smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഹൈകെ മോസർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Heike_Moser ഹൈകെ മോസർ
ഒരു കൂടിയാട്ടം കലാകാരിയും അദ്ധ്യാപികയുമാണ് ഡോ. ഹൈകെ മോസർ .
കൂടിയാട്ടത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ആദ്യ വിദേശവനിതയാണ് ഡോ. മോസർ.
ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഇന്തോളജി വിഭാഗം അദ്ധ്യാപിക, സർവ്വകലാശാലയുടെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഏഷ്യൻ ആൻഡ് ഓറിയെന്റൽ സ്റ്റഡീസ് സയന്റിഫിക് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ ഡോ. മോസർ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ രംഗകലകൾ (പ്രത്യേകിച്ച് കൂടിയാട്ടം), മലയാളസംസ്കാരവും ഭാഷയും എന്നീ വിഷയങ്ങളാണ് ഡോ. മോസറിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനമേഖലകൾ.
നങ്ങ്യാർ കൂത്തിലാണ് ഹൈകെ പി.എച്ച്.ഡി. നേടിയത്.
ജർമ്മനിയിൽ വച്ച് കരോളിൻ ഗെർബെർട്ട് ഖാൻ നടത്തിയ ഭരതനാട്യ നൃത്തം കണ്ടശേഷമാണ് ഹൈക്കെയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിൽ താല്പര്യം ജനിച്ചത്.
കരോളിന്റെ ശിഷ്യയായ ഡോ. മോസർ എല്ലാ വർഷവും ചെന്നൈയിൽ കരോളിന്റെ ഗുരുവായ സാവിത്രി ജഗന്നാഥറാവുവിന്റെ കീഴിൽ ഭരതനാട്യമഭ്യസിക്കാൻ വരുമായിരുന്നു.
പിന്നീട് ഡോ. മോസർ ഇന്തോളജിയിൽ ആകൃഷ്ടയായി.
ചെറുതുരുത്തിയിൽ കേരളകലാമണ്ഡലത്തിൽ കലാമണ്ഡലം ഗിരിജ, കലാമണ്ഡലം രാമ ചാക്യാർ എന്നിവരിൽ നിന്ന് കൂടിയാട്ടവും അഭ്യസിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.
ഡോ. മോസർ ഇരുപതിലധികം തവണ കൂടിയാട്ടം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് (ഇതിൽ 14 തവണ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തായിരുന്നു അവതരണം).
ഗുരു രാമ ചാക്യാർ യൂറോപ്പിൽ ജടായു വധം അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഡോ. മോസർ സീതയുടെ വേഷമിട്ടിട്ടുണ്ട്.
മൂഴിക്കുളം ലക്ഷ്മണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് നടക്കുന്ന കൂടിയാട്ടത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഡോ. മോസർ സ്ഥിരമായി കേരളത്തിലെത്താറുണ്ട്.
ട്യൂബിങ്ങൺ സർവ്വകലാശാലയിൽ ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ടിന്റെ പേരിൽ മലയാളം ചെയർ തുടങ്ങുന്ന പദ്ധതിയിൽ ഡോ. മോസർ പങ്കാളിയാണ്.
ട്യൂബിങ്ങൺ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗുണ്ടർട്ട് കൃതികളുടെ ശേഖരം ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്ന പദ്ധതിയിലും ഡോ. മോസർ ഭാഗമാണ്.
1995 മുതൽ 98 വരെയാണ് ഡോ. മോസർ കലാമണ്ഡലത്തിൽ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്.
നങ്ങ്യാർകൂത്തിലാണ് ഹൈകെ മോസർക്ക് ട്യൂബിങ്ങൺ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് ലഭിച്ചത്.
കിള്ളിമംഗലം വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിൽ നിന്ന് ഡോ. മോസർ സംസ്കൃതവും അഭ്യസിക്കുകയുണ്ടായി.
കൃതികൾ നങ്ങ്യാർകൂത്ത് (2008) മന്ത്രാംഗം (2010) ബിറ്റ്‌വീൻ ഫേം ആൻഡ് ഷേം (2011) കൂടിയാട്ടം അവതരണങ്ങളുടെ വീഡിയോ രേഖ തയ്യാറാക്കുക എന്ന പദ്ധതിയും ഡോ. മോസർ നടത്തുന്നുണ്ട്.
പുരസ്കാരങ്ങൾ 2008-ൽ പ്രഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഹെരിറ്റേജ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഡോ. മോസർക്ക് ഏൺസ്റ്റ്-വാൽഡ്ഷ്മിഡ്റ്റ് പുരസ്കാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
1988 മുതൽ നൽകിവരുന്ന ഈ പുരസ്കാരം ഇന്തോളജിയിൽ വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം നടത്തുന്നവർക്കാണ് നൽകുന്നത്.
അഞ്ചുവർഷത്തിലൊരിക്കലാണ് പുരസ്കാരം നൽകാറ്.
മതം വേദിയിൽ എന്ന പദ്ധതിയിൽ ഈ സമയത്ത് മോസർ ഗവേഷണം നടത്തുകയായിരുന്നു.
ക്ലൈസ്റ്റിന്റെ ഗ്രീക്ക് നാടകമായ പെന്തേസിലിയ കൂടിയാട്ടമായി അവതരിപ്പിച്ചതിന് ഡോ. മോസറിന് ജർമൻ സർക്കാരിന്റെ ബഹുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം Heike Moser എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
കൊറാസൺ അക്വിനൊ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Corazon_Aquino
ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ ആദ്യ വനിതാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു കൊറാസൺ അക്വിനൊ Maria Corazon Sumulong Cojuangco-Aquino (1933 ജനുവരി 25 , – 2009 ഓഗസ്റ്റ് 1 , ).
1986-ൽ പ്രസിഡന്റ് ഫെർഡിനാൻഡ് മർകോസിന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പഴിമതികൾക്കെതിരെ നടത്തിയ രക്തരൂക്ഷിത വിപ്ളവത്തിലൂടെ അധികാരത്തിൽവന്ന അവർ, അതേ വർഷത്തിൽ ടൈം മാഗസിന്റെ വുമൻ ഒഫ് ദ് ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ടാർലാക് പ്രവിശ്യയിൽ 1933 ജനുവരി 25 -ന് കൊറാസൺ ജനിച്ചു.
ന്യൂയോർക്കിലെ സെന്റ് വിൻസെന്റ് കോളജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയശേഷം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായ ബെനീഞ്ഞോ അക്വിനൊയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
1972-ൽ പ്രസിഡന്റ് മർകോസ് പ്രഖ്യാപിച്ച സൈനികനിയമപ്രകാരം  ബെനീഞ്ഞോ അക്വിനൊ തടവിലായതിനെത്തുടർന്ന് കൊറാസൺ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി.
1983- ഓഗസ്റ്റ് 21 -ന് ബെനീഞ്ഞോ അക്വിനൊയെ മനിലയിൽ വച്ച് പട്ടാളക്കാർ കൊലപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ മർകോസിനെതിരെ കൊറാസൺ റാലികൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും പ്രതിഷേധ സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു.
1986-ൽ നടന്ന പ്രസിഡന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മർകോസിന്റെ പാർട്ടിയായ നാഷണൽ അസംബ്ളിയെ പുറത്താക്കി രാജ്യത്തിന്റെ ഏഴാമത്തെ പ്രസിഡന്റായി അധികാരമേറ്റു.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ളവകാരികളുടെ പ്രതിഷേധത്തിനിടയിലും ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടുപോയ കൊറാസൺ 1992 ജൂൺ 30 -ന് പദവി ഒഴിഞ്ഞു.
കോളൺ കാൻസർ  ബാധിച്ച് ചികിൽസയിലായിരുന്ന അവർ 2009 ഓഗസ്റ്റ് 1 -ന് അന്തരിച്ചു.
അവരുടെ പുത്രനായ ബെനിഗ്നോ അക്ക്വിനോ III 2010 ജൂൺ 30-ന്  ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ പ്രസിഡണ്ടായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1933 ജനുവരി 25 ന് ഫിലിപ്പൈൻസിലെ ടാർലാക്ക് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ട പാനിക്വിയിലാണ് മരിയ കൊറാസോൺ സുമുലോംഗ് കൊജുവാങ്കോ എന്ന പേരിൽ അവർ ജനിച്ചത്.
പ്രമുഖ കൊജുവാങ്കോ കുടുംബത്തിലായിരുന്നു അവരുടെ ജനനം.
അക്വിനോയുടെ പിതാവ് ജോസ് കൊജുവാങ്കോ, ഒരു പ്രമുഖ ടാർലാക്ക് വ്യവസായിയും മുൻ കോൺഗ്രസുകാരനും മാതാവ് ഒരു ഫാർമസിസ്റ്റായ ഡെമെട്രിയ സുമുലോംഗും ആയിരുന്നു.
മാതാപിതാക്കൾ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു.
അക്വിനോയുടെ പിതൃ പിതാമഹനായിരുന്ന മെലെസിയോ കൊജുവാങ്കോ, ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ മാലോലോസ് കോൺഗ്രസിലെ അംഗമായിരുന്നു.
അതുപോലെ തന്നെ 1941-ൽ കോമൺവെൽത്ത് പ്രസിഡന്റ് മാനുവൽ എൽ. ക്യുസോണിനെതിരെ മത്സരിച്ച ജുവാൻ സുമുലോംഗും പിൽക്കാലത്ത് അക്വിനോ ഭരണഘടനാ കമ്മീഷനിലേക്ക് നിയമിച്ച സെനറ്റർ ലോറെൻസോ സുമുലോംഗും ഉൾപ്പെടുന്ന റിസാൽ പ്രവിശ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുള്ള സുമുലോംഗ് കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു അക്വിനോയുടെ മാതാവ്.
മാതാപിതാക്കളുടെ ശൈശവാവസ്ഥയിൽ മരിച്ച രണ്ട് കുട്ടികൾ  ഉൾപ്പെടെയുള്ള എട്ട് കുട്ടികളിൽ ആറാമത്തെയാളായിരുന്നു അക്വിനോ.
പെട്രോ, ജോസഫൈൻ, തെരേസിറ്റ, ജോസ് ജൂനിയർ, മരിയ പാസ് എന്നിവരായിരുന്നു അവരുടെ സഹോദരങ്ങൾ.
അവലംബം കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അക്വിനൊ, കൊറാസൺ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
‌ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ കുറിപ്പുകൾ
കൊറോണ (ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Corona_(optical_phenomenon) ഒരു ചാന്ദ്ര കൊറോണ മുംബൈയിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ ഒരു ചാന്ദ്ര ഓറിയോൾ സൂര്യോദയത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെയുള്ള ഒരു സോളാർ കൊറോണ
അന്തരീക്ഷ വിജ്ഞാനത്തിൽ , അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ചെറിയ വെള്ള തുള്ളികൾ, മേഘത്തിലെ ഈർപ്പ കണങ്ങൾ ഐസ് പരലുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ് മൂടിയ ഗ്ലാസ് പ്രതലം എന്നിവ മൂലം സൂര്യപ്രകാശത്തിന് അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിന് (ചിലപ്പോൾ നക്ഷത്രത്തിളക്കം അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രഹത്തിളക്കം ) വിഭംഗനം (ഡിഫ്രാക്ഷൻ) സംഭവിക്കുന്നതു മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഒരു ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസമാണ് കൊറോണ .
അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ, ഒരു കൊറോണയിൽ, ഖഗോളവസ്തുവിനു ചുറ്റും നിരവധി കേന്ദ്രീകൃതവും പാസ്റ്റൽ നിറമുള്ളതുമായ വളയങ്ങളും ഓറിയോൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ശോഭയുള്ള കേന്ദ്ര പ്രദേശവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഓറിയോൾ പലപ്പോഴും (പ്രത്യേകിച്ച് ചന്ദ്രന്റെ കാര്യത്തിൽ ) കൊറോണയുടെ ദൃശ്യമായ ഒരേയൊരു ഭാഗമാണ്, ഇതിന് നീലകലർന്ന വെളുത്ത ഡിസ്കിന്റെ രൂപവുമുണ്ട്, അരികിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ അതിന് ചുവപ്പ് കലർന്ന തവിട്ടുനിറമാകും.
ഒരു കൊറോണയുടെ കോണീയ വ്യാസം , അതിന് കാരണമാകുന്ന ജലത്തുള്ളികളുടെ വലുപ്പത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ചെറിയ തുള്ളികൾ പക്ഷെ വലിയ കൊറോണയാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
അതേ കാരണത്താൽ, തുള്ളികളുടെ വലുപ്പം ഐക്യരൂപ്യമാകുമ്പോൾ കൊറോണ ഏറ്റവും പ്രകടമാകുന്നു.
കൊറോണകൾ ഹാലോകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്, ഹാലോ താരതമ്യേന വലിയ ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളിൽ അപവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നതു മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.
പോളൻ കൊറോണ
വായുവിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന പൂമ്പൊടികൾ മൂലവും പ്രകാശത്തിന് വിഭംഗനം സംഭവിച്ച് കൊറോണ ഉണ്ടാകാ, അവ പോളൻ കൊറോണ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
പൂമ്പൊടികൾക്ക് ഗോളാകൃതി ഇല്ലാത്തതിനാൽ അതുമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന കൊറോണയ്ക്ക് ചിലപ്പോൾ,  ദീർഘവൃത്താകൃതിയിൽ കാണാറുണ്ട്, ഒപ്പം അവയിൽ തിളക്കമുള്ള പാടുകളും കാണാറുണ്ട്.
പൂക്കാലത്ത്, കാടുകൾ പോലെ, പൂമ്പൊടി ഒരുപാട് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ഇത് കാണാം.
സൂര്യാസ്തമയ സമയത്തും സൂര്യോദയ സമയത്തും സൂര്യപ്രകാശത്തിന് ഗ്ലെയർ കുറവായതിനാലും, പൂമ്പൊടി നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെയുള്ള പ്രകാശപാത കൂടുതൽ ദൈർഘ്യമുള്ളതിനാലും അവ കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും.
ഇതും കാണുക അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് ഡിഫ്രാക്ഷൻ ഗ്ലോറി (ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം) പരാമർശങ്ങൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ വിശദീകരണവും ഇമേജ് ഗാലറിയും Archived 2024-01-05 at the Wayback Machine .
- ലെസ് കൌലിയുടെ അന്തരീക്ഷ ഒപ്റ്റിക്സ് സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ചുറ്റുമുള്ള വളയങ്ങൾ: കൊറോണയും ഡിഫ്രാക്ഷനും മൂടിക്കെട്ടിയ കണ്ണടകളിൽ നിന്നുള്ള കൊറോണ കൂമ്പോള കൊറോണകളുടെ പരീക്ഷണാത്മക സിമുലേഷനുകൾ കൊറോണ ആൾട്ടോകമുലസ് ഫ്ലോക്കസിനൊപ്പം ചന്ദ്ര കൊറോണ ഗാലറി കാട്ടിലെ കൊറോണ സൗര കൊറോണയുടെ പ്രതിഫലനം ഗോൾഡൻ ഗേറ്റ് പാലത്തിലെ സോളാർ കൊറോണ ഗോൾഡൻ ഗേറ്റ് പാലത്തിലെ ഭാഗിക കൊറോണ ചാന്ദ്ര ഓറിയോൾ
മെക്സിക്കോ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mexico
വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻ‌കരയിലുള്ള രാജ്യമാണ് മെക്സിക്കോ ( ഇംഗീഷ്: /ˈmɛksɪkoʊ/ ) ( Spanish : México ⓘ സ്പാനിഷ് ഉച്ചാരണം: [മെഹ്ഹിക്കോ] ),  എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഐക്യ മെക്സിക്കൻ നാടുകൾ ( Spanish : Estados Unidos Mexicanos ⓘ ).
മെക്സിക്കോയുടെ തലസ്ഥാനം മെക്സിക്കോ സിറ്റിയാണ്‌ .
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ , ബെലീസ് , ഗ്വാട്ടിമാല എന്നിവയാണ് അയൽ രാജ്യങ്ങൾ .
ലോകത്തേറ്റവും കൂടുതൽ പേർ സ്പാനിഷ് ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മെക്സിക്കോയിലാണ്.
മെക്സിക്കോയുടെ ദേശീയ പുഷ്പം ഡാലിയ ആണ്.
യൂറോപ്യൻ ബന്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് പ്രീ-കൊളംബിയൻ മീസോഅമേരിക്കായിൽ വിവിധ സംസ്കാരങ്ങൾ ഉടലെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ഓൾമെക് , ടോൾടെക് , ആസ്ടെക് , മായൻ തുടങ്ങിയ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
1521-ൽ സ്പെയിൻ ഈ പ്രദേശം പിടിച്ചടക്കി കോളനിവൽക്കരിച്ചു.
ന്യൂ സ്പെയിനിലെ വൈസ്രോയി ആണ് ഇവിടം ഭരിച്ചത്.
പിന്നീട് 1821-ലാണ് കോളനികൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയത്.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ https://population.un.org/dataportal/data/indicators/49/locations/484/start/2024/end/2025/table/pivotbylocation?df=d1d742f5-45d8-4063-835d-0b735063916c ↑ https://en.www.inegi.org.mx/programas/ccpv/2020/ 1 2 3 4 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ The alternative translation Mexican United States is occasionally used.
The Federal Constitution of the Mexican United States .
↑ Merriam-Webster's Geographical Dictionary , 3rd ed.
Springfield, MA: Merriam-Webster, Inc.; p. 733 ↑ " Mexico ".
പുറം കണ്ണികൾ മെക്സിക്കോ വിക്കിപീഡിയയുടെ സഹോദര സംരംഭങ്ങളിൽ നിർവചനങ്ങൾ വിക്കിനിഘണ്ടുവിൽനിന്ന് മീഡിയ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽനിന്ന് വാർത്തകൾ വിക്കിന്യൂസിൽനിന്ന് ഉദ്ധരണികൾ വിക്കിക്വോട്ട്സിൽനിന്ന് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിക്കിസോഴ്സിൽനിന്ന് പാഠപുസ്തകങ്ങൾ വിക്കിബുക്സിൽനിന്ന് പഠനസഹായികൾ വിക്കിവാഴ്സിറ്റിയിൽനിന്ന് മെക്സിക്കൻ പ്രസിഡൻസി മെക്സിക്കൻ സർക്കാരിൻറെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് Chief of State and Cabinet Members Archived 2008-07-09 at the Wayback Machine .
വിനോദസഞ്ചാര ബോർഡിൻറെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് Archived 2022-04-01 at the Wayback Machine .
Mexico entry at The World Factbook Mexico Archived 2008-06-07 at the Wayback Machine .
from UCB Libraries GovPubs മെക്സിക്കോ ഓപ്പൺ ഡയറക്റ്ററി പ്രൊജക്റ്റിൽ Wikimedia Atlas of Mexico വിക്കിവൊയേജിൽ നിന്നുള്ള മെക്സിക്കോ യാത്രാ സഹായി Mexico on OneWorld Country Guides Archived 2009-06-17 at the Wayback Machine .
LANIC Mexico page
ക്രെയിൻ ഗാനം ഈ ലേഖനത്തിന്റെ യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയാക്കാൻ തിരുത്തലുകൾ വേണ്ടിവന്നേയ്ക്കും.
( 2023 സെപ്റ്റംബർ ) ( Learn how and when to remove this message ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/The_crane_song
ക്രെയിൻ ഗാനം (Сыңрау torna) ഒരു ബഷ്കീർ നാടോടി കഥയും പാട്ടുമാണ്.
ഈ യക്ഷിക്കഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, "ക്രെയിൻ സോംഗ്" എന്ന ബാലെ 1944-ൽ അരങ്ങേറി.
ചരിത്രം സെർജി റൈബാക്കോവ്സിന്റെ പുസ്തകം
പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഒരു ഗാനം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ബഷ്കിറുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പാട്ടിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ കഥ പറഞ്ഞു.
അതിനാൽ ഓരോ പാട്ടിനും അതിന്റേതായ കഥയുണ്ട്.
"ക്രെയിൻ സോംഗ്" എന്ന ബഷ്കീർ കഥയും മെലഡിയും ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് 1894-ൽ സംഗീതസംവിധായകനും നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ സെർജി റൈബാക്കോവ് തന്റെ "യുറൽ മുസ്ലീങ്ങളുടെ സംഗീതവും ഗാനങ്ങളും അവരുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപന്യാസങ്ങൾ" എന്ന പുസ്തകത്തിലാണ്.
യക്ഷിക്കഥയുടെ ഇതിവൃത്തത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, "ക്രെയിൻ സോംഗ്" എന്ന ബാലെ 1944-ൽ ഉഫയിലെ ബഷ്കിർ സ്റ്റേറ്റ് ഓപ്പറ ആൻഡ് ബാലെ തിയേറ്ററിൽ അരങ്ങേറി.
സഹിർ ഇസ്മാഗിലോവ്, ലിയോ (ലെവ്) സ്റ്റെപനോവ് എന്നിവരുടെ സംഗീതം.
ലിബ്രെറ്റോ ഫൈസി ഗാസ്കറോവിന്റെതാണ് .
ആറുവയസ്സുകാരൻ റുഡോൾഫ് നൂറേവ് ഉഫയിൽ കണ്ട ആദ്യത്തെ ബാലെയായിരുന്നു അത്.
1960-ൽ, "ക്രെയിൻ സോംഗ്" എന്ന ബാലെ സ്വെർഡ്ലോവ്സ്ക് ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോ ചിത്രീകരിച്ചു.
അവലംബം Notes Legend of the Crane song (ru) Гран-па башкирского балета: памяти Зайтуны Насретдиновой Flowers were laid at Rudolf Nureyev bas-relief on Bashkir Opera Theater on his birthday Башкирские легенды и предания The Crane Song Л.
Аралбаева.
Сыңрау торна быуаттар төпкөлөнән килгән легендар көй Archived 2023-02-09 at the Wayback Machine .
Ибн Фадлан.
Книга о путешествии на Волгу
ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/States_and_territories_of_India
ഭരണഘടനയുടെ പട്ടിക 1 രാജ്യത്തിന്റെ ഘടനയെയും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളുടെയും അതിരുകളെ പറ്റിയും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.
28 സംസ്ഥാനങ്ങളും 8 കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളുമടങ്ങിയ ഒരു ഫെഡറൽ ഐക്യരാഷ്ട്രമാണ് ഇന്ത്യ .
ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളേയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളേയും വീണ്ടും ജില്ലകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജില്ലകളെ വീണ്ടും താലൂക്കുകളായും മറ്റും വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഈ വിഭജനം എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഏകരൂപത്തിലല്ല.
ജമ്മു ആൻഡ് കാശ്മീർ 2019 ഒക്‌ടോബർ 31 നു ജമ്മു ആൻഡ് കാശ്മീർ ,ലഡാക്ക് എന്നീ രണ്ട്‌ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രേദേശം ആയി ശേഷം 28 സംസ്ഥാനങ്ങളും 9 കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രേദേശം വും ആയി എന്നാൽ 2020  ജനുവരി 26 നു ദാദ്ര, നഗർ ഹവേലിയും ദമൻ, ദിയുവും ഒരു ഭരണം ആക്കി
നിലവിൽ 28 സംസ്ഥാനങ്ങളും 8  കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രേദേശം വും ഉണ്ട്
സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രാദേശികമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മന്ത്രിസഭ ഭരണം നടത്തുമ്പോൾ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി , ഒരു അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ വഴി നേരിട്ടാണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്.
എന്നാൽ ചില കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിൽ ഈ രീതിയിൽ അല്പം വ്യത്യാസമുണ്ട്.
ചരിത്രം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുമ്പ്
ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലുടനീളം നിരവധി വ്യത്യസ്ത വംശീയ വിഭാഗങ്ങളാൽ ഭരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഓരോന്നും പ്രദേശത്ത് ഭരണപരമായ വിഭജനത്തിന്റെ സ്വന്തം നയങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
മുൻകാല മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണ ഘടന ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് കൂടുതലും നിലനിർത്തി.
ഇന്ത്യയെ ബ്രിട്ടീഷുകാരും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും നേരിട്ട് ഭരിക്കുന്ന പ്രവിശ്യകളായി (പ്രസിഡൻസികൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) വിഭജിച്ചു.
നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ മേൽ യഥാർത്ഥ പരമാധികാരം ( ആധിപത്യം ) കൈവശം വച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ്, സാമ്രാജ്യത്തോട് വിശ്വസ്തനായ ഒരു പ്രാദേശിക രാജകുമാരനോ രാജാവോ നാമമാത്രമായി നിയന്ത്രിച്ചു .
1947 നും 1950 നും ഇടയിൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ പ്രദേശങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ രാഷ്ട്രീയമായി സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഭൂരിഭാഗവും നിലവിലുള്ള പ്രവിശ്യകളിലേക്ക് ലയിപ്പിച്ചു; മറ്റുള്ളവ രാജസ്ഥാൻ , ഹിമാചൽ പ്രദേശ് , മധ്യഭാരതം, വിന്ധ്യ പ്രദേശ് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ പുതിയ പ്രവിശ്യകളായി ക്രമീകരിച്ചു.
മൈസൂർ, ഹൈദരാബാദ്, ഭോപ്പാൽ, ബിലാസ്പൂർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഏതാനും പ്രവിശ്യകൾ പ്രത്യേക പ്രവിശ്യകളായി മാറി.
1950 ജനുവരി 26-ന് നിലവിൽ വന്ന പുതിയ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഇന്ത്യയെ ഒരു പരമാധികാര ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്കാക്കി മാറ്റി.
പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കിനെ "യൂണിയൻ ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ്സ്" ആയും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
1950-ലെ ഭരണഘടന മൂന്ന് പ്രധാന സംസ്ഥാനങ്ങളെ വേർതിരിച്ചു: ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ മുൻ ഗവർണർമാരുടെ പ്രവിശ്യകളായിരുന്ന ഭാഗം എ സംസ്ഥാനങ്ങൾ.
തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഗവർണറും സംസ്ഥാന നിയമസഭയുമാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്.
ഭാഗം A- ൽ  9 സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇവയായിരുന്നു: അസം (മുമ്പ് അസം പ്രവിശ്യ ), ബീഹാർ (മുമ്പ് ബീഹാർ പ്രവിശ്യ ), ബോംബെ (മുമ്പ് ബോംബെ പ്രവിശ്യ ), കിഴക്കൻ പഞ്ചാബ് (പഴയ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ ), മധ്യപ്രദേശ് (മുമ്പ് സെൻട്രൽ പ്രവിശ്യകളും ബെരാറും ) മദ്രാസ് (മുമ്പ് മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ ) ഒറീസ (മുമ്പ് ഒറീസ്സ പ്രവിശ്യ ), ഉത്തർപ്രദേശ് (മുമ്പ് യുണൈറ്റഡ് പ്രവിശ്യകൾ ), പശ്ചിമ ബംഗാൾ (മുൻ ബംഗാൾ പ്രവിശ്യ ).
ഭാഗം ബി -ൽ 8 സംസ്ഥാനങ്ങൾ, മുൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളോ, നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ഗ്രൂപ്പുകളോ ആയിരുന്നു അത്.
സാധാരണയായി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമനിർമ്മാണ സഭയും ആയിരുന്ന ഒരു രാജ്‌പ്രമുഖ ആണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയാണ് രാജപ്രമുഖിനെ നിയമിച്ചത്.
പാർട്ട് ബി-ൽ 8  സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇവയായിരുന്നു: ഹൈദരാബാദ് (മുമ്പ് ഹൈദരാബാദ് പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ), ജമ്മു കശ്മീർ (മുമ്പ് ജമ്മു കശ്മീർ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ) മധ്യഭാരതം (മുമ്പ് സെൻട്രൽ ഇന്ത്യ ഏജൻസി ), മൈസൂർ (മുമ്പ് മൈസൂർ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ) പട്യാല ആൻഡ് ഈസ്റ്റ് പഞ്ചാബ് സ്റ്റേറ്റ്സ് യൂണിയൻ (PEPSU), രാജസ്ഥാൻ (മുമ്പ് രാജ്പുത്താന ഏജൻസി ), സൗരാഷ്ട്ര (മുമ്പ് ബറോഡ, വെസ്റ്റേൺ ഇന്ത്യ, ഗുജറാത്ത് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഏജൻസി ), തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി (മുമ്പ് തിരുവിതാംകൂർ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് , കൊച്ചിൻ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ).
പാർട്ട് സി -ൽ 10 സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുൻ ചീഫ് കമ്മീഷണർമാരുടെ പ്രവിശ്യകളും ചില നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഓരോന്നും ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി നിയമിച്ച ഒരു ചീഫ് കമ്മീഷണറാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്.
പാർട്ട് സി ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: അജ്മീർ (മുമ്പ് അജ്മീർ-മേർവാര പ്രവിശ്യ ), ഭോപ്പാൽ (മുമ്പ് ഭോപ്പാൽ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ) ബിലാസ്പൂർ (മുമ്പ് ബിലാസ്പൂർ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ) കൂർഗ് സംസ്ഥാനം (മുമ്പ് കൂർഗ് പ്രവിശ്യ ), ഡൽഹി , ഹിമാചൽ പ്രദേശ് , കച്ച് (മുമ്പ് കച്ച് പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ), മണിപ്പൂർ (മുമ്പ് മണിപ്പൂർ പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ) ത്രിപുര (മുമ്പ് ത്രിപുര പ്രിൻസ്ലി സ്റ്റേറ്റ് ), വിന്ധ്യ പ്രദേശ് (മുമ്പ് സെൻട്രൽ ഇന്ത്യ ഏജൻസി ).
പാർട്ട് ഡി സംസ്ഥാനം കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് നിയമിച്ച ഒരു ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ ഭരിച്ചിരുന്ന ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ മാത്രമായിരുന്നു.
1951-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ഇന്ത്യ സാംസ്‌കാരിക സവിശേഷതകൾ
1953 ഒക്ടോബർ 1 ന് മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ നിന്നാണ് "ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനം" രൂപീകൃതമായത്.
1954 - ൽ ചന്ദർനാഗോറിലെ ഫ്രഞ്ച് എൻക്ലേവ് പശ്ചിമ ബംഗാളിലേക്ക് മാറ്റി.
അതേ വർഷം തന്നെ പോണ്ടിച്ചേരി, കാരിക്കൽ, യാനോൺ, മാഹി എന്നീ മുൻ ഫ്രഞ്ച് എൻക്ലേവുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പോണ്ടിച്ചേരി ഇന്ത്യയിലേക്ക് മാറ്റി; 1962-ൽ ഇത് ഒരു കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശമായി മാറി.
1954-ൽ, ഇന്ത്യാനുകൂല ശക്തികൾ പോർച്ചുഗീസ് അധീനതയിലുള്ള ദാദ്രയിലെയും നഗർ ആവേലിയിലെയും എൻക്ലേവുകൾ മോചിപ്പിച്ചു, സ്വതന്ത്ര ദാദ്ര ആൻഡ് നഗർ ഹവേലി എന്ന ഹ്രസ്വകാല സംസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
1961-ൽ ഇന്ത്യ ഇതിനെ ദാദ്ര-നാഗർ ഹവേലി കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തു .
സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടന നിയമം, 1956 ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളെ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പുതിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ഈ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി: മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം അതിന്റെ പേര് നിലനിർത്തി, കന്യാകുമാരി ജില്ല ചേർത്ത് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി രൂപീകരിച്ചു.
1956 -ൽ ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തിലെ തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന ജില്ലകളുമായി ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനം ലയിപ്പിച്ചാണ് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് രൂപീകരിച്ചത് .
മലബാർ ജില്ലയും മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ തെക്കൻ കാനറ ജില്ലകളിലെ കാസർഗോഡ് താലൂക്കും തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചിയുമായി സംയോജിപ്പിച്ചാണ് കേരളം സൃഷ്ടിച്ചത് .
ബെല്ലാരി, സൗത്ത് കാനറ ജില്ലകളും ( കാസർഗോഡ് താലൂക്ക് ഒഴികെ ) മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് കോയമ്പത്തൂർ ജില്ലയിലെ കൊല്ലേഗൽ താലൂക്കും, ബോംബെ സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ബെൽഗാം, ബീജാപ്പൂർ, നോർത്ത് കാനറ, ധാർവാഡ് ജില്ലകളും ചേർത്താണ് മൈസൂർ സംസ്ഥാനം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചത്.
ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നും കൂർഗ് സംസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നും ബിദാർ, റായ്ച്ചൂർ, കലബുറഗി എന്നിവയാണ് കന്നഡ ഭൂരിപക്ഷ ജില്ലകൾ .
മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ തെക്കൻ കാനറ, മലബാർ ജില്ലകൾക്കിടയിൽ വിഭജിച്ചിരുന്ന ലക്കാഡീവ് ദ്വീപുകൾ, അമിനിദിവി ദ്വീപുകൾ, മിനിക്കോയ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവ ഒന്നിച്ച് ലക്ഷദ്വീപ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി രൂപീകരിച്ചു .
സൗരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനവും കച്ച് സംസ്ഥാനവും, മധ്യപ്രദേശിലെ നാഗ്പൂർ ഡിവിഷനിലെ മറാത്തി സംസാരിക്കുന്ന ജില്ലകളും ഹൈദരാബാദ് സ്റ്റേറ്റിലെ മറാത്ത്വാഡ പ്രദേശവും ചേർത്താണ് ബോംബെ സംസ്ഥാനം വിപുലീകരിച്ചത്.
രാജസ്ഥാനും പഞ്ചാബും യഥാക്രമം അജ്മീർ സംസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നും പട്യാലയിൽ നിന്നും ഈസ്റ്റ് പഞ്ചാബ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നും പ്രദേശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുകയും ബീഹാറിലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ പശ്ചിമ ബംഗാളിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
1956-ന് ശേഷം
ബോംബെ സംസ്ഥാനം 1960 മെയ് 1 ന് ബോംബെ പുനഃസംഘടന നിയമപ്രകാരം ഗുജറാത്ത് , മഹാരാഷ്ട്ര എന്നീ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
മുൻ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ നാഗാലാൻഡ് 1963 ഡിസംബർ 1-ന് സംസ്ഥാന പദവി നേടി.
പഞ്ചാബ് പുനഃസംഘടന നിയമം, 1966 നവംബർ 1-ന് ഹരിയാന രൂപീകരിക്കുന്നതിനും പഞ്ചാബിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകൾ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിനും കാരണമായി.
ഈ നിയമം ചണ്ഡീഗഢിനെ ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായും പഞ്ചാബിന്റെയും ഹരിയാനയുടെയും തലസ്ഥാനമായും നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.
1969-ൽ മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം തമിഴ്നാട് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ മണിപ്പൂർ, മേഘാലയ, ത്രിപുര എന്നിവ 1972 ജനുവരി 21-ന് രൂപീകരിച്ചു.
മൈസൂർ സംസ്ഥാനം 1973-ൽ കർണാടക എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
1975 മെയ് 16-ന് സിക്കിം ഇന്ത്യൻ യൂണിയന്റെ 22-ാമത്തെ സംസ്ഥാനമായി മാറുകയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജവാഴ്ച നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു.
1987-ൽ, അരുണാചൽ പ്രദേശും മിസോറാമും ഫെബ്രുവരി 20-ന് സംസ്ഥാനങ്ങളായി മാറി, തുടർന്ന് മെയ് 30-ന് ഗോവയും, മുൻ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ ഗോവ, ദാമൻ, ദിയുവിന്റെ വടക്കൻ എക്‌സ്‌ക്ലേവുകൾ ഡാമോ കൂടാതെ ദിയു ഒരു പ്രത്യേക കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി ഡാമൻ ദിയു ആയി മാറി.
2000 നവംബറിൽ മൂന്ന് പുതിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു, അതായത്: ഛത്തീസ്ഗഡ്, കിഴക്കൻ മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്ന് ഉത്തരാഞ്ചൽ , വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്ന് ( 2007-ൽ ഉത്തരാഖണ്ഡ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു ), കൂടാതെ ജാർഖണ്ഡ്, യഥാക്രമം മധ്യപ്രദേശ് പുനഃസംഘടന നിയമം, 2000, ഉത്തർപ്രദേശ് പുനഃസംഘടന നിയമം, 2000, ബീഹാർ പുനഃസംഘടന നിയമം, 2000 എന്നിവയുടെ നടപ്പാക്കലോടെ ബീഹാറിന്റെ തെക്കൻ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
പോണ്ടിച്ചേരിയെ 2007-ൽ പുതുച്ചേരി എന്നും, ഒറീസ്സയെ 2011 -ൽ ഒഡീഷ എന്നും പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ പത്ത് മുൻ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് 2014 ജൂൺ 2-ന് തെലങ്കാന സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു .
2019 ഓഗസ്റ്റിൽ, ജമ്മു കശ്മീർ പുനഃസംഘടന നിയമം, 2019 ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് പാസാക്കി.
അതിൽ ജമ്മു കശ്മീർ സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ജമ്മു കാശ്മീരും ലഡാക്കും, 2019 ഒക്ടോബർ 31 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരും.
പിന്നീട് ആ വർഷം നവംബറിൽ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായ ദാമൻ, ദിയു, ദാദ്ര, നാഗർ ഹവേലി എന്നിവയെ ലയിപ്പിച്ച് ഒരൊറ്റ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശമാക്കി മാറ്റുന്നതിനുള്ള നിയമനിർമ്മാണം ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അവതരിപ്പിച്ചു.
ദാദ്ര ആൻഡ് നഗർ ഹവേലിയും ദാമൻ ദിയുവും 2020 ജനുവരി 26 ഒരു ഭരണം ആക്കി.
സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംസ്ഥാനം ISO 3166-2:IN വാഹന
കോഡ് മേഖല ഭരണ തലസ്ഥാനം ഏറ്റവും വലിയ നഗരം സംസ്ഥാന പദവി ജനസംഖ്യ (2011 സെൻസസ്) ഏരിയ
(കിമീ 2 ) ഔദ്യോഗിക
ഭാഷകൾ അധിക ഔദ്യോഗിക
ഭാഷകൾ ആന്ധ്രാപ്രദേശ് IN-AP AP തെക്കൻ അമരാവതി വിശാഖപട്ടണം 1 നവംബർ 1956 49,506,799 160,205 തെലുങ്ക് — അരുണാചൽ പ്രദേശ് IN-AR AR വടക്ക്-കിഴക്ക് ഇറ്റാനഗർ 1987 ഫെബ്രുവരി 20 1,383,727 83,743 ഇംഗ്ലീഷ് — ആസാം IN-AS AS വടക്ക്-കിഴക്ക് ദിസ്പൂർ ഗുവാഹത്തി 26 ജനുവരി 1950 31,205,576 78,550 അസമീസ് ബംഗാളി, ബോഡോ ബീഹാർ IN-BR BR കിഴക്കൻ പട്ന 26 ജനുവരി 1950 104,099,452 94,163 ഹിന്ദി ഉർദു ഛത്തീസ്ഗഡ് IN-CT CG സെൻട്രൽ റായ്പൂർ 1 നവംബർ 2000 25,545,198 135,194 ഛത്തീസ്ഗഢി ഹിന്ദി , ഇംഗ്ലീഷ് ഗോവ IN-GA GA പാശ്ചാത്യ പനാജി വാസ്കോ ഡ ഗാമ 30 മെയ് 1987 1,458,545 3,702 കൊങ്കണി മറാത്തി ഗുജറാത്ത് IN-GJ GJ പാശ്ചാത്യ ഗാന്ധിനഗർ അഹമ്മദാബാദ് 1 മെയ് 1960 60,439,692 196,024 ഗുജറാത്തി — ഹരിയാന IN-HR HR വടക്കൻ ചണ്ഡീഗഡ് ഫരീദാബാദ് 1 നവംബർ 1966 25,351,462 44,212 ഹിന്ദി പഞ്ചാബി ഹിമാചൽ പ്രദേശ് IN-HP HP വടക്കൻ ഷിംല (വേനൽക്കാലം)
ധർമ്മശാല (ശീതകാലം) ഷിംല 1971 ജനുവരി 25 6,864,602 55,673 ഹിന്ദി സംസ്കൃതം ജാർഖണ്ഡ് IN-JH JH കിഴക്കൻ റാഞ്ചി ജംഷഡ്പൂർ 15 നവംബർ 2000 32,988,134 74,677 ഹിന്ദി അംഗിക, ബംഗാളി, ഭോജ്പുരി, ഭൂമിജ്, ഹോ, ഖരിയ, ഖോർത്ത, കുർമാലി, കുരുഖ്, മഗാഹി, മൈഥിലി, മുണ്ടരി, നാഗ്പുരി, ഒഡിയ, സന്താലി, ഉർദു കർണാടക IN-KA KA തെക്കൻ ബാംഗ്ലൂർ 1 നവംബർ 1956 61,095,297 191,791 കന്നഡ — കേരളം IN-KL KL തെക്കൻ തിരുവനന്തപുരം 1 നവംബർ 1956 33,406,061 38,863 മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് മധ്യപ്രദേശ് IN-MP MP സെൻട്രൽ ഭോപ്പാൽ ഇൻഡോർ 26 ജനുവരി 1950 72,626,809 308,252 ഹിന്ദി — മഹാരാഷ്ട്ര IN-MH MH പാശ്ചാത്യ മുംബൈ (വേനൽക്കാലം)
നാഗ്പൂർ (ശീതകാലം) മുംബൈ 1 മെയ് 1960 112,374,333 307,713 മറാത്തി — മണിപ്പൂർ IN-MN MN വടക്ക്-കിഴക്ക് ഇംഫാൽ 1972 ജനുവരി 21 2,855,794 22,347 മെയ്റ്റി ഇംഗ്ലീഷ് മേഘാലയ IN-ML ML വടക്ക്-കിഴക്ക് ഷില്ലോങ് 1972 ജനുവരി 21 2,966,889 22,720 ഇംഗ്ലീഷ് ഖാസി മിസോറാം IN-MZ MZ വടക്ക്-കിഴക്ക് ഐസ്വാൾ 1987 ഫെബ്രുവരി 20 1,097,206 21,081 ഇംഗ്ലീഷ് , ഹിന്ദി , മിസോ — നാഗാലാൻഡ് IN-NL NL വടക്ക്-കിഴക്ക് കൊഹിമ ദിമാപൂർ 1 ഡിസംബർ 1963 1,978,502 16,579 ഇംഗ്ലീഷ് — ഒഡീഷ IN-OR OD കിഴക്കൻ ഭുവനേശ്വർ 26 ജനുവരി 1950 41,974,218 155,820 ഒഡിയ — പഞ്ചാബ് IN-PB PB വടക്കൻ ചണ്ഡീഗഡ് ലുധിയാന 1 നവംബർ 1966 27,743,338 50,362 പഞ്ചാബി — രാജസ്ഥാൻ IN-RJ RJ വടക്കൻ ജയ്പൂർ 26 ജനുവരി 1950 68,548,437 342,269 ഹിന്ദി ഇംഗ്ലീഷ് സിക്കിം IN-SK SK വടക്ക്-കിഴക്ക് ഗാങ്ടോക്ക് 1975 മെയ് 16 610,577 7,096 ഇംഗ്ലീഷ് , നേപ്പാളി ബൂട്ടിയ, ഗുരുങ്, ലെപ്ച, ലിംബു, മംഗാർ, മുഖിയ, നെവാരി, റായ്, ഷെർപ്പ, തമാങ് തമിഴ്നാട് IN-TN TN തെക്കൻ ചെന്നൈ 1 നവംബർ 1956 72,147,030 130,058 തമിഴ് ഇംഗ്ലീഷ് തെലങ്കാന IN-TG TS തെക്കൻ ഹൈദരാബാദ് 2 ജൂൺ 2014 35,193,978 114,840 തെലുങ്ക് ഉർദു ത്രിപുര IN-TR TR വടക്ക്-കിഴക്ക് അഗർത്തല 1972 ജനുവരി 21 3,673,917 10,492 ബംഗാളി , ഇംഗ്ലീഷ് , കോക്‌ബോറോക്ക് — ഉത്തർപ്രദേശ് IN-UP UP സെൻട്രൽ ലഖ്‌നൗ 26 ജനുവരി 1950 199,812,341 243,286 ഹിന്ദി ഉർദു ഉത്തരാഖണ്ഡ് IN-UT UK സെൻട്രൽ ഭരാരിസൈൻ (വേനൽക്കാലം)
ഡെറാഡൂൺ (ശീതകാലം) ഡെറാഡൂൺ 2000 നവംബർ 9 10,086,292 53,483 ഹിന്ദി സംസ്കൃതം പശ്ചിമ ബംഗാൾ IN-WB WB കിഴക്കൻ കൊൽക്കത്ത 26 ജനുവരി 1950 91,276,115 88,752 ബംഗാളി , നേപ്പാളി ഹിന്ദി, ഒഡിയ, തെലുങ്ക്, പഞ്ചാബി, സന്താലി, ഉറുദു കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം ISO 3166-2:IN വാഹന
കോഡ് മേഖല ഭരണ തലസ്ഥാനം ഏറ്റവും വലിയ നഗരം യുടി പദവി ജനസംഖ്യ ഏരിയ
ഭാഷകൾ ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ IN-AN AN തെക്കൻ പോർട്ട് ബ്ലെയർ 1 നവംബർ 1956 380,581 8,249 ഹിന്ദി ഇംഗ്ലീഷ് ചണ്ഡീഗഡ് IN-CH CH വടക്കൻ ചണ്ഡീഗഡ് — 1 നവംബർ 1966 1,055,450 114 ഇംഗ്ലീഷ് — ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി, ദാമൻ ദിയു IN-DH DD പാശ്ചാത്യ ദാമൻ 26 ജനുവരി 2020 586,956 603 ഹിന്ദി , ഗുജറാത്തി , മറാത്തി , ഇംഗ്ലീഷ് — ഡൽഹി IN-DL DL വടക്കൻ ന്യൂ ഡെൽഹി ഡൽഹി 1 നവംബർ 1956 16,787,941 1,490 ഹിന്ദി , ഇംഗ്ലീഷ് പഞ്ചാബി, ഉറുദു ലക്ഷദ്വീപ് IN-LD LD തെക്കൻ കവരത്തി 1 നവംബർ 1956 64,473 32 മലയാളം , ഇംഗ്ലീഷ് — പുതുച്ചേരി IN-PY PY തെക്കൻ പുതുച്ചേരി 16 ഓഗസ്റ്റ് 1962 1,247,953 492 തമിഴ് , ഇംഗ്ലീഷ് തെലുങ്ക്, മലയാളം, ഫ്രഞ്ച് സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആറാമത്തെ ഷെഡ്യൂൾ അതത് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്വയംഭരണാവകാശം നൽകിയിട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് സ്വയംഭരണ കൗൺസിലുകൾ രൂപീകരിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
ഈ സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലാണ് .
മുൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ മാപ്പ് സംസ്ഥാനം ഭരണ തലസ്ഥാനം വർഷങ്ങൾ ഇന്നത്തെ സംസ്ഥാനം(കൾ) അജ്മീർ സംസ്ഥാനം അജ്മീർ 1950–1956 രാജസ്ഥാൻ ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനം കുർണൂൽ 1953–1956 ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ഭോപ്പാൽ സംസ്ഥാനം ഭോപ്പാൽ 1949–1956 മധ്യപ്രദേശ് ബിലാസ്പൂർ സംസ്ഥാനം ബിലാസ്പൂർ 1950–1954 ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ബോംബെ സംസ്ഥാനം ബോംബെ 1950-1960 മഹാരാഷ്ട്ര , ഗുജറാത്ത് , ഭാഗികമായി കർണാടക കൂർഗ് സംസ്ഥാനം മടിക്കേരി 1950–1956 കർണാടക കിഴക്കൻ പഞ്ചാബ് ഷിംല (1947–1953)
ചണ്ഡീഗഡ് (1953–1966) 1947–1966 പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ചണ്ഡീഗഡ് യു.ടി ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം ഹൈദരാബാദ് 1948-1956 തെലങ്കാന, ഭാഗികമായി മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക ജമ്മു കാശ്മീർ ശ്രീനഗർ (വേനൽക്കാലം)
ജമ്മു (ശീതകാലം) 1954–2019 ജമ്മു കശ്മീർ യുടിയും