൽ 600 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ(230 ചതുരശ്ര മൈൽ)  ഉള്ള ഒരു സമതലം ആണ്.
പടിഞ്ഞാറൻ രപ്തി നദി താഴ്‌വരയിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നു.
നേപ്പാളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇന്നർ തെരായ് താഴ്‌വരകളിൽ ഒന്നാണ് ഡാങ് താഴ്‌വര
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് യഥാക്രമം 700 മീറ്ററും 300 മീറ്ററുമാണ് ഡാങ്, ദേഖുരി താഴ്‌വരകളുടെ ഉയരം.
ഡാങ്ങിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്തും ദെയുഖുരി താഴ്‌വരയുടെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും അടുത്തയിടയ്‌ക്ക്‌ ഉള്ള സെനോസോയിക് കാല അവസാദ ശില പരമ്പരകൾ നന്നായി തുറന്നുകാട്ടപ്പെടുന്നു.
ഇവ കൂടുതലും ഇന്ത്യൻ ഫലകത്തിനും യുറേഷ്യൻ പ്ലേറ്റിനുമിടയിൽ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചെറുതാകലിൻ്റെ ഫലമായി രൂപഭേദം സംഭവിച്ച പാറകളാണ്.
പുരാതന പാലിയോലിത്തിക്ക് ടൂൾ സൈറ്റുകളുടെ സമൃദ്ധമായ സാന്നിധ്യം കാരണം രണ്ട് താഴ്‌വരകളും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ പാലിയോലിത്തിക്ക് പുരാവസ്തുഗവേഷണത്തിന്റെ സുപ്രധാന സ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റ് ചെറിയ താഴ്‌വരകൾ അർഘഖാഞ്ചി ( രപ്തി ), പാൽപ ( രാംപൂർ ), ഗുൽമി ( സിമാൽതാരി ), പ്യൂതാൻ (ദർബൻ, ബാജിപൂർ ) തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലാണ്.
വനങ്ങൾ ബർദിയ ജില്ലയിലെ വനമേഖല
പ്രവിശ്യയിലെ മൊത്തം ഭൂമിയുടെ 15% സംരക്ഷിത വനത്തിലാണ് .
പ്രവിശ്യയിലെ ജില്ലകൾ തിരിച്ചുള്ള വനമേഖല.
ജില്ലകൾ വനം (%) ഏരിയ (ha.th. ) അർഘഖാഞ്ചി 59.69 73.96 ബാങ്കെ 62.70 117.91 ബർദിയ 56.82 113.69 ഡാങ് 65.60 200.72 ഗുൽമി 41.83 46.34 കപിൽവാസ്തു 36.92 60.97 പരാസി 81.30 22 പല്പ 56.62 82.77 പ്യൂതൻ 48.95 64.67 റോൾപ 52.82 99.60 രുക്കും 39.39 66.25 രൂപാണ്ദേഹി 19.54 25.51 ആകെ 50.43 974.38 മലകൾ പുത്ത ഹിംചുലി (ധൗലഗിരി VII), ഈസ്റ്റ് രുക്കും മൗണ്ട് സിസ്‌നെ, ഈസ്റ്റ് രുക്കും ലുംബിനിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടികളുടെ പട്ടിക എസ്/എൻ മലകൾ ഉയരത്തിലുമുള്ള
(മീറ്റർ) ജില്ല പരിധി അധിക
വിവരങ്ങൾ 1 പുത്ത പർവ്വതം I 7,246 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന 95 -ാം സ്ഥാനം.
ആദ്യത്തെ കയറ്റം: 1954 എ.ഡി 2 മൗണ്ട് പുത്ത II (പുത്ത തോളിൽ) 6,598 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 3 ദോഗാരി പർവ്വതം (തെക്ക്) 6,315 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 4 സംജാങ് പർവ്വതം 5,924 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 5 ഹിഞ്ചുലി പാടാൻ 5,916 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 6 നിംകു പർവ്വതം 5,864 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 7 മൌണ്ട് സിസ്നെ II 5,854 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് 8 മൗണ്ട് സിസ്നെ I 5,849 കിഴക്കൻ രുക്കും ജില്ല ധൗലഗിരി റേഞ്ച് ആദ്യ കയറ്റത്തിന്റെ തീയതി:
26 മെയ് 2021 എഡി സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ ബർദിയ നാഷണൽ പാർക്ക് ബാങ്കെ നാഷണൽ പാർക്ക് ധോർപതൻ ഹണ്ടിംഗ് റിസർവ് ജനസംഖ്യ
ലുംബിനിയിൽ 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം 885,203 വീടുകളും 4,499,272 ജനസംഖ്യയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലുംബിനിയിലെ വംശീയത തരു (15.14%) മഗർ (15.01%) ഛെത്രി (13.60%) ബഹുൻ (12.37%) മുസ്ലിം (6.93%) കാമി (6.00%) യാദവർ (4.03%) ചമർ (2.04%) ഡമൽ (1.88%) കുർമി (1.57%) സർക്കി (ആദിവാസികൾ) (1.48%) നേവാരികൾ (1.35%) താക്കൂർ (1.33%) സന്യാസി (1.15%) മറ്റ് തെരായി (11.54%) മറ്റ് ജനജാതി (2.72%) മറ്റ് ഖാസ് (1.22%) മറ്റുള്ളവർ (0.74%)
പ്രവിശ്യ വളരെ വംശീയമായി വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്.
ജനസംഖ്യയുടെ 15.14% ഉള്ള തരുവാണ് ഏറ്റവും വലിയ ജനവിഭാഗം.
15.01% ഉള്ള മഗർ ആണ് രണ്ടാമത്തെ വലിയ വിഭാഗം.
മറ്റ് ജനജാതി കമ്മ്യൂണിറ്റികളിൽ 1.35% ഉള്ള നെവാർ വിഭാഗവും മറ്റ് ആദിവാസി ജനജാതികൾ 2.72% ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഖാസ്/ ഛേത്രി (13.60%), ഹിൽ ബ്രാഹ്മിൻ (12.37%), കാമി (6%), ദമായി (1.88%), സർക്കി (1.48%), താക്കൂരി (1.33%), സന്യാസി (1.15%) എന്നിവരാണ് ഖാസ്, ആര്യ സമുദായങ്ങൾ .
മുസൽമാൻ (6.93%), യാദവ് (4.03%), ചമർ (2.04%), കേവാത്ത് (1.04%), കഹാർ (1.02%), പാസ്വാൻ (1.01%) എന്നിവയാണ് മറ്റ് തെരായ് സമുദായങ്ങൾ.
ലുംബിനിയിലെ മതങ്ങൾ ഹിന്ദുമതം (88.8%) ഇസ്ലാം മതം (6.9%) ബുദ്ധമതം (3.1%) കൃസ്തുമതം (1%) മറ്റുള്ളവരും നാസ്തികരും (0.3%) ഭാഷ
പ്രവിശ്യയിൽ ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ് നേപ്പാളി , എന്നാൽ തരു സമുദായത്തിന്റെയും 600,000 പേർ സംസാരിക്കുന്ന ' താരു ഭാഷയുടെയും ' ആസ്ഥാനം കൂടിയാണിവിടം.
ലുംബിനി പ്രവിശ്യയിൽ ഭോജ്പുരി , അവധി , ഉറുദു , മഗർ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്.
നേപ്പാളിലെ ഭാഷാ കമ്മീഷൻ തരുവും അവധിയും പ്രവിശ്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.