smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ചാംഡോയ്‌ക്കെതിരായ ചൈനീസ് ആക്രമണത്തിനിടെ റാപ്‌ഗയും ടോപ്‌ഗേയും ചൈനക്കാരുമായി ചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഖംപകൾ ഒന്നുകിൽ ചൈനീസ് പി‌എൽ‌എ സേനയിലേക്ക് മാറി, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധം ചെയ്തില്ല, അങ്ങനെ പിഎൽഎ ആ ആക്രമണം വിജയിച്ചു.
1957 ആയപ്പോഴേക്കും ഖാം പ്രദേശം കുഴപ്പത്തിലായിരുന്നു.
ചുഷി ഗാംഗ്‌ഡ്രൂക്ക് പോലെയുള്ള ഖമ്പ പ്രതിരോധ പോരാളികളുടെ ആക്രമണവും പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി, പ്രതികാരങ്ങളും ക്രൂരമായിത്തീർന്നു.
സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനും വിമതരെ മറയ്ക്കുന്നതിനും ഗറില്ലാ സേന ഖാമിന്റെ സന്യാസ ശൃംഖല ഉപയോഗിച്ചു.
ടിബറ്റൻ ഗ്രാമങ്ങൾക്കും സന്യാസിമഠങ്ങൾക്കും എതിരെ ചൈനീസ് സർക്കാർ ശിക്ഷാ നടപടികൾ തുടങ്ങി.
ഗറില്ലാ സേനയെ കീഴ്പ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ചൈനീസ് സൈനിക മേധാവികൾ പൊട്ടാല കൊട്ടാരത്തിലും ദലൈലാമയ്ക്കുനേരെയും ബോംബ് വയ്ക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതെന്ന് ടിബറ്റൻ കുടിയേറ്റക്കാർ വാദിക്കുന്നു.
പതിനേഴു പോയിന്റ് കരാർ പാലിച്ച് കലാപം ശമിപ്പിക്കാൻ ലാസ ഒരു പ്രതിനിതി സംഘത്തെ ഖാമിലേക്ക് അയച്ചു.
വിമത നേതാക്കളുമായി സംസാരിച്ച ശേഷം പ്രതിനിധി സംഘം പക്ഷെ കലാപത്തിൽ പങ്കുചേരുകയാണുണ്ടായത്.
ഖാം നേതാക്കൾ സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസിയെ (സിഐഎ) ബന്ധപ്പെട്ടു, എന്നാൽ പ്രസിഡന്റ് ഡ്വൈറ്റ് ഡി ഐസനോവർ ലാസയിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗിക അഭ്യർഥന ആവശ്യമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അത് നിരസിച്ചു.
ലാസ ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചില്ല.
ഒടുവിൽ ലാസയിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗിക ആവശ്യം ഇല്ലാതെ തന്നെ സിഐഎ കലാപത്തിന് രഹസ്യ പിന്തുണ നൽകാൻ തുടങ്ങി.
അപ്പോഴേക്കും ലാസയിലേക്ക് കലാപം വ്യാപിച്ചു.
ലാസ ആംഡോ, ഖാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അഭയാർഥികളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ടിബറ്റിലെ ചൈനീസ് സാന്നിധ്യത്തോടുള്ള എതിർപ്പ് ലാസ നഗരത്തിനുള്ളിൽ വളർന്നു.
ആംഡോയിലെ ടിബറ്റൻ കലാപം തകർക്കാൻ മുമ്പ് മാ ബുഫാങ്ങിന്റെ കീഴിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന ഹുയി സൈനികരെ പി‌എൽ‌എ ഉപയോഗിച്ചു.
ഹുയി കുതിരപ്പട സതേൺ ഖാമിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്നു.
ലാസ കലാപം പതിനാലാമത്തെ ദലൈലാമ 1956 ൽ
1959 മാർച്ച് 1 ന് ലാസയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ചൈനീസ് സൈനിക ആസ്ഥാനത്ത് നടത്തുന്ന ഒരു നാടക പ്രകടനം പങ്കെടുക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ക്ഷണിച്ചു.
പതിനാലാമത്തെ ദലൈലാമയുടെ വിവരണത്തിന് വിരുദ്ധമായി, ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സ്രോതസ്സ് അനുസരിച്ച്, താൻ പങ്കെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ദലൈലാമ മുൻ‌കൂട്ടി അറിയിച്ചിരുന്നു.
ദലൈലാമ - ലാരാംപ ഗെഷെ ബിരുദത്തിനായി പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് - ആദ്യം യോഗം മാറ്റിവക്കുകയും ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം മാർച്ച് 10 ന് തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
മാർച്ച് 9 ന് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് 3 ന് ചൈനീസ് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എൻഗാപോയ് എൻഗവാങ് ജിഗ്മെയോട് ദലൈലാമ പ്രകടനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതായും മറ്റ് ടിബറ്റൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ദലൈലാമയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നേരിട്ട് പോകാമെന്നും പറഞ്ഞു.
ഇത് പാരമ്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് എൻ‌ഗപ്പോയ് എൻ‌ഗവാങ് ജിഗ്മെ കണ്ടെത്തി, പക്ഷേ വൈകുന്നേരം 6 മുതൽ 7 വരെ ടിബറ്റൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ഇക്കാര്യങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചീഫ് ഓഫീസറുമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഖമ്പ കലാപത്തിനുശേഷം വംശീയ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചൈനയുടെ പ്രതിച്ഛായ നന്നാക്കാനായി 1959 ഏപ്രിലിൽ ദേശീയ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ചൈനീസ് സർക്കാർ ദലൈലാമയെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രകാരനായ സിറിംഗ് ശാക്യ പറയുന്നു .
ടിബറ്റൻ കലണ്ടറിലെ ഒരു സുപ്രധാന ദിനമായ 1959 ഫെബ്രുവരി 7 ന്, ദലൈലാമ ഒരു മതനൃത്തത്തിൽ പങ്കെടുത്തു, അതിനുശേഷം ടിബറ്റിലെ ആക്ടിംഗ് പ്രതിനിധി ടാൻ ഗ്വാൻസൻ, ദലൈലാമയ്ക്ക് തന്റെ ലാരമ്പ ഗെഷെ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയതിന്റെ ആഘോഷത്തിനായി നോർബുലിങ്കയിൽ വെച്ച് ലാസയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നൃത്തസംഘത്തിന്റെ പ്രകടനം കാണാൻ അവസരം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
പ്രകടനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ദലൈലാമ മുൻ‌കൂട്ടി ആവശ്യപ്പെട്ടതായി എൻ‌ഗാപോയ് എൻ‌ഗവാങ് ജിഗ്മെ പറഞ്ഞു.
ദലൈലാമയുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ പ്രകാരം, ചൈനീസ് ജനറൽ ചിയാങ് ചിൻ-വുവിൽ നിന്നാണ് ക്ഷണം വന്നത്, ചൈനീസ് സൈനിക ആസ്ഥാനത്ത് ആ പ്രകടനം നടത്തുമെന്ന് പറഞ്ഞുവെന്നും, താൻ അതിന് സമ്മതിച്ചതായും ദലൈലാമ പറയുന്നു.
മാർച്ച് 10 എന്ന തീയതി, പ്രകടനത്തിന് 5 ദിവസം മുമ്പ് അതായത് മാർച്ച് 5 ന് മാത്രമാണ് തീരുമാനിച്ചത്.
പ്രകടനം ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് മാർച്ച് 9 ന് ചൈനീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഈ പരിപാടിയിൽ ദലൈലാമ പങ്കെടുക്കുന്ന കാര്യവും, ദലൈലാമയുടെ സുരക്ഷ അവർ തന്നെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമെന്നും അറിയിക്കുന്നത് വരെ കഷാഗിനെയോ ദലൈലാമയുടെ അംഗരക്ഷകരെയോ ദലൈലാമയുടെ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചിരുന്നില്ല.
ദലൈലാമയുടെ ഓർമ്മ പ്രകാരം ഈ യാത്ര സായുധ ടിബറ്റൻ അംഗരക്ഷകർ ഇല്ലാതെ തീർത്തും രഹസ്യമായി ആണ് നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടത്.
ഇത് വിചിത്രമായി തോന്നുകയും ദലൈലാമയുടെ ഉപദേഷ്ടാക്കൾക്കിടയിൽ വളരെയധികം ചർച്ചകൾ നടക്കുകയും ചെയ്തു.
കഷാഗിലെ ചില അംഗങ്ങൾ ദലൈലാമയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുമെന്ന് ആശങ്കാകുലരായിരുന്നു, ദലൈലാമ തന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകരുതെന്ന് പറഞ്ഞ ഒരു പ്രവചനവും അവർ ഓർമ്മിച്ചു.
ചൈനീസ് സേന ദലൈലാമയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയാണെന്ന് ചില ടിബറ്റൻ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും, ലാസ നിവാസികൾക്കിടയിൽ ഇത് പ്രചരിപ്പിച്ചിരിക്കാമെന്നും ചരിത്രകാരനായ സിറിംഗ് ശാക്യ പറയുന്നു.
മാർച്ച് 10 ന്, ആയിരക്കണക്കിന് ടിബറ്റുകാർ ദലൈലാമയുടെ കൊട്ടാരത്തെ വളഞ്ഞു.
പി‌എൽ‌എ ആസ്ഥാനത്ത് ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രകടനത്തിന് പോകാൻ തീരുമാനിച്ച ദലൈലാമയെ അവിടെവെച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ ചൈനക്കാർ പദ്ധതിയിടുന്നുവെന്ന അഭ്യൂഹത്തിന് മറുപടിയായാണ് വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയത്.
മുൻ വർഷം ഡിസംബറിൽ ലാസക്ക് വെളിയിൽ ചൈന സൈന്യം ഗറില്ലകളുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയിരുന്നുവെങ്കിലും, ഈ സംഭവമാണ് ലാസയിലെ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ തുടക്കമായി കരുതപ്പെടുന്നത്.
ഈ അഭ്യൂഹത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉറവിടം തിരിച്ചറിയാൻ ചൈനീസ് അധികാരികൾക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
ദലൈലാമയെ സംരക്ഷിക്കാൻ വിമുഖത കാണിച്ച ടിബറ്റൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കു നേർക്കാണ് ആദ്യം അക്രമം നടത്തിയത്; ചൈനീസ് ആക്രമണം പിന്നീട് ആരംഭിച്ചു.
ആദ്യം കൊല്ലപ്പെട്ടത് പഗ്ബൽഹ സിനം ഗ്യാംകൊ എന്ന മുതിർന്ന ലാമ ആയിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം ഒരു കുതിരയെക്കൊണ്ട് ആൾക്കൂട്ടത്തിന് മുന്നിലൂടെ 2 കിലോമീറ്റർദൂരം വലിച്ചിഴച്ചു.
മാർച്ച് 12 ന് ടിബറ്റിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് ലാസയിലെ തെരുവുകളിൽ പ്രതിഷേധക്കാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ലാസയിലെ തെരുവുകളിൽ ബാരിക്കേഡുകൾ സ്ഥാപിച്ച് ചൈനീസ്, ടിബറ്റൻ വിമത സേനകൾ ലാസയ്ക്കകത്തും ചുറ്റുമുള്ളതുമായ സ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
നഗരത്തിന് പുറത്തുള്ള സായുധ വിമതർക്ക് സഹായത്തിനായി ഒരു അഭ്യർത്ഥന ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന് നൽകി.
ദലൈലാമയുടെ വേനൽക്കാല കൊട്ടാരമായ നോർബുലിങ്കയുടെ പരിധിയിൽ ചൈനീസ് പീരങ്കിപ്പട വിന്യസിച്ചു.
മാർച്ച് 12 ന് ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ ലാസയിലെ പൊട്ടാല കൊട്ടാരത്തിന് മുന്നിൽ ഡ്രൈ-ബു-യുൾ-ഖായ് താങ് എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒത്തുകൂടി.
ഈ അഹിംസാത്മക പ്രകടനത്തിന്റെ നേതാവ് പാമോ കുസാങ്ങായിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ വനിതാ പ്രക്ഷോഭ ദിനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രകടനം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ടിബറ്റൻ വനിതാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.
മാർച്ച് 14 ന് അതേ സ്ഥലത്ത് ഗുർതെങ് കുൻസാംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ ഒത്തുകൂടി.
കുണ്ടെലിംഗ് പ്രഭു കുടുംബത്തിലെ അംഗവും ആറ് കുട്ടികളുടെ അമ്മയും ആയ അവരെ പിന്നീട് ചൈനക്കാർ അറസ്റ്റുചെയ്ത് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡിനെ ഉപയോഗിച്ച് വധിച്ചു.
മാർച്ച് 15 ന് ദലൈലാമയെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, ലാസയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ ടിബറ്റൻ സൈനികരെ നിയോഗിച്ചു.
മാർച്ച് 17 ന്, രണ്ട് പീരങ്കി ഷെല്ലുകൾ ദലൈലാമയുടെ കൊട്ടാരത്തിന് സമീപം പതിച്ചു, ഇത് പലായനം ചെയ്യാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി.
പിറ്റേന്ന് രാത്രി രഹസ്യമായി ദലൈലാമ കുടുംബത്തോടും കുറച്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥരോടും ഒപ്പം ലാസയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടു.
ദലൈലാമ പലായനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുമെന്ന് ചൈനക്കാർ വിശ്വസിക്കാത്തതിനാൽ പൊട്ടാലയെ ചൈനക്കാർ ശക്തമായി സംരക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല.
കൊട്ടാരത്തിൽ തന്നെയുണ്ടെന്ന് മിക്കവരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ദലൈലാമയുടെ തിരോധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കിംവദന്തികൾ അടുത്ത ദിവസം തന്നെ അതിവേഗം പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അതേസമയം, പ്രതിഷേധക്കാർ നിരവധി മെഷീൻ ഗൺ പിടിച്ചെടുത്തതിനാൽ നഗരത്തിലെ സ്ഥിതി കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി.
മാർച്ച് 20 ന്, ജനക്കൂട്ടത്തെ പിരിച്ചുവിടാൻ ചൈനീസ് സൈന്യം നോർബുലിങ്കയ്ക്ക് മേൽ ഷെല്ലാക്രമണം നടത്തി.
സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ച് അടുത്ത രാത്രിയിൽ നഗരത്തെ വടക്കൻ, തെക്ക് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു.
പിറ്റേന്ന് തന്നെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു, ടിബറ്റൻ വിമതരുടെ എണ്ണം കുറവായിയിന്നിട്ടും, അവർക്ക് കാര്യമായ ആയുധങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടുകൂടി, തെരുവ് പോരാട്ടം രക്തരൂക്ഷിതമായി.
അവസാന ടിബറ്റൻ പ്രതിരോധം കേന്ദ്രീകരിച്ചത് ഖാംപ അഭയാർഥികൾ മെഷീൻ ഗൺ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന ജോഖാങിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു.
മാർച്ച് 23 ന് പി‌എൽ‌എ ജോഖാങിനെ ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി,  മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീണ്ട പോരാട്ടത്തിൽ ഇരുവശത്തും നിരവധി ആളപായമുണ്ടായി.
ചൈനക്കാർ ഒടുവിൽ ഒരു ടാങ്ക് ഉപയോഗിച്ച് ടിബറ്റൻ പ്രതിരോധം തകർത്തു.
തുടർന്ന് അവർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ചൈനയുടെ പതാക ഉയർത്തി, പ്രക്ഷോഭം അവസാനിപ്പിച്ചു.
പരിക്കുകളും മരണങ്ങളും
ടിബറ്റ് പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ടിബറ്റുകാരുടെ ഭാഗത്ത് ധാരാളം രക്തച്ചൊരിച്ചിലുകളും നാശനഷ്ടങ്ങളും ഉണ്ടായതായി കോളിൻ മക്കറാസ് പറയുന്നു.
"ഗറില്ലകൾ പിടിച്ചെടുത്ത ചൈനീസ് രഹസ്യ രേഖകൾ" അടിസ്ഥാനമാക്കി ടിബറ്റുകാർക്ക് 85,000- 87,000 മരണങ്ങൾ സംഭവിച്ചതായി സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
എന്നാൽ അത്തരമൊരു അവകാശവാദത്തിലെ നേര് പരിശോധിക്കാൻ പ്രയാസമാണ് എന്ന് ടിബറ്റോളജിസ്റ്റ് ടോം ഗ്രൻഫെൽഡ് പറയുന്നു.
റേഡിയോ ഫ്രീ ഏഷ്യയിലെ എഴുത്തുകാരനായ വാറൻ ഡബ്ല്യു. സ്മിത്ത് എഴുതുന്നത് 1966 ൽ ഗറില്ലകൾ പിടിച്ചെടുത്ത 1960 ലെ പി‌എൽ‌എ റിപ്പോർട്ടിൽ നിന്നാണ് “രഹസ്യ രേഖകൾ” വന്നത് എന്നാണ്.
1990 ൽ സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ആണ് ആദ്യമായി ഈ കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.
87,000 "ശത്രുക്കളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തു" എന്ന് രേഖകൾ പറഞ്ഞതായി സ്മിത്ത് പറയുന്നു, എന്നാൽ സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ പറയുന്നതുപോലെ "കൊല്ലപ്പെട്ടു" എന്ന് ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
ലാസയുടെ മൂന്ന് പ്രധാന മൃഗങ്ങളായ സെറ, ഗാണ്ടൻ, ഡ്രെപുങ് എന്നിവയ്ക്ക് ഷെല്ലാക്രമണം മൂലം ഗുരുതരമായി നാശനഷ്ടമുണ്ടായി.
ലാസയിൽ അവശേഷിച്ച ദലൈലാമയുടെ അംഗരക്ഷകരെയും, വീടുകളിൽ ആയുധം സൂക്ഷിച്ച ടിബറ്റുകാരെയും പരസ്യമായി വധിച്ചു.
ആയിരക്കണക്കിന് ടിബറ്റൻ സന്യാസിമാരെ വധിക്കുകയോ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്തു, നഗരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള മൃഗങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും കൊള്ളയടിക്കുകയോ നശിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തതായി ടിബറ്റൻ ഗവൺമെന്റ് ഇൻ എക്സൈൽ പറഞ്ഞു.
മാർച്ച് 12 ലെ വനിതാ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പ്രകടനത്തിന്റെ നേതാവ് പാമോ കുസാംഗ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സ്ത്രീകളെ ജയിലിലടച്ചു.
അവരിൽ ചിലർ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ജയിലിൽ വെച്ച് മരിക്കുകയോ വധിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.
വനിതാ പ്രക്ഷോഭ ദിനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രകടനം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ടിബറ്റൻ വനിതാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.
സി‌എ‌എ പരിശീലനം നേടിയ ടിബറ്റൻ ഏജന്റുമാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച സി‌ഐ‌എ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ബ്രൂസ് വാക്കർ, ടിബറ്റുകാരുടെ ഏജന്റുമാരോടുള്ള ശത്രുതയിൽ അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു.
സിഐഎ 1957 മുതൽ 1972 വരെ അമേരിക്കയിൽ ടിബറ്റുകാർക്ക് പരിശീലനം നൽകി, പി‌എൽ‌എയ്‌ക്കെതിരായ കലാപങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ അവരെ ടിബറ്റിലേക്ക് തിരികെ അയച്ചു.
ഒരു സംഭവത്തിൽ, ഒരു ഏജന്റിനെക്കുറിച്ച് ഉടൻ തന്നെ സ്വന്തം സഹോദരൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ടീമിലെ മൂന്ന് ഏജന്റുമാരെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
പിടികൂടിയവരെ ഒരു മാസത്തിൽ താഴെയുള്ള പ്രൊപ്പഗാണ്ട സെഷനുകൾക്ക് ശേഷം ഇന്ത്യൻ അതിർത്തിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി വിട്ടയച്ചു.
1959 ഏപ്രിലിൽ, ഷിഗാറ്റ്സെയിൽ താമസിക്കുന്ന ടിബറ്റിലെ രണ്ടാമത്തെ ആത്മീയ നേതാവായ പത്താമത്തെ പഞ്ചെൻ ലാമ, 19-കാരനായ ചോക്കി ഗിയാൽറ്റ്സൺ, ചൈനീസ് സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ടിബറ്റുകാരോട് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
എന്നിരുന്നാലും, ടിബറ്റിലൂടെയുള്ള ഒരു പര്യടനത്തിനുശേഷം, ടിബറ്റിലെ ചൈനീസ് ദുരുപയോഗത്തെ വിമർശിച്ച് ഷൌ എൻലൈയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് 70,000 ക്യാരക്ടർ പെറ്റീഷൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു രേഖ 1962 മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹം എഴുതി.
ചൈനയുടെ ടിബറ്റൻ അധിനിവേശ സമയത്തും അതിന് ശേഷവും ചൈനീസ് സർക്കാർ ടിബറ്റിൽ നടത്തുന്ന അടിച്ചമർത്തലുകളെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ് ഈ പെറ്റീഷൻ, ഈ രേഖയിൽ, 1959 ലെ ടിബറ്റൻ പ്രക്ഷോഭത്തിന് പ്രതികാരമായി ചൈനീസ് അധികാരികൾ നടത്തിയ അടിച്ചമർത്തലിനെ അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.
എന്നാൽ 1962 ഒക്ടോബറിൽ ജനസംഖ്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പിആർസി അധികൃതർ ഈ നിവേദനത്തെ വിമർശിച്ചു.
"പിന്തിരിപ്പൻ ഫ്യൂഡൽ മേധാവികൾ പാർട്ടിക്ക് നേരെ അയച്ച വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പ്" എന്നാണ് ചെയർമാൻ മാവോ ഈ നിവേദനത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
1967-ൽ ഔദ്യോഗികമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് തടവില്ലാക്കപ്പെട്ട പഞ്ചൻ ലാമയെ 1977 ൽ ആണ് വിട്ടയക്കുന്നത്.
ബുദ്ധ സന്യാസിയായ പാൽഡൻ ഗ്യാറ്റ്‌സോയെ 1959 ജൂണിൽ ചൈനീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ മാർച്ച് പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പ്രകടനം നടത്തിയതിന്റെ പേരിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
തുടർന്നുള്ള 33 വർഷം അദ്ദേഹം ചൈനീസ് ജയിലുകളിലും ലോഗായിയിലും ലേബർ ക്യാമ്പുകളിലും ആയി ചെലവഴിച്ചു, ഇത് ഏതെങ്കിലും ടിബറ്റൻ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരന്റെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ടടവ് കാലമാണ്.
ക്രൂരമായ പുന-വിദ്യാഭ്യാസ ക്ലാസുകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ നിർബന്ധിതനാക്കി.
വിവിധ രീതികളാൽ അദ്ദേഹത്തെ പീഡിപ്പിച്ചു, അതിൽ ആണി അടിച്ച വടികൊണ്ട് അടിക്കുക, നാവിൽ മുറിയാനും പല്ല് കൊഴിയാനും ആകുന്ന തരത്തിൽ ഷോക്കേൽപ്പിക്കുക,  ഇരുമ്പ് കലപ്പ വലിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുക, ചാട്ടവാറിനടിക്കുക, പട്ടിണിക്കിടുക എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള പീഠനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഏൽക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
1992 ൽ മോചിതനായ അദ്ദേഹം സെന്ട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷന്റെ ആസ്ഥാനമായ ഇന്ത്യയിലെ ധർമ്മശാലയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.
പിന്നീട് അദ്ദേഹം ടിബറ്റൻ ലക്ഷ്യത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ പ്രവർത്തകനായി.
ഈ പ്രക്ഷോഭത്തെ, ടിബറ്റൻ സെർഫുകളെ വളരെയധികം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കെതിരായ ടിബറ്റൻ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ കലാപമാണെന്ന് ചൈനീസ് അധികാരികൾ വ്യാഖ്യാനിച്ചു.
പക്ഷെ, ടിബറ്റൻ, മൂന്നാം കക്ഷി സ്രോതസ്സുകൾ, ചൈനീസ് സാന്നിധ്യത്തിനെതിരായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമായി ആണ് ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.
ചൈനക്കാർക്കും, ദലൈലാമയുടെ അധികാരവും സുരക്ഷയും ചൈനക്കാരിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ലാസ സർക്കാരിനുമെതിരായ ജനകീയ കലാപമാണിതെന്ന് ചരിത്രകാരനായ സിറിംഗ് ശാക്യ വാദിക്കുന്നു.
ടിബറ്റൻ പ്രക്ഷോഭവും ഇന്ത്യയും
1959 ലെ ടിബറ്റൻ പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് ദലൈലാമക്ക് ഇന്ത്യ അഭയം കൊടുത്തത് 1962 ലെ ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ച കാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്.
ടിബ‌റ്റൻ പോരാളികളുടെ പ്രത്യേക സേനയായിരുന്ന സ്‌പെഷ്യൽ ഫ്രോണ്ടിയർ ഫോഴ്‌സ് (എസ്.എസ്.എഫ്) രൂപീകരിച്ചതിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പങ്കുണ്ട്.
1956 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1956
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അൻപതിയാറാം  വർഷമായിരുന്നു 1956 .
സംഭവങ്ങൾ 20 മാർച്ച്‌ – ടുണീഷ്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം  ലഭിച്ചു .
23 മാർച്ച്‌ – പാകിസ്താൻ ആദ്യ  ഇസ്ലാമിക്‌  റിപബ്ലിക് രാഷ്ട്രം ആകുന്നു 1 നവംബർ - കേരള സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു.
ഡൽഹി കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി മാറി ന്യൂഡൽഹിയിലെ ക്രാഫ്റ്റ്സ് മ്യൂസിയം ആരംഭിച്ചു കറന്റ് ബുക്സ് തൃശ്ശൂരിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു സുഡാൻ ബ്രിട്ടനിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി കേരളത്തിൽ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ തീവണ്ടി ഗതാഗതം ആരംഭിച്ചു.
ജനനങ്ങൾ മെൽ ഗിബ്സൺ 3 ജനുവരി  – മെൽ ഗിബ്സൺ , ഓസ്ട്രല്യൻ -അമേരിക്കൻ  സിനിമ നടൻ 6 ഏപ്രിൽ : ദിലിപ്  വെങ്ങ്സര്കർ, ഇന്ത്യൻ  ക്രിക്കറ്റ്‌ കളിക്കാരൻ 3 മെയ്‌ :  ശ്രീ ശ്രീ  രവി  ശങ്കർ, ഇന്ത്യൻ  ഗുരു മരണങ്ങൾ നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ വൈദ്യശാസ്ത്രം : ഭൌതികശാസ്ത്രം : രസതന്ത്രം : സാഹിത്യം : സമാധാനം : സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം : അവലംബം
1957 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1957
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അൻപത്തിയേഴം വർഷമായിരുന്നു 1957 .
1957-ൽ നടന്ന പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ഇ.
നമ്പൂതിരിപ്പാട് 5 ഏപ്രിൽ : ഇ.
എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് ഐക്യകേരളത്തിന്റെ ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു .
ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ സർക്കാർ.
മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തനതു ലേഖനം നിലവിലുള്ള, 1957-ൽ ജനിച്ച വ്യക്തികൾ ഐ വേയ്‌വേയ് പി. വരദരാജുലു നായിഡു അജയ് മണിക്‌റാവു ഖാൻവിൽകർ അനുസുയ യുക്കി അന്ന ലിന്ദ് അയിബറ്റോണി ഒവേ അരുണ ചൗധരി അലക്‌സാന്ദ്ര മോർട്ടൺ അവ്നിത ബിർ അശോകൻ ചരുവിൽ അൽബെന സ്റ്റാമ്പോലോവ ആന്റോ ആന്റണി ആറായ റാജാറെംസൂക് ഇന്ദിര ബാനർജി ഇയാൻ ഗൗൾഡ് ഉമാശ്രീ ഉസാമ ബിൻ ലാദൻ എം.ജി. ശ്രീകുമാർ എയ്ഞ്ചല ബെസെറ എയ്മി ഗുഡ്മാൻ എറിക് എസ്. റെയ്മണ്ട് എലെൻ വാൻ മേരിസ് എൻ.ആർ. അനിൽകുമാർ എൻറിക്കോ കോയൻ ഐസക്ക് ഡേവിഡ് കെഹിംക്കർ കമൽ കാതറിന സന്നർഹഗെൻ കിക്കി കാർട്ടർ കുമാർ സാനു കൃഷൻപാൽ കെ. ചിന്ന അഞ്ജനാമ്മ കെ. രഘുനാഥൻ കെ.എസ്. രവികുമാർ കെവിൻ റൂഡ്‌ കോ.
രാധാകൃഷ്ണൻ ക്രിസ്റ്റീന എം. ജോൺസൺ ക്വാസിം സുലൈമാനി ഗിന്നി റോമെട്ടി ഗീതാഞ്ജലി ശ്രീ ഗുർദാസ് മാൻ ജമീല പ്രകാശം ജാക്കി ഷ്രോഫ് ജാവേദ് മിയാൻദാദ് ജെയ്ൻ കാരോ ജോൺ ലാസെറ്റർ ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ ടി.പി. സെൻകുമാർ ട്രേസി ജോൺസ്റ്റൺ-ഓൾഡ്‌വർത്ത് ഡാനിയേൽ ഡേ-ലൂയിസ് ഡി. ഷൈന ഡിംപിൾ കപാഡിയ തത്യറാവു ലഹാനെ താണു പദ്മനാഭൻ തിയോ വാൻ ഗോഗ് (ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ) പി. തിലോത്തമൻ തെരേസാ റസ്സെൽ നഫീസ അലി നയ്ന ലാൽ കിദ്വായി നരേന്ദ്ര സിങ് തോമർ നളിനി നെറ്റോ നാമ നാഗേശ്വര റാവു നിതിൻ ഗഡ്കരി നേഷ റിഗ്രെഗി പണ്ഡിറ്റ് ഗോപാൽ പ്രസാദ് ദുബെ പി. സായ്‌നാഥ് പ്രഫുൽ പട്ടേൽ പ്രിയദർശൻ ഫ്രാൻസിസ് മക്ഡോർമൻറ് ഫ്ലോറെൻസ് അർതോ ഫർഹത് ഹാഷ്മി ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട് ബി. അശോക് (ഗായത്രി അശോകൻ) ബെർണി മാക്ക്‌ ബോബി ബ്രൗൺ മരിയ അമ്പാരോ എസ്‌കാൻഡൻ മരിയ അർബറ്റോവ മസാഹിരോ ഹാര മാ ഡിംഗ് മാനുവൽ അൽവാരസ് മാമംഗ് ദായ് മാറ്റ്സ് ബെർഗ്ഗ്രെൻ മിച്ചൽ ബേക്കർ മീരാ നായർ മുകേഷ് (നടൻ) മുകേഷ് അംബാനി മുന അയ്യൂബ് കെ. മുരളീധരൻ മുഹമ്മദ് സലിം മെലിസ ബെൻ മൈക്കൽ ക്ലാർക് ഡങ്കൻ മോണ സഹ്ലിൻ മൻസുഖ് ഭായ് വസാവ മർലോൺ ജാക്സൺ യെവോൻ ഗില്ലി രത്ന പഥക് ഷാ രാഘവൻ അത്തോളി റൂത് പോർട്ട് റേച്ചൽ ഒനിഗ വി.കെ. പ്രഭാകരൻ വി.കെ. ശശികല വില്യം കെയ്‌ലിൻ ജൂനിയർ വൈ. വിജയ (നടി) വർഷ സോണി ശക്തികാന്ത ദാസ് പി.കെ. ശശി ശശിശങ്കർ ശാന്തകുമാരി ശിവജി (നടൻ) ശേഖർ ഗുപ്ത ശോഭന ഭാരതീയ ശോഭാ രാജു ഷാഹിദ് ജമീൽ ഷിറിൻ നെഷാത്ത് ഷീല ഗൗഡ സണ്ണി വർക്കി സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് ജിഫ്രി മുത്തുകോയ തങ്ങൾ സാമിയ അൽ അമൗദി സാവ്സാൻ ബാഡ്ർ സി. എൻ. മഞ്ജുനാഥ് സി. ലാൽറോസംഗ സി.ആർ. നീലകണ്ഠൻ സി.കെ. മീന സി.പി. ജോൺ സിമാ സമർ സീമ സുനിൽ പ്രധാൻ സുനിൽ മിത്തൽ സുന്ദരം നടരാജൻ സുബ്രതോ ബഗ്ചി സുബ്രതോ ബാഗ്ചി സ്കോട്ട് ആഡംസ് സ്റ്റീവ് ഹാർവി ഹമീദ് കർസായ് ഹിലാരിയ സൂപ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തനതു ലേഖനം നിലവിലുള്ള, 1957-ൽ മരണമടഞ്ഞ   വ്യക്തികൾ ഇമ്മാനുവൽ ദേവേന്ദ്രർ അനുഗ്രഹ് നാരായൺ സിൻഹ അമരേന്ദ്രനാഥ് ചാറ്റർജി അലി ബൂമെഞ്ചൽ അളഗപ്പ ചെട്ടിയാർ ആലീസ് ഹോർസ്ലി ആൽഫ്രെഡ് ഡോബ്ലിൻ എലനോർ കാറൊതേഴ്സ് എലീനർ എലിസബത്ത് ബോൺ എസ്.ആർ. റാണ എൻ.എസ്. കൃഷ്ണൻ കരോലിൻ ഹസ്‌ലെറ്റ് കാത്‌ലീൻ മേരി ഡ്രൂ-ബേക്കർ ഗബ്രിയേലാ മിസ്ത്രെൽ ഗെർട്ടി കോറി ഗോർഡൻ ചൈൽഡ് ഗ്രെയ്സ് കൂളിഡ്ജ് ജൂഡി ടെയ്ലർ എ.ജെ. ജോൺ ജോൺ പ്രെസ്കോട്ട് ഹെഡ്ലി ജോൺ വോൺ ന്യൂമാൻ ഡിയേഗോ റിവേര ഡൊറോത്തി റിച്ചാർഡ്സൺ തങ്കുതൂരി പ്രകാശം തപോവൻ മഹാരാജ് ദേവ്ദാസ് ഗാന്ധി നർഹരി പരീഖ് പ്രതുൽ ചന്ദ്ര ഗാംഗുലി ഫെർണാണ്ട് ലാമേസ് ഫ്രെഡറിക് റോബർട്ട് ടെനന്റ് ബാലസാഹെബ് ഗംഗാധരൻ ഖേർ ബില്ലി ബെവൻ മേരി ഗ്ലോറി രമൺ മാഗ്‌സസെ സിഗ്രിയൂർ തോമാസ്‌ദോട്ടിർ ഹന്ന സെൻ ഹുസൈൻ അഹ്‌മദ് മദനി ഹെലീന നോർമന്റൺ ഹെലൻ ബോയിൽ 1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ അച്ഛനും മകനും ജയിൽ പുള്ളി (ചലച്ചിത്രം) തസ്കരവീരൻ (1957-ലെ ചലച്ചിത്രം) ദേവസുന്ദരി പാടാത്ത പൈങ്കിളി (ചലച്ചിത്രം) മിന്നാമിനുങ്ങ് (ചലച്ചിത്രം) മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല (ചലച്ചിത്രം)
1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ മദർ ഇന്ത്യ അവലംബം
1958 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1958
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അൻപതിയെട്ടാം വർഷമായിരുന്നു 1958 .
സംഭവങ്ങൾ 6 ഫെബ്രുവരി – മുനിച് വിമാനാപകടം : 8 മാഞ്ചെസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ് കളിക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ജനനങ്ങൾ ആഗസ്റ്റ് 29 - അമേരിക്കൻ സംഗീതജ്ഞൻ മൈക്കൽ ജാക്സൺ ജനിച്ചു.
മരണങ്ങൾ 8 ഓഗസ്റ്റ്‌ – ബാർബറ ബെന്നെറ്റ് , അമേരിക്കൻ നടി നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ വൈദ്യശാസ്ത്രം : ഭൌതികശാസ്ത്രം : രസതന്ത്രം : സാഹിത്യം : സമാധാനം : സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം : അവലംബം
1959 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1959
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അൻപതിയോന്പതാം വർഷമായിരുന്നു 1959 .
സംഭവങ്ങൾ 6 ഫെബ്രുവരി : ഫിദൽ കാസ്ട്രോ ക്യൂബൻ പ്രീമ്യെർ ആകുന്നു ഫിഡൽ കാസ്ട്രോ, 1978 9 മാർച്ച്‌ : ബാർബി പാവയുടെ പിറവി കേരളത്തിലെ വിമോചനസമരം പതിനാലാമത് ദലൈലാമ , ടെൻസിൻ ഗ്യാത്സോ രാഷ്ട്രീയ അഭയത്തിനായി ഇന്ത്യയിലെത്തി ജനനങ്ങൾ മരണങ്ങൾ നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ വൈദ്യശാസ്ത്രം : ഭൌതികശാസ്ത്രം : രസതന്ത്രം : സാഹിത്യം : സമാധാനം : സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം : അവലംബം
1954 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1954
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അൻപതിനാലാം‌ വർഷമായിരുന്നു 1954 .
സംഭവങ്ങൾ 31 ഒക്ടോബർ  – അൾജീരിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യ യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നു.
ജനനങ്ങൾ 15 നവംബർ – അലെക്സണ്ടെർ ക്വസ്നിഎവ്സ്കി ,  പോളിഷ് പ്രസിഡന്റ്‌ മരണങ്ങൾ നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേ വൈദ്യശാസ്ത്രം : ഭൌതികശാസ്ത്രം : രസതന്ത്രം : സാഹിത്യം : ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേ സമാധാനം : സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം : അവലംബം
1960 സമ്മർ ഒളിംപിക്സിൽ ഇന്ത്യ മെഡൽ ജേതാക്കൾ വെളളി Joseph Antic , Kulwant Arora , Leslie Claudius , Jaman Lal Sharma , Mohinder Lal , Shankar Lakshman , John Peter , Govind Sawant , Raghbir Singh Bhola , Udham Singh Kullar , Charanjit Singh , Jaswant Singh , Joginder Singh , and Prithipal Singh — Field hockey , Men's Team Competition.
ഹോക്കി പുരുഷ ഹോക്കിടീമിന്റെ മത്സരങ്ങൾ Preliminary Round (Group A) Defeated Denmark (10-0) Defeated Netherlands (4-1) Defeated New Zealand (3-0) Quarter Finals Defeated Australia (1-0) Semi Finals Defeated Great Britain (1-0) Final Lost to Pakistan (1-0) → Silver Medal Shooting
Three shooters represented India in 1960.
25 m pistol Paul Cheema Singh Trap Karni Singh Sen Keshav അത്ലറ്റിക്ക്സ് പുരുഷന്മാർ Track and Road Events Athlete Event Round 1 Round 2 Semifinal Final Result Rank Result Rank Result Rank Result Rank Milkha Singh 400 m 47:60 NR 3 Q 46:5 2 Q 45:9 2 Q 45:6 4
Men's High Jump B.V. Satyanarayan Qualification Round — 7.08 (→ did not advance) Virsa Singh Qualification Round — 6.70 (→ did not advance)
പുരുഷന്മാർ Lal Chand — 2:32.13 (→ 40th place) Jagmal Singh — 2:35.01 (→ 45th place) Ranjit Bhatia — 2:57.06 (→ 60th place)
പുരുഷന്മാരുടെ 110 മീറ്റർ ഹർഡിൽസ് Jagmohan Singh Qualification Round — 15.34 (→ did not advance)
പുരുഷന്മാരുടെ 5000 മീറ്റർ' Ranjit Bhatia Heat — 15.06.6 (→ did not advance)
പുഥുഷന്മാരുടെ ലോങ്ജമ്പ് B.V.Satyanarayan Qualification Round — 7.08m (30) Virsa Singh Qualification Round — 6.70m (44) ഫുട്ബോൾ ഗ്രൂപ്പ് ഡി Team Pld W D L GF GA GD Pts ഹംഗറി 3 3 0 0 15 3 +12 6 ഫ്രാൻസ് 3 1 1 1 3 9 − 6 3 പെറു 3 1 0 2 6 9 − 3 2 ഇന്ത്യ 3 0 1 2 3 6 − 3 1 August 26, 1960 12:00 ഫ്രാൻസ് 2 – 1 പെറു Florence
Referee: Erlich (YUG) Attendance: Giamarchi 67 ' Quédec 90 ' Report Uribe 1 ' August 26, 1960 12:00 ഹംഗറി 2 – 1 ഇന്ത്യ L'Aquila
Referee: Ben Said (TUN) Attendance: Göröcs 23 ' Albert 56 ' Report Balamaran 79 ' August 29, 1960 12:00 ഫ്രാൻസ് 1 – 1 ഇന്ത്യ Grosseto , Stadio Olimpico Comunale
Referee: Morgan (CAN) Attendance: Coinçon 82 ' Report Banerjee 71 ' August 29, 1960 12:00 ഹംഗറി 6 – 2 പെറു Napoli
Referee: Bonetto (ITA) Attendance: Albert 17 ' , 87 ' Rákosi 27 ' Göröcs 33 ' Dunai 46 ' , 63 ' Report Ramirez 25 ' , 79 ' September 1, 1960 12:00 പെറു 3 – 1 ഇന്ത്യ Pescara
Referee: Imam (UAE) Attendance: Nieri 27 ' , 53 ' Iwasaki 85 ' Report Balamaran 88 ' September 1, 1960 13:00 ഹംഗറി 7 – 0 ഫ്രാൻസ് Rome
Referee: Orlandini (ITA) Attendance: Albert 12 ' , 85 ' Göröcs 34 ' , 59 ' , 77 ' Dunai 41 ' , 79 ' Report Wrestling
Key : VT - Victory by Fall .
Pt - Decision by Points.
Pd - Decision by Points but Judges disagree.
Men's freestyle Athlete Event Round 1 Result Round 2 Result Round 3 Result Round 4 Result Round 5 Result Round 6 Result Round 7 Result Rank S. Shiam −62 kg J. Mewis ( BEL ) L VT Did not Advance 25 Gian Prakash −67 kg Shelby Wilson ( USA ) L Pt J. Yanez ( CUB ) W Pt M. Peltoniemi ( FIN ) L Pt Did not Advance N/A 15 Udey Chand −73 kg J. Feeney ( IRL ) W Pt N. Balavadze ( URS ) L Pt İsmail Ogan ( TUR ) L VT Did not Advance N/A 14 Madho Singh −79 kg A. Butts ( GBR ) W VT G. Caraffini ( ITA ) W VT Hans Antonsson ( SWE ) L Pt Georgy Skhirtladze ( URS ) L Pt Did not Advance N/A 5 Sajjan Singh −87 kg A. Marcucci ( ITA ) W Pt D. Rauchbach ( EUA ) W VT G. Gurics ( HUN ) L VT V. Palm ( SWE ) L Pt Did not Advance N/A 7
1960 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/1960
ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി പ്രകാരമുള്ള, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അറുപതാം വർഷമായിരുന്നു 1960.
സംഭവങ്ങൾ 13 ഫെബ്രുവരി  – ഫ്രാൻസ് ആദ്യമായി അണു ബോംബ്‌ പരീക്ഷിച്ചു.
ജനനങ്ങൾ സീൻ പെൻ 01 ഫെബ്രുവരി  – ബെന്നി പുന്നത്തറ ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യകാരൻ , കേരളം, ഇന്ത്യ 17 ഓഗസ്റ്റ്‌  – സീൻ പെൻ , അമേരിക്കൻ സിനിമ നടൻ മരണങ്ങൾ നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ വൈദ്യശാസ്ത്രം : ഭൌതികശാസ്ത്രം : രസതന്ത്രം : സാഹിത്യം :സൈന്റ്റ്‌ -ജോൺ  പെർസെ സമാധാനം : സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം : അവലംബം
ഇരട്ട ബീജസങ്കലനം This article may be expanded with text translated from the corresponding article in English .
A model attribution edit summary Content in this edit is translated from the existing English Wikipedia article at [[:en:Double fertilization]]; see its history for attribution.
You should also add the template {{Translated|en|Double fertilization}} to the talk page .
The parts of a flower Double fertilization Double fertilization in Arabidopsis
സപുഷ്പികളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ബീജസങ്കലന സംവിധാനമാണ് ഇരട്ട ബീജസങ്കലനം.
ഇതും കാണൂ Fertilisation Gamete Megaspore Oosphere Ovule Pollen അവലംബം
ഇയർ ഓഫ് ഡയോനിഷ്യസ്
ഇറ്റലിയിലെ സിസിലി ദ്വീപിലെ സിറാക്കൂസ് നഗരത്തിലെ ടെമെനൈറ്റ്സ് കുന്നിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്ത ഒരു ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഗുഹയാണ് ഇയർ ഓഫ് ഡയോനിഷ്യസ് ( ഇറ്റാലിയൻ : Orecchio di Dionisio ).
പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനായ മൈക്കലാഞ്ചലോ ഡാ കാരവാജിയോആണ് ഈ ഗുഹയ്ക്ക് ഈ പേര് നൽകിയത്.
മനുഷ്യന്റെ ചെവിയുടെ ആകൃതിയുമായി ഈ ഗുഹയുടെ ആകൃതിക്ക് സാമ്യമുള്ളതിനാലാണ് ഈ പേര് നൽകപ്പെട്ടത്.
ഈ ഗുഹ അതിലെ പ്രതിധ്വനികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് പ്രശസ്തമായിരിക്കുന്നത്.
ഗുഹ പുരാവസ്തു പാർക്കിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ.
2012 ലെ ചിത്രം
ഇയർ ഓഫ് ഡയോനിഷ്യസ് ഒരു പഴയ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ക്വാറിയിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.
23 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഇത്  മലഞ്ചെരിവിനുള്ളിലേക്ക് 65മീറ്റർ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു.
ഗുഹയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് ഇത് ഒരു S ആകൃതിയാണ് ഉള്ളത്.
ഗുഹയുടെ താഴ്ഭാഗം വലുതും മുകൾഭാഗം ഒരു വെള്ളതുള്ളിപോലെ ചെറുതുമാണ്.
ഗുഹയുടെ ഈ ആകൃതി കാരണം ഇവിടെ വളരെ നല്ല ശബ്‌ദമുണ്ട് .
ഇത് ഒരു ചെറിയ ശബ്ദം പോലും ഗുഹയിലുടനീളം പ്രതിധ്വനിക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു .
ഗുഹയുടെ ഉദ്ദേശ്യം
ഈ ഗുഹ ഗ്രീക്ക്/റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ സിറാക്കൂസിന് ജലസംഭരണം നൽകുന്നതിനായി കുഴിച്ചതാണ്.
ഇടുങ്ങിയ തുരങ്കമാണ് ആദ്യം കുഴിച്ചത്.
ഈ തുരങ്കം പിന്നീട് താഴേക്കും വശങ്ങളിലേക്കും കുഴിച്ച് വിശാലമാക്കി.
അത് ഗുഹയ്ക്ക് അസാധാരണമായ രൂപം നൽകി.
ഈ കൃത്രിമ ഗുഹയുടെ മുകളിൽ ചെറിയ ഇടുങ്ങിയ തുരങ്കം ഇപ്പോഴും കാണാം.
ഒരു ഭൂകമ്പം ഈ പ്രദേശത്ത് നാശം വിതച്ചു, പിന്നീട് ഗുഹ ജലസംഭരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതായി.
1608-ൽ ചിത്രകാരൻ കാരവാജിയോയാണ്  ഈ ഗുഹക്ക് ഈ പേര് നൽകിയത്.
ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും പുരാതന വിദഗ്ദ്ധനും പുരാവസ്തു ഗവേഷകനുമായ വിൻസെൻസോ മിറബെല്ല ഗ്രോട്ടോ കാണിച്ചു.
ഇത് സിറാക്കൂസിലെ സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഡയോനിഷ്യസ് ഒന്നാമനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഡയോനിഷ്യസ് ഈ ഗുഹയെ രാഷ്ട്രീയ വിമതർക്കുള്ള ഒരു തടവറയായി ഉപയോഗിച്ചു, കൂടാതെ തന്റെ ബന്ദികളുടെ പദ്ധതികളും രഹസ്യങ്ങളും ഗുഹയിലെ പ്രതിധ്വനി ഉപയോഗിച്ച് രഹസ്യമായി കേട്ടു.
മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം അവകാശപ്പെടുന്നത് ഡയോനിഷ്യസ് ഗുഹ അതിന്റെ ആകൃതിയിൽ കൊത്തിയെടുത്തതിനാൽ അതിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന തടവുകാരുടെ നിലവിളിശബ്ദം  വർദ്ധിപ്പിക്കും.
ഗുഹയിലെ ഫോക്കൽ പോയിന്റിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഇനി സാധ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ശബ്‌ദ-ഫോക്കസിംഗ് പ്രഭാവം ഇപ്പോൾ കേൾക്കാനാകില്ല.
ഗുഹയിലെ സന്ദർശകർക്ക് ഡയോനിഷ്യസിന്റെ ചെവിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ ഇപ്പോഴും പ്രതിധ്വനി കേൾക്കാനാകും.