smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അഥീനിയൻ സാമ്രാജ്യം:പെലൊപ്പനേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിനു തൊട്ടു മുൻപ്‌.
(431BC)
പെലോപ്പൊനീഷ്യൻ യുദ്ധത്തിലുണ്ടായ വിജയം ഗ്രീസിൽ സ്പാർട്ടയ്ക്ക്‌ സർവാധികാരം നേടിക്കൊടുത്തു.
എന്നാൽ ബി.സി 395-ൽ ഏതൻസും , തെബിസും , കൊറിന്തും അടക്കമുള്ള ഒരു കൂട്ടം നഗരരാഷ്ട്രങ്ങൾ ഒരുമിച്ചുനിന്ന്‌ സ്പാർട്ടയുടെ സർവ്വാധിപത്യത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
താഴേക്കിടയിൽ നിന്നാരംഭിച്ച ഈ ചലനങ്ങൾ ഒടുവിൽ കൊറിന്ത്യൻ യുദ്ധത്തിൽ (ബി.സി.395-387)അവസാനിച്ചു.
പിന്നെയും 16 വർഷം കൂടി സ്പാർട്ടൻ ആധിപത്യം നില നിന്നു.
ബി.സി.371-ൽ തെബിസുമായുണ്ടായ ലെറ്റ്ച്യൂറായുദ്ധത്തിലേറ്റ പരാജയത്തോടെ ഗ്രീസിലെ സ്പാർട്ടൻ ആധിപത്യം അവസാനിച്ചു.
സ്പാർട്ട സമ്പത്തിലും സൈനികശക്തിയിലും രണ്ടാം സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക്‌ പിന്തള്ളപ്പെട്ടപ്പോൾ തെബിസ്‌ ഒരു പുതിയ ശക്തിയായി ഉയർന്നു.
ബി.സി.361-ഓടു കൂടി തെബിസിന്റെയും ശക്തി ക്ഷയിച്ചു.
നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങൾ ഗ്രീക്ക്‌ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രൗഢി ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
ആ കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ പടിഞ്ഞാറൻ ഗ്രീക്കിലെ മാസിഡോണിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയം.
മാസിഡോണിയൻ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന മഹാനായ ഫിലിപ്‌ രണ്ടാമൻ , തെസ്സാലിയും ത്രേസ്സുമടക്കമുള്ള ഗ്രീക്ക്‌ നഗരരാഷ്ട്രങ്ങൾ കീഴടക്കി പടയോട്ടം ആരംഭിച്ചത്‌.
ഏതൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കോൺഫെഡറേഷൻ മാസിഡോണിയൻ ആക്രമണത്തെ ചെറുത്തുവെങ്കിലും ബി.സി.338-ൽ നടന്ന ഷീറോണിയാ യുദ്ധത്തിൽ അവർ പരാജയപ്പെടുകയും സ്പാർട്ടയൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ഗ്രീക്ക്‌ രാഷ്ട്രങ്ങളും ഫിലിപ്പിന്‌ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്ന്‌ ഏഷ്യാമൈനർ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടെങ്കിലും, ബി.സി.336-ൽ തന്റെ അനുയായിയുടെ കൈയാൽ ഫിലിപ്‌ ചക്രവർത്തി കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഫിലിപ് രണ്ടാമന്റെ പുത്രനായ അലക്സാണ്ടർ ബി.സി.337-ലാണ്‌ അധികാരമേറ്റത്‌.
പേർഷ്യൻ രാജാവായിരുന്ന ദാരിയസ്‌ മൂന്നാമനെയും സിറിയൻ, പാലസ്തീനി,ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണാധികാരികളെ പരാജയപ്പെടുത്തി, സിന്ധുനദീതടം വരെയെത്തിയ മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ബി.സി.323-ാ‍മാണ്ടിൽ അന്തരിച്ചു.
ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് യുഗം
അലക്സാണ്ടറുടെ മരണത്തിനും റോമാക്കാർ ഗ്രീസ്‌ ആക്രമിയ്ക്കുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടമാണ്‌ ഹെല്ലനിസ്റ്റിക്‌ യുഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്‌.
അലക്സാണ്ടറുടെ ഭരണകാലത്ത്‌ യവനസംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വാനോളം ഉയർന്നുവെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം പ്രധാന സേനാനായകന്മാർ തമ്മിൽ രാജ്യം പങ്കു വയ്ക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കം ബി.സി.331-ഓടു കൂടി മൂർധന്യതയിലെത്തുകയും ബി.സി.301-ലെ ഇപ്സസ്‌ യുദ്ധത്തോടെ വിഭജനം പൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്തു.
ഈജിപ്റ്റും ഫിനീഷ്യയും പാലസ്തീനും ടോളമിയുടെ അധികാരപരിധിയിലായിരുന്നു.
സെല്യൂക്കസ്‌ മെസപ്പൊട്ടോമിയയുടെയും പേഴ്സ്യയുടെയും സിറിയയുടെയും അധിപനായി.
ലിസിമാക്കസിന്‌ ഏഷ്യാമൈനറിന്റെയും ത്രെയിസിന്റെയും ആധിപത്യം ലഭിച്ചു
മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം റോമൻ ആക്രമണത്തോടെ ഹെല്ലനിസ്റ്റിക്‌ യുഗം അവസാനിച്ചു.
ബി.സി. 275-ൽ സിസിലിയും ബി.സി.201-ൽ സ്പെയിനും റോമൻ സൈന്യത്ത്തിന്റെ അധീനതയിലായി.
സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം ബി.സി. 64 വരെയും ടോളമിയുടെ സാമ്രാജ്യം ബി.സി.30 വരെയും റോമൻ പടയോട്ടത്തെ ചെറുത്തു നിന്നുവെങ്കിലും ഒടുവിൽ റോമിന്‌ കീഴ്പ്പെട്ടു.
റോമിന്റെ ആധിപത്യം യവനസംസ്കാരത്തെ പൂർണമായി തളർത്തിയില്ല.
ഗ്രീസിൽ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യാപനം പൂർണമാകുന്നതുവരെ ഗ്രീക്ക് നാഗരികത നിലനിന്നു.
സാമൂഹ്യ ജീവിതം
ഏതൻസിൽ സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജനങ്ങളെ നാലു തട്ടുകളായി തിരിച്ചിരുന്നു.
കൂടുതൽ സമ്പത്തു നെടുന്നവർക്ക്‌ താഴ്‌ന്ന തട്ടിൽ നിന്ന്‌ ഉയർന്ന തട്ടുകളിലേയ്ക്‌ ഉയരാൻ അവസരമുണ്ടായിരുന്നു.
കൃഷിക്കാരും കന്നുകാലി വളർത്തുന്നവരുമായിരുന്നു എന്നും സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്നത്‌.
ശിൽപകലയിലും, വാസ്തുവിദ്യയിലും വിദഗ്ദരായിരുന്ന മറ്റൊരു വിഭാഗവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവരെല്ലാം ഉപരി വർഗ്ഗമായിരുന്ന ഭൂവുടമകളുടെ ആശ്രിതരായിരുന്നു.
ബി.സി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടോടു കൂടി വ്യാപാരികൾ എന്ന പുതിയ വർഗ്ഗം ഉദയം ചെയ്തു.
സമ്പത്ത്‌ ആ ചെറിയ വിഭാഗത്തിന്റെ കൈയിൽ കുന്നു കൂടുകയും, സ്വാഭാവികമായും അവർ സമൂഹത്തിന്റെ മുകൾത്തട്ടിലേയ്ക്കുയരുകയും ചെയ്തു.
സ്പാർട്ടയിൽ ശിക്ഷണം പൂർത്തിയാക്കിയ പുരുഷന്മാർക്കെല്ലാം തുല്യപരിഗണന നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു.
എങ്കിലും പുരോഹിതൻ കൂടിയായിരുന്ന ഭരണാധികാരി ഉയർന്ന കുടുംബ പാരമ്പര്യമുള്ളവരായിരിക്കണമെന്ന്‌ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു.
അടിമകൾ ഗ്രീസിൽ ധാരാളമായുണ്ടായിരുന്നു.
അവർക്ക്‌ കുടുംബജീവിതം നയിയ്ക്കാനും,വസ്തുവകകൾ കൈവശം വയ്ക്കാനും അധികാരമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയാവകാശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നില്ല.
ബി.സി.5-ാ‍ം നൂറ്റാണ്ടോടു കൂടി ഗ്രീക്കിലെ ആകെ ജനതയുടെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗം അടിമകളായിരുന്നു.
താഴേക്കിടയിലുള്ള കർഷകകുടുംബങ്ങൾ പോലും അടിമകളെ പോറ്റിയിരുന്നു.
റോമൻ സമൂഹത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, അടിമകളെ സ്വതന്ത്രരാക്കാൻ ഉടമകൾക്ക്‌ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു.
അടിമകളെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാനോ കൊല്ലാനോ ഉള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഉടമകൾക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.
വ്യക്തികൾക്കും കുടുംബങ്ങൾക്കുമെന്ന പോലെ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും സ്വന്തമായി അടിമകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷയും ആരാധനാലയങ്ങ്ലുടെ പരിപാലനവുമായിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന ചുമതല.
ബഹുദൈവവിശ്വാസികളായിരുന്നു ഗ്രീക്കുകാർ.
ഒളിമ്പസ്‌ പർവ്വതത്തിൽ നിവസിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിച്ചിരുന്ന 12 ഒളിമ്പ്യന്മാരായിരുന്നു പ്രധാന ദേവന്മാർ.
ആകാശത്തിന്റെയും ഇടിമിന്നലിന്റെയും ദേവനായിരുന്ന സീയൂസ്‌ ,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ഹീര ,വരുണ ദേവനായ പോസിഡൺ ,സൂര്യദേവൻ അപ്പോളോ ,കലയുടെ ദേവതയായ അഥീന ,യുദ്ധദേവനായ അറീസ്‌ ,ധാന്യങ്ങളുടെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായ ഡിമിറ്റർ ,സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും ദേവതയായ ആഫ്രോഡിറ്റി ,അടുപ്പിന്റെ ദേവിയായ ഹെസ്റ്റിയ ,കർഷകരുടെയും ഇടയന്മാരുടെയും ദേവനായ ഹെർമസ്‌ ,പ്രേമത്തിന്റെ ദേവനായ ഇറോസ്‌ ,കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും രക്ഷകയായ ആർടിമിസ്‌ ദേവി എന്നിവരായിരുന്നു ഒളിമ്പ്യന്മാർ.
യുദ്ധവിജയത്തിനും കാർഷിക സമൃദ്ധിയ്ക്കും വേണ്ടി ഗ്രീക്ക്‌ ജനത ദേവന്മാരെ സമ്പ്രീതരാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ശകുനങ്ങളിലും വെളിപാടുകളിലും പുനർജന്മത്തിലും അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.
ഗ്രീക്കുകാർ ആദ്യം ഗ്രാമങ്ങളിലാണ്‌ ജീവിച്ചിരുന്നത്‌.
ഗ്രീസിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ കാരണം ഓരോ ഗ്രാമവും മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന്‌ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
കാലക്രമത്തിൽ ഗ്രാമങ്ങൾ ഒന്നു ചേർന്ന്‌ പൊതു സമുദായങ്ങൾ സംഘടിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടു.
ഇങ്ങനേ സംഘടിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട സമുദായങ്ങൾ "പോളിസ്‌" എന്നറിയപ്പെട്ടു.
ഈ പോളിസുകൾ പിന്നീട്‌ നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളായി വളർന്നു.
ഒരുനഗരവും കുറെ കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങളും ചെർന്നതായിരുന്നു ഒരു നഗരരാഷ്ട്രം.
മതപരമായ ഉത്സവങ്ങൾ എല്ലാ നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളെയും ഒന്നിച്ചു കൂടാൻ സഹായിച്ചു.
ഒളിമ്പിക്‌ കായിക മത്സരങ്ങളും ഹോമറുടെ ഇതിഹാസങ്ങളും അവരിൽ ഐക്യം വളർത്തി.
നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഭരണം രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നും പ്രഭുക്കന്മാരിലേയ്ക്ക്‌ മാറിമറിഞ്ഞു.
വ്യാപാരികളെന്ന സമ്പന്ന വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ പ്രഭുത്വഭരണം അവസാനിപ്പിച്ച്‌ ഏകാധിപതികളായ ടെറന്റുകൾ ഭരണം കൈയടക്കി.
കലയു സാഹിത്യവും തത്ത്വചിന്തയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നവരായിരുന്നു ടെറന്റുകൾ.
കൊറിന്ത്‌ എന്ന നഗരരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ടെരന്റായിരുന്ന പെരിയാൻഡർ പ്രജാക്ഷേമതത്പരനായിരുന്നു.
ഗ്രീക്ക്‌ നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ ജനായത്ത ഭരണത്തിന്‌ കളമൊരുക്കിയത്‌ ടെറന്റുകളാണെന്നു പറയാം.
പ്രജാപ്രഭുത്വത്തിന്‌ ഗ്രീക്കുകാർ നൽകിയ പേര്‌ "ഡെമോക്രസി" എന്നാണ്‌.
ജനങ്ങൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന "ഡെമോസ്‌" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ്‌ "ഡെമോക്രസി" യുടെ ഉദയം.
എന്നാൾ ഗ്രീക്ക്‌ ഡെമോക്രസിയിൽ പങ്കു ചേരാൻ അവകാശമുള്ളവർ വളരെ കുറവായിരുന്നു.
അടിമകൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വോട്ടവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
കാലക്രമത്തിൽ ഗ്രീക്ക്‌ ജനാധിപത്യം അധ്പതിയ്ക്കുകയും സ്വയം നശിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത്‌ ശിക്ഷണമായിരുന്നു പ്രാചീന ഗ്രീക്ക്‌ നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളിലെ പ്രഭുകുടുംബങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്ന പൗരന്‌ വിധിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌.
വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ കുട്ടികളെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നു വെർപെടുത്തി പ്രത്യേകം പരിശീലനകെന്ദ്രങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി ആയോധനമുറകളിലും തത്ത്വചിന്തയിലും പരിശീലനം നൽകിയിരുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം സൈനിക സേവനം നടത്താൻ ഓരോ പൗരനും നിർബന്ധിതനായിരുന്നു.
പെരിക്ലിസിന്റെ ഭരണകാലത്ത്‌ ഏതൻസ്‌ "ഹെല്ലാസിന്റെ പാഠശാല" എന്ന വിശേഷണത്തിനർഹമായി.
മറ്റു നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും പൗരന്മാർ ശിക്ഷണത്തിന്‌ ഏതൻസിൽ വന്നു ചേർന്നു.
രാഷ്ട്രമീമാംസയും,പൗരധർമ്മവുമായിരുന്നു പ്രധാന പഠനവിഷയങ്ങൾ.
പ്രാചീന ഗ്രീസിലെ നിയമ വ്യവസ്ഥ മതാചാരങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു.
പ്രധാന പുരോഹിതൻ കൂടിയായിരുന്ന രാജാവും നിയമങ്ങൾനുഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥനായിരുന്നു.
സാംസ്കാരിക സംഭാവനകൾ കല
ഇന്നു യൂറോപ്പിൽ പ്രബലമായി നിലനിൽക്കുന്ന പല ചിത്ര,വാസ്തുകലാ സങ്കേതങ്ങളും പ്രാചീന ഗ്രീക്ക്‌ കലാസംസ്കാരത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രങ്ങളാണ്‌.
പെരിക്ലിയൻ കാലഘട്ടത്തോടെ വളർച്ചയുടെ പൂർണത കൈവരിച്ച്‌ ഗ്രീക്ക്‌ കല,അലക്സാണ്ടറുടെ പടയോട്ടത്തോടെ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്കും വ്യാപിച്ചു.
ലോഹപ്പാത്രങ്ങളിലെയും മൺപാത്രങ്ങളിലെയും കൊത്തുപണികളും മാർബിൾ ശിൽപനിർമ്മാണവും ചിത്രകലയും അവരുടെ പ്രത്യേകതകളായി വളർന്നു.
ബി.സി.1000-നും 700 നുമിടയ്ക്ക് പാത്രങ്ങളിൽ ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങൾ   വരച്ചു ചേർക്കുന്ന രീതി നിലവിൽ വന്നു.
ബി.സി.500 വരെ പാത്രങ്ങളിൽ കറുത്ത ചായം കൊണ്ട് ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു.
ബി.സി.500നു ശേഷം കറുപ്പിൽ കടും ചുവപ്പ് ചായമുപയോഗിച്ച് ദേവകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു തുടങ്ങി.
ബിസി 5-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൊറിന്ത്യയിൽ നിർമിയ്ക്കപ്പെട്ട പാത്രം
സ്വർണവും വെള്ളീയും പ്രാചീന ഗ്രീസിലെ വില പിടിച്ച ലോഹങ്ങളായിരുന്നു.
വെങ്കലമാണ്‌ ശില്പനിർമ്മാണത്തിനുപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
ശില്പികൾ കൂട്ടമായി ഗ്രീക്ക് അഗ്നിദേവനായ ഹെഫെസ്റ്റസിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപം വസിച്ചു.
മരണാനന്തരജീവിതത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഗ്രീക്കുകാർ കല്ലറയിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ സ്വർണത്തിലും വെള്ളിയിലും ഗൃഹോപകരണങ്ങളും പണികഴിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ബി.സി.575-ൽ ഏതൻസിൽ ചെമ്പു നാണയങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
മിനോവൻ കാലഘട്ടം മുതൽക്കു തന്നെ ഗ്രീസിൽ ചുവർചിത്രകല നിലനിന്നിരുന്നു.
ബി.സി.450-ൽ ഏതൻസിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പോളിഗ്നോട്ടസ് ചുവർചിത്രകലയിൽ അഗ്രഗണ്യനായിരുന്നു.
ദേവകൾക്കു പുറമേ യുദ്ധവീരന്മാരും ചിത്രങ്ങളുടെ വിഷയമായി.
ചുണ്ണാമ്പു കല്ലുകളിൽ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടവയായിരുന്നു സാധാരണ കെട്ടിടങ്ങളിൽ പലതും.
ഗ്രീക്ക്‌ വാസ്തുവിദ്യാമികവിന്റെ മകുടോദാഹരണമാണ്‌ ഏതൻസിലെ പാർഥിനോൺ ക്ഷേത്രം .
മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ സ്വർണവും ആനക്കൊമ്പും കൊണ്ടു തീർത്ത അഥീനാദേവിയുടെ ശില്പവുമുണ്ട്.
ഏതൻസിലെ തന്നെ ഹെപ്പാസ്റ്റസിന്റെ ക്ഷേത്രം മറ്റൊരു ഉദാത്ത സൃഷ്ടിയാണ്‌.
ഏതൻസിലെ തന്നെ എറിക്ത്യോൺ രാജാവ് പണിയിച്ച അഥീനാക്ഷേത്രവും അതിമനോഹരമയ ശില്പങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്‌.
പുരാതന ലോകാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്ന, എഫീസസ്സിലെ  ക്ഷേത്രം മറ്റൊരു മനോഹര സൃഷ്ടിയാണ്‌.
ബി.സി. 356-ൽ ആ ക്ഷേത്രം കത്തി നശിച്ചു.
ആ രാത്രിയിലാണ്‌ മഹനായ അലക്സാണ്ടർ ജനിച്ചത്.
ഏതൻസിലെ ഹെപ്പാസ്റ്റസ്‌ ക്ഷേത്രം;ബി.
സി.5-ം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടത്‌.
ലിഖിത വിദ്യയുടെ പ്രചാരത്തിനു മുൻപു തന്നെ ഗ്രീസിൽ സാഹിത്യരംഗം ശക്തിപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഹോമറുടെ പ്രശസ്ത കൃതികളായ "ഇലിയഡും" "ഒഡീസ്സിയും" വായ്മൊഴി രൂപത്തിലാണ്‌ പ്രചരിയ്ക്കപ്പെട്ടത്‌ .
പിന്നീട്‌ പെരിക്ലിയൻ യുഗത്തിൽ ഗീതകങ്ങൾ എന്ന സാഹിത്യ ശാഖ പുഷ്ടിപ്പെട്ടു.5-ാ‍ം നൂറ്റാണ്ടിലെ തന്നെ ഈസ്കിലസ്‌ ഗ്രീക്ക്‌ ദുരന്തനാടകശാഖയ്ക്ക്‌ തുടക്കം കുറിച്ചു.
സോഫോക്ലിസ് , യൂറിപ്പിഡസ് എന്നിവർ അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ നാടകകൃത്തുക്കളായിരുന്നു .
ചരിത്രത്തിന്റെ പിതാവെന്നു വിഖ്യാതനായ ഹെറഡോട്ടസും തത്ത്വചിന്തകരായിരുന്ന അരിസ്റ്റോട്ടിലും പ്രസംഗകലാവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന ഡെമോസ്തനീസും അവരുടെതായ സംഭാവനകൾ സാഹിത്യത്തിനു നൽകി.
തത്ത്വചിന്ത
ബി.സി.ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഥേൽസിൽ നിന്നാണ്‌ ഗ്രീക്ക്‌ തത്ത്വചിന്തയുടെ വേരുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്‌.
മൈലീഷ്യൻ സ്കൂൾ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്താധാരയിൽ ജപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ജലമാണെന്നും ഭൂമി ഒരു കുമിള പോലെ വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നുവെന്നും ഭൂമിയിലെഎല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും ദൈവികചൈതന്യം നിറഞ്ഞവയാണെന്നും സിദ്ധാന്തിച്ചു.
അനാക്സിമാൻഡർ,അനാക്സിമെനസ് എന്നിവർ ഈ ചിന്താസരണിയുടെ പ്രയോക്താക്കളായിരുന്നു.
മൈലീഷ്യൻ ചിന്താസരണിക്കെതിരായി ഉയർന്നു വന്നവരാണ്‌ പൈതഗോറിയന്മാർ.
ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയായിരുന്ന പൈതഗോറസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉയർന്നു വന്ന ഈ വിഭാഗം ജീവനും പ്രകൃതിയും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലധിഷ്ടിതമാണെന്നു സിദ്ധാന്തിച്ചു.
ആത്മാവ് അനശ്വരമാണെന്നും മരണശേഷം അവ ഒരു ശരീരത്തിൽ നിന്നും മറ്റൊന്നിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നുവെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചു.
ബി.സി.5-ാ‍ം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്‌ സോഫിസ്റ്റ്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദയം.
"വിവേകം" എന്നർഥം വരുന്ന സോഫിയ എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ്‌ ഈ വാക്ക്‌ ഉദയം ചെയ്തത്‌.
സദാചാരമെന്നൊന്നില്ലെന്നും സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസൃതമായി സദാചാരമാനദണ്ഡങ്ങൾ മാറ്റപ്പെടണമെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ വാദം.
തർക്ക ശാസ്ത്രവും വ്യാകരണവും സോഫിസ്റ്റുകളുടെ സംഭാവനകളാണ്‌.
സോക്രട്ടീസും പ്ലേറ്റോയും സോഫിസ്റ്റുകളെ ശക്തമായി വിമർശിച്ചു.
പ്ലേറ്റോയും അരിസ്റ്റോട്ടിലും
വിജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു മഹാനായ സോക്രട്ടീസിന്റെയും , ശിഷ്യനായ പ്ലേറ്റൊയുടെയും ചിന്താഗതികൾ.
അവർ അന്ധമായ പാരമ്പര്യവാദത്തെ എതിർക്കുകയും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനു വേണ്ടി വാദിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്ലേറ്റോ ബി.സി.387-ൽ സ്ഥാപിച്ച അക്കാദമി എന്ന സർവ്വകലാശാല പ്രാചീന ഗ്രീസിന്റെ ധിഷണാകേന്ദ്രമായി വളർന്നു.
പ്ലേറ്റോയുടെ ശിഷ്യനായിരുന്നു മഹാനായ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ .
ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും,തർക്കശാസ്ത്രത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും രാഷ്ട്രമീമാംസയിലും വിഖ്യാതനായിരുന്ന അദ്ദേഹം അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ ഗുരു കൂടിയായിരുന്നു.
ക്ഷേത്രഗണിതം,ഭൗതികശാസ്ത്രം,ജ്യോതിശാസ്ത്രം,ജീവശാസ്ത്രം എന്നീ മേഖലകളിലെ ഇന്നു നിലനിൽക്കുന്ന പല ശാസ്ത്രതത്വങ്ങളും രൂപം കൊണ്ടത് പ്രാചീന ഗ്രീസിലാണ്‌.
വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവ്‌ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹിപ്പോക്രാറ്റസും‌ (460-377 ബി.സി.) 
ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന പൈതഗോറസും ,തത്വചിന്തകനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന അരിസ്റ്റോട്ടിലും ആർക്കിമിഡീസുമെല്ലാം ശാസ്ത്രപുരോഗതിയ്ക്ക്‌ ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകി.
കായികമത്സരങ്ങൾ
യുദ്ധപരിശീലനത്തിന്റെയും ദേവാരാധനയുടെയും ഭാഗമായിരുന്നു ഗ്രീക്കുകാർക്ക് കായിക മത്സരങ്ങൾ.
മിക്ക നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളിലും സൈനികസേവനം നിർബന്ധിതമാക്കിയിരുന്നതിനാൽ ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിനായി ചെറുപ്പക്കാർ കായികവിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
പ്രാദേശികമത്സരങ്ങൾ കൂടാതെ വളരെ വലിയ കായിക മേളകളും നടന്നിരുന്നു.
മാരത്തോൺ എന്ന ദീർഘദൂര ഓട്ടത്തിന്റെ ജന്മദേശം ഗ്രീസാണ്‌.
ബി.സി.490-ലെ ഗ്രീക്ക്-പേർഷ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ സ്പാർട്ടയുടെ സഹായം അഭ്യർഥിച്ചുകൊണ്ട് ഏതൻസിലെ മാരത്തോണിൽ നിന്നും സ്പാർട്ടയിലേക്ക് ഏകദേശം 150 മൈൽ രണ്ടു ദിവസം കൊണ്ട് ഓടിയെത്തിയ ഫിഡിപ്പിഡസാണ്‌ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ ദീർഘദൂര ഓട്ടക്കാരൻ.
ബി.സി.776-ൽ പശ്ചിമ ഗ്രീസിലെ ഒളിമ്പിയയിലാണ്‌ ആദ്യ ഒളിമ്പിക്സ് നടന്നതെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഒളിമ്പിയയിലെ ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ് സ്യൂസിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായിരുന്നു അത് .
രഥയോട്ടം,ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം,പെന്റാത്തലോൺ എന്നിവയായിരുന്നു പ്രമുഖ മൽസരയിനങ്ങൾ.
പെന്റാത്ത്‌ലോണിൽ ഓട്ടം,ചാട്ടം,രഥയോട്ടം,ജാവലിന് ത്രോ‍,ഡിസ്കസ് ത്രോ എന്നീയിനങ്ങളുൾപ്പെട്ടിരുന്നു ഒലിവ് ചില്ലകൾകൊണ്ടുള്ള കിരീടമായിരുന്നു വിജയിക്കുള്ള സമ്മാനം.
അവ സമാധാനത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും ചിഹ്നമായിരുന്നു..
ബി.സി.776 മുതൽ എ.ഡി.393 വരെ പ്രാചീന ഒളിമ്പിക്സ് നിലനിന്നു.
അവലംബം പുറമേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ The Canadian Museum of Civilization - Greece Secrets of the Past Ancient Greece website from the British Museum Economic history of ancient Greece Archived 2006-05-02 at the Wayback Machine .
The Greek currency history Limenoscope Archived 2011-05-11 at the Wayback Machine .
, an Ancient Greek Ports database] The Ancient Theatre Archive , Greek and Roman theatre architecture]
പ്രാചീന ലോകാത്ഭുതങ്ങൾ പുരാതന ലോകത്തിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങൾ (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്): ഗിസയിലെ ഗ്രേറ്റ് പിരമിഡ് , ബാബിലോണിലെ ഹാംഗിംഗ് ഗാർഡൻസ് , ആർട്ടെമിസ് ക്ഷേത്രം, ഒളിമ്പിയയിലെ സിയൂസിന്റെ പ്രതിമ, ഹാലികർനാസസിലെ ശവകുടീരം , റോഡ്‌സിന്റെ കൊളോസസ്, ലൈറ്റ്ഹൗസ് അലക്സാണ്ട്രിയ പുരാതന ലോകാത്ഭുതങ്ങൾ ഗിസയിലെ പിരമിഡ് ഗിസയിലെ പിരമിഡ്
ഈജിപ്റ്റിലെ ഫറവോയായിരുന്ന കുഫുവിന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടം അടക്കം ചെയ്ത പിരമിഡ് ആണ് ഒന്നാമത്തെ അത്ഭുതം.
കാലക്രമേണ ഈ വിശേഷണം പിരമിഡുകൾക്കെല്ലാം ബാധകമാണെന്ന മട്ടിൽ ചേർത്തുവന്നു.
ഈജിപ്റ്റിലേതാണ് യഥാർഥ പിരമിഡുകൾ.
മെസപ്പൊട്ടേമിയ , മെക്സിക്കോ , മധ്യ അമേരിക്കയിലെ മായ എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജവംശങ്ങൾ, സമാന മാതൃകയിൽ നിർമിച്ച സൂച്യഗ്രസ്തംഭങ്ങളെയും പിരമിഡുകൾ എന്നു വിളിക്കാറുണ്ട്.
ഈജിപ്റ്റിലെ പിരമിഡുകൾ പൊതുവേ സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള ആധാരവും ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള നാല് പാർശ്വങ്ങളും ഉള്ളവയാണ്.
പ്രാചീന രാജവംശത്തിന്റെ (ബി. സി. 2680-2563) കാലത്തു മാസ്തബശൈലിയിൽ നിർമിച്ചവയാണ് ഇന്നവശേഷിക്കുന്നതിലേറ്റവും പഴക്കംചെന്നവ.
കുഫുവിന്റെ പിരമിഡ് നൈൽ നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറേക്കരയിൽ ദക്ഷിണ അലക്സാൻഡ്രിയയ്ക്ക് 161 കി.
തെക്ക് സുമാർ 5.25 ഹെക്റ്റർ സ്ഥലത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഇതിന്റെ അധാരത്തിന് 230.43 മീറ്റർ വിതം ദൈർഘ്യമുള്ള വശങ്ങളുണ്ട്.
146.91 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പിരമിഡ് 1,00,000 തൊഴിലാളികൾ 20 വർഷം പണിയെടുത്തു നിർമിച്ചതാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
ബാബിലോണിലെ തൂക്കുപൂന്തോട്ടം ബാബിലോണിലെ തൂക്കുപൂന്തോട്ടം 20-ം നൂറ്റാണ്ടിലെ രചന
ബി. സി. 6-ം ശതകത്തിൽ നെബൂഖദ്നേസർ ചക്രവർത്തി തന്റെ പത്നിയുടെ സ്മരണയ്ക്ക് നിർമിച്ചതാണെന്നും അതല്ല, ചക്രവർത്തിനിയായ സെമീറാമാസിന്റെ ഓർമയ്ക്കായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണെന്നും പരമ്പരാഗതമായി പറയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ബാബിലോണിലെ വർണ ചിത്രാങ്കിതമായ മതിലും (painted wall) ഇതോടു ചേർത്തും അല്ലാതെയും അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്നായി കരുതപ്പെട്ടു പോരുന്നു.
എഫേസസ്സിലെ ഡയാന (ആർട്ടിമീസ്) ക്ഷേത്രം ഡയാനാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മാതൃക
ലിഡിയയിലെ രാജാവായിരുന്ന ക്രോസസ് ബി. സി. 350-ൽ ഏഷ്യാമൈനറിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ''' ആർട്ടെമിസ്സ് ക്ഷേത്രം ''' .
സുമാർ 104.24 മീറ്റർ നീളവും 49.98 മീറ്റർ വീതിയും ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു.
18.23 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള 127 വൻ ശിലാസ്തംഭങ്ങൽ ഉള്ളതായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രം.
ബി. സി. 356-ൽ തീ പിടിച്ചശേഷം പുനർനിർമിതമായി.
എ. ഡി. 262-ൽ ഗോത്തുകൾ ഇതിനെ നശിപ്പിച്ചു.
ഒളിമ്പിയയിലെ സിയൂസ് പ്രതിമ ഒളിമ്പിയയിലെ സീയൂസിന്റെ പ്രതിമ
ഗ്രീക്കു ശില്പിയായ ഫിദിയാസ് നിർമിച്ചത്.
ഈ പ്രതിമയുടെ ഒരു കൈയ്യിൽ വിജയദണ്ഡും മറ്റേ കൈയ്യിൽ ഒരറ്റത്തു കഴുകന്റെ രൂപം ഉള്ള ചെങ്കോലുമായി ഇരിക്കുന്ന സീയൂസ് ദേവന്റെ പ്രതിമയുമാണുള്ളത്.
സുമാർ 12.19 മീറ്റർ ഉയരം.
മാർബിളിൽ രൂപപ്പെടുത്തി സ്വർണവും ദന്തവും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഇത് ബി. സി. 462-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതായി പറയപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ 1950-ൽ ഫിദിയാസിന്റെ വർക്ക്ഷോപ്പു കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്നു നടത്തിയ കാലഗണനയിൽ സുമാർ ബി. സി. 430 നോടടുത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്.
എ. ഡി. 426 ലെ ഭൂചലനത്തിലോ അഥവാ 50 വർഷത്തിനു ശേഷം കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിൽ നടന്ന തീപ്പിടുത്തത്തിലോ ഇതു നശിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
ഹെലിക്കർനാസസ്സിലെ സ്മാരകസ്തംഭം ഹെലിക്കർനാസസ്സിലെ സ്മാരകസ്തംഭം
തന്റെ സോദരനും ഭർത്താവുമായ കാരിയയിലെ മാസോലസ് രാജാവിന്റെ (ബി.സി. 353) സ്മരണയ്ക്കായി ആർതെമിസിയാ രാജ്ഞി പണികഴിപ്പിച്ച സ്മാരകമാണിത്.
പിത്തിസ് (പിത്തിയോസ്) എന്ന ശില്പിയും നാലു പ്രമുഖ ഗ്രീക്ക് കൊത്തുപണിക്കാരായ സ്കോപാസ്, ബ്രിയാക്സിസ്, ലിയോഷാറസ്, തിമോതിയസ് എന്നിവരും ചേർന്നു നിർമിച്ചു.
ഈ മാർബിൾ പ്രതിമയ്ക്ക് 42.67 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ടായിരുന്നു.
11-ഉം 15-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയ്ക്ക് ഭൂചനത്തിൽ നശിച്ചിരിക്കാമെന്നു കരുതുന്നു.
റോഡ്സിലെ കൊലോസസ് റോഡ്സിലെ കൊലോസസ്
ദെമിത്രിയോസ് പോളിയോർ സെറ്റിസിന്റെ ദീർഘകാലത്തെ അധിനിവേശത്തിൽ നിന്നും ബി. സി. 305-304-ൽ റോഡ്സ് സ്വതന്ത്രമായി.
ഇതിന്റെ സ്മരണ നിലനിറുത്തുവാൻ പണി കഴിപ്പിച്ച സൂര്യദേവനായ ഹീലിയോസിന്റെ വെങ്കല പ്രതിമ.
ലിൻഡസിലെ ചാറസ് ആണ് നിർമാതാവ്.
പണിപൂർത്തിയാവുന്നതിന് പന്ത്രണ്ടു വർഷമെടുത്തു (292-280).
ബി. സി. 225- ലെ ഭൂകമ്പത്തിൽ ഇതിന്റെ മുട്ടിന്റെ ഭാഗത്തുവച്ച് ഒടിവുണ്ടായി.
വീണുപോയ പ്രതിമയെ എ. ഡി. 653 വരെ സം‌‌രക്ഷിച്ചു.
ആയിടയ്ക്കു റൊഡ്സ് ആക്രമിച്ച അറബികൾ ഇതിനെ കഷണങ്ങളാക്കി വിറ്റു.
900 ത്തിലേറെ ഒട്ടകങ്ങൾക്കു വഹിക്കുവാൻ വരുന്ന ഭാരം ഇതിനുപയോഗിച്ചിരുന്ന പിത്തളയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
അലക്സാസാൻഡ്രിയയിലെ ഫാരോസ് (ദ്വീപസ്തംഭം)
ഈജിപ്റ്റിലെ ഫാരോസ് ദ്വീപിൽ അലക്സാഡ്രിയ തുറമുഖ കവാടത്തിൽ ടോളമി II ന്റെ ഭരണകാലത്തു നിർമിച്ചു (ബി. സി. 280).
നൈദസ്സിലെ സൊസ്‌‌റ്റ്റാറ്റസ് ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ ശില്പി.
ഇതിന് സുമാർ 134.11 മീറ്റർ ഉയരം ഉണ്ടായിരുന്നു.
മുന്ന് എടുപ്പുകളായാണ് ഇതിന്റെ നിർമിതി.
താഴത്തേതു സമചതുരം മധ്യത്തിലേത് അഷ്ടഭുജം മുകളിലത്തേത് ഗോളസ്തംബാകൃതി (cylindrical).
അതിനു മുകളിലുള്ള സർപ്പിളമായ പടവുകളുടെ മുകളിൽ കപ്പലുകൾക്കു മാർഗസൂചകമായി ദ്വീപസ്തഭം നിർമിച്ചിരുന്നു.
എ. ഡി. 955 നോടടുത്ത് കൊടുങ്കാറ്റും ഭൂകമ്പവും നിമിത്തം ഇതിനു കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു.
14-ം ശതകത്തിൽ പൂർണമായി നശിക്കുകയും ചെയ്തു.
1477-ൽ സുൽത്താൻ ക്വെയ്ത്ബേ ഇതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കോട്ട നിർമിച്ചു.
' അലക്സാഡ്രിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ലോകാത്ഭുതങ്ങളാണ് പട്ടികയിൽ' ‍:- അത്ഭുതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട കാലഘട്ടം ചരിത്രം പ്രത്യേകതകൾ ഗിസയിലെ പിരമിഡ് പ്രാചീന ഈജിപ്റ്റിൽ നൈൽ നദിയുടെ കരയിൽ ബി.സി.26-ആം നൂറ്റാണ്ട് ഈജിപ്റ്റിലെ ഫറവോയായിരുന്ന കുഫുവിന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങള് അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന  സ്ഥലം‌ 5.5 ഹെക്ടര്‌ സ്ഥലത്ത് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന 146.9 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പിരമിഡ് തൂങ്ങുന്ന പൂന്തോട്ടം ബാബിലോണിയ ബി.സി.605-562 ബാബിലോണിയറ്യിലെ നെബ്കദ്നെസര് രണ്ടാമന് ചക്രവർത്തി പ്രിയതമയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നിർമ്മിച്ചത്.
ബി.സി.ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടില് ഒരു ഭൂകമ്പത്തില് നശിച്ചു.
22-മീറ്ര് വരെ ഉയരത്തിലെത്തുന്ന വിവിധ തട്ടുകളിലായി ക്രമീകരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പൂന്തോട്ടം അന്തരീക്ഷത്തിലൽ തൂങ്ങി നിൽക്കുന്ന പ്രതീതി ജനിപ്പിച്ചിരുന്നു.
സിയൂസിന്റെ പ്രതിമ പ്രാചീന ഗ്രീസിലെ ഒളിമ്പിയ 466 BC - 456 BC (ക്ഷേത്രം) 435 BC (പ്രതിമ) ഫിദിയാസ് എന്ന ഗ്രീക്ക് ശില്പി നിർമ്മിച്ച സീയൂസ് ദേവന്റെ പ്രതിമ.
എ.ഡി. 5-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഭൂകമ്പത്തിൽ നശിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു.
12.19 മീറ്റർ നീളമുള്ള മാർബിൾ പ്രതിമയുടെ ഒരു കൈയിൽ വിജയദണ്ഡും മറു കൈയിൽ കഴുകന്റെ രൂപവും ഉണ്ട്.
സ്വർണം, ദന്തം എന്നിവ കൊണ്ട് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
എഫീസസ്സിലെ ഡയാനാക്ഷേത്രം പ്രാചീന ഗ്രീസിലെ ലിഡിയ 550 ബി.സി. ലിഡിയയിലെ ക്രോസസ്സ് രാജാവ് നിർമ്മിച്ച ഡയാന ക്ഷേത്രം.
ബി.സി.356-ല് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ക്ഷേത്രം അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി പുനരുദ്ധരിച്ചു.
എ.ഡി.409-ല് ഗോത്ത് വർഗ്ഗക്കാർ തീ വച്ചു നശ്പ്പിച്ചു.
10424 മീറ്ര് നീളവും 49.98 മീറ്റർ വീതിയും 18.23 മീറ്റര് ഉയരവും ഉള്ള ശിലാക്ഷേത്രം.120 ശിലാസ്തംഭങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഹെലിക്കനാർസ്സിലെ സ്മാരകസ്തംഭം സെല്യൂസിഡ് സാമ്രാജ്യം , പ്രാചീന ഗ്രീസ് 351 ബി.സി. ബി.സി.353ലൽ നിര്യാതനായ കാരിയായിലെ മാസോലസ് രാജാവിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം പത്നി ആർതമേസിയ നിർമ്മിച്ച സ്മാരകം.
പിത്തിയോസ് ആയിരുന്നു ശില്പി.
എ.ഡി 1494 -ലെ ഭൂകമ്പത്തിൽ തകർന്നു.
45മീറ്ർ ഉയരമുള്ള ത്രികോണസ്തംഭാകൃതിയിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ നാലു മുഖങ്ങളും പ്രതിമകളും കൊത്തുപണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
റോഡ്സിലെ കൊളോസ് ഗ്രീസ് ബി.സി.292 - ബി.സി.280 ബി.സി. 305-ൽ റോഡ്സ് സ്വതന്ത്രരാജ്യമായതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി  ലിൻഡസിലെ ചാറസ് രാജാവ് നിർമ്മിച്ച വെങ്കലപ്രതിമ.
എ.ഡി.653-ല് വെങ്കലത്തിനായി അറബികൾ നശിപ്പിച്ചു.
ഹീലിയോസ് എന്ന സൂര്യദേവന്റെ 35 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഭീമാകാരമായ വെങ്കലപ്രതിമ.
ഫാരോസ് ദീപസ്തംഭം ഫാരോസ് ദ്വീപ് , അലക്സാണ്ട്രിയ 280 ബി.സി ടോളമി രണ്ടാമന്റെ കാലത്ത് അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ തുറമുഖകവാടത്തില് പണികഴിപ്പിച്ച ദീപസ്തംഭം.
സൊസ്ട്രാറ്റസ് ആയിരുന്നു ശില്പി.
എ.ഡി 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭൂചലനത്തിലൽ നശിച്ചു.
134.11 മീറ്റർ നീളമുള്ള സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളറ്റം സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള പടികളും വിളക്കുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
അവലംബങ്ങൾ ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Great_Pyramid_of_Giza Great Pyramid of Giza ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Hanging_Gardens_of_Babylon Hanging Gardens of Babylon ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Temple_of_Artemis Temple of Artemis ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Statue_of_Zeus_at_Olympia Statue of Zeus at Olympia ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Mausoleum_of_Halicarnassus Mausoleum of Halicarnassus ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Colossus_of_Rhodes Colossus of Rhodes ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Lighthouse_of_Alexandria Lighthouse of Alexandria
പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ancient_Greek Beginning of Homer 's Odyssey
ബി.സി. ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ പുരാതന ഗ്രീസിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയുടെ വകഭേദങ്ങളെയാണ് പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഹോമർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭാഷ പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ആയിരുന്നു.
ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പല വാക്കുകളും പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലുണ്ടായിരുന്നവയാണ്.
നവോദ്ധാന കാലഘട്ടത്തിന് ശേഷം പാശ്ചാത്യലോകത്തിലെ പല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും പഠനവിഷയമാണ് ഈ ഭാഷ.
പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയ്ക്ക് കുറേ ഭാഷാഭേദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രധാന ഭാഷാഭേദങ്ങൾ ആറ്റിക് അയോണിക് , അയോളിക് , ആർകഡീകൈപ്രോടി , ഡോറിക് എന്നിവയായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇവയിൽത്തന്നെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു.
പ്രാചീന ചരിത്രം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ancient_History
മാനവ ചരിത്രത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടിടുളള ആദിമ ഘട്ടം മുതൽ യൂറോപ്യൻ മധ്യകാലം വരെയുള്ള എഴുതപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തെ കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തെ പ്രാചീന ചരിത്രം (English: Ancient History) എന്നു പറയുന്നു.
ബി.സി. 3000–1000 ഘട്ടത്തിൽ ക്യൂണിഫോം ലിപിയ്ക്കുണ്ടായ പരിണാമത്തിന്റെ ഉദാഹരണം
രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ചരിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം 5000 കൊല്ലത്തോളം വരും.
ഇത് തുടങ്ങുന്നത് ബി.സി. മുപ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിനോടടുത്ത്,  കണ്ടെത്തിയതിൽ എറ്റവും പഴയ ലിപിയായ, ക്യൂണിഫോ മിന്റെ ആവിർഭാവത്തോടെയാണ്.
ഏഥൻസിലെ പാർഥിനോൺ ക്ഷേത്രം.
പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരത്തിന്റെ മുഖമുദ്രകളിലൊന്ന്.
പ്രസ്തുത കാലത്തിനു മുമ്പുള്ള കാലത്തെ ചരിത്രാതീത കാലഘട്ടം എന്നു പൊതുവെ പറയുന്നു.
ആദ്യ ഒളിമ്പിക്സ് നടന്ന ബി.സി. 776-യിൽ ലിഖിത ഗ്രീക്ക് ചരിത്രം ആരംഭിച്ചതു തൊട്ടുള്ള പ്രാചീന കാലത്തെ, ക്ലാസ്സിക്കൽ കാലഘട്ടം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
ഏകദേശം ഇതേ കാലത്തു തന്നെയായിരുന്നു റോമിന്റെ സ്ഥാപന(ബി.സി. 753)വും, പുരാതന റോമിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെയും പുരാതന ഗ്രീസിലെ ആർകൈക്(Archaic) കാലഘട്ടത്തിന്റെയും ആരംഭവും.
പ്രാചീന ചരിത്രകാലത്തിന്റെ അന്ത്യം എന്നാണെന്നതിനെപ്പറ്റി തർക്കമുണ്ടെങ്കിലും, പാശ്ചാത്യ പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വീഴ്ച(എ.ഡി. 476), ജസ്റ്റീനിയൻ ഒന്നാമൻ ചക്രവർത്തിയുടെ മരണം, ഇസ്ലാമിന്റെ വരവ് അല്ലെങ്കിൽ ഷാർലെമെയ്ന്റെ(Charlemagne) ഉദയം എന്നിവയിലേതെങ്കിലും ഒന്നോടെ ക്ലാസ്സിക്കൽ യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിന് അന്ത്യമായി എന്നു കരുതാവുന്നതാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ , പ്രാചീന കാലഘട്ടമെന്നാൽ മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ കാലം കൂടി ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്.
ചൈനയെ സംബന്ധിച്ചടത്തോളം ക്വിൻ വംശകാലം വരെയുള്ള ഘട്ടം പ്രാചീന കാലത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രാചീന ചരിത്രത്തിന്റെ അവസാന തീയതി തർക്കവിധേയമാണെങ്കിലും  ക്രി.
476 ൽ പാശ്ചാത്യ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം (ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു ), 529-ൽ പ്ലാറ്റോണിക് അക്കാദമി അടച്ചു പൂട്ടൽ, 565 AD ൽ ജസ്റ്റീനിയൻ ഒന്നാമന്റെ ചക്രവർത്തിയുടെ മരണം, ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ വരവ് എന്നിവയാണ് പൊതുവെ ഉപയോഗിക്കുന്ന വർഷങ്ങൾ.
പൂർണ്ണമായ പുരോഗതിയിലായിരുന്ന നവലിത്തിക് വിപ്ലവം മൂലം 3000 ബി. സിയിൽ  ആരംഭിച്ച 'പ്രാചീന ചരിത്രം' എന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ ലോകജനസംഖ്യയിൽ വൻ കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടായി.
10,000 ബി.സിയിൽ  ലോകജനസംഖ്യ 2 ദശലക്ഷം ആയിരുന്നു, അത് 3,000 ബി.സിആയപ്പൊളേക്കും  45 ദശലക്ഷം ആയി  വർദ്ധിച്ചു.
ബി.സി. 1,000 ൽ ഇരുമ്പ് യുഗത്തിന്റെ ഉയർച്ചയിലൂടെ ജനസംഖ്യ 72 ദശലക്ഷം ആയി വർദ്ധിച്ചു.
500 എഡി കാലയളവിൽ ലോകജനസംഖ്യ 209 ദശലക്ഷത്തിലെത്തിയിരുന്നു.
പ്രാചീന ചരിത്രം:പഠനവും ഗവേഷണവും
പുരാരേഖകൾക്ക് പൊതുവെ അക്കാലത്തെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ സംഭരിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതുകൊണ്ടും കഴിഞ്ഞതു തന്നെ പലതും ഇന്ന് ലഭ്യമല്ലാത്തതുകൊണ്ടും പ്രാചീന ചരിത്രപഠനം എത്രയും ദുഷ്കരമായിരിക്കുന്നു .
റ്റൈറ്റസ് ലിവിയസ്(ലിവി).
ചിത്രകാരന്റെ ഭാവനയിൽ.
കിട്ടിയവയിലെ തന്നെ, വിവരങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത കണക്കിലെടുക്കേണ്ടിയുമിരിക്കുന്നു .
പ്രാചീന ക്കാലത്തിന്റെ അന്ത്യം വരെ ജനങ്ങൾക്ക് സാക്ഷരത പൊതുവെ കുറഞ്ഞിരുന്നതിനാൽ വളരെക്കുറച്ചാളുകൾക്കു മാത്രമേ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളു .
പ്രാചീനകാലത്തെ ഏറ്റവും സാക്ഷരസമ്പന്നമായിരുന്ന സംസ്കാരമായ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ പല ചരിത്രകാരന്മാരുടെയും കൃതികൾ നഷ്ടപ്പെടുകയുണ്ടായി.
ഉദാഹരണത്തിന്, ബി.സി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ലിവി എന്ന ചരിത്രകാരന്റെ അബ് ഉർബി കൊൺദിറ്റാ ( നഗരത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ ) എന്ന കൃതിയുടെ 144 വാല്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നതിൽ 35 എണ്ണം മാത്രമേ ഇന്നവശേഷിക്കുന്നുള്ളു.
ബാക്കിയുള്ളവയിൽ മിക്കതിന്റെയും ചെറുസംക്ഷിപ്തങ്ങൾ ഇന്നുണ്ടെന്ന് മാത്രം.