smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പതിനാറും പതിനേഴും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ കുത്തബ് ഷാഹി വംശത്തിന്റെ പ്രതാപവും സമ്പൽസമൃദ്ധിയും വർദ്ധിച്ചതോടൊപ്പം ഹൈദരബാദ് ഊർജ്ജസ്വലമായ വജ്രവ്യാപാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറി.
ലോക പ്രസിദ്ധ വജ്രങ്ങളായ ദരിയ-യെ നൂർ , ഹോപ് വജ്രം , പിന്നെ എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ കിരീടത്തിലെ വജ്രമായ കോഹിനൂർ എന്നിവ ഗോൾക്കൊണ്ടയിലെ വജ്ര ഘനികളിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്.
ഈ രാജവംശത്തിന്റ സംഭാവനയിലൂടെയായിരുന്നു ഹൈദരാബാദിലെ ഇന്തോ-പേർഷ്യനും ഇന്തൊ-ഇസ്ലാമികവുമായ സാഹിത്യവും സംസ്കാരവും പുഷ്ഠിപ്പെടുന്നത്.
ചില സുൽത്താൻമാർ പ്രാദേശികമായ തെലുങ്ക് സംസ്കാരത്തിന്റെയും രക്ഷാധികാരികളായിരുന്നു.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗോൾക്കൊണ്ടയിലെ അധികം വരുന്ന ജനസംഖ്യയെ മുഴുവൻ കൊള്ളിക്കുമാറ് വളർന്ന ഹൈദരാബാദ്, ഒടുവിൽ കുത്തബ് ഷാഹി ഭരണകർത്താക്കളുടെ തലസ്ഥാനമായി മാറി.
നഗരം അതിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾക്കും (ബാഘുകൾ) സുഖപ്രദമായ കാലവസ്ഥയ്ക്കും വളരെ പ്രസിദ്ധവുമായിത്തീർന്നു.
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ഔറംഗസേബ് 1687-ൽ ഹൈദരാബാദ് കീഴടക്കി.
ഹ്രസ്വമായിരുന്ന മുഗൾ ഭരണകാലത്തു നഗരത്തിന്റെ സമ്പൽസമൃദ്ധി ക്ഷയിക്കുകയായിരുന്നു.
ഉടനെ തന്നെ നഗരത്തിലെ മുഗൾ-നിയുക്ത ഗവർണ്ണർമാർ കൂടുതൽ സ്വയംഭരണാവകാശം നേടി.
1724-ൽ , മുഗൾ ചക്രവർത്തി നിസാം-ഉൽ-മുൽക് (ദേശത്തിന്റെ ഗവർണ്ണർ) എന്ന പദവി നൽകിയാദരിച്ച അസഫ് ജാ I പ്രതിയോഗിയായ ഒരുദ്ധ്യോഗസ്ഥനെ കീഴ്പ്പെടുത്തി ഹൈദരാബാദിനു മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു.
അങ്ങനെ ആരംഭിച്ച അസഫ് ജാഹി വംശത്തിന്റെ ഭരണം, ബ്രിട്ടനിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയ്ക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച് ഒരു വർഷം കഴിയുന്നത് വരെ ഹൈദരാബാദിൽ തുടർന്നു.
അസഫ് ജായുടെ പിൻഗാമികളാണ് പിന്നീട് ഭരിച്ചിരുന്ന ഹൈദരബാദിലെ നിസാമുമാർ .
ഏഴ് നിസാമുമാരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ഹൈദരാബാദിൽ സാംസ്കാരികമായും സാമ്പത്തികമായും വളർച്ച ഉണ്ടായി.
രാജ്യത്തിന്റെ തന്നെ യഥാക്രമമായ തലസ്ഥാനമായി ഹൈദരാബാദ് മാറുകയും, പഴയ തലസ്ഥാനമായ ഗോൾക്കൊണ്ട മുഴുവനായും അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ഉണ്ടായി.
നിസാം , തുംഗഭദ്ര , ഒസ്മാൻ സാഗർ , ഹിമായത്ത് സാഗർ തുടങ്ങിയ വലിയ ജലസംഭരണികൾ പണി കഴിക്കപ്പെട്ടു.
നാഗാർജുന സാഗറിനായുള്ള ഭൂമി അളക്കലും മറ്റും ആ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ തുടങ്ങിയിരുന്നെങ്കിലും പണി മുഴുവനാക്കിയത് 1969-ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരാണ്.
നിസാമുമാരുടെ ധനൈശ്വര്യങ്ങളുടെ പ്രത്യക്ഷത്തിലുള്ള തെളിവാണ് നിസാമുമാരുടെ രത്നങ്ങൾ (ജ്വുവൽസ് ഒഫ് ദി നിസാംസ്).
1947-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്നുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾക്കുള്ളിൽ, അന്നത്തെ നിസാം ഹൈദരാബാദിന് സ്വാതന്ത്ര്യമോ അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി ഉണ്ടാക്കിയ പാകിസഥാനിലേക്കു ചേരാനുള്ള അനുമതിയോ നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയാകട്ടെ ഹൈദരാബാദിനു മേലെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധം പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തി, ഇന്ത്യൻ യൂണിയനുമായി ഒരു സ്തംഭനാവസ്ഥാ ഉടമ്പടി ഒപ്പ് വയ്ക്കുവാൻ നിർബന്ധിതമാക്കുകയും ചെയ്തു.
അങ്ങനെ 1948 സെപ്റ്റംബർ 17-ന്, ഇന്ത്യയ്ക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചിട്ട് ഒരു വർഷത്തിലേറെ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, ഇന്ത്യൻ യൂണിയനുമായി ചേരുന്നതിനുള്ള കരാറിൽ നിസാം ഒപ്പ് വച്ചു.
1956 നവംബർ 1-നു , ഭാഷാധിഷ്ഠിതമായി ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പുഃനസംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഹൈദാബാദ് രാജ്യത്തിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ പുതുതായി രൂപവൽക്കരിച്ച സംസ്ഥാനങ്ങളായ ആന്ധ്രാ പ്രദേശിലും , ബോംബെ രാജ്യത്തിലേക്കും (ഇന്നത്തെ മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനം), കർണാടകത്തിലേക്കുമായി വിഭജനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഹൈദരാബാദ് നഗരത്തിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലും തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹമായത് കൊണ്ട് ആന്ധ്രാ പ്രദേശിലേക്കാണ് ചേർക്കപ്പെട്ടത്.
അങ്ങനെ ഹൈദരാബാദ്, പുതിയ സംസ്ഥാനമായ ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെ തലസ്ഥാനമായിത്തീർന്നു.
2014 ജൂൺ 2-ന് തെലങ്കാന സംസ്ഥാനം പിറവിയെടുത്തപ്പോൾ ഹൈദരാബാദ് തെലങ്കാനയുടെ ഭാഗമായി.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിന് തന്മൂലം തലസ്ഥാനം നഷ്ടമായെങ്കിലും ഔദ്യോഗികമായി 2024 വരെയെങ്കിലും തലസ്ഥാനം തുടരും എന്ന് നിയമമുണ്ടായി.
പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ ചാർമിനാർ സലാർജങ്ങ് മ്യൂസിയം ഹുസൈൻ സാഗർ തടാകം മെക്ക മസ്ജിദ് ലുമ്പിനി പാർക്ക് നെഹ്രു സൂ പാർക്ക് ഫലക്‌നൂമ കൊട്ടാരം കുത്തബ് ഷാഹി ശവകുടീരം പൈഗാ ശവകുടീരം ബിർല മന്ദിർ ചൊവ്‌മൊഹല്ല കൊട്ടാരം ഒസ്മാൻ സാഗർ തടാകം ഹിമായത്ത് സാഗർ തടാകം ബിർല സയൻസ് മ്യൂസിയം അല്ലെങ്കിൽ ബിർള പ്ലാനട്ടോറിയം ആന്ധ്രപ്രദേശ് സംസ്ഥാന പുരാവസ്തു മ്യൂസിയം ആരോഗ്യ മ്യൂസിയം നിസാമിന്റെ രജതജൂബിലി മ്യൂസിയം അമീൻപുർ തടാകം ഇതും കാണുക ഹൈദരാബാദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ഹൈദരാബാദ് ആക്ഷൻ നിസാം ചിത്രശാല ഹുസൈൻ സാഗർ തടാകത്തിൽ ബുദ്ധപ്രതിമ ഹുസൈൻ സാഗർ തടാകത്തിൽ ഇന്ത്യൻ പതാക മക്കാ മസ്ജിദ്, ഹൈദരാബാദ് അവലംബം ↑ {{ cite journal }} : Cite journal requires | journal= ( help ) ↑ ↑ ↑
ഹൈദരാബാദ് എഫ്‌സി
ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോളിലെ മികച്ച ലീഗുകളിലൊന്നായ ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗിൽ മത്സരിക്കുന്ന തെലങ്കാനയിലെ ഹൈദരാബാദ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബാണ് ഹൈദരാബാദ് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ് .
2019 ഓഗസ്റ്റ് 27 ന് സ്ഥാപിതമായ ക്ലബ് 2019–20 ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് സീസണിൽ അരങ്ങേറി.
2019 ൽ എഫ്‌സി പൂനെ സിറ്റിക്കു പകരം ഹൈദരാബാദ് എഫ്‌സി 2019–20 ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് സീസണിൽ അരങ്ങേറും.
ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ കാരണം 2018–19 സീസണിനുശേഷം എഫ്‌സി പൂനെ സിറ്റി പിരിച്ചുവിട്ടു.
ഹൈദരാബാദ് ആസ്ഥാനമായുള്ള സംരംഭകനായ വിജയ് മദ്ദുരിയും കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിന്റെ മുൻ സിഇഒ വരുൺ ത്രിപുരനേനിയും ഫ്രാഞ്ചൈസി ഏറ്റെടുത്തു.
ഫ്രാഞ്ചൈസി സ്വന്തം നഗരമായ ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മാറ്റാൻ ഉടമകൾ തീരുമാനിച്ചു.
2019 ഓഗസ്റ്റ് 27 നാണ് ക്ലബ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
ഹൈദരാബാദ് എഫ്സി നിന്നുള്ള ആദ്യ ക്ലബ് ആയിരിക്കും ഹൈദരാബാദ് ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് അവതരിപ്പിക്കേണ്ട.
2019−20 : ആരംഭിക്കുന്നു
ക്ലബ്ബ് അവരുടെ അരങ്ങേറ്റം 2019-20 ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് സീസണിൽ  എടികെ ക്ക് എതിരെ  2019ഒക്ടോബർ25ലെ ,മത്സരത്തിൽ അവർ 5-0  വലിയ തോല്വിയോടെ യായിരുന്നു.
അവരുടെ ആദ്യത്തെ വിജയം 2019 നവംബർ 2 ന് കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിനെതിരെ 2-1 ന് ജയിച്ചു.
ചിഹ്നവും നിറങ്ങളും
2019 സെപ്റ്റംബർ 21 ന് ക്ലബ് അതിന്റെ official ദ്യോഗിക ലോഗോ പുറത്തിറക്കി.
ലോഗോ നഗരത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ ചരിത്രത്തെയും പൈതൃകത്തെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
ലോഗോയുടെ മുകൾ ഭാഗത്ത് ഹൈദരാബാദിലെ ചിഹ്നമായ ചാർമിനാറിന്റെ മിനാരങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
താഴത്തെ പകുതി ഹൈദരാബാദിന് സമീപമുള്ള ഗോൽക്കൊണ്ടയിലെ കൊല്ലൂർ ഖനിയിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്ന കോ-ഇ-നൂർ വജ്രത്തിന്റെ ഘടനയാണ്, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കട്ട് ഡയമണ്ടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്.
കിറ്റ് നിർമ്മാതാക്കളും ഷർട്ട് സ്പോൺസർമാരും കാലയളവ് കിറ്റ് നിർമ്മാതാവ് ഷർട്ട് സ്പോൺസർ 2019 റിയൂർ സ്പോർട്സ് ജയ് രാജ് സ്റ്റീൽ നിലവിലെ സ്ക്വാഡ്
നമ്പർ സ്ഥാനം കളിക്കാരൻ 1 ഗോൾ കീപ്പർ Kamaljit Singh 3 പ്രതിരോധ നിര Sahil Panwar 4 പ്രതിരോധ നിര Rafael Gómez 5 പ്രതിരോധ നിര Adil Khan 6 പ്രതിരോധ നിര Matt Kilgallon 7 മുന്നേറ്റ നിര Giles Barnes 8 മധ്യനിര Sahil Tavora 9 മുന്നേറ്റ നിര Bobô 10 മുന്നേറ്റ നിര Marcelinho 11 മധ്യനിര Abhishek Halder 12 മധ്യനിര Deependra Negi 13 പ്രതിരോധ നിര Gurtej Singh 14 മധ്യനിര Néstor Gordillo നമ്പർ സ്ഥാനം കളിക്കാരൻ 15 മധ്യനിര Marko Stanković 16 മധ്യനിര Shankar Sampingiraj 17 മധ്യനിര Laldanmawia Ralte 19 മധ്യനിര Rohit Kumar 21 ഗോൾ കീപ്പർ Anuj Kumar 22 മുന്നേറ്റ നിര Gani Ahamed Nigam 23 മുന്നേറ്റ നിര Robin Singh 25 മുന്നേറ്റ നിര Jakob Vanlalhlimpuia 27 മുന്നേറ്റ നിര Nikhil Poojari 32 മുന്നേറ്റ നിര Mohammad Yasir 33 ഗോൾ കീപ്പർ Laxmikant Kattimani 34 പ്രതിരോധ നിര Tarif Akhand 44 പ്രതിരോധ നിര Ashish Rai No. Position Player 1 GK Kamaljit Singh 3 DF Sahil Panwar 4 DF Rafael Gómez 5 DF Adil Khan 6 DF Matt Kilgallon 7 FW Giles Barnes 8 MF Sahil Tavora 9 FW Bobô 10 FW Marcelinho 11 MF Abhishek Halder 12 MF Deependra Negi 13 DF Gurtej Singh 14 MF Néstor Gordillo No. Position Player 15 MF Marko Stanković 16 MF Shankar Sampingiraj 17 MF Laldanmawia Ralte 19 MF Rohit Kumar 21 GK Anuj Kumar 22 FW Gani Ahamed Nigam 23 FW Robin Singh 25 FW Jakob Vanlalhlimpuia 27 FW Nikhil Poojari 32 FW Mohammad Yasir 33 GK Laxmikant Kattimani 34 DF Tarif Akhand 44 DF Ashish Rai
ഉറവിടം: Indianuperleague.com .
അവസാനം അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തത് 9 ഒക്ടോബർ 2019.
നിലവിലെ സാങ്കേതിക ജീവനക്കാർ പങ്ക് പേര് മുഖ്യ പരിശീലകൻ കണ്ണി=|അതിർവര ഫിൽ ബ്രൗൺ അസിസ്റ്റന്റ് കോച്ച് കണ്ണി=|അതിർവര മെഹ്‌റാജുദ്ദീൻ വാഡൂ ഗോൾകീപ്പിംഗ് കോച്ച് കണ്ണി=|അതിർവര ഐഡൻ ഡേവിസൺ പരാമർശങ്ങൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
ഹൈദരാബാദ് ഹൗസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hyderabad_House
ന്യൂഡൽഹിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും ഇന്ത്യാ സർക്കാർ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക അഥിതികളെ  സ്വീകരിക്കുന്നതിനും കൂടിക്കാഴ്ചകൾക്കും വിരുന്നു സത്കാരത്തിനുമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഒരു കെട്ടിട സമുച്ചയമാണ് ഹൈദരാബാദ് ഹൗസ് .
ഹൈദരാബാദിന്റെ അവസാനത്തെ നൈസാം ആയിരുന്ന മിർ ഉസ്മാൻ അലിഖാന്റെ വസതിയായിരുന്ന ഈ കെട്ടിടം ബ്രിട്ടിഷ് വാസ്തുശില്പി എഡ്വിൻ ലുട്യൻസ് ആണ് രൂപകല്പന ചെയ്തത്.
വടക്കൻ റെയിൽവേയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ആസ്ഥാനവും മുമ്പ് ബറോഡ മഹാരാജാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതിയുമായിരുന്ന ബറോഡ ഹൗസിന് തൊട്ടാണ് ഹൈദരാബാദ് ഹൗസ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
1947 ൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രയായപ്പോൾ നൈസാമിൽ നിന്ന് ഈ കെട്ടിടം ഭാരതസർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു.
രൂപഭംഗി
8.77 ഏക്കറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചിത്രശലഭ ആകൃതിയിലുള്ള ഹൈദരബാദ് ഹൗസ്, ഇന്തോ-സാരസൻ വാസ്തുവിദ്യയിലുള്ള ഒരു നിർമ്മിതിയാണ്.
അമ്പത്തഞ്ച് കോൺ അളവിലുള്ള സമമിതിയായ(symmetrical) സ്തൂപത്തോട് കൂടിയതാണ് ഇതിന്റെ വലിയ പ്രവേശന മുറി.
ഹൈദരാബാദ് (വിവക്ഷകൾ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hyderabad
ഹൈദരാബാദ് എന്ന വാക്കിനാൽ താഴെപ്പറയുന്ന എന്തിനേയും വിവക്ഷിക്കാം.
ഹൈദരാബാദ് നഗരം - ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെയും തെലങ്കാനയുടെയും സംയുക്ത തലസ്ഥാന നഗരമാണ് ഹൈദരാബാദ്'.
ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം - ഇന്ത്യയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുൻപ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നാട്ടുരാജ്യം.
ഹൈദരാബാദ്, സിന്ധ് - പാകിസ്താനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിലെ ഒരു നഗരം.
ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ Salute state Chamber of Princes ദത്തപഹാരനയം Privy Purse Instrument of Accession Individual residencies Hyderabad Jammu and Kashmir തിരുവിതാംകൂർ സിക്കിം Agencies Baluchistan Deccan States Gwalior North-West Frontier Punjab States Rajputana Central India Eastern States Lists States by region States by name ക സ തി
ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം .
ഹൈദരാബാദ് ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം.
17നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ രാജ്യം 1948ൽ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ ഇന്ത്യയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു.
നിസാം സാഗർ , തുംഗഭദ്ര , ഒസ്മാൻ സാഗർ , ഹിമായത്ത് സാഗർ തുടങ്ങിയ വലിയ ജലസംഭരണികൾ പണി കഴിക്കപ്പെട്ടു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ മിർ ഉസ്മാൻ അലി ഖാൻ ശവസംസ്‌കാരം നിസാം കാലഘട്ടത്തിലെ ഹൈദരാബാദിന്റെ യഥാർത്ഥ വീഡിയോ ക്ലിപ്പ് അവലംബം ↑ Benichou, Autocracy to Integration 2000 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFBenichou,_Autocracy_to_Integration2000 ( help ) ↑ Smith 1950 , പുറങ്ങൾ.
sfn error: no target: CITEREFSmith1950 ( help ) ↑ Benichou, Autocracy to Integration 2000 , Chapter 1.
sfn error: no target: CITEREFBenichou,_Autocracy_to_Integration2000 ( help ) ↑ ↑ Benichou, Autocracy to Integration 2000 , Chapter 7: "'Operation Polo', the code name for the armed invasion of Hyderabad" sfn error: no target: CITEREFBenichou,_Autocracy_to_Integration2000 ( help ) ↑ ↑ ↑
ഹൈദരാബാദ് ലോകസഭാമണ്ഡലം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hyderabad_Lok_Sabha_constituency
All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen is Most successful political party in Hyderabad (Telangana) Lok Sabha elections AIMIM (9 terms) (52.94%) INC (5 terms) (29.41%) TPS (1 term) (5.88%) INC (I) (1 term) (5.88%) Independent (1 terms) (5.88%)
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ തെലങ്കാന സംസ്ഥാനത്തെ പതിനേഴ് ലോക്സഭ നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഹൈദരാബാദ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .
2008 ലാണ് ഹൈദരാബാദ് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിന്റെ അതിർത്തി നിർണ്ണയം നടന്നത്.
ഹൈദരാബാദ് നിയോജകമണ്ഡലത്തിന് പുറമെ, തലസ്ഥാന നഗരമായ ഹൈദരാബാദിലും പരിസരത്തും മറ്റ് നാല് ലോക്സഭാ മണ്ഡലങ്ങളുണ്ട്-മൽക്കജ്ഗിരി, സെക്കന്തരാബാദ് , ചെവെല്ല, മേദക്.
1996 ൽ ബി. ജെ. പിയുടെ വെങ്കയ്യ നായിഡു ഒരിക്കൽ ഹൈദരാബാദ് മണ്ഡലത്തിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും സുൽത്താൻ സലാഹുദ്ദീൻ ഒവൈസി യോട് 73,273 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെട്ടു.
ഹൈദറാബാദ് ജില്ലയിലെ 7 നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.
ഹൈദരാബാദ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന നിയമസഭ വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്ഃ No Name District Member Party 58 Malakpet Hyderabad അഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബലാല AIMIM 64 Karwan കൗസർ മൊഹിയുദ്ദീൻ AIMIM 65 Goshamahal രാജ സിങ് ബി.ജെ.പി. 66 Charminar മിർ സുൽഫിക്കർ അലി AIMIM 67 Chandrayangutta അക്ബറുദ്ദീൻ ഒവൈസി AIMIM 68 Yakutpura ജാഫർ ഹൗസൈൻ മെഹ്രാജ് AIMIM 69 Bahadurpura മൊഹമ്മദ് മുബീൻ AIMIM ഹൈദരാബാദ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെ അതിർത്തി നിർണ്ണയ ചരിത്രം
ഓരോ തവണയും ഡിലിമിറ്റേഷൻ സമയത്ത് ഹൈദരാബാദ് നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
എസ്. നോ ഡിലിമിറ്റേഷൻ നടപ്പാക്കിയ വർഷം നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു 1 1952 മുഷിറാബാദ്, സോമാജിഗുഡ, ചാദർഘട്ട്, ബീഗം ബസാർ, ശാലിബന്ദ, കർവാൻ, ഹൈദരാബാദ് നഗരം.
2 1957 സുൽത്താൻ ബസാർ, ബീഗം ബസാർ, ആസിഫ് നഗർ, ഹൈക്കോടതി, മലക്പേട്ട്, യകത്പുര, ഫത്തർഗട്ടി.
3 1962 സുൽത്താൻ ബസാർ, ബീഗം ബസാർ, ആസിഫ് നഗർ, ഹൈക്കോടതി, മലക്പേട്ട്, യകത്പുര, ഫത്തർഗട്ടി.
4 1967 തന്തൂർ, വികാരാബാദ്, ചേവേല, സിതാരംബാഗ്, മലക്പേട്ട്, യാകുത്പുര, ചാർമിനാർ.
5 1977 തന്തൂർ, വികാരാബാദ്, ചേവേല, കർവാൻ, മലക്പേട്ട്, യാകുത് പുര, ചാർമിനാർ.
6 2009 മലക്പേട്ട്, കർവാൻ, ഗോഷാമഹൽ, ചാർമിനാർ, ചന്ദ്രയാൻഗുട്ട, യാകുത്പുര, ബഹാദൂർപുര.
പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ Year Member Party 1952 അഹമ്മദ് മൊഹിയുദ്ദീൻ Indian National Congress 1957 വിനായക് റാവു 1962 Gopaliah Subbukrishna Melkote 1967 1971 Telangana Praja Samithi 1977 കെ.എസ് നാരായണ Indian National Congress 1980 Indian National Congress (I) 1984 സുൽത്താൻ സലാഹുദ്ദീൻ ഒവൈസി Independent 1989 All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen 1991 1996 1998 1999 2004 അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി 2009 2014 2019 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം 2024 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2024 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി കോൺഗ്രസ് മൊഹമ്മദ് വാജിദുള്ള BRS ഗദ്ദം ശ്രീനിവാസ് യാദവ് ബി.ജെ.പി. കൊമ്പെല്ല മാധവി ലത നോട്ട നോട്ട Majority Turnout Swing {{{swing}}} 2019 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2019 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി 5,17,100 63.95 6.01 ബി.ജെ.പി. ഭഗവന്ത് റാവു 235,285 26.8 5.7 BRS പുഷ്തേ ശ്രീകാന്ത് 63,239 7.2 3.37 കോൺഗ്രസ് ഫിറോസ് ഖാൻ 49,944 5.69 0.62 നോട്ട നോട്ട 5,663 0.64 N/A Majority 282,186 32.15 11.32 Turnout 877,941 44.84 8.46 Registered electors {{{reg. electors}}} Swing {{{swing}}} 2014 പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2014 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി 5,13,868 52.94 10.80 ബി.ജെ.പി. ഭഗവന്ത് റാവു 311,414 32.05 21.72 കോൺഗ്രസ് കൃഷ്ണറദ്ദി 49,310 5.07 7.78 BRS റാഷിദ് ഷരീഫ് 37,195 3.83 3.83 Pyramid Party of India ബിങ്ഖി രാജ്ശേഖർ 21,796 2.24 0.45 YSRCP ബൊദ്ദു സായിനാഥ് റഡ്ഡി 10,743 1.11 ഫലകം:No change AAP ലുബ്ന സർവന്ത് 6,118 0.63 ഫലകം:No change Majority 202,454 20.83 5.25 Turnout 971,770 53.30 0.82 Registered electors {{{reg. electors}}} Swing {{{swing}}} പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2009 2009 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി 3,08,061 42.14 3.75 TDP സഹിദ് അലിഖാൻ 194,196 26.56 26.56 കോൺഗ്രസ് ലക്ഷ്മൺ റാവു ഗൗദ് 93,917 12.85 12.44 ബി.ജെ.പി. സതീഷ് അഗർവാൾ 75,503 10.33 17.92 PRP എ.ഫാതിമ 24,433 3.34 Majority 113,865 15.58 5.44 Turnout 731,108 52.47 3.26 Registered electors {{{reg. electors}}} Swing {{{swing}}} പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2004 2004 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM അസദുദ്ദിൻ ഒവൈസി 3,78,856 37.39 2.97 ബി.ജെ.പി. സുഭാഷ് ചന്ദേർജി 278,709 28.25 7.49 കോൺഗ്രസ് കൊണ്ട ലക്ഷമണ റഡ്ഡി 249,516 25.29 6.78 Majlis Bachao Tehreek മജീദുള്ള ഖാൻ 47,560 4.82 Majority 100,145 10.14 4.52 Turnout 986,737 55.73 13.42 Registered electors {{{reg. electors}}} Swing {{{swing}}} പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1999 1999 Indian general election : Hyderabad പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി വോട്ടുകൾ % ±% AIMIM സുൽത്താൻ സലാഹുദ്ദിൻ ഒവൈസി 4,48,165 41.36 ബി.ജെ.പി. ബദ്ദം ബാൽ റഡ്ഡി 387,344 35.74 കോൺഗ്രസ് കൊണ്ട ലക്ഷമണ റഡ്ഡി 200,642 18.51 Majlis Bachao Tehreek മജീദുള്ള ഖാൻ 47,560 4.82 NTRTDP(LP) ഖുദ്രത്തുള്ള ഖാൻ 13,041 1.20 സ്വതന്ത്രർ മിർ ഹദി അലി 11,328 1.05 സ്വതന്ത്രർ ഭഗ്വാൻ ദാസ് 8,084 0.75 Majority 60,821 5.62 Turnout 1,083,678 69.15 Registered electors {{{reg. electors}}} Swing {{{swing}}} ഇതും കാണുക ഹൈദരാബാദ് സെക്കന്തരാബാദ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം ലോക്സഭയിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക പരാമർശങ്ങൾ പുറംകണ്ണികൾ ഹൈദരാബാദ് ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2019 തീയതിയും സമയക്രമവും
ഫലകം:Lok Sabha constituencies of Telangana 17°24′N 78°24′E ﻿ / ﻿ 17.4°N 78.4°E ﻿ / 17.4; 78.4
ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hyderabad_State_(1948%E2%80%9356) 1956 വരെ ഉള്ള ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം
1948 മുതൽ 1956 വരെ സ്വതന്ത്ര്യ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന സംസ്ഥാനമായിരുന്നു ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം .
24 നവംബർ 1949നാണു അന്ന് വരെ നാട്ടുരാജ്യം ആയിരുന്ന ഹൈദരാബാദിനെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിപ്പിച്ചത്.
സംസ്ഥാന പുനർനിർണയ നിയമ പ്രകാരം 1956ൽ ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തെ ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചു ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു.
പ്രഥമ മുഖ്യമന്ത്രി
1952ലെ ആദ്യ അസംബ്ലി ഇലക്‌ഷനിൽ ഡോ. ബുർഗുള രാമകൃഷ്ണ റാവു ആദ്യ മുഖ്യ മന്ത്രി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
ഈ കാലയളവിൽ തെലങ്കാന നിവാസികളുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ചില പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു.
മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തു നിന്ന് വന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ തിരിച്ചു പറഞ്ഞയക്കണം എന്നും തദ്ദേശ ജോലികൾ തദ്ദേശീയർക്കു എന്ന മുൽക്കി-നിയമം തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരണം എന്നുമായിരുന്നു ആവശ്യങ്ങൾ.
References ↑ ↑
സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/St.
_Peter%27s_Basilica
വിശുദ്ധ പത്രോസിൻറെ നാമധേയത്തിലുള്ള പേപ്പൽ ബസിലിക്കയാണ് സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക (പത്രോസിന്റെ സിംഹാസന  ദേവാലയം).
വത്തിക്കാൻ സിറ്റിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകളെ ഉൾകൊള്ളാൻ ശേഷിയുള്ള ഈ ദേവാലയത്തിൽ ഒരേ സമയം ഏകദേശം 60,000 പേർക്ക് പ്രവേശിക്കാനാകും.
വത്തിക്കാനിലെ വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ പേപൽ ബസിലിക്ക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'ബസിലിക്ക പാപാലെ ഡി സാൻ പെത്രോ ഇൻ വത്തിക്കാനോ' എന്നാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഈ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളി ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
അഞ്ച് ഏക്കറിൽ അധികം (2,27,070 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്താരമുള്ള ഇതിന് 720 അടി നീളവും 490 അടി വീതിയും 448 അടി ഉയരവുമാണ് ഉള്ളത്.
നിർമാണം പൂർത്തിയാക്കി നാലു നൂറ്റാണ്ടിനിപ്പുറവും റോമ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും ഇതു തന്നെയാണ്.
അപ്പൊസ്തലന്മാരുടെ തലവന്റെ പേരിലുള്ള ഈ സിംഹാസന ദേവാലയം കത്തോലിക്ക സഭയുടെ കത്തീഡ്രലോ (മാതൃദേവാലയം) മാർപാപ്പയുടെ സിംഹാസനമോ അല്ല .
സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക ക്രൈസ്തവരുടെ വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച്‌ പത്രോസിന്റെ ശവകൂടീരം ദേവാലയത്തിന്റെ പ്രധാന അൾത്താരയുടെ അടിയിലാണുള്ളത്‌.
പത്രോസായിരുന്നു റോമിലെ ആദ്യ മെത്രാൻ .
പത്രോസ്‌ അപ്പൊസ്തലൻ അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട വത്തിക്കാൻ കുന്നിൽ കൊൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തി നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു ദേവാലയം നിർമിച്ചിരുന്നു.1506 എപ്രിൽ 18 മുതൽ 1626 നവംബർ 18 വരെയായിരുന്നു പുതിയ ബസിലിക്കയുടെ നിർമാണം.
സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക കത്തോലിക്കരുടെ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്.
നിരവധി മാർപ്പാപ്പമാർ ഇവിടെ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്നുണ്ട്.120 വർഷം നീണ്ട ദേവാലയ നിർമാണത്തിൽ മൈക്കലാഞ്ചലൊ എന്ന കലാകാരന്റെ പങ്ക് വലുതാണു.
ചരിത്രം സെന്റ് പീറ്ററിന്റെ ശവസംസ്കാര സ്ഥലം
എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യേശുവിനെ മരണശേഷം ശിഷ്യന്മാർക്ക് എന്തു സംഭവിച്ചുവെന്ന് ബൈബിളിലെ അപ്പൊസ്‌തലന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികൾ പുസ്‌തകങ്ങളിലൊന്നിൽ പറയുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പന്ത്രണ്ട് ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാൾ നേതാവായി.
അവന്റെ പേര് സൈമൺ പീറ്റർ ,അവൻ ഗലീലിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായിരുന്നു.
ക്രിസ്ത്യൻ സഭ ആരംഭിക്കുന്നതിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആളുകളിൽ ഒരാളായി പത്രോസ് മാറി.
മറ്റൊരു പ്രധാന ശിഷ്യൻ ടാർസസിലെ പൗലോസ് ആയിരുന്നു, അദ്ദേഹം പല സ്ഥലങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ച് റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വളർന്നുതുടങ്ങിയ പുതിയ ക്രിസ്ത്യൻ ഗ്രൂപ്പുകളിലെ ആളുകളെ പഠിപ്പിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ധാരാളം കത്തുകൾ എഴുതി.
പിന്നീട് പത്രോസും പൗലോസും റോമിലേക്ക് പോയെന്നും അവിടെ വെച്ചു രണ്ടുപേരും     ക്രിസ്ത്യൻ രക്തസാക്ഷികളായി കൊല്ലപ്പെട്ടെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ മൃതദേഹം വത്തിക്കാനസ് എന്ന കുന്നിന് മുകളിൽ  നഗരത്തിനു പുറത്തുപോകുന്ന ഒരു റോഡിന് സമീപമുള്ള സെമിത്തേരിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു എന്നാണ് വിശ്വാസം.
പത്രോസിന്റെ ശവക്കുഴി അവന്റെ പേരിന്റെ പ്രതീകമായ ഒരു ചുവന്ന പാറ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തി.
റോമൻ കത്തോലിക്കാ പാരമ്പര്യത്തിൽ വിശുദ്ധ പത്രോസിന് വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്, കാരണം റോമിലെ ക്രിസ്ത്യൻ സഭയുടെ തലവനായിരുന്നു പത്രോസ് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ ബിഷപ്പായിരുന്നു.
മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം (അധ്യായം 16, 18-‍ാ‍ം വാക്യം)
"ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, പത്രോസേ  നീ പറയാവുന്നു നിന്റെ മേൽ ഞാൻ എന്റെ സഭ സ്ഥാപിക്കും."
പീറ്റർ എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥം "പാറ" എന്നാണ്.
യേശു പത്രോസിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സഭയുടെ തലവനാക്കി എന്ന് റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ വിശ്വസിക്കുന്നു, അതിനാൽ റോമിലെ എല്ലാ ബിഷപ്പുമാരും (പോപ്പ്) ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കാത്തോലിക് ക്രിസ്ത്യൻ സഭയുടെ നേതാക്കളായിരിക്കണം.
1950 ഡിസംബർ 23-ന് തന്റെ ക്രിസ്മസ് റേഡിയോ ലോകത്തിലേക്ക് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്ന തിനിടയിൽ, വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ ശവകുടീരം കണ്ടെത്തിയതായി പീയൂസ് പന്ത്രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ പ്രഖ്യാപിച്ചു. [8]
ഏകദേശം ആയിരം വർഷത്തോളം മൂടിക്കിടപ്പുണ്ടായിരുന്ന ബസിലിക്കയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു സ്ഥലത്ത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ പത്തു വർഷത്തോളം തിരച്ചിൽ നടത്തി.
സെന്റ് പീറ്റേറിന്റെ മരണശേഷം ഒരു ചെറിയ കെട്ടിടത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അവർ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു, ചില അസ്ഥികളും, എന്നാൽ സെന്റ് പീറ്ററിന്റെ അസ്ഥികൾ ആണെന്ന് ആർക്കും ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
പഴയ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് പള്ളി
പഴയ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ബസിലിക്ക, 326-നും 333-നും ഇടയിൽ കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തിയാണ് ആരംഭിച്ചത്.
103.6 മീറ്റർ (350 അടി) നീളമുള്ള ലത്തീൻ കുരിശിന്റെ ആകൃതിയിൽ വലിയ വിശാലമായ പള്ളിയായിരുന്നു ഇത്.
"Nave" എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന മദ്ധ്യഭാഗം ഇരുവശത്തും രണ്ടു ഇടവഴികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഉയരമുള്ള റോമൻ തൂണുകളുടെ നിരകളാൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രധാന കവാടത്തിനു മുന്നിൽ വിശാലമായ നടുമുറ്റം, ചുറ്റും നടപ്പാത.
വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ ശവമടക്ക് സ്ഥലമായി കരുതുന്ന ഒരു ചെറിയ ദേവാലയത്തിനു മുകളിൽ ഈ പള്ളി പണിതു.
വിശുദ്ധ പത്രോസ് മുതൽ 15-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെയുള്ള മാർപ്പാപ്പമാരുടെ ശവകുടീരങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും പഴയ ബസിലിക്കയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ (1400 കളിൽ) പഴയ ബസിലിക്ക തകർച്ചയുടെ വക്കിലെത്തി.
നിക്കോളാസ് അഞ്ചാമൻ മാർപ്പാപ്പ (1447–55) ഇതിനെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലനായിരുന്നു.
ലിയോൺ ബാറ്റിസ്റ്റ ആൽബർട്ടി, ബെർണാർഡോ റോസെല്ലിനോ എന്നിവരെ രണ്ട് വാസ്തുശില്പികളെ വിളിച്ചു.
എന്നാൽ നിക്കോളാസ് മാർപാപ്പയ്ക്ക് ധാരാളം രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അദ്ദേഹം മരിക്കുമ്പോൾ, വളരെ കുറച്ച് ജോലികൾ മാത്രമേ ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ.
1505-ൽ ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ പഴയ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് പൊളിച്ചുമാറ്റാനും ഇന്നത്തെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക പണിയാനും അത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളിയായിരുന്ന ബസിലിക്ക പണിയാനും റോമിനെ തന്നെ പ്രേശസ്തനാകാനും അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
ഒരു മത്സരം നടത്തിയ അദ്ദേഹം ഡിസൈനുകൾ വരയ്ക്കാൻ ധാരാളം കലാകാരന്മാരെയും ആർക്കിടെക്റ്റുകളെയും ക്ഷണിച്ചു.
ഒരു ഡിസൈൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നിർമാണം  ആരംഭിച്ചു, പക്ഷേ ജൂലിയസ് മാർപാപ്പയ്ക്ക് പുതിയ ബസിലിക്ക കാണാൻ സാധിച്ചില്ല .
വാസ്തവത്തിൽ, ഇത് 120 വർഷമായി പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടില്ല.
ആസൂത്രണവും  കെട്ടിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ 21 പോപ്പുകളുടെയും 8 ആർക്കിടെക്റ്റുകളുടെയും ഭരണകാലത്ത് നീണ്ടുനിന്നു.
ബസിലിക്കയുടെ വാസ്തുവിദ്യാ The Old Saint Peter's Basilica drawn by H. W. Brewer, 1891.
He used very old drawings and writings to work out how it must have looked.
Bramante's plan is for a Greek Cross with a dome on four big piers.
There is a tower at each corner.
Raphael's plan is simpler and is for a Latin Cross like the old basilica.
The finished basilica shows Michelangelo's plan, with four huge piers.
It also shows Maderna's nave, portico and facade.
ബ്രാമാന്തെ
ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളി പണിയാൻ ജൂലിയസ് മാർപ്പാപ്പ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ ഡൊണാറ്റോ ബ്രമാന്റെ രൂപകൽപ്പന തിരഞ്ഞെടുത്തു, പള്ളിക്ക് ജൂലിയസ് മാർപ്പാപ്പ 1506 ൽ തറക്കല്ലിട്ടു.
ബ്രമന്റെയുടെ പദ്ധതി ഒരു വലിയ ഗ്രീക്ക് കുരിശിന്റെ രൂപത്തിലായിരുന്നു, അതിനർത്ഥം  തുല്യ നീളമുള്ള നാല് കൈകളും നടുവിൽ ഒരു വലിയ താഴികക്കുടവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇതിൽ പിന്നീട് ധാരാളം മാറ്റം വരുത്തി.
ഹാഗിയ സോഫിയ, പന്തീയോൺ, ഫ്ലോറൻസ് കത്തീഡ്രലിൻറെയൊക്കെ ആശയം ഇതിനു ഭാഗമായി.
റാഫേൽ, പെറുസി, സംഗല്ലോ ദി ഇംഗർ
1513 ൽ ജൂലിയസ് മാർപ്പാപ്പ മരിച്ചപ്പോൾ, അടുത്ത മാർപ്പാപ്പ ലിയോ എക്സ്, മൂന്ന് ആർക്കിടെക്റ്റുകളായ ഗിയൂലിയാനോ ഡാ സാംഗല്ലോ , ഫ്രാ ജിയോകോണ്ടോ , റാഫേൽ എന്നിവരെ വിളിച്ചു.
1515-ൽ സംഗല്ലോയും ഫാ.
ജിയോകോണ്ടോയും മരിച്ചു.
പിന്നീട്  റാഫേൽ ബ്രാമാന്തെയുടെ ഡിസൈനിൽ വലിയ മാറ്റം വരുത്തി.
ഒരു ഗ്രീക്ക് കുരിശ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുപകരം, പഴയ ബസിലിക്കയെപ്പോലെ നീളമുള്ള ഇടനാഴികളുള്ള ഒരു ലാറ്റിൻ കുരിശു രൂപത്തിലേക്ക് ഡിസൈൻ  മാറ്റാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
കെട്ടിടത്തിൽ സുപ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിനുമുമ്പ് 1520-കളിൽ റാഫേൽ മരിച്ചു.
അടുത്ത വാസ്തുശില്പി പെറുസിയായിരുന്നു, പെറൂസിയ്ക്‌ റഫേലിനുണ്ടായിരുന്ന ചില ആശയങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു, പക്ഷേ ലാറ്റിൻ കുരിശ് ഡിസൈൻ  ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല.
പെറുസി ബ്രമന്റെയുടെ ഗ്രീക്ക് ക്രോസ് പ്ലാനിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയി.
എന്നാൽ പള്ളി നിരവധി വിവാദങ്ങളിൽപെട്ട് കെട്ടിട നിർമാണം  പൂർണ്ണമായും നിലച്ചു.
1527-ൽ ചക്രവർത്തി ചാൾസ് റോം ആക്രമിച്ചു.
1536-ൽ തന്റെ ഡിസൈൻ പൂർത്തിയാകാതെ പെറൂസി മരിച്ചു.
പെറുസി, റാഫേൽ, ബ്രമന്റെ എന്നിവരുടെ വ്യത്യസ്ത പദ്ധതികളായിരുന്നു അന്റോണിയോ ഡാ സാംഗല്ലോയുടേത്.
അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവരുടെ ചില ആശയങ്ങൾ‌ വളരെ ഹ്രസ്വമായ ഒരു രൂപകൽപ്പനയിൽ‌ ചേർ‌ത്തു.
റാഫേലിൻറെ മുൻ‌വശത്ത് ഒരു വലിയ മണ്ഡപവും ബ്രമന്റെ താഴികക്കുടം കൂടുതൽ ശക്തവും അലങ്കരിച്ചതുമായി അദ്ദേഹം മാറ്റി.
]  പക്ഷേ, സംഗല്ലോയുടെ പദ്ധതി ഒരിക്കലും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അദ്ദേഹം ചെയ്ത പ്രധാന ജോലി ബ്രാമന്റെയുടെ പിയറുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക മാത്രമായിരുന്നു.
മൈക്കലാഞ്ചലോ St. Peter's Basilica seen from Castel Sant' Angelo
1547 ജനുവരി 1-ന്, പോൾ മൂന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ യുടെ ഭരണത്തിൽ, 70 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള മൈക്കലാഞ്ചലോ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സിന്റെ ശില്പിയായി.
ഇന്നത്തെ നിലയിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ പ്രധാന ഡിസൈനറാണ് അദ്ദേഹം.
ജോലി പൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പ് മൈക്കലാഞ്ചലോ മരിച്ചു, പക്ഷേ അപ്പോഴേക്കും, മറ്റ് ആളുകൾക്ക് ഇത് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം അദ്ദേഹം നിർമ്മാണം നടത്തിയിരുന്നു.
മൈക്കലാഞ്ചലോ ഇതിനു മുൻപുതന്നെ  പോപ്പുകാൾക്കായി ധാരാളം ജോലികൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ ശവകുടീരത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിയെടുക്കുക, അഞ്ച് വർഷമെടുത്ത സിസ്റ്റൈൻ ചാപ്പൽ സീലിംഗ് പെയിന്റ് ചെയ്യുക, സിസ്റ്റൈൻ ചാപ്പലിന്റെ ചുവരിൽ "ഫ്രെസ്കോ" അവസാനത്തെ വിധി ചിത്രീകരിക്കുക എന്നിവ.
പോപ്പും കാർഡിനലുകളും ജോലി ചെയ്യാൻ മൈക്കലാഞ്ചലോയെ  കണ്ടെത്തി.
സെന്റ് പീറ്റേഴ്സിന്റെ പുതിയ ആർക്കിടെക്റ്റ് ആകാൻ പോപ്പ് പോൾ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ മൈക്കലാഞ്ചലോയ്ക്ക് ഈ ജോലി വേണ്ടായിരുന്നു.
വാസ്തവത്തിൽ, പോൾ മാർപാപ്പയുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ജിയൂലിയോ റൊമാനോ എന്നാ വാസ്തുശില്പി പെട്ടെന്ന് മരിച്ചു.
തുടർന്ന് പോപ്പിന്റെ നിർബന്ധത്തെ തുടന്ന് മൈക്കലാഞ്ചലോയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ഏറ്റവും നല്ലത് എന്ന് കരുതുന്ന രീതിയിൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ മാത്രമേ താൻ ആ ജോലി ചെയ്യുകയുള്ളൂവെന്ന് മൈക്കലാഞ്ചലോ മാർപ്പാപ്പയോട് പറഞ്ഞു.
മൈക്കലാഞ്ചലോ എഴുതി: "ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നത് ദൈവസ്നേഹത്തിനും അപ്പോസ്തലന്റെ ബഹുമാനത്തിനും വേണ്ടിയാണ്."