smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഹംബോൽഷ്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humboldtia
പയർ കുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസ് ആണ് ഹംബോൽഷ്യ  (Humboldtia) .
ഇതിലെ മിക്കസ്പീഷിസുകളും ഇന്ത്യയിലെ തദ്ദേശവാസികളാണ് .
സ്പീഷിസുകളിൽ ചിലവ: Humboldtia bourdillonii Humboldtia brunonis Humboldtia decurrens Humboldtia laurifolia Humboldtia trijuga Humboldtia unijuga Humboldtia vahliana അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Media related to Humboldtia at Wikimedia Commons Humboldtia എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
ഹംബോൾട്ട് ദേശീയോദ്യാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humboldt_National_Park
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്യൂൻസ് ലാന്റിലുള്ള ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ഹംബോൾട്ട് ദേശീയോദ്യാനം .
എമിറാൾഡിൽ നിന്നും ഏകദേശം 110 കിലോമീറ്റർ തെക്കു-കിഴക്കായാണിത്.
ബ്രിഗാലോ ജൈവമേഖലയിലെ കോമെറ്റ് നദിയുടെ ജലസംഭരണ മേഖലയിലെ ചതുപ്പുനിലയെ ഈ ദേശീയോദ്യാനം സംരക്ഷിക്കുന്നു.
24°14′31.3″S 148°56′0″E ﻿ / ﻿ 24.242028°S 148.93333°E ﻿ / -24.242028; 148.93333
ഹംഫ്രി ഡേവി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humphry_Davy
സോഡിയം , പൊട്ടാസ്യം എന്നീ ലോഹങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയും ക്ലോറിനും അയൊഡിനും മൂലകങ്ങളാണെന്ന് നിർണയിക്കുകയും ഖനിത്തൊഴിലാളികൾക്കു പ്രയോജനകരമായ സുരക്ഷാ വിളക്ക് കണ്ടുപിടിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ പ്രശസ്തി നേടിയ ബ്രിട്ടിഷ് രസതന്ത്രജ്ഞനാണ്‌ സർ ഹംഫ്രി ഡേവി .
1778 ഡിസംബർ 17-ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പെൻസാൻസിൽ ഡേവി ജനിച്ചു.
സാഹിത്യത്തിലും തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിലുമായിരുന്നു ആദ്യ കാലത്ത് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
പിതാവിന്റെ മരണത്തോടെ കുടുംബത്തിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുക്കേണ്ടി വന്ന ഡേവി, 1795-ൽ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു അപ്പോത്തിക്കരിയുടെ കൂടെ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു.
എന്നാൽ ഇക്കാലത്ത് രസതന്ത്രത്തോട് ആഭിമുഖ്യം തോന്നിയ ഡേവി ശാസ്ത്രവും തത്ത്വശാസ്ത്രവും സ്വയം പഠിക്കുവാനാരംഭിച്ചു.
വാതകങ്ങളെക്കുറിച്ചു നടത്തിയ ഗവേഷണ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഫലമായി ഇദ്ദേഹം ചിരിവാതകം എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന നൈട്രസ് ഓക്സൈഡ് കണ്ടുപിടിച്ചു.
റിസർച്ചസ്, കെമിക്കൽ ആൻഡ് ഫിലസോഫിക്കൽ, ചീഫ്ലി കൺസേണിങ് നൈട്രസ് ഓക്സൈഡ് എന്ന പേരിൽ 1800-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ പരീക്ഷണഫലങ്ങൾ ശാസ്ത്ര ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് റോയൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ ഒഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടണിൽ രസതന്ത്ര ലക്ചററായി ഇദ്ദേഹം നിയമിതനായത് (1801).
വോൾടായിക് സെല്ലു(voltaic cell)കളും വൈദ്യുത ബാറ്ററികളും ആയിരുന്നു ഇക്കാലത്തെ ഗവേഷണ വിഷയം.
വൈദ്യുത വിശ്ളേഷണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഡേവി രാസബന്ധങ്ങളുടെ വൈദ്യുത സ്വഭാവം ആവിഷ്കരിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.
1803-ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റിയിൽ അംഗമായ ഡേവി 1807-ൽ സൊസൈറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
വോൾ ടായിക് സെല്ലുകൾ , ടാനിങ് , ധാതുവിശ്ലേഷണം എന്നീ മേഖലകളിൽ നല്കിയ സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് 1805-ൽ കോപ്ലെ മെഡൽ (Copley medal) നല്കി.
കണ്ടു പിടുത്തങ്ങൾ
സഹായിയായിരുന്ന മൈക്കൽ ഫാരഡെയിലെ ശാസ്ത്രപ്രതിഭയെ കണ്ടെത്തി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതും ഡേവിയാണ്.
ഇവരുടെ കൂട്ടായ ഗവേഷണങ്ങളുടെ ഫലമാണ് പുതിയതരം സ്റ്റോറേജ് ബാറ്ററി .
വൈദ്യുത വിശ്ലേഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബന്ധത്തിന് (ഓൺ സം കെമിക്കൽ ഏജൻസീസ് ഒഫ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി) ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ദ് ഫ്രാൻസിന്റെ നെപ്പോളിയൻ അവാർഡ് ലഭിച്ചു.
ഇംഗ്ളണ്ടും ഫ്രാൻസും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടക്കുന്ന കാലത്താണ് ഡേവി ആദരിക്കപ്പെട്ടതെന്ന കാര്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്.
സോഡിയം , പൊട്ടാസിയം എന്നിവയെ വൈദ്യുത വിശ്ലേഷണം വഴി അവയുടെ സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹം വേർതിരിച്ചു കാണിച്ചു (1808).
മ്യൂറിയാറ്റിക് അമ്ലത്തിന്റെ വിഘടനം വഴിയുണ്ടാവുന്ന പച്ചനിറമുള്ള വാതകത്തിനുമേൽ വൈദ്യുതിയുടെ പ്രഭാവമില്ലായ്മ കണ്ടെത്തിയ ഡേവി, ഈ വാതകം ഒരു മൂലകമാണെന്നു സ്ഥാപിക്കുകയും അതിന് ക്ലോറിൻ എന്ന് നാമകരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു (1810).
തുടർന്ന് 1813-ൽ ക്ലോറിനു സമാനമായ സ്വഭാവം ഉള്ള അയൊഡിൻ എന്ന മൂലകവും ഇദ്ദേഹം കണ്ടുപിടിച്ചു.
ബോറാക്സിൽ പൊട്ടാസിയം ചേർത്തു ചൂടാക്കി ബോറോൺ വേർതിരിച്ചതും ഡേവിയുടെ സംഭാവനയാണ്.
ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് അമ്ലത്തിന്റെ ശരിയായ രാസയോഗം (HCl) കണ്ടുപിടിക്കുക വഴി എല്ലാ അമ്ലങ്ങളിലും ഓക്സിജൻ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട് എന്ന ലാവോസിയറിന്റെ സിദ്ധാന്തം തെറ്റാണെന്ന് ഡേവി തെളിയിച്ചു.
ലോഹങ്ങൾ വിളക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുത ആർക്ക് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റൊരു കണ്ടുപിടിത്തമാണ് (1808).
1812-ൽ പ്രിൻസ് റീജന്റ് സർ സ്ഥാനം നല്കി ഡേവിയെ ബഹുമാനിച്ചു.
ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കൽക്കരിഖനികളിൽ നിരന്തരമായുണ്ടാവുന്ന സ്ഫോടനങ്ങളെക്കുറിച്ചു പഠിച്ച് പരിഹാരം നിർദ്ദേശിക്കാൻ 1815-ൽ ഡേവി നിയുക്തനായി.
മെഴുകുതിരിയുടേയും എണ്ണ വിളക്കുകളു ടേയും നഗ്നനാളത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലാണ് അക്കാലത്ത് കൽക്കരി ഖനനം നടത്തിയിരുന്നത്.
ഖനിയിലെ മീഥേൻ -വായു മിശ്രിതം ഈ വിളക്കിലെ തീയിൽ കത്തുന്നതുകൊണ്ടാണ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് ഇദ്ദേഹം സമർഥിച്ചു.
തീ കത്താനാവശ്യമായ വായു കടക്കുന്നതും, ജ്വാലയും ചുറ്റുമുള്ള വാതകവുമായി സമ്പർക്കമുണ്ടാകാത്തതുമായ ഒരു വിളക്ക് ഇദ്ദേഹം രൂപകല്പന ചെയ്തു.
ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്വർണ മെഡൽ ഡേവിക്കു ലഭിച്ചു.
1818-ൽ ഇദ്ദേഹം റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റു പദവിയിൽ നിയുക്തനായി.
ആരോഗ്യനില മോശമായതിനെത്തുടർന്ന് 1827-ൽ തത്സ്ഥാനം രാജിവക്കേണ്ടി വന്നു.
1829 മേയ് 29-ന് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജനീവയിൽ ഇദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു.
ഇതും കാണുക Humphry Davy എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ഡേവി ലാംപ് അവലംബം കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ഹംഫ്രി (1778-1829) ഡേവി, ഹംഫ്രി (1778-1829) എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
ഹംബീർറാവു മോഹിതെ
ഛത്രപതി ശിവാജിയുടെ സൈന്യത്തിന്റെ മുഖ്യ സൈനിക മേധാവി ആയിരുന്നു ഹംബീർറാവു മൊഹിതെ.
പ്രഗത്ഭനായ സൈനിക ജനറലായിരുന്ന അദ്ദേഹം ശിവാജിക്ക് വേണ്ടി നിരവധി സൈനികമുന്നേറ്റങ്ങൾ നടത്തുകയുണ്ടായി.
പിന്നീട് സംഭാജിയുടെ കീഴിലും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
മറാഠാ സൈനിക മേധാവിയായിരുന്ന സംഭാജി മൊഹിതെയുടെ മകനായാണ് ഹംബീർറാവു ജനിച്ചത്.
സഹോദരന്മാരായ ഹരിഫ്‌റാവു, ശങ്കർജി സഹോദരിമാരായ സോയാരാബായി, അന്നുഭായി എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്.
സോയാരാബായി പിൽക്കാലത്ത് ശിവാജിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
പ്രതാപറാവു ഗുജാറിന്റെ മരണശേഷം ശിവാജി ഹംബീർറാവുവിനെ തന്റെ മുഖ്യസേനാപതിയാക്കി (കമാൻഡർ) ആയി നിയമിച്ചു.
ബുർഹാൻപൂർ ആക്രമണം
ദക്ഷിണേന്ത്യയെയും ഉത്തരേന്ത്യയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു ബുർഹാൻപൂർ.
ഈ നഗരത്തിൽ ആകെ 17 വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
1681 ജനുവരി 30-ന് ഹംബീർറാവു മൊഹിതെയും സംഭാജിയും പെട്ടെന്ന് ബുർഹാൻപൂർ ആക്രമിച്ചു.
അന്ന് ബുർഹാൻപൂരിലെ സുബേദാർ ജഹാൻ ഖാൻ ആയിരുന്നു.
നഗരത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി 200 പേരുടെ സൈന്യവും ഹംബീറാവുവിന് 20,000 പേരുടെ സൈന്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹംബീർറാവുവിന്റെ സൈന്യത്തെ എതിർക്കാനുള്ള ശക്തി പോലും മുഗളന്മാർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഈ യുദ്ധത്തിലൂടെ മറാഠാ സൈന്യം ഒരു കോടിയിലധികം ഹൊൺ വിലമതിക്കുന്ന സ്വത്ത് കൈക്കലാക്കി.
1683 മാർച്ച് 17-ന് കല്യാൺ-ഭീവണ്ടിയിൽ വെച്ച് ഔറംഗസേബിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തരായ സൈനികത്തലവന്മാരിൽ ഒരാളായ റാണാമസ്ത് ഖാൻ നടത്തിയ യുദ്ധത്തിൽ ഹംബീർറാവു പരാജയപ്പെട്ടു.
1687-ൽ, വായ് പ്രവിശ്യയ്ക്ക് സമീപം നടന്ന ഒരു യുദ്ധത്തിൽ, ഹംബീർറാവു റുസ്തം ഖാനെ പരാജയപ്പെടുത്തി, എന്നാൽ ഒരു പീരങ്കിയുണ്ടയേറ്റ് ഹംബീർറാവു കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ജനപ്രിയമാധ്യമങ്ങളിൽ
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി ‘സർസേനാപതി ഹംബീർറാവു‘ എന്ന മറാഠി ചലച്ചിത്രം 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങി.
ഹംപി ഈ  ലേഖനം വിക്കിപീഡിയ ശൈലി അനുസരിച്ച് വിക്കിവൽക്കരിക്കേണ്ടതുണ്ട് .
ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hampi ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hampi
ഉത്തരകർണാടകത്തിലെ വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന  പുരാതന നഗരമാണ് ഹംപി ( കന്നഡ : ಹಂಪೆ, കന്നഡയിൽ ഹംപെ ).
ഹുബ്ലിയിൽനിന്ന് 163 കി.
കിഴക്കും ബെല്ലാരിയിൽ നിന്ന് 65-ഓളം കി.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമായി തുംഗഭദ്രനദിയുടെ തെക്കേക്കരയിലാണ്  ഹംപി.
തുംഗഭദ്ര ഡാമിൽ നിന്നും ഹൊസ്പെട്ട് വഴി ഹംപി യിലെത്താം.
വിജയനഗരത്തിന്റെ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ഹംപി വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു.
തുംഗഭദ്ര നദിയുടെ തീരത്ത് നിർമ്മിച്ചതിനാൽ നദിയുടെ പുരാതനനാമമായ പമ്പ എന്ന പേരിലായിരുന്നു ഹംപി ആദ്യകാലങ്ങളിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
വിരൂപാക്ഷക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇന്നത്തെ ഈ ഗ്രാമം, വിജയനഗരത്തിന്റെ കാലത്തിനു ശേഷവും, ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു.
പുരാതനനഗരത്തിലെ നിരവധി ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ ഹംപിയിലുണ്ട്.
യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഹംപിയേയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ ഹംപി ഭൂപടം 1911 ഭൂപടം ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾ ജലനിർഗ്ഗമനപാതയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ലോട്ടസ് മഹൽ അച്യുത് റായ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കവാടം വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രം
ഹംപിയിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണ് വിരൂപാക്ഷക്ഷേത്രം.
ഇത് തുംഗഭദ്രാ നദിക്കരയിലാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഹംപിയിലെ ഏറ്റവും പഴയ ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്.
ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന വിഗ്രഹം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണെന്നു കരുതുന്നു.
പംപാപതി എന്നു വിളിക്കുന്ന ശിവനാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ.
കല്ലിൽ തീർത്ത അപൂർവങ്ങളായ നിരവിധി ശിൽപങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്.
പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു ഗോപുരങ്ങൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.
അതിൽ ഒന്ന്, 165 അടി ഉയരമുള്ള ഒരു ഗോപുരം ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ബിസ്‌തപ്പയ്യ ഗോപുരം എന്നാണിത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
11 നിലകൾ ഉള്ള ഈ ഗോപുരവും വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രവും ഏതു കാലത്താണുണ്ടാക്കിയത് എന്നതിനു വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ലഭ്യമല്ല.
എന്നാൽ  രണ്ടാമത്തെ ഗോപുരം  കൃഷ്ണദേവരായർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് പണി തീർത്തതാണ്.
പല പ്രാവശ്യങ്ങളിലായി ഈ ക്ഷേത്രം പുതുക്കിയതായി തെളിവുകൾ ഉണ്ട്, എന്നാൽ ഏറ്റവും അവസാനം അതു പുതുക്കി പണിതത് 1510 - ൽ ശ്രീകൃഷ്ണദേവരായർ ആയിരുന്നു.
ക്ഷേത്ര മുറ്റം നിറയെ കല്ലുകൾ പാകിയിരിക്കുന്നു.
നടുഭാഗത്തായി ഒരു ചെറിയ കനാൽ ഉണ്ട്.
അതിനൂടെ തുംഗഭദ്രാ നദിയിലെ വെള്ളം ഒഴുകുന്നുണ്ട്.
അഭയാർത്ഥികളായി എത്തുന്നവർക്ക് താമസിക്കാനുള്ള മറ്റൊരു മന്ദിരം ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.
കല്യാണമണ്ഡപം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഫലപൂജാ മണ്ഡപവും ഒരു കിണറും ക്ഷേത്ര മതിൽക്കെട്ടിനകത്തുണ്ട്.
വിശാലമായ രണ്ടു മുറ്റങ്ങളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളത്.
ഏല്ലാം കരിങ്കൽ പാകിയിരിക്കുന്നു.
രണ്ടാമത്തെ മുറ്റത്താണ് വിളക്കുമാടവും കൊടിമരവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഈ മുറ്റത്തിന് ഇടതുവശത്തായി ചില ഉപദേവതാ ക്ഷേത്രങ്ങൾകൂടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
അവ പട്ടലേശ്വര, മുക്തിനരസിംഹ, സൂര്യനാരായണ എന്നീ ദേവതകളുടേതാണ്.
വലതുവശത്ത് മഹിഷാസുരമർദ്ധിനിയുടേയും ലക്ഷ്മീനരസിംഹസ്വാമിയുടേയും അമ്പലം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു 
.
കൂടാതെ ഭുവനേശ്വരി ദേവിയുടേയും പംപാദേവിയുടേയും അന്പലങ്ങളും ഇതിനകത്തുണ്ട്.
ഹൊയ്‌സാലാ രാജവാഴ്‌ച കാലത്തുണ്ടായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്.
ഇതിന്റെ കുറച്ചുഭാഗങ്ങൾ ഹരിഹരൻ ഒന്നാമൻ പുതുക്കിപ്പണിതിട്ടുണ്ട്.
പിന്നീട് കൃഷ്ണദേവരായർ ഒരു മണ്ഡപവും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് സംമ്മേളിക്കാനുള്ള ഒരു സ്ഥലവും ഇവിടെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുഴയോടു തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭാഗത്തെ ചുമരിന് ഒരു വലിയ തുളയുണ്ട്, ആ തുളയിലൂടെ അമ്പലത്തിനു മുന്നിലുള്ള ഗോപുരത്തിന്റെ ചിത്രം പുറകിലെ ചുവരിൽ തലതിരിഞ്ഞു കാണുന്നു.
മറ്റു യാതൊരുവിധ വിദ്യകളും ഇല്ലാതെയാണിത് സാധ്യമാവുന്നത്.
റാണിമന്ദിരത്തിനു വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തായി കൊട്ടരവളപ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഏക ക്ഷേത്രമാണ് ഹസാരരാമ ക്ഷേത്രം.
ഒരു ശ്രീരാമക്ഷേത്രമാണിത് .
15-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണിത് പണികഴിപ്പിച്ചത്.
ദ്രാവിഡകലാവിരുതിന്റെ ഒരു മൂർത്തരൂപമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്നു പറയാം.
ഇപ്പോൾ ഇവിടെപൂജാദികൾ ഒന്നും തന്നെ  ചെയ്യുന്നില്ല.
കൊത്തുപണികളില്ലാത്ത ഒരു കല്ലുപോലും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കണ്ടെത്താനാവില്ല.
രാമായണകഥ മൊത്തമായി, രാമജനനം മുതൽ സ്വർഗാരോഹണം വരെ, ഇവിടെ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നു.
അമ്പലത്തിനകത്ത് പുറമേ കാണുന്നതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി കറുപ്പുകലർന്ന ഗ്രാനൈറ്റ് കല്ലുകളിൽ തീർത്ത ശില്പങ്ങളാണുള്ളത്.
പുറത്തുനിന്നും കല്പാത്തി വെച്ച് വെള്ളം ഇവിടേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.
അമ്പലത്തിന്റെ ചുറ്റുമതിൽ വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തെ അപ്പാടെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന വിവിധ കലാരൂപങ്ങളുടെ  കൊത്തുപണികളാൽ സമൃദ്ധമാണ്.
ഒരു നൃത്തമണ്ഡപവും ഇതിനകത്തുണ്ട്.
ഹംപിയിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും അമ്പലത്തിനകത്ത് നൃത്തമണ്ഡപം കൂടി കാണാവുന്നതാണ്.
ലവകുശന്മാരുടെ രാമായണകഥ വിശദീകരിച്ചു പ്രതിപാദിച്ചതിനു പുറമേ ഭാഗവതപുരാണം മുഴുവനായും ഇവിടെ കൊത്തുപണികളാൽ ചുരുക്കി പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു.
പാൻ-സുപാരി ബസാർ
അമ്പലത്തിനു മുന്നിലായിക്കാണുന്ന ചെറിയൊരു ബസാറാണ് പാൻ-സുപാരി ബസാർ.
തകർന്നടിഞ്ഞ കുറേ സ്തൂപങ്ങളും മണ്ഡപങ്ങളും മാത്രമേ അവിടെ കാണാനുള്ളൂ.
അമ്പലത്തിലേക്കുള്ള വഴിയുടെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളിലുമായി ഇവ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.
രാജ്ഞിയുടെ കൊട്ടാരം
ശ്രീ കൃഷ്ണദേവരായരായിരുന്നു വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധനായ ഭരണാധികാരി.
തിരുമല ദേവി എന്നും ചിന്നാദേവി എന്നും പേരുള്ള രണ്ട് രാജ്ഞിമാരാണ് ശ്രീ കൃഷ്ണരായർക്കുണ്ടായിരുന്നത്.
രാജ്ഞിയുടെ അന്തഃപുരം ലോകോത്തരമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഇന്റർലോക്ക് ചെയ്ത കല്ലുകളാൽ കെട്ടിയ ഒരു വൻ കോട്ടയ്ക്കകത്താണുള്ളത്.
കോട്ടയുടെ നാലു വശങ്ങളിലും വലിയ ഉയരത്തിലുള്ള കാവൽമന്ദിരങ്ങൾ(Wach House) ഉണ്ട്.
ഈ നാലു കാവൽമന്ദിരങ്ങളിലും കാവൽക്കാർ നിലയുറപ്പിക്കുമായിരുന്നു.
കാവൽക്കാരെല്ലാവരും അയോധനകല വശമാക്കിയ സ്ത്രീകൾ തന്നെയായിരുന്നു.
രാജ്ഞിമന്ദിരത്തിനു ഒരുവശത്തായി സാമാന്യം വലിയൊരു കുളമുണ്ട്, പണ്ട് രാജ്ഞിമാരും തോഴികളും കുളിക്കാനുപയോഗിച്ച കുളമാണിത്.
ജലമഹൽ എന്നാണിതറിയപ്പെടുന്നത്.
രാജ്ഞിയുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ അടിത്തറമാത്രമേ ഇന്നവിടെ കാണാനുള്ളൂ.
ലോട്ടസ് മഹൽ
രാജ്ഞിയുടെ അന്തഃപുരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടയ്ക്കകത്ത്, ജൽമഹലിന്റെ കിഴക്കുവശത്താണ് പ്രസിദ്ധമായ ലോട്ടസ് മഹൽ.
വെല്ലം , ചുണ്ണാമ്പ് , കോഴിമുട്ട , മണ്ണ് എന്നിവയുടെ മിശ്രിതം കൊണ്ടാണ് ലോട്ടസ് മഹലിന്റെ ഭിത്തികൾ തേച്ചിരിക്കുന്നത്.
രണ്ട് നിലകളുള്ള ഈ മന്ദിരത്തിനു മുകളിലേക്ക് കയറാനുള്ള വഴി ഒരു വശത്തുണ്ട്.
വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു വിസ്മയം തന്നെയാണു ലോട്ടസ് മഹൽ.
നാലു ഭാഗത്തുനിന്നു നോക്കിയാലും ഒരു പോലെ തന്നെ ഇത് കാണുന്നു.
ജലമഹലും ലോട്ടസ് മഹലും വെള്ളത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടന്നവയാണെന്നു അവയുടെ ഘടനകണ്ടാൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാൻ പറ്റും.
അലങ്കരിക്കാനായി വെച്ചിരുന്ന വിലപ്പിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ അടർത്തിമാറ്റിയതിന്റെ പാടുകൾ ഇന്ന് ലോട്ടസ് മഹലിന്റെ ഭിത്തികളിൽ  കാണാം.
എലിഫന്റ് സ്റ്റേബിൾ അഥവാ ആനപ്പന്തി
രജ്ഞിയുടെ കൊട്ടാരവളപ്പിനു പുറത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്തായി കുതിരലായവും ആനപ്പന്തിയും ആനക്കാർക്കു താമസിക്കാനുള്ള പാർപ്പിടവും കാണാവുന്നതാണ്, അറബിക് പേർഷ്യൻ ഇന്ത്യൻ സംസ്ക്കാരങ്ങളുടെ ഒരു സമന്വയമാണ് ആ ആനപ്പന്തി.
മറ്റ് ആകർഷണങ്ങൾ മന്മഥ തീർത്ഥക്കുളം ഹേമകൂടാദ്രി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ഉഗ്രനരസിംഹമൂർത്തി ബാദവ ലിംഗം ചണ്ഡികേശ്വര ക്ഷേത്രം വീരഭദ്ര പ്രതിമ ഭൂഗർഭ ശിവക്ഷേത്രം ഹസാര രാമക്ഷേത്രം വിട്ടലക്ഷേത്രം ഗരുഡ രഥം തുലഭാരം നടത്തിയിരുന്ന ത്രാസ് എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി
മൈസൂരിൽ നിന്നും എല്ലാ ദിവസവും രാത്രി 06:35നു പുറപ്പെടുന്ന  ഹംപി എക്സ്പ്രെസ്സിൽ ഹോസപെട്ട് ഇറങ്ങി ഹംപിക്ക് ബസ് കയറാം.
ബാംഗ്ലൂർ വന്ന് ബെല്ലാരി ഫ്ലൈറ്റ് കയറി ബെല്ലാരി വന്ന് 60 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് ഹോസപെട്ട് വന്ന് അവിടുന്ന് ഹംപി എത്താം.
ഹോസ്പെട്ട് നിന്ന് 10 കിലോമീറ്ററാണ് ഹംപിക്ക് ചരിത്രം
1336-ലാണ്‌ ഹംപി നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പഠനത്തിൽ നിന്നും ഹം‌പി, കോട്ട കെട്ടി ഭദ്രമാക്കിയ ഒരു നഗരമായിരുന്നു എന്നു മസനസിലാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കോട്ടമതിലുകളിലെ കല്ലുകളെ യോജിപ്പിക്കുന്നതിന്‌ ഒരു തരത്തിലുള്ള ചുണ്ണാമ്പുകൂട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല.
പകരം പൂളുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ കല്ലുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
മറ്റു നഗരങ്ങളുടേതു പോലെയല്ല ഈ കോട്ടമതിലുകളെന്നും ലോകത്തിലെ വളരെക്കുറച്ചിടങ്ങളിലേ ഇത്തരം ഉന്നതനിലവാരത്തിലുള്ള കല്പ്പണി കണ്ടിട്ടുള്ളുവെന്നും പോർച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരി ഗോമിംഗോ പയസ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .
പരന്ന മേൽക്കൂരകളോടു കൂടിയ മനോഹരമായ കെട്ടിടങ്ങൾ കോട്ടക്കുള്ളിൽ കെട്ടിയിരുന്നു.
കൊട്ടാരസമുച്ചയത്തിൽ നിരവധി കമാനങ്ങളും താഴികക്കുടങ്ങളും തൂണുകളിൽ താങ്ങി നിർത്തിയ മണ്ഡപങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച പഴത്തോട്ടങ്ങളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഹംപിയിലുണ്ടായിരുന്നു.
അതിന്റെ പ്രതാപകാലങ്ങളിൽ ഹംപി വ്യാപാര സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ മുഖരിതമായിരുന്നു.
ചെട്ടികൾ , മൂറുകൾ എന്ന മുസ്ലീം കച്ചവടക്കാർ, പോർച്ചുഗീസുകാരെപ്പോലെയുള്ള യുറോപ്യൻ കച്ചവടപ്രതിനിധികൾ തുടങ്ങിയവർ ഹംപിയിലെ ചന്തകളിൽ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്നു.
സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഹംപിയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ .
ദേവദാസികൾ വിരൂപാക്ഷക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപങ്ങളിൽ രാജാക്കന്മാർക്കും ജനങ്ങൾക്കും മുൻപാകെ നൃത്തങ്ങൾ നടത്തി.
ഹംപിയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാന ഉൽസവമായിരുന്നു മഹാനവമി .
രാജാവ് അതിഥികളെ സ്വീകരിക്കുകയും സാമന്തരിൽ നിന്നും കപ്പം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന മഹാനവമി പീഠം ചരിത്രകാരന്മാർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇവിടെയിരുന്നു കൊണ്ടായിരുന്നു രാജാവ് നൃത്തവും സംഗീതപരിപാടികളും ഗുസ്തിമൽസരങ്ങളും വീക്ഷിച്ചിരുന്നത്.
1565-ൽ ഗോൽക്കൊണ്ട , ബീജാപ്പൂർ , അഹ്മദ്നഗർ , ബെരാർ , ബിദാർ എന്നിവരുടെ ഭരണകർത്താക്കളായിരുന്ന ഡെക്കാൻ സുൽത്താന്മാർ വിജയനഗരത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ ഹംപിയുടെ പ്രതാപകാലവും അവസാനിച്ചു.
ചിത്രശാല ഹംപിയിലെ കാഴ്ച, മാതംഗ കുന്നിന്റെ മുകളിൽനിന്നുള്ള 360° പനോരമ നരസിംഹവിഗ്രഹം വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഹെംകുട കുന്നിന്റെ മുകളിൽനിന്നുള്ള കാഴ്ച ഹെംകുട കുന്നിൻമുകളിൽനിന്നുള്ള സൂര്യാസ്തമനം ഹെംകുട കുന്നിൻമുകളിലുള്ള ചരിത്രശേഷിപ്പുകൾ ഹെംകുട കുന്നിൻമുകളിലുള്ള ചരിത്രശേഷിപ്പുകൾ ആഞ്ജനേയാദ്രി കുന്നിൻമുകളിൽനിന്നും കാണുന്ന വയലുകൾ ഭൂഗർഭത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള കുളത്തിലേക്കുള്ള പടവുകൾ ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾ ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിരീക്ഷണഗോപുരം ഗനിഗട്ടി ജൈനക്ഷേത്രം കൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിനരികിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിശുദ്ധ കുളം സനാന ചുറ്റുമതിൽ പ്രധാന ചന്തയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള നന്ദിയുടെ പ്രതിമ ഹംപിയിലെ തുംഗബദ്ര നദി ആനപ്പന്തി ഹെംകുട കുന്നിൻമുകളിലുള്ള  ശാശിവകാളു ഗണേശക്ഷേത്രത്തിന്റെ കൊത്തിയെടുത്ത തൂണുകൾ ഹെംകുട കുന്നിന്റെ മുകളിലുള്ള ഗണേശവിഗ്രഹം ഹംപിയിലെ സൂര്യാസ്തമനം രത്നട്രായ്കുട് ജൈനക്ഷേത്രം അവലംബം ↑ 1 2 {{ cite web }} : Missing or empty | title= ( help ) ↑ 1 2 Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 6, Towns Traders and Craftspersons, Page 82-84, ISBN 817450724
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Group of monuments at Hampi എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
http://www.asishinside.com/2017/10/hampi-malayalam-travelouge.html%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D A Forgotten Empire Chapter 15
ഹംപി കൊനേരു ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humpy_Koneru
ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്‌മാസ്റ്ററാണ് ഹംപി കൊനേരു .
ഇംഗ്ലീഷ്: Humpy Konery.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുഡിവാഡയിലാണ് ഹംപി ജനിച്ചത് (ജനനം: 1987 മാർച്ച് 31 ).
ജൂഡിറ്റ് പോൾഗാറിനു ശേഷം എലോ റേറ്റിങ്ങിൽ  2600 കടന്ന  രണ്ടാമത്തെ വനിതാ ചെസ്സ് താരവുമാണ് ഹംപി.
1987 മാർച്ച് 31 ജനിച്ചു, ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ വിജയവാഡക്കടുത്തുള്ള ഗുഡിവാഡയിലാണ് ജനിച്ചത്.
അച്ഛൻ അശോക് കൊനേരു.
അച്ഛൻ തന്നെയാണ് ഹംപിയുറ്റെ ആദ്യത്തെ പരിശീലകനും.
ഹമ്പി എന്നാൽ വിദേശീയ ഭാഷയിൽ വിജയി എന്നാണർത്ഥം.
ഹംപിക്ക് പേരിടാൻ അതാണ് കാരണം.
ആ പേരിൽ വിളിക്കുന്നത് അവൾക്ക് പ്രചോദനമാകുകയും ഭാവിയിൽ ഒരു ലോക ചാമ്പ്യനായി മാറാനിടയാകുകയും ചെയ്യട്ടെ എന്നായിരുന്നു അച്ഛന്റെ മനസ്സിൽ.
ഹംപിയുറ്റെ മുത്തച്ഛൻ, പ്രേം ചന്ദ് റാവും 73 വയസ്സുവരെ കണക്ക് പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന മാഷായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിനും ചെസ്സ് ഇഷ്ടമായിരുന്നു.
എന്നാൽ അയല്പക്കക്കാർക്കൊന്നും വലിയ മതിപ്പില്ലായിരുന്നു എല്ലാവരും ടി.വി. വാങ്ങിക്കാൻ മത്സരിച്ചിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഹമ്പിയുടെ അച്ഛൻ വീട്ടിൽ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ വാങ്ങിയെന്നും ഇത് മൂലം പലരും അവരെ കളിയാക്കിയെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വിദ്യാഭ്യാസം ഗുണ്ടൂരിലെ ചലപതി റസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂളീൽ നടന്നു.
1995 ൽ എട്ടുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ നാഷണൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പോടെയാണ് കരിയറിൽ തുടക്കം.
12ആം വയസ്സിൽ ഇന്റെർ നാഷണൽ മാസ്റ്റർ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി.
15ആംവയസ്സിൽ ഇന്റെർ നാഷണൽ ഗ്രാന്റ് മാസ്റ്റർ റ്റൈറ്റിൽ നേടുന്ന പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമായി.
അർജുന, പത്മശ്രീ പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകി രാഷ്ട്രം അവരെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഒ.എൻ.ജി.സി. യിൽ പേർസണൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഓഫീസർ ആയി ജോലി ചെയ്യുന്നു.
അവലംബം Humpy Koneru എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ഹംഫ്രി ബോഗാർട്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humphrey_Bogart
ഇതിഹാസമായി മാറിയ ഒരു അമേരിക്കൻ സിനിമാ നടനാണ് ഹംഫ്രി ബോഗാർട്ട് .
എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും മികച്ച പുരുഷതാരമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
ഹംപ്റ്റി ഡംപ്റ്റി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Humpty_Dumpty
ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരഭാഷയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കടങ്കഥയിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ച ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് നഴ്സറി ഗാനത്തിലെ കഥാപാത്രമാണ് ഹംപ്റ്റി ഡംപ്റ്റി .
ആന്ത്രോപോമോർഫിക് മുട്ടയായി ഈ കഥാപാത്രത്തെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഗാനത്തിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പുകൾ, 1870-ൽ ജെയിംസ് വില്യം എലിയറ്റിന്റെ നാഷണൽ നഴ്സറി റൈംസ് ആൻഡ് നഴ്സറി സോങ്സിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.
ഇതും കാണുക List of nursery rhymes അവലംബം
ഹംഫ്രി ബോവൻ
ഹംഫ്രി ബോവൻ (22 June 1929 – 9 August 2001) ബ്രിട്ടിഷുകാരനായ രസതന്ത്രജ്ഞനും സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനും ആയിരുന്നു.
ഹംബോൾട്ട് കൗണ്ടി
ഹംബോൾട്ട് കൗണ്ടി , അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തുള്ള ഒരു കൗണ്ടിയാണ് .
2010 ലെ യു.എസ്. സെൻസസ് പ്രകാരമുള്ള ഈ കൗണ്ടി യിലെ ജനസംഖ്യ 134,623 ആയിരുന്നു.
യുറേക്ക നഗരത്തിലാണ് കൗണ്ടി സീറ്റ്.
ഹംബോൾട്ട് കൗണ്ടിയിൽ യുറീക്കാ-ആർക്കാറ്റ-ഫോർച്ചുണ, CA മൈക്രോപ്രൊലിറ്റൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഏരിയ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇതു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ദൂരെ വടക്കൻ തീരത്ത് സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയ്ക്ക് ഏകദേശം 270 മൈൽ വടക്കു ദിശയിലാണ്.
ഈ കൗണ്ടിയിലെ പ്രാഥമിക ജനസംഖ്യാ കേന്ദ്രങ്ങൾ യൂറേക്കാ നഗരത്തിലാണ്.
കാലിഫോർണിയയിലെ റെഡ്‍വുഡ്സ് കോളജിൻറെ പ്രധാന കാമ്പസ്, അർക്കാറ്റയിലെ ചെറിയ കോളജ് ടൌൺ, ഹംബോൾട്ട് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നിവ കാലിഫോർണിയയിലെ രണ്ടാമത്തെ പ്രകൃതിദത്ത ഉൾക്കടലായ ഹുംബോൾട്ട് ഉൾക്കടലിനു സമീപസ്ഥമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഇവിടെയുള്ള പട്ടണങ്ങളും നഗരങ്ങളും വിക്ടോറിയൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളായ നൂറുകണക്കിന്  കെട്ടിടങ്ങൾക്കു പ്രശസ്തമാണ്.
ഇപ്പോൾ ഹംബോൾട്ട് കൗണ്ടി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ യഥാർത്ഥ നിവാസികൾ; വൈയോട്ട് , യൂറോക്ക് , ഹൂപ്പ , കരുക്ക് , ചിലുല , വിൽക്കുട്ട് എന്നിങ്ങനെയുള്ള അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വംശജരും വൈലാക്കി , മാട്ടോലിയാൻഡ് നോൻഗാറ്റിൽ തുടങ്ങിയ ഈൽ റിവർ അത്തബാസ്ക്കൻ ജനങ്ങളുമായിരുന്നു.
ആൻഡ്രേസ് ഡി ഉർദാനേറ്റ , കേപ്പ് മെൻഡോസിനോ യ്ക്ക് സമീപമുള്ള തീരപ്രദേശവും തുടർന്ന് തെക്കൻ തീരത്തുള്ള അകാപുൽക്കോ യും 1565 ൽ കണ്ടെത്തി.1565 കളിൽ  സ്പാനിഷ് വ്യാപാരികൾ "മനില ഗാലിയൺസ്" എന്നറിയപ്പെട്ടെ സ്പാനിഷ് വ്യാപാരക്കപ്പലുകളുമായി ഫിലിപ്പൈൻസിൽനിന്നുള്ള യാത്രാമദ്ധ്യേ കാലിഫോർണിയയിൽ അവിചാരിതമായ സന്ദർശനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു.
ഹംബോൾട്ട് കൌണ്ടി 1853 ൽ ട്രിനിറ്റി കൌണ്ടിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ അടർത്തിടെയെടുത്തു രൂപീകൃതമായി.
രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആദ്യ യൂറോപ്യൻ വംശജരുടെ ഈ മേഖലയിലേയ്ക്കുള്ള സന്ദർശനം 1775 ൽ ട്രിനിഡാഡിൽ എത്തിയ സ്പെയിൻകാരുടേതാണ്.
അവലംബം ↑ Kerr, J.M. - The Codes of California .
- 1905.
- p.1043.
↑ ↑ ↑ ↑ Van Kirk, Susie, Humboldt County: A Briefest of Histories Archived August 27, 2008, at the Wayback Machine .
, Humboldt County Historical Society, May 1999 ↑ Van Kirk, Susie, Humboldt County: A Briefest of Histories Archived August 27, 2008, at the Wayback Machine .
, Humboldt County Historical Society, May 1999
സീകോങ്ങോസോറസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Zigongosaurus
ചൈനയിൽ നിന്നും ഫോസിൽ കണ്ടെത്തിയ ഒരു ദിനോസർ ആണ് സീകോങ്ങോസോറസ് .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ http://www.enchantedlearning.com/subjects/dinosaurs/dinos/Zigongosaurus.shtml
സീക്രട്ട് ഗാർഡൻ ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2022 ജൂൺ മുതൽ തുടരുന്നു.
2010ൽ ഇറങ്ങിയ ഒരു ദക്ഷിണ കൊറിയൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയാണ് സീക്രട്ട് ഗാർഡൻ .
സീകൻ തുരങ്കം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Seikan_Tunnel Train approaching Tappi-Kaitei Station , in July 2008
ജപ്പാനിലെ ഹോൺഷൂ , ഹൊക്കൈഡൊ ദ്വീപുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 53.85 കിലോമീറ്ററോളം നീളമുള്ള തുരങ്കമാണ് സീകൻ തുരങ്കം (青函トンネル സീകൻ തൊന്നേരു, അഥവാ 青函隧道 സീകൻ സുയിഡൊ ).
അതിൽ 23.3  കിലോമീറ്റർ ദൂരം സമുദ്രത്തിനടിയിലാണ് .
കടലിൻറെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്ന് നൂറ്റിനാൽപത് മീറ്റർ ആഴത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന തുരങ്കത്തിന് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ആകെ 240 മീറ്റർ താഴ്ചയുണ്ട് .
സുഗാരു കടലിടുക്കിലാണ് ഈ വമ്പൻ തുരങ്കം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഗതാഗതത്തിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ തുരങ്കം എന്ന ബഹുമതിയും സീകൻ തുരങ്കത്തിനാണ്.
കൂടാതെ ഈ തുരങ്കം സമുദ്രത്തിനടിലൂടെയുള്ള ഏറ്റവും നീളം കൂടിയതും ആഴത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
2016-ൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലെ ഗോഥാർഡ് തുരങ്കത്തിനുശേഷം ലോകത്തെ കടലിനടിയിലെ രണ്ടാമത്തെ റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ എന്ന ബഹുമതി സീകൻ തുരങ്കത്തിലെ സ്റ്റേഷനുകൾക്കാണ്.
ചരിത്രം Location of the Tsugaru Strait in Japan
തായ്ഷോ കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ (1912-1925) ഹോൺഷൂ - ഹൊക്കൈഡൊ ദ്വീപുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനെകുറിച്ച് പരിഗണിച്ചിരുന്നു.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തെ തുടർന്ന് ജപ്പാന് കൂടുതൽ ഗതാഗത സൗകര്യമൊരുക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമായി വന്നതിനാൽ 1925-ൽ തുരങ്കത്തിന് പദ്ധതിയിട്ടെങ്കിലും സർവ്വേയിംഗ് ജോലികൾ ആരംഭിച്ചത് 1946-ലാണ്.
ദ്വീപുകളിൽ വികസനപദ്ധതികൾ നടപ്പിലായതോടെ ജനസഞ്ചാരവും വൻതോതിലായതിനാൽ നിലവിലുള്ള ബോട്ടുകളും ചങ്ങാടവും പോരാതെവന്നു.
അതോടെ തുരങ്ക നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തുടക്കംകുറിച്ചു.
1954 സെപ്റ്റംബർ 26 ന് ടോയാമാരു ഫെറി ഹോൺഷൂവിന്റെയും ഹൊക്കൈഡൊ ദ്വീപിന്റെയും ഇടയിലുള്ള സുഗാരു കടലിടുക്കിൽവച്ച് ചുഴലിക്കാറ്റിൽപ്പെട്ട് മുങ്ങുകയുണ്ടായി.
മുങ്ങിയ കപ്പലുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വേറെ നാല് ഫെറികളുമുണ്ടായിരുന്നു (റെയിൽവേ വെഹിക്കിൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന തരത്തിൽ രൂപകല്പന ചെയ്ത കടത്ത്).
ഈ ദുരന്തത്തിൽ 1,430 യാത്രക്കാർ കൊല്ലപ്പെടുകയുണ്ടായി.
തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ജാപ്പനീസ് നാഷണൽ റെയിൽവേ സൂക്ഷ്മാന്വേഷണം ത്വരിതപ്പെടുത്തിയതിന്റെ ഫലമായി രണ്ടു ദ്വീപിനിടയിലുള്ള ഗതാഗതവും വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
ഗതാഗതം ഇരട്ടിയാക്കുകയും 1955-1965 കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ വർഷംതോറും യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിക്കുകയും (4,040,000 യാത്രക്കാർ) ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് ജാപ്പനീസ് നാഷണൽ റെയിൽവേയുടെ വരുമാനം വർദ്ധിക്കുകയുണ്ടായി.
1971 ആയപ്പോഴേക്കും കാർഗോയുടെ വരുമാനം 1.7 മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുകയും 6,240,000 ടൺ ആകുകയും ചെയ്തു.
ഇതിനെതുടർന്ന് 1971-ൽ തുരങ്കത്തിന്റെ പ്ലാൻ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
വൈകാതെ തുരങ്കനിർമ്മാണവും ആരംഭിച്ചു.
വളരെ ദുഷ്ക്കരമായ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ മുപ്പത്തിനാല് തൊഴിലാളികൾ മരണപ്പെട്ടെങ്കിലും തുരങ്കനിർമ്മാണം തുടർന്നു.
1988 - മാർച്ചിൽ തുരങ്കം പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറക്കപ്പെട്ടു.
തുരങ്കം പൂർത്തിയായതോടെ അതിലൂടെ റെയിൽഗതാഗതം നിലവിൽവന്നു.
തുരങ്കം വീണ്ടും നീട്ടുവാനുള്ള തീരുമാനം പിന്നീടുണ്ടായി.
ഷിങ്കാൻസൺ വരെ റെയിൽവേലൈൻ എത്തിക്കുകയായിരുന്നു അതിന്റെ പിന്നിലെ ഉദ്ദേശ്യം.
2005-ൽ പുതിയ ലൈനിന്റെ നിർമ്മാണജോലികൾ ആരംഭിച്ചു.
തുരങ്കത്തിനുള്ളിൽ സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങൾക്കായി ഇടയ്ക്ക് രണ്ടുസ്റ്റേഷനുകൾ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതോടൊപ്പം അവിടെ തുരങ്കത്തിന്റെ ചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്ന രണ്ട് മ്യൂസിയങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അതിലൊന്ന് സ്റ്റോറേജ് സൗകര്യങ്ങൾക്കായി അടുത്തയിടെ നിർത്തലാക്കി .
സർവ്വേ, നിർമ്മാണം,ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം Tsugaru Strait traffic data Year Passengers (persons/yr) Freight (t/yr) Mode 1955 2,020,000 3,700,000 Seikan Ferry 1965 4,040,000 6,240,000 Seikan Ferry 1970 9,360,000 8,470,000 Seikan Ferry 1985 9,000,000 17,000,000 1971 Forecast 1988 ~3,100,000 — Seikan Tunnel 1999 ~1,700,000 — Seikan Tunnel 2001 — Seikan Tunnel 2016 2,110,000 — Seikan Tunnel ( Hokkaido Shinkansen ) Typical tunnel cross section.
(1) Main tunnel, (2) service tunnel, (3) pilot tunnel, (4) connecting gallery Profile diagram of the underwater section of tunnel
1946-ൽ സർവ്വേ ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം 1971-ൽ തുരങ്കനിർമ്മാണം തുടങ്ങി.
1982 ആഗസ്റ്റ് ആയപ്പോഴേയ്ക്കും 700മീ.
ൽ കൂടുതൽ ദൈർഘ്യത്തിൽ തുരങ്കം കുഴിക്കാൻ ബാക്കിനിന്നു .
ഈ ഭാഗം സുഗാരു കടലിടുക്കിന് ഏകദേശം 20കി.
കുറുകെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗത്തായി കിടക്കുന്നു.1946-ലെ ആദ്യത്തെ സർവ്വേ പ്രകാരം കിഴക്കുഭാഗത്തിന്  200മീ.
(656അടി) ആഴത്തിൽ അഗ്നിപർവ്വതമുള്ള ഭൂഗർഭമാണെന്ന് കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.
പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി 140മീ.
(459അടി) ആഴത്തിൽ നിയോജീൻ കാലഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന അവസാദശിലകളാണ് .