smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
താപനിലയിലെ മാറ്റം വർഷം മുഴുവനും പ്രാണികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സമയം മുതൽ കാലാനുസൃതമായ മാറ്റങ്ങളിലുടനീളം മൃഗങ്ങളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ വരെ പല സ്വഭാവങ്ങളെയും ബാധിക്കും.
ചൂട് കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് കാട്ടുതീ പടരാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്.
ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ഒരു തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രത്തിന് അടുത്തിടെ ഭൂമി തിരികെ നൽകുകയും നിയന്ത്രിത കത്തുന്ന അവരുടെ പരമ്പരാഗത രീതി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇത് ജൈവവൈവിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും കാട്ടുതീയുടെ തീവ്രത കുറയുന്നതിനും കാരണമായി.
പരിസ്ഥിതിയുടെ വിവിധ വശങ്ങളെ ബാധിക്കുക മാത്രമല്ല, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുകയും അങ്ങനെ തദ്ദേശവാസികൾക്ക് ലഭ്യമായ പാരിസ്ഥിതിക വിഭവങ്ങൾ ലഭ്യമായ അളവിലും വിഭവങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലും മാറുകയും ചെയ്യും.
സമുദ്രത്തിലെ മഞ്ഞുപാളികൾ കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച്, അലാസ്കയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
മത്സ്യബന്ധനം, ഗതാഗതം, അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ വശങ്ങൾ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമല്ലാതാകുന്നു.
മണ്ണ് ദ്രവിച്ചുപോകുന്നത് കെട്ടിടങ്ങൾക്കും റോഡുകൾക്കും കേടുപാടുകൾ വരുത്തി.
ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകൾ കുറയുമ്പോൾ ജലമലിനീകരണം രൂക്ഷമാകുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ പല തലങ്ങളിലുള്ള തദ്ദേശവാസികളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും തദ്ദേശീയരും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശത്തെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യസ്തമായ ബന്ധമുണ്ട്.
അവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത പൊരുത്തപ്പെടുത്തലും ലഘൂകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും ആവശ്യമാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഈ അവസ്ഥകളെ ഉടനടി നേരിടാൻ, തദ്ദേശവാസികൾ വിളവെടുക്കുന്നത് ക്രമീകരിക്കുകയും അവരുടെ വിഭവ ഉപയോഗവും ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പരമ്പരാഗത പാരിസ്ഥിതിക വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വിവരങ്ങളുടെ കൃത്യത മാറ്റാൻ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് കഴിയും.
പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും ഹ്രസ്വകാല കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങൾക്കും പോലും തദ്ദേശവാസികൾ പ്രകൃതിയിലെ സൂചകങ്ങളെ ആഴത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു.
കൂടുതൽ വർധിച്ചുവരുന്ന പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഫലമായി, അതിജീവിക്കാനുള്ള മറ്റ് വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ തദ്ദേശവാസികൾ താമസം മാറ്റുന്നു.
തൽഫലമായി, അവർ ഒരിക്കൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഭൂമികളുമായുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
കൂടാതെ അവിടെയുള്ള ഭൂമിയുമായി അവർക്കുണ്ടായിരുന്ന പരമ്പരാഗത പാരിസ്ഥിതിക അറിവിനും നഷ്ടമുണ്ട്.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ശരിയായി രൂപപ്പെടുത്തുകയോ നടപ്പിലാക്കുകയോ ചെയ്യാത്തത് തദ്ദേശവാസികളുടെ അവകാശങ്ങളെ ഹനിക്കും.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തലുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിൽ പരമ്പരാഗത പാരിസ്ഥിതിക അറിവ് കണക്കിലെടുക്കുമെന്ന് EPA സൂചിപ്പിച്ചു.
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറിന്റെ നാഷണൽ റിസോഴ്സ് കൺസർവേഷൻ സർവീസ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ ചെറുക്കുന്നതിന് തദ്ദേശവാസികളുടെ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേസ് പഠനം: സാവോംഗ, ഷാക്തൂലിക്, അലാസ്ക
ഒരു പഠനത്തിൽ, അലാസ്കയിലെ സാവോംഗ, ഷാക്തൂലിക് ഗ്രാമവാസികൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ കഴിഞ്ഞ ഇരുപത് വർഷത്തിനിടയിൽ കാലാവസ്ഥ പ്രവചിക്കാൻ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
തണുപ്പ് കുറഞ്ഞു, വിളവെടുപ്പിന് ലഭ്യമായ സസ്യങ്ങളുടെ അളവ് പ്രവചിക്കാൻ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
മൃഗങ്ങളുടെ കുടിയേറ്റത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.
മുമ്പത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പുതിയ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളെ കാണുന്നു, വേട്ടയാടലും ശേഖരിക്കലും പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രവചിക്കാനാകുന്നില്ല അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പരിമിതമായ ലഭ്യത കാരണം പലപ്പോഴും സംഭവിക്കുന്നില്ല.
താമസക്കാർ അവരുടെ കാലാവസ്ഥയിൽ പ്രകടമായ മാറ്റം കണ്ടു.
ഇത് അവരുടെ ഉപജീവനത്തെയും ബാധിച്ചു.
സസ്യങ്ങളും മൃഗങ്ങളും അവയുടെ ലഭ്യതയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.
ഇത് താമസക്കാരുടെ വേട്ടയാടലിനെയും ശേഖരിക്കുന്നതിനെയും ബാധിക്കുന്നു.
കാരണം വേട്ടയാടാനോ ശേഖരിക്കാനോ അത്രയൊന്നും ഇല്ല.
പുതിയ ഇനം സസ്യങ്ങളുടെയും ജന്തുക്കളുടെയും ഉത്ഭവം ശാരീരികവും പോഷകപരവുമായ സുരക്ഷാ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നു.
കാരണം അവ പരമ്പരാഗതമായി ഭൂമിയുടെ ഭാഗമല്ല.
ട്രൈബലി സ്പെസിഫിക് ടി.ഇ.
കെ കരുക്കും യുറോക്കും TEK ആയി കത്തുന്നു
പാരിസ്ഥിതിക സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ കിർസ്റ്റൺ വിനിയേറ്റയും ഗോത്ര കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ഗവേഷകയായ കാത്തി ലിന്നും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "കലിഫോർണിയയിലെ കരുക് ട്രൈബ് വടക്കൻ കാലിഫോർണിയയിലെ ക്ലാമത്ത്, സാൽമൺ നദികളുടെ മധ്യഭാഗത്ത് ആദിവാസികളുടെ ഭൂമി കൈവശപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ക്ലാമത്ത് നദീതടത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 1.38 ദശലക്ഷം ഏക്കർ ഗോത്രവർഗത്തിന്റെ ആദിവാസി പ്രദേശം ഉൾപ്പെടുന്നു. പാരമ്പര്യ ജ്വലന രീതികൾ പുരാതന കാലം മുതൽ കരുക്കിന് നിർണായകമാണ്. ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്ക് തീ ഒരു നിർണായക ഭൂമി പരിപാലന ഉപകരണമായും ആത്മീയ പരിശീലനമായും വർത്തിക്കുന്നു. ഗവേഷകനായ ഫ്രാങ്ക് കെ. ലേകും ഉഷ്ണമേഖലാ വനപാലകൻ ലിസ എം. കുറാനും പറഞ്ഞു, "അഗ്നിബാധ ഒഴിവാക്കൽ നയങ്ങൾ വ്യാപകമാകുന്നതിന് മുമ്പ്, അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാർ തങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തിനും സാംസ്കാരിക സമ്പ്രദായങ്ങൾക്കും അവിഭാജ്യമായ വിഭവങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് അണ്ടർസ്‌റ്റോറി തീയോ സാംസ്കാരിക പൊള്ളലോ വ്യാപകമായി പരത്തിയിരുന്നു.
കാട്ടുതീ അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും വടക്കൻ കരുക്, യുറോക്ക് ഗോത്രങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനും പടിഞ്ഞാറൻ കാലിഫോർണിയ അവരുടെ പൂർവ്വിക പ്രദേശങ്ങളിലെ പൊതു, സ്വകാര്യ, ആദിവാസി ഭൂമികളിൽ തീപിടുത്തങ്ങളും ഇന്ധനം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഇടപെടലുകളും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാദേശിക സഹകരണ ശ്രമങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
ടോണി മാർക്ക്സ്-ബ്ലോക്ക്, ഫ്രാങ്ക് കെ. ലേക്ക്, ലിസ എം. കുറാൻ എന്നിവരും പ്രസ്താവിക്കുന്നു, "കരുക്ക് പ്രദേശത്ത്, ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് ഒരു സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. വെറും 3.83 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ കരുക്ക് ട്രസ്റ്റിന്റെ ഭൂമി അവരുടെ പൂർവ്വിക പ്രദേശത്ത് അവശേഷിക്കുന്നു. ക്ലാമത്ത്, ആറ് നദികൾ ദേശീയ വനങ്ങൾ, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന സ്വകാര്യ ഹോംസ്റ്റേഡുകൾ എന്നിവയുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. തൽഫലമായി, കരുക് ട്രൈബൽ അംഗങ്ങളും മാനേജ്‌മെന്റ് ഏജൻസികളും അവരുടെ പൂർവ്വിക പ്രദേശത്തെ USDA ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ് ക്ലെയിമുകൾ നിയന്ത്രിക്കണം. കൂടാതെ സ്വകാര്യ ഏറ്റെടുക്കലിലൂടെ ഭൂമിയുടെ അടിത്തറ വിപുലീകരിക്കാൻ പരിമിതമായ തിരഞ്ഞെടുക്കലുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. യുറോക്ക് പ്രദേശത്ത്, ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപിച്ച സംവരണത്തിന് പുറത്ത് റെഡ്‌വുഡ് നാഷണൽ പാർക്കും സിക്‌സ് റിവേഴ്‌സ് നാഷണൽ ഫോറസ്റ്റും ഉൾപ്പെടെ ഒന്നിലധികം അതിക്രമിക്കുന്ന അധികാരപരിധികൾ ഉണ്ടാകുന്നു. സംവരണം സ്വകാര്യ തടി കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. തൽഫലമായി, റോക്ക് ഗോത്രം ഒന്നുകിൽ അവരുടെ പൂർവ്വിക പ്രദേശത്തുള്ള ഒന്നിലധികം അഭിനേതാക്കളുമായി ഏകോപിപ്പിക്കുകയോ സംവദിക്കുകയോ ചെയ്യണം, എന്നാൽ അവർക്ക് നിലവിൽ കരുക് ഗോത്രത്തേക്കാൾ സ്വകാര്യ സ്വത്തുക്കൾ സമ്പാദിക്കുന്നതിനുള്ള മികച്ച തിരഞ്ഞെടുക്കലുകളുണ്ട്."
സോഷ്യോളജി പ്രൊഫസർ കാരി നോർഗാർഡും കരുക് ട്രൈബ് അംഗം വില്യം ട്രിപ്പും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ഈ പ്രക്രിയ പിന്നീട് പടിഞ്ഞാറൻ ക്ലാമത്ത് പർവതനിരകളിലുടനീളം മറ്റ് സമൂഹങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാനും കഴിയും. ആവർത്തിച്ചുള്ള തീപിടുത്തം കാലക്രമേണ രോഗത്തെ കൂടുതൽ പ്രതിരോധിക്കുന്നതായി ഹൂപ്പയും യുറോക് തനോക്കും പറയുന്നു. കാട്ടുതീയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെയുള്ള രോഗബാധയിൽ നാടകീയമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ചില ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു (അതേ പ്രദേശത്തെ കത്തിച്ചതും കത്താത്തതുമായ പ്ലോട്ടുകളിൽ കാണപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത 72 മടങ്ങ് കുറവാണ്), എന്നിരുന്നാലും ആവർത്തിച്ചുള്ള തീയുടെ അഭാവത്തിൽ ഇത് സ്ഥിരമായി വീണ്ടെടുക്കുമെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കാരണം തീയിൽ കൊല്ലപ്പെടാത്ത ആതിഥേയരിൽ രോഗത്തിന് അതിജീവിക്കാൻ കഴിയും."
TEK ആയി അനിഷിനാബെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം
രചയിതാക്കളായ ബോബി കൽമാനും നിക്കി വാക്കറും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ആദിവാസികൾ അല്ലെങ്കിൽ തദ്ദേശീയരായ ആളുകൾ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഗ്രേറ്റ് ലേക്സ് മേഖലയിൽ താമസിക്കുന്നു.  വാക്കാലുള്ള പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് അനിഷിനാബെ (അനിഷിനാബെ) രാഷ്ട്രത്തിലെ ആളുകൾ പടിഞ്ഞാറൻ ഗ്രേറ്റ് ലേക്സ് മേഖലയിലെ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അനിഷിനാബെ ജനത ഒരു കാലത്ത് ജീവിച്ചിരുന്നത് അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രമോ ഹഡ്സൺസ് ഉൾക്കടലോ ആയിരിക്കാവുന്ന ഒരു വലിയ ഉപ്പുവെള്ളത്തിനടുത്തായിരുന്നു. ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രവചനം അല്ലെങ്കിൽ മുന്നറിയിപ്പ്   
ലഭിച്ചു. അവർ ഉള്ളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്താൽ, വെള്ളത്തിൽ ഭക്ഷണം വിളയുന്ന സ്ഥലം കണ്ടെത്തും. ചിലർ പടിഞ്ഞാറോട്ട് പോയി. ഒരു മെഗിസ് അല്ലെങ്കിൽ കൗറി ഷെല്ലിന്റെ ദർശനം, അത് അവരെ പടിഞ്ഞാറൻ ഗ്രേറ്റ് തടാകങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു. ആളുകൾ ഗ്രൂപ്പുകളായി പിരിഞ്ഞ് വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ താമസമാക്കി. അത് ഒരുമിച്ച് അനിഷിനാബെ രാഷ്ട്രം ഉണ്ടാക്കി. പടിഞ്ഞാറൻ ഗ്രേറ്റ് ലേക്‌സ് മേഖലയിലെ മറ്റ് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ ഒഡാവ (ഒട്ടാവ), പൊട്ടവറ്റോമി എന്നിവയാണ്. ഈ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിലെയും ആളുകൾ പലപ്പോഴും പരസ്പരം വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചരക്ക് വ്യാപാരം ചെയ്യുകയും തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. കൗൺസിലുകളിലും ഒത്തുകൂടി, അവിടെ അവർ ഒരുമിച്ച് തീരുമാനങ്ങളെടുത്തു."
തദ്ദേശീയ തത്ത്വചിന്തകനും കാലാവസ്ഥാ/പരിസ്ഥിതി നീതിശാസ്ത്ര പണ്ഡിതനുമായ കെയ്ൽ പോവിസ് വൈറ്റിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "ഗ്രേറ്റ് ലേക്ക്സ് മേഖലയിലുടനീളമുള്ള അനിഷിനാബെ ആളുകൾ നേറ്റീവ് സ്പീഷിസ് സംരക്ഷണത്തിലും പാരിസ്ഥിതിക പുനരുദ്ധാരണത്തിലും മുൻപന്തിയിലാണ്. ഗ്രേറ്റ് ലേക്സ് ബേസിനിലെ ഏറ്റവും വലുതും പഴക്കമുള്ളതുമായ മത്സ്യമാണ് Nmé. ചിലപ്പോൾ ഇതിന് 100 വയസ്സിനു മുകളിൽ പ്രായമുണ്ട്. Nmé അസ്നിഷിനാബെ ജനതയുടെ ഗണ്യമായ ഭക്ഷണ സ്രോതസ്സായും പരിസ്ഥിതിയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സൂചക ഇനമായും, ചടങ്ങുകളിലും കഥകളിലും ഒരു പങ്ക് വഹിക്കുന്ന ലാക്‌ലൻ ഐഡന്റിറ്റിയായും സേവിച്ചു. ഒരു മൂപ്പൻ കെന്നി ഫെസന്റ് പറയുന്നു, "സ്റ്റർജന്റെ തകർച്ച സ്റ്റർജിയൻ വംശ കുടുംബങ്ങളുടെ കുറവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു.
ചുരുക്കം ചില സ്റ്റർജൻ വംശ കുടുംബങ്ങൾ മാത്രമേ ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ" (ലിറ്റിൽ റിവർ ബാൻഡ്). ഒട്ടാവ ഇന്ത്യക്കാരുടെ പ്രകൃതിവിഭവ വകുപ്പ് വൈവിധ്യമാർന്ന ഗോത്ര അംഗങ്ങളും ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരും അടങ്ങുന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക സന്ദർഭ ഗ്രൂപ്പ് ആരംഭിച്ചു. അത് പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. "
എൻമെയും അനിഷിനാബെയും തമ്മിലുള്ള ഐക്യവും ബന്ധവും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും അവരെ രണ്ടുപേരെയും നദിയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
ആത്യന്തികമായി, അവരുടെ ജനിതക രക്ഷാകർതൃത്വം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഓരോ വീഴ്ചയിലും പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് യുവ സ്റ്റർജനുകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ സ്ട്രീംസൈഡ് വളർത്തൽ സൗകര്യം വകുപ്പ് സൃഷ്ടിച്ചു.
കാട്ടു നെല്ല്, അല്ലെങ്കിൽ മനോമിൻ, ആഴം കുറഞ്ഞതും തെളിഞ്ഞതും മന്ദഗതിയിലുള്ളതുമായ ജലപാതകളിൽ വളരുന്നു ശരത്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിളവെടുക്കാം.
വിളവെടുപ്പിനുശേഷം മനോമിൻ ഉണക്കൽ, വറുക്കൽ, ഉമിനീക്കൽ, വൃത്തിയാക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് അസംസ്‌കൃതവസ്‌തുവിനെ ഉൽപ്പന്നമായി മാറ്റിയെടുക്കുന്നത്.
അനിഷിനാബെ കിഴക്ക് നിന്ന് കുടിയേറി ഗ്രേറ്റ് ലേക്ക്സ് മേഖലയിൽ എത്തി.
അവിടെ അവർക്ക് വെള്ളത്തിൽ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയും.
അയൽക്കൂട്ടങ്ങളായ യുഎസ്, കനേഡിയൻ പൗരന്മാരും കമ്പനികളും ഖനനം, ഡാമിംഗ്, വാണിജ്യ കൃഷി, വിനോദ ബോട്ടിംഗ് തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാനുമിനിനെയും അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.
ഇന്ന് അനിഷിനാബെ ജനത കാട്ടു നെല്ലിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നേതാക്കളാണ്.
രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന നിബി (ജലം), മനോമിൻ സിമ്പോസിയം, ഗ്രേറ്റ് തടാകങ്ങളിലെ ആദിവാസി നെല്ലു കൊയ്ത്തുകാരെ, തദ്ദേശീയ പണ്ഡിതന്മാരെ, നെൽ കർഷകരെ, ഖനന കമ്പനികളുടെയും സംസ്ഥാന ഏജൻസികളുടെയും പ്രതിനിധികൾ, നെല്ലിന്റെ ജനിതകമാറ്റത്തിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള സർവകലാശാലാ ഗവേഷകർ എന്നിവരെ കൊണ്ടുവരുന്നു.
ഒരുമിച്ച്.
മൂപ്പന്മാർ മനോമിനിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കഥകൾ പങ്കിടുന്നു.
മനൂമിൻ അവരുടെ ഭാവിയിലേക്ക് എങ്ങനെ യോജിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാട് യുവാക്കൾ പങ്കിടുന്നു.
തങ്ങളുടെ ഗോത്രങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞരായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന തദ്ദേശവാസികൾ മനോമിൻ പഠിക്കുന്നതിനും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ചരിത്രപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ മുതിർന്നവരുമായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നു.
മറ്റ് തദ്ദേശീയരായ ആളുകളെ പലപ്പോഴും ടാറോ, ചോളം തുടങ്ങിയ മറ്റ് തദ്ദേശീയ ഇനങ്ങളെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാൻ ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നു.
" ലുമ്മി നേഷൻ ഓഫ് വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ് കൺസർവേഷൻ ഓഫ് സതേൺ റസിഡന്റ് കില്ലർ തിമിംഗലങ്ങൾ TEK ആയി
പാരിസ്ഥിതിക പണ്ഡിതരായ പോൾ ഗുർൻസി, കൈൽ കീലർ, ലുമ്മി അംഗം ജെറമിയ ജൂലിയസ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "സാലിഷ് കടലിലെ ഒരു തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഗോത്രമാണ് വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റിലെ ലുമ്മി നേഷൻ. 2018 ൽ, ലുമ്മി നേഷൻ തങ്ങളുടെ ബന്ധുവായ "ലോലിറ്റ"യെ (ഒരു തെക്കൻ റസിഡന്റ് കില്ലർ തിമിംഗലം) അവരുടെ വീട്ടിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിലുടനീളമുള്ള ഒരു ടോട്ടം പോൾ യാത്രയ്ക്കായി സ്വയം സമർപ്പിച്ചു. അവരുടെ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിന് വേണ്ടി, സാലിഷ് ഭാഷയിൽ, കൊലയാളി തിമിംഗലങ്ങളെ ക്വെ ലോൽ മെച്ചൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതായത് 'തിരമാലകൾക്ക് കീഴിലുള്ള ഞങ്ങളുടെ ബന്ധം', എന്നാൽ ലുമ്മി സാധാരണ രീതിയിലുള്ള തിമിംഗലങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതല്ല, അവ ബന്ധുക്കളാണെന്ന അർത്ഥത്തിൽ തിമിംഗലങ്ങൾ ഒരു കുടുംബമാണ്. 2005-ൽ NOAA ആദ്യമായി സതേൺ റസിഡന്റ് കില്ലർ തിമിംഗലത്തെ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന വ്യത്യസ്ത ജനസംഖ്യാ വിഭാഗമായി (DPS) നിയമിച്ചപ്പോൾ, അവർ "ലോലിത"യെ ഒരു കുടുംബാംഗമെന്ന നിലയിൽ നിയമപരമായി ഒഴിവാക്കി. തീരുമാനം ഇങ്ങനെ വായിക്കുന്നു, "സതേൺ റസിഡന്റ് കില്ലർ തിമിംഗലം ഡിപിഎസിൽ ജെ, കെ അല്ലെങ്കിൽ എൽ പോഡിൽ നിന്നുള്ള കൊലയാളി തിമിംഗലങ്ങളെ ലിസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് തടവിലാക്കിയിട്ടില്ല, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ബന്ദികളാക്കിയ സന്തതികളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല" (NOA എ, 2005). പുഗെറ്റ് സൗണ്ടിന്റെ ചിനൂക്ക് ഓട്ടം അവരെ നിലനിർത്തുന്നത് വരെ തിമിംഗലങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിൽ സഹകരിക്കാൻ ലുമ്മി NOAA യോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ലുമ്മി തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കൾക്ക് ആചാരപരമായ ഭക്ഷണം നൽകാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വലിയ തോതിലുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഫെഡറൽ അനുമതിയും പങ്കാളിത്തവും ആവശ്യമാണെന്ന് NOAA അവരോട് പറഞ്ഞു. സംഘടനയുടെ സംരക്ഷണ ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന് 'ഇരകളുടെ മതിയായ അളവും ഗുണനിലവാരവും പ്രവേശനക്ഷമതയും' ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണെങ്കിലും, NOAA ഈ നയം കർശനമായി ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രശ്നമായി മനസ്സിലാക്കുന്നു. 'അപര്യാപ്തമായ ഡാറ്റ' അല്ലെങ്കിൽ അനിശ്ചിതത്വം കാരണം തൃപ്തിപ്പെടേണ്ട സമയമല്ല ഇപ്പോൾ എന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കി. ലുമ്മി തങ്ങളുടെ മൂത്ത സഹോദരങ്ങളായ ബ്ലാക്ക് ഫിഷിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും കൽക്കരി, എണ്ണ, മറ്റ് ഭീഷണികൾ എന്നിവ സാലിഷ് കടലിൽ നിന്ന് അകറ്റി നിർത്തുന്നതിനുമായി അവരുടെ വാർഷിക ടോട്ടം പോൾ യാത്ര തുടരുന്നു. മരിയ യെല്ലോ ഹോഴ്സ് ബ്രേവ് ഹാർട്ട്, ലെമിറ എം. ഡിബ്രുയിൻ എന്നിവർ "ചരിത്രപരമായ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത ദുഃഖം" എന്ന് വിളിക്കുന്നതിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനാണ് ഈ വീണ്ടെടുക്കുന്ന രീതികൾ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്."
അവലംബം കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് Robin Wall Kimmerer (2013) .
Braiding Sweetgrass: Indigenous Wisdom, Scientific Knowledge, and the Teachings of Plants (Milkweed Edition) ISBN 9781571313355 .
പുറംകണ്ണികൾ Traditional Ecological Knowledge: Interdisciplinary Stewardship of Mother Earth, National Park Service Center for Native Peoples and the Environment, at State University of New York, College of Environmental Science and Forestry Indigenous Peoples' Restoration Network (IPRN) Gwaii Haanas National Park Reserve and Haida Heritage Site Table of the Six Faces of TEK
പരിസ്ഥിതി ദൈവശാസ്ത്രം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ecotheology
പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ ആധുനികവ്യഗ്രതകളെ മുൻനിർത്തി, മതവും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഈശ്വരവിജ്ഞാനീയമാണ് പരിസ്ഥിതിദൈവശാസ്ത്രം .
മനുഷ്യന്റെ ലോകവീക്ഷണത്തിലെ ആത്മീയ-ധാർമ്മിക വശങ്ങളും പരിസ്ഥിതിശോഷണവും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇതിന്റെ തുടക്കം.
പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ മൂല്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പ്രകൃതിയുടെ മേലുള്ള മനുഷ്യന്റെ മേധാവിത്വത്തെ പരിസ്ഥിതിദൈവശാസ്ത്രം പുന:പരിശോധിക്കുന്നു.
ലോകമാസകലം ഒട്ടേറെ മതാധിഷ്ഠിത പരിസ്ഥിതിമുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് അതു പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട്.
ഭൂമിയും മനുഷ്യനുമായുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഈ ധാർമ്മിക പരിചിന്തനത്തിനു വഴിയൊരുക്കിയത് പരിസ്ഥിതിപ്രതിസന്ധിയെ സംബന്ധിച്ച ബോദ്ധ്യത്തിന്റെ ആധുനികകാലത്തെ വളർച്ചയാണ്.
എങ്കിലും, പ്രപഞ്ചോല്പത്തി , സന്മാർഗ്ഗശാസ്ത്രം മുതലായ മേഖലകളിലെ മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ പരിസ്ഥിതിദൈവശാസ്ത്രത്തിലെ ഉൾക്കാഴ്ചകളുടെ പൂർവരൂപം കാണാം.
പരിസ്ഥിതിശോഷണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മതവും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ പരിശോധനയ്ക്കു പുറമേ, പ്രകൃതിവ്യവസ്ഥകളുടെ പ്രയോജനകരമായ പരിപാലനത്തിനുള്ള സാദ്ധ്യതകളുടെ അന്വേഷണവും പരിസ്ഥിതിദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു.
അതിനാൽ, മതവും പ്രകൃതിയുമായുള്ള ബന്ധത്തിലെ സമസ്യകൾ തിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവയ്ക്കു പരിഹാരം നിർദ്ദേശിക്കാനും അതു ശ്രമിക്കുന്നു.
പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി തരണം ചെയ്യാൻ അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവു മാത്രം മതിയാവില്ലെന്നതിനാൽ, പരിഹാരത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ഈ അന്വേഷണം പരിസ്ഥിതിദൈവശാസ്ത്രത്തിന് ഒഴിച്ചുകൂടാത്തതാകുന്നു.
1967-ൽ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ ചരിത്രാദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന ലിൻ വൈറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പ്രബന്ധത്തെ പിന്തുടർന്നാണ് ദൈവശാസ്ത്രവും ആധുനികകാലത്തെ പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പാശ്ചാത്യ അക്കാദമിക ലോകത്ത് ചർച്ചാവിഷയമായത്.
"നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതിപ്രതിസന്ധിയുടെ ചരിത്രപരമായ വേരുകൾ" എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആ പ്രബന്ധത്തിൽ വൈറ്റ്, മനുഷ്യന് പ്രകൃതിയുടെ മേൽ മേധാവിത്വം അവകാശപ്പെടുന്ന ക്രിസ്തീയസങ്കല്പമാണ് പരിസ്ഥിതിവിനാശത്തിലേക്കും പ്രതിസന്ധിയിലേക്കും നയിച്ചതെന്നു വാദിച്ചു.
ഈ നിലപാടിന്റെ വികസിതരൂപം, ക്രിസ്തുമതത്തിനെതിരായ  'പരിസ്ഥിതിപ്പരാതി' (ecological complaint) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
വൈറ്റിന്റെ ലേഖനത്തോട് പന്ത്രണ്ടോളം ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ പ്രതികരണങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ലേഖനം 1973-ൽ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജാക്ക് റോജേഴ്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
ദൈവവും മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയുമായുള്ള ബന്ധത്തെ സംബന്ധിച്ച വേദപുസ്തകവിവരങ്ങളെ ഫലപ്രദമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ പറ്റിയ ഒരു ദൈവശാസ്ത്രമാതൃക അന്വേഷിക്കുകയായിരുന്നു ഈ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ. 'പരിസ്ഥിതിപ്പരാതി'
ദൈവവും ദൈവച്ഛായയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതായി അവകാശപ്പെടുന്ന മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയെ അതിലംഘിച്ചു നിൽക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പം പ്രചരിപ്പിക്കുക വഴി ക്രിസ്തുമതം തന്നെയാണ് പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചതെന്ന വാദം ശക്തമാണ്.
ഈവിധം ക്രിസ്തുമതത്തെ പ്രതിക്കൂട്ടിൽ കയറ്റുന്ന "പരിസ്ഥിതിപ്പാരാതി'-യോടുള്ള പ്രതികരണമാണ് പരിസ്ഥിതി ദൈവശാസ്ത്രത്തിലെ ചർച്ചകളുടെ മുഖ്യഭാഗം.
ക്രിസ്തുമതം പ്രകൃതിയുടെ മേലുള്ള മനുഷ്യന്റെ മേധാവിത്വം എന്ന സങ്കല്പത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതായും മനുഷ്യന്റെ നിലനില്പിനും പുരോഗതിക്കുമായി ഉപയോഗിക്കാനോ ചൂഷണം ചെയ്യാൻ തന്നെയോ ഉള്ള ഉപകരണം മാത്രമായി പ്രകൃതിയെ കാണുന്നതായും 'പരാതിക്കാർ' കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.
പ്രകൃതിയുടെ ദുരിതങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ ജൂത-ക്രിസ്തീയ-ഇസ്ലാം മതങ്ങൾ പങ്കുപറ്റുന്ന സെമറ്റിക് പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രപഞ്ചവീക്ഷണമാണെന്ന് ചരിത്രകാരനായ ആർനോൾഡ് ടോയൻബീ പോലും പാരാതിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:- “ പകരം വയ്ക്കാനാവാത്ത പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഭ്രാന്തൻ ധാരാളിത്തത്തോടുകൂടിയ ഉപഭോഗം, അവയിൽ ബാക്കിയുള്ളവയുടെ മലിനപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങി, ഇന്നത്തെ ലോകത്തിന്റെ പ്രധാനപ്രശ്നങ്ങളിൽ പലതിന്റെയും കാരണം, അന്തിമവിശകലനത്തിൽ, മതപരമാണ് - ഏകദൈവവാദമാണ് ആ കാരണം. ”
ബൈബിളിലെ ഉല്പത്തിപ്പുസ്തകം ഒന്നാം അദ്ധ്യായം 28-ആം വാക്യം, സൃഷ്ടിയെ ഭരിച്ച് ചൂഷണം ചെയ്യാൻ മനുഷ്യനെ അനുവദിക്കുക മാത്രമല്ല അതിനു കല്പിക്കുക തന്നെ ചെയ്യുന്നെന്നും ടോയൻബീ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അതേസമയം, പരിസ്ഥിതിയെ സംബന്ധിച്ച ധനാത്മകമൂല്യങ്ങളും നിലപാടുകളും ക്രിസ്തീയപാരമ്പര്യത്തിന് അന്യമല്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഭൂമിയുടെയും അതിലെ ജീവജാലങ്ങളുടേയും നന്മയെ പുണർന്ന ചിന്തകന്മാർ ക്രിസ്തീയതയിൽ നേരത്തേ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ക്രിസ്തീയമായ പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിനു പിന്തുടരാവുന്ന മാതൃകകളിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായത് അസ്സീസിയിലെ ഫ്രാൻസിന്റേതാണെങ്കിലും , പരിസ്ഥിതിചിന്തക്ക് ആശ്രയിക്കാവുന്ന ഇതര ക്രിസ്തീയചിന്തകന്മാരും പ്രബോധകന്മാരും ഇല്ലാതില്ല.
അവരിൽ പലരുടേയും പശ്ചാത്തലം പൗരസ്ത്യക്രിസ്തീയത ആയതിനാൽ, പാശ്ചാത്യലോകത്ത് അവർ അധികം അറിയപ്പെടുന്നില്ല എന്നേയുള്ളു.
അവലംബം ↑ 2012 മേയ് 3-ലെ മാധ്യമം ദിനപത്രത്തിൽ ഡി. ബാബു പോൾ എഴുതിയ ലേഖനം: പച്ചപ്പുൽപ്പുറങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് തേടാം Archived 2012-05-22 at the Wayback Machine .
↑ ↑ ↑ ↑ Nature and Spirit (New York: Fordham University Press, 1992) ↑ ↑ Defining Environmental Theology: Content Analysis of Associated Literature, thesis, West Virginia University ↑ Arnold Toynbee, "The religious background of the present environmental crisis"
International Journal of Environmental Studies Volume 3, Issue 1-4, 1972
പീതാംബരൻ കെ.സി. മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻ.
മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻ.
വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ഒരു അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമണ് തിറയാട്ടം .
ഈ കലാരംഗത്ത്  പ്രശസ്തനായ  കലാകാരനാണ്  പീതാംബരൻ.
(Eng: Peethambaran).
കഴിഞ്ഞ 40 വർഷമായി തിറയാട്ട കലാരംഗത്ത് സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കലാനാമം മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻ.
കൊഴികോട് ജില്ലയിലെ പന്തീരങ്കാവിൽ മൂർക്കാനട്ട്  വേലായുധൻ വൈദ്യരുയരുടേയും ഉണ്യാതയുടേയും  അഞ്ചുമക്കളിൽ രണ്ടാമത്തെ മകനായി 1962 ൽ ജനിച്ചു.
പിതാവ്  വേലായുധൻ വൈദ്യർ അറിയപ്പെടുന്ന തിറയാട്ടം കലാകാരനായിരുന്നു.
ബാല്യകാലം മുതൽ തിറയാട്ടം അഭ്യസിച്ചുതുടങ്ങിയ പീതാംബരന്റെ ആദ്യഗുരു അചഛൻ വേലായുധൻ വൈദ്യർ ആകുന്നു.
കൊടൽ നടക്കാവ്  യൂ .
പി സ്കൂൾ, പന്തീരങ്കാവ് ഹൈസ്കൂൾ  എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നും സ്കൂൾ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ പീതാംബരൻ 1977 ൽ കോഴിക്കോട് ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രിക്ക് ചേർന്നു.
1978 ൽ  അചഛൻ മരണപ്പെട്ടു.
അതോടെ കോളേജ് പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച്  തൊഴിലാളിയായി.
അമ്മയും സഹോദരങ്ങളും അടങ്ങിയ കുടുംമ്പത്തിന്റെയും  തിറയാട്ട സംഘത്തിന്റെയും ചുമതല ചെറുപ്രായത്തിൽ  ഏറ്റെടുക്കേണ്ടിവന്നു.
പിതാവിന്റെ ഗുരുവായിരുന്ന  അപ്പുട്ടി ആശാന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ തിറയാട്ടത്തിൽ തുടർ പഠനം.
ഭാര്യ  ജോളി.
ഏകമകൾ അനിഴ വൈദ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാർഥിനിയാണ്.
തിറയാട്ടം
തെക്കൻ മലബാറിലെ (കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം ജില്ലകൾ) കാവുകളിലും തറവാട്ട് സ്ഥാനങ്ങളിലും വർഷംതോറും  നടത്തിവരുന്ന അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമാണ്‌ തിറയാട്ടം.
ദേവപ്രീതിക്കായി കോലം കെട്ടിയാടുന്ന  ചടുലവും വർണ്ണഭവും ഭക്തിനിർഭരവുമായ ഗോത്ര കലാരൂപമാണിത്.
നൃത്തവും അഭിനയക്രമങ്ങളും വാദ്യഘോഷങ്ങളും  ചമയങ്ങളും ഗീതങ്ങളും ഹാസ്യവിമർശനങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും സമന്വയിക്കുന്ന തിറയാട്ടം ഇന്ത്യൻ പാരിസ്ഥിതിക നാട്യവേദിക്ക് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്‌.
കലാ സപര്യ
ചെണ്ട, തുടി, ഇലത്താളം, പഞ്ചായുധം(വാദ്യങ്ങൾ) എന്നിവ കൈകാര്യംചെയ്യുന്നു.
തിറയാട്ടത്തിലെ വിവിധ കോലങ്ങൾ കെട്ടിയാടുന്നു.
തിറയാട്ടകോലങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ മുഖത്തെഴുത്ത്,
മേലെഴുത്ത്, പോയ്‌മുഖനി൪മ്മാണം, മുടിനിർമ്മാണം, കുരുത്തോലപ്പണികൾ, പാളപ്പണികൾ എന്നിവ ചെയ്യുന്നു.
തോറ്റം‌പാട്ടുകൾ, അഞ്ചടികൾ, പോലിച്ചുപാടൽ, മുതലായവ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്ക്  അനുസൃതമായി  ചൊല്ലുന്നു.
വില്ലികളെകെട്ടൽ, ഒടക്കുകഴിക്കൽ, കളമെഴുത്ത്, ഗുരുതിതര്പ്പ ണം തുടങ്ങി തിറയാട്ടത്തിലെ അവസാനചടങ്ങായ “കുടികൂട്ടൽ” വരയുള്ള അനുഷ്ഠാന ചടങ്ങുകൾ ചെയ്യുന്നു.
തിറയാട്ടം എന്ന ഗോത്രകല അന്യംനിന്നു പോകാതിരിക്കുന്നതിനായി പുതുതലമുറയെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
മൂർക്കനാട്ടു പീതാംബരൻ പാർട്ടി  എന്ന പേരിൽ ഒരു തിറയാട്ടസംഘം മുപ്പതു വര്ഷിമായി പ്രവ൪ത്തിക്കുകയും ആയതിനു നേതൃത്വം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളിലായി എല്ലാവർഷാവും അറുപതിലധികം കാവുകളിൽ ഈസമിതി തിറയാട്ടം നടത്തിവരുന്നു.
അച്ഛൻ മൂർക്കനാട്ടു വേലായുധൻ വൈദ്യ൪ പൈതൃകമായി കേട്ടിയാടീരുന്ന “ചെട്ടിമൂ൪ത്തി” എന്ന കോലം(മാളിൽ കാവ്‌, രാമനട്ടുകര) കഴിഞ്ഞ 37 വര്ഷ൪ങ്ങളായി മുടങ്ങാതെ പീതാംബരൻ  കെട്ടിയാടിവരുന്നു.
ദേശീയ അന്തർദേശീയ വേദികളിൽ  തിറയാട്ടം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ കോർപ്പറേറ്റ് കാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനി നിയമം അനുസരിച്ച് രജിസ്‌റ്ററേഷൻ ലഭിച്ച എത്‌നിക് ആർട്‌സ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സ്‌ഥാപകനും പ്രസിഡണ്ടുമാണ് പീതാംബരൻ കെസി എന്ന മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻ.
ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ വംശീയ, നാടോടി, മറ്റ് അദൃശ്യമായ പ്രകടന കലകളുടെയും കലാകാരൻമാരുടെയും ബന്ധപ്പെട്ട സമൂഹത്തിന്റെയും ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ലാഭരഹിത സംഘടനയാണ് എത്‌നിക് ആർട്‌സ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ.
പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന സമൂഹത്തിനായും വ്യക്‌തികൾക്കായും പ്രവർത്തിക്കുന്ന തിരുവനന്തപുരം ആസ്‌ഥാനമായ ഉഷസ് ചാരിറ്റി ട്രസ്‌റ്റ് ചെയർമാനായും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
2016 മുതൽ ഈ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വയനാട് ഉൾപ്പടെയുള്ള സ്‌ഥലങ്ങളിൽ നിരവധി സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യൻ ഫോക്‌ലർ റിസർച് ഓർഗനൈസേഷൻ 'നർത്തക രത്‌നം' പുരസ്‌കാരം നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുള്ള പീതാംബരൻ ഇന്റർനാഷണൽ എത്നിക് ഫോക്‌ലർ ഫെസ്‌റ്റിവലിൽ കേരളത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു പങ്കെടുത്ത കലാകാരന്മാരിൽ ഒരാളാണ്.
പുസ്‌തകം
മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻറെ "തിറയാട്ടം" എന്ന പുസ്‌തകം കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 2017 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
അവലംബങ്ങൾ ↑ http://www.wikiwand.com/en/Thirayattam ↑ {{ cite web }} : More than one of | archivedate= and | archive-date= specified ( help ) ; More than one of | archiveurl= and | archive-url= specified ( help ) ↑ "തിറയാട്ടം" , മൂർക്കനാട് പീതാംബരൻ, ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് - ISBN 978-81-200-4294-0 ↑ നാട്ടാരങ്ങ്, വികാസവും പരിണാമവും , G ഭാർഗ്ഗവൻ പിള്ള, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ↑ കമ്പനി നിയമം ↑ എത്‌നിക് ആർട്‌സ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ↑ 'നർത്തക രത്നം' ↑ ചിത്രശാല പുറംകണ്ണികൾ Wikimedia Commons has media related to Category: Thirayattam .
പുനർമുരിങ്ങ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Sauropus_quadrangularis
ഇന്ത്യ , ഇന്തോ-ചൈന എന്നീ മേഖലകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യമാണ് പുനർമുരിങ്ങ, അരുണി,ചെമ്മുരിങ്ങ ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Sauropus quadrangularis ) .
കേരളത്തിലെ നിത്യഹരിത , അർദ്ധനിത്യഹരിത വനങ്ങളിലും ആർദ്ര ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളിലും സമതലങ്ങളിലും വളരുന്നു.
വണ്ണം കുറഞ്ഞ ചെറുശാഖകൾ ഏണുകളുള്ളവയാണ്.
മീനാകൃതിയുള്ള നീലിച്ച പച്ചനിറമുള്ള ഇലകൾ ഏകാന്തരമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇലകളിൽ ചാരനിറമുള്ള പാടുകളുണ്ട്.
പത്രകക്ഷങ്ങളിലാണ് പൂക്കളുണ്ടാകുന്നത്.
പൂക്കൾക്ക്  മഞ്ഞകലർന്ന പച്ചനിറമാണ്.
പെൺപൂക്കളുടെ വിദളങ്ങൾ വീതികൂടിയവയാണ്, കായകളോടൊപ്പം വിദളങ്ങളും ഇളം പച്ചനിറമായിത്തീരുന്നു.
ഇലകൾ ഔഷധയോഗ്യമാണ്.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും https://kzread.info/dash/puna-muri-a-punarmuringa-aru-i-aruni-sauropus-quadrangularis-rare-medicinal-plant/aaqck8F-n8ytnqQ.html%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D https://biodiversityofsrilanka.blogspot.com/2017/03/ginihiriya-sauropus-quadrangularis.html?m=1 Media related to Sauropus quadrangularis at Wikimedia Commons Sauropus quadrangularis എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
പൂത്തുമ്പ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Phyllocephalum_indicum ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2020 ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ തുടരുന്നു.
ശ്രീലങ്കയിലും ഇന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് , തിരുവനന്തപുരം ജില്ലകളിലെ നദീതീരങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് പൂത്തുമ്പ .
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Phyllocephalum indicum ) .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും http://keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Phyllocephalum_indicum Archived 2017-02-02 at the Wayback Machine .
വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Phyllocephalum indicum എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
Phyllocephalum indicum എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
പെരുംപതലി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Litsea_deccanensis
ലോറേസീ സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു ചെറുമരമാണ് പതലി അഥവാ പെരുംപതലി .
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Litsea deccanensis ) .
തെക്കെ ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും കാണുന്ന ഈ നിത്യഹരിതവൃക്ഷം 10 മീറ്ററോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്നു.
ഉപശാഖകളുടെ അറ്റത്ത് തിങ്ങി നിൽക്കുന്ന ഇലകൾ ലഘുപത്രങ്ങളാണ്.
ഇലകളുടെ മുകൾ ഭാഗം പൊതുവിൽ മിനുസമുള്ളതാണ്.
സിരകളുടെ ഉപരിതലം രോമാവൃതമാണ്.
ഇലകളുടെ അടിഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന വെള്ളനിറത്തിൽ രോമാവൃതമാണ്.
ഏകലിംഗപുഷ്പങ്ങൾ ഇളം മഞ്ഞ നിറമുള്ളവയാണ്.
ആൺപൂക്കളും പെൺപൂക്കളും വ്യത്യസ്ത മരങ്ങളിൽ വിരിയുന്നു.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും ഔഷധഗുണ-പരീക്ഷണങ്ങളെപ്പറ്റി http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Deccan%20Tallow%20Laurel.html Archived 2015-06-01 at the Wayback Machine .