smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സൗന്ദര്യോപാസകനായ ഖാലിക് ബിംബങ്ങൾക്കും രൂപകങ്ങൾക്കും ഏറെ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്ന മിസ്റ്റിക് കവിയാണ്.
മിയോൺ അലാവ് (എന്റെ വിളി) ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിതാഗ്രന്ഥം.
ഇക്ബാലിന്റെ ഏതാനും ഉർദു ഗസലുകൾ ഇദ്ദേഹം കശ് മീരി ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്.
തഹസീൽദാർ പദവിയിൽ നിന്ന് സ്വയം വിരമിച്ച് സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പിൽക്കാലത്ത് ഏർപ്പെട്ട അബ്ദുൽ ഖാലികിന്റെ സാമൂഹികസേവനരംഗം ശിശുവിദ്യാഭ്യാസവും അവർക്കുവേണ്ടിയുള്ള അനാഥശിശുകേന്ദ്രവുമായിരുന്നു.
ജമ്മു-കാശ്മീർ കലാസാംസ്കാരിക അക്കാദമി അംഗമായും ശീരാസാ എന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപരായും ഇദ്ദേഹം സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മിയോൺ അലാവ് (എന്റെ വിളി) പുരസ്കാരങ്ങൾ
ജമ്മു-കാശ്മീർ കൾച്ചറൽ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരവും ഇദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ടാക്, അബ്ദുൽ ഖാലിക് (1930-) എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
അബ്ദുള്ള ഗുൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Abdullah_G%C3%BCl
തുർക്കിയുടെ നിലവിലെ പ്രസിഡണ്ടാണ് അബ്ദുല്ല ഗുൽ (ജനനം: 1950 ഒക്ടോബർ 29).
തുർക്കിയുടെ ഒമ്പതാമത്തെ പ്രസിഡണ്ടായ ഗുൽ, 2007 ഓഗസ്റ്റ് 28 മുതൽ ഈ പദവിയിലിരിക്കുന്നു.
2002 - 2003 കാലത്ത് നാലുമാസക്കാലം, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയും അതിനു ശേഷം 2007 വരെ വിദേശകാര്യമന്ത്രിയുമായിരുന്നു.
ഇസ്‌ലാമിക കക്ഷിയായിരുന്ന വെൽഫെയർ പാർട്ടിയിലെ പ്രവർത്തനപാരമ്പര്യം മുൻനിർത്തി, മതേതരവാദികളുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പിനെയും ഭരണഘടനാക്കോടതിയുടെ വിലക്കിനേയും മറികടന്നാണ് 2007-ൽ ഗുൽ പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനത്തെത്തിയത്.
1950-ൽ തുർക്കിയിലെ കായ്സേരിയിലാണ്  അബ്ദുല്ല ഗുൽ ജനിച്ചത്.
1975ൽ ഹൈറുന്നിസയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
ലണ്ടനിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് എക്കണോമിക്സിലാണ് ഗുൽ ഉപരിപഠനം നടത്തിയത്.
അവിടെ നിന്നും അദ്ദേഹം ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി.
1983 മുതൽ 91 വരെ സൗദി അറേബ്യയിലെ ഇസ്‌ലാമിക് ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിൽ അദ്ദേഹം ജോലി നോക്കി.
നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം വെൽഫെയർ പാർട്ടിയുടെ പാർലമെന്റംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
വെൽഫെയർ പാർട്ടിയുടെ മിതവാദിവിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം, പിളർപ്പിനു ശേഷം, എർദ്വാനൊപ്പം ജസ്റ്റിസ് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തിൽ പങ്കാളിയായി .
പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനത്തേക്ക് ഗുല്ലിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തിനെതിരെ നടന്ന ഒരു പ്രക്ഷോഭം
2007 മേയ് 16-ന് കാലാവധി തീരുന്ന പ്രസിഡണ്ട് സെസറിന് പകരം അബ്ദുള്ള ഗുല്ലിനെയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി എർദ്വാൻ, പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനത്തേക്ക് ഏപ്രിലിൽ നിർദ്ദേശിച്ചത്.
എന്നാൽ മുൻപ് ഇസ്‌ലാമികവാദി, വെൽഫെയർ പാർട്ടി സർക്കാരിൽ മന്ത്രിയായിരുന്ന ഗുല്ലിനെ പ്രസിഡണ്ടാക്കരുതെന്ന് വാദിച്ച്, ബായ്കൽ നേതൃത്വം നൽകിയ പ്രതിപക്ഷകക്ഷി, ആർ.പി.പി. ഈ നീക്കത്തെ എതിർക്കുകയും പ്രസിഡണ്ട് തിരഞ്ഞെടൂപ്പ് ബഹിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇതോടെ മൂന്നിൽ രണ്ട് അംഗസംഖ്യ തികയാത്തതിനാൽ പ്രസിഡണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനും സാധിച്ചില്ല.
1996-ലേയ്യും 1997-ലേയും എർബകാന്റെ സർക്കാരിൽ മന്ത്രിയായിരുന്ന ഗുല്ലിനെ സൈനികനേതൃത്വത്തിനും പഥ്യമല്ലായിരുന്നു.
ഗുല്ലിന്റെ ഭാര്യ ഹൈറുന്നിസ തട്ടം ധരിക്കുന്നതും അദ്ദേഹത്തിനെ എതിർക്കാനുള്ള ഒരു കാരണമായിരുന്നു.
പ്രധാനമന്ത്രി എർദ്വാന്റെ ഭാര്യ എമൈൻ അടക്കം, തുർക്കിയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് വനിതകളും തട്ടം ധരിക്കുന്നവരായിരുന്നുവെങ്കിലും തട്ടം ഒരു രാഷ്ട്രീയചിഹ്നമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നതുകൊണ്ട്, പ്രസിഡണ്ടിന്റെ ഭാര്യം തട്ടം ധരിക്കുന്നത്, മതേതരസംവിധാനത്തെ താറുമാറാക്കുമെന്നും, എല്ലാ സ്ത്രീകളും തട്ടം ധരിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാകുന്ന നിലയിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ ചെന്നെത്തും എന്നും മതേതരവാദികൾ വാദിച്ചു.
പിന്നീട് പാർലമെന്റിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടിലധികം ഭൂരിപക്ഷം നേടിക്കൊണ്ട് ഗുൽ പ്രസിഡണ്ടായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ആവശ്യമായ കുറഞ്ഞ അംഗബലം ഇല്ലെന്ന കാരണത്താൽ ഭരണഘടനാക്കോടതി, ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അസാധുവാക്കി.
മുൻകാലങ്ങളിൽ പ്രസിഡണ്ടുതിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഈ രീതിയിൽ കുറഞ്ഞ അംഗബലം കണക്കിലെടുത്തിട്ടെല്ലന്നത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, കോടതിയുടെ തീരുമാനം, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നെഞ്ചത്തേറ്റ വെടിയുണ്ടയാണെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി എർദ്വാൻ വിമർശിച്ചു .
മതേതരത്വത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന കാരണത്താൽ 2007 മേയ് മാസത്തിൽ പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ഗുല്ലിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തെ ഭരണഘടനാക്കോടതി തടയുകയും ചെയ്തിരുന്നു .
എന്നാൽ 2007-ലെ തുർക്കിയിലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 46.6% വോട്ട് നേടി ഗുല്ലിന്റെ ജസ്റ്റിസ് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് പാർട്ടി വിജയിക്കുകയും, 2007 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് ഗുൽ പ്രസിഡണ്ടായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
അന്നേ ദിവസം തന്നെ പ്രസിഡണ്ടായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു .
അബ്ദുസലാം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Abdus_Salam
ഡോ. മുഹമ്മദ് അബ്ദുസലാം : (Urdu: السلام عبد محمد) (January 29, 1926 – November 21, 1996).
അടിസ്ഥാന ബലങ്ങളെആസ്പദമാക്കി നടത്തിയ ഗവേണത്തിനു ഭൗതിക ശാസ്ത്ര നൊബേൽ പുരസ്‌കാരം നേടിയ പാകിസ്താനി ശാസ്ത്രജഞൻ.
അടിസ്ഥാന ബലങ്ങളായ വൈദ്യുത്കാന്തതയും ദുർബല അണു കേന്ദ്രബലവും ഏകവൽക്കരിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങൾക്കാണ്  Sheldon Glashow, Steven Weinberg എന്നിവരോടൊപ്പം 1979ലെ  നൊബെൽ സമ്മാനം പങ്കിട്ടത്.
നൊബൽ സമ്മാനം നേടുന്ന ആദ്യ മുസ്ലിം വ്യക്തിയും ആദ്യ പാകിസ്താൻകാരനും  എന്ന ബഹുമതിയും സലാമിനുള്ളതാണ്.
ലാഹോറിലും തുടർന്ന് കേംബ്രിഡ്ജിലുമാനു വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തത്.
മുപ്പത്തിയൊന്നാമത്തെ വയസ്സില റോയൽ സൊസൈറ്റി ഫെല്ലോ ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
അങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയായിരുന്നു സലാം.1961 മുതൽ പാകിസ്താന്റെ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവാണ്.
1964 മുതൽ ഇറ്റലിയിലെ ഇന്റർ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ തിയ്യററ്റിക്കൽ ഫിസിക്സിന്റെ ഡയറക്ടർ സേവനമനുഷ്ടിച്ചു ശാസ്ത്ര ജീവിതം
ഗ്ലിഷൗ , വെബെർഗ് , എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് 1979-ൽ സലാമിന് നോബൽ സമ്മാനം കിട്ടിയത്.
വിദ്യുത്കാന്ത ബലവും ദുർബല അണുകേന്ദ്രബലവും സമന്വയിപ്പിച്ച് ഇലക്ട്രോവീക്ക് സിദ്ധാന്തം എന്ന പേരിൽ ആവിഷ്കരിച്ച യൂനിഫെഡ് സിദ്ധാന്തത്തിനാണ് ഈ മൂന്നു പേർക്കും നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചത്.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 1979 Nobel Prize Distribution Ceremony - Video Documentary Film on the Science and Life of Dr. Abdus Salam Pakistan’s contribution to the LHC (Large Hadron Collider) An Interview - Part 1 of 4 An Interview - Part 2 of 4 An interview - Part 3 of 4 An Interview - Part 4 of 4 A short clip of Professor Dr. Abdus Salam delivering a scientific lecture The Abdus Salam International Centre for Theoretical Physics Abdus Salam: Nobel Laureate Par Excellence Archived 2011-09-28 at the Wayback Machine .
[contains photos and hand-written notes from family archives]
അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Abdur_Rahman_Khan
അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്തിലെ ശക്തനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു ( അമീർ ) അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ (അബ്ദ് അൽ റഹ്മാൻ ഖാൻ) ( പഷ്തു : عبدر رحمان خان ) (ജനനം: 1840-നും 1844-നുമിടക്ക് – മരണം 1901 ഒക്ടോബർ 1).
1880 മുതൽ 1901 വരെ ഇദ്ദേഹം അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ അമീർ ആയിരുന്നു.
അമീറത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അമീർ ആയിരുന്ന മുഹമ്മദ് അഫ്സൽ ഖാന്റെ പുത്രനായ ഇദ്ദേഹം സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ പൗത്രനാണ്.
രണ്ടാം ആംഗ്ലോ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധാനന്തരം ഛിന്നഭിന്നമായ അഫ്ഗാനിസ്താനെ ഏകീകരിച്ച് ഭരണം പുനഃസ്ഥാപിച്ച ഇദ്ദേഹം ശക്തനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഭീകരമായ സൈനികനടപടികളും ഇസ്ലാം മതനിയമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് അധികാരം രാജ്യം മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും വിവിധ വംശനേതാക്കളുടെ അധികാരത്തിന് കടിഞ്ഞാണിടുകയും ചെയ്ത അബ്ദുർറഹ്മാൻ, ഇരുമ്പ് അമീർ (Iron Amir) എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
പരമ്പരാഗതരീതികളെ തച്ചുടച്ച് ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച അമീറിന്റെ നയം മൂലം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തെ, ആന്തരികസാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ കാലഘട്ടം എന്നാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.
ഇദ്ദേഹം മുഹമ്മദ്സയ് (ബറക്സയ്) ഗോത്രത്തിൽപെട്ട ദോസ്ത് മുഹമ്മദ്ഖാന്റെ പൌത്രനായി 1844-ൽ ജനിച്ചു.
1863-ൽ ദോസ്ത് മുഹമ്മദ്ഖാൻ മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രനായ ഷേർ അലി അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു.
ഷേർ അലിയുടെ മൂത്ത സഹോദരന്മാരായ അഫ്സൽഖാനും ആസംഖാനും ഷേർ അലിക്കെതിരായി യുദ്ധം ചെയ്തുവെങ്കിലും പരാജിതരായി.
അഫ്സൽഖാന്റെ പുത്രനായ അബ്ദുർ റഹ്മാൻഖാൻ റഷ്യൻ തുർക്കിസ്താനിൽ അഭയം തേടി.
1870 മുതൽ 1880 വരെ സമർക്കണ്ഡിൽ താമസിച്ച അബ്ദുർറഹ്മാന് റഷ്യൻ ഭരണക്രമത്തെപ്പറ്റി വിശദമായി പഠിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.
രണ്ടാം അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ (1878-81) ബ്രിട്ടീഷ്സൈന്യം കാബൂൾ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കുകയും ഷേർ അലിയുടെ പുത്രനായ യാക്കൂബ്ഖാനെ തടവുകാരനാക്കുകയും ചെയ്തു.
സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്ത യാക്കൂബ് ഖാനെ ഇന്ത്യയിലേക്കു നാടുകടത്തി.
തുടർന്ന് അബ്ദുർ റഹ്മാൻഖാൻ അമീറായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു ( ജൂലൈ 1880).
അബ്ദുർ റഹ്മാൻഖാൻ തന്റെ പ്രധാന എതിരാളികളെയെല്ലാം വളരെ വേഗം തോല്പിച്ച് അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ അധികാരം ഉറപ്പിച്ചു.
അതിനുശേഷം അഫ്ഗാനിസ്താനും വൻശക്തികളുമായുള്ള അതിർത്തിത്തർക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.
1887-ൽ റഷ്യയുമായുണ്ടാക്കിയ ഒരു കരാറനുസരിച്ച് അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി നിർണയിക്കുകയുണ്ടായി.
1893 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടിഷ് ഗവൺമെന്റുമായുള്ള ഒത്തുതീർപ്പനുസരിച്ച് ഡ്യൂറൻഡ് ലൈൻ ബ്രിട്ടിഷ് ഇന്ത്യയുടെയും അഫ്ഗാനിസ്താന്റെയും അതിർത്തിയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
രാജ്യത്തുടനീളം നിലനിന്ന കലാപങ്ങളും അസ്വസ്ഥതകളും അവസാനിപ്പിക്കാൻ നടപടികൾ എടുത്തതോടുകൂടിത്തന്നെ സുശക്തമായ ഒരു ഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കാനും ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്താനും അബ്ദുർ റഹ്മാൻഖാൻ പരിശ്രമിച്ചു.
വിദേശീയ സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധന്മാരുടെ സഹായത്തോടുകൂടി കൃഷിയിലും വ്യവസായത്തിലും ഒരു വിപ്ലവംതന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പല വ്യവസായങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തുകയും ആധുനിക കൃഷിസമ്പ്രദായങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ആദ്യത്തെ ആശുപത്രി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ്.
അബ്ദുർ റഹ്മാൻഖാൻ കാബൂളിൽവച്ച് 1901 ഒക്ടോബർ 1-ന് അന്തരിച്ചു.
പിതാവിനു വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം മുഹമ്മദ് അഫ്സൽ ഖാൻ - അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാന്റെ പിതാവ്
അബ്ദ് അൽ റഹ്മാന്റെ ആദ്യകാലപോരാട്ടങ്ങൾ, തന്റെ പിതാവ് മുഹമ്മദ് അഫ്സൽ ഖാനെ അമീർ സ്ഥാനത്ത് അവരോധിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയായിരുന്നു.
ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മൂത്ത പുത്രനായിരുന്നിട്ടും, അഫ്സൽ ഖാനെ അദ്ദേഹം പിൻ‌ഗാമിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നില്ല.
മറിച്ച് ഇളയപുത്രന്മാരിലൊരാളായ ഷേർ അലിയായിരുന്നു ദോസ്ത് മുഹമ്മദിനു ശേഷം 1863-ൽ അമീർ ആയത്.
ഷേർ അലിക്കെതിരെ പോരാടിയ അഫ്സൽ ഖാൻ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
1866-ൽ അബ്ദ് അൽ റഹ്മാൻ ഖാൻ, ഷേർ അലിയെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും തന്റെ പിതാവായ മുഹമ്മദ് അഫ്സൽ ഖാനെ അമീർ ആയി വാഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ അഫ്സൽ ഖാന്റെ ഭരണം വളരെ ചുരുങ്ങിയ കാലം മാത്രമേ നീണ്ടു നിന്നുള്ളൂ.
1867 ഒക്ടോബർ 7-ന് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു.
തുടർന്ന് അഫ്സൽ ഖാന്റെ ഇളയ നേർസഹോദരൻ മുഹമ്മദ് അസം ഖാൻ അധികാരത്തിലേറി.
പലായനം
പുറത്താക്കപ്പെട്ട അമീർ ഷേർ അലിയും അയാളുടെ പുത്രനായ യാക്കൂബ് ഖാനും ചേർന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സാമ്പത്തികസഹായത്തോടെ 1869 ജനുവരി മാസത്തിൽ കാബൂൾ പിടിച്ചെടുത്തു.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് അസം ഖാൻ ഇറാനിലേക്കും അബ്ദ് അൽ റഹ്മാൻ ഖാൻ വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ മസാർ ഇ ശരീഫിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് റഷ്യൻ നിയന്ത്രിതപ്രദേശമായിരുന്ന താഷ്കന്റിലേക്കും പലായനം ചെയ്തു.
അധികാരത്തിലേക്ക് ഷേർ അലി ഖാൻ - അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാന്റെ ആദ്യകാല എതിരാളി
1879 ജനുവരി മാസത്തിൽ നടന്ന രണ്ടാം ആംഗ്ലോ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ , ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഷേർ അലിയെ അധികാരത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി.
ഷേർ അലിയുടെ പുത്രൻ മുഹമ്മദ് യാക്കൂബ് ഖാനുമായി ഗന്ദാമാക് സന്ധിയിൽ ഒപ്പുവച്ച്, അദ്ദേഹത്തെ കാബൂളിൽ അമീർ ആയി വാഴിച്ചെങ്കിലും വൻ ജനരോഷം മൂലം യാക്കൂബ് ഖാന് അധികകാലം പിടിച്ചുനിൽക്കാനായില്ല.
1879 ഫെബ്രുവരിയിൽ അധികാരത്തിലേറിയ യാക്കൂബ് ഖാൻ അതേ വർഷം ഒക്ടോബറിൽ അധികാരമുപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യയിലേക്ക് കടന്നു.
ഭരണം ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും തദ്ദേശീയരുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ നിലയും ഇക്കാലത്ത് പരിതാപകരമായിരുന്നു.
ഇങ്ങനെ കാബൂളിൽ നാഥനില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലാണ്, റഷ്യൻ നിയന്ത്രിത താഷ്കന്റിലും സമർഖണ്ഡിലും പ്രവാസത്തിലായിരുന്ന അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ, 1880-ൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ തിരിച്ചെത്തിയത്.
ഇതോടെ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഭരണമേൽപ്പിക്കാൻ പറ്റിയ ഒരു തദ്ദേശീയനേതാവിനെത്തേടിയിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷുകാർ, അബ്ദുർറഹ്മാന്റെ കൈയിൽ ഭരണമേൽപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനാരോഹണം സുഗമമാക്കുന്നതിന് കാബൂളിന് തെക്കു വച്ച് ഘൽജികളോടും മറ്റുമായി ചില യുദ്ധങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാർ നടത്തി.
1880 ജൂലൈ 20-ന് കാബൂളിന് വടക്കുള്ള ചാരികാർ എന്ന പ്രദേശത്തുവച്ച് അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ കാബൂളിന്റെ അമീർ ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ജൂലൈ 22-ന് ഒരു പൊതുയോഗത്തിൽ വച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ പുതിയ അമീറിനെ അംഗീകരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
സമ്പൂർണാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു
അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ അധികാരത്തിലെത്തിയതിനു ശേഷം, ഗന്ദാമാക് ഉടമ്പടിപ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷുകാർ അഫ്ഗാനിസ്താന് സൈനിക സാമ്പത്തികസഹായങ്ങൾ നൽകിപ്പോന്നെങ്കിലും കാര്യമായ ആഭ്യന്തരഇടപെടലുകൾ നടത്തിയില്ല.
ബ്രിട്ടീഷ് വംശജർക്കു പകരം ഇന്ത്യക്കാരായിരുന്നു ഇക്കാലത്ത് പ്രതിനിധികളായി കാബൂളിലെത്തിയിരുന്നത്.
എന്നാൽ രണ്ടാം അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികഭദ്രതയും, കാബൂളിൽ നിന്നുള്ള കേന്ദ്രീകൃതനിയന്ത്രണവും നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
അധികാരം, വിവിധ വംശനേതാക്കൾ കൈയടക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ വെല്ലുവിളികളാണ് അമീറിന് ആദ്യമായി നേരിടേണ്ടിവന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സാമ്പത്തികപിന്തുണയിൽ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ തന്റെ സാമ്രാജ്യവും കേന്ദ്രീകൃതാധിപത്യവും വ്യാപിപ്പിക്കാനാരംഭിച്ചു.
വിദേശഇടപെടലുകളുടെ അഭാവം ഈ ഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് തുണയായി.
അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാന്റെ 21 വർഷത്തെ ഭരണകാലത്ത് അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ എല്ല രംഗത്തും വൻ മാറ്റത്തിന് വഴിവച്ചു.
വംശനേതാക്കളുടേയും മറ്റും അധികാരങ്ങൾ നാമമാത്രമായി ചുരുങ്ങി.
ഇക്കാലത്ത് വിദേശബന്ധങ്ങൾ വളരെ കുറച്ചതിലൂടെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് ഒറ്റപ്പെട്ടു.
അമീറീന്റെ കർശനനടപടികൾ മൂലം അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഇന്നത്തെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലെ പ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ കാബൂളിൽ നിന്നുള്ള കേന്ദ്രീകൃതഭരണത്തിന് കീഴിലായി.
1901-ൽ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ മരണമടയുന്നതിനു മുൻപ് രാജ്യത്തെ അനിഷേധ്യനായ നേതാവായി വളർന്നിരുന്നു.
പിൻ‌ഗാമിയായി മകൻ ഹബീബുള്ള , അമീർ ആയി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതും എതിരഭിപ്രായങ്ങളില്ലാതെയായിരുന്നു.
പടയോട്ടങ്ങൾ ഷേർ അലിയുടെ പുത്രൻ മുഹമ്മദ് അയൂബ് ഖാൻ
1881-ൽ ഷേർ അലി ഖാന്റെ പുത്രൻ മുഹമ്മദ് അയൂബ് ഖാനെയായിരുന്നു അധികാരമേറ്റെടുത്തതിനു ശേഷം അബ്ദ് അൽ റഹ്മാന് ആദ്യമായി നേരിട്ട് തോൽപ്പിക്കേണ്ടി വന്നത്.
അമീറിന്റെ സേനാനായകനായിരുന്ന ഗുലാം ഹൈദർ ഓരക്സായ് ചാർഖി ആയിരുന്നു ഈ യുദ്ധം നയിച്ചിരുന്നത്.
1881 ഓഗസ്റ്റിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്മാറ്റത്തോടെ അനാഥമായ കന്ദഹാർ , അയൂബ് ഖാൻ പിടിച്ചിരുന്നു.
ഇക്കാലത്ത്, അബ്ദുർറഹ്മാൻ, ബ്രിട്ടീഷ് പാവയാണെന്ന് വരെ ഗോത്രനേതാക്കാൾ ആരോപണമുന്നയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ശക്തമായി ആക്രമണം നടത്തി തൊട്ടടുത്ത മാസം തന്നെ അദ്ദേഹം കന്ദഹാർ പിടിച്ചടക്കി.
ഇതോടെ അയൂബ് ഖാൻ രാജ്യത്തു നിന്നും പലായനം ചെയ്തു.
കന്ദഹാർ പിടിച്ചടക്കിയതിനൊപ്പം അമീർ അബ്ദ് അൽ റഹ്മാന്റെ മറ്റൊരു സൈന്യം ഹെറാത്തും പിടിച്ചടക്കിയിരുന്നു.
വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ മായ്മാത , 1884-ൽ അബ്ദുറഹ്മാൻ ഖാൻ പിടിച്ചടക്കി.
വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ വിമതനായി മാറിയ തന്റെ ബന്ധുവും ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന മുഹമ്മദ് ഇഷാഖ് ഖാനെ, 1888-ൽ പരാജയപ്പെടുത്തി നിയന്ത്രണം തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഘൽജികൾക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ
1880-കളിൽ ഘൽജികളുടെ കലാപങ്ങളും അമീറിന് നേരിടേണ്ടി വന്നു.
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണയോടെ അധികാരത്തിൽ വന്നതും അവരോട് വിധേയത്വം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത അമീർ അബ്ദുർറഹ്മാനെ ഘൽജികൾ അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല.
പകരം ഷേർ അലിയുടെ പുത്രനായ മുഹമ്മദ് യാക്കൂബ് ഖാനെ അമീർ ആയിക്കാണുന്നതിലായിരുന്നു ഘൽജികൾ താല്പര്യപ്പെട്ടിരുന്നത്.
മുഷ്ക് ഇ ആലം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ദിൻ മുഹമ്മദ് എന്ന ഒരു മുല്ല ആയിരുന്നു ഘൽജികളുടെ നേതാവ്.
കടുത്ത ബ്രിട്ടീഷ് വിരോധിയായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം, ഗസ്നിയിലായിരുന്നു വസിച്ചിരുന്നത്.
1886-ൽ ദിൻ മുഹമ്മദ് മരണമടഞ്ഞെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ അബ്ദ് അൽ കരിം അന്ദാർ, അബ്ദുറഹ്മാനെതിരെയുള്ള ഘൽജികളുടെ കലാപത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
1886-ലും 1887-ലും ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ വൻ നാശനഷ്ടങ്ങളിൽ കലാശിച്ചിരുന്നു.
വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കിയ ശേഷം, അമീറിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പഷ്തൂണുകൾ ഹിന്ദുകുഷിന്റെ തെക്കുനിന്നും വടക്കുഭാഗത്തേക്ക് കുടിയേറാനാരംഭിച്ചു.
ഇങ്ങനെ കുടിയേറിയവരിൽ കൂടുതലും ഘൽജികളായിരുന്നു.
ഇതുമൂലം ഹിന്ദുകുഷിന് തെക്കുഭാഗത്തെ ഘൽജികളുടെ കലാപം നിയന്ത്രിക്കാനും അതേ സമയം വടക്ക് ഉസ്ബെക്കുകൾക്കും താജിക്കുകൾക്കുമിടയിൽ അമീറിന് സ്വാധീനമുള്ള പഷ്തൂൺ വിഭാഗങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സാധിച്ചു.
ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ
വിവിധ പ്ഷ്തൂൺ വംശനേതാക്കളിൽ നിന്നും, തന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രനായി ഒരു ഭരണകൂടം കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അബ്ദുർറഹ്മാൻ നേരിട്ട മറ്റു പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ.
ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിരുന്ന ധനസഹായം ഒരു സ്ഥിരം സൈന്യത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കാനായി അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാൻ ഉപയോഗിച്ചു.
തന്റെ വംശമായ പഷ്തൂണുകളടക്കമുള്ള എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളേയും നികുതി നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാക്കി.
ഒരു ഉപദേശകസമിതിയും മന്ത്രിസഭക്ക് സമാനമായുള്ള ഒരു ഉന്നതസമിതിയും രൂപീകരിച്ചെങ്കിലും ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ അധികാരവും അമീറിന്റെ കൈയിൽത്തനെയായിരുന്നു.
തന്റെ മുൻ‌ഗാമികൾ ചെയ്തതുപോലെ പ്രവിശ്യ്യകൾ മക്കളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ സാമന്തരാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ വർത്തിക്കാൻ അബ്ദുർറഹ്മാൻ അനുവദിച്ചില്ല.
മറിച്ച് പ്രവിശ്യാഭരണാധികാരികൾ മിക്കവരും സൈനികരായിരുന്നു.
പൊതുവേ, പ്രസ്തുതപ്രവിശ്യ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകിയ സൈന്യാധിപരെത്തന്നെയാണ് ഇതിനായി നിയോഗിച്ചിരുന്നത്.
ഇങ്ങനെ സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങളെ അധികാരത്തിൽ കൈ കടത്തുന്നതിൽ നിന്നും നിയന്ത്രിച്ചു.
എങ്കിലും തന്റെ മുഹമ്മദ്സായ് കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക്, അവരുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി, സ്ഥിരം ധനസഹായം അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ അനുവദിച്ചു പോന്നു.
മതത്തിന്റെ ഫലപ്രദമായ ഉപയോഗം
ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായുള്ള സഖ്യത്തോടെയാണ് അധികരത്തിലേത്തിയതെങ്കിലും ഒരു പഷ്തൂൺ ആയിരുന്ന അബ്ദുർറഹ്മാൻ, തന്റെ മുൻ‌ഗാമികളെപ്പോലെ പഷ്തൂണുകളുടെ ദേശത്തേക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കടന്നുകയറ്റം അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെയും വടക്കുനിന്നുള്ള റഷ്യക്കാർക്കെതിരെയുമുള്ള തന്റെ പോരാട്ടത്തിനെ ഒരു ജിഹാദ് പരിവേഷം അദ്ദേഹം നൽകി.
രാജ്യത്ത് നേരത്തേ നിലനിന്നിരുന്ന വിവിധ ഇസ്ലാമിക അനുഷ്ഠാനരീതികളെയെല്ലാം മാറ്റി ഏകീകൃത ഇസ്ലാമിക നിയമമായ ശരി അത്ത് നടപ്പിലാക്കി.
ഇത് വിവിധ ഗോത്രനിയമങ്ങളെ അസാധുവാക്കി.
ശരി അത്ത് നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള ന്യായാധിപരേയും സർക്കാർ തന്നെ നിയമിച്ചു എന്നതിനാൽ വിവിധ മതനേതാക്കളുടെ അധികാരത്തിന് തടയിടാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു.
അങ്ങനെ തന്റെ സ്ഥാനത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്നതിനും രാജ്യത്തിനകത്തുള്ള വിവിധ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും ഇസ്ലാം മതത്തെ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ചു.
മുല്ലമാർക്ക് വേണ്ടി ഒരു പരീക്ഷ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ഇതിൽ വിജയിക്കുന്നവർക്ക് രാജകീയബിരുദം നൽകുകയും ചെയ്തു.
വിജയികൾക്ക് സർക്കാർ ശമ്പളം നൽകിയിരുന്നു എന്നതിനു പുറമേ അവർക്ക് വെളുത്ത തലപ്പാവ് ധരിക്കാനും അനുവാദം നൽകി.
പരീക്ഷ ജയിക്കാത്ത മുല്ലമാരാകട്ടെ, നിറങ്ങളുള്ള തലപ്പാവ് ധരിക്കണമായിരുന്നു .
മതകാര്യങ്ങളിൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കുന്നതിന്, കാബൂളിൽ ഒരു മദ്രസ സ്ഥാപിച്ചു.
രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളും ലഘുലേഖകളും ഇവിടെ നിന്നും പുറത്തിറക്കി.
ജനങ്ങൾ ഇസ്ലാമികരീതിയിൽത്തന്നെ ചരിക്കുന്നു എന്നുറപ്പുവരുത്താൻ പ്രത്യേക മതകാര്യ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും നിയമിച്ചിരുന്നു.
അമീറിന്റെ ഇത്തരം പരിഷ്കരണനടപടികൾ മൂലം പാരമ്പര്യമതനേതാക്കളുടെ സ്ഥാനത്തിന് ഇടിവ് സംഭവിച്ചെങ്കിലും മൊത്തത്തിൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ഇസ്ലാം മതം വളർച്ച പ്രാപിച്ചു.
ഭീകരഭരണം
പൊതുവേ അമീർ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാന്റെ ഭരണം ഭീകരമായിരുന്നു എന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ ജനകീയകലാപങ്ങൾ, വൻ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുകളുണ്ടാക്കിയ അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ കലാശിച്ചു.
അമീറിന്റെ സ്വന്തം വാക്കുകളനുസരിച്ച് 1894-ഓടെ ഏതാണ്ട് 1,20,000 പ്രജകളുടെ മരണത്തിന് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയായിരുന്നു .
1880-കളിൽ ജലാലാബാദിനടുത്തുള്ള ഒരു പഷ്തൂൺ വിഭാഗക്കാരായിരുന്ന ഷിൻ‌വാരികളെ നിരവധി യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ അമീർ തോൽപ്പിച്ചു.
ഷിൻ‌വാരികൾ തുടർന്നൊരു കലാപത്തിന് മുതിരാതിരിക്കുന്നതിന് മരണമടഞ്ഞവരുടെയെല്ലാം തലകൾ അടുക്കി ഗോപുരങ്ങൾ തീർത്തുവച്ചു.
മദ്ധ്യ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ഹസാരകളെ 1893-ൽ ഭീകരമായ സൈനികനടപടികളിലൂടെ തന്റെ ഭരണത്തിനു കീഴിലാക്കി.
ഇക്കാലത്തെ പഷ്തൂണുകളെ ക്രൂരതമൂലം ഇന്നും ഈ രണ്ടു ജനവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ ശത്രുത വച്ചുപുലർത്തുന്നു.
1895/96 കാലത്ത് കാഫിറിസ്താനിലെ കാഫിറുകളെ അമീർ തന്റെ കീഴിലാക്കി.
കാഫിറുകളെ ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും പ്രദേശത്തിനെ നൂറിസ്താൻ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിനിർണയം
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കും കിഴക്കുമുള്ള അതിർത്തിനിർണയക്കരാറുകൾ അബ്ദുർ‌റഹ്മാന്റെ ഭരണകാലത്താണ് നിലവിൽ വന്നത്.
1884-മുതൽ റഷ്യക്കാർ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തിക്കപ്പുറത്ത് ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചെടുത്തിരുന്നു.
അഫ്ഗാനിസ്താനിലേക്ക് റഷ്യക്കാരുടെ വരവിനെ ചെറുക്കുന്നതിന് ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ സൈനികനടപടികൾക്കായാണ് ഹെറാത്തിലെ തിമൂറി സ്മാരകമായ മൂസല്ല സമുച്ചയം തകർത്തത്.
ഹെറാത്തിനും മാർവിനും ഇടയിലുള്ള പഞ്ച്ദീഹിൽ റഷ്യക്കാരെ നേരിടാനായി ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം തയ്യാറായിരുന്നെങ്കിലും ഒരു പോരാട്ടത്തിനു മുതിരാതെ റഷ്യക്കാർ പിന്മാറുകയായിരുന്നു.
1887-ലെ ഒരു ഉടമ്പടിപ്രകാരം പഞ്ച്ദീഹിനെ റഷ്യൻ നിയന്ത്രണത്തിലായി ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നൽകുകയും ഇന്നത്തെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ അതിർത്തിയെ ഇരുകൂട്ടരും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
1895-ൽ അമു ദര്യ നദിയെ രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തിയായി, പാമിർ ഉടമ്പടിയിലൂടെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ഇതിനോടൊപ്പം നദിക്ക് തെക്ക് റഷ്യക്കാർ പിടിച്ചെടുത്തിരുന്ന ദർവാസ് , അഫ്ഗാനിസ്താന് വിട്ടുകൊടുക്കുകയും പകരം നദിക്ക് വടക്കുള്ള ഷുഗ്നാൻ , റഷ്യക്കാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വിടുകയും ചെയ്തു.
ഡ്യൂറണ്ട് രേഖ
1893-ൽ അമീർ അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാനും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ അക്കാലത്തെ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന സർ ഹെന്രി മോർട്ടൈമർ ഡ്യൂറണ്ടും തമ്മിൽ ഒപ്പുവച്ച ഡ്യൂറണ്ട് രേഖ കരാർ പ്രകാരം അഫ്ഗാനിസ്താനും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു.
ഡ്യൂറണ്ട് രേഖ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ അതിർത്തി വിവിധ പഷ്തൂൺ വിഭാഗങ്ങളുടെ ആവാസമേഖലകളെ രണ്ടായി വിഭജിച്ചെങ്കിലും പഷ്തൂൺ ആവാസമേഖലയിലേക്ക് മുന്നേറി വന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യത്തിന് ഒരു പരമാവധി അതിർത്തി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ഈ രേഖയുടെ കാര്യത്തിൽ അമീർ അബ്ദുർറഹ്മാൻ സംതൃപ്തനായിരുന്നു.
കുടുംബം അമീർ അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാൻ - 1897-ലെ ചിത്രം
അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാന്, അഞ്ച് ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു.
ഇതിൽ ഒരു ഭാര്യയിൽ രണ്ടു പുത്രന്മാരായിരുന്നു ഹബീബുള്ളയും നാസറുള്ളയും .
മൂത്തയാളായ ഹബീബുള്ള, 1872-ൽ സമർഖണ്ഡിൽ വച്ചാണ് ജനിച്ചത്.
ഇദ്ദേഹം അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാന്റെ കാലശേഷം രാജ്യത്തിന്റെ അമീർ ആയിരുന്നു.
രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ നാസറുള്ള, 1874-ലാണ് ജനിച്ചത്.
1895-ൽ ആ സമയത്ത് അസുഖബാധിതനായിരുന്ന തന്റെ പിതാവിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് നാസറുള്ള ബ്രിട്ടണിലേക്ക് പോയിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ മുഖാന്തരമല്ലാതെ, ലണ്ടനുമായി നേരിട്ട് നയതന്ത്രബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമം.
എങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് നേതൃത്വം ഈ ആവശ്യം നിരാകരിച്ചു.
നാസറുള്ളായുടെ ലണ്ടൻ സന്ദർശനത്തിന്റെ പരാജയം, ബ്രിട്ടീഷുകാരും അഫ്ഗാനിസ്താനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വിടവ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു എന്നു മാത്രമല്ല 1897-ൽ ഡ്യൂറണ്ട് രേഖക്ക് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂൺ വിഭാഗങ്ങളുടെ കലാപത്തിനും കാരണമായി.
അന്ത്യം അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാന്റെ ശവകുടീരം
1901 ഒക്ടോബർ 1-ന് അമീർ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാൻ മരണമടഞ്ഞു.
കാബൂൾ നദിയുടെ ഇടത്തേ കരയിൽ ആർഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന രാജകൊട്ടാരത്തിന്റെ എതിർവശത്താണ് ഇദ്ദേഹത്തെ അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പുത്രൻ, ഹബീബുള്ളായാണ് ഇവിടത്തെ ശവകുടീരത്തിന്റെ പണി പൂർത്തിയാക്കിയത്.
കാബൂൾ നഗരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സാർനെഗർ പാർക്കിൽ ഈ ശവകുടീരം നിലനിൽക്കുന്നു.
1879-ൽ ബാല ഹിസാർ തകർത്ത അതേ സ്ഥലത്താണ് ഈ പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണത്തിന് 2 ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം, അതായത് 1901 ഒക്ടോബർ 3-ന് ഹബീബുള്ള, അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ അമീർ ആയി അധികാരമേറ്റു.
, ഖ.
ചേംബേർഴ്സ് ബയോഗ്രഫിക്കൽ ഡിക്ഷ്ണറി അനുസരിച്ച് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം 1830-ലാണ് ഗ.
ഗുലാം ഹൈദർ, പിൽക്കാലത്ത് അഫ്ഗാൻ സേനയുടെ സർവസൈന്യാധിപനായിരുന്നു.
1888-ൽ മുഹമ്മദ് അയൂബ് ഖാൻ ഇന്ത്യയിലെത്തി സ്ഥിരതാമസമാക്കി.
തന്റെ കുടുംബത്തിലെ മറ്റു പലരേയും പോലെ 1914-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ആശ്രിതനായിരിക്കേ ലാഹോറിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹവും മരിച്ചത് ങ.
Period of internal imperialism .
അവലംബം http://afghanland.com/history/abdulrahman.html Archived 2012-02-12 at the Wayback Machine .
http://www.afghan-web.com/bios/yest/abdur.html Archived 2011-12-31 at the Wayback Machine .
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അബ്ദുർ റഹ്മാൻ, അമീർ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
അബ്ദുൽ അസീസ് നാസിർ അൽഉബൈദാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Abdul_azeez_nasir_Alubaidan
ഖത്തരി സംഗീതസംവിധായകനായിരിന്നു അബ്ദുൽ അസീസ് നാസിർ അൽഉബൈദാൻ .
1996-ൽ ഖത്തർ ദേശീയഗാനത്തിന് സംഗീതം നൽകിയത്  ഉബൈദാനായിരുന്നു.
നിരവധി ഗാനങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം സംഗീതം നൽകി.
അബ്ദുൽ അസീസ് സംഗീതം നൽകിയതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തം അബ്ദുല്ലാ അബ്ദുൽ കരീം അൽഇമാദി രചിച്ച് മുഹമ്മദ് അൽസാഇ ശബ്ദം നൽകിയ അല്ലാഹു യാ അംരി ഖത്തർ എന്ന ഗാനമാണ് .
നിരവധി അറബ് പുരസ്‌കാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പുരസ്കാരങ്ങൾ സംഗീതമേഖലയിലെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് (2006) അവലംബം ↑ http://www.mathrubhumi.com/nri/gulf/qatar/malayalam/article-malayalam-news-1.1222759%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D
അബ്ദുൽ കരീം ഖതീബ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Abdelkrim_Al_Khatib
മൊറോക്കോയിലെ ഇസ്ലാമിക പ്രസ്ഥാനമായ ജസ്റ്റിസ് ആൻറ് ഡവലപ്മെൻറ് പാർട്ടി സ്ഥാപകനും സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പോരാളിയുമായിരുന്നു ഡോ. അബ്ദുൽ കരീം അൽഖത്വീബ് .
2008 സെപ്റ്റംബർ27ന് (റമദാൻ27) 87-ം വയസിൽ മൊറോക്കൻ തലസ്ഥാനമായ റബാത്വിലായിരുന്നു അന്ത്യം.
ജനനം, പഠനം
1921 മാർച്ച് രണ്ടിന് അൽജദീദ: പട്ടണത്തിൽ വിവർത്തകനായ ഉമർ അൽഖത്വീബിൻറെയും മർയം അൽകബ്ബാസ്വിൻറെയും മകനായി ജനിച്ച അബ്ദുൽ കരീം ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ സാമൂഹ്യരംഗത്ത് സജീവമായി.
19-ം വയസിൽ സ്കൗട്ട് കൂട്ടായ്മക്ക് രൂപം നൽകി.
അൾജിയേഴ്സിൽ നാല് വർഷം കൊണ്ട് മെഡിസിൻ പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം സിർബോനിലെ മെഡിക്കൽ കോളജിലേക്ക് മാറി.
1951ൽ പാരീസിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹം മൊറോക്കോയിലെ ആദ്യത്തെ സർജനായി മാറി.
പ്രവർത്തനരംഗം
1952ൽ അധിനിവേശശക്തികളുടെ നിഷ്ഠൂരകൃത്യങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയായ ഡോ.ഖതീബ് ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരരംഗത്ത് ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു.
ആക്രമണങ്ങളിൽ പരിക്കേൽക്കുന്ന നാട്ടുകാർക്ക് പള്ളിയിൽ സജ്ജീകരിച്ച താൽകാലിക ആശുപത്രിയിൽ അദ്ദേഹം ചികിത്സ നൽകി.
ദേശീയ പോരാളികൾക്ക് വേണ്ടി പണംപിരിച്ച അദ്ദേഹം സമാനചിന്താഗതിക്കാരുമായി ചേർന്ന് വിമോചന സൈന്യത്തിന് രൂപം നൽകി.
അധിനിവേശശക്തികളെ തുരത്താൻ സായുധപോരാട്ടം മാത്രമാണ് പോംവഴിയെന്ന കണക്കുകൂട്ടലിൽ നിന്നാണ് തത് വാൻ സമിതി യെന്ന പേരിൽ സേന രൂപവത്കരിച്ചത്.
ഇത് അധിനിവേശവിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിൽ വഴിത്തിരിവായി.
ഐക്യരാഷ്ട്രം എന്ന ലക് ഷ്യത്തോടെ അൽജീരിയയിലെ അധിനിവേശവിരുദ്ധ പോരാളികളുമായി യോജിച്ച പ്രവർത്തനം കാഴ്ചവെച്ചെങ്കിലും സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇരുരാജ്യങ്ങളിലും മേൽക്കൈ നേടിയവർ പ്രാദേശികദേശീയതയിൽ ഊന്നിയത് ലക്‌ഷ്യം അസാധ്യമാക്കി.
ജനാധിപത്യപോരാട്ടം
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം രാജ്യത്ത് രാഷ്ട്രീയവൈവിധ്യം നിലനിൽക്കണമെന്നായിരുന്നു അബ്ദുൽ കരീമിൻറെ നിലപാട്.
1957ൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച പോപുലർ മൂവ്മെൻറ് ആ ദിശയിലുള്ള പരീക്ഷണമായിരുന്നു.
1063ൽ മൊറോക്കൻ ചരിത്രത്തിലെ പ്രഥമ പാർലമെൻറിൽ സ്പീക്കർ പദവി അലങ്കരിച്ച ഖതീബ് ആഫ്രിക്കൻ കാര്യം, ആരോഗ്യ വകുപ്പുകളിൽ മന്ത്രിയായിരുന്നു.
`65 ജൂൺ ഏഴ് വരെ സ്പീക്കർ പദവിയിൽ തുടർന്നു.
എന്നാൽ 1965ൽ മൊറോക്കോയിൽ പാർലമെൻറ് പിരിച്ചുവിട്ട് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തൻറെ പിന്തുണയുള്ള സർക്കാരിൻറെ ഈ സ്വേച്ഛാധിപത്യ നടപടിക്കെതിരെ സമരം പ്രഖ്യാപിച്ച അദ്ദേഹം പോപുലർ ഡെമോക്രാറ്റിക് കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനൽ മൂവ്മെൻറിന് രൂപംനൽകി.
തുടർന്ന് പ്രഹസനമെന്നോണം നടന്ന നിരവധി തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പാർട്ടി ബഹിഷ്കരിച്ചു.
ഇസ്ലാമികലോകത്തിൻറെ നീറുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് കണ്ണോടിച്ച ഡോ.ഖതീബ് ഫലസ്തീൻ, അഫ്ഗാൻ , ബോസ്നിയ തുടങ്ങിയ നാടുകളിലെ അധിനിവേശവിരുദ്ധസമരങ്ങൾക്ക് ആളും അർത്ഥവും നൽകി സഹായിച്ചു.