smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ശവകുടീരം 2018 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 1,900 മുതൽ 2,000 വർഷം വരെ പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ പറഞ്ഞു.
മരിച്ചവരുടെ പേരുകൾ ഗ്രീക്കിൽ ഒസ്സൂറികളിൽ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്.
മുസ്ലീം ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തെ ഒരു പള്ളിയുടെ അടിസ്ഥാനം ഗലീലി കടലിന് തൊട്ട് തെക്ക് ഖനനം ചെയ്തു.
670-ൽ നിർമ്മിച്ച ഇത് നഗരത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നിർമ്മിച്ച പള്ളിയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഗലീലി കടലിന്റെ തീരത്തും ജോർദാൻ റിഫ്റ്റ് വാലിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിലും −200 to 200 metres (−660–660 feet) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, −200 ഉയരത്തിൽ .
ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയും (കോപ്പൻ സി‌എ) അതിർത്തിയും ചൂടുള്ള അർദ്ധ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയും (കോപ്പൻ ബി‌എസ്‌എച്ച്) അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന കാലാവസ്ഥയാണ് ടിബീരിയാസിൽ ഉള്ളത്, വാർഷിക മഴ 400 mm (15.75 in) .
ടിബീരിയസിലെ വേനൽക്കാലം ശരാശരി 36 °C (97 °F) കുറഞ്ഞ താപനില 21 °C (70 °F) ജൂലൈ, ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിൽ.
ശീതകാലം മിതമായതാണ്, താപനില 8 to 18 °C (46–64 °F) .
തീവ്രത 0 °C (32 °F) മുതൽ 46 °C (115 °F) .
ശരാശരി കൂടിയ °F ശരാശരി താഴ്ന്ന °F Average high °C Average low °C Source: {{{source}}} {{{accessdate}}} ഭൂകമ്പങ്ങൾ
പുരാതന കാലം മുതൽ ഭൂകമ്പം മൂലം ടിബീരിയസിന് സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
30, 33, 115, 306, 363, 419, 447, 631–32 (ഒരു മാസത്തോളം ഭൂചലനങ്ങൾ തുടർന്നു), 1033, 1182, 1202, 1546, 1759, 1837, 1927, 1943
നഗരത്തിൽ മുകളിൽ സ്ഥിതി മാറ്റുക ചാവുകടൽ ഏറ്റവും അപകടം എന്ന് ഇസ്രായേൽ ലെ നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഭൂകമ്പങ്ങൾ (സഹിതം സഫേദ്, ബൈത് ശെഅന്, കിര്യത് ശ്മൊന, ഒപ്പം എഇഴത് ).
മോട്ടി ബോഡെക് ആർക്കിടെക്റ്റുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ടിബീരിയസ് ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയം (നിർമ്മാണത്തിലാണ്)
1960 കളിലും 1980 കളിലും നിരവധി സീസണുകളിൽ ഹാപോൽ ടിബീരിയാസ് ഫുട്ബോളിന്റെ ടോപ്പ് ഡിവിഷനിൽ നഗരത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു, പക്ഷേ ഒടുവിൽ പ്രാദേശിക ലീഗുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങി സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം മടങ്ങി.
ഹപ്പോയലിന്റെ നിര്യാണത്തെത്തുടർന്ന്, ഐറോണി ടിബീരിയാസ് എന്ന പുതിയ ക്ലബ് ആരംഭിച്ചു, ഇത് നിലവിൽ ലിഗാ അലഫിൽ കളിക്കുന്നു.
6 നേഷൻസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പും ഹൈനെകെൻ കപ്പ് ജേതാവുമായ ജാമി ഹീസ്ലിപ്പ് ടിബീരിയാസിൽ ജനിച്ചു.
ഇസ്രായേലിലെ ഗലീലി കടലിനരികിൽ നടക്കുന്ന ഒരു വാർഷിക റോഡ് റേസാണ് ടിബീരിയാസ് മാരത്തൺ.
കോഴ്‌സ് കടലിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് ഒരു ഔട്ട്-ബാക്ക് ഫോർമാറ്റ് പിന്തുടരുന്നു, ഒരേ റൂട്ടിന്റെ ചുരുക്ക പതിപ്പിനൊപ്പം 10 കിമി ഓട്ടത്തിനൊപ്പം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
2010 ൽ 10 കെ ഓട്ടം മാരത്തണിന് മുമ്പായി ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് നീക്കി.
താഴെ ഏകദേശം 200 metres (660 feet) ന് സമുദ്രനിരപ്പിൽ , ഈ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കോഴ്സ് ആണ്.
ഇരട്ട പട്ടണങ്ങൾ - സഹോദര നഗരങ്ങൾ
ടിബീരിയാസ് ഇനിപ്പറയുന്നവയുമായി ഇരട്ടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു : പ്രധാനനിവാസികൾ പ്രമാണം:Sarai Givaty in 2014.jpg Sarai Givaty Zahir al-Umar (1689/90–1775), virtually autonomous Arab ruler of northern Palestine in the mid-18th century Yossi Abulafia (born 1944), writer and graphic artist Shemariah Catarivas, 18th-century Talmudic writer Gadi Eizenkot (born 1960), IDF Chief of General Staff, since Feb. 2015 and still serving as of Oct. 2018 Sarai Givaty (born 1982), actress, singer-songwriter, and model Menahem Golan (1929–2014), film producer, screenwriter and director Jamie Heaslip (born 1983), Irish rugby union player, born in Tiberias Elad Levy (born 1972), Neurosurgeon known for his contributions in the management of stroke, born in Tiberias Rabbi Meir Baal HaNes (Rabbi Meir the miracle maker), 2nd-century CE Jewish sage Johanan bar Nappaha (180-279), rabbi Shlomit Nir (born 1952), Olympic swimmer Patrick Denis O'Donnell (1922–2005), Commandant of the Irish Defence Forces, military historian, UN peace-keeper stationed in Tiberias in the 1960s Yisroel Ber Odesser (c. 1888–1994), Breslover Hasid and rabbi Moshe Peretz (born 1983), Mizrahi pop singer-songwriter and composer Eldad Ronen (born 1976), Olympic competitive sailor Shem-Tov Sabag (born 1959), Olympic marathoner Jacob ha-Cohen Sekili (1846-1918), rabbi Bechor-Shalom Sheetrit (1895–1967), politician, government minister of Israel Shmuel Toledano (born 1921), former Mossad agent and member of the Knesset Ya'akov Moshe Toledano (1880-1960), rabbi See also 1660 destruction of Tiberias Bethmaus, ancient Jewish village next to Tiberias List of modern names for biblical place names Old synagogues of Tiberias അവലംബം
↑ ↑ ↑ 1 2 Josephus, Antiquities of the Jews XVIII.2.3 ↑ ↑ 1 2 3 1 2 ↑ Joshua 19:35 ↑ Babylonian Talmud, Tractate Megillah 5b ↑ Josephus, Flavius, The Jewish Wars, translated by William Whiston, Book 4, chapter 1, paragraph 3 1 2 3 4 5 Winter, Dave (1999) Israel Handbook: With the Palestinian Authority Areas Footprint Travel Guides, ISBN 1-900949-48-2 ISBN 1-900949-48-2 , pp 660–661 ↑ Mercer Dictionary of the Bible Edited by Watson E. Mills, Roger Aubrey Bullard, Mercer University Press, (1998) ISBN 0-86554-373-9 p 917 ↑ Crossan, John Dominic (1999) Birth of Christianity: Discovering What Happened in the Years Immediately After the Execution of Christ.
↑ Thomson, 1859, vol 2, p. 72 ↑ Safrai Zeev (1994) The Economy of Roman Palestine Routledge, ISBN 0-415-10243-X , p 199 ↑ Robinson and Smith, 1841, vol.
3, p. 269 1 2 ↑ Le Strange, 1890, pp. 336 -7 ↑ Richard, Jean (1999) The Crusades c. 1071-c 1291 , Cambridge University Press, ISBN 0-521-62369-3 p 71 ↑ ↑ ↑ ↑ Yaari, pp.–156 ↑ Moammar, Tawfiq (1990), Zahir Al Omar , Al Hakim Printing Press, Nazareth, p. 70.
↑ Joseph Schwarz.
↑ The Jews in Palestine in the eighteenth century: under the patronage of the Istanbul Committee of Officials for Palestine, Y. Barnay, translated by Naomi Goldblum, University of Alabama Press, 1992, p. 15, 16 ↑ The Jews: their history, culture, and religion, Louis Finkelstein, Edition: 3 Harper, New York, 1960, p. 659 ↑ Tiberias – Walking with the sages in Tiberias Archived 2012-01-12 at the Wayback Machine .
↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Mandated landscape: British imperial rule in Palestine, 1929–1948, Roza El-Eini, (Routledge, 2006) p. 250 ↑ The Changing Land: Between the Jordan and the Sea: Aerial Photographs from 1917 to the Present, Benjamin Z. Kedar, Wayne State University Press, 2000, p. 198 ↑ ↑ New ultra-Orthodox neighborhood to be built in Israel's north , Apr. 3, 2012, Haaretz ↑ ↑ Arnon Golan, The Politics of Wartime Demolition and Human Landscape Transformation, War in History , vol 9 (2002), pp 431–445.
↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Watzman, Haim (29 May 2007).
↑ Avraham, Rachel (22 October 2013).
↑ ഗ്രന്ഥസൂചിക
പുറം കണ്ണികൾ City council website (in Hebrew) Municipality Site in English Place To Visit in Tiberias (English) Tiberias – City of Treasures: The official website of the Tiberias Excavation Project Archived 2006-02-22 at the Wayback Machine .
Hamat Tiberias National Park : description, photo gallery Nefesh B'Nefesh Community Guide for Tiveria-Tiberias, Israel Survey of Western Palestine, Map 6: IAA , Wikimedia commons Old maps and views of Tiberias (1493-1963) - Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel
തിബെത്തൻ സാമ്രാജ്യം Part of a series on the Tibet പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം Ancient period Neolithic Tibet Zhangzhung (c. 500 BC–625 AD) Yarlung Dynasty Medieval period Tibetan Empire (618–842) Tang-Tibetan relations (618–907) Era of Fragmentation (9th–11th centuries) Islamic Bengal invasion (1206) Mongol invasion (1240) Yuan rule (1270–1354) Phagmodrupa Dynasty (1358–1618) Ming-Tibetan relations (1368–1644) Rinpungpa Dynasty (1435–1565) Tsangpa Dynasty (1565–1642) Ganden Phodrang regime (1642–1959) Khoshut Khanate (1642–1717) Dzungar invasion (1716–20) Qing intervention (1720) Qing rule (1720–1911) Nepalese invasion (1788–92) Modern period British invasion (1903–04) History of Tibet (1912–51) Tibet Area (1928–65) History of Tibet (1950–present) Incorporation into the PRC (1951) CIA Tibetan program (1951–56) Lhasa Rebellion (1959) Government in Exile (1959–present) Autonomous Region (1965–present) See also Timeline Historical money List of rulers List of modern leaders European exploration ക സ തി
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ തിബെത്ത് എകീകൃതമായി ഒരു ശക്തരായ രാജവംശത്തിൻ കീഴിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്തെ സാമ്രാജ്യമാണ് തിബെത്തൻ സാമ്രാജ്യം ( Tibetan Empire തിബറ്റൻ : བོད་ཆེན་པོ ; വൈൽ : bod chen po , "Great Tibet").
അക്കാലത്ത് തിബത്തൻ പീഠഭൂമിയെക്കാൾ വിശാലമായിരുന്ന തിബെത്തൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്വധീനം പൂർവ്വേഷ്യ , മധ്യേഷ്യ , ദക്ഷിണേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു.
തിബെത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tibet ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ 25 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള തിബത്ത് പീഠഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം ചരിത്രത്തിലൊട്ടുമിക്കവാറും കാലം സ്വതന്ത്രരാജ്യമായി നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ഭുവിഭാഗമാണ്.
ടിബറ്റൻ ജനതയുടെ പരമ്പരാഗത ജന്മനാടായ ഇവിടെ മോൺപ , തമാങ്, ക്വിയാങ്, ഷെർപ , ലോബ ജനത പോലുള്ള മറ്റ് വംശീയ വിഭാഗങ്ങളും ഇപ്പോൾ ധാരാളം ഹാൻ ചൈനീസ്, ഹുയി ജനങ്ങളും വസിക്കുന്നു.
സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ശരാശരി 5,000 മീറ്റർ (16,000 അടി) വരെ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിബത്ത് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശമാണ്.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 8,848 മീറ്റർ (29,029 അടി) ഉയരത്തിലുള്ളതും ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പർവത ശിഖരവുമായ എവറസ്റ്റ് ആണ് തിബത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശം.
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തിബത്തൻ സാമ്രാജ്യം ഉയർന്നുവന്നെങ്കിലും ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തോടെ പ്രദേശം താമസിയാതെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
പടിഞ്ഞാറൻ തിബത്തിന്റെയും മധ്യ തിബത്തിന്റേയും ഭൂരിഭാഗവും (Ü- സാങ്) പലപ്പോഴും ലാസ , ഷിഗാറ്റ്സെ, അല്ലെങ്കിൽ അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലെ ടിബറ്റൻ സർക്കാരുകളുടെ കീഴിൽ നാമമാത്രമായി ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഖാമിലെയും ആംഡോയിലെയും കിഴക്കൻ മേഖലകളിലുള്ള ഖാം, ആംഡോ പ്രദേശങ്ങൾ കൂടുതൽ വികേന്ദ്രീകൃതമായ തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ ഘടന നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് നിരവധി ചെറിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾക്കും ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങൾക്കുമിടയിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും, അതേസമയം ചാംഡോ യുദ്ധത്തിനുശേഷം പലപ്പോഴും ചൈനീസ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിത്തീരുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
അന്തിമമായി ഈ പ്രദേശം ഭൂരിഭാഗവും പിടച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചൈനീസ് പ്രവിശ്യകളായ സിചുവാൻ, ക്വിങ്ഹായ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെടുകയം ചെയ്തു.
തിബത്തിന്റെ നിലവിലെ അതിർത്തികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്.
1912 ൽ ക്വിംഗ് രാജവംശത്തിനെതിരായ ക്സിൻ‌ഹായ് വിപ്ലവത്തെത്തുടർന്ന് ക്വിംഗ് സൈനികർ നിരായുധരാക്കപ്പെടുകയും തിബത്ത്  പ്രദേശത്തുനിന്ന് (Ü- സാങ്) പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
1913 ൽ തുടർന്നുവന്ന ചൈനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ അംഗീകാരമില്ലാതെതന്നെ ഈ പ്രദേശം സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പിന്നീട് ലാസ ചൈനയിലെ സികാങ്ങിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു.
1951 വരെ ഈ പ്രദേശം തങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണാധികാരം നിലനിർത്തുകയും ചാംഡോ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് തിബത്തിൽ പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ചൈനയു ടെ അധിനിവേശമുണ്ടാവുകയും 1959 ലെ ഒരു പരാജയപ്പെട്ട വിപ്ലവത്തേത്തുടർന്ന് മുൻ തിബത്തൻ സർക്കാർ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ന്, പടിഞ്ഞാറൻ, മധ്യ ടിബറ്റിനെ ടിബറ്റ് സ്വയംഭരണ പ്രദേശം എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ചൈന നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ സിചുവാൻ, ക്വിങ്ഹായ്, മറ്റ് അയൽ പ്രവിശ്യകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലുൾപ്പെട്ട കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഇപ്പോൾ കൂടുതലായും വംശീയ സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ്.
പ്രവാസത്തിൽ സജീവമായിരിക്കുന്ന തിബത്തൻ വിമത ഗ്രൂപ്പുകളും തിബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലയും സംബന്ധമായി പിരിമുറുക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
സമീപകാലത്ത് ടൂറിസം തിബത്തിലെ വളരുന്ന വ്യവസായമായി മാറിയെങ്കിലും ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ കാർഷിക മേഖലയാണ് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നത്.
തിബത്തിലെ പ്രധാന മതം തിബത്തൻ ബുദ്ധമതമാണെങ്കിലും ടിബറ്റൻ ബുദ്ധമതത്തിന് സമാനമായ ബോൺ , ടിബറ്റൻ മുസ്‌ലിം വിഭാഗങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യൻ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
പ്രദേശത്തെ കല , സംഗീതം , ഉത്സവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ തിബത്തൻ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം പ്രകടമാണ്.
തിബത്തൻ വാസ്തുവിദ്യ ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ സ്വാധീനങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
വറുത്ത യവം , യാക്ക് മാംസം, ബട്ടർ ടീ എന്നിവയാണ് തിബത്തിലെ മുഖ്യമായ ഭക്ഷണ പദാർത്ഥങ്ങൾ.
ഹിമാലയരാജ്യം
ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുള്ള ഹിമാലയരാജ്യം.
ഏഷ്യാ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നാലുവശത്തും പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന 25 ലക്ഷം ച.
മീ വിസ്തീർണമുള്ള തിബെത്ത് സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 4880 മീറ്റർ (ശരാശരി 16000 അടി) ഉയരത്തിലാണ് കിടക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയെന്ന് തിബെത്തിനെ വിശേഷിപ്പിയ്ക്കാറുണ്ട്.
മഞ്ഞുനിറഞ്ഞ കൊടുമുടികളും കാറ്റ് ആഞ്ഞടിയ്ക്കുന്ന പീഠഭൂമികളും അടങ്ങിയ തിബത്തിന്റെ തെക്ക് ഹിമാലയ പർവതവും വടക്ക് കുൻലുൻ പർവതനിരകളുമാണ്.
60 ലക്ഷം തിബെത്തുകാരുടെ ജന്മഭൂമിയായ ഈ രാജ്യം ചരിത്രപരമായി ആംദോ, ഖാം, ഉ-ത്സാങ് എന്നീ മൂന്ന് പ്രവിശ്യകൾ ചേർന്നതാണ്.
മതം: പ്രധാനമായും ലാമിക ബുദ്ധമതം.
തിബത്തോ-ബർമീസ് ഭാഷാകുടുംബത്തിൽ പെട്ടതാണ് തിബത്തൻ ഭാഷ.
തലസ്ഥാനം: ലാസ.
അതിർത്തിരാജ്യങ്ങൾ: ഇന്ത്യ , നേപ്പാൾ , ഭൂട്ടാൻ , ബർമ , ചീന .
1949- 50 ഒക്ടോബർ 7 കാലത്ത് സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര തിബത്തിനെ ചീനയുടെ സൈന്യം അധിനിവേശം ചെയ്തു.
1959 മാർച്ച് 17-ന് തിബെത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരിയായ ദലൈ ലാമ അഞ്ഞൂറോളം ഉറ്റ സഹപ്രവർത്തകരോടൊപ്പം രാജ്യത്തുനിന്ന് പാലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനായി.
ഇന്ത്യ ദലൈ ലാമയ്ക്കും സംഘത്തിനും രാഷ്ട്രീയ അഭയം നല്കുകയും പ്രവാസി സർക്കാരിന്റെ ആസ്ഥാനമായി ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ ധർമശാല എന്നസ്ഥലം അനുവദിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രവാസി സർക്കാരിന്റെ ആസ്ഥാനം: ധർമശാല രാഷ്ട്രത്തലവൻ: 14-ആം ദലൈ ലാമ ടെൻസിൻ ഗ്യാത്സൊ പ്രവാസി സർക്കാരിന്റെ ഘടന: പാർ‍ലമെന്ററി ജനാനധിപത്യം പ്രധാനമന്ത്രി: സാം ധോങ് ഋമ്പോച്ചെ പ്രാചീന ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗം
സ്വർഗം എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന ത്രിവിഷ്ടപം എന്നസംസ്കൃത വാക്കിൽനിന്നാണ് തിബത്ത് എന്ന പേരുണ്ടായത്.
സുകൃതികൾ വസിയ്ക്കുന്ന ഇടം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ സ്വർഗഭൂമി എന്നിതിനെവിളിച്ചുവന്നു.
ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന സ്ഥലമായ അതായത് പുണ്യസ്ഥലമായ കൈലാസവും മാനസസരോവരവും (മാനസസരസ്സ്)തിബത്തിലാണ്.
പരമേശ്വരനായ ശിവൻ കൈലാസത്തിലാണ് വസിയ്ക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.
(യഹൂദർ അവരുടെ ദൈവമായ യഹോവ സീയോൻ പർവതത്തിൽ വസിയ്ക്കുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുപോന്നത്.) മാനസസരസ്സിലാണ് മനുഷ്യോൽപത്തിയുണ്ടായതെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.
തിബത്തിന്റെ ആദ്യകാല ചരിത്രം സംബന്ധിച്ച്‌ നാടോടിക്കഥകളിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലുമുള്ള വിവരങ്ങളേ കിട്ടാനുള്ളൂ.
നാടോടിക്കഥകളിൽ 1949
തിബത്തിലെ ആദ്യത്തെ രാജാവു് ഷിപ്പുയെ ആണെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ് പ്രധാനലോഹങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചതെന്നും കൃഷിയും ജലസേചനവും ആരംഭിച്ചത് അദ്ദേഹമാണെന്നും ചില നാടോടിക്കഥകളിൽ പറയുന്നത് .
മഹാഭാരതയുദ്ധരംഗത്ത് നിന്ന് ഒളിച്ചോടിയ ഒരു കൗരവ രാജകുമാരൻ തിബത്തിൽ വന്ന് രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചുവെന്നും രൂപതി എന്നാണദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്ഗാമികൾ വളരെക്കാലം തിബത്തുഭരിച്ചെന്നും ചില തിബത്തുഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്.
പുഗ്യെ രാജാവു് തിബത്ത് ഭരിച്ചുവെന്ന് ചില നാടോടിക്കഥകളിൽ പറയുന്നു.
പിന്നെ ഘ്രീ, ടെങ്, ലെങ്സ്, ഡേ, സാൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കൻമാരും തിബത്ത് വാണുവെന്നും കഥകളുണ്ട്.
നാഹ്-തി-ത്സാൻ പൊ ഐതിഹ്യം
ഐതിഹ്യങ്ങളെ ആധാരമാക്കി ബുതൊൻ ക്രിസ്തു വർഷം പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതിവച്ചചരിത്രത്തിന്റെ ചുരുക്കം: ബുദ്ധന്റെ നിർവാണംകഴിഞ്ഞു് വളരെആണ്ട്കൾക്ക് ശേഷം കോസലരാജ്യം വാണ പ്രസേനജിത്ത് തന്റെ അഞ്ചാമത്തെ മകനെ വികൃതരൂപിയാണെന്ന കാരണം കൊണ്ട് വളർത്താൻ ഇഷ്ടപ്പെടാതെ ചെമ്പുപാത്രത്തിൽ കിടത്തി ഗംഗയിലൊഴുക്കിവിട്ടു.
രാജകുമാരനെ ഒരു കർഷകനെടുത്തു വളർത്തി വലുതായപ്പോൾ രാജകുമാരൻ ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കി, ഒരു രാജാവാകണം, അല്ലെങ്കിൽ മരിയ്ക്കണം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു് ഹിമാലയത്തിലേയ്ക്കുപോയി.
യാത്രാവസാനം തിബത്തിലെ ത്സാൻ-താൻ എന്ന പീഠപ്രദേശത്തെത്തിയ രാജകുമാരനെ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വന്ന ദേവനാണെന്ന് കരുതി തിബത്തുകാർ രാജാവായി സ്വീകരിച്ചു .
കസേരയിൽ ഇരുത്തി മനുഷ്യർ എടുത്തുകൊണ്ടുവന്ന രാജാവു് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ നാഹ്-തി-ത്സാൻ പൊ എന്ന് അവർ അദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ചു.
പിൽക്കാലത്ത് തലസ്ഥാനമായ ലാസ്സ ആയിടത്ത് നാഹ്-തി-ത്സാൻ പൊ രാജാവു് യുമ്പു ലഗാൻ കൊട്ടാരം പണിതു.
ഐതിഹ്യപ്രകാരം തിബത്തിലെ നാഹ്-തി-ത്സാൻ പൊ രാജാവിന്റെ ഭരണം തുടങ്ങിയത് ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പു് 127 മുതലാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു വളരെക്കാലം തിബത്തു ഭരിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളുടെ കാലത്ത് തിബത്തിൽ ബൊൻ മതം പ്രചരിച്ചു.
അറിയപ്പെടുന്ന ചരിത്രം പ്രമാണം:Nehru and Lama 1959.jpg ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ജവാഹർ‍ലാൽ നേഹ്രുവും തിബെത്ത് രാഷ്ട്രത്തലവൻ ദലൈ ലാമയും 1959-ൽ
(ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പു് 304 - ക്രി.മു. 232)കലിംഗം ഭരിച്ച മഹാനായ അശോകചക്രവർത്തിയുടെ ആജ്ഞാനുസരണം കമറിയോൺ രാജാവു് നന്ദിദേവ നടത്തിയതാണ് തിബത്ത് നേരിട്ട ആദ്യത്തെ വിദേശആക്രമണമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ക്രിസ്തു വർഷം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ പലനാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്നു തിബത്ത്.
ക്രിസ്തു വർഷം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സോങ്ത്സെൻ ഗമ്പോ (song-tsen Gampo)ചക്രവർത്തി തിബത്തിനെ ഏകീകൃതവും സുശക്തവുമായ രാജ്യമാക്കി മാറ്റി.
രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക ഉയർച്ചയുടെയും മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ടുനിന്ന സാമ്രാജ്യവിപുലീകരണത്തിന്റെ തുടക്കവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം.
നേപ്പാൾ രാജാവും ചീന രാജാവും അവരുടെ പെൺമക്കളെ അദ്ദേഹത്തിന് വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുത്തു.
തിബത്തിലെ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പ്രചാരത്തിന് പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചവരായതിനാൽ നേപ്പാൾ- ചീന രാജകുമാരിമാരായ ഈ തമ്പുരാട്ടിമാർക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ബുദ്ധമതത്തിൽ ചേർന്ന ചക്രവർത്തി നിരവധി ബുദ്ധവിഹാരങ്ങൾ പണിയിയ്ക്കുകയും ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്ക് തിബത്തുഭാഷയിൽ ഭാഷ്യങ്ങളുണ്ടാക്കിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
തിബത്തുഭാഷയ്ക്ക് ലിപിയുണ്ടായത് ഇക്കാലത്താണ്.
ത്രിസോങ് ദെത്സെൻ (+755 - 797) ചക്രവർത്തിയുടെകാലത്ത് തിബത്തിന്റെ ശക്തി പാരമ്യത്തിലെത്തി.
ചീനയുടെ പലഭാഗങ്ങളും തിബത്ത് കൈവശപ്പെടുത്തി.
+763-ൽചീനയുടെ തലസ്ഥാനമായ ചാങ് അൻ (ഇപ്പോഴത്തെ പേരു് ക്സിയൻ) ആക്രമിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ചീന തിബത്തിന് ആണ്ടുതോറും കപ്പം നല്കിവന്നു.
783-ൽ ചീനയും തിബത്തും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിശ്ചയിച്ചു് ഉടമ്പടിയുണ്ടാക്കി (821-ൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ സമാധാന ഉടമ്പടിയുമുണ്ടായി).
ബുദ്ധമതത്തെ രാജകീയമതമാക്കിയത് അദ്ദേഹമാണ്.
ബുദ്ധമതത്തെ രാജ്യമതമാക്കിയതിൽ ബൊൻ മതക്കാർക്ക് എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
റാൽ പചൻ രാജാവു് (+815- 838) ബൊൻ മതക്കാരെ അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിച്ചതുമൂലം അവർ രാജാവിനെതിരെ കലാപത്തിനു മുതിർന്നു.
കലാപകാരികൾ രാജാവിനെ വധിച്ചു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ ഗ്ലാങ്-ദാർ-മ (+838-842) യെ രാജാവാക്കി.
അദ്ദേഹം ബൊൻ മതക്കാരനും ബുദ്ധമതവിരോധിയുമായിരുന്നു.
ബുദ്ധ മതക്കാരെ അടിച്ചമർത്തിയ അദ്ദേഹത്തെ ബുദ്ധ മതക്കാർ വധിച്ചു.
ഗ്ലാങ്-ദാർ-മ യുടെപിൻഗാമികൾ ത്സപരാങ് കേന്ദ്രമാക്കി പടിഞ്ഞാറെ തിബത്തിൽ ഗു-ജേ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും കിഴക്കൻ തിബത്തിൽ സ്വാധീനം കിട്ടിയില്ല.
കിഴക്കൻ തിബത്തിൽ ബുദ്ധ മതമേധാവികളും സംന്യാസിമാരുമാണ് ഭരണം നടത്തിയത്.
ഇക്കാലത്ത് ബൊൻ മതക്കാരും ബുദ്ധ മതക്കാരും തമ്മിൽ മൽസരവും ഏറ്റുമുട്ടലുകളും നടന്നു.
ബുദ്ധ മതക്കാർ ചില ബൊൻ മതആശയങ്ങളും ബൊൻ മതക്കാർ ചില ബുദ്ധ മതആശയങ്ങളും ഉൾ‍ക്കൊള്ളാൻ നിർബന്ധിതമായി.
പിന്നീടു് ഗു-ജേ രാജാക്കന്മാരും ബുദ്ധ മതം സ്വീകരിച്ചു.
അവരുടെ ക്ഷണപ്രകാരം +1042-ൽ അതിഷൻ എന്ന ബുദ്ധ മതപണ്ഡിതൻ ബംഗാളിൽ നിന്ന് തിബത്തിൽ ചെന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തിബത്തുഭാഷയിലേയ്ക്ക് പരിഭാഷ ചെയ്തു.
മംഗോൾ ബന്ധം പ്രമാണം:Samdhong rinpoche taking oath-1.jpg പ്രഫസർ സാംധോങ് ഋമ്പോച്ചെ രാഷ്ട്രത്തലവനായ ദലൈ ലാമ മുമ്പാകെ തിബെത്ത് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മംഗോൾ ഭരണാധികാരി ജെങ്ഗിസ് ഖാൻ ഏഷ്യയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും പ്രദേശങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു് ഒരു ലോകോത്തരസാമ്രാജ്യമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ തിബത്ത് അതിന്റെ ഭാഗമായി.
പുരോഹിതനും രക്ഷാധികാരിയും തമ്മിലുള്ളബന്ധമായിരുന്നു തിബത്തിന്റെ അധികാരികളും മംഗോൾ ഭരണാധികാരികളും തമ്മിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
പടയോട്ടമായി 1240-ൽ തിബത്തിലെത്തിയ ജെങ്ഗിസ് ഖാന്റെ കൊച്ചുമകനായ ഗോദൻ ഖാൻ രാജകുമാരൻ തിബത്തിന്റെ പ്രധാന മതാധികാരികളിലൊരാളായ ശാക്യമഠത്തിന്റെ അധിപൻ (ലാമ) ശാക്യ പണ്ഡിത കുങ്ഗ ഗ്യാൽ‍ത്സെനെ (1182-1251) ക്ഷണിച്ചുവരുത്തിയതോടെയാണ് ഈ ബന്ധം സ്ഥാപിതമായത്.
ഗോദൻ ഖാന്റെ പിൻഗാമിയായ കുബ്ലൈ ഖാൻ ബുദ്ധ മതവിശ്വാസിയാവുകയും ശാക്യ പണ്ഡിതന്റെ അനന്തരവനായ ദ്രോഗൻ ചോഗ്യാൽ ഫഗ്പയെ ആത്മീയ മാർഗദർശിയായി സ്വീകരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
കുബ്ലൈ ഖാൻ ബുദ്ധ മതത്തെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മതമാക്കുകയും ശാക്യലാമയെ (ഫഗ്പയെ) ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആത്മീയഅധികാരിയായി നിയമിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
1254-ൽ ഫഗ്പയെ കുബ്ലൈ ഖാൻ തിബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരിയുമാക്കി.
തിബത്തിലെ ലാമാ ഭരണതുടക്കം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു.
ഫഗ്മൊദ്രു-റിൻപുങ്-ത്സാങ് രാജാക്കൾ
മംഗോൾ വാഴ്ച തകർന്നതോടെ (1350-ൽ) തിബത്തിലെ ശാക്യമഠത്തിന്റെ ഭരണവും തകർന്നു.
ശാക്യ ലാമയുടെ ഭരണത്തെ മാറ്റി ഫഗ്മൊദ്രു വംശത്തിലെ ജങ്ചൂബ് ഗ്യാൽ‍ത്സെൻ (ഭരണകാലം 1350-1364) തിബത്തിനെ നയിച്ചു.
ഈ രാജാവു് മംഗോൾ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട ഭരണസമ്പ്രദായമാണ് തുടർന്നത്.
1350 മുതൽ 1481 വരെ ഫഗ്മൊദ്രു വംശരാജാക്കൻമാർ തിബത്ത് ഭരിച്ചു.
1406-ൽ രാജകീയക്ഷണപ്രകാരം ഫഗ്മൊദ്രു രാജവംശത്തിലെ ദക്പ ഗ്യാൽത്സെൻ രാജാവു് മിങ് രാജവംശത്തിന്റെ ചീന സന്ദർശിച്ചത് പ്രധാനസംഭവമാണ്.
തത്ത്വജ്ഞാനിയായ ത്സോങ്-ഖ-പ ( Tsong-kha-pa) (1357 – 1419) ആരംഭിച്ച ഗേലൂഗ് ശാല വലിയ ബുദ്ധമതനവീകരണ മുന്നേറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു.
1409-ൽ ഗന്ദെൻ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചതോടെ ഇതിന്റെ തുടക്കമായി.
ദ്രെപുങ് ആശ്രമവും സേര ആശ്രമവും ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായുണ്ടായ മറ്റു് പ്രധാന ആശ്രമങ്ങളാണ്.
(ഇന്ന് ഇതിന്റെ പ്രധാന ആചാര്യൻ ദലൈ ലാമയാണെങ്കിലും ഗന്ദെൻ ആശ്രമാധിപനായ ഗന്ദെൻ തൃപയാണ് ഔപചാരിക തലവൻ )
ത്സോങ്-ഖ-പയുടെ അനന്തരവനും പ്രധാനശിഷ്യനുമായ ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് (Gendun Drup 1391 – 1474) പരമ ആദരണീയ പണ്ഡിത വിശുദ്ധനായിഅറിയപ്പെട്ടു.
ആദ്യത്തെ ദലൈ ലാമയായി പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തെകണക്കാക്കി.
1447-ൽ ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് ശിങ്ഗത്സെയിൽ (Shigatse) സ്ഥാപിച്ച തശിൽഹുമ്പോ (Tashilhunpo) ആശ്രമം പിൽക്കാലത്ത് പഞ്ചൻ ലാമമാരുടെ ആസ്ഥാനവുമായി.
ഗേലൂഗ് പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രധാനാചാര്യന്മാരിൽ രണ്ടാമനാണ് പഞ്ചൻ ലാമ (ഒന്നാമൻ ദലൈ ലാമയാണ്).
ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് മരിച്ചു് രണ്ടുവർഷം കഴിഞ്ഞു് ജനിച്ച ഒരുകുട്ടിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവുണ്ടെന്ന് പ്രചരിയ്ക്കപ്പെടുകയും ആ കുട്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെപിൻഗാമിയായി അംഗീകരിയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഒരു ലാമ മരിയ്ക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവു് തിബത്തിലെവിടെയങ്കിലും ഒരു ശിശുവായിജനിയ്ക്കുമെന്ന സങ്കല്പം പ്രാമാണികവുമായി.
1430കളോടെ ഭരണം ദുർ‍ബലമാവുകയും അസ്ഥിരതയിലേയ്ക്ക് വീഴുകയും ചെയ്തു.
രാജ്യം വിവിധ നാടുവാഴികളുടെ കൈകളിലമരുകയും മഠങ്ങൾ തമ്മിൽ അധികാരമൽ‍സരത്തിലാവുകയും ചെയ്ത കാലമാണിത്.
1481 മുതൽ 1565 വരെ റിൻ‍പുങ് വംശരാജാക്കൻമാരും1565 മുതൽ 1642 വരെ ത്സാങ് വംശരാജാക്കൻമാരും തിബത്തിനെ നയിച്ചു.
ഗേലൂഗ് ശാലയുടെ ഉന്നതലാമയായ സോനം ഗ്യാത്സോയെ 1578-ൽ മംഗോളിയയുടെ തുമേദ് രാജാവു് അൾത്താൻ ഖാൻ മംഗോളിയയിലേയ്ക്ക് ക്ഷണിച്ചു.
ഖോഖ് നൂരിനടുത്ത് വച്ചു് അവർ നടത്തിയകൂടിക്കാഴ്ചയിൽ സോനം ഗ്യാത്സോയെ ദലൈ ലാമയെന്ന് വിളിച്ചത് പിന്നീടു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാന നാമമായി മാറി.
അദ്ദേഹം (സോനം ഗ്യാത്സോ) മൂന്നാമത്തെ ദലൈ ലാമയായാണ് പരിഗണിയ്ക്കപ്പെട്ടത്.
സാഗരം എന്നർത്ഥമുള്ള ഗ്യാത്സോ എന്ന തിബത്തൻ പദത്തിന്റെ മംഗോളിയൻ സമാനപദമായിരുന്നു ദലൈ എന്നത്.
ദലൈ ലാമ എന്നതിന് ജ്ഞാനസാഗരമായയാൾ എന്നർത്ഥം.
ദലൈ ലാമ രാഷ്ട്രീയ ഭരണാധികാരിയാകുന്നു
അഞ്ചാമത്തെ ദലൈ ലാമയുടെ കാലമായപ്പോൾ ദലൈ ലാമ രാഷ്ട്രീയ അധികാരികൂടിയായി.
ത്സാങ് രാജവാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം1642-ൽ മംഗോളിയൻ രാജാവു് ഗുർഷി ഖാന്റെ സംരക്ഷണത്തോടെ ദലൈ ലാമ ഏകീകൃത തിബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭരണാധികാരിയും മതമേലധികാരിയും ആയി....
ചരിത്രപരമായി ആംദോ, ഖാം, ഉ-ത്സാങ് എന്നീ മൂന്ന് പ്രവിശ്യകൾ ചേർന്നതാണ് തിബത്ത്.
ആംദോ
വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയാണ് ആംദോ.
ഇപ്പോഴിതിനെ ചീന പലതായിപിരിച്ചു് ചീനയുടെ ഖിങ്ഘായി, ഗാൻസു, സിച്ചുവാൻ എന്നീ മൂന്ന് പ്രവിശ്യകളിലാക്കിയിരിയ്ക്കുന്നു.
ഖാം
തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയാണ് ഖാം.
ഈ പ്രവിശ്യയെ ചീന പലതായിപിരിച്ചു് മുഖ്യ ഭാഗം സിച്ചുവാനിലും ബാക്കി ഭാഗം ഖിങ്ഘായി, തിബത്ത് സ്വയംഭരണ പ്രദേശം എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലും ആക്കിയിരിയ്ക്കുന്നു.
ഉ-ത്സാങ്
മദ്ധ്യ തിബത്തൻ പ്രവിശ്യയാണ് ഉ-ത്സാങ്.
ഇതിന്റെ മുഖ്യ ഭാഗം ഇന്ന് തിബത്ത് സ്വയംഭരണ പ്രദേശം എന്ന ചീനപ്രവിശ്യയായിരിയ്ക്കുന്നു.
ഭാഷ, സംസ്കാരം ഇതും കാണുക പതിനാലാമത് ദലൈലാമ അവലംബം ↑ ↑ Goldstein, Melvyn, C., Change, Conflict and Continuity among a Community of Nomadic Pastoralist: A Case Study from Western Tibet, 1950–1990 , 1994: "What is Tibet? – Fact and Fancy", pp. 76–87 ↑ Clark, Gregory, " In fear of China ", 1969, saying: ' Tibet, although enjoying independence at certain periods of its history, had never been recognised by any single foreign power as an independent state. The closest it has ever come to such recognition was the British formula of 1943: suzerainty , combined with autonomy and the right to enter into diplomatic relations. '
↑ ↑ ↑ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ പ്രവാസി സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വലത്തളം ദലൈ ലാമയുടെ ഔദ്യോഗിക വലത്തളം
തിബൗച്ചിന ഉർവ്വില്ലിയാന Tibouchina urvilleana Tibouchina urvilleana
ബ്രസീലിൽ സ്വദേശിയായ മെലാസ്റ്റൊമാറ്റേസീ കുടുംബത്തിലെ പൂച്ചെടികളുടെ ഒരു സ്പീഷീസാണ് തിബൗച്ചിന ഉർവ്വില്ലിയാന.
2-3 മീറ്റർ (7-10 അടി) വീതിയും 3-6 മീറ്റർ (10-20 അടി) വരെ ഉയരം വരുന്ന, പടരുന്ന നിത്യഹരിത കുറ്റിച്ചെടിയാണ് ഇത്.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫ്രഞ്ച് പര്യവേഷകനും ബോട്ടാണിസ്റ്റും ആയ ജൂൾസ് ഡ്യൂമാന്റ് ഡി ഉർവ്വില്ലിയാണ് ഇതിന് നാമകരണം നൽകിയത്.
Tibouchina urvilleana , Botanischer Garten Leipzig അവലംബം
Pleroma urvilleanum എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
തിബൗച്ചിന സെമിഡെക്കാൻഡ്ര ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tibouchina_semidecandra
പ്രിൻസെസ് ഫ്ളവർ, ഗ്ലോറിബുഷ്, ലാസിയാൻഡ്ര എന്നുമറിയപ്പെടുന്ന ബ്രസീൽ സ്വദേശിയായ തിബൗച്ചിന സെമിഡെക്കാൻഡ്ര ഒരു ചെറിയ അലങ്കാര വൃക്ഷം ആണ്.
10 മുതൽ 15 അടി വരെ ഇവ ഉയരത്തിൽ വളരുന്നു.
തിബൗച്ചിന സെമിഡെക്കാൻഡ്രയിൽ ഡൈമെറിക് എല്ലാജിട്ടാനിൻ നൊബൊട്ടിനിൻ B അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
തിബെത്തിന്റെ ചരിത്രം Part of a series on the Tibet പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം Ancient period Neolithic Tibet Zhangzhung (c. 500 BC–625 AD) Yarlung Dynasty Medieval period Tibetan Empire (618–842) Tang-Tibetan relations (618–907) Era of Fragmentation (9th–11th centuries) Islamic Bengal invasion (1206) Mongol invasion (1240) Yuan rule (1270–1354) Phagmodrupa Dynasty (1358–1618) Ming-Tibetan relations (1368–1644) Rinpungpa Dynasty (1435–1565) Tsangpa Dynasty (1565–1642) Ganden Phodrang regime (1642–1959) Khoshut Khanate (1642–1717) Dzungar invasion (1716–20) Qing intervention (1720) Qing rule (1720–1911) Nepalese invasion (1788–92) Modern period British invasion (1903–04) History of Tibet (1912–51) Tibet Area (1928–65) History of Tibet (1950–present) Incorporation into the PRC (1951) CIA Tibetan program (1951–56) Lhasa Rebellion (1959) Government in Exile (1959–present) Autonomous Region (1965–present) See also Timeline Historical money List of rulers List of modern leaders European exploration ക സ തി ഭൂമിശാസ്ത്രം
പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളായ ഇന്ത്യയുടെയും ചൈനയുടെയും നടുവിലായി തിബെത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തിബെത്തൻ പീഠഭൂമിയുടെ കിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മലനിരകൾ ചൈനീസ് അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
നേപാളിലെ ഹിമാലയപർവ്വതം ഇന്ത്യയുടെയും തിബെത്തിന്റെയും ഇടയിലായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂര എന്നും ഹിമപാതത്തിന്റെ നാട് എന്നും തിബെത്തിന് അപരനാമധേയങ്ങളുണ്ട്.
സിനോ ടിബെറ്റൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ ടിബെറ്റോ ബർമൻ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഭാഷയാണ് ടിബെറ്റൻ ഭാഷ.
ആദിമചരിത്രം