smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ആദ്യ മൂന്നു തരങ്ങൾ സപ്പോട്ടേഷ്യേ (Sapotaceae) വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെടുന്നവയാണ്.
Bassia butyracaea Bassia longifolia Bassia latifolia
ന Cynometra ramiflora
വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ കാലിത്തീറ്റയായി ഇലകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
പൂക്കുന്നത് ഫെബ്രുവരി മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെയാണ്‌.
വിത്തു നട്ട് ചെടി വളർത്താം.
സംസ്കൃതത്തിൽ മധുകഃ, മധുസ്രവ, തീക്ഷ്ണസാരാ എന്നും, തമിഴിൽ ഇലുപ്പൈ, എന്നും തെലുങ്കിൽ ഇപ്പാച്ചെട്ടു എന്നുമൊക്കെയാണ്‌ പേരുകൾ വിതരണം
ബീഹാര്, ഒഡിഷ, ഡെറാഡൂണ്, ഉത്തര്പ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളില് ഇത് കണ്ടുവരുന്നു.
കേരളത്തിലെ വനങ്ങളിലും നദീതീരങ്ങളിലും നാട്ടിന് പുറത്തുമെല്ലാം ഈ മരം കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.
15 മീറ്റര് വരെ ഉയരത്തില് വളരുന്ന ഈ മരം അനേകം ശാഖകളും ഉപശാഖകളുമായിട്ടാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്.
മരത്തൊലിക്ക് കടും ചാരനിറവും തടിക്ക് ചുവപ്പുനിറവുമാണ്‌.
ഇലകള് കൂടുതലും ശാഖാഗ്രങ്ങളിൽ കൂട്ടമായി കാണുന്നു.
രസം			:മധുരം, കഷായം
കാതൽ ഔഷധോപയോഗങ്ങൾ
bassia butyracaea എന്ന തരത്തിന്റെ വിത്തിൽ നിന്ന് വളരെ കൊഴുപ്പുള്ള ഒരുതരം വെണ്ണ ലഭിക്കുന്നു.
അത് ഭക്ഷണ ദ്രവ്യങ്ങൾ പാകപ്പെടുത്തുവാൻ ഉപയോഗിക്കാം bassia longifolia എന്ന തരത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പശ, തൊലി, കായിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന എണ്ണ(എണ്ണയ്ക്ക് വെളിച്ചെണ്ണയുടെ സമാന ഔഷധഗുണവും, ഭക്ഷണം പാകംചെയ്യാനുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം), പിണ്ണാക്ക്, പുഷ്പം (വിരേചനഔഷധം).
എണ്ണയ്ക്ക് ഉമ്മത്തിൻ‌കായയുടെ വിഷത്തിന് ഒരു പ്രത്യഔഷധവുമാണ് bassia latifolia എന്ന സാധാരണ ഇരിപ്പയുടെ കാതൽ, തൊലി, ഇല, വിത്ത്, എണ്ണ, കായ, പൂവ് എന്നീ ഭാഗങ്ങൾ ഔഷധമായുപയോഗിക്കുന്നു.
പൂവിൽ നിന്ന് വാറ്റിയുണ്ടാക്കുന്ന മദ്യം വളരെ വീര്യമുള്ളതും, മധുരമുള്ളതുമാണ്.
കായയും പഴവും ഭക്ഷണയോഗ്യമാണ്.
ഇവ കൂടാതെ കേരളത്തിൽ ധാരാളം കാണുന്ന cynometra ramiflora എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുമായ ഇരിപ്പയുടെ വേര്, തൊലി, വിത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന എണ്ണ, പിണ്ണാക്ക് എന്നിവ ഔഷധമായുപയോഗിക്കുന്നു.
ചിത്രശാല ഇലിപ്പ, തൃശ്ശൂരിൽ അവലംബം ഡോ.എസ്. നേശമണി, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ 1985കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് തിരുവനന്തപുരം ISBN 81-7638-475-5 കുറിപ്പുകൾ
ഇലാൻ പപ്പെ
ഒരു പ്രവാസി ഇസ്രായേലി ചരിത്രകാരനും സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകനുമാണ് ഇലൻ പപ്പേ (Hebrew: אילן פפה‎, IPA: [iˈlan paˈpe]; ജനനം 1954).
യു.കെ യിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് എക്സ്റ്റെറ്ററിലെ കോളേജ് ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസസ് ആന്റ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റഡീസിൽ പ്രൊഫസറും സർവകലാശാലയുടെ യൂറോപ്യൻ സെന്റർ ഫോർ പലസ്തീൻ സ്റ്റഡീസിന്റെ ഡയറക്ടറും എക്സ്റ്റൻഷൻ സെന്റർ ഫോർ എത്‌നോ-പൊളിറ്റിക്കൽ സ്റ്റഡീസിന്റെ സഹസംവിധായകനുമാണ്.
ഇസ്രായേലിലെ ഹൈഫയിലാണ് പപ്പയുടെ ജനനം.
യുകെയിൽ വരുന്നതിനുമുമ്പ്, ഹൈഫ സർവകലാശാലയിൽ (1984–2007) പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസിൽ സീനിയർ ലക്ചററും ഹൈഫയിലെ എമിൽ ടൗമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ പലസ്തീൻ ആൻഡ് ഇസ്രായേലി സ്റ്റഡീസിന്റെ ചെയർമാനും (2000–2008) ആയിരുന്നു.
ദി എത്‌നിക് ക്ലെൻസിംഗ് ഓഫ് പലസ്തീൻ (2006), ദി മോഡേൺ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് (2005), എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് മോഡേൺ പലസ്തീൻ: വൺ ലാൻഡ്, ടു പീപ്പിൾസ് (2003), ബ്രിട്ടൻ, അറബ്-ഇസ്രായേലി സംഘർഷം (1988) എന്നിവയുടെ രചയിതാവാണ് അദ്ദേഹം.
ഹഡാഷിലെ ഒരു പ്രധാന അംഗം കൂടിയായ അദ്ദേഹം  1996 , 1999 നെസെറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പാർട്ടി പട്ടികയിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു.
and 1999
ഇസ്രയലിന്റെ പരമ്പരാഗത ചരിത്ര കാഴച്ചപ്പാടുകളെ തള്ളുന്ന നവചരിത്രകാരന്മാരിൽ ഒരാളാണ് ഇലാൻ പപ്പെ.
1988ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇസ്രെയേൽ സർക്കാരുകൾ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ്യങ്ങളോടെയുള്ള ഡോക്യുമെന്റുകൾ പുറത്തിറക്കിയതുമുതൽ 1948ലെ ഇസ്രെയേൽ രൂപവൽകരണത്തെയും അതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ 700000 വരുന്ന ഫലസ്തീൻ കുടിയൊഴിപ്പിക്കലുകളെയും സംബന്ധിച്ചുമുള്ള ഔദ്യോഗിക ഭാഷ്യങ്ങളെ തിരുത്തിയെഴുതുന്ന സംഘമാണ് നവചരിത്രകാരന്മാർ (New Historians) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
മറ്റ് ചരിത്രകാരന്മാർ വാദിച്ചതുപോലെ ഫലസ്തീനികളെ പുറത്താക്കൽ ഇസ്രയേൽ താൽക്കാലിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനിച്ചതല്ലന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.
1947-ൽ ഇസ്രായേലിന്റെ ഭാവി നേതാക്കൾ തയ്യാറാക്കിയ "പ്ലാൻ ഡാലറ്റിന്" അനുസൃതമായാണ് പലസ്തീന്റെ വംശീയ ഉന്മൂലനം പദ്ധതിയിട്ടത്.
ഇസ്രായേലിന്റെ രൂപവൽകരണമാണ് മധ്യപൂർവ്വ ദേശത്തെ അസമാധാനത്തിന് കാരണമെന്ന് അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദത്തേക്കാൾ സയണിസം അപകടകരമാണെന്ന് വാദിക്കുകയും ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ഇസ്രായേൽ അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരെ ബഹിഷ്‌കരിക്കണമെന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തുന്നു.
ജനനം വിദ്യാഭ്യാസം
1930 കളിൽ നാസി പീഡനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയ ജർമ്മൻ ജൂത മാതാപിതാക്കളുടെ മകനായി ഇസ്രായേലിലെ ഹൈഫയിൽ 1954ൽ പപ്പേ ജനിച്ചു.1978 ൽ ഹിബ്രു ജറുസലേം യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.
1984 ൽ ആൽബർട്ട് ഹൊറാനി , റോജർ ഓവൻ (ചരിത്രകാരൻ) എന്നിവരുടെ മാർഗനിർദേശത്തിൽ ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ചരിത്രത്തിൽ പിഎച്ച്ഡി നേടി.
ഡോക്ടറൽ തീസിസ് ആയ "ബ്രിട്ടനും അറബ്-ഇസ്രായേലി സംഘർഷവും" എന്നതായിരുന്നു പപ്പെയുടെ ആദ്യ ഗ്രന്ഥം.
ഇലി അഹമ്മദ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Eli_Ahmed
വടക്കു കിഴക്കൻ സംസ്‌ഥാനങ്ങളിലെ ഏക വനിതാ പ്രസിദ്ധീകരണമായ ഒറനിയുടെ പത്രാധിപയാണ് ഇലി അഹമ്മദ് .
ഇലിയ ചാവ്ചവാഡ്‌സെ ഈ ലേഖനം മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ നിന്ന് കൃത്യമല്ലാത്ത/യാന്ത്രികമായ പരിഭാഷപ്പെടുത്തലാണ് .
ജോർജിയയിലെ റഷ്യൻ ഭരണകാലത്ത് ജോർജിയൻ സിവിൽ സൊസൈറ്റി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച ജോർജിയയിലെ പൊതു വ്യക്തി, പത്രപ്രവർത്തകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, കവി എന്നിവരായിരുന്നു പ്രിൻസ് ഇലിയ ചാവ്ചവാഡ്‌സെ (ജോർജിയൻ: 8 183; 8 നവംബർ 1837 - 12 സെപ്റ്റംബർ 1907).
ജോർജിയയിലെ "സാർവത്രികമായി ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന നായകൻ" എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കുന്നത്.
"ടെർഗ്ഡാലുലെബി" എന്ന യുവ ബ intellect ദ്ധിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഇലിയ ചാവ്ചവാഡ്‌സെ 2 ആധുനിക പത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു: സകാർട്ട്‌വെലോസ് മോംബെ, ഐവേറിയ.
ജോർജിയയിലെ ആദ്യത്തെ സാമ്പത്തിക ഘടന സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു - ലാൻഡ് ബാങ്ക് ഓഫ് ടിബിലിസി.
30 വർഷത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം ഈ ബാങ്കിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു.
ജോർജിയയിൽ നടന്ന മിക്ക സാംസ്കാരിക, വിദ്യാഭ്യാസ, സാമ്പത്തിക, ജീവകാരുണ്യ പരിപാടികൾക്കും ധനസഹായം നൽകുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
"ജോർജിയക്കാർക്കിടയിൽ സാക്ഷരത വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സൊസൈറ്റി" എന്ന ഫ foundation ണ്ടേഷനിൽ ഇലിയ ചാവ്ചവാഡ്‌സെ പങ്കെടുത്തു - ജോർജിയയിലെമ്പാടും സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ എൻ‌ജി‌ഒ-ടൈപ്പ് ഓർഗനൈസേഷനാണിത്, അവർ ജോർജിയൻ ഭാഷ രാജ്യത്ത് ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ആളുകൾ എഴുതാനും വായിക്കാനും അവർ പഠിച്ചു.
ജോർജിയയിലെ റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ റസിഫിക്കേഷൻ നയത്തിനെതിരെ പോരാടാനുള്ള വഴിയായിരുന്നു അത്.
1907 ൽ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇലിയാന ഡി ക്രുസ്
തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിലും ബോളിവുഡിലും മുഖ്യമായും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രിയാണ് ഇല്യാന ഡി ക്രുസ് (ജനനം നവംബർ 1, 1986).
2006ൽ തെലുങ്ക് ചിത്രമായ ദേവദാസുവിൽ തെലുങ്കിലെ മികച്ച നടിയായി ഫിലിം ഫെയർ പുരസ്കാരം കരസ്ഥമാക്കി.
പോക്കിരി (2006), ജൽസ (2008), കിക്ക് (2009), ജുലൈ (2012) തുടങ്ങിയ തെലുങ്കു ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു .
ശങ്കറിന്റെ " നൻബാൻ" (2012) എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2012 ൽ, അനുരാഗ് ബസുവിന്റെ വിമർശനപരവും വാണിജ്യപരമായി വിജയകരവുമായ ബർഫി എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചു.2017 ലെ റൊമാന്റിക് കോമഡി ഹാപ്പി എൻഡിംഗ് (2016), ക്രിസ്റ്റ്യൻ ക്രിസ്റ്റഫർ റുമോംറ്റ് (2016), ബാദ്ഷോയിലെ ഹീസ്റ്റ്-നാടക (2017) എന്നിവ മറ്റു ചിത്രങ്ങളിൽപെട്ടതാണ് ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും Ileana D'Cruz at LFW 2014
മുംബൈയിലെ മാഹിമിൽ ഒരു ഗോവൻ കത്തോലിക്ക കുടുംബത്തിലാണ് ഇലിയാന ജനിച്ചത്.
മുബൈ , ഗോവ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് വളർന്നത്.
പത്താം വയസ്സിൽ കുടുംബം ഗോവയിലേക്ക് താമസം മാറി.
കൊങ്കണിയാണ്  മാതൃഭാഷ.
അക്കാലത്ത് അവരുടെ അമ്മ ജോലിചെയ്തിരുന്ന ഹോട്ടലിലെ മാനേജർ ഇലിയാനയുടെ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരികണ്ട്  മാർക് റോബിൻസണെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും മോഡലിംഗ് ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയുമായിരുന്നു.
തുടക്കത്തിൽ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും 2003 ഓടെ തൻറെ കരിയറിൽ പുരോഗതി നേടി.
"ദുരന്തം" എന്നാണ് അതിനെ അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
ഫോട്ടോ ഷൂട്ടുകളും റാംപ് ഷോകളും മുഖേന അവർക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധകിട്ടി തുടങ്ങി.
തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ പോർട്ട്ഫോളിയോ ആരംഭിച്ചു.
ഇലക്ട്രോലക്സ് , ഇമാമി ടാൽക്ക് , ഫെയർ ലൗലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മൂന്ന് പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പരസ്യത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചത്.
സംവിധായകൻ രാകേഷ് റോഷൻ സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ നിരവധി ഓഫറുകളും കിട്ടി.
2014 ൽ അവർ പോർച്ചുഗീസ് പൗരത്വവും നേടി.
അഭിനയിച്ച ചലചിത്രങ്ങൾ വർഷം ചലചിത്രം കഥാപാത്രത്തിൻറെ പേര് ഭാഷ 2006 ദേവദാസു ഭാനു തെലുങ്ക് പൊക്കിയ ശ്രുതി തെലുങ്ക് കെഡി ആർഥി തമിഴ് ഖത്തർനക് നക്ഷത്ര തെലുങ്ക് രാഖി ത്രിപുര തെലുങ്ക് 2007 മുന്ന നിധി തെലുങ്ക് ആടാ സത്യ തെലുങ്ക് 2008 ജൽസ ഭാഗ്യമതി / ഭഗീ തെലുങ്ക് ഭായ് ദൊംഗാലു ജ്യോതി തെലുങ്ക് 2009 തൊഴി നൈനാ തെലുങ്ക് Rechipo കൃഷ്ണ വെനി തെലുങ്ക് സലീം സത്യവതി തെലുങ്ക് 2010 ഹുടുഗ ഹുദുഗി സ്വന്തം കന്നഡ 2011 ശക്തി ഐശ്വര്യ തെലുങ്ക് നെനു നാക്ഷിശ്ശി മീനാക്ഷി / ശ്രാവ്യ തെലുങ്ക് 2012 നാൻബാൺ റിയ സന്താനം തമിഴ് ജൂലായ് മധു തെലുങ്ക് ദേവുഡു ചെസ്സിന മനുഷലു ഇലിയാന തെലുങ്ക് ബാർഫി!
ശ്രുതി ഘോഷ് സെൻഗുപ്ത ഹിന്ദി 2013 ഫതാ പോസ്റ്റർ നിഖില ഹീറോ കാജൽ ഹിന്ദി 2014 മെയിൻ ടെര ഹീറോ സുനിത ഹിന്ദി സന്തോഷകരമായ എൻഡ് ആഞ്ചൽ റെഡ്ഡി ഹിന്ദി 2016 Rustom സിന്തിയ പവിരി ഹിന്ദി 2017 മുബേകരൻ സ്വീറ്റ് ഹിന്ദി ബാദ്ഷാവ റാണി ഗീതാഞ്ജലി ദേവി ഹിന്ദി 2018 റൈഡ് TBA ഹിന്ദി അവലംബം
ഇലി നദി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ili_River ഇലി നദിയെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളെയും കാണിക്കുന്ന ബാൽഖാഷ് തടാകത്തിന്റെ മാപ്പ്
വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ചൈനയിലും തെക്കുകിഴക്കൻ കസാഖ്സ്ഥാനിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നദിയാണ് ഇലി നദി .
സിൻജിയാങ് ഉയിഗർ സ്വയംഭരണ പ്രദേശത്തെ ഇലി കസാഖ് ഓട്ടോണമസ് പ്രിഫെക്ചറിൽ നിന്ന് കസാക്കിസ്ഥാനിലെ അൽമാറ്റി മേഖലയിലേക്ക് ഇത് ഒഴുകുന്നു.
1,439 കിലോമീറ്റർ (894 മൈൽ) നീളത്തിൽ നിന്ന് 815 കിലോമീറ്റർ (506 മൈൽ) കസാഖ്സ്ഥാനിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
കിഴക്കൻ ടിയാൻ ഷാനിലെ ടെക്ക്സ്, കുംഗെസ് (അല്ലെങ്കിൽ കോനെസ്) നദികളിൽ നിന്നാണ് ഈ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ടിയാൻ ഷാനും ബോറോഹോറോ പർവതനിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള തടത്തിലൂടെ ഇലി നദി ഒഴുകുന്നു.
ബാൽഖാഷ് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇലി തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, സസ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിശാലമായ തണ്ണീർത്തട പ്രദേശങ്ങളുള്ള ഒരു വലിയ ഡെൽറ്റയായി ഇത് മാറുന്നു.
മഹ്മൂദ് അൽ കഷ്ഗരിയുടെ തുർക്കിക് ഭാഷകളുടെ നിഘണ്ടുവായ ദാവാനു എൽ-ലുസാത്ത് അൽ-തുർക്ക് (1072–74 ൽ എഴുതിയത്) ആണ് ഇലി നദിയെക്കുറിച്ച് ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പുസ്തകത്തിൽ, രചയിതാവ് അതിനെ ഇനിപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ നിർവചിക്കുന്നു: "ഇലി, ഒരു നദിയുടെ പേര് ആകുന്നു. യാഗ്മ, തോഖ്‌സി, ചിഗ്ലിഗ് എന്നീ തുർക്കി ഗോത്രങ്ങൾ അതിന്റെ തീരത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. തുർക്കി രാജ്യങ്ങൾ നദിയെ തങ്ങളുടെ ജയ്ഹൗൻ ( അമു ദര്യ ) ആയി കണക്കാക്കുന്നു."
നദിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ആകൃതിയോട് സാമ്യമുള്ള ഹുക്ക് എന്നർത്ഥമുള്ള ഉയ്ഘർ പദമായ ഐൽ എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉത്ഭവിച്ചത്.
ചൈനീസ് മേഖല ഇലി മേഖലയിലെ ക്വിങ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ca.
, മാപ്പ് തലകീഴായി, അതായത് വടക്ക് താഴെയും കിഴക്ക് ഇടതുവശത്തും ശ്രദ്ധിക്കുക
ഇലി താഴ്‌വരയ്ക്കുമുകളിൽ വടക്കുള്ള ഡുൻഗേറിയൻ തടത്തിൽ നിന്നും (ബോറോഹോറോ പർവതനിരകളിൽ നിന്നും) തെക്ക് ടാറിം  തടത്തിൽ നിന്നും (ടിയാൻ ഷാൻ) വേർതിരിക്കുന്നു.
18, 19 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ അവസാനത്തിൽ സിൻജിയാങ്ങിലെ ക്വിങ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം.
1871 മുതൽ 1881 വരെ റഷ്യ ഇത് കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നു ( യാക്കൂബ് ബെഗ് കലാപം മുതൽ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗ് ഉടമ്പടി വരെ (1881)).
നിലവിൽ ഈ പ്രദേശം സിൻജിയാങ്ങിലെ ഇലി കസാഖ് ഓട്ടോണമസ് പ്രിഫെക്ചറിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രധാന നഗരമായ യിനിംഗ് (കുൽജ) നദിയുടെ വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് (അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) മുകളിലേക്ക്).
1900 കളുടെ ആരംഭം വരെ, നഗരം പൊതുവെ നദിയുടെ അതേ പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
伊犁 (പിൻയിൻ: യെലി; വേഡ്-ഗൈൽസ്: ഇലി).
തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കപ്കാൽ സിബെ ഓട്ടോണമസ് കൗണ്ടി ചൈനയിലെ നിരവധി സിബെ ജനങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമാണ്(പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മഞ്ചു ഗാരിസണിന്റെ ഭാഗമായി അവിടെ പുനരധിവസിപ്പിച്ചു).
ഇലിയുടെ പോഷകനദിയായ നീൽക കൗണ്ടിയിലെ കാഷ് നദിയിൽ (喀什 河), 43 ° 51′40 ″ N 82 ° 50′52 ″ E, 43 ° 51′14 ″ N 82 ° 48′08 ″ E. കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ഡാമുകളെങ്കിലും കാണപ്പെടുന്നു.
ഇലിയുടെ ഇടത് പോഷകനദിയായ ടെക്ക്സ് നദി, ടോക്കുസ്താര കൗണ്ടിയിലെ ക്വിയാപുകിഹായ് ജലവൈദ്യുത നിലയം (恰 甫 其 海 on) (43 ° 18′14 least N 82 ° 29′05 ″ E) എന്നിവയിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ഡാമുകളെങ്കിലും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ടോക്കുസ്‌താരയുടെയും കോണസ് കൗണ്ടികളുടെയും അതിർത്തിയിൽ 43 ° 23′41 ″ N 82 ° 29′20 ″ E  മറ്റൊരു ചെറിയ ഡാമും കാണപ്പെടുന്നു.
കസാഖ് മേഖല കപ്ചഗെ റിസർവോയറിൽ
ഇലിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും ഭാഗികമായി ഒഴുകുന്ന കസാഖ്സ്ഥാൻ പ്രദേശത്തെ കസാഖിൽ ഷെട്ടിസു ('ഏഴ് നദികൾ') എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
റഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ഇതിനെ സെമിറെചെ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
1965 നും 1970 നും ഇടയിൽ കപ്ഷാഗെ ജലവൈദ്യുത നിലയം കാപ്ചാഗെയ്ക്ക് സമീപം ഇലി നദിയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് നിർമ്മിച്ചു.
ചിത്രശാല ഇലി നദി ഇലി നദിയിലെ ബുദ്ധമത പാറകൾ ഇലി നദി അൽറ്റിൻ-എമെൽ നാഷണൽ പാർക്ക്ലെ "ആലാപന ഡ്യൂൺ" അവലംബം Ili River എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
45°24′N 74°08′E ﻿ / ﻿ 45.400°N 74.133°E ﻿ / 45.400; 74.133
ഇലിയഡ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Iliad ഇലിയഡ് , പുസ്തകം VIII, വരികൾ 245–53, ഗ്രീക്ക് കൈയെഴുത്തു പ്രതി, ഏഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ട്
പുരാതന ഗ്രീക്ക് മഹാകവി ഹോമർ രചിച്ച ഇതിഹാസ കാവ്യം ആണ് ഇലിയഡ് (പുരാതന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ:Ἰλιάς, Iliás,).
ഇലിയഡ് എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം ഇലിയത്തിന്റെ ഗാഥ എന്നാണ്.
ഇലിയം എന്നത്  ട്രോയ് നഗരത്തിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ്.
ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മെനഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ ഇതിഹാസം ട്രോയ് നഗരത്തിന്റെ ഉപരോധത്തിനെക്കുറിച്ചും പോരാട്ടങ്ങളെ കുറിച്ചും അഗമെ‌മ്‌നൺ രാജാവും യുദ്ധവീരൻ അക്കില്ലിസും തമ്മിലുണ്ടായ തർക്കത്തിനെ കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.
ബി സി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ടതെന്നു കരുതുന്ന ഇലിയഡ്, ഹോമറുടെ തന്നെ ഒഡീസിയോടൊപ്പം പാശ്ചാത്യസാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന രചനകളിൽ പെടുന്നു.
ഏകദേശം 15,700 വരികൾ ഇലിയഡിൽ ഉണ്ട്.
യഥാർത്ഥ രചയിതാവ് ആരെന്നതിനെക്കുറിച്ച് തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ഇലിയഡിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലങ്ങളും അവിടന്നുള്ള വ്യക്തികളും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ ഗ്രീക്കു പക്ഷം അഗമെ‌മ്‌നൺ - മൈസിനിയിലെ രാജാവ്.
അക്കില്ലിസ് - മിർമിഡൻ ജനതയുടെ നേതാവും യുദ്ധവീരനും അജാക്സ് - ടെലമോൺ രാജാവിന്റെ പുത്രൻ, അക്കില്ലിസ് കഴിഞ്ഞാൽ ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പോരാളി.
മെനിലോസ് - അഗമെമ്നണിന്റെ സഹോദരൻ ഒഡീസ്സസ് - ഇഥാക ദ്വീപരാഷ്ട്രത്തിന്റെ രാജാവ്.
യുദ്ധതന്ത്രജ്ഞൻ ഡയോമിഡസ് - ആർഗോസിലെ രാജാവ് പട്രോക്ലിസ്- അക്കിലിസ്ന്റെ ആത്മസുഹൃത്ത് നെസ്റ്റർ- അനുഭവം കൊണ്ടും പ്രായം കൊണ്ടും വന്ദ്യനായ ഉപദേഷ്ടാവ് കൽചാസ്-  പ്രവാചകൻ ട്രോജൻ പക്ഷം പാരീസ് - ട്രോയ് രാജകുമാരൻ ഹെക്ടർ - ട്രോയ് രാജകുമാരൻ ഡൈഫോബസ് - ട്രോയ് രാജകുമാരൻ സർപിഡൺ-ലൈസിയയിലെ രാജാവ് ഗ്ലൗകസ് - സർപിഡണിന്റെ ബന്ധു ഏനീയസ് അഫ്രോഡൈറ്റിയുടെ പുത്രൻ പോളിഡാമസ്- സൈനികനും ഉപദേഷ്ടാവും പ്രിയാം - ട്രോയ് രാജാവ് സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഹെലൻ - മെനിലോസിന്റെ ഭാര്യ ഹെകൂബ - ട്രോയിലെ രാജ്ഞി, പ്രിയാമിന്റെ പത്നി കസ്സാൻഡ്ര - ട്രോയിലെ രാജകുമാരി, പാരിസിന്റെ സഹോദരി ആൻഡ്രോമകി - ഹെക്ടറുടെ ഭാര്യ പോളിച്ചീനാ -ട്രോയ് രാജകുമാരി, പാരിസിന്റെ സഹോദരി ബ്രിസൈസ് - അക്കിലിസ് യുദ്ധത്തിൽ നേടിയെടുത്ത ട്രോജൻ യുവതി ക്രൈസീസ് -  ആഗമെമ്നൺ കൈവശമാക്കിയ ട്രോജൻ യുവതി.
അപ്പോളോ ദേവാലയത്തിലെ പൂജാരിയുടെ മകൾ..
ഒട്ടേറെ ഗ്രീക്ക് ദൈവങ്ങൾ ഇലിയഡിൽ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്.
അവർക്കൊക്കെ അവരുടേതായ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളും ഉണ്ട്.
ട്രോജൻ അനുഭാവികൾ സ്യൂസ് - പൊതുവേ നിഷ്പക്ഷനാണെങ്കിലും  അനുഭാവം ട്രോജൻ ജനതയോടാണ് അഫ്രൊഡൈറ്റി - പ്രണയത്തിന്റെ ദേവത അറീസ് - യുദ്ധദേവൻ അപ്പോളോ -സ്യൂസിന്റെ പുത്രൻ ആർട്ടിമിസ് -സ്യൂസിന്റെ ഇരട്ടപെറ്റ സഹോദരി ഗ്രീക്ക് അനുഭാവികൾ ഹീര - സ്യൂസിന്റെ പത്നി അഥീന - ധീരവീരസാഹസങ്ങളുടെ ദേവത സ്യൂസിന്റെ പുത്രി ഹെർമീസ് -സ്യൂസിന്റെ സന്ദേശവാഹകൻ പൊസൈഡൺ -സമുദ്രദേവൻ ഹേഡിസ് -പാതാളദേവൻ പ്രമേയങ്ങൾ നോസ്റ്റോസ്
പുരാതന ഗ്രീക്കിൽ നോസ്റ്റോസ് എന്നാൽ ഗൃഹാതുരത്വം എന്നാണർഥം.
നോസ്റ്റോസ് എന്ന ആശയം ഇലിയഡിൽ പലയിടത്തും കടന്നു വരുന്നുണ്ട്.
പത്തുവർഷം വിദേശമണ്ണി്ൽ നടത്തേണ്ടി വന്ന യുദ്ധത്തിനുശേഷമുള്ള മടക്കയാത്രയിൽ വീടണയാനുള്ള വെമ്പൽ സ്വാഭാവകമാണ്.
എന്തു വില കൊടുത്തും ട്രോജൻ യുദ്ധം ജയിക്കണം എന്നുള്ള അഗമെംനോണിന്റെ വാശിക്കു പിറകിൽ വീടണയാനുള്ള വെമ്പൽ ഒരു കാരണമായി എന്ന് ഇലിയഡിൽ പറയുന്നു.
ക്ലിയോസ് ഇലിയഡിന്റെ ആദ്യത്തെ ഏഴുവരികൾ
കീർത്തി, യശ്ശസ് എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കാണ് ക്ലിയോസ്.
യുദ്ധവീര്യത്തിൽ കൈവരുന്ന കീർത്തി എന്ന ആശയം ഇലിയഡിൽ പ്രധാന പ്രമേയമാണ്.
മിക്ക ഗ്രീക്ക് രാജാക്കന്മാരും വിജയികളായി തിരിച്ചു പോകുന്ന നോസ്റ്റോസിൽ കീർത്തി അഥവാ ക്ലിയോസ് കൈവരിക്കുന്നു.
പക്ഷേ അക്കില്ലിസിന് ഒന്നുകിൽ നോസ്റ്റോസ് അല്ലെങ്കിൽ ക്ലിയോസ് ഏതെങ്കിലും ഒന്നു തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടി വരുന്നു.
പുസ്തകം IXൽ (IX.410–16), തന്നോട് യുദ്ധത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരാൻ യാചിക്കുന്ന ഒഡീസിയൂസിനോടും മറ്റും തന്റെ ഈ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അക്കില്ലിസ് പറയുന്നുണ്ട്.
ഇങ്ങനെയാണ് ആ കാവ്യഭാഗം: μήτηρ γάρ τέ μέ φησι θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα (410)
   διχθαδίας κῆρας φερέμεν θανάτοιο τέλος δέ.
εἰ μέν κ’ αὖθι μένων Τρώων πόλιν ἀμφιμάχωμαι,
   ὤλετο μέν μοι νόστος, ἀτὰρ κλέος ἄφθιτον ἔσται
   εἰ δέ κεν οἴκαδ’ ἵκωμι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,
   ὤλετό μοι κλέος ἐσθλόν, ἐπὶ δηρὸν δέ μοι αἰὼν (415)
   ἔσσεται, οὐδέ κέ μ’ ὦκα τέλος θανάτοιο κιχείη.
റിച്ച്മണ്ട് ലാറ്റിമോർ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയതിനെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി: എന്റെ അമ്മ, സ്വർണ്ണപ്പാദങ്ങളുള്ള ദേവത തെറ്റിസ് എന്നോടു പറഞ്ഞു,
   എന്റെ മരണദിവസത്തിലേക്ക് എനിക്ക് രണ്ട് പാതകളുണ്ടെന്ന്.
ഒന്നുകിൽ എനിക്ക് ഇവിടെ നിന്ന് ട്രോജൻ സൈന്യത്തോട് യുദ്ധം ചെയ്യാം.
എനിക്ക് തിരിച്ചുപോക്കുണ്ടാകില്ല, പക്ഷേ എന്റെ കീർത്തി ലോകാവസാനം വരെ നിലനിൽക്കും.
അല്ലെങ്കിൽ എനിക്ക് എന്റെ പൂർവികരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ച് പോകാം.
കീർത്തി എനിക്കുണ്ടാകില്ല പക്ഷേ ദീർഘായുസ്സ് എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു,
   മരണം എന്നെ തേടി പെട്ടെന്ന് വരുകയുമില്ല.
രോഷം അക്കില്ലിസിന്റെ രോഷം (1819), by മൈക്കൽ ഡ്രോളിങ്ങ്.
ഇലിയഡിന്റെ പരമപ്രധാന പ്രമേയം അക്കില്ലിസിന്റെ രോഷം (The Wrath of Achilles) ആണെന്ന് പറയാം.
അക്കില്ലിസിന്റെ സ്വകാര്യമായ രോഷവും മുറിവേറ്റ പടയാളിയുടെ അഭിമാനവുമാണ് കഥയെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
ഗ്രീക്കുകാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന തിരിച്ചടിയും, പെട്രൊക്ലീസിന്റെയും ഹെക്ടറുടെയും വധവും ട്രോയുടെ വീഴ്ചയും എല്ലാം അക്കില്ലിസിന്റെ ഇടപെടലുകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആ വിധത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ ഇലിയഡിലെ കഥാനായകൻ അക്കില്ലിസ് ആണെന്നു കാണാം.
അക്കില്ലിസിന്റെ രോഷം ആദ്യമായി വെളിപ്പെടുന്നത് അക്കില്ലിസ് വിളിച്ചുകൂട്ടുന്ന ഗ്രീക്ക് രാജാക്കന്മാരുടെ യോഗത്തിലാണ്.
യോഗത്തിൽ വെച്ച്  അഗമെ‌മ്‌നൺ ട്രോയിലെ അപ്പോളോയുടെ പുരോഹിതനായ ക്രിസസിനെ അപമാനിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തടവിലാക്കപ്പെട്ട മകളെ വിട്ടയക്കാൻ വിസമതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദുഖിതനായ ക്രിസിസ് അപ്പോളോ ദേവനെ പ്രാർഥിക്കുകയും അപ്പോളോ ഗ്രീക്ക് സൈന്യത്തിനു മേൽ ഒമ്പതു ദിവസം ശരമാരി പെയ്യിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ സംഭവം മൂലം യോഗത്തിൽ വച്ച് അക്കില്ലിസ് അഗമെമ്നണിനെ മനുഷ്യരിൽ വച്ച് ഏറ്റവും അത്യാഗ്രഹി എന്നു വിളിച്ചു.
ഇതുമൂലം കോപാകുലനായ അഗമെംനോൺ അക്കില്ലിസിന്റെ വിജയസമ്മാനമായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ബ്രിസിസിനെ സ്വന്തമാക്കുകയും അക്കില്ലിസിനെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇതിനു ശേഷം ഒരിക്കലും    അഗമെ‌മ്‌നണിൻറെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കില്ലെന്ന ശപഥം അക്കില്ലിസ് ചെയ്തു.
യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് അക്കില്ലിസ് പിന്മാറി.
അഥീന ദേവി ഇടപെട്ട്  അക്കില്ലിസിന്റെ രോഷം തണുപ്പിച്ചു.
ദുഖിതനായ അക്കില്ലിസ് തന്റെ അമ്മയായ തെറ്റിസിനെ കാര്യങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
തെറ്റിസ് ദേവദേവനായ സ്യൂസിനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
സ്യൂസ് തെറ്റിസിന്റെ അപേക്ഷയനുസരിച്ച്  അക്കില്ലിസിന്റെ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമാകും വരെ യുദ്ധതതിന്റെ ഗതി ട്രോജൻ സൈന്യത്തിന് അനുകൂലമാക്കി മാറ്റി.
ഈ സമയത്ത് ഹെക്ടർ ഗ്രീക്ക് സൈന്യത്തെ കടൽത്തീരം വരെ ആട്ടിപ്പായിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
(പുസ്തകം XII)യുദ്ധം തോൽക്കാൻ പോവുകയാണെന്നും ഗ്രീസിലേക്ക് പരാജിതനായി തിരിച്ചു പോകേണ്ടി വരുമെന്നും അഗമെംനോൺ ഉറപ്പിച്ചു.
(പുസ്തകം XIV)
വീണ്ടും അക്കില്ലിസിന്റെ രോഷം കഥയുടെ ഗതിമാറ്റുന്നു.
അക്കില്ലിസിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സ്നേഹിതൻ പെട്രോക്ലീസിനെ ഹെക്ടർ വധിച്ചതായിരുന്നു അക്കില്ലിസിനെ വീണ്ടും പോരാട്ടത്തിനിറക്കിയ സംഭവം.
സ്നേഹിതന്റെ വിയോഗത്തിൽ വിലപിക്കുന്ന അക്കില്ലിസിനെ സമാധാനിപ്പിക്കാൻ എത്തുന്ന തെറ്റിസിനോട് അക്കില്ലിസ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: ഇവിടെ വച്ച് രാജാവ് അഗമെംനോൺ എന്നെ അപമാനിച്ചു,
   ഞാൻ ആ സംഭവം മറന്നു കഴിഞ്ഞു.
എന്റെ ഉള്ളിലെ രോഷം എന്റെ എല്ലാ ദുഖങ്ങളേയും അടിച്ചമർത്തിക്കഴിഞ്ഞു,
   ഇപ്പോൾ ഞാൻ പോകുകയാണ്, എന്റെ പ്രിയ സ്നേഹിതന്റെ കൊലയാളിയെ തിരഞ്ഞ്,
   ഹെക്ടറെ വധിച്ചതിനു ശേഷം എന്റെ മരണം സ്യൂസ് ദേവൻ എപ്പോൾ വിധിച്ചാലും,
   ഞാനത് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നതായിരിക്കും.
സ്വന്തം ജീവനായിരിക്കും പെട്രോക്ലീസിനു വേണ്ടി പ്രതികാരം ചെയ്താൽ നൽകേണ്ടിവരുന്ന വില എന്നറിഞ്ഞു കൊണ്ടു തന്നെ അക്കില്ലിസ് യുദ്ധത്തിനു പോകുന്നു.
കോപാക്രാന്തനായ അക്കില്ലിസ് ട്രോജൻ സൈന്യത്തിൽ വൻ നാശം വിതക്കുന്നു.
ഹെക്ടറെ മൂന്നു വട്ടം ട്രോജൻ നഗരത്തിനു ചുറ്റും പിൻ തുടർന്ന ശേഷം അക്കില്ലിസ് വധിക്കുകയും, ഹെക്ടറുടെ മൃതശരീരത്തിന്റെ കാലുകൾ കൂട്ടിക്കെട്ടി   തന്റെ രഥത്തിൽഉറപ്പിച്ച് , പാളയത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടു വരികയും ചെയ്തു.
ശവം പട്ടികൾക്കിട്ടു കൊടുക്കുമെന്ന് അക്കിലസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഒളിമ്പസ്സ് പർവ്വതത്തിൽ സ്യൂസ്  അസ്വസ്ഥനായി.
മരിച്ചവരോടുളള ഈ അപമാനം അക്ഷന്തവ്യമായിരുന്നു.
ഹീരയും അഥീനയും പൊസൈഡോണുമൊഴികെ മറ്റെല്ലാ ദേവന്മാരും  സ്യൂസിന്റെ ഭാഗത്തായിരുന്നു.
സ്യൂസിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം  പുത്രന്റെ ജഡം വീണ്ടു കിട്ടാനായി,   ഒരു വണ്ടി നിറയെ വിലപിടിച്ച കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളുമായി, പ്രിയാം അക്കിലസ്സിനെ സമീപിച്ചു.
വൃദ്ധനായ ഒരു പിതാവിന്റെ ദയനീയ ദശ കണ്ട്  അക്കിലസ്  പശ്ചാത്താപഗ്രസ്ഥനായി.
ചതഞ്ഞരഞ്ഞ് വിരൂപമാക്കപ്പെട്ട ജഡത്തെ കഴിയുന്നത്ര വെടിപ്പാക്കി,  കുളിപ്പിച്ച് മൃദു വസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂടാനായി അനുചരരോടു കല്പിച്ചു.
ദുഃഖാചരണവും ശവസംസ്കാരവും മറ്റു അന്ത്യ കർമ്മങ്ങളും  കഴിയുന്നതു വരെ യുദ്ധം നിർത്തിവെക്കുമെന്ന് അക്കിലസ്സ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
ദുഃഖാചരണം  ഒമ്പതു ദിവസം നീണ്ടു നിന്നു.
എരിഞ്ഞമർന്ന ചിതയിൽ  വീഞ്ഞു വീഴ്ത്തിയശേഷം അസ്ഥികളെല്ലാം സ്വർണ്ണ ക്കലശത്തിൽ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു.
ആ കലശം പിന്നീട് ഭൂമിക്കടിയിൽ കുഴിച്ചിടപ്പെട്ടു.
ഇലിയഡ് ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
കാവ്യഘടന ഭാഷ, ദൈർഘ്യം, വൃത്തം
അത്യന്തം ആലങ്കാരികമായ ഭാഷയിലാണ് ഇലിയഡ് എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
ആറു പാദങ്ങളുള്ള ഡക്റ്റിലിക് ഹെക്സാമീറ്റർ എന്ന മാത്രാവൃത്തത്തിൽ മൂലകൃതിയിൽ 12110  വരികൾ ഉണ്ട് .
ഇംഗ്ലീഷു പരിഭാഷകളിൽ വരികളുടെ എണ്ണം പതിനാറായിരത്തോളമുണ്ട് .
കാലയളവ്,ഖണ്ഡങ്ങൾ
ട്രോജൻ യുദ്ധം തുടങ്ങി പത്താമത്തെ വർഷത്തിലാണ് കഥ നടക്കുന്നത്.
വെറും ആറാഴ്ചകളിലെ സംഭവവികാസങ്ങളാണ് ഇതിവൃത്തം.
യുദ്ധത്തിന് ഇടയായ കാര്യകാരണങ്ങൾ പലയിടത്തുമായി പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും  പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇരുപത്തിനാലു ഖണ്ഡങ്ങളായി അഥവാ പർവങ്ങളായി പകുക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കാവ്യത്തിന് ആവർത്തനസ്വഭാവമുണ്ട്.
കാവ്യപരിചയം പർവം 1
കാവ്യദേവതയെ വന്ദിച്ച ശേഷം   അക്കിലിസും അഗമെമ്നണും തമ്മിലുള്ള വൈരത്തിന്റേയും അക്കിലിസിന്റെ രോഷത്തിന്റേയും,കഥയാണ് ഇതിവൃത്തമെന്നു കവി  സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കഴിഞ്ഞ പത്തു ദിവസങ്ങളായി അപ്പോളോദേവന്റെ കോപത്തിനിരയായി  ഗ്രീക്കു സൈന്യം വലയുകയാണ്.
ദൈവകോപത്തേയും  ടോജൻസൈന്യത്തേയും ഒരേസമയത്ത്  ചെറുത്തുനില്ക്കാൻ ആവതില്ലെന്ന ഗ്രീക്കു ഭടന്മാരുടെ പരാതിക്ക് അറുതി വരുത്താൻ ഗ്രീക്കു സൈനികത്തലവന്മാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്നു.
അപ്പോളോയുടെ കോപത്തിനു വ്യക്തമായ കാരണമുണ്ടായിരുന്നു.
ഗ്രീക്കു സൈനികർ യുദ്ധമുതലായി  രണ്ടു ട്രോജൻ യുവതികളെ തടവിലാക്കിയിരുന്നു- ക്രൈസീസും ബ്രിസൈസും.
ക്രൈസീസ് ആഗമെമ്നണും ബ്രിസൈസ് അക്കിലസിനും പാരിതോഷികമായി ലഭിച്ചു.
അപ്പോളോ ക്ഷേത്രത്തിലെ പുരോഹിതനായിരുന്ന ക്രൈസസിന്റെ പുത്രിയായിരുന്നു ക്രൈസീസ്.
പുത്രിയെ വിട്ടുകിട്ടാനായി ക്രൈസസ് അളവറ്റ മോചനദ്രവ്യവുമായി അഗമെമ്നണെ കാണാനെത്തി.
എന്നാൽ ക്രൈസീസിനെ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ അഗമെംനൺ തയ്യാറായില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, പുരോഹിതനോട് നിന്ദ്യമായി പെരുമാറുകയും ചെയ്തു.
തന്റെ പുരോഹിതനെ അപമാനിച്ചതിൽ ക്രുദ്ധനായ അപ്പോളോ ഗ്രീക്കു സൈന്യത്തിനുമേൽ മഹാമാരി അഴിച്ചു വിട്ടിരിക്കയാണെന്നും ക്രൈസീസിനെ തിരിച്ചേൽപ്പിക്കാത്തിടത്തോളം കാലം ദൈവകോപം തുടരുമെന്നും  ഗ്രീക്കു ഗുരു കൽചാസ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു .
ക്രൈസിസിനെ തിരിച്ചയക്കണമെന്ന് അക്കിലിസ്  വാദിക്കുന്നു.
ഇതിന്റെ പേരിൽ അഗമെമ്നണും അക്കിലിസും തമ്മിൽ ഇടയുന്നു.
ക്രൈസിസിനെ തിരിച്ചയക്കേണ്ടി വന്നാൽ ബ്രിസൈസിനെ താൻ കൈയടക്കുമെന്ന് അഗമെമ്നൺ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ഇരു ഗ്രീക്കുയോദ്ധാക്കളും തമ്മിലുള്ള വൈരം മൂർച്ഛിക്കുന്നു.
ബ്രിസൈസ് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ താൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നു പിന്മാറി, സ്വദേശത്തേക്കു തിരിച്ചുപോകുമെന്ന് അക്കിലിസ് ഭീഷണി മുഴക്കുന്നു.
ക്രൈസീസ് തിരിച്ചല്പിക്കപ്പെടുന്നതോടെ  അപ്പോളോ ദേവൻ ശാന്തനാവുന്നു, മഹാമാരി അവസാനിക്കുന്നു.
പക്ഷെ ആഗമെമ്നൺ ബലം പ്രയോഗിച്ച്   ബ്രിസൈസിനെ കൈക്കലാക്കുന്നു .
നിരാശയും അപമാനവും മൂലം വ്യഥിതനായ അക്കിലിസിന്റെ സങ്കടത്തിന് പരിഹാരം കാണാൻ മാതാവ്  തെറ്റിസ്  സ്യൂസ് ദേവനെ സമീപിക്കുന്നു.
ആഗമെമ്നണെ ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കാമെന്ന്  സ്യൂസ് സമ്മതിക്കുന്നു .
ഇതേച്ചൊല്ലി ദേവലോകത്ത് അത്താഴസമയത്ത് സ്യൂസും ഹീരയും വാക്ത്തർക്കത്തിലേർപ്പെടുന്നു.
പർവം 2
സ്വപ്നത്തിലൂടെ ആഗമെമ്നണ്  സ്യൂസിന്റെ ആദേശം ലഭിക്കുന്നു-  ട്രോയ് നഗരത്തെ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കാൻ ഏറ്റവും പറ്റിയ സന്ദർഭമാണിതെന്ന്.
പടത്തലവന്മാർ സമ്മതം മൂളിയെങ്കിലും സാധാരണ പടിയാളികൾ എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുമെന്നറിയാനായി യുദ്ധം നിർത്തലാക്കി   തിരിച്ചുപോയാക്കാമെന്നായി ആഗമെമ്നൺ.
ഗ്രീക്കുസൈന്യത്തെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു ആഗമെമ്നണിന്റെ  ഉദ്ദേശ്യം.
എന്നാൽ ഈ അടവ് പിഴച്ചു.
തെർസിറ്റിസ്  മുന്നോട്ടു വന്ന്  തിരിച്ചുപോക്കുതന്നേയാണ് നല്ലതെന്ന് സമർഥിച്ചു.
ട്രോജൻസൈന്യത്തെ തോല്പിച്ചു തുന്നംപാടിക്കുമെന്ന  ആഗമെമ്നണ്ന്റെ വീരവാദങ്ങൾ വെറും പൊള്ളയാണെന്നും  ഗ്രീക്കു സൈന്യത്തിന് വിജയസാധ്യത തീരെയില്ലെന്നും തെർസ്റ്റിസ് വാദിച്ചു .
മാത്രമല്ല ആവശ്യത്തിനു പെണ്ണും പണവും നേടിയെടുത്തതുകൊണ്ടാണ് ആഗമെമ്നണ് തിരിച്ചു പോകാൻ ധൃതി എന്നും തെർസ്റ്റിസ് ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്.
സൈന്യത്തിൽ ഭൂരിപക്ഷം തെർസ്റ്റിസിനോടു യോജിച്ച് തിരിച്ചു പോകാൻ സന്നദ്ധരായി.
ഇത്തരുണത്തിൽ ദേവകൾ ഇടപെട്ടു.
അഥീനയുടെ പ്രേരണ മൂലം ഒഡീസ്സസ്  തെർസിറ്റ്സിനെ ഭർത്സിക്കുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്നും യുദ്ധം ചെയ്യണമെന്നും ട്രോയ്നഗരത്തെ ചുട്ടു ചാമ്പലാക്കാതെ, ഗ്രീക്കു സൈന്യം  പിന്തിരിയരുതെന്നും ഒഡീസ്സസ് ആഗമെമ്നണേയും ഗ്രീക്കു സൈന്യത്തേയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു .
ഗ്രീക്കു സൈന്യം  ബാലിശമായി പെരുമാറരുതെന്നും വിജയശ്രീലാളിതരായി തിരിച്ചു പോകും വരെ യുദ്ധം ചെയ്യണമെന്നും മടക്കയാത്രയിൽ ഓരോ ഗ്രീക്കു യോദ്ധാവിന്റേയും കൂടെ ഒരു ട്രോജൻ ഭാര്യയും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും   അനുഭവസമ്പന്നനായ പടത്തലവൻ നെസ്റ്റർ  ഉത്തേജിപ്പിച്ചു .
സൈന്യ വിഭാഗങ്ങളെ  വേണ്ടപോലെ നീരീക്ഷിച്ച് വിന്യസിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് നെസ്റ്റർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഗ്രീക്കു സൈന്യവിഭാഗങ്ങളുടേയും അവയുടെ തലവന്മാരുടേയും വിവരണങ്ങൾ ഹോമർ ഇവിടെ നല്കുന്നു.
ട്രോജൻ പട്ടാളക്കാമ്പിലേക്ക്  സ്യൂസിന്റെ ദൂത ഐറിസ്  സന്ദേശവുമായെത്തി.
ഗ്രീക്കു പടയുടെ യുദ്ധസന്നാഹങ്ങൾ  ദേവദൂത  ഹെക്റ്റെ ധരിപ്പിച്ചു.
ട്രോജൻ സൈന്യവും തയ്യാറെടുപ്പുകൾ തുടങ്ങി പർവം 3
യുദ്ധക്കളത്തിൽ മെനിലോസിനെ കണ്ട് പാരിസ് വിരണ്ടുപോവുകയും അണികൾക്കിടയിൽ ഒളിക്കാൻ ശ്രമിക്കയും ചെയ്തു.
ഇതു കണ്ട ഹെക്റ്റർ പാരിസിനെ കണക്കിനു ശകാരിച്ചു .
തന്റെ ചെയ്തികൾക്കായി ഗ്രീസും ട്രോയും യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതില്ലെന്നും, താനും മെനിലോസും തമ്മിൽ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിലേർപ്പെടാമെന്നും  വിജയിക്ക് ഹെലനും അവളുടെ സമ്പത്തും  അവകാശപ്പെടാമെന്നും പാരിസ് പറയുന്നു .
പാരിസിന്റെ ഈ പ്രസ്താവം ഹെക്റ്റർ സേനാനായകർക്കു മുമ്പാകെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഇരു പക്ഷക്കാരും ഇത്  അംഗീകരിക്കുന്നു.
പത്തുവർഷം നീണ്ടു നിന്ന യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങിയെന്ന്  ഇരു സേനകളും  സമാശ്വസിക്കുന്നു.
ഹെലൻ പാരിസിന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം നഗരമതിലിനപ്പുറത്തു നിന്ന് ഇരു സേനകളേയും  വീക്ഷിക്കുന്നു.
ഈയവസരത്തിൽ ഗ്രീക്കുസൈന്യത്തിലെ ഓരോ യോദ്ധാവിനേയും  ചുണ്ടിക്കാട്ടി, അവരുടെ വിവരങ്ങൾ   പ്രിയാം ഹെലനോട് ആരായുന്നു.
സ്യൂസിനുള്ള ബലിയർപ്പിച്ച്  ആഗമെമ്നണും പ്രിയാമും ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിന്റെ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുമെന്നും ലംഘനം ഘോരമായ യുദ്ധത്തിൽ കലാശിക്കുമെന്നും ശപഥമെടുക്കുന്നു .