smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
താജികിസ്താനിലേയും ഉസ്ബെകിസ്താനിലേയും സോവിയറ്റ് വിരുദ്ധചേരിയെ ഹബീബുള്ള കലകാനി സഹായിച്ചു എന്നതിനാൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനനഷ്ടത്തിനുപിന്നിൽ സോവിയറ്റ് യൂനിയന് പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുണ്ട്.
ഹബീബുള്ള കലകാനിയുടെ പിതാവ്, അഫ്ഗാൻ സൈന്യത്തിൽ ഒരു വെള്ളം ചുമട്ടുകാരന്റെ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു.
ഹബീബുള്ള കലകാനിയുടെ മരണശേഷം അധികാരത്തിലെത്തിയ മുഹമ്മദ് നാദിർ ഖാനും ബാരക്സായ് പാരമ്പര്യമുള്ളയാളായിരുന്നു.
സോവിയറ്റ് വിരുദ്ധ ബാസ്മാചി നേതാവായിരുന്ന ഇബ്രാഹിം ബെഗുമായി ഹബീബുള്ള കലകാനി സഹകരിച്ചുപ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ ഹബീബുള്ളക്കു ശേഷം അഫ്ഗനിസ്താനിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ നാദിർ ഷാ , വടക്കൻ അതിർത്തിയിൽ അഭയാർത്ഥികളായെത്തിയ ബാസ്മാചികളെ നിഷ്ഠൂരമായി അതിർത്തിക്കപ്പുറത്തേക്ക് തുരത്തി.
1931-ൽ സോവിയറ്റ് യൂനിയനുമായി ഒരു സമാധാന ഉടമ്പടിയിലും നാദിർ ഷാ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഹബീബ്‌വാൾ
പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ ഒരു വില്ലേജാണ് ഹബീബ്‌വാൾ.
കപൂർത്തല ജില്ല ആസ്ഥാനത്തുനിന്നും 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഹബീബ്‌വാൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഹബീബ്‌വാൾ വില്ലേജിന്റെ പരമാധികാരി സർപഞ്ചാണ് .
2011 ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി വിവരമനുസരിച്ച് ഹബീബ്‌വാൾ ൽ 347 വീടുകൾ ഉണ്ട്.
ആകെ ജനസംഖ്യ 1506 ആണ്.
ഇതിൽ 807 പുരുഷന്മാരും 699 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഹബീബ്‌വാൾ ലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 72.11 ശതമാനമാണ്.
ഹബീബ്‌വാൾ ലെ 6 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 165 ആണ്.
ഇത് ഹബീബ്‌വാൾ ലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 10.96 ശതമാനമാണ്.
2011 ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് രേഖകൾ പ്രകാരം 394 ആളുകൾ വിവിധ തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ 370 പുരുഷന്മാരും 24 സ്ത്രീകളും ഉണ്ട്.
2011 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം 85.53 ശതമാനം ആളുകൾ അവരുടെ ജോലി പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായി കണക്കാക്കുന്നു എന്നാൽ 36.55 ശതമാനം പേർ അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ജോലി അടുത്ത 6 മാസത്തേക്കുള്ള താത്കാലിക വരുമാനമായി കാണുന്നു.
ഹബീബ്‌വാൾ ലെ 269  പേരും പട്ടിക ജാതി വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു.
ജനസംഖ്യാവിവരം വിവരണം ആകെ സ്ത്രീ പുരുഷൻ ആകെ വീടുകൾ 347 - - ജനസംഖ്യ 1506 807 699 കുട്ടികൾ (0-6) 165 100 65 പട്ടികജാതി 269 147 122 പട്ടിക വർഗ്ഗം 0 0 0 സാക്ഷരത 72.11 % 54.7 % 45.3 % ആകെ ജോലിക്കാർ 394 370 24 ജീവിതവരുമാനമുള്ള ജോലിക്കാർ 337 319 18 താത്കാലിക തൊഴിലെടുക്കുന്നവർ 144 138 6 കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ അവലംബങ്ങൾ
ഹബീബ എംസിക്ക ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Habiba_Msika
ടുണീഷ്യൻ ഗായികയും, നർത്തകിയും, നടിയും ആയിരുന്നു ഹബീബ എംസിക്ക.
(ജനനം 1903 ടെസ്റ്റോർ - ഫെബ്രുവരി 21, 1930 ടുണീസ്) അവർ ഗായിക ലീല സ്‌ഫെസിന്റെ അനന്തരവളായിരുന്നു.
ഹബീബ ("പ്രിയ") എന്ന പേരിൽ അവർ പ്രശസ്തിയിലെത്തി.
സൽമ ബക്കറിന്റെ ദി ഫയർ ഡാൻസ് എന്ന ചിത്രം അവരുടെ കരിയറിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
വയർ വ്യാപാരത്തിൽ ജോലിചെയ്തിരുന്ന ഡൈഡയുടെയും മഹയുടെയും മകളായി ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലാണ് അവർ ജനിച്ചത്.
ഇസ്രായേൽ സഖ്യത്തിന്റെ സ്കൂളിൽ വായിക്കാനും എഴുതാനും അവർ പഠിച്ചു.
പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകനായ ഖെമാസ് ടാർനെയ്ൻ , ഈജിപ്ഷ്യൻ ടെനോർ ഹസ്സൻ ബന്നൻ എന്നിവരോടൊപ്പം അവരുടെ അമ്മായിയുടെ സഹായത്തോടെ, പാട്ടുകൾ, മ്യൂസിക്കൽ തിയറി, ക്ലാസിക്കൽ അറബിക് എന്നിവ പഠിച്ചു.
അവർ അവരുടെ കസിൻ വിക്ടർ ചെറ്റ്ബൗണിനെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും അവരുടെ ബന്ധം കുറച്ചു കാലം നീണ്ടുനിന്നു മരണം
1930 ഫെബ്രുവരി 20 ന് രാവിലെ, മുൻ കാമുകൻ എലിയാഹു മിമൗനി ടുണീസിലെ ആൽഫ്രഡ് ഡ്യുറാൻഡ്-ക്ലേ സ്ട്രീറ്റിലെ അവരുടെ അപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ പ്രവേശിച്ച് തീകൊളുത്തി.
ഗുരുതരമായി പൊള്ളലേറ്റ അവർ പിറ്റേന്ന് മരിച്ചു.
തൊട്ടുപിന്നാലെ മിമൗനിയും മരിച്ചു.
ടുണീസിലെ ബോർഗലിന്റെ സെമിത്തേരിയിൽ എംസിക്കയെ സംസ്കരിച്ചു.
Habiba Msika's tomb in the cemetery of Borgel അവലംബം ↑ ↑ ഉറവിടങ്ങൾ {{ citation }} :  CS1 maint: location missing publisher ( link ) {{ citation }} :  CS1 maint: location missing publisher ( link ) http://swedenburg.blogspot.com/2013/11/10-taboo-arabic-songs-habiba-msika.html
ഹബീബ സറാബി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Habiba_Sarobi
അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സജീവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയാണ് ഹബീബ സറാബി (ജനനം :1956).
അഫ്ഗാനിലെ ആദ്യ വനിതാഗവർണറും വിദ്യാഭ്യാസ- സാംസ്കാരിക- വനിതാക്ഷേമ മന്ത്രിയുമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
2013 ലെ രമൺ മഗ്സസെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1956ൽ അഫ്ഗാനിലെ മസാരെ ഷെരീഫിൽ ജനിച്ചു.
ഹബീബയ്ക്ക് ബാല്യത്തിൽ തന്നെ രാജ്യമെമ്പാടും സഞ്ചരിക്കാൻ അവസരമുണ്ടായി.
കാബൂളിൽ മെഡിക്കൽവിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം യുഎൻ ഫെലോഷിപ്പോടെ ഇന്ത്യയിൽ ഹീമെറ്റോളജിയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്തി.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ 1996ൽ താലിബാൻ കീഴടക്കിയതോടെ പാകിസ്താനിലെ പെഷവാറിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു.
അഭയാർഥിക്യാമ്പുകളിൽ അധ്യാപികയായി പ്രവർത്തിച്ചു.
താലിബാന്റെ പതനത്തിനുശേഷം ജന്മനാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി, ട്രൂത്ത് ആൻഡ് ജസ്റ്റിസ് എന്ന പാർട്ടിയിലൂടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി.
ഹമീദ് കർസായി സർക്കാരിൽ വിദ്യാഭ്യാസ- സാംസ്കാരിക- വനിതാക്ഷേമ മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ചു..
1998 ൽ അഫ്ഗാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ലേണിങ്ങ് എന്ന സംഘടനയിൽ ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങി.
പിന്നീട് ഈ സംഘടനയുടെ ജനറൽ മാനേജർ പദവിയിയും വഹിച്ചു.
ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അസിസ്റ്റൻസ് ഫോർ ദി വുമൺ ആൻഡ് ചിൽഡ്രൻ ഒഫ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്ന സംഘടനയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ സ്ഥാനവും ഹബീബ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2005ൽ ബാമ്യാൻ ഗവർണറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.
ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവിടെ നടത്തി.
മുന്നൂറോളം സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ രമൺ മഗ്സസെ പുരസ്കാരം 2013 അവലംബം ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) പുറം കണ്ണികൾ Wikimedia Commons has media related to Habiba Sarabi .
Biography on the Global Fund website Archived 2005-04-18 at the Wayback Machine .
Biography on Salon.com Archived 2005-03-19 at the Wayback Machine .
BBC article on her appointment as governor BBC article on her impending appointment NPR Report: Female Governor Fights Lonely Battle in Afghanistan EurasiaNet: Afghanistan's First Female Governor Strives to Change Attitudes and Habits
ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hubble_Space_Telescope
ഭൂമിയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള ഒരു ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിന്നും ഭൗമേതര വസ്തുക്കളെ നിരീക്ഷിക്കാനായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ദൂരദർശിനിയാണ് ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി .
എഡ്വിൻ ഹബിൾ എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ഈ ദൂരദർശിനിക്ക് ഹബിൾ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.
ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിനു വെളിയിലായുള്ള ഹബിളിന്റെ സ്ഥാനം ഭൂമിയിലെ ദൂരദർശിനികൾക്ക് അപ്രാപ്യമായ ഗുണങ്ങൾ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ളതാണ്.
ഇതുമൂലം ദൃശ്യങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം മൂലം മങ്ങിക്കാണില്ല, ദൃശ്യപശ്ചാത്തലം വായുവിൽ വിസരിതമാകില്ല എന്നതിനൊക്കെപ്പുറമേ ഭൂമിയിൽ അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഓസോൺ പാളിയാൽ തടയപ്പെടുന്ന അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗങ്ങൾ ഹബിളിനു തടസ്സമില്ലാതെ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
1990ൽ നടന്ന ഹബിളിന്റെ വിക്ഷേപണത്തോടു കൂടി ജ്യോതിശാസ്ത്രചരിത്രത്തിലെ തന്നെ സുപ്രധാനമായ ഒരു ഉപകരണം ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്കു ലഭിച്ചു, ഭൗതികജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ നാഴികക്കല്ലുകളായ ഒട്ടനവധി കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ അതുവഴി നടക്കുന്നുണ്ട്.
ഹബ്ബിൾ അൾട്രാ ഡീപ് ഫീൽഡ് (Hubble Ultra Deep Field) ആണ് ഇന്നുവരെ ലഭിച്ചിട്ടുള്ളവയിൽ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിവരസമ്പുഷ്ടമായ ചിത്രം.
15 വർഷമാണ് ആയുസ്സ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും ഇന്നും നാസയുടെ അഭിമാനസ്തംഭമായി സ്തുത്യർഹമായ സേവനം ഹബിൾ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതോടൊപ്പം ലോകത്തുള്ള ആർക്കും ഉപയോഗിച്ചു നോക്കാവുന്ന തരത്തിൽ നാസ അതിനെ പൊതുസ്വത്താക്കുകയും ചെയ്തു.
ഒരു ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി നിർമ്മിക്കാനുള്ള പദ്ധതി അമേരിക്കൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്കിടയിൽ 1946-ൽ തന്നെ ഉണ്ടായെങ്കിലും സാമ്പത്തികപ്രശ്നങ്ങൾ കാര്യമായി കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.
1990-ലെ വിക്ഷേപണത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ തന്നെ ദൂരദർശിനിയുടെ പ്രധാന ദർപ്പണത്തിന്റെ ഗോളീയസംക്ഷേപണം മോശം ഗുണനിലവാരമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചതിനാൽ ശരിക്കും പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെന്നു കണ്ടെത്തി.
ഇത് ദൂരദർശിനിയുടെ ഉപയോഗക്ഷമതയെ ഗുരുതരമായി തന്നെ ബാധിച്ചിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും 1993-ലെ ഒരു നന്നാക്കൽ ദൗത്യത്തോടെ ദൂരദർശിനി ഉദ്ദേശ്ശിച്ച ഗുണമേന്മയുള്ളതാക്കി തീർക്കാനായി എന്നുമാത്രമല്ല സുപ്രധാനമായ ഒരു പഠനോപകരണവും പൊതുവേ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിനൊരു ഉത്തേജനവുമായി.
ക്രോം‌പ്റ്റൺ ഗാമാ കിരണ ജ്യോതിർനിരീക്ഷണകേന്ദ്രം , ചന്ദ്രാ എക്സ്-കിരണ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം , സ്പിറ്റ്സർ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന നാസയുടെ മഹാ ജ്യോതിർനിരീക്ഷണ പദ്ധതിയിൽ (Great Observatories program)  ശ്രേണിയിൽ ആദ്യത്തേതായ ഹബിൾ, നാസയുടേയും യൂറോപ്യൻ ശ്യൂന്യാകാശ ഏജൻസിയുടേയും ഒരു സംയുക്ത സംരംഭമാണ്.
ഇന്നുവരെ രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ദൂരദർശിനികളിൽ ശൂന്യാകാശസഞ്ചാരികളാൽ നന്നാക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഏക ദൂരദർശിനിയാണ് ഹബിൾ.
ഇതുവരെ നാല് നന്നാക്കൽ ദൗത്യങ്ങളാണ് ഹബിളിനായി നടന്നിട്ടുള്ളത്, അഞ്ചാമത്തേതും അവസാനത്തേതുമായ ദൗത്യം 2008 സെപ്റ്റംബറിൽ നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും 2009-ലാണ് അത് സാധിച്ചത്.
ആദ്യ നന്നാക്കൽ ദൗത്യം 1993 ഡിസംബറിൽ ഹബിളിന്റെ ചിത്രീകരണ വൈകല്യം ശരിയാക്കിയതാണ്.
1997 ഫെബ്രുവരി നടന്ന രണ്ടാമത്തെ ദൗത്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം രണ്ട് പുതിയ ഘടകങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയായിരുന്നു.
മൂന്നാം നന്നാക്കൽ  രണ്ട് ഘട്ടമായാണ് നടത്തിയത്: എസ്.എം.3.
എ.(Servicing Mission 3 A) എന്നറിയപ്പെട്ട ആദ്യ ഘട്ടം 1999 ഡിസംബറിൽ അത്യാവശ്യം വേണ്ട നന്നാക്കലുകൾക്കായുള്ളതായിരുന്നു, എസ്.എം.3.
ബി മാർച്ച് 2002-ൽ നൂതന പര്യവേക്ഷണ ക്യാമറ (Advanced Camera for Survey - ACS) ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു.
അഞ്ചാമത്തെ നന്നാക്കൽ ദൗത്യം (SM 4) പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത് 2004-ൽ ആയിരുന്നെങ്കിലും കൊളംബിയ ദുരന്തത്തേ തുടർന്ന് സുരക്ഷയെ കരുതി റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു.
ഒരു മാനുഷിക ദൗത്യം വളരെ അപകടകരമാണെന്നാണ് നാസ കണ്ടെത്തിയത്.
സഞ്ചാരികൾക്ക് ഒരു സുരക്ഷാകൂടാരമാകാവുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രം ഒറ്റപ്പെട്ടിരിക്കാവുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്.
അവിടെനിന്ന് ഹബിളിലേക്കുള്ള യാത്രയും അന്ന് അസാധ്യമായിരുന്നു.
2006 ഒക്ടോബർ 31-ഓടു കൂടി നാസ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ മൈക് ഗ്രിഫിൻ അറ്റ്ലാന്റിസ് ബഹിരാകാശ വാഹനം പോയി വരാനുള്ള പച്ചക്കൊടി കാട്ടുകയും, 2008 സെപ്റ്റംബറിൽ നടത്താവുന്ന വിധത്തിൽ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു .
ഒരു സുരക്ഷാസംവിധാനം എന്ന രീതിയിൽ ഡിസ്കവറി വാഹനം തയ്യാറാക്കി നിർത്താനും അത്യാവശ്യമെങ്കിൽ പോയി വരാനും തീരുമാനമായിരിക്കുന്നു.
ഈ പദ്ധതിപ്രകാരം ഹബിൾ 2013 വരെ, പിൻഗാമി ജെയിംസ് വെബ് ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി വിക്ഷേപിക്കുന്നതുവരെ നിലനിർത്താവുന്നതാണ്.
ജയിംസ് വെബ് ദൂരദർശിനി ഹബിളിനെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കഴിവ് ഉള്ളതാണെങ്കിലും ഇൻഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങൾ മാത്രം നിരീക്ഷിക്കാനുള്ളതാണ്.
അതിനാൽ തന്നെ പ്രകാശത്തിന്റെ ദൃശ്യ - അതിനീലലോഹിത ആവൃത്തികൾ കാണാൻ കഴിവുള്ള ഹബിളിനു ഒരിക്കലും പകരമാവില്ല.
രൂപകല്പനയും ലക്ഷ്യവും പദ്ധതികളും മുൻഗാമികളും
ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ ചരിത്രം 1946 മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു.
അന്ന്  ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന ലൈമാൻ സ്പിറ്റ്സർ “ഭൗമേതര നിരീക്ഷണാലയത്തിന്റെ ജ്യോതിശാസ്ത്രപരമായ ഗുണഗണങ്ങൾ” എന്നൊരു പ്രബന്ധം എഴുതിയിരുന്നു .
അതിൽ അദ്ദേഹം ഇത്തരം ഒന്നിന്റെ രണ്ട് ഗുണങ്ങളാണ് എടുത്തു പറഞ്ഞിരുന്നത്.
ആദ്യത്തേത് കോണീയ വ്യതിരിക്തത (രണ്ട് വസ്തുക്കൾ തമ്മിലുള്ള തിരിച്ചറിയാവുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ അകലം അന്തരീക്ഷവായുവിലെ അപവർത്തനരഹിതമായി കാണാൻ കഴിയും, ഇതാണ് നക്ഷത്രങ്ങൾ മിന്നുന്നതായി തോന്നാൻ കാരണം.
ഭൂമിയിൽ നിന്നറിയാവുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ അകലം 0.5 മുതൽ 1.0 ആർൿസെക്കന്റുകൾ ആണ്.
ശൂന്യാകാശത്ത് 2.5 മീ വ്യാസമുള്ള ദർപ്പണസഹായത്തോടെ ഇത് 0.1 ആർൿസെക്കന്റ് ആകാമെന്ന് അദ്ദേഹം സിദ്ധാന്തിച്ചു.
രണ്ടാമതായി അന്തരീക്ഷം വലിച്ചെടുക്കുന്ന ഇൻഫ്രാറെഡ് , അതിനീലലോഹിത കിരണങ്ങൾ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
സ്പിറ്റ്സർ തന്റെ ഉദ്യോഗം ഒരു ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി നിർമ്മിക്കാനായി ഉഴിഞ്ഞു വെച്ചു.
1962 -ൽ യു.എസ്. നാഷണൽ അകാഡമി ഓഫ് സയൻസ് ഇതിനെ പിന്താങ്ങി.
1965-ൽ സ്പിറ്റ്സർ - ഇതിനായി രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സമിതിയുടെ തലവനാവുകയും ഒരു ഭീമൻ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെന്തെല്ലാമാവണമെന്ന് പഠിക്കുകയും ചെയ്തു.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഇത്തരം ഒരു ശാസ്ത്രശാഖ വളരുകയായിരുന്നു.
ശാസ്ത്രജ്ഞർ റോക്കറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യ കണ്ടുപിടിച്ചു.
സൂര്യന്റെ ആദ്യ അതിനീലലോഹിത വർണ്ണരാജി (UV Spectrum) 1946-ൽ ശേഖരിക്കാനായി.
ഏരിയൽ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഒരു ഉപഗ്രഹ സൗരദൂരദർശിനി 1962ൽ യു.കെ. വിക്ഷേപിച്ചു.
1966ൽ നാസ അതിന്റെ ആദ്യ ഉപഗ്രഹ ജ്യോതിർനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം - ഒ.എ.ഒ (Orbiting Astronomical Observatory - OAO) പദ്ധതി തുടങ്ങി വച്ചു.
ഒ.എ.ഒ -1ന്റെ ബാറ്ററി മൂന്നാംദിവസം തീർന്നതിനാൽ ആ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അതിനീലലോഹിത രശ്മികളെ കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഒ.എ.ഒ -2 എന്ന പദ്ധതി തുടങ്ങി, 1968ൽ വിക്ഷേപിച്ച ഈ പദ്ധതി ഒരു കൊല്ലത്തേക്ക് ആണ് തുടങ്ങിയതെങ്കിലും 1972 വരെ അതിവിജയകരമായി നിലനിന്നു.
ഒ.എ.ഒ ദൗത്യങ്ങൾ, ബഹിരാകാശത്ത് വച്ച് നടത്തുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങൾ സുപ്രധാനങ്ങളാണെന്ന് കാട്ടിത്തരുന്നവയായിരുന്നു.
നാസയുടെ ബഹിരാകാശാധിഷ്ഠിതമായ ഉറച്ച പദ്ധതിയായിരുന്നു 1968ലെ 3 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള കണ്ണാടി ഉറപ്പിച്ച പ്രതിബിംബ ദൂരദർശിനി, താത്കാലികമായി ലാർജ് ഓർബിറ്റിങ് ടെലിസ്കോപ് എന്നും ലാർജ് സ്പേസ് റ്റെലിസ്കോപ് (എൽ.എസ്.റ്റി.) എന്നും അറിയപ്പെട്ട ഇതിന്റെ വിക്ഷേപണം 1979ലേക്ക് തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു.
ഇത്തരം വൻചെലവുള്ള പദ്ധതികൾ മനുഷ്യനാൽ നന്നാക്കപ്പെടുന്ന വലിയ ഉപയോഗകാലം ഉള്ള പദ്ധതികളിലേക്ക് നയിച്ചു.
ഇത് പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ബഹിരാകാശ യാനങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും ആവശ്യപ്പെട്ടു .
ചെലവു കണ്ടെത്തൽ
ഒ.എ.ഒ. പദ്ധതിയുടെ തുടർച്ചയായ വിജയം ഒരു എൽ.എസ്.റ്റി ഒരു ലക്ഷ്യമായിരിക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ ജ്യോതിശാസ്ത്ര സമൂഹത്തിൽ സമവായമുണ്ടാക്കി.
1970ൽ നാസ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി പദ്ധതിയുടെ സാങ്കേതികതയെ കുറിച്ച് പഠിക്കാനും, പദ്ധതിയുടെ ശാസ്ത്രലക്ഷ്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കാനും രണ്ട് സമിതികളെ നിയമിച്ചു.
ഇതിനു ശേഷം ഭൂമിയിലെ ദൂരദർശിനിയെക്കാളും വളരെയേറെ ചെലവുള്ള ഈ ഉപകരണത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള പണം കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമമായി.
യു.എസ്. കോൺഗ്രസ് പദ്ധതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും, തുടക്കമാണെങ്കിൽ പോലും പദ്ധതി വിഹിതം വെട്ടിക്കുറക്കുകയും ചെയ്തു.
ദൂരദർശിനിയുടെ ഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് വിശദമായ പഠനം നടക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു അത്.
1974ൽ ചെലവു കുറക്കലിന്റെ ഭാഗമായിട്ട് കോൺഗ്രസ് പദ്ധതിക്കുള്ള മുഴുവൻ സഹായവും വെട്ടിക്കുറച്ചു.
ഇതേ സമയം തന്നെ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ തങ്ങളുടെ ഭാഗത്തേക്കും ആളെ കൂട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
പലരും കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളേയും സെനറ്റർമാരെയും വ്യക്തിപരമായി തന്നെ സ്വാധീനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
അക്കാലത്ത് നാഷണൽ അകാഡമി ഓഫ് സയൻസ് ഒരു ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ ആവശ്യം വ്യക്തമാക്കി ഒരു പ്രബന്ധവും അവതരിപ്പിച്ചു.
ഇതിന്റെയെല്ലാം ഫലമായി സെനറ്റ് പകുതി സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകാമെന്ന് സമ്മതിച്ചു.
പണദൗർലഭ്യം പദ്ധതിയിൽ ചില വെട്ടിച്ചുരുക്കലുകൾ നടത്താൻ നിർബന്ധിതമാക്കി, ദൂരദർശിനിയിൽ ഘടിപ്പിക്കാനുള്ള 3 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ദർപ്പണത്തിനു പകരം 2.4 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ഒരെണ്ണം ഉപയോഗിക്കാൻ ധാരണയായി.
1.5 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ഒരു ദർപ്പണം ഘടിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതിയും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു.
സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾ മുന്നിൽ വച്ചു തന്നെ യൂറോപ്യൻ സ്പേസ് ഏജൻസിയുമായി (ഇ.എസ്.എ) ഒത്തു ചേർന്ന് പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമാക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളും വന്നു.
ആദ്യതലമുറ ഉപകരണങ്ങളും സാമ്പത്തികസഹായവും ഇ.
എസ്.എ. നൽകാമെന്നേറ്റു.
അതു പോലെ തന്നെ, പ്രവർത്തനത്തിനു വേണ്ട ഊർജ്ജം നൽകുന്ന സൌരസെല്ലുകളും ഇ.
എസ്.എ ആണ് നൽകിയത്.
പകരമായി അമേരിക്ക യൂറോപ്പിന് കുറഞ്ഞത് 15% സമയം നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കായി നൽകാമെന്നേറ്റു.
1978ൽ യു.എസ്. കോൺഗ്രസ്സും പദ്ധതിക്കായി 3,60,00,000 (മൂന്നു കോടി അറുപത് ലക്ഷ) യു.എസ്. ഡോളർ അനുവദിച്ചു.
1983ൽ വിക്ഷേപിക്കണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ ഈ എൽ.എസ്.റ്റിയുടെ രൂപകല്പന ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
1980കളുടെ ആരംഭത്തിൽ പുതിയ ദൂരദർശിനിക്ക്, 20 നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു വൻ ജ്യോതിശാസ്ത്ര കണ്ടുപിടിത്തമായ “പ്രപഞ്ചം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒന്നാണെ“ന്ന് കണ്ടെത്തിയ എഡ്വിൻ ഹബിളിന്റെ പേരു നൽകണമെന്ന് തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു.
നിർമ്മാണവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഡാൻബറിയിലെ പെർക്കിൻ-എൽമെർ കോർപറേഷൻ ഹബിളിന്റെ പ്രാഥമിക ദർപ്പണത്തിന്റെ മിനുക്കുപണി തുടങ്ങുന്നു, മെയ് 1979.
പെർക്കിൻ-എൽമെർ കോർപറേഷനിൽ പദ്ധതിക്കായി പണിയെടുത്ത സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധൻ ഡോ. മാർട്ടിൻ യെല്ലിൻ ആണ് ചിത്രത്തിൽ.
ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമായപ്പോൾ, അതിനു വേണ്ട പണികൾ വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി വിഭജിച്ചു നല്കി.
പദ്ധതിയുടെ രൂപകല്പനയും, പ്രവർത്തനപുരോഗതിയും, ദൂരദർശിനിയുടെ നിർമ്മാണവും കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ മാർഷൽ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിനെ(എം.എസ്.എഫ്.സി) നിയോഗിച്ചു.
ഗോദ്ദാർഡ് സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിനായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ ശാസ്ത്രോപകരണങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളുടേയും നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിന്റേയും ചുമതലകൾ.
ഒപ്റ്റിക്സ് കമ്പനിയായിരുന്ന പെർക്കിൻ-എൽമർ പദ്ധതിയുടെ ഒപ്റ്റിക്കൽ ദൂരദർശിനി വിഭാഗത്തിന്റേയും ഫൈൻ ഗൈഡൻസ് സെൻസറുകളുടേയും ഉത്തരവാദിത്തം.
ലോൿഹീഡ് കോർപ്പറേഷനാകട്ടെ ദൂരദർശിനി കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ശൂന്യാകാശ പേടകത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ഏറ്റെടുത്തു.
ഒപ്റ്റിക്കൽ ദൂരദർശിനി വിഭാഗം
ദർപ്പണവും മറ്റ് ഒപ്റ്റിക്കൽ ഭാഗങ്ങളുമാണ് ദൂരദർശിനിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ എന്നുള്ളതുകൊണ്ട്, കൃത്യമായ നിർവ്വചനങ്ങൾ പ്രകാരമാണ് അവ നിർമ്മിച്ചത്.
സാധാരണ ദർപ്പണ ദൂരദർശിനികളിലെ മിനുക്കുപണികളുടെ (പോളീഷിങ്) കൃത്യത ദൃശ്യപ്രകാശത്തിന്റെ തരംഗദൈർഘ്യത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ആയിരിക്കണം.
എന്നാൽ ഒരു ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി, അതിനീലലോഹിത രശ്മികൾ മുതൽ ഇൻഫ്രാറെഡ് വരെയുള്ള രശ്മികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ പത്തിരട്ടി കൂടുതൽ വ്യതിരിക്തത (Resolution) സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.
ദർപ്പണം ദൃശ്യപ്രകാശത്തിന്റെ തരംഗദൈർഘ്യത്തിന്റെ 1/20 കൃത്യതയിൽ അതായത് 30 നാനോമീറ്റർ ആയിട്ടാണ് മിനുക്കിയെടുത്തത്.
പെർകിൻ-എൽമർ എറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ കമ്പ്യൂട്ടർ നിയന്ത്രിത മിനുക്കു യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആവശ്യമായ രൂപത്തിൽ കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അവരുടെ കട്ടിങ്എഡ്ജ് സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രശ്നസങ്കുലമായപ്പോൾ, കണ്ണാടി  ഉരച്ച് രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ ഒരു കരുതൽ കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കാൻ കൊഡാക്കിനെ ഏർപ്പാട് ചെയ്തു.
കൊഡാക്കിന്റെ കണ്ണാടി ഇപ്പോൾ സ്മിത്സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് .
പെർകിൻ-എൽമറിന്റെ ദർപ്പണത്തിന്റെ പണി 1979ൽ ആരംഭിച്ചു, താപവികാസത്തെ വളരെ ചെറുക്കുന്ന ചില്ലാണ് അതിനുപയോഗിച്ചത്.
കണ്ണാടിയുടെ ഭാരം കുറക്കുന്നതിനായി ഒരിഞ്ച് വലിപ്പമുള്ള പാളികൾക്കിടയിൽ തേൻകൂട് പോലുള്ള നിർമ്മിതിക്കുള്ളിൽ ഒതുക്കി.
കണ്ണാടിയുടെ മിനുക്കുപണികൾ 1979ൽ തുടങ്ങി മേയ് 1981 വരെ നീണ്ടു നിന്നു.
നാസ ആ സമയം പെർകിൻ - എൽമെറിന്റെ കാര്യനിർവ്വാഹക ശേഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
മിനുക്കുപണികൾ സമയബന്ധിതമല്ലാതെ ഇഴയാൻ തുടങ്ങി.
ഇത് ചെലവ് കൂടാനും കാരണമായി.
പണം ലാഭിക്കാൻ നാസ രണ്ടാംകണ്ണാടിയുടെ പണി താത്കാലികമായി നിർത്തി വക്കുകയും, ദൂരദർശിനിയുടെ വിക്ഷേപണം 1984 ഒക്ടോബറിലേക്ക് നീട്ടി വെക്കുകയും ചെയ്തു.
1981 അവസാനത്തോടെ കണ്ണാടിയുടെ പണി പൂർത്തിയായി.
75 നാനോമീറ്റർ കട്ടിയുള്ള അലൂമിനിയത്തിന്റെ പ്രതിഫലന പൂശും 25 നാനോമീറ്റർ കട്ടിയുള്ള മഗ്നീഷ്യം ഫ്ലൂറൈഡിന്റെ സംരക്ഷണ പൂശും കണ്ണാടിക്കുണ്ടായിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും സമയബന്ധിതമായി, സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം പാലിച്ച് മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമാക്കാനുള്ള പെർകിൻ-എൽമറിന്റെ കഴിവിനെക്കുറിച്ച് സംശയങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു.
“ഒരുറപ്പും ഇല്ലാത്തതും, ദിനംപ്രതി മാറുന്നതും“ ആയിരുന്നത്രേ അന്നത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
നാസ വിക്ഷേപണം 1985 ഏപ്രിലിലേക്ക് മാറ്റിവച്ചു.
പെർകിൻ-എൽമറിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂന്നുമാസം കൂടുമ്പോൾ ഒരുമാസം എന്നരീതിയിൽ ഇഴയാൻ തുടങ്ങി.
ഒടുവിൽ അത് ഒരു ദിനത്തിന് മറ്റൊരു ദിനം എന്ന മട്ടിലെത്തി.
നാസ വീണ്ടും വിക്ഷേപണം ആദ്യം 1986 മാർച്ചിലേക്കും പിന്നീട് സെപ്റ്റംബറിലേക്കും മാറ്റി വെക്കാൻ നിർബന്ധിതമായി.
അപ്പോഴേക്കും മതിപ്പു ചെലവ് 11 കോടി 75 ലക്ഷം യു.എസ്. ഡോളർ എന്നനിലയിലേക്ക് ഉയർന്നിരുന്നു .
ബഹിരാകാശ പേടക ഭാഗങ്ങൾ ഹബിളിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടങ്ങൾ, 1980.
ദൂരദർശിനിയും മറ്റുപകരണങ്ങളും ഉറപ്പിക്കേണ്ട ബഹിരാകാശ പേടകത്തിന്റെ നിർമ്മാണമായിരുന്നു സാങ്കേതികമായി നേരിട്ട മറ്റൊരു വലിയ വെല്ലുവിളി.
ഭൂമിയുടെ നിഴലിലേക്കും സൂര്യപ്രകാശത്തിലേക്കുമുള്ള അതിവേഗമാറ്റങ്ങളും അതുണ്ടാക്കുന്ന വലിയ താപനിലവ്യതിയാനങ്ങളും നേരിടാൻ പേടകം പ്രാപ്തമായിരുന്നെങ്കിൽ മാത്രമേ ദൂരദർശിനി വേണ്ടത്ര നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുകയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു.
വിവിധതല താപരോധകങ്ങൾ ദൂരദർശിനിയും അനുബന്ധ ഉപകരണങ്ങളുമിരിക്കുന്ന അലൂമിനിയം കൂടിലെ താപനില സ്ഥിരമായി നിർത്തി.
കൂട്ടിൽ കാർബൺ - ഫൈബറുകളാൽ ഉറപ്പിച്ച ചട്ടക്കൂടിലാണ് ഭാഗങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചു ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഒപ്റ്റിക്കൽ ദൂരദർശിനി വിഭാഗത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ബഹിരാകാശ പേടകത്തിന്റെ നിർമ്മാണം സാമാന്യം നന്നായി തന്നെയാണ് നടന്നിരുന്നതെങ്കിലും ലോൿഹീഡും ചില സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളും മതിപ്പുസമയ പ്രശ്നങ്ങളും നേരിടുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
1985 ആയപ്പോഴേക്കും ഇത് 30 ശതമാനം അധിക ചെലവും മൂന്നുമാസം അധികം സമയവും എടുത്തു.
സ്വന്തം ക്രിയാത്മകതയേക്കാളും നിർമ്മാണത്തിനായി ലോൿഹീഡ്  നാസയെ ആണ് ആശ്രയിക്കുന്നത് എന്നാണ് എം.എസ്.എഫ്.സി തങ്ങളുടെ റിപോർട്ടിൽ കുറ്റപ്പെടുത്തിയത് .
ഭൗമ കേന്ദ്രം
1983-ൽ ശാസ്ത്രസമൂഹവും നാസയുമായുള്ള ഒരു ബലാബലത്തിനൊടുവിൽ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി ശാസ്ത്ര വിദ്യാകേന്ദ്രം (Space Telescope Science Institute -എസ്.റ്റി.എസ്.സി.ഐ) സ്ഥാപിതമായി.
മേരിലാന്റ് ബാൽട്ടിമോറിലെ ഹോംവുഡ് കാമ്പസിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന എസ്.റ്റി.
എസ്.സി.ഐ.യുടെ നിയന്ത്രണം കൈയ്യാളുന്നത്, ജ്യോതിശാസ്ത്രഗവേഷണം നടത്തുന്ന സർവ്വകലാശാലകളുടെ ഓറ എന്ന ഒരു സമിതിയാണ് (Association of Universities for Research in Astronomy - AURA).
ഓറയിൽ 32 സർവ്വകലാശാലകളും ഏഴ് അന്താരാഷ്ട്ര അഫിലിയേറ്റുകളുമുണ്ട്.
എസ്.റ്റി.
എസ്.സി.ഐ ആണ് ദൂരദർശിനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് വിവരങ്ങളുടെ വിതരണവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, വിവരങ്ങളുടെ വിതരണം നാസ കൈയ്യടക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ഒരു അധികാരമായിരുന്നു, എന്നാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ എതിർക്കുകയും ശാസ്ത്രാലയം പോലെ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു.
സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നും 48 കിലോമീറ്റർ തെക്കായുള്ള നാസയുടെ ഗോദ്ദാർദ് സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിൽ നിന്നുമാണ്.
ഹബിളിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ദിനവും 24 മണിക്കൂറും നാലു സംഘങ്ങൾ വീതം വീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ യൂറോപ്യൻ വിഭാഗം മ്യൂണിച്ചിനു സമീപം ഗാർചെൻ ബെ മ്യൂണിച്ച് എന്ന സ്ഥലത്താണ്.
1984ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഇത് ആദ്യം യൂറോപ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് മാത്രമായിരുന്നു.
വിക്ഷേപണം പുനരാഗമ പേടക ദൗത്യം - എസ്.റ്റി.
എസ്-31, ഹബിളിനെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് പേടകമുയരുന്നു.
1986 ഒക്ടോബറിൽ ഹബിളിന്റെ വിക്ഷേപണം എന്ന പദ്ധതി നടക്കും എന്ന് ആക്കൊല്ലം ആദ്യം വരെ തോന്നിച്ചതാണ്.
എന്നാൽ ചലഞ്ചർ ദുരന്തം അമേരിക്കയുടെ ബഹിരാകാശ പദ്ധതികളെല്ലാം മരവിപ്പിക്കാൻ കാരണമായി.
ഹബിളിന്റെ വിക്ഷേപണം വർഷങ്ങൾ മാറ്റിവച്ചു.
ദൂരദർശിനിയുടെ എല്ലാഭാഗങ്ങളും പ്രത്യേകം മുറികളിൽ വിക്ഷേപണം തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കപ്പെട്ടു.
ഇത് മൊത്തം പദ്ധതിചിലവിനെ വീണ്ടും കൂട്ടുന്ന സാഹചര്യം ആയിരുന്നു.
1988-ൽ ശൂന്യാകാശയാത്ര പുനരാരംഭിച്ചതോടെ ദൂരദർശിനിയുടെ വിക്ഷേപണം അവസാനമായി 1990-ലേക്ക് തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു.
നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട അന്നുമുതൽ കണ്ണാടിയിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ പൊടി നൈട്രജൻ ജെറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നീക്കി, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും കൂലങ്കഷമായി പരിശോധിക്കുകയും പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഒടുവിൽ 1990 ഏപ്രിൽ 24 -നു പുനരാഗമ പേടക ദൗത്യം - എസ്.റ്റി.
എസ്-31- ഡിസ്കവറി ഉപയോഗിച്ച് ദൂരദർശിനി ഭ്രമണപഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രാഥമിക മൊത്തം മതിപ്പുചെലവ് നാലുകോടി യു.എസ്.ഡോളർ ആയിരുന്നെങ്കിലും ദൂരദർശിനി നിർമ്മാണത്തിനായി മാത്രം 25 കോടി ഡോളർ ചെലവായി.
യു.എസിന്റെ മൊത്തം ചെലവ് ഇന്നു വരെ ഏകദേശം 45 മുതൽ 60 കോടി ഡോളർ ആയിരിക്കുമെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, യൂറോപ്പിന്റെമൊത്തം സംഭാവന 59.3 കോടി യൂറോ ആണത്രേ (1999 -ലെ കണക്ക്) .
വിക്ഷേപണസമയത്ത് ഹബിൾ അഞ്ച് ശാസ്ത്രോപകരണങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നു.
വൈഡ് ഫീൽഡ് /ഗ്രഹനിരീക്ഷണ കാമറ, ഗോദ്ദാർദ് ഹൈ റെസലൂഷൻ സ്പെക്റ്റ്രോഗ്രാഫ്, ഹൈ സ്പീഡ് ഫോട്ടോമീറ്റർ, ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് കാമറ, ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ എന്നിവയായിരുന്നു അവ.
വൈഡ് ഫീൽഡ് /ഗ്രഹനിരീക്ഷണ കാമറ - പ്രാഥമിക ഉദ്ദേശം കാഴ്ചവഴിയുള്ള നിരീക്ഷണമായ - ഒരു ഉന്നത റെസലൂഷൻ ചിത്രീകരണോപാധിയാണ് .
നാസയുടെ ജെറ്റ് പ്രൊപൽ‌ഷൻ പരീക്ഷണശാല നിർമ്മിച്ച ഈ ഉപകരണത്തിൽ പ്രത്യേകം ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ ലക്ഷ്യം വെച്ച് സ്പെക്ട്രൽ രേഖകളാൽ വേർതിരിച്ചിരുന്ന 48 ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫിൽറ്ററുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രണ്ട് കാമറകൾക്കുമായി, ഓരോന്നിനും നന്നാലു വീതം എട്ട് സി.സി.ഡി. ചിപ്പുകളും ഈ ഉപകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
വൈഡ് ഫീൽഡ് കാമറ വളരെ വലിയൊരു കോണിൽ വലിയൊരു മണ്ഡലത്തിന്റെ ചിത്രം എടുക്കുവാൻ പ്രാപ്തമായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഗ്രഹനിരീക്ഷണ കാമറ ദൂരത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ വളരെ വലുതാക്കി  എടുക്കാൻ സജ്ജമായിരുന്നു.
ഗോദ്ദാർദ് ഹൈ റെസലൂഷൻ സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫ്  അതിനീലലോഹിതരശ്മികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾക്കായിട്ടാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
ഗോദ്ദാർദ് സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്റർ നിർമ്മിച്ച ഈ ഉപകരണം സ്പെക്ട്രൽ റെസലൂഷൻ 90,000 വരെ എടുക്കാൻ കഴിവുള്ളതായിരുന്നു .
ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് കാമറ, ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾക്കനുസരിച്ചും ഈ ഉപകരണം പ്രവർത്തിക്കുമായിരുന്നു.
ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് കാമറ, ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ എന്നിവയായിരുന്നു ഹബിളിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദൃശ്യവ്യതിരിക്തത ഉള്ള ഉപകരണങ്ങൾ.
ഈ മൂന്നുപകരണങ്ങളിലും സി.സി.ഡി.കൾക്കു പകരം തിരിച്ചറിയലുപാധിയായി ഫോട്ടോണുകൾ - എന്ന എണ്ണുന്ന ഡിജികോണുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് കാമറ നിർമ്മിച്ചത് ഇ.
എസ്.എ ആയിരുന്നുവെങ്കിൽ, മാർട്ടിൻ മരിയെറ്റ കോർപ്പറേഷനായിരുന്നു ഫെയിന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ നിർമ്മിച്ചത്.
വിസ്കോൺസിൻ - മാഡിസൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി രൂപകല്പന ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച ഹൈസ്പീഡ് ഫോട്ടോമീറ്റർ കാണാൻ കഴിയുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളേയും തെളിച്ചം അനുസരിച്ച് മറ്റ് ജ്യോതിർഗോളങ്ങളേയും ദൃശ്യപ്രകാശവും അതിനീലലോഹിതരശ്മികളും ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കാനായി ഉണ്ടാക്കിയതാണ്.
സെക്കന്റിൽ കുറഞ്ഞത് 2% ഫോട്ടോമെട്രിക് കൃത്യതയോടെ  1,00,000 അളവുകൾ പരിശോധിക്കാൻ അതിനു കഴിയുമായിരുന്നു .
ഹബിളിന്റെ ഗൈഡൻസ് സിസ്റ്റവും ഒരു ശാസ്ത്രോപകരണമായി ഉപയോഗിക്കാമായിരുന്നതാണ്.
അതിലെ മൂന്നു ഫൈൻ ഗൈഡൻസ് സംവേദനോപകരണങ്ങൾ പ്രാഥമികമായി ദൂരദർശിനിയുടെ ലക്ഷ്യം നിരീക്ഷണസമയത്ത് മാറാതിരിക്കാനായി ഉപയോഗിച്ചവയാണ്.
അതേസമയം തന്നെ വേണമെങ്കിൽ അവ  വളരെ കൃത്യമായി ജ്യോതിർദൂരങ്ങൾ അളക്കാനും ഉപയോഗിക്കാമായിരുന്നു; അളവുകൾ 0.0003 ആർൿസെക്കന്റ് വരെ കൃത്യമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും .
തകരാറുകൾ ദർപ്പണ വൈകല്യം
വിക്ഷേപണം കഴിഞ്ഞ് ആഴ്ച്ചകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഹബിളിൽ നിന്നുമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അതിന്റെ ദൃശ്യഗ്രാഹിയുടെ ഒരു ഭീകരമായ പ്രശ്നം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രങ്ങളേക്കാളും മെച്ചപ്പെട്ടവയായിരുന്നു ആദ്യചിത്രം എങ്കിൽ തന്നേയും, ദൂരദർശിനി ഫോകസ് ലക്ഷ്യം പ്രാപിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഏറ്റവും നല്ല ചിത്രം പോലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതിൽ നിന്നും നിരാശാജനകമാം വിധം താഴ്ന്ന നിലവാരം പുലർത്തുന്നതായിരുന്നു.
പോയിന്റ് സോഴ്സിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രങ്ങൾ ഒരു ആർൿസെക്കന്റിൽ അധികം ആരത്തിൽ പടർന്നു കിടന്നു.
രൂപകല്പനയിൽ അത് കേവലം 0.1 ആർൿസെക്കന്റ് വ്യാസത്തിൽ മാത്രമേ കാണാൻ പാടുള്ളു എന്നായിരുന്നു സങ്കല്പ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് .
ചിത്രങ്ങളിൽ നടത്തിയ പഠനങ്ങൾ പ്രാഥമിക ദർപ്പണം തെറ്റായ അളവിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് പ്രശ്നത്തിനു കാരണമായതെന്ന നിഗമനത്തിലേക്കാണ് എത്തിച്ചത്.
ഇന്നുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ ഏറ്റവും കൃത്യമായി ഉണ്ടാക്കിയ ദർപ്പണമായിരുന്നു അത്.
അളവിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രകാശത്തിന്റെ 1/20 തരംഗദൈർഘ്യത്തിൽ കൂടരുതെന്ന നിബന്ധന ഇരിക്കെത്തന്നെ അത് അഗ്രഭാഗത്തേക്ക് വരും തോറും പരന്നായിരുന്നു.
കണ്ണാടിയുടെ ആകൃതി വെറും 2.3 മൈക്രോമീറ്റർ മാത്രമേ വിഭാവനം ചെയ്തതിൽ നിന്നും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളുവെങ്കിലും ഭീകരമായ ഗോളീയസംക്ഷേപണ വൈകല്യമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
ദർപ്പണത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശം പതിക്കുന്നിടത്തായിരുന്നില്ല, ദർപ്പണത്തിന്റെ മധ്യഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രകാശം പ്രതിഫലിച്ചു കിട്ടിയിരുന്നത്.
കണ്ണാടിയുടെ വൈകല്യം നിരീക്ഷണ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തമായാണ് ശാസ്ത്രീയ നിരീക്ഷണങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നത്.
തെളിച്ചമുള്ള വസ്തുക്കളുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ സ്പെക്ട്രോസ്കോപി നടത്താനും മാത്രം വ്യക്തമായിരുന്നു ചിത്രങ്ങളെങ്കിലും, തെളിച്ചമില്ലാത്ത ചിത്രങ്ങൾക്കു ചുറ്റും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട പ്രകാശവലയം ദൂരദർശിനിയെ ഏതാണ്ട് ഉപയോഗശൂന്യമാക്കി.
നാസയും ദൂരദർശിനിയും കടുത്ത വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി, പദ്ധതിയെ വലിയൊരു വെള്ളാനയായി ഭൂരിഭാഗവും കരുതി.