smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
നെർസസ് ഷ്നോർഹാലി (1098-1173) ദേശചരിത്രം പദ്യത്തിലെഴുതി.
മതത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ അതിപ്രസരങ്ങളിൽനിന്നും സാഹിത്യം വിമോചിതമായിത്തുടങ്ങിയതിന്റെ സൂചനകൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു.
പൌരസ്ത്യദേശത്തിലെ പറുദീസാനഷ്ടം എന്ന ബഹുമതി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ആദാമിന്റെ പുസ്തകം എന്ന മഹാകാവ്യം എഴുതിയ അരാക്വേൽ സിയൂനെത്സി ജീവിച്ചിരുന്നത് 15ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പൂർവാർധത്തിലാണ്.
അഷൂഘ് (അറബിയിൽ കാമുകൻ എന്ന് അർഥം) എന്ന പേരിൽ പ്രചാരം നേടിയ ധാരാളം ജനകീയ കവികൾ 16-18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ എണ്ണമറ്റ നാടൻ പാട്ടുകൾ എഴുതി രാജ്യമെങ്ങും ആലപിച്ചുക്കൊണ്ടു നടന്നു.
താരാട്ടുപാട്ടുകൾ, പ്രേമഗാനങ്ങൾ, വിലാപഗാനങ്ങൾ, വിവാഹഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങി ഇക്കാലത്തു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഇത്തരം പാട്ടുകളുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ അർമീനിയനിൽ സുലഭമാണ്.
10- ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ രചിക്കപ്പെട്ടതെന്നു സാഹിത്യചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്ന സസൂൻട്ഷി ദേവിദ് (സസൂനിലെ ദാവീദ്) എന്ന വീരഗാഥ ഇക്കാലത്താണു സാർവത്രികപ്രചാരം നേടിയത്.
നവീനകാലം
ആദ്യമായി അർമീനിയൻ ഭാഷയിൽ മുദ്രിതമായ പുസ്തകം (1512) പള്ളിയിലെ പെരുന്നാളുകളുടെ ഒരു പട്ടികയാണ്.
അർമീനിയൻ ഭാഷയിലുള്ള ബൈബിൾ അച്ചടിപ്പിച്ചത് (1666) യെരവാനിലെ ഓസ്കൻ (1614-75) ആയിരുന്നു.
17- ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ട മറ്റുകൃതികളിൽ 1602-60 കാലത്ത് അർമീനിയയിൽ നടന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെ വിവരണങ്ങളാണ് മുഖ്യം; ഇവയുടെ കർത്താവ് തബ്രീസിലെ അരാക്വേൽ എന്ന പുരോഹിതനും.
18-ആം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി അച്ചടിവിദ്യ അർമീനിയയിലെങ്ങും പ്രചരിക്കുകയും പല പ്രാചീന കൃതികളും സാമാന്യജനങ്ങൾക്കു ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലാണ് പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആരംഭം; ആധുനികരീതിയിലുള്ള പാഠശാലകളും ഇക്കാലത്ത് ആവിർഭവിച്ചുതുടങ്ങി.
എന്നാൽ യഥാക്രമം തുർക്കിയുടെയും റഷ്യയുടെയും കീഴിലമർന്നിരുന്ന അർമീനിയൻ ഭൂവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ പലതരത്തിലുള്ള തർക്കങ്ങളും സൌന്ദര്യപ്പിണക്കങ്ങളും ഈ കാലത്തോടടുപ്പിച്ച് ഉടലെടുക്കാനാരംഭിച്ചു.
പാശ്ചാത്യസാഹിത്യങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം നേടാൻ ശ്രമിച്ച തുർക്കി-അർമീനിയൻ എഴുത്തുകാരിൽ തോവ്മ ടെഴ്സിയാൻ (1840-1909), മൃക്തിച് പെഷിക്താഷ്ലിയാൻ (1828-68), ഹാകോബ് പരോണിയാൻ (1842-91), എറുവാണ്ട് ഓടിയാൻ (1869-1929), ഗ്രിഗോർ സൊറാസ് (1861-1915) തുടങ്ങിയവരുൾപ്പെടുന്നു.
റഷ്യൻ സാഹിത്യധാരകളെ അനുകരിച്ചും ഉപജീവിച്ചും നോവലുകളെഴുതി പ്രശസ്തിനേടിയ വചാതുർ അബോവിയാൻ (1805-48) ആണ് ആധുനിക അർമീനിയൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ പിതാവെന്നനിലയിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഹോവ്ഹാന്നസ് തുമേനിയൻ (1869-1923) എന്ന കവിക്കും ഗബ്രിയേൽ സുന്ദുകിയാൻ എന്ന നാടകകൃത്തിനും (1825-1912) അർമീനിയൻ സാഹിത്യത്തിലുള്ള പദവി സമുന്നതമാണ്.
അർമീനിയൻ സംസ്കാരധാരകളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രം എന്ന സ്ഥാനം ചരിത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടീന്റെ ആരംഭത്തോടുകൂടി ഇസ്താംബൂളിനു നഷ്ടമായി.
ഇന്ന് പാരിസും ബെയ്റൂട്ടും ബോസ്റ്റണും ആസ്ഥാനമാക്കി അർമീനിയനിൽ സാഹിത്യസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്നവർ ധാരാളമുണ്ട്.
സോവിയറ്റ് അർമീനിയൻ സാഹിത്യം
1920-ൽ അർമീനിയയിൽ സോവിയറ്റു ഭരണം സ്ഥാപിതമായി.
വിപ്ലവപൂർവ കാലഘട്ടത്തിലെ എഴുത്തുകാരിൽ പ്രമുഖരായ തുമന്യാൻ, ഷിർവാൻ സാദെ, ദെമിർ ച്യാൻ, ഇസഹക്യാൻ തുടങ്ങിയവർ സോവിയറ്റു സാഹിത്യത്തിന്റെ പങ്കാളികളായി.
യുവതലമുറയ്ക്കു മാർഗനിർദ്ദേശം നൽകിയ വിപ്ലവകാരിയായ എഗിഷെചരെൻത്സ് (Egishe charents) നിളസ്തോവിയെ തൾപ്പി (രോഷാകുലമായ ജനക്കൂട്ടം, 1919) ആദിയായ കൃതികളിൽ ജനങ്ങളുടെ വിപ്ലവാവേശത്തെ ചിത്രീകരിച്ചു.
1920-30-കളിലെ മുഖ്യ പദ്യകൃതികളിൽ വ്ഷ്തുനി (A.Vshtuni)യുടെ വസ്ത്തോച്ച്നിയെ പയമി (പൗരസ്ത്യ കവിതകൾ); അകൊപ്യാന്റെ ഇതിഹാസകാവ്യമായ ഷിർകനാൽ ബൾഷേവിക് (Shirkanal-Bolshevik); ബാലസാഹിത്യകാരനായ ഹൻകൊയാന്റെ (A.Khnkoian) പദ്യങ്ങളും കല്പിതകഥകളും; സര്യാൻ (G.B.Sarian), മഹരി (G.G.Mahari) തുടങ്ങിയവരുടെ ഗീതകങ്ങൾ, നയിരി സര്യാന്റെ (Nairi Zarian) റുഷാൻസ്കയ സ്കാള (റഷ്യൻ കൊടുമുടി, 1930) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈ കാലയളവിലെ ഗദ്യസാഹിത്യത്തിൽ പല പുത്തൻ പ്രവണതകളും വികസിച്ചിരുന്നു.
നോവലിസ്റ്റും കഥാകൃത്തുമായിരുന്ന സൊര്യനെ (Stepan Zorian) ഈ മാറ്റത്തിന്റെ മുഖ്യപ്രതിനിധിയെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാം.
പ്രിദ്സിദാച്ചെൽ രേവ്കോമ (വിപ്ലവക്കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ്, 1923), ജ്യേവുഷ്ക ഇസ്ബിബ്ലി അച്ചേക്കി (വായനശാലയിൽ നിന്നുള്ള പെൺകുട്ടി, 1925), ഇസ്ത്തോരിയ അദ്നോയ്ഴ് ഷീസ്നി (ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ കഥ, ഒന്നും രണ്ടും വാല്യങ്ങൾ, 1934-39) എന്നിവയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കൃതികൾ.
ഇവയിലെല്ലാം തന്നെ സോഷ്യലിസത്തിൽ നിന്നു പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജനതയുടെ ധീരതയാണു പ്രമേയം.
യഥാതഥസാഹിത്യം
യഥാതഥസാഹിത്യം അർഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അക്സെൽ ബകുന്ത്സിന്റെ കഥകളായ ചോമ്നയെ ഉഴ്ശേലിയെ (ഇരുണ്ട മലയിടുക്ക്, 1927), സ്യേയച്ചിലി ചോർനിഹ്ബാഷിൻ (കരിനിലങ്ങളിൽ വിതയ്ക്കുന്നവർ, 1933) എന്നിവ ഗ്രാമീണജീവിതത്തിന്റെ ചാരുതയാർന്ന വർണനകളാണ്.
ദെറെനിക് ദെമിർച്യാൻ (Derenik Demirchain) സോഷ്യലിസ്റ്റുയുഗത്തിലെ അധ്വാനിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവ രൂപീകരണം ചിത്രീകരിച്ചു.
അറാസി (M.Arazi) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് തൊഴിലാളിയുടെ ആധ്യാത്മിക വളർച്ചയിലാണ്.
1930-കളിൽ തോതൊവ്യെന്ത്സിന്റെ ഴ്ഷീസിൻ നദ്ര്യേവ്നെയ് ദ റോഗെ (പുരാതന റോമൻ പാതയിലെ ജീവിതം, 1934), ജി.ജി. മഹരിയുടെ ജ്യേത്സ്ത് വ ഇ യൂനസ്ച് (ബാല്യവും കൗമാരവും, 1930) തുടങ്ങിയ ശ്രദ്ധേയങ്ങളായ ആത്മകഥകൾ പുറത്തിറങ്ങി.
സര്യാൻ നയിരിയുടെ അസ്തവാൻ (Astavan, ഒന്നും രണ്ടും വാല്യങ്ങൾ, 1937-47) ഗദ്യസാഹിത്യത്തിലെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്.
യുദ്ധകാല രചനകൾ
1941-45 ലെ യുദ്ധകാലത്ത് അർമീനിയൻ സാഹിത്യം ജനതയുടെ പ്രബുദ്ധത വളർത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
ഇസഹക്യാൻ (Avetik Isashakian), ദെമിർച്യാൻ (Derenik Demirchain), ഒർബെലി (I.A.Orbeli) തുടങ്ങിയവരുടെ പ്രചാരണഗ്രന്ഥങ്ങളിലും മുന്നണിപ്പടയാളിയും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്ന റചി കൊചാറി (Rachi Kochar)ന്റെ രചനകളിലും ദേശഭക്തി അലതല്ലി.
ദെമിർച്യാന്റെ ചരിത്രനോവലായ വർദനങ്ക് (Vardanank, ഒന്നും രണ്ടും വാല്യങ്ങൾ, 1943-46), സ്തിപാൻ സൊര്യാൻ എഴുതിയ ത്സാർ പാപ്പ് (പാപ്പ് രാജാവ്, 1944), എൻ. സര്യാന്റെ അറാപ്രിക് റാസ്നി (സുമുഖനായ അറാ, 1944) എന്ന ശോകാന്ത നാടകം എന്നിവയും യുദ്ധകാലകൃതികളിൽപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധാനന്തര കൃതികൾ
യുദ്ധാനന്തര കൃതികളിൽ റചി കൊചാറിന്റെ ജ്യേച്ചി ബൽഷോവദോമ (വലിയ വീട്ടിലെ കുട്ടികൾ, 1952), സെവുന്ത്സിന്റെ ചെഗിറാൻ (തെഹ്റാൻ, 1952), തുടങ്ങിയ നോവലുകളും നബരിഗുസിവാന (സെവാൻ തടാകതീരങ്ങളിൽ, 1951), പ്ല്യേന്നിക്കി ബർസോവ ഉസ്യേലിയ (ബാർസോവ് മലയിടുക്കിലെ തടവുകാർ, 1954-55) എന്നീ കഥകളും പ്രസിദ്ധങ്ങളാണ്.
സര്യാൻ രചിച്ച ഉറോദ്നിക്ക (ഉറവയിൽ, 1949), ഓപ്പിത്ത്നയെ പോലെ (പരീക്ഷണഭൂമി, 1950), ബൊര്യാൻ (G.Borian) രചിച്ച നവിസത്താഹ് (ഉയരങ്ങളിൽ, 1948) എന്നീ നാടകങ്ങൾ അർമീനിയൻ നാടകവേദിയിൽ വിജയകരമായി അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രസിദ്ധകവിതകൾ എമീന്റെ (G.G.Emin) നോവയ ദറോഗ (പുതിയ പാത, 1949), കപുതിക്യാന്റെ (S.B.Kaputikian) മയീ റദ്നീയെ (എന്റെ ജനത) എന്നിവയാണ്.
സെവകി(P.Sevak)ന്റെ പ്രസിദ്ധ ആഖ്യാന കവിതയായ നി സ്മൾക്കായുഴ്ശി കോളക്കൾ (നിലയ്ക്കാത്ത മണിയൊച്ച) 1959-ലും ചിളവേക് ന ളാദനി (കൈവെള്ളയിലെ മനുഷ്യൻ) എന്ന സമാഹാരം 1963-ലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കപുതിക്യാന്റെ റസ് ദൂമിയ ന വൾപുച്ചി (വഴിമധ്യത്തിലെ ചിന്തകൾ, 1960), എമീനി (Emin)ന്റെ ദ്വേദറോഗി (രണ്ടു പാതകൾ), സഗ്യാന്റെ (Sageian) പെരിദ് സക്കാത്തം (സൂര്യാസ്തമയത്തിനു മുമ്പ്), പ്യേസിൻ സ്ക്കാൾ (പാറകളുടെ സംഗീതം) തുടങ്ങിയവ 1980-കളിലെ പ്രാതിനിധ്യസ്വഭാവമുള്ള കൃതികളാണ്.
മികച്ച ഗദ്യകൃതികളും ഈ കാലയളവിൽ പുറത്തിറങ്ങി.
ഹൻസദ്യാന്റെ (S.Kh.Khanzadian) സിംലാ (ഭൂമി, 1954), അഹവ്നി (Akhavni)യുടെ ഷിറാക് (Shirak, 1954), സയിന്യാൻ (A.A.Sainian) രചിച്ച ന പിരി പൂച്ച്യഹ് (നാല്ക്കവലകളിൽ, 1946), സര്യാന്റെ (Zarian) ഗസ്പജീൻ പിത്രോസ് ഇ ഇവോ മിനിസ്തറീ (മി. പെത്രോസും മന്ത്രിമാരും, 1958), സ്തെപന്യാന്റെ (A.Stepanian) ന പറോഗെ ലേത (ഗ്രീഷ്മത്തിന്റെ പടിവാതിലിൽ, 1959), ദര്യാൻ (Z.M.Darian) എഴുതിയ സയദ്-നോവ (Sayat-Nova, വാല്യങ്ങൾ ഒന്നും രണ്ടും, 1961-63), അയ്വസ്യാൻ (S.B.Aivazian) രചിച്ച സുജ്ബാ അർമ്യാൻ സ്കയ (അർമീനിയയുടെ വിധി, 1966), ഹെച്ചൂനിയന്റെ (Khechunian) ക്നീഗ ബീച്ചിയ (ഉല്പത്തിപ്പുസ്തകം), ഹലാനിയന്റെ (Z.Khalanian) ലിപ്പ്യേത്സ്കി റൊമാഷ്ക്കി (ഡെയ്സി പുഷ്പത്തിന്റെ ഇതളുകൾ) തുടങ്ങിയ നോവലുകൾ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഇക്കാലത്തെ മികച്ച കഥാകാരന്മാരായിരുന്ന അറമ്യാൻ, അവക്യാൻ, സെവാൻ, സർകിസ്യാൻ, പെത്രൊസ്യാൻ എന്നിവർ ആധുനിക ജീവിതത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന കൃതികളാണു രചിച്ചത്.
തെർ ഗ്രിഗര്യാന്റെ (G.A.Ter-Grigorian) ഉമിറായുഴ്ശയഫ്ളോറ (നാശോന്മുഖമായ സസ്യജാലങ്ങൾ, 1961), അറക്സ്മന്യാന്റെ (A.A.Araksmanian) റോസി ഇക്റോവ് (രക്തവും റോസാപുഷ്പങ്ങളും), ബര്യാൻ (Borian) രചിച്ച പദ് അദ്നോയ് ക്റീഷയ് (ഒരേ വിതാനത്തിൻ കീഴിൽ, 1958) എന്നിവ ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക സാഹിത്യകാരന്മാർ
ആധുനിക അർമീനിയൻ സാഹിത്യകാരന്മാർ സോഷ്യലിസ്റ്റു റിയലിസത്തിലൂടെ സാഹിത്യവികാസത്തിനു വഴിയൊരുക്കുന്നതായി കാണാം.
വിദേശത്തുള്ള വിവിധ അർമീനിയൻ കോളനികളിലെ സാഹിത്യത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും പ്രസ്തുത പ്രസ്ഥാനം സ്വാധീനിച്ചു വരുന്നു.
ലെബണിലെ പുരോഗമന സാഹിത്യകാരന്മാരായ അദ്ദര്യാൻ (G.Addarian), വഗ്യാൻ (Vagian), അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അന്ദ്രേയസ്യാൻ (A.Andreasian), സിതൽ (K.Sital), ഫ്രാൻസിലെ ഷഹ്നുർ (Sh.Shakhnur), ഇറാനിലെ ദേവ് (Dev) എന്നിവർ അർമീനിയൻ ഭാഷയിലെ പ്രസിദ്ധ എഴുത്തുകാരാണ് അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/literatu/ Archived 2012-04-06 at the Wayback Machine .
http://armenianhouse.org/ http://www.infoplease.com/ce6/ent/A0804758.html http://www.hyeetch.nareg.com.au/armenians/literature_p1.html Archived 2012-04-19 at the Wayback Machine .
കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അർമീനിയൻ സാഹിത്യം എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
അർമെൻ ഒഹാനിയാൻ
പ്രമുഖ അർമീനിയൻ നർത്തകിയും അഭിനേത്രിയുമായിരുന്നു അർമെൻ ഒഹാനിയാൻ ( English : Armen Ohanian ( Armenian : Արմեն Օհանյան), born Sophia Pirboudaghian (Armenian: Սոֆյա Էմանուելի Փիրբուդաղյան) എഴുത്തുകാരി വിവർത്തക എന്നീ നിലകളിലും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.
1887ൽ റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്ത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഷമാഖയിൽ (ഇപ്പോൾ അസർബെയ്ജാന്റെ ഭാഗം) ജനിച്ചു.
1902ൽ വൻ നാശം വിതച്ച ഒരു ഭൂമിക്കുലുക്കത്തെ തുടർന്ന് അസെർബെയ്ജാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ബാകുവിലേക്ക് ഇവർ കുടുംബസമേതം താമസം മാറ്റി.
ബാകുവിലെ റഷ്യൻ സ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.
1905ൽ ബിരുദം നേടി.
1905ൽ നടന്ന അർമേനിയൻ താതാർ കൂട്ടക്കൊലയിൽ പിതാവ്  ഇമ്മാനുവൽ മരണപ്പെട്ടു.
അർമേനിയൻ-ഇറാനിയൻ ഡോക്ടറായ ഹയ്ക് തേർ ഒഹാനിയാനെ വിവാഹം ചെയ്ത്.
എന്നാൽ, ഈ ബന്ധം ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ വേർപ്പെട്ടു.
1908ൽ റഷ്യയിലെ മോസ്‌കോയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി.
അവലംബം Bakhchinyan, Artsvi , and Matiossian, Vartan , Շամախեցի պարուհին (The Dancer of Shamakha), Yerevan , 2007.
അർമേനിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Armenia
കരിങ്കടലിനും കാസ്പിയൻ കടലിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര രാജ്യമാണ്‌ അർമേനിയ /ɑrˈmiːniə/ ( സഹായം · വിവരണം ) (ഔദ്യോഗിക നാമം റിപബ്ലിക്ക്‌ ഓഫ്‌ അർമേനിയ ).
മുൻപ്‌ സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന അർമേനിയ 1991-ലാണ് സ്വതന്ത്രമായത്.
യെരവാനാണ് തലസ്ഥാനം ടർക്കി , ജോർജിയ , അസർബെയ്ജാൻ , ഇറാൻ എന്നിവയാണ്‌ അർമേനിയയുടെ അയൽ രാജ്യങ്ങൾ.
പാര്ലിമെന്റ് നാഷനൽ അസംബ്ളി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇവിടുത്തെ നാണയം ഡ്രാം ആണ്.
ഭൂപ്രകൃതി മലനിരകളും അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ് അർമേനിയയുടെ ഭൂപ്രകൃതി.
കാക്കസസ് പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റമായ ഈ ഭൂഭാഗം അർമീനിയൻപീഠഭൂമിയിൽപ്പെട്ടതാണ്.
നിമ്നോന്നത ഭൂപകൃതിയുള്ള അർമീനിയ പൊതുവേ ഭൂകമ്പമേഖലയാണ്.
മിക്ക പ്രദേശങ്ങളും സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് സുമാർ 900 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലാണ്.
മൂന്നു കിലോമീറ്ററിലധികം ഉയരമുള്ള നിരവധി പർവതശിഖരങ്ങളുണ്ട്.
ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളത് മൌണ്ട് അലഗസ് (4,082 മീറ്റർ) ആണ്.
ചുറ്റുമുള്ള ഉയർന്ന പർവതങ്ങൾ ഈ രാജ്യത്തെ ഏതാണ്ടൊരു മഴനിഴൽപ്രദേശമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥ പൊതുവേ വരണ്ടതാണ്.
ശീതകാലത്ത് അതിശൈത്യവും ഗ്രീഷ്മകാലത്ത് അത്യുഷ്ണവും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
അപൂർവമായി മഴപെയ്യുന്നത് ശീതകാലത്താണ്.
രൂക്ഷമായ ജലദൌർലഭ്യം ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
പർവതങ്ങൾ ശീതകാലത്ത് ഹിമാവൃതമാകും.
വേനല്ക്കാലത്ത് മഞ്ഞുരുകുന്നതുനിമിത്തം  നദികളിൽ വെള്ളമുണ്ടായിരിക്കും.
ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ സമശീതോഷ്ണ-ആർദ്ര കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഇവിടെ സ്റ്റെപ്പ് (steppe) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട പുൽമേടുകൾ ധാരാളമായി കാണാം.
ആഗ്നേയ ശിലകൾ പൊടിഞ്ഞുണ്ടായ ഇവിടത്തെ മണ്ണ് പൊതുവേ വളക്കൂറുള്ളതാണ്.
ജലസേചിതപ്രദേശങ്ങൾ ഒന്നാംതരം വിളനിലങ്ങളാണ്.
താഴ്ന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ പരുത്തിയും നെല്ലും സമൃദ്ധിയായി കൃഷിചെയ്തുവരുന്നു.
അരാസ് നദീതടത്തിൽ പഴവർഗങ്ങളാണ് പ്രധാന കൃഷി.
ഒലീവ്മരങ്ങളും ധാരാളമായി വളരുന്നുണ്ട്.
ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രമുഖ കാർഷികോത്പന്നങ്ങൾ ഗോതമ്പ് , മധുരക്കിഴങ്ങ് , ഉരുളക്കിഴങ്ങ് എന്നിവയാണ്.
മലഞ്ചരിവുകൾ നല്ല മേച്ചിൽപ്രദേശങ്ങളാണ്.
കന്നുകാലിവളർത്തലും ഗവ്യവ്യവസായവും ഇവിടെ അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ക്ഷീരോത്പന്നങ്ങൾ , ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കു പുറമേ തുകലും രോമവും ധാരാളമായി കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു.
ചെമ്പിന്റെയും മോളിബ്ഡിനത്തിന്റെയും സമ്പന്നനിക്ഷേപങ്ങളുള്ളതിനാൽ യന്ത്രസാമഗ്രികളുടെയും വൈദ്യുതോപകരണങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണം ഇവിടെ വൻതോതിൽ നടന്നുവരുന്നു.
കൽക്കരി ഇല്ല; ജോർജിയയിൽനിന്നും അതു കൊണ്ടുവരികയാണു പതിവ്.
രാജ്യമൊട്ടാകെയും വിദ്യുച്ഛക്തി ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
2,815 മീ.
ഉയരത്തിലുള്ള സെവാൻ തടാകത്തിലെ ജലം പ്രവഹിപ്പിച്ചു പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന എട്ട് പദ്ധതികളിൽനിന്നുമാണ് വിദ്യുച്ഛക്തി വിതരണം സാധിക്കുന്നത്.
വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ചു കുറഞ്ഞതരം അലുമിനിയം അയിരുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
കൃത്രിമ റബ്ബർ , അലുമിനിയം, യന്ത്രോപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിപണനകേന്ദ്രമാണ് തലസ്ഥാനമായ യെറിവാൻ .
വടക്കൻ സ്റ്റൈപ്പ് പ്രദേശത്തെ നെയ്ത്തു കേന്ദ്രമായ ലെനിനാഖാൻ ആണ് രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന പട്ടണം.
രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളിൽ 85 ശതമാനവുംവും അർമീനിയൻ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ്.
ചരിത്രം പുരാതനകാലം അർമേനിയൻ രാജ്യം ഏറ്റവും വിപുലമായിരുന്നത് ടൈഗ്രാനസ് ദി ഗ്രേറ്റ് എന്ന രാജാവിന്റെ കീഴിലാണ്.
ഇദ്ദേഹം ബി.സി 95-നും 66-നുമിടയിലാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്
പ്രാചീന ശിലായുഗം മുതൽ അർമീനിയയിൽ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നതായി തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഹെറ്റ് പ്രദേശത്തെ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളിൽ (ബി.സി. 2000) അർമീനിയയെപ്പറ്റി പ്രസ്താവങ്ങളുണ്ട്.
ബി.സി. ഒൻപതാം ശതകത്തോടുകൂടി ഖാൽദിയന്മാർ അർമീനിയയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു.
അസീറിയർ ഈ ഖാൽദിയൻ സ്റ്റേറ്റിനെ ഉറാർതു എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.
അന്ന് തുസ്പസ് (ഇന്നത്തെ വാൻ) ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം.
ബി.സി. 624-ൽ അർമീനിയർ പഴയ ഉറാർതു പ്രദേശത്ത് ഹയസ്താൻരാജ്യം പടുത്തുയർത്തി.
606-ൽ മീഡുകൾ അവരെ ആക്രമിച്ചു.
50 വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം പേർഷ്യയിലെ സൈറസിന്റെ ആക്രമണത്തിനും അവർ വിധേയരായി.
അക്കമീനിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന അർമീനിയയെ ദാരിയൂസിന്റെ ബഹിസ്തൂൺ ശിലാശാസനത്തിൽ അർമീനി എന്നു രേഖപ്പെടുത്തിക്കാണുന്നു.
കുറേക്കാലത്തോളം ഒരു പേർഷ്യൻ സത്രപ് (satrap) ആയി നിലകൊണ്ടുവെങ്കിലും ഒരു പുത്രികാരാജ്യപദവി അതിനുണ്ടായിരുന്നു.
അലക്സാണ്ടറിന്റെ ആക്രമണം
ബി.സി. 331-ൽ അലക്സാണ്ടർ ഇവിടം ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി; അതിനുശേഷം സെല്യൂസിദുകളുടെ കീഴിലായി.
മഗ്നീഷ്യയിൽവച്ച് ബി.സി. 190-ൽ അവർ പരാജിതരായപ്പോൾ അർട്ടാക്സിയസ് (Artaxias), സെറിയാഡ്രസ് (Zariadress) എന്നീ രണ്ടു സത്രപുമാരെ അർമീനിയയുടെ ഭരണാധികാരികളായി റോമാക്കാർ അംഗീകരിച്ചു.
അർടാക്സാറ്റ ആസ്ഥാനമാക്കി ഗ്രേറ്റർ അർമീനിയ സ്ഥാപിച്ചത് അർടാക്സിയസായിരുന്നു.
ക്രിസ്ത്വബ്ദത്തിന്റെ ആരംഭംവരെ അർടാക്സിയസിന്റെ രാജവംശമാണ് അർമീനിയ ഭരിച്ചത്.
സെറിയാഡ്രസ് സോഫീന കേന്ദ്രമാക്കിയും ഭരണം നടത്തിയിരുന്നു.
ടൈഗ്രേനസ് (ബി.സി. 94-56) ടൈഗ്രനോസെർട്ട എന്ന തലസ്ഥാനനഗരി സ്ഥാപിച്ച് രാജ്യം വിസ്തൃതമാക്കി.
സോഫീനയും മറ്റു ചെറു രാജ്യങ്ങളും ഇദ്ദേഹം കീഴടക്കി; പാർത്തിയ, സിറിയ, കപ്പഡോഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ആക്രമിച്ചെടുത്തു.
അന്ത്യോഖ്യപോലും ഈ രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലമർന്നു.
ഇദ്ദേഹം പോണ്ടസ്സിലെ മിത്രിഡേറ്റിസിന്റെ സഹായത്തോടെ രാജ്യവികസനം ആരംഭിച്ചത് റോമാക്കാരുമായി യുദ്ധത്തിനു വഴിതെളിച്ചു.
ഒടുവിൽ ലക്കല്ലസിന്റെ ആക്രമണഫലമായി അർമീനിയ റോമൻ മേധാവിത്വം അംഗീകരിച്ചു.
ക്രിസ്തുമതം എറ്റ്ചിമിയാഡ്സിൻ കത്തീഡ്രൽ - ഭരണകൂടം നിർമ്മിച്ച ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ പള്ളിയാണിത്.
റോമാക്കാരും പേർഷ്യക്കാരും തമ്മിൽ അർമീനിയയുടെ പേരിലുണ്ടായിരുന്ന തർക്കം ഒഴിവാക്കുവാൻ നീറോചക്രവർത്തി എ.ഡി. 66-ൽ പേർഷ്യയിലെ അർസാസിദ് വംശത്തിലെ ടിറിഡേറ്റ്സ് രാജകുമാരനെ അർമീനിയയിലെ ഭരണാധികാരിയാക്കി.
അർസാസിദ് വംശക്കാരുടെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്ത് രാഷ്ട്രീയഭദ്രതയുണ്ടായി.
ടിറിഡേറ്റ്സ് III-നെ വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറി ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കു പരിവർത്തനം ചെയ്യിപ്പിച്ചു.
ക്രിസ്തുമതം രാജ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക മതമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു.
ഇതിനെത്തുടർന്നു റോമാക്കാരും പേർഷ്യക്കാരും തമ്മിൽ അർമീനിയയുടെ ആധിപത്യത്തിനായി 4-ഉം, 5-ഉം ശതകങ്ങളിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു.
അവസാനം 387-ൽ അർമീനിയയെ ഇരുകൂട്ടരും പങ്കിട്ടെടുക്കുകയാണുണ്ടായത്.
എട്ടാം ശതകത്തിൽ നിർമിതമായ ജഗാർഡ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൊതുവീക്ഷണം
റോമാക്കാർക്കും പേർഷ്യക്കാർക്കും പുറമേ ഗ്രീക്കുകാർ , അറബികൾ , തുർക്കികൾ എന്നിവരും അർമീനിയയെ അടിക്കടി ആക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
പേർഷ്യയിലെ സസാനിദ് വംശക്കാരുടെ പതനത്തോടെ അറബികൾ പ്രബലരാവുകയും അർമീനിയയുടെ അധീശത്വം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
ഖലീഫയായ മുആവിയ ഒന്നാമനുമായി അർമീനിയക്കാർ 653-ൽ സന്ധിചെയ്ത് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്യ്രം ഒരതിരുവരെ നിലനിർത്തി.
ഏഴാം ശതകം മുതൽ ഒൻപതാം ശതകത്തിന്റെ അവസാനംവരെ അറബി ഖലീഫമാർക്കായിരുന്നു അവിടെ മേധാവിത്വം.
വിദേശീയമേധാവിത്വത്തിൽനിന്നു മോചിതമായതിനുശേഷം ബഗ്രതിദ് (Bagratid) രാജവംശത്തിന്റെ അധികാരത്തിൽ അർമീനിയ രണ്ടു ശതകങ്ങൾ കഴിച്ചുകൂട്ടി; 886-ൽ അഷോട് I ആണ് രാജാധികാരം പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്.
പതിനൊന്നാം ശതകത്തിൽ തുർക്കികളും തുടർന്ന് മംഗോളിയരും അർമീനിയ കീഴടക്കി; 1405-ൽ തിമൂറിന്റെ മരണശേഷം യഥാക്രമം ടെക്കോമനുകൾ, പേർഷ്യക്കാർ, ഓട്ടോമൻ തുർക്കികൾ എന്നിവരുടെ കീഴിലായി.
1639-ൽ അർമീനിയയുടെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം തുർക്കിയോടും കിഴക്കുഭാഗം പേർഷ്യയോടും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
യെരവാൻ കോട്ട റഷ്യൻ പട്ടാളം 1827-ൽ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
ഫ്രാൻസ് റോബൗഡ് .
1828-ൽ റഷ്യയും പേർഷ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിനു ശേഷം അർമീനിയയുടെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ റഷ്യയുടെ അധീനതയിലായി.
1877-78-ൽ റഷ്യയും തുർക്കിയും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ബാക്കിഭാഗങ്ങൾകൂടി റഷ്യയുടെ അധീനതയിലാവാൻ സാധ്യത ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, ബെർലിൻ കോൺഗ്രസ്സിൽവച്ചു ഡിസ്രേലി ഇടപെട്ടതിനാൽ ഈ ഉദ്യമം സഫലമായില്ല.
അർമീനിയയിൽ ഇക്കാലമത്രയും ദേശീയബോധം വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
അന്യരാജ്യങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അർമീനിയർ തങ്ങളുടെ മാതൃരാജ്യം സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി റഷ്യയുടെ സഹായത്തോടുകൂടി പല രഹസ്യസംഘടനകളുമുണ്ടാക്കി.
റഷ്യയോടു ചേർന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്ന അർമീനിയയുടെ കി.
ഭാഗക്കാർക്കു പല സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും കിട്ടിയിരുന്നത് ഇവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
1908-ലെ തുർക്കിഭരണഘടന അർമീനിയർക്ക് സ്വീകാര്യമായിരുന്നു.
എന്നാൽ അർമീനിയരുടെ ദേശീയബോധത്തെ അമർഷത്തോടെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന തുർക്കി സുൽത്താൻ അബ്ദുൽഹമീദ് II (1842-1918) 1909 മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ സമയത്ത്-ൽ അസംഖ്യം അർമീനിയരെ വധിക്കുകയുണ്ടായി.
സെവാൻ തടാകതീരത്ത് എ.ഡി. ഒൻപതാം ശതകത്തിൽ നിർമ്മിച്ച അപ്പോസ്തല ദേവാലയം
1908-ൽ അർമീനിയർ യുവതുർക്കികളുടെ വിപ്ളവത്തെ സഹായിച്ചിരുന്നു.
അവർ പ്രാദേശികഭരണത്തിൽ മതപരിഗണന കൂടാതെ എല്ലാവർക്കും തുല്യത നല്കി.
എന്നാൽ ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ സഹായസഹകരണം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നത് പാലിക്കാൻ അർമീനിയർ കൂട്ടാക്കാത്തതിനെ ത്തുടർന്ന് യുവതുർക്കികൾ അർമീനിയരെ ഒന്നടങ്കം നാടുകടത്താനും 15 വയസ്സിനും 60 വയസ്സിനും ഇടയ്ക്കുള്ള പുരുഷന്മാരെ നിർബന്ധമായി പട്ടാളത്തിൽ ചേർക്കുവാനും തുടങ്ങി.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1916-ൽ റഷ്യാക്കാർ അർമീനിയ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി.
അമേരിക്കൻ അംബാസഡർ ഹെൻട്രി മോർഗെന്തൗ സീനിയർ 1915-ൽ എടുത്ത ചിത്രം ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്ക്
1917-ലെ ബോൾഷെവിക്ക് വിപ്ലവത്തെത്തുടർന്ന് അർമീനിയൻ രാജവംശവും ബൂർഷ്വാസംഘടനയായ ദഷ്നാക്കിസ്റ്റുകളും കൂടി അർമീനിയയുടെ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു.
ആ ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ചത് 1920 ന.
29-നു അർമീനിയൻ തൊഴിലാളികൾ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തിയ സായുധസമരത്തിലൂടെയായിരുന്നു.
തുടർന്ന് അർമീനിയ ഒരു സോവിയറ്റ് സ്റ്റേറ്റായിത്തീർന്നു.
അവിടത്തെ കൃഷിഭൂമി, ഖനികൾ, വ്യവസായശാലകൾ, ബാങ്കുകൾ, റയിൽവേ, വനം തുടങ്ങിയവ ദേശസാത്കരിക്കപ്പെട്ടു.
അർമീനിയ, ജോർജിയ, അസെർബൈജാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് ട്രാൻസ്കക്കേഷ്യൻ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്കായി.
എങ്കിലും 1918 മേയ് 26-നു അതു പിരിഞ്ഞ് അംഗരാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി.
മൂന്നു രാജ്യങ്ങളും യു.എസ്.എസ്.ആറിലെ വ്യത്യസ്തഘടകങ്ങളായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
അർമീനിയ 1920 ഡിസംബർ 3-നു ഒരു പരമാധികാര റിപ്പബ്ലിക്കായിത്തീർന്നു.
ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അർമേനിയയുടെ (1918–1920) ഗവണ്മെന്റ് ഹൗസ് സോവിയറ്റ് സ്റ്റേറ്റ് അർമേനിയൻ സോവിയറ്റ് സ്റ്റേറ്റിന്റെ ഔദ്യോഗികമുദ്ര.
അറാറത്ത് പർവ്വതമാണ് മദ്ധ്യത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
റിപ്പബ്ലിക്കായതിനെത്തുടർന്നു ദഷ്നാക്കിസ്റ്റുകളെ ഭരണകൂടത്തിൽനിന്നും പുറത്താക്കി.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് എസ്. വ്രാത്സിയൻ (S.Vratzian) 1921 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുവിരുദ്ധവിപ്ലവം നയിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു.
1922 മാർച്ച് 12-നു അർമീനിയ, ജോർജിയ, അസെർബൈജാൻ എന്നീ സ്റ്റേറ്റുകൾ ചേർന്ന ട്രാൻസ്കക്കേഷ്യൻ സോവിയറ്റ് ഫെഡറേറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക് രൂപവത്കൃതമായി.
ഇത് 1922 ഡിസംബർ 30-ന് യു.എസ്.എസ്.ആറുമായി സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
1936 ഡിസംബർ 5-നു സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പുതിയ ഭരണഘടന അംഗീകരിച്ചതോടെ പ്രസ്തുത ഫെഡറേഷൻ നിലവിലില്ലാതാവുകയും അർമീനിയ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കായിത്തീരുകയും ചെയ്തു.
സോവിയറ്റ് ഭരണത്തിൻകീഴിൽ വ്യാവസായികമായി അർമീനിയ വളരെ ഏറെ പുരോഗതി നേടി.
മറ്റു രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും രണ്ടുലക്ഷത്തിലധികം അർമീനിയക്കാർ ഇക്കാലത്തു അർമീനിയയിൽ തിരിച്ചെത്തി.
1988-ൽ അർമീനിയയിലുണ്ടായ ഭൂകമ്പത്തിൽ 55,000 ത്തിലധികം പേർ മരിക്കുകയും അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികം പേർ ഭവനരഹിതരായിത്തീരുകയും ചെയ്തു.
സോവിയറ്റ് നയങ്ങൾക്കും ഭരണത്തിനുമെതിരേ പ്രതിഷേധവുമായി അർമേനിയക്കാർ യെരവാനിലെ ഫ്രീഡം സ്ക്വയറിൽ ഒത്തുചേരുന്നു.
1988 സ്വാതന്ത്ര്യം
1991-ൽ സ്വതന്ത്രറിപ്പബ്ലിക്കായതിനെത്തുടർന്ന് അടുത്തുള്ള അസർബൈജാനിലെ നഗോർണോ, കരാബാഖ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ വിട്ടുകിട്ടുന്നതിനുള്ള അവകാശവാദം അർമീനിയ ശക്തമാക്കി.
ഇത് അർമീനിയയിലെ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികളും അസർബൈജാനിലെ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന മുസ്ലിങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിനു വഴിതെളിച്ചു.
1994-ൽ വെടിനിർത്തൽ നടപ്പിലായി.
അർമീനിയൻ സംസ്കാരം
എ.ഡി. 396-ൽ അർമീനിയൻ അക്ഷരമാല നിലവിൽവന്നു.
അതിനുശേഷം ബൈബിൾ തുടങ്ങിയ മതഗ്രന്ഥങ്ങളും അരിസ്റ്റോട്ടിൽ , പ്ലേറ്റോ , യുസീബിയസ് തുടങ്ങിയവരുടെ കൃതികളും അർമീനിയൻഭാഷയിലേക്കു തർജുമ ചെയ്യപ്പെട്ടു.
നാലു മുതൽ ഏഴു വരെ ശതകങ്ങളിൽ ചരിത്രം , തത്ത്വശാസ്ത്രം , കവിത , സംഗീതം , നാടകം ആദിയായവ അർമീനിയയിൽ അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു.
അനാനി ഷിരാക്കാട്ട്സി എന്ന പ്രസിദ്ധ പണ്ഡിതൻ തത്ത്വജ്ഞാനം, ഗണിതം , ഭൂമിശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അനേകം കൃതികൾ രചിച്ചു.
ഈ കൃതികൾക്കു വലിയ പ്രചാരമുണ്ടായി.
കടുത്ത യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴും അർമീനിയയിലെ സർവകലാശാലകൾ കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
സയ്യദ്നോവ (1712-95) എന്ന പ്രശസ്തനായ കവി അർമീനിയൻ ഭാഷയിൽ മാത്രമല്ല, ജോർജിയൻ, അസർബൈജാൻ ഭാഷകളിലും കവിതകൾ എഴുതിയിരുന്നു.
റാഫി എന്ന നോവലിസ്റ്റ്, ഗബ്രിയൽ സാൻഡൂക്കിയർ എന്ന നാടകകൃത്ത്, യർവാൻഡ് ഓട്ടിയൻ എന്ന ഫലിതസാഹിത്യകാരൻ, ആധുനിക അർമീനിയൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന കചാട്ടർ അബോവ്യാൻ എന്നിവർ പത്തൊൻപതാം ശതകത്തിലും വഹാൻടെക്കേയൻ എന്ന കവി ഇരുപതാം ശതകത്തിലും സാഹിത്യസേവനം ചെയ്തിരുന്നവരാണ്.
ആദ്യത്തെ അർമീനിയൻ അച്ചടിശാല വെനീസിലാണ് സ്ഥാപിതമായത്.
വെനീസിൽനിന്നു തന്നെയാണ് അർമീനിയരുടെ ആദ്യത്തെ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകൃതമായതും.
ആദ്യത്തെ അർമീനിയൻ പത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതു ചെന്നൈയിൽ നിന്നായിരുന്നു.
ചെന്നൈയിൽ ഇന്നും ഒരു അർമീനിയൻ തെരുവുണ്ട്.
ലോകത്തിൽ ഒന്നാമതായി ക്രിസ്തുമതം രാഷ്ട്രമതമായി  അംഗീകരിച്ചത് അർമീനിയയാണ്.
വ്യക്തിപരമായ ആരാധനാസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി മതത്തെയും ഭരണകൂടത്തെയും ഇന്നു വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗ്രിഗറി ഇല്ലൂമിനേറ്റർ സ്ഥാപിച്ച അർമീനിയൻസഭയാണ് ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രമുഖം.
രണ്ടാമത്തേത് അർമീനിയൻ കത്തോലിക്കാസഭയാണ്.
യെരെവാനിൽ നിന്നു 15 കി.
ദൂരത്തുള്ള എച്ച്മയാഡീസിൻ ആണ് ഈ സഭയുടെ മുഖ്യഭരണകർത്താവ് (കതോലിക്കോസ്) ആസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുള്ളത്.
ഇവിടെ പുരാതനമായ ഒരു ഭദ്രാസനപ്പള്ളിയുണ്ട്.
ഈ രണ്ടു വിഭാഗക്കാരെയും കൂടാതെ കുറെ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകാരും അർമീനിയയിലുണ്ട്.
അവലംബം ↑ The Constitution of the Republic of Armenia, Article 12 Archived 2012-05-22 at the Wayback Machine .
↑ The Constitution of the Republic of Armenia, Article 55 Archived 2012-05-22 at the Wayback Machine .
↑ ↑ 1 2 3 4 പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അർമീനിയ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
അർമേനിയയുടെ ചരിത്രം ആർമീനിയൻ തലസ്ഥാനമായ യെറിവാൻ ], പിന്നിൽ അരാരത്ത് പർവ്വതം
അർമേനിയയുടെ ചരിത്രം റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അർമേനിയയുടെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളും അർമേനിയൻ ജനതയും അർമേനിയൻ ഭാഷയും ചരിത്രപരമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും അർമേനിയൻ ആയി കണക്കാക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ ചരിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ബൈബിളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള അരാരത്തിലെ പർവതങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് അർമേനിയ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർമേനിയൻ പേര് ഹേക്ക് എന്നും പിന്നീട് ഹയാസ്ഥാൻ (അർമേനിയൻ: Հայաստան), 'ഹൈക്കിന്റെ നാട്' എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടാവുന്ന ഇത് '-സ്താൻ' ("ഭൂമി") എന്ന പേർഷ്യൻ പ്രത്യയത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്.
പുരാതനകാലം അർമേനിയൻ രാജ്യം ഏറ്റവും വിപുലമായിരുന്നത് ടൈഗ്രാനസ് ദി ഗ്രേറ്റ് എന്ന രാജാവിന്റെ കീഴിലാണ്.
അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ
തിക്കോടിയൻ രചിച്ച ഗ്രന്ഥമാണ് അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ .
1992-ൽ ജീവചരിത്രത്തിനും ആത്മകഥയ്ക്കും നൽകുന്ന കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ഈ കൃതി നേടിയിട്ടുണ്ട്.
അരങ്ങിലെ മത്സ്യഗന്ധികൾ
സജിത മഠത്തിൽ എഴുതിയ നാലു നാടക പാഠങ്ങളുൾപ്പെട്ട കൃതിയാണ് അരങ്ങിലെ മത്സ്യഗന്ധികൾ .
2002-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആഗോള ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുത്തെഴുതിയ 'മത്സ്യഗന്ധികൾ', ടെലിവിഷന്മാധ്യമത്തിൽ സജീവമായിരുന്ന 2008-ലെഴുതിയ 'ചക്കീ-ചങ്കരൻ', 2010-ലെഴുതിയ 'മദേഴ്‌സ്‌ഡേ', പെരുമ്പാവൂരിലെ ജിഷവധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലെഴുതിയ 'കാളിനാടകം' എന്നീ നാടകങ്ങളാണ് ഈ കൃതിയിലെ ഉള്ളടക്കം.
തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളിസ്ത്രീയുടെ അണപൊട്ടിയൊഴുകുന്ന സങ്കടങ്ങളുടെ ആത്മഭാഷണമാണ് മത്സ്യഗന്ധികൾ.
കടൽക്കരയാണ് രംഗം. 'ചക്കീ-ചങ്കരൻ', 'ഫാമിലിറിയാലിറ്റിഷോ' എന്ന രീതിയിൽ ഒരു ടെലിവിഷൻ സ്റ്റുഡിയോയിൽ അരങ്ങേറുന്ന ദീർഘമായ 'ടെലിഡ്രാമ'. 'മദേഴ്‌സ്‌ഡേ' എന്ന നാടകവും ടെലിവിഷൻഷോ എന്ന നിലയിലാണ് സങ്കല്പിക്കപ്പെടുന്നത്.
'അമ്മനടിായി പ്രസിദ്ധി നേടിയ ശ്യാമളാമ്മയെ മാതൃദിനത്തിൽ സ്റ്റുഡിയോയിൽ അതിഥിയായെത്തിച്ച്‌ തയ്യാറാക്കുന്ന പരിപാടിയും അതിന്റെ അവതാരകരുമാണ് നാടകത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ളത്.
അരങ്ങിൽ ശ്രീധരൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Arangil_sreedharan അരങ്ങിൽ ശ്രീധരൻ
മുൻ കേന്ദ്ര മന്ത്രിയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാവുമായിരുന്നു അരങ്ങിൽ ശ്രീധരൻ (1925- 12 ഡിസംബർ 2001).
1990 ഏപ്രിൽ മുതൽ നവംബർ വരെ കേന്ദ്രവാണിജ്യവകുപ്പു സഹമന്ത്രിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
1967-ൽ വടകരയിൽ നിന്ന് ലോകസഭയിലേക്കും 88 ൽ രാജ്യസഭയിലേക്കും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയിരുന്നു.
1925 ൽ കോഴിക്കോട് വടകരയിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയും സോഷ്യലിസ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയുമാണ് രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
1946-ൽ കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ് പാർട്ടിയിലും തുടർന്ന് ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ് പാർട്ടിയിലും അംഗമായി.
1952 ൽ മദ്രാസ് അസംബ്ലിയിലേക്കും മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1977 ൽ ജനതാപാർട്ടിയുടെ ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗമായ അദ്ദേഹം ജനതാദളിന്റെ സംസ്ഥാന ഘടകം പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നിട്ടുണ്ട്.
പിന്നീട് ജനതാദൾ നേതൃത്വവുമായി തെറ്റിയ അദ്ദേഹം രാമകൃഷ്ണഹെഗ്ഡേയുടെ ലോക്ശക്തിയിൽ അംഗമായി.
ജനതാദൾ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് വീരേന്ദ്രകുമാറുമായുണ്ടായ ചർച്ചകളെത്തുടർന്ന് മാതൃസംഘടനയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വർഷം മണ്ഡലം വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി പാർട്ടിയും മുന്നണിയും പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി പാർട്ടിയും മുന്നണിയും 1977 വടകര ലോകസഭാമണ്ഡലം കെ.പി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ കോൺഗ്രസ് (ഐ.) അരങ്ങിൽ ശ്രീധരൻ ബി.എൽ.ഡി. രാജ്യസഭ കാലഘട്ടവും പാർട്ടിയും
1988-1994 : ജനതാ ദൾ, എൽ.ഡി.എഫ്. അവലംബം ↑ http://www.parliamentofindia.nic.in/ls/comb/combalpha.htm ↑ http://malayalam.oneindia.in/news/2001/12/13/ker-arangil.html ↑
അരങ്ങൽ അരങ്ങൽ