smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഓഗ്സ്ബർഗ് വിശ്വാസപ്രമാണം ലൂഥർ പക്ഷപാതികൾക്ക് ഈ പോരാട്ടത്തിൽ അവരുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനരേഖയായിത്തീർന്നു.
ലൂഥറുടെ നിലപാടുകളെ അവയുടെ തനിരൂപത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ആ രേഖ, ലൂഥറൻ വിശ്വാസത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ആധികാരികരേഖയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഫിലിപ്പ് ഹെസ്സേ വിവാദം
പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണത്തെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ച ജർമ്മൻ ഭരണാധികാരികളിലൊരാളായിരുന്ന ഹെസ്സേയിലെ ഫിലിപ്പിന്റെ രണ്ടാം വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ ലൂഥറുടെ യശസ്സിൽ തീരാക്കളങ്കമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
വിശ്വസ്തയും ഒട്ടേറെ മക്കളെ പ്രസവിച്ചവളുമായ സവോയിലെ ക്രിസ്റ്റീനുമായി വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കെ, സാലെയിലെ മാർഗരീത്തെയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഫിലിപ്പ് ആഗ്രഹിച്ചു.
വ്യഭിചാരത്തിലൂടെ പകർന്നുകിട്ടിയ സിഫിലിസ് രോഗത്തിനു ചികിത്സയിലായിരിക്കെ ഭാര്യയുടെ പരിചാരികയായ മർഗരീത്തെയുമായി അടുപ്പത്തിലായതായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഈ പുതിയബന്ധത്തിനു നിയമസാധുത ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ താൻ പാപാവസ്ഥയിലായിരിക്കുമെന്നു കരുതിയ ഹെസ്സേയ്ക്ക്, ദേവാലയത്തിലെ അനുഷ്ഠാനപരമായ സ്നേഹവിരുന്നിൽ, അപ്പവും വീഞ്ഞും സ്വീകരിക്കാൻ മനഃസാക്ഷിക്കുത്തുണ്ടായി.
തുടർന്ന്, ബൈബിളിലെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉദ്ധരിച്ച്, നവീകൃതസഭ ബഹുഭാര്യാത്വം അനുവദിക്കണമെന്ന് ഹെസ്സേ ലൂഥറോടാവശ്യപ്പെട്ടു.
അതു വിസമ്മതിച്ച ലൂഥർ, കാമുകിയെ രഹസ്യത്തിൽ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഫിലിപ്പിനെ അനുവദിച്ചു.
വിവാഹത്തിനു ശേഷം, "ഉറപ്പുള്ള ഒരു നല്ല നുണ" പറഞ്ഞ് അക്കാര്യം നിഷേധിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.
എങ്കിലും ലൂഥറുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹകാരി മെലാഞ്ച്തന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നടന്ന രണ്ടാം വിവാഹം താമസിയാതെ പരസ്യമായത്, നവീകർത്താക്കൾക്കു പൊതുവേയും ലൂഥറിനു പ്രത്യേകിച്ചും വലിയ പേരുദോഷം ഉണ്ടാക്കി.
മെലാഞ്ച്തണെ അതു തീവ്രദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി.
ലൂഥറുടെ പൊതുജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അബദ്ധങ്ങളിലൊന്നായി ജീവചരിത്രകാരന്മാർ ഈ സംഭവത്തെ കാണുന്നു.
ജൂതവിരോധം 1543-ൽ ലൂഥർ രചിച്ച "ജൂതരും അവരുടെ നുണകളും" എന്ന കൃതിയുടെ പുറംചട്ട തുടക്കം
തന്റെ ദീർഘമായ പൊതുജീവിതത്തിനിടെ ലൂഥർ യഹൂദരെക്കുറിച്ച് ഒട്ടേറെ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവരെ മാത്രം വിഷയമാക്കിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ അധികമില്ല.
യഹൂദരുമായി ലൂഥറിന് നേരിട്ട് ഇടപെടേണ്ടി വന്നിട്ടില്ല എന്നു തന്നെ പറയാം.
എങ്കിലും അവരെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്, യേശുവിന്റെ കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദികളായ തിരസ്കൃതജനതയായി അവരെ കാണുന്ന ദൈവശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പരമ്പരാഗതമനോഭാവം പിന്തുടർന്നു.
90 വർഷം മുൻപ് യഹൂദരെ മുഴുവൻ പുറത്താക്കിയ ഒരു പ്രാദേശികസമൂഹത്തിലാണ് ലൂഥർ ജീവിച്ചത്.
ക്രിസ്ത്യാനികൾ രക്ഷകനായി കരുതി ആരാധിച്ച യേശുവിന്റെ ദൈവികതയെ നിഷേധിച്ച യഹൂദരെ അദ്ദേഹം ദൈവദൂഷകരും നുണയന്മാരുമായി കണ്ടു.
അതേസമയം, പാപം വഴി ദൈവഹിതം ധിക്കരിച്ചവരെന്ന നിലയിൽ എല്ലാ മനുഷ്യരും യഹൂദരുടെ ഈ തെറ്റിൽ പങ്കുപറ്റുന്നവരാണെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചിരുന്നു.
1516-ൽ ലൂഥർ ഇങ്ങനെ എഴുതി: "...പലരും അവിശ്വസനീയമായ മൗഢ്യത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ യഹൂദരെ, വായിൽ തോന്നിയവിധം നായ്ക്കളെന്നും തിന്മപ്രവർത്തിക്കുന്നവരെന്നും മറ്റും വിളിച്ച് അധിക്ഷേപിക്കുകയും ദൈവത്തിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ തങ്ങളുടെ തന്നെ അവസ്ഥ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.".
1523-ൽ യഹൂദരോട് കരുണകാണിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട ലൂഥർ യേശു യഹൂദനായാണു ജനിച്ചതെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
പരമ്പരാഗത ക്രിസ്തീയതയിൽ നിന്ന് അകന്നു നിന്ന യഹൂദർക്ക് ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ നവീകൃതഭാഷ്യം ആകർഷകമായിരിക്കും എന്നാണ് അന്നൊക്കെ അദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടിയത്.
യഹൂദരെ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് വിശ്വാസത്തിലേക്കു പരിവർത്തനം ചെയ്യിക്കാനാകും എന്നദ്ദേഹം കരുതി.
പരിവർത്തനശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ അവരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഭാവം ഒന്നിനൊന്നു ദയാരഹിതമായി മാറി.
തീവ്രരൂപം
മരിക്കുന്നതിനു മൂന്നു വർഷം മുൻപ് 1543-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രണ്ടു കൃതികളിൽ ലൂഥറുടെ യഹൂദവിരോധം പൂർത്തീകരണത്തിലെത്തി നിൽക്കുന്നതു കാണാം.
"യഹൂദരും അവരുടെ നുണകളും", "വിശുദ്ധനാമവും യേശുവിന്റെ വംശചരിത്രവും" എന്നിവയാണ് ആ കൃതികൾ.
യഹൂദർ ദൈവത്തിന്റെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനത അല്ലാതായിരിക്കുന്നെന്നും "സാത്താന്റെ ജനത"-യാണ് അവരെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
യഹൂദർക്കെതിരെ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചത് അക്രമസ്വഭാവമുള്ള വഷളൻ ഭാഷ ആയിരുന്നു.
സിനഗോഗുകൾക്കു തീവയ്ക്കുക, യഹൂദരുടെ പ്രാർത്ഥനാഗ്രന്ഥങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുക, റബൈമാരെ പ്രബോധനങ്ങൾ നടത്താൻ അനുവദിക്കാതിരിക്കുക, യഹൂദരുടെ വസ്തുക്കളും പണവും പിടിച്ചെടുക്കുക, വീടുകൾ ഇടിച്ചുനിരത്തുക എന്നീ നിർദ്ദേശങ്ങളും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടു വച്ചു.
"വിഷം നിറഞ്ഞ ഈ പുഴുക്കളെ" എന്നത്തേക്കുമായി അടിമകളാക്കുകയോ ബഹിഷ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ ഇതല്ലാതെ വഴിയില്ല എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ന്യായം.
"അവരെ കൊല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ നാം തെറ്റുചെയ്യുന്നു" എന്ന ലൂഥറുടെ പ്രസ്താവന, കൊലപാതകത്തിന് അനുമതി നൽകലായി എന്ന് റോബർട്ട് മൈക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.
മറ്റുള്ളവരെ കപടദൈവങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നവർക്കായി, ബൈബിളിലെ നിയമാവർത്തനപ്പുസ്തകം 13-ആം അദ്ധ്യായത്തിൽ മോശ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന "നിശിതദയ"-യുടെ(sharp mercy) നീതിയെയാണ് ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസ്മരിപ്പിച്ചത്.
ഒരു ലൂഥറൻ പ്രബോധകൻ ലൂഥറുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉദ്ധരിച്ച്, യഹൂദരെ കൊലചെയ്യാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് സ്ട്രാസ്ബർഗ് നഗരത്തിലെ അധികാരികൾക്ക് ഈ യഹൂദവിരുദ്ധരചനകൾക്ക് വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടി വരുക പോലും ചെയ്തു.
ഇക്കാര്യത്തിൽ ലൂഥറുടെ സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലശേഷവും നിലനിന്നു.
1580-കളിലുടനീളം ജർമ്മനിയിലെ പല ലൂഥറൻ പ്രവിശ്യകളിലും യഹൂദവിരുദ്ധലഹളകൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും യഹൂദർ ബഹിഷ്കൃതരാവുകയും ചെയ്തു.
അന്ത്യപ്രഭാഷണം
മരിക്കുന്നതിനു മൂന്നു ദിവസം മുൻപ്, ജന്മസ്ഥലമായ ഏസ്ലെബനിൽ ലൂഥർ നടത്തിയ അന്ത്യപ്രഭാഷണം തീവ്രമായ യഹൂദവിരോധം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
"മർക്കടമുഷ്ടിക്കാരായ യഹൂദരെ" ജർമ്മൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് തുരത്തേണ്ടതിന്റെ അടിയന്തരമായ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് കേൾവിക്കാരെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്താനാണ് ആ പ്രഭാഷണം അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായും വിനിയോഗിച്ചതെന്ന്, യഹൂദവിരുദ്ധതയുടേയും(Antisemetism) ജൂതഹത്യകളുടെയും(Holocaust) ചരിത്രകാരനായ ലിയോൺ പോളിയാക്കോവ് പറയുന്നു.
"വിദ്വേഷപ്രചരണവും, പലിശവാങ്ങലും അവസാനിപ്പിച്ച് ക്രിസ്ത്യാനികളാകാൻ തയ്യാറാകാത്ത യഹൂദന്മാരെയെല്ലാം അടിമുടി പിഴുതെറിയാനുള്ള" തീചിതറുന്ന ആഹ്വാനത്തോടെയാണ് ആ പ്രഭാഷണം സമാപിച്ചതെന്ന് ജെയിംസ് മക്കിന്നനും പറയുന്നു.
"അവർക്കു നേരേ ക്രിസ്തീയമായ സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാനും അവരുടെ പരിവർത്തനത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കാനും നാം ആഗ്രഹിക്കുന്നു",  എങ്കിലും അവർ "നമ്മുടെ പൊതുശത്രുക്കളാണ് ... നമ്മെയൊന്നായി കൊന്നൊടുക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നെങ്കിൽ അവർ സന്തോഷപൂർവം അതു ചെയ്യുമായിരുന്നു...."
എന്നിങ്ങനെ പോയി ആ പ്രഭാഷണം.
ചരിത്രപ്രസക്തി ജർമ്മനിയിലെ വിറ്റൻബർഗ്ഗ് പള്ളിയിൽ യഹൂദരെ അപമാനിക്കുന്ന ശില്പം
തന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവുമേറെ വായിക്കപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരനും, ജർമ്മനിയിലെങ്കിലും പ്രവാചകപരിവേഷമുള്ളവനുമായിരുന്നു ലൂഥർ.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഹൂദവിരുദ്ധമനോഭാവം നവീകരണത്തെ തുടർന്നു വന്ന നൂറ്റാണ്ടുകളെ സ്വാധീനിച്ചെന്നും, ആധുനികകാലത്തെ വംശീയസ്വഭാവമുള്ള യഹൂദവിരുദ്ധതയിൽ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകളുടെ യഹൂദവിരുദ്ധതയുടെ പിന്തുടർച്ച കാണാമെന്നുമുള്ള വിശ്വാസം ഇന്നു പ്രബലമാണ്; ലൂഥറുടെ യഹൂദവിരുദ്ധവാദങ്ങൾ ജർമ്മനിയിൽ യഹൂദവിരോധത്തിന്റെ വളർച്ചയെ ഗണ്യമായി സഹായിച്ചു.
1930/40-കളിൽ, യഹൂദർക്കെതിരായ നാത്സി ആക്രമണത്തിന്റെ താത്ത്വികസ്രോതസ്സുകളിലൊന്ന് ലൂഥറുടെ യഹൂദവിരുദ്ധരചനകൾ ആയിരുന്നു.
"യഹൂദർക്കെതിരെ എഴുതിയവരൊക്കെ, സ്വന്തം നിലപാടുകളുടെ ന്യായീകരണത്തിന് ലൂഥറെ ഉദ്ധരിക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് എങ്ങനെയോ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു" എന്ന് റീൻഹോൾഡ് ലെവിൻ പറയുന്നു.
നാത്സിഭരണത്തിൽ കീഴിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എല്ലാ യഹൂദവിരുദ്ധരചനകളും ലൂഥറെ പരാമർശിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു എന്നു റോബർട്ട് മൈക്കലും പറയുന്നു.
നാത്സി നേതാവും രഹസ്യപ്പോലീസ് മേധാവിയും ആയിരുന്ന ഹീൻറിച്ച് ഹിംലർ, യഹൂദർക്കെതിരായുള്ള ലൂഥറുടെ രചനകളേയും പ്രഭാഷണങ്ങളേയും കുറിച്ച് 1940-ൽ അംഗീകാരപൂർവം എഴുതി.
സ്വകാര്യജീവിതം വിവാഹം ലൂഥറുടെ പത്നി കാതറീന വോൺ ബോറ, ലൂക്കാസ് ക്രാനച്ചിന്റെ 1526-ലെ  ചിത്രം
1523 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നിംബേഷനിലെ സിസ്റ്റേർഷ്യൻ ആശ്രമത്തിൽ നിന്നു മീൻവീപ്പകളിൽ ഒളിച്ചിരുന്നു രക്ഷപെടാൻ ലൂഥർ സാഹായിച്ച12 സന്യാസിനികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന കാതറീന വോൺ ബോറയെ ലൂഥർ വിവാഹം കഴിച്ചു.
"പെട്ടെന്ന്, ഞാൻ മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, കർത്താവ് എന്നെ വിവാഹത്തിലേക്ക് തള്ളിയിട്ടു" എന്ന് അദ്ദേഹം വെൻസ്ലൗസ് ലിങ്കിന് എഴുതി.
അവർ വിവാഹിതരാകുമ്പോൾ കാതറീനയ്ക്ക് 26 വയസ്സും ലൂഥറിനു 41 വയസ്സുമായിരുന്നു.
1525 ജൂൺ 13-ന് അവരുടെ വിവാഹനിശ്ചയത്തിൽ ജോഹാനസ് ബ്യൂഗൻഹേഗൻ, ജസ്റ്റസ് ജോനാസ്, ജോഹാനസ് ഏപൽ, ഫിലിപ്പ് മെലാഞ്ച്തൻ, ലൂക്കാസ് ക്രാനാച്ച് എന്നിവരും ക്രാനാച്ചിന്റെ പത്നിയും സാക്ഷികളായിരുന്നു.
അതേ സായാഹ്നത്തിൽ തന്നെ ബ്യൂഗൻഹേഗൻ അവരെ വിവാഹിതരാക്കി.
പള്ളിയിലേക്കുള്ള ആഘോഷമായ നടത്തവും വിവാഹസദ്യയും രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് ജൂൺ 27-നായിരുന്നു നടത്തിയത്.
ചില പ്രമുഖ പുരോഹിതരും മുൻസന്യാസികളും നേരത്തേ വിവാഹിതരായിരുന്നെങ്കിലും, പുരോഹിതവിവാഹത്തിനു സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചത് ലൂഥർ വിവാഹിതനായ ശേഷമാണ്.
ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തെ ബൈബിളിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലൂഥർ നേരത്തേ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും വിവാഹം കഴിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം പലരേയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി; എടുത്തുചാട്ടമായാണ്, മെല്ലാഞ്ച്തൺ പോലും അതിനെ കണ്ടത്.
1524 നവംബർ 30-ന് ലൂഥർ ജോർജ്ജ് സ്പലാട്ടിന് ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു: "ഇപ്പോഴത്തെ എന്റെ മനോനില വച്ചു നോക്കിയാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും വിവാഹിതനാവുകയില്ല; ഞാൻ എന്റെ മാംസത്തേയോ ലൈംഗികതയേയോ പരിഗണിക്കുന്നില്ല എന്നല്ല ഇതിനർത്ഥം (എന്തെന്നാൽ, ഞാൻ മരമോ കല്ലോ അല്ല); പക്ഷേ, ഒരു മതദ്രോഹിയുടെ മരണം എന്നും എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ വിവാഹത്തോട് വിമുഖനായിരിക്കുന്നു."
വിവാഹത്തിനു മുൻപ് താൻ വെറും സാധാരണ ഭക്ഷണമാണ് കഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് ലൂഥർ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തന്റെ കിടക്ക മാസങ്ങളോളം വൃത്തിയാക്കാതെ  പൂപ്പൽ പിടിച്ചു കിടന്നിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സാക്സണിയിലെ പുതിയ ഭരണാധികാരി ജോൺ, ലൂഥർ ദമ്പതിമാർക്ക് ഒരു പഴയ സന്യാസാശ്രമം വസതിയായി നൽകി.
സാമ്പത്തിക ഞെരുക്കങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും പൊതുവേ വിജയകരവും സന്തുഷ്ടവുമായിരുന്ന ലൂഥർ ദമ്പതിമാരുടെ കുടുംബജീവിതം.
ബൃഹദ്കുടുംബം വിറ്റൻബർഗിൽ ലൂഥറുടെ വസതിയായിരുന്ന അഗസ്റ്റിയം, 2006-ൽ എടുത്ത ചിത്രം.
മനുഷ്യരുടെ പ്രത്യുൽപാദനരീതി വിലക്ഷണമാണെന്ന് ലൂഥർ ഫലിതം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഇക്കാര്യത്തിൽ തന്റെ അഭിപ്രായം ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ആദത്തെ സൃഷ്ടിച്ചതു പോലെ മണ്ണിൽ നിന്നു മനുഷ്യനെ മെനഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതി തുടരാൻ താൻ ദൈവത്തെ ഉപദേശിക്കുമായിരുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ലൂഥർ ദമ്പതിമാർക്ക് ഹാൻസ് (ജൂൺ 1526}, എലിസബത്ത്(10 ഡിസംബർ 1527), മഗ്ദലനെ (1529), മാർട്ടിൻ (1531), പോൾ (ജനുവരി 1533), മാർഗരറ്റ് (1534) എന്നിങ്ങനെ ആറു മക്കൾ പിറന്നു.
ഇവരിൽ എലിസബത്ത് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കകവും മഗ്ദലേലനെ 1542-ൽ 14-ആം വയസ്സിലും മരിച്ചു.
കൃഷി ചെയ്തും വീട്ടിൽ വാടകക്കാരെ താമസിപ്പിച്ചും ജീവിക്കാനുള്ള വകയുണ്ടാക്കുന്നതിൽ ലൂഥറെ കാതറീന സഹായിച്ചു.
1526 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ലൂഥർ മൈക്കൽ സ്റ്റീഫലിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "എന്റെ കാത്തി എല്ലാക്കാര്യങ്ങളിലും എന്നെ സഹായിക്കുകയും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ എന്റെ ദാരിദ്ര്യം കുബേരസ്ഥാനത്തേക്കാൾ ധനികമായി ഞാൻ കരുതുന്നു."
തനിക്കു പിറന്ന ആറു മക്കൾക്കു പുറമേ ലൂഥർ തന്റെ സഹോദരുടെ കുട്ടികളിൽ അനാഥരായിരുന്ന 11 പേരെ ദത്തെടുത്തു സ്വന്തം വീട്ടിൽ മക്കളെപ്പോലെ വളർത്തി.
ഭക്ഷണമേശയിൽ അവർക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം ദീർഘസംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഈ ബൃഹദ്കുടുംബം ഭർത്താവിനെ പിടിച്ചെടുത്തെന്ന് കതറീൻ പരാതിപറയുകപോലും ചെയ്തു. 'പാനോപചാരങ്ങൾ'
ലൂഥറുടെ ബൃഹദ്കുടുംബത്തിലെ ദത്തുമക്കളിൽ പലരും ഭക്ഷണമേശയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാഷണങ്ങളുടെ അസംശോധിതമായ കുറിപ്പുകൾ സൂക്ഷിച്ചു.  'പാനോപചാരങ്ങൾ' (Tischereden - toasts) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ശേഖരം 6596 കുറിപ്പുകൾ അടങ്ങിയതാണ്.
ഗാംഭീര്യത്തിലും ഫലിതത്തിലും വിജ്ഞാനത്തിലും ഇവ സാമുവൽ ജോൺസണെക്കുറിച്ചുള്ള ബോസ്വെല്ലിന്റെ സ്മരണകളേയും നെപ്പോളിയന്റെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട സംഭാഷണങ്ങളേയും അതിശയിക്കുന്നുവെന്നും ലൂഥറെ മറയില്ലാതെ തനിരൂപത്തിൽ കണ്ടെത്താൻ, അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്ത ദൈവശാസ്ത്രപരമായ സംവാദങ്ങളുടെ രേഖകളേക്കാൾ വിശ്വസിക്കാവുന്നത് ഇവയാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അവസാനവർഷങ്ങൾ
അവസാനകാലത്ത് ഒട്ടേറെ രോഗങ്ങൾ ലൂഥറെ ദുർബ്ബലനാക്കി.
ദഹനക്കേട്, ഉറക്കമില്ലായ്ക, തലചുറ്റൽ, വയറുവേദന, വൃക്കരോഗം, ചെവിപഴുപ്പ്, കുടൽപ്പുണ്ണ്, സന്ധിവാതം, നടുവുവേദന, കിതപ്പ് എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ വലച്ചു.
വേദനശമനത്തിനും ഉറക്കത്തിനുമായി ലൂഥർ മദ്യത്തെ ആശ്രയിക്കുകയും വിവിധതരം ഔഷധങ്ങളും പ്രാർത്ഥനയും പരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
രോഗപീഡ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാനസികാവസ്ഥയേയും ബാധിച്ചു.
"സമയവും ഭക്ഷണവും മദ്യവും ചേർന്ന് മസ്തിഷ്കം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആന്തരികാവയവങ്ങളെ വിഷലിപ്തമാക്കിയപ്പോൾ", ലൂഥറുമായി ഇടപെടുന്നത് മെലാഞ്ച്തൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉറ്റസുഹൃത്തുക്കൾക്കു പോലും പ്രയാസമായി.
ജന്മസ്ഥലമായ എസ്ലെബാനിലെ ഈ വീട്ടിലാണ് ലൂഥർ മരിച്ചത്
ഈ അവസ്ഥയിലും ലൂഥർ തന്റെ തൂലിക കൈവെടിഞ്ഞില്ല.
എന്നാൽ രചനകളിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ ഒന്നിനൊന്ന് യാഥാസ്ഥിതികവും ക്രൂരവും മയമില്ലാത്തതും ആയിത്തീർന്നു.
രാജനീതിയിൽ ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച നിലപാടുകൾ അതിയാഥാസ്ഥിതികവും ദുർബ്ബലവിഭാഗങ്ങൾക്കെതിരെ അധികാരിവർഗ്ഗത്തേയും ബലപ്രയോഗത്തേയും പിന്തുണക്കുന്നവയും ആയി.
"ലോകത്തെ ജപമാല കൊണ്ടു ഭരിക്കാനാവില്ല" എന്നായിരുന്നു ഒരു നിരീക്ഷണം.
അടിമവ്യവസ്ഥയെ ന്യായീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ബൈബിളിലെ പഴയനിയമത്തെ ആശ്രയിച്ചു.
"ആടും, കന്നുകാലികളും, ആൺവേലക്കാരും പെൺവേലക്കാരും മറ്റും, യജമാനന്മാർക്ക് ഇഷ്ടം പോലെ കൈമാറ്റം ചെയ്യാൻ അവകാശമുള്ള സ്വത്തുക്കളാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.
എല്ലാവരും ദൈവം അവരെ ആക്കിയ അവസ്ഥയോടു സമരസപ്പെട്ടു ജീവിക്കണം എന്ന ലൂഥറുടെ സിദ്ധാന്തം പിൽക്കാലത്ത്, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നാടുകളിൽ യാഥാസ്ഥിതികതയുടെ മുഖ്യ ആശ്രയമായിത്തീർന്നു.
ശീതകാലത്ത് വിറ്റൻബർഗ്ഗിൽ നിന്നു ജന്മസ്ഥലമായ എസ്ലെബാനിലേക്ക് ഒരു തർക്കം പരിഹരിക്കാനായി 1546 ജനുവരിയിൽ നടത്തിയ യാത്രക്കൊടുവിലാണു ലൂഥറുടെ അന്ത്യം സംഭവിച്ചത്.
എസ്ലെബാനിലെ താമസത്തിനിടെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്ന് ഭാര്യയ്ക്ക് സ്നേഹവും ഫലിതവും നിറഞ്ഞ കത്തുകൾ എഴുതി.
ഫെബ്രുവരി 17-ന് ആഹ്ലാദകരമായ ഒരു വിരുന്നിൽ പങ്കെടുത്ത അദ്ദേഹത്തിന് അടുത്ത പ്രഭാതത്തിൽ കടുത്ത വയറ്റിൽ-വേദന തുടങ്ങി.
താമസിയാതെ (1546 ഫെബ്രുവരി 18-ന്) അദ്ദേഹം മരിച്ചു.
വിറ്റൻബർഗ്ഗിലേക്കു കൊണ്ടുപോയ ലൂഥറുടെ  മൃതദേഹം, 29 വർഷം മുൻപ് അദ്ദേഹം, 95 വാദങ്ങൾ വാതിലിൽ തറച്ച് പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ് അഴിച്ചുവിട്ട അവിടത്തെ ദേവാലയത്തിൽ സംസ്കരിച്ചു.
അവസാനകാലത്ത് എഴുതിയ വിൽപത്രത്തിൽ ലൂഥർ, അത്തരമൊരു രേഖയുടെ നൈയ്യാമികമായ രൂപ-വ്യവസ്ഥകളെ അവഗണിച്ചു.
വിൽപത്രത്തിന്റെ ഔപചാരികഭാഷയോ മുക്ത്യാരുടെ (attorney) സാക്ഷ്യമോ, നീചപാപിയെങ്കിലും ക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷവേലക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ ഭൂ-സ്വർഗ്ഗ-നരകങ്ങളിൽ പേരെടുത്തിരിക്കുന്ന തന്റെ കാര്യത്തിൽ ആവശ്യമില്ല എന്ന് അതിൽ അദ്ദേഹം എഴുതി.
"ദൈവത്തിന്റെ നോട്ടറിയും സുവിശേഷത്തിന്റെ സാക്ഷിയുമായ ഡോക്ടർ മാർട്ടിൽ ലൂഥർ ഇതെഴുതി" എന്ന സ്വന്തം സാക്ഷ്യത്തിലാണ് ആ രേഖ സമാപിച്ചത്.
ലൂഥറുടെ ഈ സാക്ഷ്യം അംഗീകരിച്ച സാക്സണിയിലെ ഭരണാധികാരി, അസാധാരണമായ ഈ വിൽപത്രത്തെ മാനിച്ചു.
കുറിപ്പുകൾ Tomus secundus omnium operum , 1562
൧ ഒരു നാമപദത്തിന്റെ വിഭക്തി രൂപം തെറ്റിച്ചതിന് ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹത്തിനു കിട്ടിയത് 15 അടിയായിരുന്നു.
൨ ലത്തീനിൽ ചോദിച്ച ചോദ്യത്തിനു ലൂഥർ ജർമ്മൻ ഭാഷയിലാണ് മറുപടി പറഞ്ഞത്.
ലൂഥറുടെ മറുപടിയെ വിഖ്യാത ഇംഗ്ലീഷ് ചരിത്രകാരൻ തോമസ് കാർലൈൽ, "ആധുനികമനുഷ്യന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ സന്ദർഭം" (the greatest moment in the modern history of man)  എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
൩ യേശുശിഷ്യനായ യോഹന്നാൻ, പാത്മോസ് ദ്വീപിൽ പ്രവാസിയായിരിക്കെയാണ് പുതിയനിയമത്തിലെ അന്തിമഖണ്ഡമായ വെളിപാടു പുസ്തകം എഴുതിയത്.
Media related to Martin Luther at Wikimedia Commons
മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther_King,_Jr .
അമേരിക്കയിൽ കറുത്തവർഗ്ഗക്കാർക്ക് പൗരാവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ച പ്രധാനനേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് മാർട്ടിൻ ലൂതർ കിംഗ് ജൂനിയർ ( 1929 ജനുവരി 15 - 1968 ഏപ്രിൽ 4 ).
വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരെയുള്ള സമരം അദ്ദേഹത്തിനു  1964ലെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം നേടിക്കൊടുത്തു.
1955-1956ലെ മോണ്ട്ഗോമറി ബസ് ബഹിഷ്കരണസമരത്തിനു നേതൃത്വം നൽകിയത് കിംഗ് ആയിരുന്നു.
1963ൽ അദ്ദേഹം വാഷിങ്ങ്ടണിലേക്ക് നടത്തിയ മാർച്ചിലെ ' എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട് ' (I Have a Dream) എന്ന പ്രസംഗം വളരെ പ്രശസ്തമാണ് .
1968 ഏപ്രിൽ 4നു ടെന്നസി സംസ്ഥാനത്തിലെ മെംഫിസ് നഗരത്തിലെ ലൊറേൻ മോട്ടലിൽ ജയിംസ് ഏൾ റേ എന്ന വെള്ളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റ് കിംഗ് മരണമടഞ്ഞു.
അദ്ദേഹം ഒരു നല്ല വ്യക്തി ആയിരുന്നു ആദ്യകാല ജീവിതം ജനനം
റവറന്റ് മാർട്ടിൻ ലൂതർ കിംഗ് സീനിയർ, അൽബെർട്ട വില്ല്യംസ് കിംഗ് എന്നിവരുടെ പുത്രനായി 1929 ജനുവരി 15നു അറ്റ്ലാന്റയിലാണ് ജനിച്ചത്.
പിതാവിന്റെ ആദ്യനാമധേയം മൈക്കൽ കിംഗ് എന്നായിരുന്നതിനാൽ മൈക്കൽ ലൂതർ കിംഗ് ജൂനിയർ എന്നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ പേര്.
1935ൽ മൈക്കൽ കിംഗ് സീനിയർ,american പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റായിരുന്ന മാർട്ടിൻ ലൂഥറിനോടുള്ള ബഹുമാനാർഥം, തന്റെ പേര് മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് സീനിയർ എന്നും പുത്രന്റെ പേർ മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് ജൂനിയർ എന്നും മാറ്റി.
ഈ ദമ്പതികൾക്ക് വില്ലി ക്രിസ്റ്റീൻ (ജനനം 1927 സെപ്റ്റംബർ 11) എന്നൊരു പുത്രിയും ആൽഫ്രഡ് ഡാനിയേൽ (1930 ജൂലൈ 30 - 1969 ജൂലൈ 1) എന്ന പുത്രനുമുണ്ടായിരുന്നു.
15ആം വയസ്സിൽ മോർഹൊസ് കോളേജിൽ ചേർന്ന മാർട്ടിൻ ലൂതർ കിംഗ് ജൂനിയർ, 1948ൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി. എ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.
തുടർന്ന്, പെൻസിൽവാനിയ സംസ്ഥാനത്തിലെ ചെസ്റ്റർ നഗരത്തിലെ ക്രോസർ തിയോളജിക്കൽ സെമിനാരിയിൽനിന്നും, 1951ൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് ഡിവൈനിറ്റി ഡിഗ്രി കരസ്ഥമാക്കുകയും ചെയ്തു.
ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേർസിറ്റിയിൽനിന്നും 1955ൽ സിസ്റ്റമിക്തിയോളജിയിൽ ഡോക്റ്ററേറ്റ് നേടി.
1953ൽ തന്റെ ഇരുപത്തി നാലാമത്തെ വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അലബാമ സംസ്ഥാനത്തിലെ മോണ്ട്ഗോമറിയിലെ ഡെക്സ്റ്റർ അവന്യൂ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് പള്ളിയിൽ പാസ്റ്ററായി.
പൗരാവകാശത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രവൃത്തികൾ 1953-1968 മോണ്ട്ഗോമറി ബസ് ബഹിഷ്കരണസമരം 1955
1955 ഡിസംബർ ഒന്നാം തീയതി കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരിയായ റോസ പാർക്സ് , ഒരു വെള്ളക്കാരനു ബസ്സിൽ സീറ്റ് ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കാത്തതിനാൽ, ജിം ക്രോ നിയമലംഘനത്തിന്റെ പേരിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് മോണ്ട്ഗോമറിയിലെ എൻ. എ. എ. സി. പി തലവനായിരുന്ന ഇ.
ഡി. നിക്സൺ ആസൂത്രണം ചെയ്ത മോണ്ട്ഗോമറി ബസ് ബഹിഷ്കരണസമരം നയിച്ചത് കിംഗായിരുന്നു.
385 ദിവസം നീണ്ടുനിന്ന ഈ സമരത്തിനിടെ കിംഗ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനുനേരെ ബോംബാക്രമണമുണ്ടാവുകയും ചെയ്തു.
അലബാമയിലെ യു. എസ്. ജില്ലാക്കോടതി ഈ കേസിൽ പ്രക്ഷോഭകർക്കനുകൂലമായി വിധി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും മോണ്ട്ഗോമറിയിലെ ബസ്സുകളിൽ വെള്ളക്കാർക്ക് പ്രത്യേകസീറ്റുകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നത് നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു.
1963 ആഗസ്ത് 28ന് മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിങ് ജൂനിയറിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ പ്രസംഗങ്ങളിലൊന്നാണ് " എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട് ...." .
വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സിയിലെ ഏബ്രഹാം ലിങ്കണിന്റെ സ്മാരകത്തിനിനു  എതിർവശത്തുള്ള  'നാഷണൽ മാളി'ലായിരുന്നു ഈ പ്രസംഗം.
കിംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കറുത്തവർഗക്കാർ whitehous നടത്തിയ ഈ മാർച്ചിന്റെയും പ്രസംഗത്തിന്റെയും അനുസ്മരണങ്ങൾ വിപുലമായി 2013 ഓഗസ്റ്റിൽ ആഘോഷിച്ചിരുന്നു.
"
എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട്; ഈ രാജ്യം അതിൻറെ യഥാർഥ അന്തഃസത്തയിലേക്ക് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്ന ഒരുദിനം വരും. എല്ലാ മനുഷ്യരും തുല്യരായാണു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതെന്ന സത്യം അന്നു നമ്മൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കും.
എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട്  അടിമകളുടെയും ഉടമകളുടെയും മക്കൾക്ക് ഒരേ മേശയ്ക്കുചുറ്റും സഹോദരന്മാരെപ്പോലെ ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ദിനം. "
— എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട് എന്ന പ്രസംഗത്തിൽ നിന്നും അവലംബം ↑ http://americanrhetoric.com/top100speechesall.html ↑ http://www.nps.gov/archive/malu/documents/browder_v_gayle.htm ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) ↑ {{ cite news }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) പുറം കണ്ണികൾ എനിക്കൊരു സ്വപ്നമുണ്ട് Archived 2013-08-27 at the Wayback Machine .
മാർട്ടിൻ നീംലർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Martin_Niem%C3%B6ller
ജർമ്മനിയിലെ നാസി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളിയും ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രകാരനുമായിരുന്നു മാർട്ടിൻ നീംലർ എന്ന ഫ്രഡറിക് ഗുസ്‌താവ് എമിൽ മാർട്ടിൻ നീംലർ (1892 ജനുവരി 14- 1984 മാർച്ച് 6).
" ആദ്യമവർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളെ തേടിവന്നു... " എന്നാരംഭിക്കുന്ന കവിതയിലൂടെയാണ്‌ ലോകം മാർട്ടിൻ നീംലറെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ തീവ്രദേശീയതയുടേയും ഹിറ്റ്‌ലറുടെയും അനുകൂലിയായിരുന്നങ്കിലും ജർമ്മൻ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് ചർച്ചിന്റെ നാസിസവത്കരണത്തിനെതാരായി  രൂപം കൊണ്ട  ‘കൺഫസ്സിങ്ങ് ചർച്ചസി’ന്റെ സ്ഥാപകന്മാരിലോരാളായി മാറി പിന്നീട് നീംലർ.
നാസികളുടെ ആര്യൻ വംശമഹിമാവാദത്തെ ശക്തിയായി എതിർത്തതിനാൽ 1937 മുതൽ 1945 വരെ അദ്ദേഹം കോൺസെണ്ട്രേഷൻ ക്യാമ്പുകളിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടു.
വധിക്കപ്പെടുന്നതിൽ നിന്ന് തലനാരിഴക്കാണ്‌  അദ്ദേഹം രക്ഷപ്പെട്ടത്.
നാസി ഭീകരതക്കിരയായവർക്ക്  മതിയായ സഹായങ്ങൾ ചെയ്യാൻ തനിക്കായില്ലെന്ന് പിന്നീടദ്ദേഹം പരിതപിക്കുകയുണ്ടായി.
1950-കൾ മുതൽ ഒരു യുദ്ധവിരുദ്ധ പ്രവർത്തകനായും 'വാർ റെസിസ്‌റ്റേഴ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ' എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാധ്യക്ഷനായും സേവനമനുഷ്ടിച്ചു.
വിയറ്റനാം യുദ്ധസമയത്ത് നീംലർ, ഹോചിമിനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ക നടത്തുകയും അണുവായു‌ധനിരോധനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുക്കയും ചെയ്തിരുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Who Was Martin Niemoller?
Martin Niemöller's famous quotation: "First they came for the Communists" What did Niemoeller really say?
Which groups did he name?
Harold Marcuse, UC Santa Barbara (2005) Niemöller's famous quotation as posted by Holocaust Survivors' Network A biography of Niemöller The text (and an English translation) of the Stuttgart Declaration of Guilt Pastor Martin Niemöller Archived 2012-02-09 at the Wayback Machine .
, Sonal Panse
മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Martin_Prakkattu
മലയാളചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകനുമാണ് മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട് .
ബെസ്റ്റ് ആക്ടർ , എബിസിഡി എന്നീ ചിത്രങ്ങളാണ് ഇദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.
മുൻപ് വനിത മാസികയിൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
ചങ്ങനാശേരി സ്വദേശിയായ ഇദ്ദേഹം മമ്മൂട്ടി നായകനായി ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ എന്ന കോമഡി ചിത്രത്തിൽ സഹസംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചു.
പിന്നീട് മമ്മൂട്ടിയെത്തന്നെ നായകനാക്കി ബെസ്റ്റ് ആക്ടർ സംവിധാനം ചെയ്തു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ 2015-ലെ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - ചാർലി 2015-ലെ മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ഉണ്ണി ആറുമായി പങ്കിട്ടു ലഭിച്ചു.
- ചാർലി അവലംബം
മാർട്ടിൻ റൈൽ
ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് സർ മാർട്ടിൻ റൈൽ (സെപ്റ്റംബർ 27, 1918 - ഒക്ടോബർ 14, 1984).
വിപ്ലവകരമായ റേഡിയോ ടെലിസ്കോപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, കൃത്യമായ സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിനും ദുർബലമായ റേഡിയോ സ്രോതസ്സുകളുടെ ഇമേജിംഗിനും അവ ഉപയോഗിച്ചു.
റേഡിയോ തരംഗദൈർഘ്യത്തിൽ ഇന്റർഫെരിമെട്രിക് ജ്യോതിശാസ്ത്ര അളവുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യ ആളുകളായിരുന്നു റയിൽ, ഡെറക് വോൺബെർഗ് എന്നീ ശാസ്ത്രജ്ഞർ.
മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ടെലിസ്കോപ്പ് ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ആ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ള ഗാലക്സികളെ റയിൽ നിരീക്ഷിച്ചു.
കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ആദ്യ റേഡിയോ ആസ്ട്രോണമി പ്രൊഫസ്സറും, മുള്ളാർഡ് റേഡിയോ ആസ്ട്രോണമി ഒബ്സർവേറ്ററി സ്ഥാപക ഡയറക്ടറും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം.
1972 മുതൽ 1982 വരെ അസ്ട്രോണോമർ റോയൽ പദവി അദ്ദേഹം അലങ്കരിച്ചു.
1974 ൽ റൈലും ആന്റണി ഹെവിഷിലും ഭൗതിക ശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം പങ്കിട്ടു.
ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിനുള്ള സാംഭാവനകൾക്കായിരുന്നു അത്.
മാർട്ടിൻ ലൂഥർ (വിവക്ഷകൾ)
മാർട്ടിൻ ലൂഥർ എന്ന വാക്കിനാൽ താഴെപ്പറയുന്ന എന്തിനേയും വിവക്ഷിക്കാം.
മാർട്ടിൻ ലൂഥർ - ജർമ്മൻ പുരോഹിതൻ മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിങ് ജൂനിയർ - അമേരിക്കയിലെ പൗരാവകാശപ്രക്ഷോഭ നേതാവ്.
മാർട്ടിൻ ബോർമൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Martin_Bormann
നാസി ജർമനിയിൽ , ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറി ആയിരുന്നതിനാൽ നാസിഭരണത്തിന്റെ ഉള്ളറ രഹസ്യങ്ങൾ അറിയാവുന്ന, വളരെയേറെ അധികാരങ്ങൾ കയ്യേറിയിരുന്ന പ്രമുഖനായ ഒരു നാസി നേതാവായിരുന്നു മാർട്ടിൻ ബോർമൻ (Martin Bormann).
(17 June 1900 – 2 May 1945).
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Martin Bormann എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
മാർട്ടിൻ ലിങ്സ്
മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് (24 ജനുവരി  1909 – 12 മെയ്  2005), അഥവാ അബൂബക്കർ സിറാജുദ്ധീൻ ആധുനിക ബ്രിട്ടനിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ചരിത്രകാരനും,ചിന്തകനും, ആംഗലേയ സാഹിത്യകാരനും, നിരൂപകനും, ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു.
ശാദുലിയ്യഃ അലവിയ്യദർഖാവിയ്യ സൂഫി സരണിയിലൂടെ അദ്ധ്യാത്മ മേഖലയിലും ഇദ്ദേഹം പ്രാഗൽഭ്യം തെളിയിച്ചിരുന്നു.
വില്യം ഷേക്സ്പിയർ സാഹിത്യത്തിൽ തൂലിക മികവ് പുലർത്തിയ  ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ അതി പ്രശസ്തമായ രചനയാണ് 1983 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മുഹമ്മദ് :പൗരാണിക സ്രോതസ്സുകൾ അവലംബിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രം പതിനാറിലേറെ ഭാഷകളിൽ നിരവധി പതിപ്പുകളായി ഇറങ്ങിയ ഈ പുസ്തകം ഇന്നും പ്രചാരണത്തിൽ മുൻപന്തിയിലാണ് ജീവചരിത്രം
ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മാഞ്ചസ്റ്ററിൽ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് കുടുംബത്തിൽ 1909 ലാണ് മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് ജനിക്കുന്നത്.
ചെറുപ്പകാലത്തിലെ സഞ്ചാരത്തിൽ തത്പരനായി വളർന്ന ഇദ്ദേഹം യൗവനം ചെലവഴിച്ചത് പിതാവിന്റെ ജോലി സ്ഥലമായ അമേരിക്കയിൽ ആയിരുന്നു.
ക്ലിഫ്ടൺ കോളേജിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.
ഓക്സ്ഫോർഡ് മഗ്ദലിൻ കോളേജിൽ നിന്നും ഇംഗ്ളീഷ് സാഹിത്യത്തിലും ഭാഷയിലും ബിരുദം നേടി.
ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബിരുദം നേടിയതിനു ശേഷം വീതൊസസ് മാഗ്നസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും പൗരാണിക- മധ്യ കാല ഇഗ്ളീഷ് സാഹിത്യ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.
സാഹിത്യത്തോടും ആത്മീയ മൂല്യങ്ങളോടും ഉള്ള തല്പരത ക്രിസ്തീയ ആത്മീയസരണികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനും പിന്നീട് ഭാരതീയ വേദാന്ത സരണികൾ അടക്കം ലോകത്തിലെ വ്യത്യസ്ത ആത്മീയ പാന്ഥാവുകളെ കുറിച്ച് പഠനം നടത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചു.
വിവിധ ക്രൈസ്തവ സരണികൾ, സൊറോസ്ട്രിയൻ, ബുദ്ധിസം, വേദാന്ത ധർമ്മം, ജൂദായിസം  എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പഥങ്ങളിൽ ഗഹനമായ അറിവുകൾ ആർജ്ജിക്കാൻ മാർട്ടിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
അത്തരം അന്വേഷണ യാത്രകളിലാണ് ഫ്രഞ്ച് തത്ത്വചിന്തകൻ  റെനെ ഗിനോനുമായി സന്ധിക്കാൻ ഉള്ള അവസരം മാർട്ടിൻ ലിങ്സിനു കൈവന്നത്.
ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തയിലും വേദാന്ത പഠനത്തിലും അതീവ താല്പര്യമുള്ളയാളായിരുന്ന റെനെ ഗിനോൻ വ്യത്യസ്ത ആത്മീയ പഠനങ്ങൾക്കൊടുവിൽ സൂഫിസത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചു അബ്ദുൽ വാഹിദ് യഹ്യ എന്ന പേരിൽ വിഖ്യാതനായ അവസരത്തിലാണ് മാർട്ടിൻ ലിങ്സുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കുന്നത്.
റെനെ ഗിനോനിലൂടെ സൂഫിസത്തെ കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് ഏർപ്പെട്ടു.
നാളുകൾക്കൊടുവിൽ മാർട്ടിൻ ലിങ്സിന് മാർഗ്ഗദർശിയായി തൻറെ ശിഷ്യനായ സൂഫി ആചാര്യൻ  ഫ്രിജോഫ് ഷുവോണിനെ  റെനെ ഗിനോൻ പരിചയപ്പെടുത്തി.
ഈസാ നൂറുദ്ദീൻ  എന്ന് സൂഫികൾക്കിടയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഫ്രിജോഫ് ഷുവോണുമായി  സ്വിറ്റസർ ലാൻഡിലെ  ബേസിലിൽ വെച്ച്  മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് കണ്ടുമുട്ടി.
ഈ കൂടിക്കാഴ്ച ഇസ്ലാം സ്വീകരിക്കുന്നതിലേക്കാണ് ലിങ്സിനെ കൊണ്ട് ചെന്നെത്തിച്ചത്.
ഫ്രിജോഫ് ഷുവോണിൽ നിന്നും ശാദുലിയ്യ അലവിയ്യദർഖാവിയ്യ ത്വരീഖത്ത് സ്വീകരിച്ചു സൂഫി അദ്ധ്യാത്മ മേഖലകളിലേക്ക് മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് ചുവടുകൾ വെച്ചു.
ഔദ്യോഗികജീവിതം മാർട്ടിൻ ലിങ്സ്
ഉന്നത ബിരുദത്തിനു ശേഷം 1935-39 വരെ കൗനസ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ആംഗലേയ ഭാഷ -സാഹിത്യ  അധ്യാപക  ചുമതല വഹിച്ചു.
ജോലിക്കിടയിലും വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ അവഗാഹം നേടാനുള്ള പ്രയത്നത്തിലുമേർപ്പെട്ടു.
ഇത്തരത്തിലുള്ള അന്വേഷണ പഠന യാത്രകൾക്കിടയിൽ 1939 ഇൽ മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് ഈജിപ്തിലെ കൈറോയിലെത്തി.
അവിടെ വെച്ചു സുഹൃത്ത് മരണപ്പെട്ടു.
ഇതോടെ അറബിക് ഭാഷ പഠിക്കാൻ വേണ്ടി മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് കൈറോയിൽ തങ്ങി.
സൂഫിസത്തെ കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിലേക്ക് മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നത് അക്കാലത്താണ്.
1940 മുതൽ  1951 വരെ കെയ്റോ സർവ്വകലാശാലയിൽ ഇംഗ്ലീഷും, ഷേക്സ്പിയർ  സാഹിത്യവും പഠിപ്പിക്കുന്ന പ്രൊഫസറായി ജോലി നോക്കി.
ഈകാലയളവിലാണ് റെനെ ഗിനോൻ , ഫ്രിജോഫ് ഷുവോൺ എന്നീ സൂഫി ആചാര്യന്മാരുമായി മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് സന്ധിക്കുന്നതും ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചു അദ്ധ്യാത്മ മേഖലകളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതും.
ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം മാർട്ടിൻ ലിങ്സ് അടക്കമുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാർ 1952 ഇൽ ഈജിപ്ത് വാസം മതിയാക്കി ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു മടങ്ങി..
പഠനം പുനരാരംഭിച്ച ഇദ്ദേഹം ലണ്ടൻ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും അറബി ഭാഷയിൽ ബാച്‌ലർ  ആർട്സ് ബിരുദവും ഡോക്ടറേറ്റും കരസ്ഥമാക്കി.
ഗവേഷണ പ്രബന്ധത്തിനു അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത് തൻറെ അദ്ധ്യാത്മ സരണിയുടെ ആചാര്യനായ  അൾജീരിയൻ സൂഫി സന്യാസി അഹ്മദ് അൽ അലവിയെ ആയിരുന്നു.
ഈ പ്രബന്ധം  പിന്നീട് പുസ്തക രൂപത്തിൽ  പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.