smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
European Robin videos, photos sounds Archived 2013-10-30 at the Wayback Machine .
on Internet Bird Collection.
RSPB : Robin ( Erithacus rubecula ) .
Sonatura : Song of the European Robin Archived 2011-08-27 at the Wayback Machine .
Sveriges Radio P2 : Song of the European Robin (Real Audio soundfile) Ageing and sexing (PDF; 2.9 MB) by Javier Blasco-Zumeta Gerd-Michael Heinze Archived 2016-11-08 at the Wayback Machine .
BBC Nature: Robin news, sounds and video clips from BBC programmes past and present.
ഹെർമാൻ ബർമീസ്റ്റർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hermann_Burmeister
ഹെർമാൻ ബർമീസ്റ്റർ (15 ജനുവരി 1807 – 2 മെയ് 1892) ഒരു ജർമ്മൻ അർജന്റൈൻ ജന്തുശാസ്ത്രജ്ഞനും , പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രജ്ഞനും , ഹെർപെറ്റോളജിസ്റ്റും , സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനും ആയിരുന്നു.
അദ്ദേഹം ജനിച്ചത് Stralsund ഉം മരിച്ചത് ബ്യൂണസ് ഐറീസിലും ആണ്.
അദ്ദേഹം University of Greifswald -ൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിച്ചു  അതിനുശേഷം 1830-ൽ Humboldt University of Berlin -ൽ ചേർന്ന് ഒരു പ്രകൃതിശാസ്ത്ര അദ്യാപനാകാൻ പഠിച്ചു.
അധികം വൈകാതെതന്നെ കൊളോണിൽ ഒരു സ്‌കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായി.
പിന്നീട് Martin Luther University of Halle-Wittenberg -ൽ ജന്തുശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായി 837 മുതൽ 1861 വരെ ജോലിനോക്കി.
1848-ൽ ജർമ്മൻ വിപ്ലവ കാലത്ത് Halle അദ്ദേഹത്തെ നാഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി ആയി നിയമിച്ചു.
തുടർന്ന് Leibnitz അദ്ദേഹത്തെ പ്രഷ്യൻ അസ്സംബ്ലിയിലേക്കും തെരഞ്ഞെടുത്തു.
അദ്ദേഹം 1850-1852 കാലഘട്ടത്തിൽ ബ്രസീലിലേക്കും 1857-1860 കാലഘട്ടത്തിൽ അർജന്റീനയിലേക്കും യാത്രചെയ്ത് ധാരാളം ജന്തു ശേഖരങ്ങളുടെ ജർമ്മനിയിൽ മടങ്ങിയെത്തി.
1861-ൽ അദ്ദേഹം അർജന്റീനയിയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.
അവിടെ ബ്യൂണസ് ഐറീസിൽ ഒരു നാഷണൽ മ്യൂസിയം സ്ഥാപിച്ചു, കൂടാതെ National University of Córdoba രൂപം നൽകിയ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസിന്റെ തലവനായും സേവനം ചെയ്തു.
ധാരാളം താവളകളെയും ഉരഗങ്ങളേയും അദ്ദേഹം വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗ്രന്ഥസൂചി 1829 De insectorum systemate naturali .
40 pp. Grunert, Halle.
[1829.??] 1832 Handbuch der Entomologie Vol.
1, xvi+ 696 + [2] pp. Reimer, Berlin.
[after 1832.10.31] [1835] Bericht über die Fortschritte der Entomologie 1834-35.
Naturgesch .
1(2): 7-74.
1837 Handbuch der Naturgeschichte .
[Part 2] xii + pp. 369–858.
Enslin, Berlin.
[1837.??] 1851 u. 1853 Geologische Bilder zur Geschichte der Erde und ihrer Bewohner , 2 Volumes.
- Verlag von Otto Wigand, Leipzig, 312+326pp O. Taschenberg "Karl Hermann Konrad Burmeister" Leopoldina, 29: 43-46; 62-64; 78-82; 94-97.
Halle (1893) C. Berg "Carlos Germán Conrado Burmeister. Bio (with a portrait)" Anales Museum of Natural History in Buenos Aires, 4: 315-357.
Buenos Aires, Argentina (1895) C. Berg "Carlos Germán Conrado Burmeister. Bio" Anales de la Sociedad Argentina Science, 41: 97-107.
Buenos Aires, Argentina (1896) Anonymous "Germán Burmeister, 25 † anniversary of his death" Physis, 3 (14): 305-306.
Buenos Aires, Argentina (1917) B. Houssay "The personality of German Burmeister" Physis, 19 (53): 279-283.
Buenos Aires, Argentina (1942) WITNESS Mendilaharzu "Burmeister unpublished" Deutsche Lehrerzeitung für Argentinien: 22-25.
Buenos Aires, Argentina (1942) C. Withaus "Germán Bumeister. Memorias del Museo de Entre Rios."
Parana Province of Entre Rios, Argentina (1942) G.  Araoz Alfaro "A wise German in the service of Argentina, German Burmeister" Argentine-German cultural institutions, pp. 1–15.
Buenos Aires, Argentina (1943) R. Ardissone "Homage to Burmeister. Burmeister contribution to geography" Bulletin EAG, (35): 9-10.
Buenos Aires, Argentina (1957) A. Burkart "Burmeister as botanical" Revista de la Universidad Nacional de la Plata, 4: 89-95.
La Plata, Buenos Aires, Argentina (1958) M. Buraben "Germán Burmeister, his life, his work" Cultural issues Argentinas, pp. 1–95.
Buenos Aires, Argentina (1968) K. Müller "Hermann Burmeister" Die Natur, 36 (NF, 13): 136-138.
Halle (1887) M. Asua "Official support for the Physics Description de la République Argentine H. Burmeister" Quipu, 6 (3): 339-353.
México (1989) NT Auza "Germán Burmeister and Paleontological Society 1866-1868" Investigations and Trials, 46: 137-155.
National History Academy.
Buenos Aires, Argentina (1997) മറ്റു കൃതികൾ Beiträge zur Naturgeschichte der Rankenfüsser (Cirripedia) El Campo del Cielo (Territorio del Chaco) : extracto de un informe presentado /por el naturalista viajero Carlos Burmeister Beschreibung einiger neuen oder weniger bekannten Schmarotzerkrebse : nebst allgemeinen Betrachtungen über die Gruppe, welcher sie angehören Die Labyrinthodonten aus dem bunten Sandstein von Bernburg : zoologisch geschildert Die Organisation der Trilobiten aus ihren lebenden Verwandten entwickelt : nebst einer systematischen Uebersicht aller zeither beschriebenen Arten The organization of trilobites, deduced from their living affinities : with a systematic review of the species hitherto (with Thomas Bell and Edward Forbes) Systematische Uebersicht der Thiere Brasiliens : welche während einer Reise durch die Provinzen von Rio de Janeiro und Minas geraës gesammlt oder beobachtet Wurden (Vols. 1-3) Beiträge zur näheren Kenntniss der Gattung Tarsius Lehrbuch der Naturgeschichte Revision del género Ecpantheria Description physique de la République Argentine d'après des observations personelles et étrangères (with Emile Daireaux, and E. Maupas) (Vols. 1-5) Genera quædam insectorum.
Iconibus illustravit et descripsit Hermannus Burmeister ...
Grundiss der Naturgeschichte : Für Gymnasien und höhere Bürgerschulen A Manual of entomology, / tr.
from the German of Dr. Herman Burmeister by W. E. Shuckard, with additions by the author, and original notes and plates by the translator അവലംബം "Hermann Burmeister," in Tom Taylor and Michael Taylor, Aves: A Survey of the Literature of Neotropical Ornithology , Baton Rouge: Louisiana State University Libraries, 2011.
പുറം കണ്ണികൾ Jens Andermannn-Relics and Selves {{ cite encyclopedia }} : Invalid | ref=harv ( help ) Gaedike, R.; Groll, E. K. Taeger, A. 2012: Bibliography of the entomological literature from the beginning until 1863 : online database - version 1.0 - Senckenberg Deutsches Entomologisches Institut.
ഡിസംബർ 29 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/December_29
ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം ഡിസംബർ 29 വർഷത്തിലെ 363 (അധിവർഷത്തിൽ 364)-ാം ദിനമാണ്‌
ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ 1891 തോമസ് ആൽ‌വാ എഡിസൻ റേഡിയോയുടെ പേറ്റന്റ് എടുത്തു 1911 സൺയാറ്റ് സെൻ ചൈനയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായി 1930 മുഹമ്മദ് ഇക്‌ബാൽ ഒരു പ്രസംഗത്തിനിടയിൽ ഇന്ത്യയേയും പാകിസ്താനേയും രണ്ടാക്കി ചിത്രീകരിച്ചു കൊണ്ടുളള ദ്വിരാഷ്ട സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിച്ചു.
ജനനം 1917 രാമായണം സീരിയലിന്റെ സംവിധായകനും നിർമാതാവുമായ രാമാനന്ദസാഗറിന്റെ ജന്മദിനം 1942 ഹിന്ദി സിനിമാ താരം രാജേഷ് ഖന്നയുടെ ജന്മദിനം 1949 ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരൻ സയ്യദ് കിർമാനിയുടെ ജന്മദിനം 1904, ഡോ: കുപ്പള്ളി  വെങ്കിടപ്പ പുട്ടപ്പ, കുവെംപു എന്ന് തൂലിക നാമം, 1967 ൽ ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കന്നട എഴുത്തുകാരൻ മരണം മറ്റു പ്രത്യേകതകൾ
ഒകാസാക്കി കാസിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Okazaki_Castle
ജപ്പാനിലെ ഐച്ചി പ്രിഫെക്ചറിലെ ഒകാസാക്കിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ജാപ്പനീസ് കോട്ടയാണ് ഒകാസാക്കി കാസിൽ (岡崎城, ഒകാസാക്കി-ജോ).
എഡോ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഒകാസാക്കി ഡൊമെയ്‌നിലെ ഡൈമിയോ ഹോണ്ട വംശത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഒകാസാക്കി കാസിൽ.
എന്നാൽ ടോകുഗാവ ഇയാസുവുമായും ടോകുഗാവ വംശവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് കോട്ട കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
കോട്ട "തത്സു-ജോ" (龍城) എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
സൈഗോ സുഗിയോരി 1455-ൽ ഒകാസാക്കിയിലെ മയോദൈജി പ്രദേശത്ത് ഇന്നത്തെ കോട്ടയ്ക്ക് സമീപം ഒരു മൺമതിലുകളുള്ള ഒരു കോട്ട പണിതു.
1524-ൽ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടിയ ശേഷം മത്സുദൈറ കിയോയാസു, പഴയ കോട്ട തകർത്ത് ഒകാസാക്കി കോട്ട പണിതു.
1542 ഡിസംബർ 16-ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്ത ചെറുമകനായ മാറ്റ്സുദൈര മോട്ടോയാസു (പിന്നീട് ടോകുഗാവ ഇയാസു എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു) ഇവിടെ ജനിച്ചു.
1549-ൽ ഇമാഗവ വംശജർ മാറ്റ്സുദൈരയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ഇയാസുവിനെ സൺപു കാസിലിലേക്ക് ബന്ദിയാക്കി കൊണ്ടുപോയി.
ഒകെഹസാമ യുദ്ധത്തിൽ ഇമാഗാവയുടെ പരാജയത്തെത്തുടർന്ന്, 1560-ൽ ഇയാസു കോട്ടയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം വീണ്ടെടുത്തു.
1570-ൽ ഹമാമത്സു കാസിലിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ തന്റെ മൂത്തമകൻ മാറ്റ്സുദൈറ നൊബുയാസുവിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.
ഒഡാ നോബുനാഗ 1570-ൽ നൊബുയാസുവിന്റെ മരണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു.
ജാതിക്കാരായി സേവിച്ചു.
ടൊയോട്ടോമി ഹിഡെയോഷി ഒഡവാര യുദ്ധത്തിനുശേഷം ടോകുഗാവയെ എഡോയിലേക്ക് മാറ്റിയതിനെത്തുടർന്ന് കോട്ട തനക യോഷിമാസയ്ക്ക് നൽകി.
കോട്ടയുടെ കോട്ടകൾ ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും കോട്ട നഗരം വികസിപ്പിക്കുകയും ടകൈഡോയിൽ ഒകാസാക്കി-ജുകു വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ടോക്കുഗാവ ഷോഗുണേറ്റിന്റെ സൃഷ്ടിയെത്തുടർന്ന്, ഒകാസാക്കി ഡൊമെയ്ൻ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ഇയാസുവിന്റെ അടുത്ത സംരക്ഷകനായ ഹോണ്ട യാസുഷിഗെക്ക് കോട്ടയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം ലഭിച്ചു.
1617-ൽ ഒരു മൂന്ന് നിലകളുള്ള ഡോൺജോൺ പൂർത്തിയായി.
ഹോണ്ടയ്ക്ക് പകരം 1645-1762 കാലഘട്ടത്തിൽ മിസുനോ വംശവും 1762-1769 കാലഘട്ടത്തിൽ മാറ്റ്സുദൈറ (മത്സുയി) വംശവും വന്നു.
1769-ൽ, ഹോണ്ട വംശത്തിന്റെ ഒരു ശാഖ ഒകാസാക്കിയിലേക്ക് മടങ്ങി മെയ്ജി പുനഃസ്ഥാപനം വരെ ഭരിച്ചു.
1869-ൽ, ഒകാസാക്കി ഡൊമെയ്‌നിന്റെ അവസാന ഡെയ്‌മിയോ, ഹോണ്ട ടഡനാവോ, ഒകാസാക്കി കാസിൽ പുതിയ മൈജി സർക്കാരിന് കീഴടങ്ങി.
1871-ൽ ഹാൻ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കിയതോടെ, ഒകാസാക്കി ഡൊമെയ്ൻ നുകാറ്റ പ്രിഫെക്ചറിന്റെ ഭാഗമായി, ഒകാസാക്കി കാസിൽ പ്രിഫെക്ചറൽ ആസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, നുകാത്ത പ്രിഫെക്ചർ 1872-ൽ ഐച്ചി പ്രിഫെക്ചറിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കുകയും പ്രിഫെക്ചറിന്റെ തലസ്ഥാനം നഗോയയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
1873-ലെ സർക്കാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കനുസൃതമായി കോട്ട പൊളിക്കുകയും അതിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് വിൽക്കുകയും ചെയ്തു.
നിലവിലെ ഡോൺജോൺ പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി 1959-ൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു.
2006-ൽ ജപ്പാനിലെ 100 ഫൈൻ കാസിലുകളിൽ ഒന്നായി ഇത് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
ഫെറോകോൺക്രീറ്റ് ഘടനയ്ക്ക് മൂന്ന് മേൽക്കൂരകളും അഞ്ച് ഇന്റീരിയർ നിലകളുമുണ്ട്.
കൂടാതെ യഥാർത്ഥ കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള പുരാവസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനങ്ങൾ, ജാപ്പനീസ് വാളുകൾ, കവചങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ചരിത്രം ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഡയോരാമകൾ എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
കോട്ടയുടെ പ്രധാന കവാടം 1993-ലും കിഴക്കേ മൂലയിലെ യാഗുര 2010-ലും പുനർനിർമ്മിച്ചു.
2007-ൽ, കോട്ടയ്ക്കടുത്തുള്ള നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കോട്ടയുടെ പുറം ബെയ്‌ലികളിൽ നിന്നുള്ള കൽപ്പണികൾ  ഒകാസാക്കി കാസിൽ ഒരു കാലത്ത് ജപ്പാനിലെ നാലാമത്തെ വലിയ കൊട്ടാരമായിരുന്നു എന്ന വാദത്തിന് തെളിവ് നൽകി.
കോട്ടയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ഇപ്പോൾ ടോകുഗാവ ഇയാസുവിന്റെയും മികാവ സമുറായിയുടെയും ജീവിതത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു മ്യൂസിയം, ടീഹൗസുകൾ, നോഹ് തിയേറ്റർ, പരമ്പരാഗത കാരകുരി പാവകളുള്ള ഒരു ചെറിയ ക്ലോക്ക് ടവർ, ആകർഷകമായ പ്രധാന ഗേറ്റ് എന്നിവയുള്ള ഒരു പാർക്കാണ്.
ചെറി പൂക്കൾ, വിസ്റ്റീരിയ, അസാലിയ എന്നിവ കാണുന്നതിനുള്ള പ്രശസ്തമായ സ്ഥലമായും ഈ പാർക്ക് അറിയപ്പെടുന്നു.
ചിത്രങ്ങൾ Okazaki Flower Festival Okazaki Flower Festival Detail view of Okazaki castle Karakuri puppet സാഹിത്യം കുറിപ്പുകൾ പുറംകണ്ണികൾ JNTO home page Okazaki Castle Jcastle Profile Okazaki Castle home page Japan Castle Explorer
Okazaki Castle എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ballistic_Missile Diagram of V-2, the first ballistic missile.
ബാലിസ്റ്റിക് മിസ്സൈൽ എന്നാൽ ആണവായുധങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ള മാരക പ്രഹര ശേഷിയുള്ള അയുധങ്ങൾ അതിധ്രുതം ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കാനുള്ള ഉപകരണമാണ്.
ശീതയുദ്ധകാലത്ത് അമേരിക്കയും റഷ്യയും മൽസരിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തി വികസിപ്പിച്ച ഈ ഉപകരണം ഇന്ന് ഇരുപതോളം രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ കൈവശമുളതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
അമേരിക്ക , റഷ്യ , ബ്രിട്ടൻ , ഫ്രാൻസ് , ജർമ്മനി , ഇസ്രായേൽ , ഇറ്റലി , ഇന്ത്യ , ചൈന , പാകിസ്താൻ , ഉത്തര കൊറിയ തുടങ്ങിയവരാണ് അവയിൽ പ്രധാനം.
ഭൂഘണ്ഡങ്ങൾ താണ്ടി ഏതാണ്ട് 5000 കി.
മീറ്ററിൽ കൂടുതൽ ദൂരത്തു വരെയുള്ള ലക്ഷ്യ സഥാനത്ത് ആക്രമണം നടത്താൻ ശേഷിയുള്ള ഇവ മനുഷ്യരാശിക്ക് കനത്ത ഭീഷണിയാണ്.
അവലംബം ↑ http://www.fas.org/nuke/intro/missile/basics.htm ↑ http://www.answers.com/topic/ballistic-missile-2 ↑
ഒപ്റ്റിമൈസിംഗ് കംപൈലർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Optimizing_compiler പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂഷൻ പൊതുവായ ആശയങ്ങൾ കോഡ് ട്രാൻസിലേഷൻ കംപൈലർ കംപൈൽ ടൈം ഒപ്റ്റിമൈസിംഗ് കംപൈലർ ഇന്റർമീഡിയറ്റ് റെപ്രസന്റേഷൻ (IR) എക്സിക്യൂഷൻ റൺടൈം സിസ്റ്റം റൺടൈം എക്സിക്യൂട്ടബിൾ ഇന്റർപ്രെട്ടർ വെർച്ച്വൽ മെഷീൻ ടൈപ്പ്സ് ഓഫ് കോഡ് സോഴ്സ് കോഡ് ഒബ്ജക്റ്റ് കോഡ് ബൈറ്റ്കോഡ് യന്ത്രഭാഷ മൈക്രോകോഡ് കംപലേഷൻ സ്ട്രാറ്റെജീസ് ജസ്റ്റ്-ഇൻ-ടൈം (JIT) ട്രേസിംഗ് ജസ്റ്റ്-ഇൻ-ടൈം എഹെഡ് ഓഫ് ടൈം(AOT) ട്രാൻസ്കംപൈലേഷൻ റീകംപൈലേഷൻ ശ്രദ്ധേയമായ റൺടൈമുകൾ ആൻഡ്രോയിഡ് റൺടൈം (ART) കോമൺ ലാങ്വേജ് റൺടൈം (CLR) and മോണോ crt0 ജാവ വെർച്വൽ മെഷീൻ (JVM) ഒബ്ജക്ടീവ്-സി ആൻഡ് സിഫ്റ്റ് വി8 ആന്റ് നോഡ്.
ഒപ്റ്റിമൈസിംഗ് കംപൈലർ എന്നത് പ്രോഗ്രാമിന്റെ പ്രവർത്തനവും കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു പ്രത്യേകതയുള്ള കംപൈലറാണ് .
പ്രോഗ്രാമിന്റെ പ്രവർത്തന സമയം കുറയ്ക്കുക, മെമ്മറി ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, സ്റ്റോറേജ് വലുപ്പം ചുരുക്കുക, പവർ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുക മുതലായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായാണ് അനുയോജ്യമായ കോഡ് നിർമ്മിക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നത് .
ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ എന്നത് കോഡിന്റെ അടിസ്ഥാന അർത്ഥത്തിൽ ഒരു മാറ്റവും വരുത്താതെ, അത് കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ, മെമ്മറി കുറച്ച് ഉപയോഗിക്കാൻ, കുറഞ്ഞ സ്ഥലം വേണ്ടതായി മാറ്റാൻ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാര്യക്ഷമത ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.
ഇത് സാങ്കേതികമായി ഒപ്റ്റിമൈസിംഗ് ട്രാൻസ്ഫോർമേഷനുകൾ പടിപടിയായി നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നു.
ഓരോ ട്രാൻസ്ഫോർമേഷനും കോഡ് മാറ്റി അതിന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴും, അർത്ഥപരമായ സമാനത (semantic equivalence) നിലനിർത്തുകയാണ് പ്രധാനമായ ലക്ഷ്യം.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പണി ചെയ്യാൻ കൂടുതൽ വേഗത്തിലും എളുപ്പത്തിലും എത്തിച്ചേരാൻ മികച്ച പാത കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെയാണ് കോഡ് ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്യുന്നത്.
ഇതോടെ കോഡിംഗിന് ചെലവാകുന്ന സമയം കുറയും, പക്ഷേ ഫലത്തിൽ മാറ്റമൊന്നും ഉണ്ടാവില്ല.
പ്രായോഗികമായി, ലഭ്യമായ മെമ്മറി എത്രയാണ്, പ്രോഗ്രാമർ കോഡ് മാറ്റാൻ എത്ര സമയം കാത്തിരിക്കുമെന്നതുപോലുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, കംപൈലർ നൽകുന്ന മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് ഒരു പരിധി വെക്കുന്നു.
കംപൈലറിന് ചില ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് എൻപി-കമ്പ്ലീറ്റ്(NP-complete) എന്നത് ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ പ്രശ്നങ്ങൾ അത്ര എളുപ്പത്തിൽ പരിഹരിക്കാനാവാത്തതാണ്.
നിർണയിക്കാൻ കഴിയാത്തത് (Undecidable) എന്നാൽ, ഒരു പ്രശ്നത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത പരിഹാരമില്ലെന്ന് അർത്ഥം.
ആ പ്രശ്നം എത്ര ശ്രമം നടത്തി നോക്കിയാലും, അതിന്റെ ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കില്ല.
ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ സാധാരണയായി ഒരു പ്രശ്നത്തിന് മികച്ച പരിഹാരം കണ്ടെത്താനായി ശ്രമിക്കുമ്പോഴും, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പരിഹരിക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പ്രോഗ്രാമിന്റെ വേഗത വർധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഇത് കൂടുതൽ മെമ്മറി ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരാം.
അതിനാൽ, ഓപ്റ്റിമൈസേഷൻ എന്നത് ഒരു പ്രശ്നത്തിൽ സാധ്യമായത്ര മികച്ച ഫലം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന രീതി മാത്രമാണ്.
എന്നാൽ ഇത് എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും ഒരേ സമയം പരമാവധി ഫലപ്രാപ്തി നേടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കരുത്.
ഒരു കാര്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, മറ്റൊരു കാര്യം കുറയാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടാവാം, എന്നാൽ ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും ഏറ്റവും മികച്ച ഫലമാകണമെന്നില്ല.
എന്തായാലും, സാധാരണ ഉപയോഗത്തിലുള്ള പ്രോഗ്രാമുകൾക്കായി വേഗതയോ മെമ്മറിയോ കുറക്കുന്നതുപോലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ നേടാൻ ഇത് സഹായിക്കും .
വർഗ്ഗീകരണം ലോക്കൽ vs. ഗ്ലോബൽ സ്കോപ്പ്
ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ ചെയ്യുമ്പോൾ കോഡിന്റെ എത്ര ഭാഗം പരിഗണിക്കണമെന്നത് സ്കോപ്പ്(scope) ആണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ചിലപ്പോൾ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രം (ഉദാ. ഒരു ഫങ്ഷൻ), അല്ലെങ്കിൽ പ്രോഗ്രാമിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗം വരെ ഉൾപ്പെടാം.
ലോക്കൽ സ്കോപ്പ് ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻസ്, ബേസിക് ബ്ലോക്കിനുള്ളിലെ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അനാവശ്യമായ ഓപ്പറേഷനുകൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും, കാൽക്കുലേഷനുകൾ കംപൈൽ-ടൈമിൽ തന്നെ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഡെഡ് കോഡ് എലിമിനേഷൻ, കൺസ്റ്റന്റ് ഫോൾഡിംഗ്, കോമൺ സബ്എക്സ്പ്രഷൻ എലിമിനേഷൻ എന്നിവയാണ് .
ബേസിക് ബ്ലോക്കുകളിൽ കൺട്രോൾ ഫ്ലോ(Control flow-പ്രോഗ്രാമിലെ കോഡ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇത് if, for, while പോലുള്ള  ഉപയോഗിച്ച് ഡിസിഷൻസ്, ലൂപ്പുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഫംഗ്ഷൻ കോളുകൾ വഴി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. കോഡിന്റെ എക്സിക്യൂഷൻ ഓർഡറിംഗ്, കണ്ടീഷണൽസ്(conditionals), ജമ്പുകൾ എന്നിവ കൺട്രോൾ ഫ്ലോയുടെ ഭാഗമാണ്.
) ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്, കാരണം കുറച്ചുകൂടി മികച്ച വിശകലനം ആവശ്യമാണ്.
ഇതുകൊണ്ട് പ്രോഗ്രാമിന്റെ സമയം, സ്റ്റോറേജ് (Storage) മുതലയാവ കുറയുന്നു.
എങ്കിലും, ജമ്പുകൾ (jumps) ഉള്ളിടത്ത്, ഒരു ബ്ലോക്കിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഡാറ്റ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല, കാരണം ഓരോ ബ്ലോക്കും സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഗ്ലോബൽ സ്കോപ്പ് ഓപ്റ്റിമൈസേഷനുകൾ (ഇൻട്രാ പ്രോസീജ്യുറൽ ഓപ്റ്റിമൈസേഷൻസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ഓരോ ഫംഗ്ഷനിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഇത് കോഡ് കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ഓരോ ഫംഗ്ഷനിലെയും അനാവശ്യ ഭാഗങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്ത് കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമാക്കുന്നു.
സിസ്റ്റം, പ്രോഗ്രാം, അല്ലെങ്കിൽ ആപ്ലിക്കേഷന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു, എന്നാൽ പലപ്പോഴും വലിയ കണക്കുകൾ നടത്തേണ്ടതുണ്ടാകാം.
ഫംഗ്ഷൻ കോൾ ചെയ്യുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്ലോബൽ വേരിയബിളുകൾ ആക്സസ് ചെയ്യുമ്പോൾ, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഏറ്റവും മോശമായ സാഹചര്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കേണ്ടി വരും.
പീപ്‌ഹോൾ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ
പീപ്‌ഹോൾ ഓപ്റ്റിമൈസേഷൻ വഴി ഒരു കോഡിന്റെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ (വാതിലുകളിലുള്ള ചെറിയ ദ്വാരത്തിലൂടെ നോക്കുന്നതുപോലെ) പരിശോധിച്ച് കുറച്ച് ഇൻസ്ട്രക്ഷനുകൾ എളുപ്പത്തിൽ മാറ്റാനാകും.
ഇത് സാധാരണ മെഷീൻ കോഡ് തയ്യാറാക്കിയതിന് ശേഷം സാധാരണയായി ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഇതിലൂടെ കോഡിന്റെ ദൈർഘ്യം കുറയ്ക്കാനും കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാനും കഴിയും.
ഒരു സംഖ്യയെ രണ്ട് കൊണ്ട് ഗുണിക്കുന്നതിന് പല എളുപ്പവഴികൾ ഉണ്ട്.
ഉദാഹരണത്തിന്, സാധാരണ ഗുണനക്രിയ ചെയ്യുന്നതിന് പകരം, സംഖ്യയുടെ ബൈനറിയിൽ ഒരു സ്ഥാനം മാറ്റി ഇടത്തോട്ട് ഷിഫ്റ്റ് ചെയ്യാം, ഇത് രണ്ട് കൊണ്ട് ഗുണിക്കുന്നതിന് തുല്ല്യമാണ് .
ഉദാഹരണത്തിന്, 5 എന്ന സംഖ്യയെ 2 കൊണ്ട് ഗുണിക്കാൻ, നമ്മൾ സാധാരണ ഗുണനക്രിയ ഇങ്ങനെ നടത്തും: 5 × 2 = 10
പക്ഷേ, 5-ന്റെ ബൈനറി രൂപം 101 ആണ്.
ഇത് ഇടത്തോട്ട് ഒരു സ്ഥാനമെങ്കിലും മാറ്റിയാൽ, അത് 1010 ആകും, ഇതിന്റെ ദശാംശം 10 ആണ്
ഇത് 5 × 2 എന്ന സാധാരണ ഗുണനക്രിയയ്ക്കുപകരമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ്, എന്നാൽ ഇടത്തോട്ട് ഷിഫ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത് സാധാരണ ഗുണനത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കുന്നു.
ഇൻ്റർ പ്രൊസീജറൽ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ
ഇൻ്റർ പ്രൊസീജറൽ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ ഒരു പ്രോഗ്രാമിന്റെ എല്ലാ സോഴ്സ് കോഡും വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നുവെങ്കിൽ, ഒപ്റ്റിമൈസേഷന്റെ കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും.
ഈ വിവരങ്ങൾ വിവിധ ഒപ്റ്റിമൈസേഷനുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാം, ഉദാഹരണത്തിന് ഫംഗ്ഷൻ ഇൻലൈനിംഗ് ഒരു പ്രക്രിയയാണ്, അതിൽ ഫംഗ്ഷൻ കോൾ കൂടാതെ, ഫംഗ്ഷന്റെ കോഡ് നേരിട്ട് പ്രോഗ്രാമിൽ ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
ഇതിലൂടെ ഫംഗ്ഷൻ കോൾ ഒഴിവാക്കുകയും, പ്രോഗ്രാമിന്റെ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ വേഗം നടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലിങ്ക്-ടൈം ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ
ലിങ്ക്-ടൈം ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ (LTO) പ്രോഗ്രാമുകൾ എങ്ങനെ കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കാമെന്നത് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഒരു ടെക്നിക്കാണ്.
സാധാരണയായി, ഒരു പ്രോഗ്രാം പല ഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിച്ചെഴുതുന്നു(translation units).
എൽടിഒ ഉപയോഗിച്ച് കമ്പൈലർ അവയെ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കാം, ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് (inlining), അനാവശ്യ ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, പ്രോഗ്രാം കൂടുതൽ ഫാസ്റ്റ് ആക്കാം.
ഇതിലൂടെ പ്രോഗ്രാം ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴും, അതിന്റെ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുന്നു.
മെഷീൻ ഒബ്ജക്റ്റ് കോഡ് ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ
മെഷീൻ കോഡ് ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ എന്നത് പ്രോഗ്രാമിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ, അതിന്റെ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാനുള്ള ഒരു നടപടിയാണ്.
പ്രോഗ്രാം ലിങ്ക് ചെയ്ത ശേഷം, ഒബ്ജക്റ്റ് കോഡ് ഒപ്റ്റിമൈസർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രോഗ്രാമിന്റെ മുഴുവൻ കോഡ് പരിശോധിക്കാം.
അനാവശ്യ ഭാഗങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുക, ആവർത്തിക്കുന്ന കോഡുകൾ ഒന്നാക്കി ചുരുക്കുക എന്നിവ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പ്രോഗ്രാം കുറച്ച് സ്ഥലം (memory) മാത്രം ഉപയോഗിച്ച്, കോഡിനെ വേഗത്തിലാക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.
ഇതു കൊണ്ട് പ്രോഗ്രാമുകൾ മെച്ചപ്പെട്ട രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കും .
അവലംബം ↑ ↑ 1 2 ↑ ↑ ഫലകം:Cite tech report
മുംബൈ ഭീകരാക്രമണ പരമ്പര (2008 നവംബർ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/2008_Mumbai_attacks
ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക തലസ്ഥാനവും, ഏറ്റവും  വലിയ നഗരവും ആയ മുംബൈയിൽ 2008 നവംബർ 26 -ന്‌  ആസൂത്രിതമായ 10 ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ നടത്തി.
2008 നവംബർ 26 -ന്‌ തുടങ്ങിയ ഈ ആക്രമണം ഏതാണ്ട് 60 മണിക്കൂറുകളോളം പിന്നിട്ട് 2008 നവംബർ 29 -ന്‌ ഇന്ത്യൻ ആർമി അക്രമിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ തിരിച്ചു പിടിക്കുന്നതു വരെ നീണ്ടു നിന്നു.
22വിദേശികളടക്കം ഏതാണ്ട് 195 പേരെങ്കിലും ഈ ആക്രമണങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഏതാണ്ട് 327 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
ദക്ഷിണ മുംബൈയിലാണ് ഈ ആക്രമണങ്ങളിൽ കൂടുതലും നടന്നത്.
ഛത്രപതി ശിവജി റെർമിനസ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, നരിമാൻ പോയന്റിലെ ഒബ്റോയി ട്രിഡന്റ് , ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ടാജ് മഹൽ പാലസ് ടവർ എന്നീ പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ, ലിയോപോൾഡ് കഫേ എന്ന മുംബൈയിലെ കൊളാബയിലെ ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് റെസ്റ്റോറന്റ്, കാമ ഹോസ്പിറ്റൽ , മുംബൈ ചബാദ് ഹൗസിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഓർത്തഡോക്സ് ജ്യൂയിഷ് ; മെട്രോ ആഡ്ലാബ്‌സ് തീയേറ്റർ; പോലീസ് ഹെഡ് ക്വോർട്ടേസ് എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലാണ്‌ ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ നടന്നത്.
പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേർസിൽ നടന്ന വെടിവെപ്പിൽ മഹാരാഷ്ട്ര ഭീകരവിരുദ്ധ സ്ക്വാഡിലെ ചീഫ് ഓഫീസറടക്കം 3 ഉന്നത പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
പത്താമത്തെ സ്ഫോടനം നടന്നത് മുംബൈ വിമാനത്താവളത്തിനു സമീപത്തുള്ള വിലെ പാർലെ എന്ന ഉണ്ടായ കാർ ബോബ് സ്ഫോടനം ഈ അക്രമണ പരമ്പരയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന സ്ഥീതികരണം ഉണ്ടായിട്ടില്ല .
ഏതാണ്ട് 50-നും 60-നും ഇടയിൽ തീവ്രവാദികൾ ഈ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചതായി കരുതുന്നു .
ഡെക്കാൻ മുജാഹദ്ദീൻ എന്ന അപരിചിതമായ ഭീകര സംഘടന ഉത്തരവദിത്വം ഏറ്റെടുത്തതായി വാർത്താ മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്ക് ഇ മെയിൽ സന്ദേശം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് .
ഈ ഇമെയിന്റെ ഉറവിടം പാകിസ്താൻ ആണെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പിന്നീട് കണ്ടെത്തി .
ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗ് രാജ്യത്തോടായി നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ ഈ അക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ വിദേശ ശക്തികൾ പ്രവർത്തിച്ചുവെന്നും, പുറത്തുനിന്നുള്ളവരുടെ സഹായമില്ലാതെ ഇത്തരമൊരു പ്രവർത്തനം അസാദ്ധ്യമെന്നുമാണ്‌.
എന്നാൽ ചില മാദ്ധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതു പ്രകാരം ലഷ്‌കർ ഇ തോയ്‌ബ എന്ന പാകിസ്താൻ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭീകരവാദി സംഘടനയാണ്‌ ആക്രമണത്തിനു പിന്നിലെന്നാണ്‌.
കേന്ദ്ര സർക്കാർ തന്നെ നടപ്പിക്കിയ നാടകമായിരുന്നു ഇതെന്നും സർക്കാറായിരുന്നും ഇതിന് പിന്നിലെന്നും  ഇശ്റത്ത് ജഹാൻ വ്യാജ ഏറ്റുമുട്ടൽ കേസ് അന്വേഷിച്ച എസ്.ഐ.ടി, സി.ബി.ഐ സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു ശർമ ആരോപിച്ചു.
ഈ പതിറ്റാണ്ടിൽ മുംബൈ പല ഭീകരാക്രമണങ്ങൾക്കും ഇരയായിട്ടുണ്ട്.
2002 ഡിസംബർ 6-ന് ബൃഹൻമുംബൈ ഇലക്ട്രിക് സപ്ലൈ ആന്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ടിന്റെ ആളില്ലാത്ത ഒരു ബസിന്റെ സീറ്റിനടിയിൽ വച്ച ഒരു ബോംബ് ഘട്കോപറിൽ വച്ച് പൊട്ടിത്തെറിച്ചു.
2 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 28 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
അയോധ്യയിലെ ബാബറി മസ്ജിദ് സംഭവത്തിന്റെ പത്താം വാർഷിക ദിനത്തിലാണ് ഈ സ്ഫോടനം നടന്നത്.
2003 ജനുവരി 27-ന് വൈൽ പാർക്കിനടുത്ത് ഒരു സൈക്കിളിൽ ഘടിപ്പിച്ച ബോംബ് പൊട്ടിത്തെറിച്ചു.
ഇതിൽ ഒരാൾ മരിക്കുകയും 28 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയുടെ മുംബൈ സന്ദർശനത്തിന്റെ തലേദിവസമാണ് ഈ സ്ഫോടനം നടന്നത്.
2003 മാർച്ഛ് 13-ന് മുംബൈയിലെ മുലുംട് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് എത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ട്രെയിനിൽ ബോംബ് സ്ഫോടനം നടന്നു.
10 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 70 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
1993-ലെ ബോംബെ സ്ഫോടന പരമ്പരയുടെ 10-ആം വാർഷികത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്ത ദിവസമാണ് ഈ ദുരന്തമുണ്ടായത്.
2003 ജൂലൈ 28-ന് ഘട്കോപറിൽ വച്ച് തന്നെ ബെസ്റ്റിന്റെ ഒരു ബസിൽ സ്ഫോടനമുണ്ടായി.
സ്ഫോടനത്തിൽ 4 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 32 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ
ഈ ആക്രമണം യു.പി.എ സർക്കാർ തന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയതാണെന്ന് ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
‘പാർലമെൻറ് ആക്രമണവും മുംബൈ ഭീകരാക്രമണവും സർക്കാർതന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണ്. ഭീകരവിരുദ്ധ കരിനിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അരങ്ങൊരുക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം എന്നാണ് ആരോപണം. പാർലമെൻറ് ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ പോട്ടയും മുംബൈ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം യു.എ.പി.എ നിയമ ഭേദഗതിയും നടപ്പാക്കി’.
ഇത്തരം കരിനിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സർക്കാർ നാടകമായിരുന്നു ഈ ആക്രമണങ്ങളെന്ന്  എസ്.ഐ.ടി, സി.ബി.ഐ സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു ശർമ ആരോപിച്ചിരുന്നു.
ആക്രമണം നടന്ന സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥലം ആക്രമണസ്വഭാവം ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വെടിവയ്പ്, ഗ്രനേഡ്.
തെക്കൻ മുംബൈ പോലീസ് ആസ്ഥാനം വെടിവയ്പ് ലെപോൾഡ് കേഫ് , കൊളബ വെടിവയ്പ്.
താജ് മഹൽ പാലസ് ടവർ ഹോട്ടൽ വെടിവയ്പ്, ആറ് സ്ഫോടനങ്ങൾ, മുകൾ നിലയിൽ അഗ്നിബാധ, ബന്ധികൾ, സമീപത്തുനിന്നും ആർ.‍ഡി.
‌എക്സ്.
ഒബ്രോയ് ട്രൈഡന്റ് ഹോട്ടൽ വെടിവയ്പ്, സ്ഫോടനം, ബന്ധികൾ, അഗ്നിബാധ.
മാസഗോൺ തുറമുഖം സ്ഫോടനം, ആയുധങ്ങൾ അടങ്ങിയ ബോട്ട് പിടിച്ചെടുത്തു.
കാമ ആശുപത്രി വെടിവയ്പ്, ബന്ധികൾ.
നരിമാൻ ഹൗസ് ആക്രമണം, വെടിവയ്പ്, വൈൽ പാർലെ , വടക്കൻ മുംബൈ കാർ ബോംബ് സ്ഫോടനം .
ഗിർഗൗം ചൗപതി 2 തീവ്രവാദികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ടർഡിയൊ 2 തീവ്രവാദികൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
സംഭവങ്ങൾ നടന്ന ക്രമത്തിൽ തീവ്രവാദി ആക്രമണം നടന്ന താജ് ഹോട്ടൽ താജ് മഹൽ പാലസ് ടവർ ഹോട്ടലിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ തിയതി സമയം സംഭവം നവം 27 3:30 എ‌എം നേവൽ കമാണ്ടോകൾ ഹോട്ടലിലേക്ക് നവം 27 4:30 എ‌എം 200 ലധികം ആളുകളെ ഒഴിപ്പിച്ചു നവം 27 6:35 എ‌എം ആർമി കടലിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു, എൻ.എസ്.ജി ഹോട്ടലിലേക്ക് നവം 27 10:30 എ‌എം തോക്കു പോരാട്ടം ഹോട്ടലിനകത്ത് നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
നവം 27 12 ഉച്ച 50 പേരെ ഒഴിപ്പിച്ചു.
നവം 27 4:30 പി‌എം തീവ്രവാദികൾ 4-)ം നിലയിലെ ഒരു റൂമിന് തീയ്യിടുന്നു.
നവം 27 7:20 പി‌എം കൂടുതൽ എൻ.എസ്.ജി കമാണ്ടോകൾ എത്തി, ഹോട്ടലിലേക്ക് കയറുന്നു.
നവം 27 11:00 പി‌എം ഓപ്പറേഷൻ തുടരുന്നു.
നവം 27 14:53 പി‌എം ആറ് മൃതശരീരങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തു.
നവം 27-28 14:53 പി‌എം - 15:59 പത്ത് ഗ്രനേഡ് പൊട്ടിത്തെറികൾ നവം 28 3:00 പി‌എം മറൈൻ കമാണ്ടോകൾ സ്ഫോടനവസ്തുക്കൾ താജ് ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുക്കുന്നു.
നവം 28 4.00 പി‌എം 12-15 മൃതശരീരങ്ങൾ താജിൽ നിന്നും നേവൽ കമാണ്ടോകൾ കണ്ടെടുക്കുന്നു.
നവം 28 7:30 പി‌എം പുതിയ സ്ഫോടനങ്ങൾ, വെടിവക്കൽ തുടരുന്നു.
പോരാട്ടം തുടരുന്നു.
നവം 28 8:30 പി‌എം ഒരു തീവ്രവാദി കൂടി താജിൽ ബാക്കി ഉള്ളതായി വാർത്ത .
നവം 29 3:40 എ‌എം - 4:10 എ‌എം താജിൽ അഞ്ച് സ്ഫോടനങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ടായതായി റിപ്പോർട്ട്.
നവം 29 5:05 എ‌എം മൂന്ന് തീവ്രവാദികൾ കൂടി താജിൽ ഉള്ളതായി റിപ്പോർട്ട് .
നവം 29 7:54 എ‌എം ഒന്നാം നിലയിൽ തീപ്പിടുത്തം.
രണ്ടാം നിലയിൽ കറുത്ത പുകപടലം.
വെടിയൊച്ചകൾ കേൾക്കുന്നു.
ഒബറോയി ട്രൈഡന്റ് ഹോട്ടലിലെ സംഭവങ്ങൾ തിയതി സമയം സംഭവം നവം 27 6 എ‌എം എൻ.എസ്.ജി ഹോട്ടലിൽ എത്തുന്നു .
നവം 27 8:40 എ‌എം വെടിയൊച്ചകൾ, ഉയർന്ന ആർമി, നേവി ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥലത്തെത്തുന്നു.
നവം 27 1:30 പി‌എം രണ്ട് ചെറിയ സ്ഫോടനങ്ങൾ, കൂടുതൽ സേന ഹോട്ടലിലേക്ക്.
നവം 27 3:25 പി‌എം കുറച്ച് വിദേശ ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നു.
നവം 27 5:35 പി‌എം സിഖ് റെജിമെന്റ് എത്തുന്നു, വെടിവക്കൽ തുടരുന്നു.
നവം 27 6 പി‌എം 27  ബന്ദികൾ പുറത്തു വരുന്നു, 4 വിദേശികളായവരെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടു പോയി.