smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അഭിനേതാക്കൾ അഭിനേതാവ് കഥാപാത്രം സൗരബ് രാജ് ജെയിൻ ശ്രീ കൃഷ്ണൻ ഷഹീർ ഷെയ്ഖ് അർജ്ജുനൻ അഹം ശർമ കർണ്ണൻ പൂജ ശർമ ദ്രൗപദി ആരവ് ചൗധരി ഭീഷ്മാചാര്യർ നിസ്സാർ ഖാൻ ദ്രോണാചാര്യർ പ്രണീത് ഭട്ട് ശകുനി രോഹിത് ഭരധ്വാജ് യുധിഷ്ഠിരൻ അർപിത് റൺക ദുര്യോധനൻ സൗരവ് ഗുർജാർ ഭീമൻ വിൻ റാണ നകുലൻ ലാവണ്യ ഭരധ്വാജ് സഹദേവൻ ഹേമന്ദ് ചൗധരി കൃപാചാര്യർ പല്ലവി സുഭാഷ് രുക്മിണി വിഭ ആനന്ദ് സുഭദ്ര അങ്കിത് മോഹൻ അശ്വത്ഥാമാവ് സയന്തനി ഘോഷ് സത്യവതി ശിഖാ സിംഗ് ശിഖണ്ഡിനി രതൻ രജ്പുത് അംബ അനൂപ് സിംഗ് ഠാക്കൂർ ധൃതരാഷ്ട്രർ റിയ ദീപ്സി ഗാന്ധാരി അരുൺ റാണ പാണ്ഡു ഷഫാഖ് നാസ് കുന്തി Suhani Dhanki || Madri Ajay Sinha || Vidura Garima Jain || Dushala Nirbhay Wadhwa || |ana Sudesh Berry || King Drupada Karan Suchak || Dhrishtadyumna Nazea H||an Sayed || Vrishali Tarun Khanna || Balarama Vivana Singh || Goddess Ganga Sameer Dharmadhikari || Emperor Shantanu Aryamann Seth || Vichitravirya Aparna Dixit || Ambika Mansi Sharma || Ambalika Nidhi Tiwari || Sukhada Ajay Mishra || Sanjaya Vaishnavi Dhanraj || Demoness Hidimbaa Ketan Karande || Ghatothkach Puneet Issar || Lord Parshurama Mohit Raina || Lord Shiva Gurpreet Singh || Prince Rukmi Jayantika Sengupta || Arshi Rio Kapadia || King Subala Shweta Gautam || Queen Sudarma Raj Premi || Demon Kalyavan Siddhant Gautam || Ekalavya Nikhil Arya || Lord Indra Vidyut Xavier || Karna (Teenage) Rohit Shetty || young Yudhisthira Miraj Joshi || young Bhima Alam Khan || young Duryodhana Soumya Singh || young Arjuna Raj Shah || young |ana Aayush Shah || [[||hwathama]] (Teenage) Yagya Saxena || young Karna Devesh Ahuja || young Nakula Rudraksh Jaiswal || young Sahadeva [[||hnoor Kaur]] || young Dushala മറ്റ് ഭാഷകളിലെ പതിപ്പുകൾ
തമിഴ് , ബംഗാളി , ഒഡിയ , മറാത്തി , മലയാളം , കന്നഡ , തെലുങ്ക് എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റ് ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലും ഈ പരമ്പര മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
മഹാഭാരതം കിളിപ്പാട്ട്
മലയാളഭാഷയുടെ പിതാവായി കരുതപ്പെടുന്ന തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛൻ കിളിപ്പാട്ട് ശൈലിയിൽ എഴുതിയ മഹാഭാരതകഥയാണ്‌ മഹാഭാരതം കിളിപ്പാട്ട്.
ഇതിൽ പൗലോമപർവം,ആസ്തീകപർവം, സംഭവപർവ്വം, ഐഷീകപർവ്വം എന്നുള്ള പർവ്വങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് 21 പർവങ്ങളുണ്ട്.
പർവ്വങ്ങൾ പൗലോമപർവ്വം ആസ്തികപർവ്വം സംഭവപർവ്വം സഭാപർവ്വം വനപർവ്വം (മഹാഭാരതം) വിരാടപർവ്വം ഉദ്യോഗപർവ്വം ഭീഷ്മപർവ്വം ദ്രോണപർവ്വം കർണ്ണപർവ്വം ശല്യപർവ്വം സൌപ്തികപർവ്വം ഐഷീകപർവ്വം സ്ത്രീപർവ്വം ശാന്തിപർവ്വം ആനുശാസനികപർവ്വം ആശ്വമേധികപർവ്വം ആശ്രമവാസപർവ്വം മൗസലപർവ്വം മഹാപ്രസ്ഥാനപർവ്വം സ്വർഗ്ഗാരോഹണപർവ്വം വൃത്തങ്ങൾ
ഈ കൃതിയിൽ എഴുത്തച്ഛൻ ഉപയോഗിച്ച കിളിപ്പാട്ടുവൃത്തങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
കിളിപ്പാട്ടു വൃത്തങ്ങളായ കേക , കാകളി , കളകാഞ്ചി , അന്നനട എന്നീ വൃത്തങ്ങൾ പർവങ്ങളിൽ  മുഴുവനായി തന്നെ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എട്ടുപർവങ്ങളിൽ കേക വൃത്തവും മൂന്നുപർവങ്ങളിൽ കളകാഞ്ചി വൃത്തവും  എട്ടുപർവങ്ങളിൽ കാകളി വൃത്തവും കർണപർവം,മൗസലപർവം, എന്നീ രണ്ട് പർവങ്ങളിലായി അന്നനടവൃത്തവും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ മറ്റു കിളിപ്പാട്ടു വൃത്തങ്ങളായ മണികാഞ്ചി , ഊനകാകളി , മിശ്രകാകളി എന്നിവയിൽ മണികാഞ്ചി കളകാഞ്ചിയുടെ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്കായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഊനകാകളിയും മിശ്രകാകളിയും  ചില പർവങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഒരു വൈചിത്ര്യത്തിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ മൂന്നു വൃത്തങ്ങളും ഒരു പർവത്തിൽ മുഴുവനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല.
സഭാപർവ്വം, വിരാടപർവ്വം,സ്ത്രീപർവം എന്നീ പർവങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഊനകാകളിയാണ് വൈചിത്ര്യത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ചില പർവങ്ങളിൽ ഒരു വൃത്തവും ഒന്നിലധികം വൃത്തങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് കാണുന്നുണ്ട്.
മഹാമത്-സാലെ ഹാറൂൺ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mahamat-Saleh_Haroun
ഛാഡിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് മഹാമത്-സലേ ഹറൂൺ (ഫ്രഞ്ച് ഉച്ചാരണം: [ma.ama sale aʁun]; അറബിക്: محمد الصالح هارون).
1961-ൽ ഛാഡിലെ അബെച്ചെയിൽ ജനിച്ചു.
1980-കളിലെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഛാഡ് വിട്ടു.
ആദ്യത്തെ ചാഡിയൻ മുഴുനീള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് ഹാറൂൺ.
അദ്ദേഹം തന്റെ സിനിമകൾ എഴുതുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
1982 മുതൽ അദ്ദേഹം ഫ്രാൻസിലാണ് താമസിക്കുന്നതെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക സിനിമകളും ചാഡ് പശ്ചാത്തലമാക്കി നിർമ്മിച്ചതാണ്.
പാരീസിലെ കൺസർവേറ്റോയർ ലിബ്രെ ഡു സിനിമയിൽ നിന്നാണ് മഹാമത്-സലേ ഹറൂൺ സിനിമ പഠിച്ചത്.
പിന്നീട് അദ്ദേഹം ബോർഡോ ഐ.യു.ടി (ടെക്‌നിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്) യിൽ ജേണലിസം പഠിക്കാൻ പോയി.
തുടർന്ന് ഫ്രാൻസിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി വർഷങ്ങളോളം ജോലി ചെയ്തു.
1991-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഹ്രസ്വചിത്രം ടാൻ കൗൾ സംവിധാനം ചെയ്‌തു.
എന്നാൽ 1994-ൽ സംവിധാനം ചെയ്‌ത തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ മാറൽ ടാനി (25 മിനിറ്റ്) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.
ഈ ചിത്രം പതിനേഴുകാരിയായ ഹലീമേയുടെ കഥയാണ് പറയുന്നത്.
അവളുടെ കുടുംബം അവളെ അമ്പത് വയസ്സുള്ള ഒരു പുരുഷനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നു.
ഹാലിമി വിവാഹം കഴിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു.
1999-ൽ, മഹാമത്-സലേഹ് ഹാറൂൺ തന്റെ ആദ്യ ഫീച്ചർ ഫിലിം ബൈ ബൈ ആഫ്രിക്ക പുറത്തിറക്കി.
അത് അദ്ദേഹം എഴുതി, സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഡോക്യു-ഡ്രാമയായ ഈ ചിത്രം, ചാഡിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര സംവിധായകന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്.
വെനീസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ഇതിന് ജൂറി പരാമർശം ലഭിച്ചു.
ചാഡിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ഫീച്ചർ ഫിലിം ആണ് ബൈ ബൈ ആഫ്രിക്ക.
2001-ൽ, ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള ലെറ്റർ എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു.
മിലാനിൽ നടന്ന 11-ാമത് ആഫ്രിക്കൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച വീഡിയോയ്ക്കുള്ള സമ്മാനം ഇതിന് ലഭിച്ചു.
2002-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഫീച്ചർ ഫിലിമായ അബൗന എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്‌തു.
2003-ൽ ഫെസ്‌പാക്കോയിൽ ഇത് മികച്ച ഛായാഗ്രാഹകനുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടി.
ഛാഡിന്റെ തലസ്ഥാനമായ എൻ'ജമേനയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രണ്ട് യുവ സഹോദരന്മാരുടെ (അമീന്റെയും താഹിറിന്റെയും ) കഥയാണ് അബൗന.
ഒരു ദിവസം രാവിലെ ഉണരുമ്പോൾ അച്ഛൻ കുടുംബം ഉപേക്ഷിച്ചു എന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
ആൺകുട്ടികൾ അവരുടെ പിതാവിനെ നഗരത്തിൽ അന്വേഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു.
സിനിമാശാലയിൽ ഒരു സിനിമ കാണുമ്പോൾ, അവരുടെ പിതാവിനെ അഭിനേതാക്കളിൽ ഒരാളായി അവർ തിരിച്ചറിയുന്നു.
ചിത്രം പരിശോധിക്കാൻ അവർ മോഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അവർ പോലീസിന്റെ പിടിയിലാകുന്നു.
അവരെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് അറിയാതെ മാനസികമായി തളർന്ന് അവരുടെ അമ്മ അവരെ ഒരു ഖുറാനിക് സ്കൂളിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു.
ഇവിടെ അവർ രക്ഷപ്പെട്ട് താഹിർ ഒരു ഊമയായ പെൺകുട്ടിയെ സ്കൂളിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് വരെ പിതാവിനെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നു.
2003-ൽ എയ്ഡ്‌സ് ബാധിച്ച് മരിച്ച ഹാറൂണിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായ ഹിസ്സൈൻ ജിബ്രൈന്റെ (കലാല എന്ന വിളിപ്പേര്) അടുപ്പമുള്ള ഛായാചിത്രമായ കലാല എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രീകരിച്ചു.
ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ഫീച്ചർ ഫിലിമുകൾ നിർമ്മിച്ചത് ഹിസ്സൈൻ ജിബ്രൈനാണ്.
ഹാറൂൺ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ ആഴത്തിൽ സ്പർശിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയെ ബഹുമാനിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു.
2006-ൽ, മഹമത്-സലേ ഹറൂൺ ഡ്രൈ സീസൺ (ഡരാട്ട്) സംവിധാനം ചെയ്തു.
16-ആം വയസ്സിൽ, പിതാവിനോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ചാഡിലെ തന്റെ ഗ്രാമം വിട്ട് തലസ്ഥാനമായ എൻ'ജമേനയിലേക്ക് പോയ യുവ അക്കിമിന്റെ കഥ.
മുൻ യുദ്ധക്കുറ്റവാളിയായ കൊലപാതകിയെ അവൻ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അവന്റെ ബേക്കറിയിൽ ഒരു അപ്രന്റീസായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
എന്നാൽ ഈ മനുഷ്യനുമായി അക്കിമിന് ഇതുവരെ അനുഭവിക്കാത്ത വികാരങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഈ ചിത്രം യെനെങ്കയുടെ വെങ്കല പ്രതിമയും 2007-ൽ ഫെസ്‌പാക്കോയുടെ മികച്ച ഛായാഗ്രഹണത്തിനുള്ള അവാർഡും നേടി.
2008-ൽ അദ്ദേഹം സെക്‌സ്, ഓക്ര ആന്റ് സാൾട്ടഡ് ബട്ടർ (സെക്‌സ്, ഗോംബോ എറ്റ് ബ്യൂറെ സെയിൽ) സംവിധാനം ചെയ്തു.
ഫ്രാൻസിലെ ബോർഡോക്‌സിലെ ചാഡിയൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതമാണ് ഈ കോമഡി പിന്തുടരുന്നത്.
വളരെ പ്രായമുള്ള അവരുടെ ഭർത്താവിനെ ഹോർട്ടെൻസ് വഞ്ചിക്കുന്നു.
അവരുടെ ഭർത്താവും വഴിതിരിഞ്ഞുപോകുന്നു.
അവരുടെ മകൻ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് തന്റെ ലൈംഗികത മറച്ചുവെക്കാൻ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.
അതേസമയം, ഇളയ രണ്ട് ആൺമക്കൾ കുടുംബത്തിന് പുറത്ത് മാർഗനിർദേശം തേടുന്നു.
2010-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ നാലാമത്തെ ഫീച്ചർ ഫിലിം എ സ്‌ക്രീമിംഗ് മാൻ സംവിധാനം ചെയ്തു.
അത് 2010 ലെ കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ജൂറി സമ്മാനം നേടി.
ഛാഡിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്താൽ വേർപിരിഞ്ഞ ആദമിന്റെയും മകൻ അബ്ദുലിന്റെയും കഥയാണ് ഈ ചിത്രം പറയുന്നത്.
ഹോട്ടലിന്റെ പുതിയ മാനേജ്‌മെന്റ് മകന് തന്റെ ജോലി നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ പിതാവിന്റെ ജോലി അപകടത്തിലാണ്.
എൻ'ജമേനയിലെ വിമതരുടെ സാന്നിധ്യം മകനുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള വഴി നഷ്ടപ്പെടുത്താൻ ആദമിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
മോസ്‌ട്ര ഡി വെനീസിൽ വച്ച് ഈ ചിത്രത്തിന് ഹാറൂണിന് റോബർട്ട്-ബ്രെസൺ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.
2011-ൽ, 2011-ലെ കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ റോബർട്ട് ഡി നീറോ അധ്യക്ഷനായ പ്രധാന മത്സരത്തിന്റെ ജൂറി അംഗമായിരുന്നു.
2012-ൽ മോൺസിൽ നടന്ന 28-ാമത് ഇന്റർനാഷണൽ ലവ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ പ്രസിഡന്റായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2013-ൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം ഗ്രിഗ്രിസ് കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പാം ഡി ഓറിനായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ചാഡ് പശ്ചാത്തലമാക്കി, ഗ്രിസ്ഗ്രിസ് എന്ന വികലാംഗനായ യുവാവ് നർത്തകനാകാൻ സ്വപ്നം കാണുകയും കള്ളക്കടത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന കഥയാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്.
ഗ്രിസ്‌ഗ്രിസിനൊപ്പം, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ യുവാക്കളെ പൂർണ്ണമായ പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ കാണിക്കാൻ മഹമത്-സാലെ ഹറൂൺ ശ്രമിക്കുന്നു.
1982-1990 കാലത്തെ ചാഡിയൻ സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഹിസ്‌സൈൻ ഹബ്രെയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹിസ്‌സൈൻ ഹാബ്രെ, ചാഡിയൻ ട്രാജഡി എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി അവതരിപ്പിക്കാൻ 2016-ൽ ഹാറൂൺ വീണ്ടും കാനിലെത്തി.
രഹസ്യപോലീസിന്റെ അറസ്റ്റുകളെയും പീഡനങ്ങളെയും കുറിച്ച് ഹബ്രെയുടെ ഇരകളുടെ അഭിമുഖങ്ങൾ (മിക്കപ്പോഴും അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ദി വിക്ടിംസ് ഓഫ് ഹിസ്സൈൻ ഹബ്രെ റെജിമിലെ ക്ലെമന്റ് അബൈഫൗട്ട നടത്തിയത്) സിനിമയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
2017-ൽ ഹാറൂൺ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഫീച്ചർ ഫിലിം എ സീസൺ ഇൻ ഫ്രാൻസ് ഫ്രാൻസിൽ നിർമ്മിച്ചു.
ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത് കുടുംബത്തോടൊപ്പം പലായനം ചെയ്ത മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഫ്രഞ്ച് അധ്യാപകനായ അബ്ബാസിനെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ചിത്രം.
അവരുടെ യാത്രയ്ക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ട ഭാര്യയുടെ ഓർമ്മ ഇപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടുന്നു.
അവൻ ഫ്രാൻസിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് ആൺമക്കളെയും സഹായിക്കുന്ന കരോൾ എന്ന സ്ത്രീയുമായി അദ്ദേഹം പ്രണയത്തിലാകുന്നു.
അഭയാർത്ഥി പദവി ലഭിക്കാത്തതിനാൽ അബ്ബാസിനും സഹോദരനും നാടുകടത്തൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയും കഠിനമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പും നടത്തുകയും ചെയ്തു.
ഹാറൂണിന്റെ 2020 ലെ ലിംഗുയി എന്ന സിനിമയിൽ ചാഡിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന അദ്ദേഹം മുപ്പതുകാരിയായ ആമിനയും അവരുടെ പകുതി പ്രായമുള്ള മകൾ മരിയയും നേരിടുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
മുസ്ലീം മതവിശ്വാസിയായ ആമിന തന്റെ മകൾ ഗർഭിണിയാണെന്നും അവർ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, ചാഡിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധവും "അധാർമ്മികവുമാണ്" എന്ന വസ്തുതയെ അമ്മയും മകളും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.
2017 ഫെബ്രുവരി 5 മുതൽ 2018 ഫെബ്രുവരി 8 വരെ ചാഡിലെ ടൂറിസം, സാംസ്കാരിക, കരകൗശല മന്ത്രിയായിരുന്നു മഹമത്-സലേ ഹറൂൺ.
അവലംബം പുറംകണ്ണികൾ ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് മഹാമത്-സാലെ ഹാറൂൺ BBC world service article World Socialist Web Site Alexandra Topping, Mahamat Saleh Haroun brings Chad to the world, and vice versa, through film, 25 February 2013, The Guardian
മഹാഭാരതത്തിലെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ കഥാപാത്രം കുറിപ്പ് അഹിലാവതി ഭീമസേനന്ററെ പുത്രനായ ഘടോത്കചന്റെ പത്നി.
അംബ കാശി മഹാരാജാവിൻറെ പുത്രി.
അംബിക കാശിമഹാരാജാവിന്റെ പുത്രിو വിചിത്രവീര്യന്റെ പത്നി.
ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ മാതാവ്.
അംബാലിക വിചിത്രവീര്യന്റെ പത്നി.
പാണ്ഡുവിന്റെ മാതാവ്.
ഉത്തര അഭിമന്യു ആണ് ഉത്തരയെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.
ഉത്തരയിൽ അഭിമന്യുവിനു ജനിച്ച പുത്രനായിരുന്നു പരീക്ഷിത്ത്.
കുന്തി പാണ്ഡു മഹാരാജന്റെ പത്നിയും പഞ്ചപാണ്ഡവരിലെ ആദ്യ മൂന്ന് പേരുടെ അമ്മ.
ഗംഗാദേവി ചന്ദ്രവംശത്തിലെ മഹാരാജവായിരുന്ന ശന്തനുവിന്റെ പത്നി .
അതിൽ ദേവിക്കു ജനിച്ച എട്ടാമത്തെ പുത്രനാണ് ഭീഷ്മർ.
ഗാന്ധാരി ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ പത്നിയും കൌരവരുടെ മാതാവും.
ഗാന്ധാര രാജാവായിരുന്ന സുബലന്റെ പുത്രി.
ജരിത പെൺകിളിയായ ഒരു സാരംഗപക്ഷിയാണ് ജരിത.
ജരിതയുടെ കൂട്ട് ആൺപക്ഷിയായിരുന്ന മന്ദപാലനായിരുന്നു.
ദേവകി വസുദേവരുടെ ഭാര്യ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അമ്മ.
പൂതന ശ്രീകൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ വന്ന രാക്ഷസി.
രാധ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ബാല്യകാലസഖിയും കാമുകിയും.
ദേവയാനി അസുരഗുരുവായിരുന്ന ശുക്രാചാര്യർക്ക് ഊർജ്ജസ്വതിയിൽ ജനിച്ച പുത്രിയാണ് ദേവയാനി.
ദ്രൗപദി പാണ്ഡവപത്നിയായ ദ്രൗപദി ദ്രുപദപുത്രിയാണ്.
പാഞ്ചാലി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
നാളായണി ദ്രുപദപുത്രിയായ പാഞ്ചാലിയുടെ പൂർവ്വ ജന്മമായിരുന്നു നാളായണി.
മദ്രാവതി പരീക്ഷിത്ത് രാജാവിന്റെ പത്നിയാണ് മദ്രാവതി.
മാദ്രി പാണ്ഡു മഹാരാജന്റെ രണ്ടാമത്തെ പത്നിയും പഞ്ചപാണ്ഡവരിലെ ഇളയ രണ്ടുപേരുടെ അമ്മയുമാണ് മാദ്രി.
രുക്മിണി ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രധാന പത്നി.
വിദർഭ രാജ്യത്തെ രാജാവായിരുന്ന ഭീഷ്മകന്റെ പുത്രി.
സത്യവതി ചന്ദ്രവംശത്തിലെ പ്രസിദ്ധനായ രാജാവായിരുന്ന ശന്തനുവിന്റെ പത്നി.
സുകന്യ വൈവസ്വതമനുവിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായ രാജാവായിരുന്നു ശര്യാതിയുടെ ഏക പുത്രി.
സുദേഷണ മത്സ്യരാജാവിന്റെ (വിരാടം) പത്നിയും മഹാറാണിയും.
സുഭദ്ര കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയായ സുഭദ്ര അർജുനന്റെ
പത്നിയാണ്.
ഈ ദാമ്പത്യത്തിൽ പിറന്ന പുത്രനാണ് അഭിമന്യു.
ഹിഡിംബി ഭീമന്റെ ഭാര്യയായ രാക്ഷസി, ഘടോത്കചന്റെ അമ്മ.
സത്യഭാമ കൃഷ്ണന്റെ മൂന്നാം ഭാര്യ.
സത്രജിതിന്റെ മകൾ.
ഭൂമിദേവി തൻ അവതാരം.
ദ്രൗപദി അർജ്ജുനൻ മാരുടെ സുഹൃത്ത്.
തിലോത്തമ സുന്ദ- ഉപസുന്ദ എന്നിവരുടെ മരനത്തിനായി ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു.
തിലത്തിൽ നിന്നും ഉത്തമം ആയത് എന്നർത്ഥം.
ശകുന്തള ദുഷ്യന്തന്റെ പത്നി രേവതി ബലരാമപത്നി.
നിഷാദൻ, ഉൽമുഖൻ, വത്സല എന്നിവരുടെ അമ്മ.
കുശസ്ഥലി രാജ കകുദ്മി രേവതന്റെ മകൾ.
യാദവ കുല പ്രഥമ കുല വധു.
ശ്രീ കൃഷ്ണന്റെ ജ്യേഷ്ടതി.
ദമയന്തി വിദർഭ രാജാവായ ഭീമന്റെ മകൾ, നളന്റെ പത്നി ദുശ്ശള കൗരവരുടെ സഹോദരി.
സിന്ധുരാജാവ് ജയദ്രഥൻ്റെ പത്നി.
സുരഥൻറെ മാതാവ്.
ധൃതരാഷ്ട്രരുടെയും ഗാന്ധാരിയുടെയും ഏക പുത്രി ഭാനുമതി ദുര്യോധനന്റെ പത്നി.
ലക്ഷ്മണൻ്റെയും ലക്ഷ്മണയുടെയും മാതാവ്.
കലിംഗ രാജകുമാരി.
കലിംഗ രാജാവ് ചിത്രാംഗദൻ്റെ പുത്രി.
അനസൂയ അത്രി മഹർഷിയുടെ പത്നി.
താര ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയുടെ പത്നി.
ചന്ദ്രപുത്രനായ ബുധൻ്റെ മാതാവ്.
ശർമ്മിഷ്ഠ യയാതിയുടെ പത്നി, രാക്ഷസരാജാവ് വൃഷപ്ർവ്വാവിന്റെ മകൾ മാധവി ചന്ദ്രവംശ രാജാവ് യയാതിക്ക് ആദ്യ പത്നിയിൽ ജനിച്ച പുത്രി.
ഉഷ ബാണാസുരന്റെ മകൾ വപുഷ്ടമ ജനമേജയന്റെ പത്നി.
ഭീമന്റെയും ബലന്ധരയുടെയും മകനായ സർവഗൻ(ധർമത്രാതൻ) ൻ്റെ  മകളുടെ മകൾ.
കാശി രാജകുമാരി.
ഉലൂപി ഐരവത വംശത്തിലെ നാഗ രാജാവ് കൗരവ്യ റാണി വിഷവഹിനി എന്നിവരുടെ മകൾ.
അർജ്ജുനന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ.
ഇരാവന്റെ അമ്മ.
നാഗ ലോകത്തിന്റെ ചക്രവർത്തിനി.
ദേവിക യുധിഷ്ഠിരന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ.
സത്യകിയുടെ സഹോദരി തുല്യ.
കൃഷ്ണ സഹപാഠി.
യൗദ്ധേയന്റെ അമ്മ.
ശിവി രാജാവും ദ്രാവിഡ വംശജനും ആയ ഗോവസേനന്റെ മകൾ.
സ്വയംവര ത്തിൽ യുധിഷിരനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
വിജയ സഹദേവന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ.
ദക്ഷിണ മാദ്ര രാജാവും ശല്യൻ്റെ സഹോദരനായ ദ്യുതിമാന്റെ മകൾ.
സുഹോത്രന്റെ അമ്മ.
ശല്യർക്ക്‌ ശേഷം മാദ്രത്തിൻ്റെ റാണി.
സുതാനു ഹരിവംശ പുരാണ പ്രകാരം യുധിഷ്ഠിരൻ ദ്രൗപദി എന്നിവരുടെ പ്രഥമ പുത്രി(ഉപ പാണ്ഡവർക്ക് മുൻപ് ജനിച്ചു).
ശ്രീകൃഷ്ണൻ - സത്യഭാമ എന്നിവരുടെ മകനായ അശ്വഭാനൂ വിൻറെ ഭാര്യ.
വജ്രൻ,ഭാനുപ്രിയ എന്നിവരുടെ അമ്മ.
ജാംബവതി ജാംബവാന്റെ മകൾ.
കൃഷ്ണന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ.
സംബൻ,പുരുജിത്, മിത്രാവതി എന്നിവരുടെ അമ്മ.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പൗത്രീ.
കാളിന്ദി കൃഷ്ണന്റെ നാലാം ഭാര്യ.
യമുനാ നദിയുടെ അധിപ.
വീരജയുടെ പുനർ ജന്മം.
സൂര്യദേവ പുത്രി.
ശനി, യമ,കർണൻ എന്നിവരുടെ സഹോദരി.
ശ്രുതന്റെ അമ്മ.
മിത്രവിന്ദ അവന്തിയിലെ രാജ കുമാരി.
ജയസേനൻ രജധിദേവി എന്നിവരുടെ മകൾ.
വിൻഡ അനിവിൻഡ എന്നിവരുടെ സഹോദരി.
കൃഷ്ണന്റെ അഞ്ചാം ഭാര്യ.
വൃകന്റെ അമ്മ.
നഗ്നജിതി(സത്യ) അയോധ്യയിലെ രാജ കുമാരി.
നഗ്നജിതന്റെ മകൾ.
ഏഴു കാളകളെ പൂട്ടി കൃഷ്ണൻ വിവാഹം ചെയ്തു.
നിള ദേവിയുടെ രൂപം.
ചരുഹാസിനി മാദ്ര രാജൻ ബൃഹത് സേനന്റെ മകൾ.
കൃഷ്ണന്റെ അഷ്ട ഭാര്യമാരിൽ ഒരാള്.
ലക്ഷന എന്നും പേര്.
ഭദ്ര ശ്രുത ദേവിയുടെ മകൾ.
കൃഷ്ണന്റെ 8 ആം ഭാര്യ.
കരേണുമതി ചേദി രാജ കുമാരി.
നകുലന്റെ ഭാര്യ.
ശിശുപാല ന്റെ മകൾ.
ദൃഷ്ടകെടുവിന്റെ സഹോദരി.
നിരാമിത്രന്റെ അമ്മ.
മാദ്രതിന്റെ റാണി.
ചിത്രാംഗദ അർജ്ജുനന്റെ മൂന്നാം ഭാര്യ.
ചിത്രവാഹനൻ- വസുന്ധര എന്നിവരുടെ മകൾ.
ബബ്രുവഹനന്റെ അമ്മ.
മണിപ്പൂരിലെ മഹാറാണി.
ബലന്ധര കാശിരാജവിന്റെ മകൾ.
ഭീമന്റെ മൂന്നാം ഭാര്യ.
സർവഗന്റെ അമ്മ.
പ്രമീള നാരീപുരതെ റാണി.
അർജ്ജുനന്റെ ഭാര്യയായി കുറച്ച് നാൾ കഴിഞ്ഞു.
ജ്യോത്സ്യന ദുശ്ശാസനൻ്റെ ഭാര്യ.
ത്രിഗർത രാജകുമാരി.
ഭരതൻ്റെ അമ്മ വൃഷാലി കർണന്റെ ഭാര്യ.
സത്യസേന സഹോദരി.
കർണന്റെ ബാല്യ കാല സഖി.9 പുത്രന്മാർ.
രുക്‌മാവതി പ്രദ്യുംന പത്നി.
അനിരുദ്ധൻ തൻ അമ്മ മായാവതി പ്രദ്യുമ്ന പത്നി.
രതി ദേവിയുടെ അവതാരം.
പ്രഭാവതി സുനഭ പുത്രി.
രാക്ഷസ രാജകുമാരി.
പ്രദ്യുന്ന പത്നി.
ലക്ഷ്മണ ദുര്യോധന പുത്രി.
കൃഷ്ണ പുത്രൻ സാംബന്റെ ഭാര്യ.
ഉഷ്‌നീകന്റെ അമ്മ.
ഗുനാവതി സുനാഭ പുത്രി.
സാംബാന്റെ പത്നി.
ശശിരേഖ/വത്സല ബലരാമ പുത്രി.
അഭിമന്യുവിനെ പത്നി(ദക്ഷിണേന്ത്യൻ മഹാഭാരത പ്രകാരം).
അഭിലാഷ,വിശാഖ എന്നിവരുടെ അമ്മയായി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉർവശി നാരായണ മഹൃഷിയുടെ തുടയിൽ നിന്നും ജനനം.
പുരുരവസ്,വിഭണ്ടകൻ എന്നിവരുടെ ഭാര്യയായി.
അർജ്ജുനനെ പ്രണയിച്ചു.
രോഹിണി വാസുദേവ പത്നി.
ബലരാമൻ,സുഭദ്ര എന്നിവരുടെ അമ്മ.
മോഹിനി വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ത്രീ രൂപം.
മഹാദേവനെ വരെ മോഹിപ്പിച്ചു.
ഇരാവാന്റെ ആഗ്രഹ പൂർത്തീകരണത്തിനായി മഹൽസ എന്ന യുവസുന്ദരി ആയി ഒരു ദിവസത്തേക്ക് ഇരാവൻെറ പത്നി ആയി മാറി.
ജാഹ്നപദി അമരാവതി യിലേ ഒരു അപ്സരസ്.
ശരദ്വാനെ മോഹിപ്പിച്ചു.
കൃപാചര്യർ,കൃപി(ദ്രോണ പത്നി)എന്നിവരുടെ അമ്മ.
കൃപി ദ്രോണ പത്നി.
അശ്വതമാവിന്റെ അമ്മ.
ശരദ്വാൻ- ജഹ്‌നപദി എന്നിവരുടെ പുത്രി.
പൃഷധി ദ്രുപത രാജാവിന്റെ ഭാര്യ.
കോകില എന്ന് യഥാർത്ഥ നാമം.
പൃഷതന്റെ മരുമകൾ ആയതിനാൽ പൃഷാധി.
ശിഖണ്ഡി,സത്യജിത്ത്, യുധമന്യു, ഉത്തമൗജാസ്‌ എന്നിവരുടെ അമ്മ.
ദൃഷ്യദ്യുമനന്റെയും ദ്രൗപദിയുടെയും വളർത്തമ്മ.
ശിഖണ്ഡിനി ദ്രുപത്- പൃഷധി എന്നിവരുടെ മൂത്ത മകൾ.
അംബയുടെ പുനർജന്മം.
ഭീഷ്മ മൃത്യുവിന് വേണ്ടി പിന്നീട് പുരുഷനായി.
ദശരണത്തിലെ രാജാവ് ഹിരണ്യവർണന്റെ മകൻ ശത്രുഞ്ജയന്റെ ഭാര്യ ആയിരുന്നു.
ക്ഷത്രദേവൻ എന്നാണ് മകന്റെ പേര്.
ആർഷി/ചാരുലത ശകുനിയുടെ ഭാര്യ.
ഗാന്ധാര മഹാറാണി.
ഗാന്ധരിക്ക്‌ പ്രിയപ്പെട്ട വൾ.
ഉലൂകൻ,വൃകൻ, വിപ്രചിതി എന്നിവരുടെ അമ്മ.
സുഗദ/സൗബലി ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ വൈശ്യ കുലത്തിലെ ഭാര്യ.
ഗാന്ധാരിയുടെ സഖി.
പണ്ടവപക്ഷത്ത് നിന്ന ഒരേ ഒരു കൗരവൻ ആയ മഹാരഥന് യുയുത്സുവിന്റെ അമ്മ.
ഘൃതാചി ഒരുപാട് അനേകം മഹാഭാരത കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ആത്മീയ അമ്മ(പ്രസവിച്ചത് അല്ല.)ഇന്ദ്രലോകത്തിലെ ഒരു അപ്‌സരസ്.
ഉദാ:ദ്രോണർ,ശ്രീശുകൻ, സൂതപൗരണികൻ.
അദ്രിക പുലോമ ശാപത്താൽ മൽസ്യമായ അപ്സരസ്.
ചേദി രാജൻ ഉപരിചര വാസുവിന്റെ സന്താനങ്ങളുടെ അമ്മ.
സത്യവതി,മാത്സ്യൻ എന്നിവർ മക്കൾ.
ചാരുമതി കൃഷ്ണന്റെയും രുക്‌മിനിയുടെയും മകൾ.
കൃതവർമന്റെ മകനായ ബാലിയുടെ പത്നി.
മർത്തികാവരതിന്റെ മഹാറാണി.
മൃദുല വികർണൻ്റെ പത്നി, കൗരവ കുലവധു.
ഗൗതമി കൗരവസഹോദരിയായ ദുശ്ശളയുടെ പുത്രനും സിന്ധുരാജാവുമായ സുരഥൻ്റെ പത്നി.
വംഗദേശത്തെ രാജകുമാരി.
മാധുരി ധൃതരാഷ്ട്രർക്ക് ഗാന്ധാരിയുടെ ദാസിയായ സുഗതയിൽ ജനിച്ച യുയുത്സുവിൻ്റെ പത്നി.
മര്യാദ അംബികയുടെ ദാസി.
വിദുരരുടെ മാതാവ്.
പാരംസവി വിദുരരുടെ പത്നി.
അവന്തിനി ശല്യരുടെ പത്നി.
മാദ്രത്തിൻെറ റാണി.
മഹാമായ രാജ്കിയ അലോപ്പതി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mahamaya_Rajkiya_Allopathic_Medical_College
അംബേദ്കർ നഗറിലെ അക്ബർപൂരിൽ മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയുമായി ചേർന്ന് സർക്കാർ നടത്തുന്ന മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലൊന്നാണ് മഹാമായ രാജ്കിയ അലോപ്പതിക് മെഡിക്കൽ കോളേജ് അല്ലെങ്കിൽ മഹാമായ സർക്കാർ അലോപ്പതി മെഡിക്കൽ കോളേജ് .
ഈ സ്ഥാപനം, ഒരു മെഗാ പ്രോജക്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ, ഉത്തർ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി മായാവതി 400 കോടിയിലധികം ചെലവിട്ട് മായാവതിയുടെ മണ്ഡലത്തിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പ്രത്യേക ഘടക പ്രവർത്തന പദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് ഈ സ്ഥാപനം സ്ഥാപിച്ചത്.
കോളേജിന് ഡോ.  രാം മനോഹർ ലോഹ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ലഖ്നൗവിൻ്റെ ഉപദേശം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മഹാമായ അലോപ്പതിക് മെഡിക്കൽ കോളേജ് തണ്ടയ്ക്കും അക്ബർപൂരിനും ഇടയിൽ SH5-ൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ അമ്മ രാജ്ഞി മഹാ മായയുടെ പേരിലാണ് സ്ഥാപനം അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇതും കാണുക Dr. Ram Manohar Lohia Avadh University ഡോ. റാം മനോഹർ ലോഹിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് Autonomous State Medical College, Basti ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കണ്ണൗജ് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജലൗൺ Government Medical College, Azamgarh Government Medical College, Banda ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബഹ്റൈച്ച് Shaikh-Ul-Hind Maulana Mahmood Hasan Medical College അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
മഹാഭാരതേർ അഷ്ടദശി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mahabharater_Astadashi
‍നൃസിംഗപ്രസാദ് ഭാദുരി രചിച്ച ബംഗാളി ഉപന്യാസങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ് മഹാഭാരതേർ അഷ്ടദശി .
മഹാമസ്‌തകാഭിഷേകം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mahamastakabhishekam
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കർണാടകയിലെ ശ്രാവണബെലഗോള പട്ടണത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ നടക്കുന്ന ജെയിൻ ഉത്സവമാണ് മഹാമസ്ടകഭിഷേക .
17.3736 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള സിദ്ദ ബാഹുബലിയുടെ ശിൽപ്പത്തെ പൂജിക്കുന്നതിൻറെ ഭാഗമായാണ് ഈ ഉത്സവം നടക്കുന്നത്.
അവസാനമായി മഹാമസ്കാഭിഷേക നടന്നത് 2018 ഫെബ്രുവരിയിലായിരുന്നു, ഇനി വരുന്നത് 2030-ലാണ്.
981 എ. ഡി. യിൽ ആരംഭിച്ച അഭിഷേകപരമ്പരയിലെ 88 ആം ചടങ്ങും 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രണ്ടാമത്തെ മഹാമസ്തകാഭിഷേകവുമായിരുന്നു 2018 ലേത്.
ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളവും മഞ്ഞൾ പേസ്റ്റും പ്രതിമയിൽ ഒഴുക്കുന്നു.
ഈ ചടങ്ങ് ആഴ്ച്ചകളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ കർണാടക .
1956 നവംബർ 1 -നു സംസ്ഥാന പുനർനിർണയ നിയമ പ്രകാരം നിലവിൽ വന്ന ഈ സംസ്ഥാനം മൈസൂർ സംസ്ഥാനം എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
1973-ൽ കർണാടക എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
കർണാടകയുടെ തലസ്ഥാനം ബാംഗ്ലൂർ ആണ്.
ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ജൈന മതത്തിൻറെ സ്വാധീനം നേർത്തതാണെങ്കിലും ഈ മതവിഭാഗം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകൾ ചെറുതല്ല.
നാൽപതു ലക്ഷത്തോളം അനുയായികളുള്ള ജൈനമതം പ്രധാനമായും കർണാടകം, മഹാരാഷ്ട്ര , ഗുജറാത്ത് , രാജസ്ഥാൻ എന്നീ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ്‌ സാന്നിദ്ധ്യമറിയിക്കുന്നത്‌.
ജേതാവ് എന്നർത്ഥമുള്ള ജിനൻ എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ്‌ ജൈനൻ എന്ന നാമം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.
ഉത്തരബീഹാറിൽ ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 599-ൽ ആണ് മഹാവീരൻ ജനിച്ചത്.
ജൈനരുടെ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ചെറിയ കൃമികീടങ്ങളടക്കമുള്ള എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടേതടക്കമുള്ള ജീവൻ വിശുദ്ധമാണ്, അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നതും തെറ്റാണ്.
വിളക്കിൻറെ നാളത്തിൽപ്പെട്ട് കീടങ്ങൾ മരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനായി ജൈനർ വിളക്ക് കത്തിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്.
ജൈനരുടെ വായ് മൂടിക്കെട്ടുന്ന സ്വഭാവം മൂലം ഗ്രീക്ക് സ്ഥാനപതിയായിരുന്ന മെഗസ്തനീസ്, ഇവർ വായില്ലാത്തവരാണെന്നു വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ജൈനമതത്തിൻറെ കഠിനമായ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്നത് മിക്കയാളുകൾക്കും പ്രയാസമായിരുന്നു.
എങ്കിലും ആയിരക്കണക്കിനുപേർ സ്വന്തം വീടുപേക്ഷിച്ച് ജീവനത്തിൻറെ ഈ പുതിയ രീതി പഠിക്കുന്നതിനും പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി മുന്നോട്ടുവന്നു.
സ്വന്തം കാർഷികവിഭവങ്ങളെ കീടങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റും സം‌രക്ഷിക്കേണ്ടിയിരുന്നതുകൊണ്ട് മതനിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നതിന്‌ ഇവർ കൂടുതൽ പ്രയാസം നേരിട്ടു.
ഇന്ത്യയിലെ മിക്കവാറും വാണിജ്യനഗരങ്ങളിലും ഇവരുടെ സാന്നിധ്യം കാണാം.
എന്നിരുന്നാലും മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്തിലെ കത്തിയവാർ പ്രദേശം, രാജസ്ഥാൻ എന്നിവയാണ്‌ ജൈനരുടെ പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ.
ഇവരുടെ പണത്തിൻറെ നല്ലൊരു ഭാഗം ആരാധനാലയങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പിനും മോടിപിടിപ്പിക്കുന്നതിനും സന്യാസിമാർക്കും പുരോഹിതർക്കുമായും ചെലവഴിക്കുന്നുണ്ട്.
ഹാവീരൻറെ കാലത്തിനു ശേഷം നൂറുകണക്കിനു വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ജൈനമതം ഉത്തരേന്ത്യയുടെ മിക്കഭാഗങ്ങളിലേക്കും ഇന്നത്തെ ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്‌നാട്, കർണാടക പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഇന്ന് ലഭ്യമായ രീതിയിൽ അവ എഴുതപ്പെട്ടത് അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗുജറാത്തിലെ വല്ലഭി എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്‌.
ജൈനരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പുണ്യസ്ഥലമാണ് ആരവല്ലി മലനിരകളിലെ മൗണ്ട് അബു.
കത്തിയവാർ ഉപദ്വീപിലെ പാലിതനക്കടുത്തുള്ള ശത്രുഞ്ജയ കുന്ന് മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ജൈനതീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ്.
ചിത്രശാല Mahamastakabhisheka preparations Mahamastakabhisheka prayers Close up of the head of Gommateshwara statue at Shravanabelagola being anointed with saffron during Mahamastakabhisheka festival in 2002 അവലംബം ↑ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Mahamasthakabhisheka Bahubali Official Website BBC News Special: Interview and Photo Reportage Photographs of the Bahubali statue at Shravanbelagola
മഹാഭാരതം, അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട് – കൈയെഴുത്ത് പ്രതി (1870) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mahabharatham_Kayezhuthuprathi
തുഞ്ചത്ത് രാമാനുജൻ എഴുത്തച്ഛൻ കിളിപ്പാട്ട് ശൈലിയിൽ എഴുതിയ മഹാഭാരതത്തിന്റേയും അദ്ധ്യാത്മരാമായണത്തിന്റേയും 1870-ൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു കൈയെഴുത്ത് പ്രതിയാണിത്.
ഇതിന്റെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗുണ്ടർട്ട് ശേഖരത്തിലാണ് ഇപ്പോൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കൈയെഴുത്ത് പ്രതിയിൽ 564-ആം പേജ് വരെ മഹാഭാരതം കിളിപ്പാട്ടും, 565-ആം പേജ് മുതൽ അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ടും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പലർ ചേർന്നാണിത് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
മിക്കവാറും ഗൂണ്ടർട്ടിന്റെ സഹായികൾ ആയിരിക്കാം ഇതെന്നു കരുതുന്നു.
അവലംബം 1870 – മഹാഭാരതം, അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട് – കൈയെഴുത്ത് പ്രതി, ഗ്രന്ഥപ്പുര, ഷിജു അലക്സ് പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ പുസ്തകം വിക്കികോമൺസിൽ പുസ്തകം ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാല വെബ്സൈറ്റിൽ
മഹാഭാരതേർ അഷ്ടാദശി
മഹാഭാരതേർ അഷ്ടാദശി (মহাভারতের অষ্টাদশী) ബംഗാളി സാഹിത്യകാരനായ നൃസിംഗപ്രസാദ് ഭാദുരിയുടെ രചനയാണ്.
2016-ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ഈ പുസ്തകത്തിനു ലഭിച്ചു.
മഹാഭാരതകഥയിലെ ഇരുപതു സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ പതിനെട്ട് അധ്യായങ്ങളിലായി  രചയിതാവ്  വിശ്ലേഷണവിധേയമാക്കുന്നു.
മഹാഭാരതേർ ഛോയ് പ്രവീൺ, മഹാഭാരതേർ പ്രതിനായക്,  എന്നിവയും ഭാദുരിയുടെ രചനകളാണ്.
പേരിന്റെ സാംഗത്യം
മഹാഭാരതേർ അഷ്ടാദശി എന്നാൽ മഹാഭാരതത്തിലെ പതിനെട്ട് .
തലക്കെട്ടിൽ പതിനെട്ട് എന്നുപയോഗിച്ചത് പ്രതീകാത്മകമായിട്ടാണെന്ന് ഭാദുരി മുഖവുരയിൽ പറയുന്നു.
മഹാഭാരതത്തിൽ പതിനെട്ടിന് ഏറെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്-  എന്നാൽ ഭാദുരിയുടെ പതിനെട്ട് ഒരവസ്ഥയേയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
കൗമാരത്തിന്റെ ചാപല്യവും കൗതുകവും മുഴുവനായും വിട്ടുമാറിയിട്ടില്ലാത്ത താരുണ്യാവസ്ഥ.
മഹാഭാരതത്തിലെ  സ്ത്രീകഥാപാത്രങ്ങളുടെ യൗവനാവസ്ഥയിലെ  മനോവ്യാപാരങ്ങളേയാണ് ഭാദുരി അപഗ്രഥിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
കൗമാരകൗതുകമാണ് സത്യവതിയേയും കുന്തിയേയും വിവാഹപൂർവബന്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.
അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ ഇരുവരും വെവ്വേറെ വിധത്തിലാണ് കൈകാര്യം ചെയ്തതെങ്കിലും.
വൈവിധ്യമാർന്ന   കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ    സ്ത്രീകളെ, അവരുടെ കാമക്രോധമോഹനൈരാശ്യങ്ങളെ    ചിത്രീകരിക്കാൻ മഹാഭാരതകഥ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഭാദുരി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
വംശമാഹാത്മ്യം എന്നത് വെറും മിഥ്യയാണെന്നും മഹാഭാരതത്തിലേയും  മറ്റു പുരാണങ്ങളിലേയും കഥകൾ ഇതിനു സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നെന്നും ഭാദുരി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
ഉള്ളടക്കം ഉർവശി
നാരായണമുനി  തപോശക്തികൊണ്ടാണ് സ്വന്തം  ഊരുവിൽ നിന്നു സർവാംഗസുന്ദരിയായ  ഉർവശിയെ സൃഷ്ടിച്ചതെന്നു കവിസങ്കല്പം.
പുരുഷന്മാർ, അവർ മുനിപുംഗവരോ,  ദേവന്മാരോ, മർത്യരോ അസുരരോ ആരായിരുന്നാലും ഉർവശിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ മയങ്ങിപ്പോയി.
എന്നാൽ  ഉർവശി ഋഷ്യശൃംഗന്റെ മാതാവും , കുരു വംശത്തിന്റെ ആദിജനനിയും, പരോക്ഷമായെങ്കിലും വസിഷ്ഠ-അഗസ്ത്യ മുനിമാരുടെ ജനനത്തിന് കാരണഭൂതയു മാണെന്ന ഉപകഥകൾക്ക്  വേണ്ടത്ര പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന്    ഭാദുരി പ്രസ്താവിക്കുന്നു .
ശകുന്തള
വ്യാസഭാരതത്തിലെ ശകുന്തളയേയും കാളിദാസന്റെ ശകുന്തളയേയും പറ്റിയുള്ള താരതമ്യ പഠനമാണ് ഇത്.
വ്യാസന്റെ ശകുന്തള, ലജ്ജാവതിയോ അബലയോ അല്ല.
സ്വന്തം കാര്യം ധൈര്യപൂർവം പറയാനുള്ള തന്റേടം അവൾക്കുണ്ട്.
ഗാന്ധർവവിഹാത്തിനു സമ്മതിക്കുമ്പോൾ തന്റെ പുത്രനെ ചക്രവർത്തിയാക്കണമെന്ന ആവശ്യം അവൾ മുന്നോട്ടു വെക്കുന്നുണ്ട്.
വ്യാസന്റെ ശകുന്തളക്ക് സഖിമാരുടെ താങ്ങില്ല.
തന്നേയും മകനേയും സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച ദുഷ്യന്തന്റെ വംശമഹിമയെ ശകുന്തള  അപഹസിക്കുന്നു.
അർഹിക്കുന്നത് നേടിയെടുക്കാനുള്ള ശക്തി തന്റെ പുത്രനുണ്ടാവുമെന്ന്  ശകുന്തള അഭിമാനത്തോടെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നേരെമറിച്ച്   അബലയും ലോകപരിചയമില്ലാത്തവളുമായാണ്  കാളിദാസൻ  ശകുന്തളയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.
ദേവയാനിയും ശർമിഷ്ഠയും
മഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവത്തിലാണ് ദേവയാനിയുടെ കഥ.
പലതുകൊണ്ടും ദേവയാനി വ്യത്യസ്തയായ കഥാപാത്രമാണെന്ന് ഭാദുരി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.