smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
കൂടാതെ ഇന്ത്യ പതിനാലാമത്തെ ദലൈലാമക്ക് രാഷ്ട്രീയ അഭയം നൽകിയതും ചൈനക്ക് ഇന്ത്യയോടുള്ള വിരോധം വർദ്ധിക്കാൻ കാരണമായി.
യുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയുടെ സേനയേക്കാൾ പതിന്മടങ്ങ് കൂടുതലായിരുന്നു ചൈന അതിർത്തിയിൽ വിന്യസിച്ച സേന.
ഇത് നെഹ്രുവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മയായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടു.
രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയെ നെഹ്രു വളരെ നിസ്സാരമായാണ് കണ്ടിരുന്നതെന്ന് പരക്കെ ആക്ഷേപം ഉയർന്നു.
ഉടൻതന്നെ അന്നത്തെ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്ന വി.കെ.കൃഷ്ണമേനോനോട് അമേരിക്കയിൽ നിന്നും സൈനിക സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ നെഹ്രു നിർദ്ദേശിച്ചു.
ഈ യുദ്ധത്തെ കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ കടന്നാക്രമണമായി കണ്ട പാകിസ്താനും ഇന്ത്യക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.
ഇന്ത്യയോടുള്ള സ്നേഹത്തിലുപരി, ചൈനയോടുള്ള വിരോധമായിരുന്നു ഈ പിന്തുണക്കു കാരണം.
ഇന്ത്യാ ചൈന യുദ്ധത്തിൽ തോൽവി ഏറ്റുവാങ്ങിയ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ നെഹ്രുവിന് ധാരാളം വിമർശനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു.
ഇന്ത്യൻ സേനയുടെ മുഴുവൻ ശേഷിയും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നതും, യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിൽ വന്ന പാളിച്ചകളും പരക്കെ ആക്ഷേപത്തിനു കാരണമായി.
യുദ്ധസമയത്ത് ചൈനക്ക് വായുസേനയെ ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമണം നടത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
കാരണം അവർക്ക് ആവശ്യത്തിനുള്ള ഇന്ധനമോ, വിമാനങ്ങൾക്ക് പറന്നുയരാനുള്ള റൺവേകളോ ടിബറ്റിലുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഇതു കണ്ടെത്തി, ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തു നിന്നും വ്യോമാക്രമണം നടത്തുന്നതിൽ ഇന്ത്യൻ സേന പരാജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്.
ഭാവിയിൽ ഇതുപോലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടാനായി പ്രതിരോധ സേനയെ സ‍ജ്ജമാക്കാനുള്ള നടപടികൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.
ചൈനയുടെ ആക്രമണത്തെ മുൻകൂട്ടി അറിഞ്ഞു വേണ്ട പ്രതിരോധ  സംവിധാനം ഒരുക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യ പരാജയപ്പെട്ടു.
ചൈനയുമായി ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന സമാധാനശ്രമങ്ങൾക്ക് ചൈന ചതിയിലൂടെ മറുപടി നൽകുകയായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
കൂടാതെ ഇന്ത്യയും ചൈനയും ഏഷ്യയിലെ ഒരു അച്ചുതണ്ട് ശക്തിയായി മാറിയേക്കും എന്ന ചിന്തകൾക്കും ഈ യുദ്ധത്തോടെ ഒരു പരിണാമമായി.
ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്തവും ഏറ്റെടുത്ത് പ്രതിരോധ മന്ത്രി വി.കെ.കൃഷ്ണമേനോൻ രാജിവെക്കുകയും ഇന്ത്യൻ സേനയെ ആധുനികരിക്കാൻ കഴിവുള്ള മറ്റാരെങ്കിലും മുന്നോട്ടുവരാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു .
പിന്നീട് നെഹ്രുവിന്റെ പിൻഗാമിയായി വന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ഈ ലക്ഷ്യം ഏറ്റെടുത്തു നടപ്പാക്കകുകയും ആജന്മശത്രുവായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പാകിസ്താനെ 1971 ൽ ഒരു യുദ്ധത്തിലൂടെ തോൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
1962 നുശേഷം നെഹ്രുവിന്റെ ആരോഗ്യം ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങി.
നെഹ്രു ഏറെ വിശ്വാസമർപ്പിച്ചിരുന്ന ചൈനയിൽ നിന്നേറ്റ ചതിയാണ് നെഹ്രു പെട്ടെന്ന് രോഗബാധിതനാവാനുണ്ടായ കാരണമെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു .
1964 ൽ നെഹ്രുവിന് ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായി.
കാശ്മീരിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവന്ന ഉടനെയായിരുന്നു ഇത്.
27 മേയ് 1964 ന് മദ്ധ്യാഹ്നത്തോടെ നെഹ്രു അന്തരിച്ചു .
അന്നേ ദിവസം ഉച്ചക്ക് രണ്ട് മണിക്ക് നെഹ്രുവിന്റെ മരണം ലോക സഭയിൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
യമുനാനദിയുടെ കരയിലുള്ള ശാന്തിവനത്തിൽ ഹൈന്ദവാചാരങ്ങളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണാനന്തരകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
ഏതാണ്ട് 15 ലക്ഷത്തോളം ജനങ്ങളാണ് നെഹ്രുവിന് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാനെത്തിയത്.
ഒരു ഹിന്ദു അജ്ഞേയതാവാദിയായി വിശേഷിക്കപ്പെട്ട നെഹ്രു മതപരമായ വിലക്കുകൾ ഇന്ത്യയുടെ മുന്നോട്ടുള്ള വളർച്ചയെ തടയുമെന്നും ആധുനിക സാഹചര്യങ്ങളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്നു പിന്നോക്കം വലിക്കുമെന്നും വിചാരിച്ചു.
തന്റെ ആത്മകഥയിൽ ക്രിസ്തുമതത്തെ കുറിച്ചും ഇസ്ലാം മതത്തെ , കുറിച്ചും വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുള്ള നെഹ്രു ഇവയുടെ ഇന്ത്യയിലെ സ്വാധീനത്തെ കുറിച്ചും രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയെ ഒരു മതേതര രാജ്യമായി കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച നെഹ്രുവിന്റെ മതേതര നയങ്ങൾ പലപ്പോഴും ചർച്ചയ്ക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
നെഹ്രു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ നെഹ്രു 1916 ൽ കമലാ കൗളിനെ വിവാഹം ചെയ്തു.
ഇവർക്ക് ജനിച്ച ഏക മകളായിരുന്നു ഇന്ദിര .1942-ൽ ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഫിറോസ് ഗാന്ധി വിവാഹം നടന്നു.
ഇവർക്ക് രാജീവ് (ജനനം 1944.) സഞ്ജയ് (ബി 1946.) എന്ന പേരിൽ ഉള്ള ആൺ കുട്ടികൾ പിറന്നു.
ഇതിനു പുറമെ ശ്രദ്ധ മാതാ , പദ്മജ നായിഡു എന്നിവരുമായും നെഹ്രുവിനു അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
മഹത്ത്വം കൊൽക്കത്തയിലെ പാർക്ക് സ്ട്രീറ്റിലെ നെഹ്രു പ്രതിമ നെഹ്രുവിന്റെ അർധ കായ പ്രതിമ ലണ്ടനിൽ
ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ പ്രധാനമന്ത്രി,വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എന്നീ നിലയിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ സർക്കാർ,രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളരെ നല്ല വിദേശ നയത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ  രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിനായിട്ടുള്ള നെഹ്രുവിന്റെ നടപടികൾ വളരെ പ്രശംസ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
നെഹ്റുവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ ലോകോത്തര നിലവാരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി , ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ് ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, തുടങ്ങിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളെല്ലാം തുടങ്ങിയത് നെഹ്രു ഇന്ത്യയെ നയിച്ചിരുന്ന കാലത്താണ് "നെഹ്റു മഹാനായിരുന്നു ...
നെഹ്റു ഇന്ത്യക്കാർക്ക് അവരുടെ അസ്തിത്വം നൽകി.
ഇതിൽ മറ്റുള്ളവർ വിജയിക്കും എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നില്ല - സർ യെശയ്യാവു ബെർലിൻ
ചരിത്രകാരൻ രാമചന്ദ്ര ഗുഹ നെഹ്റു 1958 - ൽ നെഹ്രു വിരമിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ ' ' ഇന്ത്യയുടെ മികച്ച പ്രധാനമന്ത്രി എന്നതിലുപരി ആധുനിക ലോകത്തിലെ മികച്ച ഭരണകർത്താക്കൾ ഒരാളായി ഓർമിക്കപെടുമായിരുന്നു..
" എന്നു അഭിപ്രായപ്പെട്ടു."
സ്മാരകങ്ങൾ മേഘാലയിൽ കുട്ടികൾക്ക് മധുരം വിതരണം ചെയ്യുന്ന നെഹ്രു നെഹ്രുവിന്റെ ഓർമയ്ക്ക് 1989-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പുറത്തിറക്കിയ സ്റ്റാമ്പ്
നെഹ്രുവിന്റെ ജന്മദിനം ഭാരതത്തിൽ ശിശുദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
കുട്ടികളോടുള്ള സ്നേഹവും, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനും, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി ചെയ്ത സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്താണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനം രാജ്യം ഇങ്ങനെ ആചരിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെമ്പാടുമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് നെഹ്രു ചാച്ചാ നെഹ്രു ആയിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളും പ്രവർത്തകരും പലപ്പോഴും നെഹ്രുവിന്റെ വസ്ത്ര രീതിയും മറ്റും  പ്രത്യേകിച്ച് ഗാന്ധി തൊപ്പിയും നെഹ്രു ജാക്കറ്റും ഉപയോഗികാറുണ്ട്.
നെഹ്രുവിനോടുള്ള സ്നേഹവും ആദരവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളായി ഇന്ദിരക്ക് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനവും ഉയർച്ചയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുവാൻ സഹായിച്ചു.
നെഹ്രുവിനോടുള്ള ആദരപൂർവ്വം പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരു നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നായ ഡെൽഹിയിലെ ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല , മുംബൈയിലെ ആധുനിക തുറമുഖമായ ജവഹർലാൽ നെഹ്രു പോർട്ട് എന്നിവ ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ദീർഘവീക്ഷണത്തിനോടുള്ള ആദരവായിട്ട് രാജ്യം നാമകരണം ചെയ്തതാണ്.
നെഹ്രു അധികാരത്തിലിരുന്നപ്പോൾ താമസിച്ചിരുന്ന ഡെൽഹിയിലെ തീൻ മൂർത്തി ഭവൻ എന്ന വീട് ഇപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
നെഹ്രു ഒരു മികച്ച ഗ്രന്ഥകാരൻ കൂടിയായിരുന്നു.
ഇന്ത്യയെ കണ്ടെത്തൽ , ലോകചരിത്രാവലോകനം എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്‌.
1955 -ലാണ്‌ ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്‌ ഭാരതരത്നം ബഹുമതി സമ്മാനിച്ചത്.
ദ ഡിസ്കവറി ഓഫ് ഇന്ത്യ ഗ്ലിംപ്സസ് ഓഫ് വേൾഡ് ഹിസ്റ്ററി ലെറ്റേഴ്സ് ഫ്രം എ ഫാദർ ടു ഹിസ് ‍ഡോട്ടർ
എ ബഞ്ച് ഓഫ് ഓൾഡ് ലെറ്റേഴ്സ് മഹാത്മാ ഗാന്ധി ദ എസ്സൻഷ്യൽ റൈറ്റിംഗ്സ് ആൻ ആന്തോളജി ലെറ്റേഴ്സ് ടു ചീഫ് മിനിസ്റ്റേഴ്സ് ബഹുമതികൾ
ഒരു കുടുബത്തിലെ മൂന്ന് പേർക്ക് ഭാരതരത്നം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത് നെഹ്രുകുടുംബത്തിനാണ്‌.
പണ്ഡിറ്റ് ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്‌ 1955-ലും,മകൾ ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്ക് 1971-ലും നെഹ്രുവിന്റ ചെറുമകൻ രാജീവ്ഗാന്ധിക്ക് 1991-ലും ഭാരതരത്നം സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു.
മൂന്നുപേരും ഇന്ത്യൻപ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരുന്നു.
നെഹ്രുവിനും ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്കും പ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരിക്കുമ്പോഴാണ്‌ ഭാരതരത്നം ലഭിച്ചത്.
രാജീവ്ഗാന്ധിക്ക് മരണാനന്തര ബഹുമതിയായാണ്‌ ഈ പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചത്.
കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് എ ട്രിസ്റ്റ് വിത്ത് ഡെസ്റ്റിനി-  ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത ശേഷം രാഷ്ട്രത്തോടായി ചെയ്ത പ്രസംഗം നെഹ്രു - ദ ഇൻവെൻഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ശശി തരൂർ (നവംബർ 2003) ആർക്കേഡ് ബുക്സ് ISBN 1-55970-697-X ജവഹർലാൽ നെഹ്രു (എസ്.ഗോപാൽ, ഉമ അയ്യങ്കാർ) (ജൂലൈ 2003) ദ എസ്സൻഷ്യൽ റൈറ്റിംഗ്സ് ഓഫ് ജവഹർലാൽ നെഹ്രു ഓക്സ്ഫഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് ISBN 0-19-565324-6 ആത്മകഥ - ടുവേഡ്സ് ഫ്രീഡം ,  ഓക്സ്ഫഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് ജവഹർലാൽ നെഹ്രു - ലൈഫ് വർക്ക് എം.ചലപതി റാവു, നാഷണൽ ബുക് ക്ലബ് (1 ജനുവരി 1966) അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ഈ ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ പ്രമാണങ്ങൾ ലഭ്യമാണ് ( വർഗ്ഗം ) മൌണ്ട് ബാറ്റൺപ്രഭുവിന്റെ മകൾ നെഹ്രുവിനെ ഓർമ്മിക്കുന്നു Archived 2011-02-02 at the Wayback Machine .
ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ ജീവചരിത്രം ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല നെഹ്രുവിന്റെ ജീവചരിത്രം ഇന്ത്യാടുഡേ , നെഹ്രു ജീവചരിത്രം Archived 2015-11-03 at the Wayback Machine .
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സോളാർ ഫെറി ബോട്ട് ഈ ലേഖനത്തിൽ ഒരു പരസ്യം പോലെ എഴുതിയ ഉള്ളടക്കം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
( Learn how and when to remove this message ) ADITYA solar boat
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തേതും, രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമാണ് ആദിത്യ എന്ന സോളാർ ബോട്ട്.
നവാൾട് സോളാർ ആൻഡ് ഇലക്ട്രിക്ക് ബോട്ട്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന സ്ഥാപനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌ത ഈ ബോട്ട് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത് കൊച്ചി ആസ്‌ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നവഗതി മറൈൻ ഡിസൈൻ കോൺസ്ട്രക്ഷൻസ് ആണ്.
2016 നവംബറിൽ പരീക്ഷണ ഓട്ടം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ബോട്ട്, 2016 ഡിസംബറിൽ ഉത്‌ഘാടനം ചെയ്യപ്പെടും.
ഇൻഡ്യയിലെ നവഗതി മറൈൻ ഡിസൈൻ കോൺസ്ട്രക്ഷൻസ്, ഫ്രാൻസ് ആസ്ഥാനമായ ആൾട്ടർനേറ്റീവ് എനെർജിസ്, ഈവ് സിസ്റ്റംസ് എന്നീ കമ്പനികളുടെ സംയുക്ത സംരംഭമാണ് നവാൾട് സോളാർ ആൻഡ് ഇലക്ട്രിക്ക് ബോട്ട്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന സ്ഥാപനം.
ഫ്രഞ്ച് സാങ്കേതിക വിദ്യയാണ് ബോട്ടിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്.
പൂർണമായും ജൈവഇന്ധന വിമുക്തമായ ഈ ബോട്ട് നിർമ്മിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിലൂടെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഒരു മാതൃകയാവുകയാണ് കേരള സംസ്ഥാന ജലഗതാഗത വകുപ്പ്.
അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ 50 ഓളം സൗരോർജ യാത്ര ബോട്ടുകൾ പ്രവർത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതി കേന്ദ്രത്തിനു സമർപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ് കേരള സർക്കാർ.
ഫെറിയും ക്രൂയിസ് ബോട്ടും
ഫെറിയും ക്രൂയിസ് ബോട്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രധാനമായും അതിന്റെ പ്രവർത്തന രീതിയിലാണ്.
ഒരു ക്രൂയിസ് ബോട്ട് ദിവസേന 3 - 4 മണിക്കൂർ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, വർഷത്തിൽ  365 ദിവസവും 10 - 12 മണിക്കൂർ നേരം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫെറിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് ഉയർന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യ  ആവശ്യമാണ്.
പവർ ട്രെയിൻ എന്നാണ് ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ബാറ്ററി, അതിന്റെ മാനേജ്മെൻറ് സംവിധാനം,മോട്ടോർ, കൺട്രോൾ സംവിധാനം എന്നിവ ചേരുന്നതാണ് പവർ ട്രെയിൻ.
നവംബർ 9നു നീറ്റിൽ ഇറക്കിയ ബോട്ട് ഇതിനോടകം നിരവധി തവണ പരീക്ഷണ ഓട്ടം നടത്തി.
20 മീറ്റർ നീളവും  7 മീറ്റർ വീതിയും ഉള്ള ബോട്ടിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള 20 കിലോ വാട്ട് സോളാർ പാനലുകൾ ആണ് ഓരോ ഹള്ളിലും ഉള്ള 20  കിലോ വാട്ട് പവർ വരുന്ന മോട്ടോർ പ്രവർത്തിക്കാൻ ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി ഉത്പ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.
700 കിലോ ഭാരവും  50 കിലോ വാട്ട് ശേഷിയും ഉള്ള ലിഥിയം ബാറ്ററികൾ ആണ് ബോട്ടിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്.
പ്രത്യേകമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌ത ഈ ബോട്ടിനു 7.5 നൗട്ടിക്കൽ മൈൽ വേഗത കൈവരിക്കാൻൻ കഴിയും എന്ന്  ഇന്ത്യൻ രജിസ്റ്റർ ഓഫ് ഷിപ്പിംഗും  കേരള പോർട്ട് വകുപ്പും പരിശോധിച്ചു സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കപ്പലുകളും, ബോട്ടുകളും രൂപകല്പന ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള നവഗതി, കമ്പ്യുറ്റേഷനൽ ഫ്‌ല്യൂയിഡ് ഡയനാമിൿസ് (CFD) എന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ബോട്ടിന്റെ ഹള് രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നത്.
വൈക്കം - തവണക്കടവ് റൂട്ടിൽ ആണ് ഈ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കുക.
2.5 കിലോമീറ്റർ ആണ് വൈക്കം - തവണക്കടവ് ദൂരം.
16 കിലോ വാട്ട് പവർ ഉപയോഗിച്ച് 5.5 നൗട്ടിക്കൽ മൈൽ വേഗത്തിൽ 15 മിനുട്ട് കൊണ്ട് ഈ ദൂരം കൈവരിക്കാം.
ബോട്ട് ജെട്ടിയോട്‌ അടുക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ പവർ ആവശ്യമായ വരും.
ഇത് ഏകദേശം 22 കിലോ വാട്ട് പവർ ആണ്.
ഈ ബോട്ട് ദിവസവും 5.5 മണിക്കൂർ ആണ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക.
ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ പവർ ശരാശരി 20  കിലോ വാട്ട് ആയിരിക്കും.
എന്നാൽ 20  കിലോ വാട്ട് പവർ ഉള്ള 2  മോട്ടോറുകൾ ആണ് ബോട്ടിൽ ഘടിപിച്ചിട്ടുള്ളത്.
അതിനാൽ ഒരു മോട്ടോർ പരാജയപ്പെട്ടാലും, മറ്റൊന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ബോട്ട് സുരക്ഷിതമായി കടവിൽ എത്തിക്കാം.
ഡീസൽ മോട്ടോറുകളെ അപേക്ഷിച്ചു ഇലക്ട്രിക്ക് മോട്ടോറുകൾ കൂടുതൽ പ്രവത്തനക്ഷമമാണ്.
ഇന്ത്യൻ രജിസ്റ്റർ ഓഫ് ഷിപ്പിംഗിന്റെ എല്ലാ സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിച്ചാണ് ഈ ബോട്ട് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ബോട്ടിന്റെ പരീക്ഷണ ഓട്ടം വിജയകരമായിരുന്നു.
കേരള പോർട്ടിന്റെ കീഴിൽ ആണ് ബോട്ട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്‌തിട്ടുള്ളത്.
നിർമ്മാണത്തിന്റെ മുതൽമുടക്ക് 2.4 കോടി ആണ്
ബോട്ടിന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ പ്രവർത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ പവർ 110 kWh ആണ്.
ഒരു കിലോ വാട്ട് പാനലിൽ നിന്നും  ഒരു ദിവസം 4 kWh പവർ ലഭിക്കും.
ആയതിനാൽ 80 kWh പവർ ആണ് ബോട്ടിലെ സോളാർ പാനലുകൾ ഉത്പ്പാദിപ്പിക്കുക.
ബാക്കി ആവശ്യമായ പവർ 50 kWh ലിഥിയം ബാറ്ററിയിൽ നിന്നും ആണ് ഉപയോഗിക്കുക.
രാത്രിയിൽ വൈദ്യുതിയിൽ നിന്നും റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററി രാവിലെ ആകുമ്പോഴേക്കും വീണ്ടും പൂർണമായി ചാർജ് ആകും.
See also ഇലക്ട്രിക് ബോട്ട് Solar Impulse References External links SWTD Archived 2016-10-24 at the Wayback Machine .
NavAlt Solar and Electric Boats Navgathi Marine Design and Constructions
ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക ഈ ലേഖനത്തിലെ ഖണ്ഡികയോ, ലേഖനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമോ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
ഈ ലേഖനം അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ,  സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾക്കും കീഴിൽ വരുന്ന രണ്ടാംതല ഭരണഘടകമാണു് ജില്ല .
ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജില്ലകളെ സബ്ഡിവിഷനുകളായി വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ജില്ലയുടെ തൊട്ടുകീഴെവരുന്ന ഉപഘടകം താലൂക്ക് ആണു്.
2020 ലെ കണക്കനുസരിച്ചു് ഇന്ത്യയിൽ ആകെ 739 ജില്ലകളുണ്ട്.
2011-ലെ സെൻസസിൽ ഇതു് 640 ആയിരുന്നു.
2001-ൽ 593 ജില്ലകളായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നതു്.
ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉൾപ്പെടുന്നു; ജില്ലാ കളക്ടർ അഥവാ ഡിസ്ട്രിക്ട് മജിസ്ട്രേട്ട് അഥവാ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ, പൊതുഭരണത്തിന്റെയും റവന്യൂ ശേഖരണത്തിന്റെയും ചുമതലയുള്ള ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് അഥവാ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ഓഫ് പോലീസ്, ക്രമസമാധാനപാലനത്തിന് ഉത്തരവാദിയായ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിൽ നിന്നുളള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
ഡെപ്യൂട്ടി കൺസർവേറ്റർ ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ്, ജില്ലയിലെ വനങ്ങളുടെയും പരിസ്ഥിതിയുടെയും വന്യജീവികളുടെയും പരിപാലന ചുമതലയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
ഇതുകൂടാതെ സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ജില്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ജില്ലകളുടെ എണ്ണം സംസ്ഥാനം / കേ.
തിരിച്ച് മാപ്പിലെ സംഖ്യ സംസ്ഥാനം / UT ജില്ലകൾ 1 ആന്ധ്രാപ്രദേശ് 13 2 അരുണാചൽ പ്രദേശ് 19 3 അസം 32 4 ബീഹാർ 38 5 ഛത്തീസ്ഗഢ് 27 6 ഗോവ 2 7 ഗുജറാത്ത് 33 8 ഹരിയാന 21 9 ഹിമാചൽ പ്രദേശ് 12 10 ജമ്മു കശ്മീർ 22 11 ജാർഖണ്ഡ് 24 12 കർണാടക 30 13 കേരളം 14 14 മധ്യപ്രദേശ് 51 15 മഹാരാഷ്ട്ര 36 16 മണിപ്പൂർ 9 17 മേഘാലയ 11 18 മിസോറം 8 19 നാഗാലാൻഡ് 11 20 ഒഡീഷ 30 21 പഞ്ചാബ് 22 22 രാജസ്ഥാൻ 33 23 സിക്കിം 4 24 തമിഴ്നാട് 38 25 ത്രിപുര 8 26 ഉത്തർപ്രദേശ് 75 27 ഉത്തരാഖണ്ഡ് 13 28 തെലുങ്കാന 10 29 പശ്ചിമ ബംഗാൾ 20 A ആൻഡമാൻ ആൻഡ് നിക്കോബാർ 3 B ഛണ്ഡിഗഢ് 1 C ദാദ്ര, നാഗർ ഹവേലി 1 D ദാമൻ ദിയു ജില്ലകളിൽ 2 E ലക്ഷദ്വീപ് 1 F ഡൽഹി 11 G പോണ്ടിച്ചേരി 4 36 Total 683 ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും നാമകരണം
മിക്കവാറും ജില്ലകൾ അവയുടെ ആസ്ഥാനനഗരത്തിന്റെ പേരിലാണറിയപ്പെടുന്നതു്.
എന്നാൽ ചിലതിനു് ഇരട്ടപ്പേരുകളുണ്ടു്.
ഇതിൽ ഒന്നു് അവയുടെ പരമ്പരാഗതനാമവും മറ്റേതു് ആസ്ഥാനനഗരത്തിന്റെ പേരും ആകാം.
ഒരേ പേരിലോ സദൃശമായ പേരിലോ ഉള്ള ഒന്നിലധികം ജില്ലകൾ
The names of the 688 districts are mostly unique.
There are some exceptions: Within India 7 district names are ambiguous, representing 14 districts: ഔറംഗാബാദ് ജില്ല, ബിഹാർ ഔറംഗാബാദ് ജില്ല, മഹാരാഷ്ട്ര ബിജാപ്പൂർ ജില്ല, ഛത്തീസ്ഗഢ് ബിജാപ്പൂർ ജില്ല, കർണ്ണാടക ബിലാസ്പൂർ ജില്ല, ഛത്തീസ്ഗഢ് ബിലാസ്പൂർ ജില്ല, ഹിമാചൽ‌പ്രദേശ് ഹമീർപൂർ ജില്ല, ഹിമാചൽപ്രദേശ് ഹമീർപൂർ ജില്ല, ഉത്തർപ്രദേശ് പ്രതാപ്ഗഢ് ജില്ല, രാജസ്ഥാൻ പ്രതാപ്ഗഢ് ജില്ല, ഉത്തർപ്രദേശ് ബൽറാംപൂർ ജില്ല, ഛത്തീസ്ഗഢ് ബൽറാം‌പൂർ ജില്ല, ഉത്തർപ്രദേശ് .
താഴെ വിവിധസംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ജില്ലകൾ, അവയുടെ ഭരണകോഡുകൾ , ആസ്ഥാനം, 2011-ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ചുള്ള ജനസംഖ്യ , വിസ്തീർണ്ണം (ച.കി.മീ.), ജനസാന്ദ്രത എന്നിവ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു: ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ (AN) കോഡ് ജില്ല ആസ്ഥാനം ജനസംഖ്യ (2011) വിസ്തീർണ്ണം (km²) സാന്ദ്രത (/km²) NI നിക്കോബാർ കാർ നിക്കോബാർ 36,819 1,841 20 NA ഉത്തര-മദ്ധ്യ ആൻഡമാൻ മായബുന്ദർ 105,539 3,227 32 SA ദക്ഷിണ ആൻഡമാൻ പോർട്ട് ബ്ലെയർ 237,586 3,181 80 ആന്ധ്രാപ്രദേശ് (AP) കോഡ് ജില്ല ആസ്ഥാനം ജനസംഖ്യ (2011) വിസ്തീർണ്ണം (km²) സാന്ദ്രത (/km²) ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് AN അനന്ദ്പൂർ അനന്ദ്പൂർ 4,083,315 19,130 213 http://www.anantapuramu.ap.gov.in/ Archived 2016-10-10 at the Wayback Machine .
CH ചിറ്റൂർ ചിറ്റൂർ 4,170,468 15,152 275 http://www.chittoor.ap.gov.in/ Archived 2009-02-21 at the Wayback Machine .
EG കിഴക്കൻ ഗോദാവരി കാക്കിനാഡ 5,151,549 10,807 477 http://eastgodavari.nic.in/ GU ഗുണ്ടൂർ ഗുണ്ടൂർ 4,889,230 11,391 429 http://guntur.nic.in/ CU കഡപ്പ കഡപ്പ 2,884,524 15,359 188 http://kadapa.ap.nic.in/ Archived 2018-06-19 at the Wayback Machine .
KR കൃഷ്ണ മച്ചലിപട്ടണം 4,529,009 8,727 519 http://krishna.nic.in/ KU കർണൂൽ കർണൂൽ 4,046,601 17,658 229 http://www.kurnool.ap.gov.in/ Archived 2016-10-15 at the Wayback Machine .
PR പ്രകാസം ഓങ്കോലെ 3,392,764 17,626 192 http://www.prakasam.ap.gov.in/ Archived 2016-10-06 at the Wayback Machine .
NE ശ്രീ പോറ്റി  ശ്രീരാമുലു നെല്ലൂർ നെല്ലൂർ 2,966,082 13,076 227 http://nellore.ap.nic.in/ Archived 2012-05-27 at the Wayback Machine .
SR ശ്രീകാകുളം ശ്രീകാകുളം 2,699,471 5,837 462 http://srikakulam.ap.nic.in/ Archived 2016-10-13 at the Wayback Machine .
VS വിശാഖപട്ടണം വിശാഖപട്ടണം 4,288,113 11,161 384 http://visakhapatnam.nic.in/ Archived 2015-05-07 at the Wayback Machine .
VZ വിഴിയ നഗരം വിഴിയ നഗരം 2,342,868 6,539 358 http://vizianagaram.nic.in/ WG വെസ്റ്റ് ഗോദാവരി ഏലൂരു 3,934,782 7,742 508 http://www.westgodavari.org/ അരുണാചൽപ്രദേശ് (AR) കോഡ് ജില്ല ആസ്ഥാനം ജനസംഖ്യ (2011) വിസ്തീർണ്ണം (km²) സാന്ദ്രത (/km²) ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് AJ അഞ്ജാവ് ഹവായി 21,089 6,190 3 http://lohit.nic.in/anjaw.htm Archived 2006-11-14 at the Wayback Machine .
CH ചാങ്ഗ്ലാങ് ചാങ്ഗ്ലാങ് 147,951 4,662 32 http://changlang.nic.in/ UD ദിബാങ് വാലി അനീനി 7,948 9,129 1 http://dibang.nic.in/%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D EK ഈസ്റ്റ് കാമെങ് സെപ്പ 78,413 4,134 19 http://eastkameng.nic.in/ ES ഈസ്റ്റ് സിയാങ് പാസിഘട്ട് 99,019 3,603 27 http://eastsiang.nic.in/ ക്ര ദാദി ജാമിൻ KK കുരുങ് കുമേയ് കൊലോരിയാങ് 89,717 6,040 15 http://kurungkumey.nic.in/ EL ലോഹിത്ത് തേസു 145,538 2,402 28 http://lohit.nic.in/ LD ലോങ്‌ഡിങ് ലോങ്‌ഡിങ് DV ലോവർ ദിബാങ് വാലി അനീനി 53,986 3,900 14 http://roing.nic.in/ LB ലോവർ സുബൻസിരി സിരോ 82,839 3,508 24 http://lowersubansiri.nic.in/ നംസായ് നംസായ് PA പാപും പരേ യുപിയാ 176,385 2,875 51 http://papumpare.nic.in/ TA തവാങ് തവാങ് ടൗൺ 49,950 2,085 23 http://tawang.nic.in/ TI തിറാപ് ഖോൺസ 111,997 2,362 47 http://tirap.nic.in/ US അപ്പർ സിയാങ് യിങ്‌കിയോങ് 35,289 6,188 5 http://uppersiang.nic.in/ UB അപ്പർ സുബൻസിരി ദപോരിജോ 83,205 7,032 12 http://uppersubansiri.nic.in/ WK വെസ്റ്റ് കാമെങ് ബോംഡില 87,013 7,422 12 http://westkameng.nic.in/ WS വെസ്റ്റ് സിയാങ് അലോങ് 112,272 8,325 23 http://westsiang.nic.in/ Assam (AS) Code District Headquarters Population (2011) Area (km²) Density (/km²) Official website BK ബസ്ക Mushalpur 953,773 2,008 475 http://baksa.gov.in/ BA ബാർപേട്ട Barpeta 1,693,190 3,245 632 http://barpeta.gov.in/ BO ബൊങ്കൈഗാവൺ Bongaigaon 732,639 1,724 425 http://bongaigaon.gov.in/ CA കച്ചാർ Silchar 1,736,319 3,786 459 http://cachar.gov.in/ CH ചിരാങ് Kajalgaon 481,818 1,975 244 http://chirang.gov.in/ DA ഡരാങ് Mangaldoi 908,090 1,849 491 http://darrang.gov.in/ DM ധമാജി Dhemaji 688,077 3,237 213 http://dhemaji.gov.in/ DB ധുബ്രി Dhubri 1,948,632 2,838 683 http://dhubri.gov.in/ DI ഡിബ്രഗാർ Dibrugarh 1,327,748 3,381 393 http://dibrugarh.gov.in/ NC ദിമ ഹസാവോ Haflong 213,529 4,888 44 http://nchills.gov.in/ Archived 2019-10-03 at the Wayback Machine .
GP ഗോൾപാര Goalpara 1,008,959 1,824 553 http://goalpara.gov.in/ GG ഗോൽഘട്ട് Golaghat 1,058,674 3,502 302 http://golaghat.gov.in/ HA ഹൈലകണ്ടി Hailakandi 659,260 1,327 497 http://hailakandi.nic.in/ JO ജോർഹട്ട് Jorhat 1,091,295 2,851 383 http://jorhat.gov.in/ KR കാംരൂപ് Goroimari 1,517,202 3,480 436 http://kamrup.nic.in/ KM കാംരൂപ് മെട്രോപോളിറ്റൻ Guwahati 1,260,419 627 2,010 http://kamrupmetro.nic.in/ KA കർബി ആങ്ലോങ് Diphu 965,280 10,434 93 http://karbianglong.gov.in/ KR കരിംഗഞ്ച് Karimganj 1,217,002 1,809 673 http://karimganj.gov.in/ Archived 2014-10-19 at the Wayback Machine .
KK കൊക്രാജർ Kokrajhar 886,999 3,129 280 http://kokrajhar.gov.in/ LA ലഖിംപൂർ‌ North Lakhimpur 1,040,644 2,277 457 http://lakhimpur.gov.in/ MA മോറിഗവോൺ Marigaon 957,853 1,704 618 http://morigaon.nic.in/ NG നാഗവോൺ Nagaon 2,826,006 3,831 711 http://nagaon.gov.in/ Archived 2021-01-27 at the Wayback Machine .
NL നൽബാരി Nalbari 769,919 1,009 763 http://nalbari.nic.in/ SI ശിവനഗർ Sibsagar 1,150,253 2,668 431 http://sivasagar.nic.in SO സോണിത്പൂർ Tezpur 1,925,975 5,324 365 http://sonitpur.gov.in/ Archived 2020-12-01 at the Wayback Machine .
TI ടിൻസിക്കിയ Tinsukia 1,316,948 3,790 347 http://tinsukia.gov.in/ UD ഉഡൽഗുരി Udalguri 832,769 1,676 497 http://udalguri.gov.in/ Bishwanath Bishwanath Chariali Charaideo Hojai South Salmara-Mankachar West Karbi Anglong Bihar (BR) കോഡ് ജില്ല തലസ്ഥാനം ജനസംഖ്യ (2011) വിസ്തിർണ്ണം(km²) സാന്ദ്രത(/km²) ഔ.
വെബ്സൈറ്റ് AR അറാറിയ അറാറിയ 2,806,200 2,829 992 http://araria.bih.nic.in AR അർവാൽ അർവാൽ 700,843 638 1,098 http://arwal.bih.nic.in/ AU ഔറംഗാബാദ് ഔറംഗാബാദ് 2,511,243 3,303 760 http://aurangabad.bih.nic.in BA ബാങ്ക ബാങ്ക 2,029,339 3,018 672 http://ബാങ്ക.bih.nic.in BE ബേഗുസാരായ് ബേഗുസാരായ് 2,954,367 1,917 1,540 http://begusarai.bih.nic.in BG ഭാഗല്പുർ ഭാഗല്പുർ 3,032,226 2,569 1,180 http://bhagalpur.bih.nic.in BJ ഭോജ്പുർ അറാഹ് 2,720,155 2,473 1,136 http://bhojpur.bih.nic.in BU ബുക്സർ ബുക്സർ 1,707,643 1,624 1,003 http://buxar.bih.nic.in DA ദർബംഗ ദർബംഗ 3,921,971 2,278 1,721 http://darbhanga.bih.nic.in EC ഈസ്റ്റ് ചമ്പാരൻ മോത്തിഹാരി 5,082,868 3,969 1,281 http://eastchamparan.bih.nic.in GA ഗയ ഗയ 4,379,383 4,978 880 http://gaya.bih.nic.in GO ഗോപാൽഗഞ്ച് ഗോപാൽഗഞ്ച് 2,558,037 2,033 1,258 http://gopalganj.bih.nic.in JA ജമുയി ജമുയി 1,756,078 3,099 567 http://jamui.bih.nic.in Archived 2011-08-18 at the Wayback Machine .
JE ജഹാനാബാദ് ജഹാനാബാദ് 1,124,176 1,569 1,206 http://Jehanabad.bih.nic.in KM കൈമുർ ഭഭുവ 1,626,900 3,363 488 http://kaimur.bih.nic.in KT കട്ടിഹാർ കട്ടിഹാർ 3,068,149 3,056 1,004 http://katihar.bih.nic.in KH ഖഗരിയ ഖഗരിയ 1,657,599 1,486 1,115 http://khagaria.bih.nic.in KI കിഷൻഗഞ്ച് കിഷൻഗഞ്ച് 1,690,948 1,884 898 http://kishanganj.bih.nic.in LA ലഖീസാരായ് ലഖീസാരായ് 1,000,717 1,229 815 http://lakhisarai.bih.nic.in MP മാധേപുര മാധേപുര 1,994,618 1,787 1,116 http://madhepura.bih.nic.in MB മധുബനി മധുബനി 4,476,044 3,501 1,279 http://madhubani.bih.nic.in MG മുംഗേർ മുംഗേർ 1,359,054 1,419 958 http://munger.bih.nic.in Archived 2015-12-19 at the Wayback Machine .
MZ മുസാഫർപുർ മുസാഫർപുർ 4,778,610 3,173 1,506 http://muzaffarpur.bih.nic.in Archived 2018-12-25 at the Wayback Machine .
NL നളന്ദ ബീഹാർ ഷരിഫ് 2,872,523 2,354 1,220 http://nalanda.bih.nic.in NW നവാദാ നവാദാ 2,216,653 2,492 889
http://nawada.bih.nic.in PA പാട്ന പാട്ന 5,772,804 3,202 1,803 http://patna.bih.nic.in Archived 2011-02-28 at the Wayback Machine .
PU പൂർണിയ പൂർണിയ 3,273,127 3,228 1,014 http://purnea.bih.nic.in RO റോഹ്താസ് സാസാറാം 2,962,593 3,850 763 http://rohtas.bih.nic.in SH സഹർസാ സഹർസാ 1,897,102 1,702 1,125 http://saharsa.bih.nic.in SM സമസ്തിപുർ സമസ്തിപുർ 4,254,782 2,905 1,465 http://samastipur.bih.nic.in SR സരൺ ഛപ്രാ 3,943,098 2,641 1,493 http://saran.bih.nic.in SP ശേഖ്പുര ശേഖ്പുര 634,927 689 922 http://sheikhpura.bih.nic.in SO ശിവ്ഹർ ശിവ്ഹർ 656,916 443 1,882 http://sheohar.bih.nic.in ST സീതാമറി സീതാമറി 3,419,622 2,199 1,491 http://sitamarhi.bih.nic.in Archived 2018-07-20 at the Wayback Machine .
SW സിവാൻ സിവാൻ 3,318,176 2,219 1,495 http://siwan.bih.nic.in SU സുപൗൽ സുപൗൽ 2,228,397 2,410 919 http://supaul.bih.nic.in VA വൈശാലി ഹജിപുർ 3,495,021 2,036 1,717 http://vaishali.bih.nic.in WC വെസ്റ്റ് ചമ്പാരൻ ബേതിയ 3,935,042 5,229 753 http://westchamparan.bih.nic.in Chandigarh (CH) Code District Headquarters Population (2011) Area (km²) Density (/km²) CH Chandigarh Chandigarh 1,054,686 114 9,252 Chhattisgarh (CG) Code District Headquarters Population (2011) Area (km²) Density (/km²) Official website ബലോട് Balod 826,165 3,527 234 http://balod.gov.in/ ബലോടാ ബസാർ Baloda Bazar ബൽറാംപൂർ Balrampur 598,855 3,806 157 http://balrampur.info/ BA ബസ്തർ Jagdalpur 1,302,253 4,030 87 http://bastar.nic.in/ Archived 2002-04-06 at the Wayback Machine .
ബെമാതര Bemetara 197,035 2,855 69 http://bemetara.gov.in/ Archived 2015-12-11 at the Wayback Machine .
BJ ബിജാപ്പൂർ Bijapur 229,832 6,562 35 http://www.bijapur.nic.in/ Archived 2019-05-14 at the Wayback Machine .
BI ബിലാസ്പൂർ Bilaspur 1,961,922 5,818 337 http://bilaspur.nic.in/ DA ദന്തേവാഡ Dantewada 532,791 3,411 59 http://dantewada.nic.in/ DH ധംതാരി Dhamtari 799,199 2,029 394 http://dhamtari.nic.in/ DU Durg Durg 3,343,079 8,542 391 http://durg.nic.in/ Gariaband Gariaband JC Janjgir-Champa Naila Janjgir 1,620,632 3,848 421 http://janjgirchampa.nic.in/%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D JA ജാഷ്പൂർ Jashpur Nagar 852,043 5,825 146 http://jashpur.nic.in/ KW Kabirdham (formerly Kawardha) Kawardha 584,667 4,237 195 http://kawardha.nic.in/ KK കാൻകർ Kanker 748,593 6,513 115 http://kanker.gov.in/ Kondagaon Kondagaon KB കോർബ Korba 1,206,563 6,615 183 http://korba.nic.in/ Archived 2005-12-11 at the Wayback Machine .
KJ കോറിയ Baikunthpur 659,039 6,578 100 http://koriya.nic.in/ Archived 2006-01-02 at the Wayback Machine .
MA Mahasamund Mahasamund 1,032,275 4,779 216 http://mahasamund.nic.in/ Mungeli Mungeli NR നാരായൺപൂർ Narayanpur 140,206 6,640 20 RG Raigarh Raigarh 1,493,627 7,068 211 http://raigarh.nic.in/ Archived 2005-03-07 at the Wayback Machine .
RP രാജ്പൂർ Raipur 4,062,160 13,083 310 http://raipur.nic.in/ RN Rajnandgaon Rajnandgaon 1,537,520 8,062 191 http://rajnandgaon.nic.in/ SK സുക്മ Sukma 249,000 5,636 49 http://dantewada.gov.in/Sukma.html/ Archived 2013-07-27 at the Wayback Machine .