smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
, Lonely Planet Publications, ISBN 978-1-74104-293-1 ↑ ↑ ↑ https://irdb.nii.ac.jp/en/01249/0002908121 QALEH KURD CAVE: A MIDDLE PALEOLITHIC SITE ON THE WESTERN BORDERS OF THE IRANIAN CENTRAL PLATEAU ↑ Lambton Hillenbrand 2002 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFLambtonHillenbrand2002 ( help ) ↑ Badiyi 2020 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFBadiyi2020 ( help ) ↑ ↑ Lambton Hillenbrand 2002 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFLambtonHillenbrand2002 ( help ) ↑ ↑ ↑ ↑
ഖാൻ ജഹൻ അലി
ഒരു മുസ്ലീം സൂഫി സന്യാസിയും ഇപ്പോഴത്തെ ബംഗ്ലാദേശിലുള്ള ബഗേർഹാട് പ്രദേശത്തെ ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്നു ഖാൻ ജഹൻ അലി ( ഉസ്ബെക് ഭാഷ:ജഹനോലി ഖാൻ) ( ബംഗാളി : খান জাহন আলি) (മരണം: 1459 ഒക്ടോബർ 25).
ഇദ്ദേഹം ഉല്ലൂഖാൻ , ഖാൻ-ഇ-അസം എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. 'ഖാൻ-ഇ-അസം' എന്ന ഔദ്യോഗിക ബഹുമതി സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇദ്ദേഹം ബംഗാൾ സുൽത്താനായിരുന്ന നസീറുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഷായുടെ (1437– 1459) ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ ഒരാളായിരുന്നുവെന്നാണ്. 'ഉല്ലൂഘ് ഖാൻ' എന്ന പേരിലെ ആദ്യപദമായ 'ഉല്ലൂഘ്' എന്നത് ഉസ്ബെക് ഭാഷയിലെ പദമാണ്.
പ്രശസ്തമായ സിക്സ്റ്റി ഡോം മോസ്ക് പണികഴിപ്പിച്ചത് ഖാൻ ജഹൻ അലിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
1398-ൽ തിമൂർ ഡെൽഹി പിടിച്ചെടുത്തപ്പോഴാണ് ഖാൻ ജഹൻ അലി ബംഗാളിലെത്തിയത്.
ഡെൽഹി സുൽത്താനിൽ നിന്നും ബംഗാൾ സുൽത്താനിൽ നിന്നും സുന്ദർബൻസ് പ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണം ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.
സുന്ദർബൻസ് പ്രദേശത്തെ കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് ഇദ്ദേഹം അവിടെ വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചു.
ഖലീഫത്താബാദ് എന്നുപേരായ സ്ഥലം മുതൽ വടക്കൻ നരായിൽ വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഖാൻ ജഹൻ അലിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു.
ഖാൻ ജഹൻ അലിയുടെ ശവകുടീരം ഭരണം
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പത്മ നദിയുടെ ദക്ഷിണ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശങ്ങൾ ( സുന്ദർബൻ ഡെൽറ്റ ) ഭരിച്ചിരുന്നത് ഖാൻ ജഹൻ അലിയായിരുന്നു.
ബഗേർഹാട് ആയിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണ തലസ്ഥാനം.
ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശിലുള്ള ഖുൽന , ഗ്രേറ്റർ ജെസോർ ജില്ലകൾ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്ത് നിരവധി പട്ടണങ്ങൾ, മുസ്ലീം പള്ളികൾ , മദ്രസകൾ , സറായികൾ, റോഡുകൾ, ഹൈവേകൾ, പാലങ്ങൾ എന്നിവ ഇദ്ദേഹം പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ നിർമ്മിതികളെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഇന്നത്തെ ബഗേർഹാട്ടിലുള്ള മോസ്ക് സിറ്റി.
ഖലീഫത്താബാദിലുള്ള (ഇന്നത്തെ ബഗേർഹാട്) പട്ടണങ്ങൾ കൂടാതെ മാറുലി കസബ, പൈഗ്രാം കസ്ബ, ബാരാ കസ്ബ എന്നീ നഗരങ്ങളും ഖാൻ ജഹൻ അലി പണികഴിപ്പിച്ചവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ബഗേർഹാട്ടിൽ നിന്നും ചിറ്റഗോങ്ങിലേക്ക് 32 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു ഹൈവേയുടെ സമന്തസേന മുതൽ ബദ്ഖലി വരെയുള്ള ഭാഗവും ഖുൽന ജില്ലയിലെ ഷുവബാരാ മുതൽ ദൗലത്ത്പൂർ വരെയുള്ള റോഡും ഇദ്ദേഹമാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ബഗേർഹാട്ടിലെ ശത്ഗുംബജ് പള്ളി അഥവാ സിക്സ്റ്റി ഡോം മോസ്ക് (1459-ൽ നിർമ്മിച്ചു),  മസ്ജിദ്കുർ മോസ്ക് എന്നിവ ഖാൻ ജഹൻ അലി പണികഴിപ്പിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട നിർമ്മിതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവകുടീരത്തിനു സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഡോം മാത്രമുള്ള മുസ്ലീം പള്ളിയും പ്രശസ്തമാണ്.
സിക്സ്റ്റി ഡോം മോസ്കിനു പടിഞ്ഞാറു വശത്ത് 460 മീറ്റർ നീളവും 230 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ഒരു കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്.
ഘോരദിഘി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കുളവും ശവകുടീരത്തിനു സമീപമുള്ള ഖഞ്ചാലി ദിഘി എന്ന കുളവും ഖാൻ ജഹൻ തന്നെയാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മിതികൾക്ക് തനതായ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയാണുള്ളത്.
ഖാൻ ജഹന്റെ പേരിൽ ഈ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഖുൽന, ജെസ്സോർ, ബരിസൽ എന്നീ ജില്ലകളിലെ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ ഖാൻ ജഹൻ ശൈലിയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്.
1459 ഒക്ടോബർ 25-ന് ( ഹിജ്റ വർഷം 863, ദുൽഹജ്ജ് 27-ന്) ഖാൻ ജഹൻ അലി അന്തരിച്ചു.
ഖാൻ ജഹൻ പണികഴിപ്പിച്ച ശവകുടീരത്തിൽ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതിക ശരീരം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ബംഗ്ലാദേശിലെ ബഗേർഹാട്ടിലെ മോംഗ്ലയിൽ നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്ന ഒരു വിമാനത്താവളത്തിനു ഖാൻ ജഹൻ അലിയുടെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
ഖാൻ ജഹന്റെ ഭരണ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന ബഗേർഹാട്ടിനെ 1985-ൽ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
ഇതും കാണുക ബഗേർഹാട് ബഗേർഹാട്ടിലെ മോസ്ക് സിറ്റി ഖാൻ ജഹൻ അലി വിമാനത്താവളം അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ Khan Jahan in Banglapedia
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Khan_Ahmad_Khan വടക്കൻ ഇറാന്റെ ഭൂപടം
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ (ഗിലാകി/പേർഷ്യൻ: خان احمد خان), 1538 മുതൽ 1592 വരെയുള്ള കാലത്ത് ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഗിലാനിലെ കാർക്കിയ രാജവംശത്തിലെ അവസാന രാജാവായിരുന്നു.
1591-ൽ, സഫവി ഷാ ഷാ അബ്ബാസ് (r. 1588-1629) ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന് പുരുഷ പിൻഗാമികളില്ല എന്ന കാരണത്താൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ മകൾ യഖാൻ ബീഗത്തെ തന്റെ മകൻ മുഹമ്മദ് ബഖർ മിർസയ്ക്ക് വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
മകളുടെ പ്രായം കണക്കിലെടുത്ത ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ ഈ നിർദ്ദേശത്തോട് വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഇതും മറ്റ് ചില സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങളും ഒത്തുചേർന്ന് 1591-ൽ ഒരു സഫാവി മിന്നലാക്രമണത്തിന് കാരണമായതോടെ, ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാൻ ഓട്ടോമൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്താനുള്ള ഫലശൂന്യമായ ശ്രമങ്ങളോടെ തന്റെ ശിഷ്ട ജീവിതകാലം മുഴുവൻ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലും ബാഗ്ദാദിലുമായി ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
1596-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചതോടെ ഷിയ ഇസ്‌ലാമിന്റെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ നഗരങ്ങളിലൊന്നായ നജാഫിൽ അദ്ദേഹത്തെ അടക്കം ചെയ്തു.
ജീവചരിത്രം ആദ്യ ഭരണം
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ പിതാവ് സോൾത്താൻ-ഹസൻ കിയ 1538-ൽ പ്ലേഗ് ബാധിച്ച് മരിച്ചു.
പിതാവിന്റെ മരണസമയത്ത് ഒരു ശിശു മാത്രമായിരുന്ന ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാൻ, അതിനുശേഷം ബിയാ-പിഷിലെ (കിഴക്കൻ ഗിലാൻ) കാർക്കിയ രാജവംശത്തിന്റെ പുതിയ രാജാവായി കിരീടധാരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
താമസിയാതെ അദ്ദേഹത്തിന് ബിയാ-പാസിൻറെ (പടിഞ്ഞാറൻ ഗിലാൻ) ഭരണവും ലഭിച്ചതോടെ മുഴുവൻ ഗിലാനിന്റെയും ഭരണാധികാരിയായി.
എന്നിരുന്നാലും, ബിയാ-പാസിലെ കാർക്കിയ സൈന്യത്തിന്റെ ക്രൂരതയ്ക്കിരയായ അതിലെ നിവാസികൾ ഒരു അമീറ ഷാരോക്കിനെ ബിയാ-പാസിന്റെ ഭരണാധികാരിയാകാൻ ക്ഷണിച്ചു.
രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് സഫവികൾ ജീവനോടെ ചുട്ടെരിച്ച ബിയാ-പാസിന്റെ മുൻ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന മൊസാഫർ സോൾട്ടന്റെ ഒരു അകന്ന ബന്ധുവായിരുന്നു ഈ അമീറ ഷാരോക്ക്.
കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം (ജനുവരി 1544) അമീറ ഷാരോക്ക് ആദ്യമായി ബിയാ-പാസിൽ എത്തുകയും അവിടെ അദ്ദേഹം സഫാവിദ് ഷാ തഹ്മാസ്പ് I ൻറെ പേരിൽ (r. 1524-1576) നാണയങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഏഴ് വർഷത്തിന് ശേഷം, ക്വിസിൽബാഷ് തലവന്മാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയാതിരുന്ന അമീറ ഷാരോക്കിനെ വധിക്കാൻ ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാൻ തഹ്മാസ്പ് I-നെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
മൊസാഫർ സൊൽത്തൻറെ മകനായ ഒരു സോൾട്ടൻ മഹമൂദിനെ ബിയാ-പാസിന്റെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയായി നിയമിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, സോൾട്ടാൻ മഹമൂദിന് ഭരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ വീണ്ടും രാജസഭയിൽ പരാതിപ്പെട്ടു.
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം താമസിയാതെ ഷിറാസിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ട സോൾട്ടൻ മഹ്മൂദ് അവിടെവച്ച് ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് ഉടൻ വിഷം തീണ്ടി മരിച്ചു.
അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽക്കൂടി ഗിലാനിലെ ഏക ഭരണാധികാരിയായി.
മോശം പെരുമാറ്റങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിച്ച ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാൻ, ഏകദേശം 20 വർഷക്കാലത്തോളം രാജസഭയിൽ ഹാജരാകാതിരിക്കുകയുംകൂടി ചെയ്തതോടെ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ അധികാരം കുറയ്ക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തഹ്മാസ്പ് I , സോൾത്താൻ മഹമൂദിന്റെ ഒരു മകനെും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധുവുമായിരുന്ന ജംഷിദ് ഖാനെ ബിയാ-പാസിന്റെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയായി നിയമിച്ചു.
കൂടാതെ, കുചെസ്ഫഹാനെ അതിന്റെ മുൻ ഭരണാധികാരി അമീറ സാസനു തിരികെ നൽകാനും അദ്ദേഹം ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാനോട് ഉത്തരവിട്ടു.
ബിയാ-പാസിനെ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ സമ്മതിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, കുചെസ്ഫഹാനെ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച അദ്ദേഹം അത് എല്ലായ്പ്പോഴും ബിയാ-പിഷിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.
ഇത് പിന്നീടുള്ള കലാപത്തിൽ കലാശിച്ചു.
തഹ്മാസ്പ് I സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി യുൽഖ്വോലി ബേഗ് സുൽ-ഖദറിന്റെ കീഴിൽ ഒരു ദൂതനെ ഗിലാനിലേക്ക് അയച്ചു.
1567 ജൂണിൽ, ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ സൈന്യാധിപൻ ഷാ മൻസൂർ ലാഹിജി സിയാഹ്-റുദ്ബാറിന് സമീപത്തുവച്ച് അമീറ സാസന് കനത്ത പരാജയം ഏൽപ്പിച്ചു.
ഏതാണ്ട് അതേ സമയം, റാഷ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന യുൽക്കോലി ബേഗ് സുൽ-ഖദർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിരസ്സ് അധികം താമസിയാതെ റാഷ്തിൽ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്ന ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാന്റെ അടുത്തേക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
അപ്പോഴും സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച തഹ്മാസ്പ് I , ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന് തന്റെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളും വിമത പെരുമാറ്റവും വിവരിച്ചുകൊണ്ട് വിമർശനാത്മകമായ കത്ത് അയച്ചുവെങ്കിലും രാജസഭയിൽ ഹാജരാകുകയാണെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തോടെ ക്ഷമിക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
20 വർഷമായി കോടതി സന്ദർശിക്കാത്തതിന് ഒഴികഴിവുകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഖാൻ ഉടൻ തന്നെ ഒരു മറുപടി അയച്ചുവെങ്കിലും രാജസഭ സന്ദർശിക്കാൻ അയാൾ അപ്പോഴും വിസമ്മതിച്ചു.
സോൾട്ടാൻ മഹ്മൂദിനെ വിഷം കൊടുത്ത് കൊന്നതിൻറെ പേരിൽ ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാനോട് നേരത്തേതന്നെ രോഷാകുലനായിരുന്ന തഹ്മാസ്പ് I, സഫാവിഡുകളിൽ നിന്ന് ഗിയാത്ത് അൽ-ദിൻ മൻസൂറിനെ ഒളിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഖാനെ, പിടികൂടുവാൻ ഗിലാനിലേക്ക് നിരവധി ഖിസിൽബാഷ് തലവന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കൂട്ടം സൈനികരെ അയച്ചു.
ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാൻ പെട്ടെന്ന് തന്റെ ആളുകളെ കൂട്ടി യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായെങ്കിലും റാഷ്തിലെ പട്ടാള ഗവർണറായ കിയ റോസ്റ്റമിന്റെ കീഴിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യം തൽസമയം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, പലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനായിത്തീർന്നു.
തടവ്കാലം
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാനെ തിരയുന്നതിനിടയിൽ വസ്തുവകകൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ആളുകളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്ത ഗിലാനിലെ സഫാവിദ് സൈന്യം നിവാസികളിൽ ഭീതി പരത്തിക്കൊണ്ട് അവസാനം ഖാനെ പിടികൂടി അസർബൈജാനിലെ ഖഹ്ഖാഹെ കോട്ടയിൽ തടവിലാക്കി.
അവിടെയുള്ള കാലത്ത് തഹ്മാസ്പിന്റെ തടവിലുള്ള മകൻ ഇസ്മായിലുമായി ഖാൻ സൗഹൃദത്തിലായി.
കോട്ടയിൽ ഒരു കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുമെന്ന് ആശങ്കപ്പെട്ട തഹ്മാസ്പ്, ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാനെ ഫാർസിലെ എസ്താഖറിലുള്ള ഒരു കോട്ടയിലേക്ക് മാറ്റുകയും അവിടെ അദ്ദേഹം 10 വർഷക്കാലം തുടരുകയും ചെയ്തു.
1576-ൽ തഹ്മാസ്പ് മരിച്ചപ്പോൾ, സിംഹാസനത്തിലേക്ക് അവകാശവാദമുന്നയിച്ച ഇസ്മായിലിൻറെ സഹോദരൻ ഹൈദർ മിർസ സഫവിയെ കൊലപ്പെടുത്തിയ ഖിസിൽബാഷ് അനുയായികൾ ഇസ്മായിലിനെ മോചിപ്പിച്ചു.
അതിനുശേഷം അവർ അദ്ദേഹത്തെ പുതിയ ഷായായി കിരീടമണിയിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനാരോഹണത്തിനുശേഷം, ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാനെ മോചിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു, എന്നിരുന്നാലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആളുകൾ അത് നടപ്പിലാക്കിയില്ല.
അടുത്ത വർഷം ഇസ്മായിൽ II വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജ്യേഷ്ഠനും ദുർബലനുമായ മുഹമ്മദ് ഖോദബന്ദ പിൻഗാമിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജ്ഞി ഖൈർ അൽ-നിസാ ബീഗത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ വിട്ടയക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു (ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായിരുന്നു രാജ്ഞി).
അതിനുശേഷം ഖസ്‌വിനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ അദ്ദേഹത്തിന് അവിടെ മുഹമ്മദ് ഖോദബന്ദ തന്റെ സഹോദരിമാരിൽ ഒരാളെ (മറിയം ബീഗം) വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുത്തുകൊണ്ട് ബിയാ-പിഷിന്റെ ഭരണാധികാരിയായി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
രണ്ടാം ഭരണം
ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാന്റെ ഗിലാനിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ്, 15 വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്നതും, ഷിർവാൻ ഗവർണറെപ്പോലും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതുമായ കടുത്ത സംഘട്ടനങ്ങളുടെ ഒരു പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനമായിരുന്നു.
ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാൻ ഗിലാനിൽ എത്തിയപ്പോൾ തന്നെ അദ്ദേഹം ബിയാ-പാസ് ആക്രമിച്ചുവെങ്കിലും അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ജംഷിദ് ഖാൻറെ സൈന്യം അവരെ തോൽപ്പിക്കുകയും തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത് അവരുടെ ശിരസുകൾ കൂട്ടിവച്ച് ഒരു മിനാരം പോലെ കൂട്ടവച്ച് പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
എന്നിരുന്നാലും, ബിയാ-പാസിനെ കീഴടക്കാനുള്ള ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ മോഹങ്ങൾക്ക് ഇത് തടസ്സമായില്ല, എന്നുമാത്രമല്ല അദ്ദേഹം നിരവധി തവണ ബിയാ-പാസിനെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
അനന്തരഫലം
കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലാഹിജാനിലെത്തിയ ഷാ അബ്ബാസ്, അവിടെ ഖാൻ അഹമ്മദ് ഖാന്റെ കൊട്ടാരം പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മെഹ്ദി കോലി ഖാൻ ഷംലുവിനെ ബിയാ-പിഷിന്റെ പുതിയ ഗവർണറായും അലി ബേഗ് സോൾട്ടനെ ബിയാ-പാസിന്റെ ഗവർണറായും നിയമിച്ചു.
മുമ്പ് സഫാവിദ് കൊട്ടാരത്തിലേയ്ക്ക് പലായനം ചെയ്തിരുന്ന ഖാൻ അഹ്മദ് ഖാന്റെ മുൻ വിസിയർ ഖ്വാജെ മസിഹ് ഗിലാനി, ഗിലാൻ അധിനിവേശത്തിൽ ഒരു സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചതിൻറെ പ്രതിഫലമായി അദ്ദേഹത്തിൻ ബിയാ-പിഷിന്റെ റിഷ്-സഫീദ് ("മൂപ്പൻ") എന്ന പദവി ലഭിച്ചു.
അവലംബം 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Kasheff 2001 , പുറങ്ങൾ.
635–642.
sfn error: no target: CITEREFKasheff2001 ( help )
ഖാൻ (അഭിനേതാവ്) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Khan
മലയാള നാടക, ചലച്ചിത്രനടനായിരുന്നു ഖാൻ .
1959 മുതൽ 35 വർഷക്കാലം നാടകവേദിയിൽ ഇദ്ദേഹം നിറഞ്ഞുനിന്നു.
വൈപ്പിൻ സ്വദേശിയാണ് ഖാൻ.
പശ്ചിമ കൊച്ചിയുടെ നാടക മേഖലയിൽ നിന്നാണ് ഖാൻ നാടകരംഗത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
മണവാളൻ ജോസഫ്, എം.ജെ.ആന്റണി, മെഹ്ബൂബ്, തബലിസ്റ്റ് രാജപ്പൻ എന്നിവർ ചേർന്ന് സ്ഥാപിക്ക് ആർട്ടിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പിലായിരുന്നു ഖാൻ ആദ്യം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.
പിന്നീട് കെ.പി.എ.സി.യിൽ പ്രവേശിച്ചു.
അവിടെ നിന്നുമാണ് ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് പ്രവേശിച്ചത്.
ചലച്ചിത്രങ്ങൾ രാരിച്ചൻ എന്ന പൌരൻ മിന്നാമിനുങ്ങ് എന്റെ നീലാകാശം കൂട്ടുകുടുംബം തൂലാഭാരം ഏണിപ്പടികൾ അവലംബം
ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Khan_Abdul_Ghaffar_Khan
ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര നേതാവായിരുന്നു 'അതിർത്തിഗാന്ധി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ .
1890-ൽ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ അഷ്ടനഗർ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു.
മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ പെഷവാറിലെ ഒരു മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി.
1987-ൽ   ഇദ്ദേഹത്തിനു ഭാരതരത്നം പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.
സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത്
1919-ൽ റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ കണ്ടുമുട്ടി.
ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു.
അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം കിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധി കിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനവുമായി അടുത്തു പ്രവർത്തിക്കുകയുണ്ടായി.
പുരസ്കാരങ്ങൾ 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് 1987 -ൽ ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ' ഭാരതരത്ന ' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു.
ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.
(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.)
1988 ജനുവരി 20ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു.
ചിത്രശാല ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അവലംബം
ഖാൻ ബഹാദൂർ ചേക്കുട്ടി സാഹിബ്
1921 മലബാർ ലഹള കാലത്ത് മാപ്പിള കലാപകാരികളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ബ്രിട്ടീഷ് അനുകൂല മുസ്ലിം പ്രമാണിയാണ് ഖാൻ ബഹാദൂർ ചേക്കുട്ടി സാഹിബ്.
കൂരിമണ്ണിൽ വലിയമണ്ണിൽ ചേക്കുട്ടി എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പേര്.
ആനക്കയം ചേക്കുട്ടി സാഹിബ് എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏറനാട്ടിലെ മഞ്ചേരി ആനക്കയം ചേക്കുട്ടി സാഹിബ് ജീവിച്ചിരുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് പോലീസ് സേനയിൽ സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടറായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
സേവന കാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ മാപ്പിളമാരെ വേട്ടയാടുന്നതിൽ ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു.
ഒട്ടേറെ മാപ്പിള പ്രക്ഷോഭകാരികളെ മർദ്ദിക്കുകയും അറസ്റ്റു ചെയ്യുകയും നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
അത്തരത്തിൽ മർദ്ദനമേറ്റ് നാട് കടത്തപ്പെട്ടവരിൽ വാരിയൻ കുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയുടെ പിതാവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർമെന്റ് നിരോധിച്ച ശുഹദായ മൗലൂദ്, പടപ്പാട്ട് , നേർച്ച ആചാരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ വാരിയൻ കുന്നൻ  കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിക്കെതിരെയും ചേക്കുട്ടി ശക്തമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു.
ഹാജിയുടെ നാടുവിടലിന് പിന്നിലെ ചാലകശക്തിയും ഈ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.
പോലീസ് സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടറായി റിട്ടയർ ചെയ്ത ചേക്കുട്ടി സാഹിബിനു സേവന ബഹുമതിയായി ഖാൻ ബഹാദൂർ പട്ടവും അധികാരി സ്ഥാനവും നൽകി ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർമെന്റ് ആദരിച്ചു.
മാപ്പിള പ്രക്ഷോഭകാരികൾക്കെതിരാണെങ്കിലും മതനിഷ്ഠ പാലിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
മദ്രസകളുടെയും പള്ളികളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സംഭാവനകൾ അർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആനക്കയത്തെ അധികാരി ഖാൻ സാഹിബ് ചേക്കു സഹോദരനാണ്
മലബാർ കലാപ നാളുകളിൽ സർക്കാർ - ജന്മി കൂട്ടായ്മയുടെ ഭാഗമായിരുന്നിട്ട് പോലും  ആലി മുസ്ലിയാർക്ക് പുരോഹിത സിദ്ധനാണെന്ന ബഹുമാനം ചേക്കുട്ടി നൽകിയിരുന്നു.
കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സമയത്ത് മുസ്ലിയാരെ സന്ദർശിച്ചു ബ്രിടീഷുകാർക്കെതിരെയുള്ള സായുധ പോരാട്ടം വൻവിപത്തുകൾ ക്ഷണിച്ചു വരുത്തുമെന്നും അതിനാൽ പിന്തിരിയണമെന്നുമുള്ള  ഉപദേശം നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിലും മുസ്ലിയാർ അത് ചെവികൊണ്ടില്ല.
ഏറനാട്ടിലെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധിയായിരുന്ന  ചേക്കുട്ടി, പ്രക്ഷോഭകാരികളെ കുറിച്ചും താവളങ്ങളെ  കുറിച്ചും സൈന്യത്തിന് വിവരങ്ങൾ ചോർത്തി നൽകിയിരുന്നു.
ആഗസ്ററ് 27 ന്   പന്തല്ലൂര് ഔട്ട്പോസ്റ്റിലെ ഹെഡ്കോണ്സ്റ്റബിള് കക്കാടന് ഹൈദ്രോസിനെ വെടിവെച്ചു കൊന്നതിന് ശേഷം വാരിയൻ കുന്നന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മാപ്പിള വിപ്ലവകാരികൾ ആഗസ്റ്റ് മുപ്പതിന് ചേക്കുട്ടി സാഹിബിൻറെ വീട് വളഞ്ഞു, സർക്കാർ അനുകൂലികളുടെ യോഗം അവിടെ നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ഹാജിയെ കണ്ടതും സർക്കിൾ ഇൻസ്‌പെക്ടർ അടക്കമുള്ള പോലീസ് സംഘവും മറ്റ് അധികാരി ജന്മികളും  ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു,  ഒറ്റുകാരനെന്ന കുറ്റം ചാർത്തി വീട് കയറി  ചേക്കുട്ടി സാഹിബിനെ വെട്ടി കൊന്ന പ്രക്ഷോഭകാരികൾ തല അറുത്ത് കുന്തത്തിൽ കോർത്ത് മഞ്ചേരി കവലയിൽ നാട്ടി വെച്ചു.
ഖാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Khaan
ഓവിറാപ്പ്റ്റർ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട തെറാപ്പോഡ വിഭാഗം ദിനോസർ ആണ് ഖാൻ .
ഇവയുടെ ഫോസ്സിൽ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ളത് മംഗോളിയയിൽ നിന്നും ആണ്.
ഏകദേശം 75 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് അന്ത്യ ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലത്ത് ആണ് ഇവ ജീവിച്ചിരുന്നത്.
ഖാൻ എന്ന പേര് വരുന്നത്‌ ഒരു മംഗോളിയൻ വാക്കിൽ നിന്നും ആണ് , അർഥം മംഗോളിയൻ ഭാഷയിൽ പ്രഭു അല്ലെകിൽ ഭരിക്കുന്ന ആൾ എന്നാണ്.
അവലംബം Clark, J. M., Norell, M. A. Barsbold R. (2001) Two new oviraptorids (Theropoda:Oviraptorosauria), upper Cretaceous Djadokhta Formation, Ukhaa Tolgod, Mongolia.
Journal of Vertebrate Paleontology 21 (2): 209-213
ഗജവദന സമ്മോദിത
കുമാര എറ്റേണ്ട്ര തോടിരാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഒരു കൃതിയാണ് ഗജവദന സമ്മോദിത .
ഗജവദന സമ്മോദിത വീര ഗജവല്ലി രമണ മാമവദേവ അനുപല്ലവി
വിജയോല്ലാസ വല്ലീ കടാക്ഷപാത്ര വിജിതകല്പകപല്ലവചരണ ചരണം
അസുരകുല നിബിഡതിമിരഭാരനോ അംബോരുഹജാത സ്തോത്രനാഥ വസുധാതപുര സംരക്ഷണദേവ വാഗ്‌വിലാസ കാർത്തികേയ ഗുഹവര അർത്ഥം അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ടി എം കൃഷ്ണയുടെ ആലാപനം
ഗഗൻയാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gaganyaan
മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ദൌത്യമാണ് ഗഗൻയാൻ .
2020ലും 2021ലും മനുഷ്യരില്ലാത്ത പേടകങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിച്ച ശേഷം 2021 അവസാനത്തോടെ മനുഷ്യരെ ഉൾപ്പെടുത്തി പേടകങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനും ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്‌സ് ലിമിറ്റഡും റഷ്യയുടെ ഫെഡറൽ സ്പേസ് ഏജൻസിയായ റോസ്കോസ്മോസ് സ്റ്റെയ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ ഫോർ സ്പേസ് ആക്ടിവിറ്റീസും ഒരുമിച്ചാണ് ഗഗൻയാൻ പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുക.
മനുഷ്യരെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള യാത്രയ്ക്കു മുന്നോടിയായി പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ 2020 ഡിസംബറിലും 2021 ജൂലൈയിലും ആളില്ലാത്ത പേടകമയച്ച്, തുടർന്ന് 2021 ഡിസംബറിൽ മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിക്കുന്നത് ലക്ഷ്യമിട്ട ദൗത്യമായിരുന്നു, എന്നാൽ ഇത് 2024 വരെ നീളുമെന്നാണ് ഇപ്പോൾ (2022 പ്രകാരം) പറയുന്നത്.
ജിഎസ്എൽവി മാർക്ക് III റോക്കറ്റിലാണ് യാത്രികരെ എത്തിക്കുന്നത്.
ഏഴ് ദിവസം ബഹിരാകാശത്ത് യാത്രികർ തങ്ങും.
ദൗത്യം വിജയകരമായാൽ ബഹിരാകാശത്ത് മനുഷ്യനെ എത്തിക്കുന്ന നാലാമത്തെ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറും .
അമേരിക്ക , ചൈന , റഷ്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ മുൻപേ തന്നെ ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മലയാളിയായ ഡോ. എസ്. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ നായർക്കാണ് ദൗത്യത്തിന്റെ മുഖ്യ ചുമതല.
ചരിത്രം gaganyan mission
ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാര പേടക പദ്ധതിയാണ് ഗഗൻയാൻ.
2014ലാണ് പദ്ധതിക്കു തുടക്കമിട്ടത്.
2018ൽ കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ പദ്ധതിക്ക് അംഗീകാരം നൽകി.
ജിഎസ്എൽവി മാർക്ക് -3 റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് 2021 ഡിസംബറിൽ വിക്ഷേപിക്കാനാണു ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്.
ഭാവിയിൽ ഇന്ത്യൻ സഞ്ചാരികൾക്ക് തങ്ങാൻ ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രം കൂടി ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണ് പദ്ധതി.
10,000 കോടി indian രൂപയാണ് പദ്ധതിക്ക് ചെലവു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
ഗുരുത്വാകർഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരീക്ഷണങ്ങളാണ് സംഘം പ്രധാനമായി നടത്തുക.
ഗഗൻയാൻ പേടകത്തിന്റെ ഭാരം 3735 കിലോയായിരിക്കും.
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 400 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിലാണ് പേടകം ഭ്രമണം ചെയ്യുക.
പേടകം നിർമിക്കുന്നത് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡിലാണ്.
പേടകത്തിനുള്ളിലെ സാങ്കേതികസൗകര്യങ്ങളൊരുക്കുന്നത് ഡിഫെൻസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡവലപ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ ആണ്.
ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്ററിൽ നിന്നുള്ള ജിഎസ്എൽവി മാർക്ക് 3 റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണത്തിന്റെ 16–ാം മിനിറ്റിൽ പേടകത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കും.
7 ദിവസത്തിനുശേഷം ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലാണ് പേടകം തിരിച്ചിറക്കുക.
പേടകത്തിലെ സർവീസ് മൊഡ്യൂളും സോളാർ പാനലുകളും തിരിച്ചിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് വേർപെടുത്തും.
പാരച്യൂട്ട് ഉപയോഗിച്ച് വേഗം കുറച്ചാണ് പേടകം തിരിച്ചിറക്കുക.
ഭാവിയിൽ ഇന്ത്യൻ സഞ്ചാരികൾക്ക് തങ്ങാനായി ബഹിരാകാശ നിലയം കൂടി ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണ് ഗഗൻയാൻ.
ഇതു കൂടി മുന്നിൽ കണ്ട് ബെംഗളൂരുവിൽ യാത്രികരുടെ പരിശീലനത്തിനായി ഹ്യൂമൻ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്റർ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗഗൻയാൻ യാത്രികർക്കായി പ്രത്യേകം തയാറാക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഇഡ്ഡലിയും സാമ്പാറും വരെ ഉൾപ്പെടുത്തും.
ഡിആർഡിഒയുടെ കീഴിലുള്ള മൈസൂരിലെ ഡിഫൻസ് ഫുഡ് റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയാണ് മെനു തയാറാക്കുന്നത്.
ഇഡ്ഡലി, സാമ്പാർ, ഉപ്പുമാവ്, പുലാവ്, എഗ്ഗ് റോൾ, ഹൽവ എന്നിവയൊക്കെയുണ്ടാകും.
വെള്ളവും ജ്യൂസും കൊണ്ടുപോകാൻ പ്രത്യേകം പാക്കിങ്ങുകളുണ്ടാകും.
സഞ്ചാരികൾ വ്യോമനോട്ട്  എന്നാണ് അറിയപ്പെടുക.
വ്യോം എന്നത്  സംസ്‌കൃത  വാക്കാണ്.
ഇതുവരെ 2 പരീക്ഷണങ്ങളാണ് ഗഗൻയാന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയത്.
റീ എൻട്രി പരീക്ഷണം 2014 ഡിസംബർ 18നായിരുന്നു.
പേടകത്തിന്റെ ആദ്യരൂപം വിജയകരമായി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ തിരിച്ചിറക്കി.
2018 ജൂലൈ 5ന് ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിൽ 4 മിനിറ്റ് നീളുന്ന പാഡ് അബോർട്ട് ടെസ്റ്റും വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി.
ഗഗൻയാൻ ദൗത്യത്തിലേറി ബഹിരാകാശത്ത് പുതിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രമെഴുതാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഗ്രൂപ്പ് ക്യാപ്റ്റൻമാരായ പാലക്കാട് നെന്മാറ സ്വദേശി പ്രശാന്ത് ബി. നായർ, അജിത് കൃഷ്ണൻ, അംഗത്പ്രതാപ്, കമാൻഡർ ശുഭാംശു ശുക്ല എന്നിവർ.
വ്യോമസേനയിൽ നിന്നു കഠിനമായ ഘട്ടങ്ങൾ പിന്നിട്ടു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട 4 പേർ റഷ്യയിലാണ് പരിശീലനം നടത്തുന്നത്.
ആദ്യഘട്ടപരിശീലനം പൂർത്തിയായെങ്കിലും അതിനിടെ കോവിഡ് ലോക് ഡൗണിനെത്തുടർന്ന് പരിശീലനം നിർത്തിവച്ചിരുന്നു.
മോസ്കോയിൽ റഷ്യൻ ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രമായ റോസ്കോസ്മോസിനു കീഴിൽ 2019 ഫെബ്രുവരി 10നാണു സംഘം ഒരു വർഷ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത്.
കോവിഡ് മൂലം ഏപ്രിൽ, മേയ് മാസങ്ങളിൽ പരിശീലനം മുടങ്ങിയിരുന്നു.
പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കുന്ന 4 പേരിൽ നിന്ന് 3 പേരാണ് ഗഗൻയാനിൽ ബഹിരാകാശത്തെത്തുക.
3 പേരെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ശേഷിയുണ്ടെങ്കിലും ആദ്യ വിക്ഷേപണത്തിൽ ഒരാൾ മാത്രമേയുണ്ടാകൂ എന്നും സൂചനകളുണ്ട്.
നേതൃത്വം നൽകുന്ന മലയാളി ശാസ്ത്രജ്ഞർ
കോട്ടയം കോതനല്ലൂർ സ്വദേശിയായ ഡോ. എസ്. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ നായർ ആണ് ഹ്യുമൻ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്റർ ഫൗണ്ടർ ഡയറക്ടർ.
റഷ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സഹകരണമുൾപ്പെടെ കാര്യങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് അദ്ദേഹമാണ്.
തിരുവനന്തപുരം വിക്രം സാരാഭായി സ്പേസ് സെന്ററിൽ (വിഎസ്എസ്‍സി) അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്പേസ് ട്രാൻസ്പോർട്ടേഷൻ പ്രോഗ്രാം ഡയറക്ടറായിരുന്നു ഡോ. ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ നായർ.
ബഹിരാകാശപേടകം അപകടത്തിൽ പെട്ടാൽ യാത്രികരെ രക്ഷിക്കുന്ന ‘ക്രൂ എസ്കേപ് സിസ്റ്റം’ (2018) വിജയകരമാക്കിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ്.
ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യ സ്വന്തമാക്കുന്ന നാലാമത്തെ രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ.
ഗഗൻയാൻ പ്രൊജക്ട് ഡയറക്ടർ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് മറ്റൊരു മലയാളിയായ ആർ.ഹട്ടൻ ആണ്.
വിഎസ്എസ്‍സിയിൽ പിഎസ്എൽവി പ്രോജക്ട് ഡയറക്ടറായിരുന്ന ഹട്ടൻ നേരത്തെ ഡപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ സ്ഥാനങ്ങളും വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആലപ്പുഴ സ്വദേശിയാണ്.
ഷെഡ്യൂൾ യാത്രാ വിവരം വിഭാഗം മാസം വർഷം യാത്രികർ പരീക്ഷണയാത്ര 1 2020 - ഡിസംബർ ഇല്ല പരീക്ഷണയാത്ര 2 2021 - ജൂലൈ ഇല്ല യഥാർത്ഥ ദൗത്യം ഒക്ടോബർ 21 3 അവലംബം
ഗങ്ങ്ടോക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gangtok ഗങ്ങ്ടോക്ക് ഗങ്ങ്ടോക്ക് 27°20′N 88°37′E ﻿ / ﻿ 27.33°N 88.62°E ﻿ / 27.33; 88.62 ഭൂമിശാസ്ത്ര പ്രാധാന്യം മഹാനഗരം രാജ്യം ഇന്ത്യ സംസ്ഥാനം സിക്കിം ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ കോർപ്പറേഷൻ മെയർ ദിനേഷ് ശർമ്മ വിസ്തീർണ്ണം 25 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ജനസംഖ്യ 29162 ജനസാന്ദ്രത 2000/ ച.
മീ കോഡുകൾ • തപാൽ • ടെലിഫോൺ 737101 +91-03592 സമയമേഖല UTC +5:30 പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ
സിക്കിം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ്‌ ഗങ്ങ്ടോക്ക് ( pronunciation ⓘ നേപ്പാളി , ഹിന്ദി :गंगटोक ).
സിക്കിമിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണിത്.
1840-ൽ എഞ്ചേയ് ബുദ്ധവിഹാരത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തോടെയാണ്‌ ഗങ്ങ്ടോക്ക് ഒരു പ്രധാന ബുദ്ധമത തീർഥാടനകേന്ദ്രമായത്.
1894-ൽ സിക്കിമീസ് ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന തുടോംബ് നം‌ഗ്യാൽ തലസ്ഥാനം ഗങ്ങ്ടോക്കിലേക്ക് മാറ്റി.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യം തിബെത്തിലെ ലാസ്സ നഗരത്തിനും കൊൽക്കൊത്തയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള പാതയിലെ പ്രധാനനഗരമായിത്തീർന്നു.
‍ 1947 -ൽ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കുശേഷം സ്വതന്ത്രമായിനിന്ന സിക്കിമിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന ഈ പ്രദേശം, സിക്കിം ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ചേർന്ന 1975 മുതൽ സംസ്ഥാനതലസ്ഥാനമായി.
ഗങ്ങ്ടോക്ക് എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മലയുടെ മുകളിൽ എന്നാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം ഗങ്ങ്ടോക്ക് -സിക്കിമിലെ  സ്ഥാനം
ഹിമാലയത്തിലെ സിവാലിക്‌ മലനിരകളിൽ 1437 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ്‌  ഗങ്ങ്ടോക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
(ഉത്തര അക്ഷാംശം 27.33പൂർവ്വരേഖാംശം 88.62) നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക്ഭാഗത്തായി റോറോ ചൂ എന്ന അരുവിയും പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി റാണിഖോള എന്ന അരുവിയും ഒഴുകുന്നു.
സിക്കിമിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെപ്പോലെ ഗങ്ങ്ടോക്കിലും പ്രീ കാംബ്രിയൻ ശിലകൾ സമൃദ്ധമായി കാണപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യൻ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റ്, യൂറേഷ്യൻ പ്ലേറ്റുമായി ചേരുന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഗങ്ങ്ടോക്കിനെ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്‌സ് സീസ്മിക് സോൺ 4-ൽ (ഒന്നു മുതൽ അഞ്ചു വരെയുള്ള ഈ സ്കെയിലിൽ ഭൂകമ്പമുണ്ടാവാനുള്ള സാധ്യത ഏറ്റവും അധികമുള്ളത് അഞ്ചാണ്‌) ആണ്‌ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുനിന്നും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ മൂന്നാമത്തെ കൊടുമുടിയായ കാഞ്ചൻജംഗ ദൃശ്യമാണ്‌ഗങ്ങ്ടോക്കിനു സമീപമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കാടുകളിൽ നിത്യഹരിതവൃക്ഷങ്ങളും ഇലപൊഴിയും വൃക്ഷങ്ങളും (ബിർച്ച്, ഓക്ക്, എൽമ്‌), മുള , ഓർക്കിഡുകൾ എന്നിവയും കാണപ്പെടുന്നു.
കാഞ്ചൻജംഗ , ഗങ്ങ്ടോക്കിൽനിന്നുമുള്ള ദൃശ്യം കാലാവസ്ഥ പട്ടിക for ഗങ്ങ്ടോക്ക് J F M A M J J A S O N D 30.9 12 4 79.1 14 5 116 18 9 289.2 21 11 552.6 22 13 603.1 22 16 649.6 22 17 574 22 16 487.7 22 15 181.1 21 12 40 18 9 22.7 14 5 താപനിലകൾ °C ൽ ആകെ പ്രെസിപിറ്റേഷൻ മില്ലിമീറ്ററിൽ source: Meteorological Center, Gangtok ഇംപീരിയൽ കോൺവെർഷൻ J F M A M J J A S O N D 1.2 54 39 3.1 57 41 4.6 65 48 11.4 70 52 21.8 71 56 23.7 72 61 25.6 72 62 22.6 72 62 19.2 71 60 7.1 69 54 1.6 64 47 0.9 57 42 താപനിലകൾ °F ൽ ആകെ പ്രെസിപിറ്റേഷൻ ഇഞ്ചുകളിൽ അവലംബം ↑ ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | date= ( help ) ↑
സിക്കിമിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ലേഖനം അപൂർണ്ണമാണ്‌.
ഗജ ചുഴലിക്കാറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Gaja ചുഴലിക്കാറ്റ്
തമിഴ്നാട്ടിൽ അതിരാമപട്ടണത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് മണിക്കൂറിൽ 95 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിൽ വീശിയടിച്ച ചുഴലിക്കാറ്റ് ആണ് ഗജ ചുഴലിക്കാറ്റ് .
ആനയുടെ ശക്തിയുള്ള കാറ്റ് എന്ന അർഥത്തിൽ ചുഴലിക്കാറ്റിന് പേരിട്ടത് ശ്രീലങ്കയാണ് .
ഇന്ത്യൻ മഹാ സമുദ്രത്തിനു വടക്കു വശത്ത് വീശുന്ന കാറ്റിനു പേരുകൾ നൽകുന്നത് ബംഗ്ലാദേശ് , ഇന്ത്യ , മാലദ്വീപ് , മ്യാൻമർ , ഒമാൻ , പാകിസ്താൻ , ശ്രീലങ്ക , തായ്‌ലൻഡ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളാണ്.
ഗജവദനാ ബേഡുവേ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gajavadanaa_bEDuvE പുരന്ദരദാസൻ
പുരന്ദരദാസൻ ഹംസധ്വനി രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഒരു കൃതിയാണ് ഗജവദനാ ബേഡുവേ .
ഗജവദനാ ബേഡുവേ ഗൗരീതനയ ത്രിജഗവന്ദിതനേ സുജനര പൊരെവനേ അനുപല്ലവി
പാശാങ്കുശധര പരമപവിത്ര മൂഷികവാഹന മുനിജനപ്രേമാ (ഗജവദനാ) ചരണം
മോദദി നിന്നയ പാദവ തോരോ സാധുവന്ദിതനെ ആദരദിന്ദലി സരസിജനാഭ ശ്രീ പുരന്ദരവിഠലന നിരുത നെനെയു വന്ദെ ദയമാഡോ  (ഗജവദനാ) അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കദ്രി ഗോപാൽനാഥിന്റെ സാക്സോഫോൺ ആലാപനം
ഗഗൻദീപ് കാംഗ്
ഗഗൻദീപ് കാംഗ് , വെല്ലുർ ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളെജിൽ ഉദരത്തേയും കുടലിനേയും (ഗാസ്ട്രോ ഇൻറസ്റ്റിനൽ) ബാധിക്കുന്ന  രോഗങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വിഭാഗത്തിൽ  അധ്യാപികയും ഗവേഷകയുമാണ്.
കുട്ടികളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഉദര-കുടൽസംബന്ധിയായ വൈറൽ ബാധ , റോട്ടാവൈറസിനെതിരായുള്ള വാക്സിനുകളുടെ കാര്യക്ഷമത ഇതൊക്കെ   കാംഗിൻറെ  മുഖ്യ ഗവേഷണ വിഷയങ്ങളാണ്.
2019-ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റി ഫെല്ലോ ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു .
ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന്, ഈ ബഹുമതിക്ക്  അർഹയാവുന്ന  ആദ്യത്തെ വനിതയാണ് ഗഗൻദീപ് കാംഗ് .
2016-ൽ കാംഗിന് ഇൻഫോസിസ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു .