smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അണുബാധ വിട്ടുമാറാത്തതായി മാറുകയാണെങ്കിൽ, ഇൻഡോമെതസിൻ (എൻഎസ്എഐഡികൾ) ഉപയോഗിച്ച് പ്രെഡ്നിസലോൺ പ്രതിദിനം 20 മില്ലിഗ്രാം എന്ന അളവിൽ 10 ദിവസത്തേക്ക് നൽകുന്നു.
പാരാമെട്രിറ്റിസ് അണുബാധ സുഖപ്പെടുത്തിയില്ലെങ്കിൽ, വന്ധ്യത, ഗർഭം അലസൽ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യുൽപാദന വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കേടുപാടുകൾ എന്നിവ പോലുള്ള ദീർഘകാല പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഇത് കാരണമാകും.
ഈ അണുബാധ നേരത്തേ കണ്ടുപിടിക്കുകയും പിടികൂടുകയും ചെയ്യേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്.
ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭിണിയായാൽ ഈ അണുബാധ ഗർഭധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും.
പാരാടൈപ്പ് Paratype of Lepidothrix vilasboasi (Sick, 1959) in Museum für Naturkunde, Berlin Paratype of Cadurcotherium nouleti – MHNT
ജന്തുശാസ്ത്രത്തിലും സസ്യശാസ്ത്രത്തിലും പാരാടൈപ്പ് എന്നാൽ, ഒരു ജീവിയുടെ സ്പീഷിസിന്റെയോ ടാക്സോണിന്റെയോ ശാസ്ത്രീയനാമം യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെന്ത്, എന്നു നിർവ്വചിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ജീവിയുടെ സ്പെസിമൻ ആകുന്നു.
പക്ഷെ, ഇത് ഒരു ഹോളോടൈപ്പ് അല്ല.
(സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഇത് ഐസോടൈപ്പോ സിൻടൈപ്പോ ആകാം).
മിക്കപ്പോഴും, ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പാരാടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കും.
പാരാടൈപ്പുകൾ എപ്പോഴും മ്യൂസിയത്തിലെ ഗവേഷണശേഖരണങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും.
ജന്തുശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പാരാടൈപ്പ് എന്ന വാക്കിന്റെ കൃത്യമായ അർത്ഥമല്ല സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതേ വാക്കുപയോഗിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്നത്.
രണ്ടു ശാസ്ത്രശാഖകളിലും എങ്ങനെയായിരുന്നാലും, ഈ വാക്ക് ഹോളോടൈപ്പിനോടു ചേർത്തുപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
ജന്തുശാസ്ത്രം
ജന്തുശാസ്ത്രത്തിൽ  In zoological nomenclature , ഒരു പാരാടൈപ്പിനെ a paratype ഔദ്യോഗികമായി ഇങ്ങനെ നിർവ്വചിക്കാം: "ഹോളോടൈപ്പല്ലാത്ത ഒരു ടൈപ്പ് സീരീസിലെ ഓരോ സ്പെസിമെൻ."
സസ്യശാസ്ത്രം
സസ്യശാസ്ത്ര നാമപദ്ധതിയിൽ, ഒരു ടൈപ്പ് എന്നു പറയാത്ത യഥാർത്ഥ വിവരണത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെൻ ആകുന്നു.
ഇത് ഒരു ഹോളോടൈപ്പോ ഐസോടൈപ്പോ അല്ല (ഹോളോടൈപ്പിന്റെ കൃത്രിമം).
ഇതും കാണൂ Biological type Scientific name Binomial nomenclature അവലംബം
പാരാട്രൂപ്പർ ബ്രിട്ടീഷ് പാരാട്രൂപ്പർ
എയർഡ്രോപ്പ് ചെയ്യാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച എയർ എയർബോൺ ഡിവിഷനുകളിലെ സൈനികളെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് പാരാട്രൂപ്പർ .
പ്രത്യേകയിനം പാരച്യൂട്ട് സഹായത്തോടെയാണ് ഇവർ എയർ ഡ്രോപ്പ് ചെയ്യുന്നത്.
യുദ്ധങ്ങളിലെ വേഗതയേറിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും മിന്നലാക്രമാണങ്ങൾക്കും ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒരു വിഭാഗമാണ്‌ പാരാട്രൂപ്പർ.
കാട്ടുതീ പോലെയുള്ള പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ അണക്കുന്നതിനും കപ്പൽ അപകടങ്ങളിലെ രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച പാരാട്രൂപ്പർമാരും നിലവിലുണ്ട്.
പ്രമാണം:Paraquedismocpor.jpg ബ്രസീലിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ പാരാട്രൂപ്പർമാർ പരിശീലനത്തിൽ
പാരാഫോവിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Parafovea
റെറ്റിനയിലെ മാക്യുല ലൂട്ടിയയുടെ ഭാഗമാണ് പാരാഫോവിയ അല്ലെങ്കിൽ പാരാഫോവിയൽ ബെൽറ്റ്, പെരിഫോവിയയ്ക്കുള്ളിൽ ഫോവിയയ്ക്കു ചുറ്റുമായിട്ടാണ് ഇതിൻറെ സ്ഥാനം.
റെറ്റിനയുടെ ഫോട്ടോ, ഓവർലേ ഡയഗ്രാമുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാക്കുല, ഫോവിയ, ഒപ്റ്റിക് ഡിസ്ക് എന്നിവയുടെ സ്ഥാനങ്ങളും വലുപ്പങ്ങളും കാണിക്കുന്നു വായനയിലെ സ്വാധീനം
വായനയിൽ, ഫിക്സേഷൻ പോയിന്റിലെ 1°ക്ക് (ഏകദേശം 6–8 അക്ഷരങ്ങൾ) ഉള്ളിലുള്ള വിവരങ്ങൾ ഫോവിയയിൽ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു, അതേസമയം 6° വിഷ്വൽ ആംഗിൾ വരെയുള്ള വിവരങ്ങൾക്ക് പാരഫോവിയൽ പ്രിവ്യൂ സഹായിക്കുന്നു.
ഒരു വാക്കിലെ അക്ഷരങ്ങളിലെ ഫോവിയയിലെയും പാരഫോവിയയിലെയും (ഫോവിയയോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പാരഫോവിയയുടെ ഭാഗം) വ്യത്യാസം ആളുകൾക്ക് പറയാൻ കഴിയുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, പാരഫോവിയയുടെ പുറത്തേ അറ്റങ്ങളിൽ പക്ഷെ ഇത് കഴിയില്ല ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് വായിക്കുന്ന ഭാഷകളിൽ, നിശ്ചിത പദത്തിനോട് തൊട്ട് വലതുവശത്തുള്ള പദം പാരഫോവിയൽ പദം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
പാരഫോവിയയിലെ വിവരങ്ങൾക്ക് ഫോവിയയിലെ വിവരങ്ങളുമായി സംവദിക്കാൻ കഴിയും പാരഫോവിയൽ പ്രിവ്യൂ വഴിയുള്ള പ്രയോജനത്തിന് പാരഫോവിയയിലെ വാക്ക് എത്രത്തോളം പൊതുവായതാണെന്നതും പ്രധാനമാണ്, സാധാരണയല്ലാത്ത വാക്കുകൾ ഫോവിയൽ ഫിക്സേഷനിൽ എത്തുമ്പോൾ ഫിക്സേഷൻ ദൈർഘ്യം കുറയ്ക്കുന്നു.
പാരഫോവയിലെ വിവരങ്ങളുടെ വ്യക്തത ഫൊവിയയിലേതിനേക്കാൾ കുറവായതിനാൽ, വായനയിലെ കണ്ണ് ചലനങ്ങളുടെ സ്വിഫ്റ്റ് മോഡൽ, സമാന്തര പ്രോസസ്സിംഗ് അനുവദിക്കുമ്പോൾ, പാരഫോവിയൽ  പ്രോസസ്സിംഗ് പവർ വ്യത്യാസം കാരണം, അത് ഫോവൽ ഫിക്സേഷനിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ അകലെയാണ്.
സീൻ പെർസെപ്ഷനിലുള്ള പ്രഭാവം
പാരഫോവിയയിലെ വിവരങ്ങൾ ഒരു സീനിന്റെ പ്രോസസ്സിംഗിനെയും സ്വാധീനിക്കും.
ഫോവിയൽ കാഴ്ചയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സംവേദനക്ഷമതയും വേഗതയും കുറയുന്നുവെങ്കിലും, സ്വാഭാവിക സീനുകളുടെ വർഗ്ഗീകരണ ജോലികളിൽ, പാരഫോവിയയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒരു വർഗ്ഗീകരണ വിധിന്യായത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം.
പാരഫോവിയയിൽ പതിക്കുന്ന വൈകാരിക രംഗങ്ങൾക്കും പാരഫോവിയൽ പ്രിവ്യൂവിന്റെ ഒരു പ്രഭാവം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, രണ്ട് ഓപ്ഷനുകളും പാരഫോവിയൽ ആയി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ന്യൂട്രൽ ഉത്തേജനങ്ങളേക്കാൾ വൈകാരിക ഉത്തേജനങ്ങളിലേക്ക് ആളുകൾ  അവരുടെ ഫിക്സേഷൻ പോയിന്റ് മാറ്റാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അധിക ചിത്രങ്ങൾ പെരിഫോവിയ, പാരഫോവിയ, ഫോവിയ, ക്ലിനിക്കൽ മാക്യുല എന്നിവ കാണിക്കുന്ന റെറ്റിനയിലെ മാക്യുല ലൂട്ടിയയുടെ സ്കീമാറ്റിക് ഡയഗ്രം റെറ്റിനയുടെ മാക്യുലാർ ഏരിയയുടെ ടൈം-ഡൊമെയ്ൻ OCT, 800 nm, അക്ഷീയ മിഴിവ് 3 µm സ്പെക്ട്രൽ-ഡൊമെയ്ൻ ഒസിടി മാക്യുല ക്രോസ്-സെക്ഷൻ സ്കാൻ.
മാക്യുല ഹിസ്റ്റോളജി (OCT) മാക്യുല ഇടതുവശത്ത് പുള്ളിപോലെ കാണിക്കുന്ന ഒരു ഫണ്ടസ് ഫോട്ടോ .
രക്തക്കുഴലുകൾ കൂടിച്ചേരുന്ന വലതുവശത്തുള്ള ഭാഗമാണ് ഒപ്റ്റിക് ഡിസ്ക്.
മധ്യഭാഗത്ത് ചാരനിറത്തിലുള്ളതും കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലം ഒരു നിഴൽ ആർട്ടിഫാക്റ്റ് ആണ്.
ഇതും കാണുക വായനയിൽ നേത്രചലനം സംഗീത വായനയിൽ നേത്രചലനം ഫിക്സേഷൻ (വിഷ്വൽ) ഒപ്റ്റിക്കൽ കോഹെറൻസ് ടോമോഗ്രഫി (OCT) പരാമർശങ്ങൾ
ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ്
1974 മുതൽ 1977 വരെ ഇന്ത്യയുടെ അഞ്ചാമത് രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന അസാമിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ്.
(1905-1977) ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിയായ രണ്ടാമത്തെ ഇസ്ലാം മത-വിശ്വാസിയും  പദവിയിലിരിക്കുമ്പോൾ അന്തരിച്ച രണ്ടാമത്തെ രാഷ്ട്രപതിയുമാണ്.
1905 മെയ് 13ന് പുരാതന ഡൽഹി നഗരത്തിൽ ഡോ.സൽനൂർ അലി അഹമ്മദിൻ്റെയും റുഖിയയുടേയും മകനായി ജനനം.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജനിച്ചവരിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡൻറാകുന്ന ആദ്യത്തെയാളാണ് ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ്.
ഉത്തർ പ്രദേശിലെ ഗോണ്ട, ഡൽഹി, പഞ്ചാബ് സർവകലാശാല, കേംബ്രിഡ്ജ്, ഇന്നർ ടെമ്പിൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി പഞ്ചാബ് ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി പൊതുജീവിതം ആരംഭിച്ചു.
1925-ൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിനെ പരിചയപ്പെട്ട ഫക്രുദ്ദീനെ നെഹ്റുവിൻ്റെ പുരോഗമന ചിന്താഗതി ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചു.
തുടർന്ന് 1931-ൽ കോൺഗ്രസിൽ പ്രാഥമിക അംഗത്വമെടുത്ത് ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
1940-ൽ ഒരു വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ഫക്രുദ്ദീൻ 1942-ലെ ക്വിറ്റിന്ത്യ സമരകാലത്ത് അറസ്റ്റിലായി മൂന്നര വർഷം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞു.
1938-ൽ അവിഭക്ത ആസാം നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഗോപിനാഥ് ബർദ്ദലോയിയുടെ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ-തൊഴിൽ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.
ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി കാർഷികാദായ നികുതി ഏർപ്പെടുത്തി.
1946-ൽ അസമിലെ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലായി.
1954 മുതൽ 1957 വരെ രാജ്യസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ച ഫക്രുദ്ദീൻ 1957-ൽ ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധിയായി.
1967-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് ഇന്ദിര ഗാന്ധി മന്ത്രിസഭയിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി.
1970 മുതൽ 1974 വരെ ഇന്ദിര ഗാന്ധി മന്ത്രിസഭയിലെ ഭക്ഷ്യ-കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ ഗോതമ്പ് വിതരണം ദേശസാത്കരിച്ചു.
1974-ൽ ഇന്ത്യയുടെ അഞ്ചാമത് രാഷ്ട്രപതിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
രാജേന്ദ്രപ്രസാദിനു ശേഷം ഉപ-രാഷ്ട്രപതിയാകാതെ നേരിട്ട് രാഷ്ട്രപതി പദവിയിലെത്തിയ രണ്ടാമത്തെയാളാണ് ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ്.
രാഷ്ട്രപതി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ത്രിദേവ് ചൗധരിയായിരുന്നു മുഖ്യ എതിരാളി.
ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിര ഗാന്ധിയുമായി എക്കാലവും  മികച്ച ബന്ധം കാത്തു സൂക്ഷിച്ച ഫക്രുദ്ദീൻ 1975-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓർഡിനൻസുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ച രാഷ്ട്രപതി, നിർഭാഗ്യവാനായ രാഷ്ട്രപതി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
1972-ൽ ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക് സ്വതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെ രജത-ജൂബിലി (25 വർഷം) ആഘോഷിച്ചപ്പോൾ  ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദായിരുന്നു.
ഒരു കായിക താരം കൂടിയായിരുന്ന ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് അസം ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ, അസം ക്രിക്കറ്റ് അസോ.
എന്നിവയുടെ പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു.
അസം സ്പോർട്ട്സ് കൗൺസിൽ വൈസ്-പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ചു.
പ്രധാന പദവികളിൽ 1931 : കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നു 1936 : വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻറ്, അസാം പി.സി.സി 1937-1946 : നിയമസഭാംഗം, അസാം, കംരൂപ് (നോർത്ത്) 1946-1947 : എ.ഐ.സി.സി, പ്രവർത്തക സമിതി അംഗം 1954-1957 : രാജ്യസഭാംഗം, അസാം (1) 1964-1974 : കോൺഗ്രസ്, പാർലമെൻ്ററി ബോർഡ് അംഗം 1966-1967 : രാജ്യസഭാംഗം, അസാം (2) 1967-1974 : ലോക്സഭാംഗം,  ബാർപ്പെട്ട (2) 1974-1977 : ഇന്ത്യയുടെ അഞ്ചാമത് രാഷ്ട്രപതി മരണം
ഇന്ത്യയുടെ അഞ്ചാമത്തെ രാഷ്ട്രപതി പദവിയിലിരിക്കവെ 1977 ഫെബ്രുവരി പതിനൊന്നിന് ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.
പാർലമെൻറ് മന്ദിരത്തിനടുത്തുള്ള ഡൽഹി ജുമാ-മസ്ജിദിൻ്റെ പൂന്തോട്ടത്തിലാണ് അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്നത്.
അവലംബം ↑ https://cnewslive.com/news/32323/fakhruddin-ali-ahmed-the-president-of-india-has-declared-a-state-of-emergency-eb ↑ https://rashtrapatisachivalaya.gov.in/composition-of-delegation-of-the-former-presidentvisit/23 ↑ https://www.manoramanews.com/news/india/2022/07/21/Video-story-about-Fakruddinaliahmed-.html ↑ https://malayalam.indiatoday.in/keralam/story/emergency-year-turns-46-dark-memories-284072-2021-06-25 ↑ https://ml.rankfiles.com/2020/03/blog-post.html?m=1 ↑ https://newsthen.com/2022/06/27/70850.html
ഫഖ്റുന്നിസ
പതിനൊന്ന്-പന്ത്രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി ജീവിച്ചിരുന്ന ഹദീഥ് പണ്ഡിതയായിരുന്നു ഫഖ്റുന്നിസ ശുഹ്ദ ഉമ്മു മുഹമ്മദ് അൽ ബഗ്ദാദിയ (മരണം: 1112).
മതപണ്ഡിത, കയ്യെഴുത്ത് വിദഗ്ദ, ഇറാഖിലെ പ്രമുഖ മുഹദ്ദിഥ് എന്നിങ്ങനെ അവർ അറിയപ്പെട്ടു വന്നു .
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇറാനിലെ ദിനാവർ നഗരത്തിൽ ഫഖ്റുന്നിസ ജനിച്ചു .
അബൂനാസർ അഹ്‌മദ് ഇബ്ൻ അൽ ഫറജ് അൽ ദിനവാരിയായിരുന്നു പിതാവ്.
ഹദീഥ് പഠനത്തിൽ തത്പരനായിരുന്ന പിതാവ് ഫഖ്റുന്നിസക്ക് ഹദീഥിൽ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പ് വരുത്തിവന്നു .
അക്കാലത്തെ മികച്ച അധ്യാപകരുടെ കീഴിലായിരുന്നു അവരുടെ പഠനങ്ങൾ.
അവലംബം 1 2 1 2
ഫഗ്ഗുവാൽ
പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ ലുധിയാന ജില്ലയിലെ ഒരു വില്ലേജാണ് ഫഗ്ഗുവാൽ.
ലുധിയാന  ജില്ല ആസ്ഥാനത്തുനിന്നും 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഫഗ്ഗുവാൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഫഗ്ഗുവാൽ വില്ലേജിന്റെ പരമാധികാരി സർപഞ്ചാണ് .
2011 ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി വിവരമനുസരിച്ച് ഫഗ്ഗുവാൽ ൽ 59 വീടുകൾ ഉണ്ട്.
ആകെ ജനസംഖ്യ 313 ആണ്.
ഇതിൽ 175 പുരുഷന്മാരും 138 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഫഗ്ഗുവാൽ ലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 70.93 ശതമാനമാണ്.
ഫഗ്ഗുവാൽ ലെ 6 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 37 ആണ്.
ഇത് ഫഗ്ഗുവാൽ ലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 11.82 ശതമാനമാണ്.
ഇതിൽ 96 പുരുഷന്മാരും 7 സ്ത്രീകളും ഉണ്ട്.
2011 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം 99.03 ശതമാനം ആളുകൾ അവരുടെ ജോലി പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായി കണക്കാക്കുന്നു എന്നാൽ 79.61 ശതമാനം പേർ അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ജോലി അടുത്ത 6 മാസത്തേക്കുള്ള താത്കാലിക വരുമാനമായി കാണുന്നു.
ഫഗ്ഗുവാൽ ലെ 183  പേരും പട്ടിക ജാതി വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു.
ജനസംഖ്യാവിവരം വിവരണം ആകെ സ്ത്രീ പുരുഷൻ ആകെ വീടുകൾ 59 - - ജനസംഖ്യ 313 175 138 കുട്ടികൾ (0-6) 37 20 17 പട്ടികജാതി 183 103 80 പട്ടിക വർഗ്ഗം 0 0 0 സാക്ഷരത 70.93 % 57.66 % 42.34 % ആകെ ജോലിക്കാർ 103 96 7 ജീവിതവരുമാനമുള്ള ജോലിക്കാർ 102 95 7 താത്കാലിക തൊഴിലെടുക്കുന്നവർ 82 75 7 ലുധിയാന  ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ലുധിയാന  ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ അവലംബങ്ങൾ
ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Fakhruddin_Ali_Ahmed_Medical_College_and_Hospital
അസമിലെ അഞ്ചാമത്തെ മെഡിക്കൽ കോളേജാണ് ബാർപേട്ട ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ (FAAMCH) .
ഇന്ത്യയുടെ മുൻ രാഷ്ട്രപതി ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദിന്റെ പേരാണ് കോളേജിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
2011 ഫെബ്രുവരി 11 ന് ആശുപത്രി വിഭാഗം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തെങ്കിലും മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അനുമതി ലഭിച്ചതിന് ശേഷം 2012 ഓഗസ്റ്റിൽ അന്നത്തെ അസമിലെ ആരോഗ്യമന്ത്രി ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മയാണ് ക്ലാസുകൾ ഔപചാരികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് .
ഇത് ഗുവാഹത്തിയിലെ ശ്രീമന്ത ശങ്കരദേവ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
കോളേജിൽ നിലവിൽ പ്രതിവർഷം 125 എംബിബിഎസ് ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളും പ്രതിവർഷം 42 ബിരുദാനന്തര വിദ്യാർത്ഥികളുമുണ്ട്.
കോളേജ് വിവിധ പാരാമെഡിക്കൽ ഡിപ്ലോമ കോഴ്സുകളും നടത്തുന്നു.
വകുപ്പുകൾ അനസ്തേഷ്യോളജി അനാട്ടമി ബയോകെമിസ്ട്രി കമ്മ്യൂണിറ്റി മെഡിസിൻ ദന്തചികിത്സ ഡെർമറ്റോളജി ഇഎൻടി ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ മെഡിസിൻ മൈക്രോബയോളജി ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ഗൈനക്കോളജി ഒഫ്താൽമോളജി ഓർത്തോപീഡിക്സ് പീഡിയാട്രിക്സ് പതോളജി ഫാർമക്കോളജി ശരീരശാസ്ത്രം സൈക്യാട്രി റേഡിയോളജി ശസ്ത്രക്രിയ ടിബിയും നെഞ്ചും എക്സ്ക്ലെപിയ
എഫ്എഎ മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെ വാർഷിക ഉത്സവമാണ് എക്സ്ക്ലെപിയ.
എല്ലാ വർഷവും ഫെബ്രുവരി ആദ്യവാരം അവസാനിക്കുന്ന ഇത് കോളേജിന്റെ സ്ഥാപക ദിനത്തെ അനുസ്മരിക്കുന്ന ഫെബ്രുവരി 11 ന് അവസാനിക്കും.
കോളേജിലെ വിദ്യാർത്ഥികളും ജീവനക്കാരും അധ്യാപകരും ചേർന്ന് വിവിധ കായിക, സാഹിത്യ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ ഫെസ്റ്റ് ആഴ്ചയിൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
പുരാതന ഗ്രീക്ക് മതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ നായകനും ദൈവവുമായ അസ്ക്ലെപിയസ് അല്ലെങ്കിൽ ഹെപിയസിന്റെ പേരിലാണ് എക്‌സ്‌ക്ലെപിയ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി [[]] [[]]
പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ ഒരു കോർപ്പറേഷനാണ് ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി.
ചണ്ഡിഗഡിൽ നിന്നം 22 മൈൽ അകലെയാണ് ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
അടുത്തിടെയാണ് കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തപ്പെട്ടത്.
ഈ പ്രദേശത്തെ ധാരാളം പേർ വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
2011 ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി വിവരമനുസരിച്ച് ഫഗ്‌വാര ഷർക്കിയിൽ 4343 വീടുകൾ ഉണ്ട്.
ആകെ ജനസംഖ്യ 20102 ആണ്.
ഇതിൽ 10665 പുരുഷന്മാരും 9437 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി ലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.05 ശതമാനമാണ്.
ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി ലെ 6 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 2252 ആണ്.
ഇത് ഫഗ്‌വാര ഷർക്കി ലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 11.2 ശതമാനമാണ്.
2011 ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് രേഖകൾ പ്രകാരം 7055 ആളുകൾ വിവിധ തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ 5763 പുരുഷന്മാരും 1292 സ്ത്രീകളും ഉണ്ട്.
ഫഗ്‌വാര 31°08′N 75°28′E ﻿ / ﻿ 31.13°N 75.47°E ﻿ / 31.13; 75.47 .
സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 234 metres (767 feet) ഉയരത്തിലാണ്.
ഫഗ്‌വാര ഷർക്കിയിലെ 9014  പേരും പട്ടിക ജാതി വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു.
ജനസംഖ്യാവിവരം വിവരണം ആകെ സ്ത്രീ പുരുഷൻ ആകെ വീടുകൾ 4343 - - ജനസംഖ്യ 20102 10665 9437 കുട്ടികൾ (0-6) 2252 1159 1093 പട്ടികജാതി 9014 4665 4349 സാക്ഷരത 74.05 % 44.51 % 55.49 % ആകെ ജോലിക്കാർ 7055 5763 1292 ജീവിതവരുമാനമുള്ള ജോലിക്കാർ 83.93 5129 792 താത്കാലിക തൊഴിലെടുക്കുന്നവർ 105.85 4847 747 കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ കപൂർത്തല ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ അവലംബങ്ങൾ
ഫങ്ഷണൽ ഗ്രൂപ്പ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Functional_group
ഒരു കാർബണിക സംയുക്തത്തിന്റെ രാസഗുണങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ആറ്റത്തേയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കൂട്ടം ആറ്റങ്ങളേയോ ഫങ്ഷണൽ ഗ്രൂപ്പ് എന്ന് പറയുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന് ആൽകഹോളുകളിലെ ഫങ്ഷണൽ ഗ്രൂപ്പ് -OH.
സംയുക്തത്തിന്റെ പേര് ഫങ്ഷണൽ ഗ്രൂപ്പ് ഫങ്ഷണൽ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പേര് ആൽക്കഹോൾ -OH ഹൈഡ്രോക്സിൽ കാർബോക്സിലിക് ആസിഡ് -COOH കാർബോക്സിൽ ഈഥർ -O- ഈഥർ അമീനുകൾ -NH 2 അമിനോ കീറ്റോണുകൾ -CO- കീറ്റോ(കാർബണിൽ) ആൽഡിഹൈഡുകൾ -CHO ആൽഡിഹൈഡ് നൈട്രോ സം‌യുക്തം -NO 2 നൈട്രോ
ഹൈഡ്രോകാർബൈൽ
ഹൈഡ്രജനും കാർബണും മാത്രം അടങ്ങുന്നതും എന്നാൽ ഘടനയിലും ബന്ധനങ്ങളിലും പ്രതിപ്രവർത്തനസ്വഭാവങ്ങളിലും ഒന്നിനോടൊന്നു വ്യത്യാസങ്ങളുള്ളവയുമാണു് ഹൈഡ്രോകാർബൈൽ ഫങ്ക്ഷണൽ  ഗ്രൂപ്പുകൾ.
രാസവർഗ്ഗം വിഭാഗം രാസസൂത്രം ഘടനാസൂത്രം മുൻ‌അക്ഷരങ്ങൾ പിൻ‌അക്ഷരങ്ങൾ ഉദാഹരണം ആൽക്കേൻ ആൽക്കൈൽ R(CH 2 ) n H ആൽക്കൈൽ- -ഏൻ ഇഥേൻ ആൽക്കീൻ ആൽക്കീനൈൽ R 2 C=CR 2 ആൽക്കീനൈൽ- -ഈൻ എഥിലീൻ (എഥീൻ) ആൽക്കൈൻ ആൽക്കൈനൈൽ RC≡CR' ആൽക്കൈനൈൽ- -ഐൻ അസറ്റൈലീൻ (എഥൈൻ) ബെൻസീൻ ജന്യം ഫിനൈൽ RC 6 H 5 RPh ഫിനൈൽ- -ബെൻസീൻ ക്യുമീൻ (2-ഫിനൈൽ പ്രൊപേൻ) ടൊളുവിൻ ജന്യം ബെൻസൈൽ RCH 2 C 6 H 5 RBn ബെൻസൈൽ- 1-( substituent )ടൊളുവിൻ ബെൻസൈൽ ബ്രോമൈഡ് (α-ബ്രോമോടൊളുവിൻ)
ഫക്കീർ മോഹൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Fakir_Mohan_Medical_College_and_Hospital
2018-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഫക്കീർ മോഹൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഒഡീഷയിലെ ബാലസോറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സമ്പൂർണ്ണ തൃതീയ സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജും ആശുപത്രിയുമാണ്.
ഈ കോളേജ് ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി ( എംബിബിഎസ് ) ബിരുദം നൽകുന്നു.
കോളേജുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശുപത്രി ബാലസോർ ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആശുപത്രികളിൽ ഒന്നാണ്.
2018-ൽ പ്രതിവർഷ ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണം 100 ആണ്.
ഒഡീഷ സർക്കാർ 2018-ൽ തുറക്കുന്ന ആറാമത്തെ മെഡിക്കൽ കോളേജാണിത്.
പ്രധാന പട്ടണത്തിന് സമീപമുള്ളതിനാൽ പുതിയ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ കൂടുതൽ പേർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ഒന്നാണിത്.
ഒഡീഷയിലെ ഫക്കീർ മോഹൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് എംബിബിഎസ് കോഴ്സുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും പരിശീലനവും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
കോളേജ് ഫക്കീർ മോഹൻ സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ ദേശീയ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷനാൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
ബഹായി വിശ്വാസം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bahai_Faith ഡൽഹിയിലെ ബഹായി ആരാധനാലയം.
ഇത് ലോട്ടസ് ടെമ്പിൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു
ഏകദൈവവിശ്വാസത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു മതമാണ് ബഹായി.
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ മതത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ ബഹാവുള്ള ആണ്.
മനുഷ്യരാശിയുടെ ആത്മീയ ഐക്യത്തിൽ ഊന്നൽ കൊടുക്കുന്നു എന്നവകാശപ്പെടുന്ന ഈ മതത്തിന് ലോകത്താകമാനം 50 ലക്ഷത്തിനും 60 ലക്ഷത്തിനും ഇടയ്ക്ക് അനുയായികളുണ്ട്.
ബാബ് എന്നറിയപ്പെടിരുന്ന ഷിറാസിലെ മിർസാ അലി മുഹന്മദ് സ്ഥാപിച്ച ബാബി മതത്തിൽ നിന്നാണ് ബഹായിസത്തിന്റെ തുടക്കം.
ഷിയാ മുസ്ലിമായിരുന്നു മിർസാ അലി മുഹന്മദ്.
താൻ 'ബാബ്'(കവാടം) ആണെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച അദ്ദേഹം 18 ശിഷ്യരിലൂടെ തന്റെ മതം പ്രചരിപ്പിച്ചു.
ഇസ്ലാമിക യാഥാസ്ഥിതികർ അദ്ദേഹത്തെ എതിർത്തുകയും 1847 ൽ ടെഹ്റാനടുത്തുവച്ച് അറസ്റ്റു ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
1850 ൽ ബാബ് വധിക്കപ്പെട്ടു.
ബാബിന്റെ അനുയായിരുന്ന ബഹാവുള്ള തുടർന്ന് പ്രസ്ഥാനത്തെ നയിച്ചു.
ഷിയാ മുസ്ലിമായിരുന്ന ബഹാവുള്ളയുടെ യഥാർഥ പേര് മിർസാ ഹുസൈൻ അലി നൂറി എന്നാണ്.
ബാഗ്ദാദിലും കുർദ്ദിസ്ഥാനിലും ഈസ്റ്റാംബുളിലും ബഹാവുള്ളയ്ക്ക് പ്രവാസജീവിതം നയിക്കേണ്ടി വന്നു.
ദൈവം അയയ്ക്കുമെന്ന് പ്രവചിച്ചിരുന്ന ഇമാം-മഹ്ദി താൻ തന്നെയാണെന്ന് 1867 ൽ ഈസ്റ്റാംബുളിൽ വച്ച് ബഹാവുള്ള പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇത് ബാബ് മതത്തിൽ പിളർപ്പുണ്ടാക്കി.
ബഹാവുള്ളയെ പിൻതുടരുന്ന വലിയ വിഭാഗം ബഹായ് മതസ്ഥരായി.
ബഹാവുള്ളയ്ക്ക് ശേഷം മകൻ അബ്ദുൾ ബഹായായിരുന്നു ഈ സമൂഹത്തെ നയിച്ചത്.
ബാബ്, ബഹാവുള്ള, അബ്ദുൾ ബഹാ എന്നിവരുടെ രചനകളാണ് ബഹായ് മതത്തിന്റെ പ്രമാണങ്ങൾ.
എല്ലാ മതങ്ങളിലെയും വേദഗ്രന്ഥഭാഗങ്ങൾ ബഹായികൾ ആരാധനയുടെ ഭാഗമായി വായിക്കുന്നു.
മതസമന്വയവും മനുഷ്യ സമഭാവനയുമാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് ബഹായികൾ അവകാശപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയിലും ഒട്ടേറെ ബഹായ് മതവിശ്വാസികളുണ്ട്.
ന്യൂഡൽഹിയിലെ ബഹായ് ദേവാലയമായ ലോട്ടസ് ടെമ്പിൾ വാസ്തുശില്പ സൗന്ദര്യത്തിനു പേര് കേട്ടതാണ്.
ബഹാദൂർ ഖാൻ
ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു സരോദ് വാദകനും ചലച്ചിത്ര സംഗീതസംവിധായകനുമായിരുന്നു ഉസ്താദ് ബഹാദൂർ ഖാൻ (ജനനനാമം ബഹാദൂർ ഹൊസൈൻ ഖാൻ , 19 ജനുവരി 1931 - 3 ഒക്ടോബർ 1989) ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും
ബംഗാളിയായ ഉസ്താദ് ബഹാദൂർ ഖാൻ 1931 ജനുവരി 19-ന് ബംഗ്ലാദേശിലെ (അന്നത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ) കോമില്ലയിലെ ഷിബ്പൂരിൽ ജനിച്ചു.
ഒരു സംഗീത കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതജ്ഞനായ അയത് അലി ഖാന്റെ മകനും സിത്താർ വാദകനായ പണ്ഡിറ്റ് രവിശങ്കറുമായി ബന്ധമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
ആദ്യം ഖാൻ സരോദ് തന്റെ പിതാവിൽ നിന്നും അമ്മാവനായ അലാവുദ്ദീൻ ഖാന്റെ പക്കൽ നിന്നും പഠിക്കുകയും പിന്നീട് കൽക്കട്ടയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ചെയ്തു.
അദ്ദേഹം വായ്പ്പാട്ടും അഭ്യസിക്കുകയും പിന്നീട് തന്റെ കസിൻമാരായ അലി അക്ബർ ഖാൻ , ശ്രീമതി അന്നപൂർണാ ദേവി എന്നിവരുമായി സഹകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഖാന്റെ സഹോദരന്മാരായ അബേദ് ഹൊസൈൻ ഖാൻ, മൊബാറക് ഹൊസൈൻ ഖാൻ എന്നിവരും സംഗീതജ്ഞരും ബംഗ്ലാദേശ് ആസ്ഥാനമായവരുമായിരുന്നു, ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് ബംഗ്ലാദേശ് ഗവൺമെന്റിന്റെ സ്വീകർത്താക്കളായിരുന്നു.
2006-ൽ അന്തരിച്ച സിത്താർ വാദകൻ കിരിത് ഖാന്റെ പിതാവാണ് ബഹാദൂർ ഖാൻ.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഒരാളാണ് സരോദ് വാദകൻ തേജേന്ദ്ര നാരായൺ മജുംദാർ .
1989 ഒക്ടോബർ 3-ന് ഇന്ത്യയിലെ കൽക്കട്ടയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ ബിദ്യുത് ഖാൻ ലോകമെമ്പാടും സരോദ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.
ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ , റേഡിയോ പാകിസ്ഥാൻ, റേഡിയോ ബംഗ്ലാദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി അവതാരകനായിരുന്നു ഖാൻ.
അദ്ദേഹം ഇതിഹാസ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രകാരനായ ഋത്വിക് ഘട്ടക്കിന്റെ താഴെത്തന്നിരിക്കുന്ന നിരവധി ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഈണം നൽകിയിട്ടുണ്ട്: സുബർണരേഖ ( സുവർണ്ണരേഖ) .
മേഘേ ധാക്ക താര (മേഘം കൈയടിച്ച നക്ഷത്രം) കോമൾ ഗാന്ധാർ (ഇ ഫ്ലാറ്റ്) ജുക്തി താക്കോ ആർ ഗപ്പോ (കാരണം, സംവാദം, ഒരു കഥ) തിതാഷ് ഏക്തി നാദിർ നാം (തിതാഷ് എന്ന് പേരുള്ള നദി) നാഗരിക് (പൗരൻ) ശ്വേത് മയൂർ (വെളുത്ത മയിൽ) യെഖാനെ ദാരിയേ (ഞാൻ എവിടെയാണ് നിൽക്കുന്നത്) ത്രിസന്ധ്യ (മൂന്ന് സന്ധ്യകൾ) നോട്ടുൻ പാട (പുതിയ ഇല) ഗാർം ഹവ (ചൂടുള്ള കാറ്റ്, 1973) അധ്യാപനം
ഖാൻ പ്രശസ്ത അദ്ധ്യാപകനും, യുഎസ്എയിലെ കാലിഫോർണിയയിലെ അലി അക്ബർ കോളേജ് ഓഫ് മ്യൂസിക്കിൽ ആറ് മാസത്തോളം ഫാക്കൽറ്റി അംഗവുമായിരുന്നു, അവിടെ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം പഠിപ്പിച്ചു.
മകൻ ബിദ്യുത് ഖാൻ, അനന്തരവൻ ഷഹാദത്ത് ഹൊസൈൻ ഖാൻ, തേജേന്ദ്രനാരായണൻ മജുംദാർ, കല്യാൺ മുഖർജി, മോനോജ് ശങ്കർ , അനന്തരവൻ ഖുർഷിദ് ഖാൻ എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരാണ്.
എല്ലാ വർഷവും, "ഉസ്താദ് ബഹദൂർ ഖാൻ മ്യൂസിക് സർക്കിൾ" സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഖാന്റെ ചരമവാർഷികത്തെ അനുസ്മരിച്ച് ഒരു ഏകദിന സംഗീതോത്സവം കൽക്കട്ടയിൽ നടക്കുന്നു.
ബംഗ്ലാദേശിൽ , അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ആയത് അലി ഖാന്റെ സ്മരണാർത്ഥം - അവരുടെ ജന്മഗ്രാമമായ ഷിബ്പൂരിൽ "ഉസ്താദ് അയേത് അലി ഖാൻ സംഗീത നികേതൻ" (ഉസ്താദ് അയേത് അലി ഖാൻ മെമ്മോറിയൽ സ്കൂൾ ഓഫ് മ്യൂസിക്) വഴി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം തുടരുന്നു - അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ബഹാദൂർ ഖാൻ ദുർഗ രാഗം അവതരിപ്പിക്കുന്നു ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് ബഹാദൂർ ഖാൻ Bidyut Khan's blog Kalyan Mukherjee's Homepage Shahdat Hossain Khan's review Review of the film Subarnarekha Home Page of Ali Akbar College of Music
ബഹാദൂർഷാ സഫർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bahadur_Shah_Zafar
ഇന്ത്യയിലെ അവസാനത്തെ മുഗൾ രാജാവായിരുന്നു ബഹദൂർഷാ സഫർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മിർസ അബു സഫർ സിറാജുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ബഹദൂർ ഷാ സഫർ ( ഉർദ്ദു : ابو ظفر سِراجُ الْدین محمد بُہادر شاہ ظفر,) ബഹദൂർഷാ രണ്ടാമൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
(ജീവിതകാലം: 1775 ഒക്ടോബർ 24 - 1862 നവംബർ 7).
സഫർ എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൂലികാനാമമാണ്.
വിജയം എന്നാണ് ഈ പദത്തിനർത്ഥം.
അക്ബർ ഷാ രണ്ടാമന്‌ തന്റെ ഭാര്യയായ ലാൽബായിൽ ജനിച്ച മൂത്ത പുത്രനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണശേഷം 1837 സെപ്റ്റംബർ 28 -ന്‌ ബഹദൂർഷാ മുഗൾചക്രവർത്തിയായി.
കവിയായിരുന്ന ബഹാദൂർ ഷാ സഫറിന്റെ ഗസലുകൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്.
അവസാനത്തെ  മുഗൾ രാജാവ‌്.
1857ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ നടന്ന ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ നായകരിലൊരാൾ.
ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന‌്  റങ്കൂണിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ട ചക്രവർത്തി.
മൂന്നു നൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലത്തെ മുഗൾഭരണത്തിന്റെ അസ‌്തമയം ബഹദൂർഷാ സഫറിലൂടെയാണ‌്.
കവി, ഗസൽ രചയിതാവ് എന്നതിനുപുറമേ ഒരു കാലിഗ്രാഫറും സൂഫിയും ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞനും ചിത്രമെഴുത്തുകാരുടെയും ശിൽപ്പികളുടെയും പ്രോത്സാഹകനും, പൂന്തോട്ടങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതിൽ തൽപ്പരനും, ഒരു വാസ്തുശിൽപിയുമായിരുന്നു ബഹദൂർഷാ.
ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെയുള്ള 1857-ലെ ലഹളസമയത്ത് ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ബഹദൂർഷാ സഫറിനെയായിരുന്നു ഒരു നേതാവെന്ന നിലയിൽ ലഹളക്കാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.
ലഹളയെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി അടിച്ചമർത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് ബഹദൂർഷാ സഫറിനെ മ്യാൻമറിലേക്ക് നാടുകടത്തി.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെ വെടിവച്ചു കൊല്ലുകയും ചെയ്തു ‌.
ചക്രവർത്തി സ്ഥാനത്ത്
സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങൾ മക്കൾക്ക് പങ്കുവച്ചുകൊടുക്കുകയോ ചക്രവർത്തിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട പുത്രനെ പിൻഗാമിയാക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്ന രീതിയാണ് മുഗളർ കാലാകാലങ്ങളായി പിന്തുടർന്നുപോന്നിരുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനം ആരംഭിച്ചതോടെ മൂത്ത പുത്രന് അധികാരം കൈമാറുന്ന വ്യവസ്ഥ അവർ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു.
സഫർ ചക്രവർത്തിയാകുന്നതിനോട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ അക്ബർഷാ രണ്ടാമന് ഒട്ടും താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
പകരം സഫറിന്റെ അനുജനായ മിർസ ജഹാംഗീറിനെ രാജാവാക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിനിഷ്ടം.
സഫറിനെ ചക്രവർത്തിയാക്കാതിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷുകാർ അതിനെ വിലവച്ചിരുന്നില്ല.
അങ്ങനെ പിതാവിന് താൽപര്യമില്ലാതിരുന്നിട്ടും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണയിലാണ് സഫർ ചക്രവർത്തിസ്ഥാനത്തേക്കുയർന്നത്.
അക്ബർഷാ, റാം മോഹൻ റോയെ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കയച്ചത് തന്റെ ഭാവിസ്ഥാനത്തിന് കോട്ടമുണ്ടാക്കുമെന്ന് സഫർ ഭയന്നിരുന്നു.
ഓസ്ട്രിയൻ ചിത്രകാരനായ ഓഗസ്റ്റ് ഷോവെഫ്റ്റ് 1850-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ വരച്ച സഫറിന്റെ ചിത്രം.
ഇതിപ്പോൾ ലാഹോർ കോട്ടയിലാണ്
അക്ബർ ഷാ രണ്ടാമന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് 1837 സെപ്റ്റംബർ 28 -ന് ചക്രവർത്തിയായി.
ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം 63 വയസിനോടടുക്കുകയായിരുന്നു.
മുഗളരുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യത്തെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ ഒട്ടും സാദ്ധ്യത ഇക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും സാഹിത്യരംഗത്തെ മികച്ച വ്യക്തിത്വങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു മികച്ച രാജസഭയുണ്ടാക്കാൻ സഫറിനായി.
സഫറിന്റെ കാലയളവിൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയുടെ അധികാരങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പതുക്കെപ്പതുക്കെ കവർന്നെടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.
സഫറിന്റെ പിതാവിന്റെ അവസാനകാലത്തുതന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി പുറത്തിറക്കിയിരുന്ന നാണയങ്ങളിൽനിന്ന് ചക്രവർത്തിയുടെ പേരൊഴിവാക്കി.
ദില്ലിയുടെ നിയന്ത്രണം മുഴുവൻ കമ്പനി നേരിട്ടേറ്റെടുത്തു.
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയുടെ അധികാരം ചെങ്കോട്ടക്കുള്ളിൽ പരിമിതമായി.
തീരുമാനങ്ങൾക്കെല്ലാം ചക്രവർത്തിക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് റെസിഡന്റിന്റെ അനുമതി വാങ്ങേണ്ട സ്ഥിതിയായി.
റെസിഡന്റിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാലംചെല്ലുന്തോറും കൂടിക്കൂടിവന്നു.
ഇക്കാലത്തെ റെസിഡന്റായിരുന്ന തോമസ് മെറ്റ്കാഫ് , സഫറിനോട് സുഹൃദ്ബന്ധത്തിലായിരുന്നെങ്കിലും സഫറിന്റെ ദൈനംദിനപരിപാടികളിലെല്ലാം കർശനനിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി ചക്രവർത്തിക്ക് ജനസമ്മതി വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നടപടികൾ കൈക്കൊണ്ടുപോന്നു.
ഡെൽഹിക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു പ്രഭുവിനും റെസിഡന്റിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ചെങ്കോട്ടക്കകത്ത് കടക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
തന്റെ സ്വന്തം ഭൂമി പാട്ടത്തിന് കൊടുക്കാൻ പോലും ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽനിന്ന് സഫറിന് അനുവാദം വാങ്ങണമായിരുന്നു.
റെസിഡന്റിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ, എന്തെങ്കിലും സമ്മാനങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും പ്രഭുക്കൻമാർക്കോ തന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പോലുമോ നൽകാനുള്ള അനുവാദവും സഫറിനുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഇങ്ങനെ ചെയ്തവ പിന്നീട് റെസിഡന്റ് അറിഞ്ഞതിനുശേഷം അത് തിരിച്ചുവാങ്ങേണ്ട സാഹചര്യം പോലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
കാലക്രമേണ മുഗളരെ ചെങ്കോട്ടയിൽനിന്നുതന്നെ പുറത്താക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങളായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷുകാർ കൈക്കൊണ്ടിരുന്നത്.
ഹിന്ദുസ്ഥാനിലെ നാട്ടുകാർ മുഴുവൻ സഫറിനെ ബാദ്ശാ അഥവാ ചക്രവർത്തി എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും  ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കിടയിൽ അദ്ദേഹം ഡെൽഹിയിലെ രാജാവ് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തന്റെ സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിതനായിരുന്ന സഫർ, മുഗൾ ഭരണാധികാരികൾ യൂറോപ്യൻമാരുടെ തടവറയിലാണ് എന്ന് എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നും കാര്യമായി ഇടപെടാതെ സാഹിത്യ-ആത്മീയരംഗങ്ങളിലായിരുന്നു മുഗൾ സഭ വ്യാപൃതമായിരുന്നത്.
അധികാരമൊന്നുമില്ലാതിരുന്നെങ്കിലും മതപരമായ ഖലീഫ എന്ന സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.
പൊതുവേ ദില്ലിനിവാസികളെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ രാജാവായി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ദില്ലിയിലെ മുസ്ലീംപള്ളികളിലെ പ്രാർത്ഥനകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
സഫറിന്റെ ഘോഷയാത്രയുടെ ചിത്രം
സഫറിന്റെ മിക്ക അവകാശങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാർ കവർന്നെടുത്തിരുന്നെങ്കിലും ഘോഷയാത്രകൾ നടത്താനുള്ള അവകാശം ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു.
സൂഫി ആശ്രമങ്ങൾ, മെഹ്രോളിയിലെ വേനക്കാലകൊട്ടാരം എന്നിങ്ങനെ വിവിധയിടങ്ങളിലേക്ക് ഘോഷയാത്രകൾ നടത്തി സഫർ ഈ അവകാശം മുതലാക്കി.