smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പേർഷ്യൻ / അറബി സ്വാധീനം കാരണം ഇന്നത്തെ തെലങ്കാന മേഖലയിൽ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ഭാഷാഭേദമുണ്ട്: തുഗ്ലക്ക് രാജവംശത്തിലെ ദില്ലി സുൽത്താനത്ത് പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വടക്കൻ ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതമായി.
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ, മുഗൾ സാമ്രാജ്യം കൂടുതൽ തെക്കോട്ട് വ്യാപിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി 1724 ൽ ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
തെലുങ്ക് ഭാഷയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്ത് പേർഷ്യൻ സ്വാധീനമുള്ള ഒരു കാലഘട്ടത്തെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാല ഗദ്യത്തിലും ഇതിന്റെ ഫലം പ്രകടമാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് "കൈഫിയത്ത്".
ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്ത് 1921-ഇലാണ് ആന്ധ്ര മഹാസഭ ആരംഭിച്ചത്.
തെലുങ്ക് ഭാഷ, സാഹിത്യം, പുസ്തകങ്ങൾ, ചരിത്ര ഗവേഷണം എന്നിവയുടെ പ്രചാരണമായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
മദപതി ഹനുമന്ത റാവു (ആന്ധ്ര മഹാസഭയുടെ സ്ഥാപകൻ), കൊമരാജു വെങ്കട ലക്ഷ്മണ റാവു (ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തെ ലൈബ്രറി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ), സുരവരാം പ്രതാപറെഡ്ഡി തുടങ്ങിയവർ നേതൃത്വം നൽകി.
വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം സന്ദർശിച്ച പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വെനീഷ്യൻ പര്യവേക്ഷകനായ നിക്കോളോ ഡി കോണ്ടി , തെലുങ്ക് ഭാഷയിലെ വാക്കുകൾ ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയിലുള്ളതുപോലെ സ്വരാക്ഷരങ്ങളിൽ അവസാനിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി, അതിനാൽ ഇതിനെ "കിഴക്കിന്റെ ഇറ്റാലിയൻ" എന്ന് പരാമർശിച്ചു; ഈ ചൊല്ല് വ്യാപകമായി ആവർത്തിച്ചു.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും തെലുങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം, പ്രത്യേകിച്ച് മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ആധുനിക ആശയവിനിമയം ഉയർന്നുവന്നു.
ഈ കാലത്തെ സാഹിത്യത്തിൽ ശേഷ്ഠ, ആധുനിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇടകലർന്നിരുന്നു.
ഗിഡുഗു വെങ്കട രാമമൂർത്തി, കണ്ടുകുരി വീരസലിംഗം, ഗുരാസദ അപ്പാരാവു , ഗിദുഗു സീതപതി, പനുഗന്തി ലക്ഷ്മിനരസിംഹറാവു തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതരുടെ കൃതികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചലച്ചിതങ്ങൾ, ദൂരവീക്ഷണം, റേഡിയോ, പത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നതോടെ 1930 മുതൽ തെലുങ്ക് ഭാഷയുടെ വരേണ്യ സാഹിത്യരൂപം സാധാരണക്കാരിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു.
ഭാഷയുടെയും ഈ രീതി വിദാലയങ്ങളിലും സർവകലാശാലകളിലും ഒരു മാനദണ്ഡമായി പഠിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലഘട്ടം ഇന്ത്യയിൽ ഔദ്യോഗിക പദവിയുള്ള 22 ഭാഷകളിൽ ഒന്നാണ് തെലുങ്ക്.
ആന്ധ്രപ്രദേശ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ നിയമം, 1966, തെലുങ്കിനെ ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തെലങ്കാന എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ പുതുച്ചേരിയിലെ യാനം ജില്ലയിലും തെലുങ്കിന് ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ പദവി ഉണ്ട്.
നാലാം ലോക തെലുങ്ക് സമ്മേളനം 2012 ഡിസംബർ അവസാന വാരം തിരുപ്പതിയിൽ സംഘടിപ്പിക്കുകയും തെലുങ്ക് ഭാഷാ നയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
ഹിന്ദിക്കും ബംഗാളിക്കും ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവുമധികം സംസാരിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ഭാഷയാണ് തെലുങ്ക്.
2017 സെപ്റ്റംബറിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 2016 ലെ ഡാറ്റ തെലുങ്കിനെ അമേരിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ഭാഷയാണെന്ന് അമേരിക്കൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി സർവേ അറിയിച്ചു.
2010 ലെ അമേരിക്കൻ സെൻസസ് പ്രകാരം ഹിന്ദി ഒന്നാം സ്ഥാനത്തും ഗുജറാത്തി തൊട്ടുപിന്നിലുമാണ്.
അക്ഷരമാല
തെലുങ്ക് ലിപിക്ക് കന്നഡ ലിപിയുമായി  വളരെ സാമ്യമുണ്ട്‌.
സ്വരങ്ങൾ అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ ఋ ౠ ఌ ౡ ఎ ఏ ఐ ఒ ఓ ఔ అం అః അ ആ ഇ ഈ ഉ ഊ ഋ ൠ ഌ ൡ എ ഏ ഐ ഒ ഓ ഔ അം അഃ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ క ఖ గ ఘ ఙ ക ഖ ഗ ഘ ങ చ ఛ జ ఝ ఞ ച ഛ ജ ഝ ഞ ట ఠ డ ఢ ణ ട ഠ ഡ ഢ ണ త థ ద ధ న ത ഥ ദ ധ ന ప ఫ బ భ మ പ ഫ ബ ഭ മ య ర ల వ യ ര ല വ శ ష స హ ళ ശ ഷ സ ഹ ള ശിലാലേഖ പ്രമാണം
1985 ൽ എപ്പിഗ്രാഫിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രശസ്ത ജാപ്പനീസ് ചരിത്രകാരനായ നോബുറു കരഷിമയുടെ കണക്ക് പ്രകാരം 1996 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് തെലുങ്ക് ഭാഷയിൽ ഏകദേശം 10,000 ലിഖിതങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.
ഇത് ഏറ്റവും സാന്ദ്രമായ ലിഖിത ഭാഷകളിലൊന്നാണ്.
ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തെലങ്കാന എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം തെലുങ്ക് ലിഖിതങ്ങൾ കാണാം.
കർണാടക, തമിഴ്‌നാട്, ഒറീസ, ഛത്തീസ്‌ഗഢ് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇവ കാണപ്പെടുന്നു.
എ.എസ്.ഐ (ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ) അടുത്തിടെ നടത്തിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം തെലുങ്ക് ഭാഷയിലെ ലിഖിതങ്ങളുടെ എണ്ണം 14,000 ആയി.
അതായത് ആദിലാബാദ്, നിസാമാബാദ്, ഹൈദരാബാദ്, അനന്തപുർ, ചിറ്റൂർ - എ.ടി. 1175 നും എ.ടി. 1324 നും ഇടയിൽ കകതിയ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരുപിടി തെലുങ്ക് ലിഖിതങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
തെലുങ്ക് പ്രദേശത്തിന്റെ അതിരുകൾ
ആന്ധ്രയ്ക്ക് സ്വന്തം മാതൃഭാഷയാണുള്ളത്, അതിന്റെ പ്രദേശം തെലുങ്ക് ഭാഷയുടെ വ്യാപ്തിയുമായി തുല്യമാണ്.
തെലുങ്ക് ഭാഷാ മേഖലയും ആന്ധ്രയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകളും തമ്മിലുള്ള തുല്യത പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആന്ധ്ര അതിർത്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണത്തിലാണ്.
ഈ വാചകം അനുസരിച്ച് ആന്ധ്രയെ വടക്ക് ഒറീസയിലെ ഗഞ്ചം ജില്ലയിലെ മഹേന്ദ്ര പർവതവും തെക്ക് ചിറ്റൂർ ജില്ലയിലെ കലഹസ്തി ക്ഷേത്രവും അതിർത്തിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ആന്ധ്ര പടിഞ്ഞാറോട്ട് കർണൂൽ ജില്ലയിലെ ശ്രീശൈലം വരെ വ്യാപിച്ചു.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലെ മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പ്രകാരം, വടക്കൻ അതിർത്തി സിംഹാചലം, തെക്കൻ അതിർത്തി തിരുപ്പതി അല്ലെങ്കിൽ തെലുങ്ക് രാജ്യത്തിന്റെ തിരുമല കുന്നാണ്.
ഉപഭാഷകൾ
മൂന്ന് പ്രധാന ഉപഭാഷകളുണ്ട്, അതായത്, ആന്ധ്രയിലെ തീരദേശ ആന്ധ്രയിൽ സംസാരിക്കുന്ന തീരദേശ ഉപഭാഷ, ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ നാല് റായലസീമ ജില്ലകളിൽ സംസാരിക്കുന്ന റായലസീമ ഉപഭാഷ, തെലങ്കാന സംസ്ഥാനത്ത് പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്ന തെലങ്കാന ഉപഭാഷ.
വദ്ദാർ, ചെഞ്ചു, മന്ന-ഡോറ എന്നിവയെല്ലാം തെലുങ്കുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളവരാണ്.
ബെറാഡ്, ദസാരി, ദൊമാര, ഗോലാരി, കാമതി, കോംതാവോ, കോണ്ട-റെഡ്ഡി, സാലേവാരി, വഡാഗ, ശ്രീകാകുല, വിശാഖപട്ടണം, ഈസ്റ്റ് ഗോദാവേരി, റയൽ‌സീമ, നെല്ലൂർ, ഗുണ്ടൂർ, വടാരി, യനാടി എന്നിവയാണ് തെലുങ്കിലെ മറ്റ് ഉപഭാഷകൾ.
ശ്രീലങ്കയിൽ , ബട്ടികലോവ ജില്ലയിലെ അഹികുന്തക എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വംശീയ ജിപ്‌സി ന്യൂനപക്ഷം ശ്രീലങ്ക ജിപ്‌സി തെലുങ്കിന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രാദേശികവൽക്കരിച്ച ഒരു ഉപഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണം ഇളം നീല നിറത്തിലുള്ള തെലുങ്ക് കുടിയേറ്റക്കാരുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണം, ഇരുണ്ട നീല നിറത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ തെലുങ്ക് സ്വദേശികളാണ്.
ആന്ധ്രാപ്രദേശ് , തെലങ്കാന , പുതുച്ചേരിയിലെ യാനം ജില്ലകളിലാണ് തെലുങ്ക് പ്രാദേശികമായി സംസാരിക്കുന്നത്.
അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളായ തമിഴ്‌നാട് , കർണാടക , മഹാരാഷ്ട്ര , ഒഡീഷ , ഛത്തീസ്‌ഗഢ് , ഝാർഖണ്ഡിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഖരഗ്പൂർ മേഖല എന്നിവിടങ്ങളിലും തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന കുടിയേറ്റക്കാരെ കാണാം.
പഞ്ചാബ് , ഹരിയാന , രാജസ്ഥാൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും നിരവധി തെലുങ്ക് കുടിയേറ്റക്കാരെ കാണപ്പെടുന്നു.
7.2% ജനസംഖ്യ സംസാരിക്കുന്ന തെലുങ്ക് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ഹിന്ദി , ബംഗാളി , മറാത്തി എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന നാലാമത്തെ ഭാഷയാണ്.
കർണാടകയിൽ 7.0% ആളുകൾ തെലുങ്കും 5.6% തമിഴ്‌നാട്ടിലും സംസാരിക്കുന്നു.
അമേരിക്കയിൽ തെലുങ്ക് പ്രവാസികളുടെ എണ്ണം പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികമാണ്, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് ന്യൂജേഴ്‌സിയിലാണ് .
( ചെറിയ ആന്ധ്ര ).
2018 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, അമേരിക്കയിൽ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന ഭാഷയാണ് തെലുങ്ക്, 2010 നും 2017 നും ഇടയിൽ അമേരിക്കയിൽ തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം 86% വർദ്ധിച്ചു.
ഓസ്‌ട്രേലിയ , ന്യൂസിലാന്റ് , ബഹ്‌റൈൻ , കാനഡ ( ടൊറന്റോ ), ഫിജി , മലേഷ്യ , സിംഗപ്പൂർ , മൗറീഷ്യസ് , മ്യാൻമർ , ഇറ്റലി , നെതർലാൻഡ്‌സ് , ബെൽജിയം , ഫ്രാൻസ് , ജർമ്മനി , അയർലൻഡ് , യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം , ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക , ട്രിനിഡാഡ്, ടൊബാഗോ , യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിലും തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്നവർ കാണപ്പെടുന്നു.
തെലുഗു ഭാഷാദിനം
എല്ലാ വർഷവും ഓഗസ്റ്റ് 29  തെലുങ്ക് ഭാഷാ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
തെലുങ്ക് കവി ഗിഡുഗു വെങ്കട രാമമൂർത്തിയുടെ ജന്മദിനത്തോട് അനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ തീയതി തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
തെലുങ്ക് ഭാഷയുടെ ഉന്നമനം ലക്ഷ്യമിട്ട് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാർ ഫണ്ട് നൽകുകയും അവാർഡുകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദിനാചരണത്തിന്റെ ചുമതല സാംസ്കാരിക വകുപ്പിനാണ്.
അവലംബം 1 2 തെലുഗു ഭാഷ at Ethnologue (22nd ed., 2019) ↑ ↑ {{ cite book }} : External link in | chapterurl= ( help ) ; Unknown parameter | chapterurl= ignored ( | chapter-url= suggested) ( help ) ↑ {{ cite book }} : External link in | chapterurl= ( help ) ; Unknown parameter | chapterurl= ignored ( | chapter-url= suggested) ( help ) ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ എ.ഡി. കാം‌പ്ബെൽ ↑ ജനറൽ കണ്ണിങ്ങാം 1 2 1 2 "The Sātavāhana issues are uniscriptural, Brahmi but bilingual, Prākrit and Telugu." in ↑ ↑ ↑ ↑ "Indian Encyclopaedia – Volume 1", p. 2067, by Subodh Kapoor, Genesis Publishing Pvt Ltd, 2002 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ The Hindu News: Telugu is 2,400 years old, says ASI "The Archaeological Survey of India (ASI) has joined the Andhra Pradesh Official Languages Commission to say that early forms of the Telugu language and its script indeed existed 2,400 years ago" ↑ Indian Epigraphy and South Indian Scripts, C. S. Murthy, 1952, Bulletins of the Madras Government Museum, New Series IV, General Section, Vol III, No. 4 ↑ ↑ ↑ Carla M. Sinopoli 2001 , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFCarla_M.
_Sinopoli2001 ( help ) ↑ 1 2 ↑ ↑ ↑ ↑ Period Of Old Telugu Times Archived 2018-08-19 at the Wayback Machine .
- 3 November 2015 ↑ 1 2 3 4 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Note: Excluding other languages with many speakers outside India such as Urdu ↑ 1 2 ↑ 1 2 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ഫലകം:Glotto ↑ ↑ https://censusindia.gov.in/2011census/C-16.html ↑ Accessed 17 June 2017.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ തെലുഗു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയയുടെ സഹോദര സംരംഭങ്ങളിൽ നിർവചനങ്ങൾ വിക്കിനിഘണ്ടുവിൽനിന്ന് മീഡിയ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽനിന്ന് ഉദ്ധരണികൾ വിക്കിക്വോട്ട്സിൽനിന്ന് Hints and resources for learning Telugu Archived 2013-10-19 at the Wayback Machine .
English to Telugu online dictionary 'Telugu to English' and 'English to Telugu' Dictionary Dictionary of mixed Telugu By Charles Philip Brown Origins of Telugu Script Archived 2013-07-13 at the Wayback Machine .
Online English – Telugu dictionary portal that includes many popular dictionaries Telugu literature online Archived 2017-05-19 at the Wayback Machine .
English–Telugu Dictionary Archived 2016-06-14 at the Wayback Machine .
Telugu Literature Literature at TeluguPeople.com Online Telugu Type Pad Archived 2007-05-21 at the Wayback Machine .
Easy Telugu Typing  with English Keyboard.
Telugu Literature, Telugu Kids Stories, Telugu Culture,and Telugu Traditions Telugu Language Literature Archived 2010-04-12 at the Wayback Machine .
eemaaTa - Telugu Literary Webzine - Learn Telugu Archived 2007-04-19 at the Wayback Machine .
Wordanywhere.com Hindi/Telugu/English translator TELUGU...
a language sweeter than honey Telugus Abroad Telugu News Archived 2023-12-07 at the Wayback Machine .
Ethnologue report for Telugu On-line English-Telugu Dictionaries (C. P. Brown's and V. Rao Vemuri's) Archived 2011-11-09 at the Wayback Machine .
A Telugu-English Dictionary.
New ed.
, thoroughly rev. and brought up to date ...
Madras: Promoting Christian Knowledge, 1903.
Gwynn, J. P. L. (John Peter Lucius).
Delhi; New York: Oxford University Press, 1991.
Telugu Language resources Useful Telugu phrases in English and other Indian languages.
Telugu organizations in the USA Archived 2008-05-11 at the Wayback Machine .
Romanised to Unicode Telugu transliterator Archived 2009-10-10 at the Wayback Machine .
Telugu Women Writers of the last millennium Padma - Mozilla extension for automatic transform to Unicode for Telugu web sites using dynamic fonts like Eenadu, Tikkana, Vaartha, Hemalatha, Andhra Jyothy, Andhra Prabha, Telugu Lipi etc. Archived 2019-10-01 at the Wayback Machine .
Padma - Unicode Transformer for Telugu Text in RTS, fonts like Eenadu, Tikkana, Vaartha, Hemalatha, Andhra Jyothy, Andhra Prabha etc. Telmun language Telugu : the Untold Legacy Archived 2008-05-11 at the Wayback Machine .
Useful Andhra / Telugu website links Archived 2019-09-24 at the Wayback Machine .
Akshamala: A Vedantic Thesaurus in Telugu Lekhini - Telugu Unicode Editor Thenegoodu - Telugu Blogs Portal Archived 2019-06-06 at the Wayback Machine .
Complete Bhakti Portal for Telugu People Surya's ManaTelugu-Telugu Chat Unicode Editor Archived 2007-03-28 at the Wayback Machine .
തെലുഗു സാഹിത്യം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Telugu_literature ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യം ആസ്സാമീസ് ബംഗാളി ഭോജ്പൂരി ഇംഗ്ലീഷ് ഗുജറാത്തി ഹിന്ദി കന്നഡ കശ്മീരി കൊങ്കണി മലയാളം മണിപ്പൂരി മൈഥിലി മറാഠി മിസോ നേപ്പാളി ഒഡിയ പഷ്തു പഞ്ചാബി രാജസ്ഥാനി സംസ്കൃതം സിന്ധി തമിഴ് തെലുഗു ഉർദു ക സ തി
ദ്രാവിഡഭാഷാഗോത്രത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം പ്രചാരത്തിലുള്ള ഭാഷയാണ് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിൽ ഒന്നായ തെലുഗു .
ഭാരതീയ ഭാഷകളിൽ ഹിന്ദിക്കു പുറമേ ഏറ്റവുമധികം പേർ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയും തെലുഗുവാണ്.
പുലിക്കോട്ടു മുതൽ ചിക്കാക്കോൾ വരെയുള്ള കിഴക്കൻ സമുദ്രതീരപ്രദേശങ്ങളിലും ഉള്ളിലേക്ക് മഹാരാഷ്ട്രയുടെയും മൈസൂറിന്റെയും കിഴക്കേ അതിരോളം ബല്ലാരിയിൽ വടക്കുകിഴക്കൻ അതിർത്തിയും അനന്തപ്പൂരിന്റെ കിഴക്കുവശത്തു ഭൂരിഭാഗവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്തും നാഗപ്പൂരിലും ഗോണ്ടിവനത്തിലും ഉള്ള ഏതാനും പ്രദേശങ്ങളിലും തെലുഗു സംസാരിക്കുന്നവർ അധിവസിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണദേവരായരുടെ കാലത്തും അതിനുശേഷവും കുടിയേറിപ്പാർത്തവരുടെ പിൻതലമുറക്കാരായിരിക്കാം തമിഴ്നാട്ടിൽ പലയിടത്തും തെലുഗു സംസാരിക്കുന്നവരായി കാണപ്പെടുന്നവർ.
വടക്ക് ഒറിയ, ഹൽസി, ഗോണ്ടി, മറാഠി എന്നിവയും പടിഞ്ഞാറ് മറാഠി, കന്നഡ എന്നിവയും തെക്ക് തമിഴും ആണ് ഭാഷാപരമായ അതിരുകൾ.
ഭാഷ ഉത്പത്തിയും വികാസവും
സംഘകാല തമിഴ് സാഹിത്യത്തിൽ വഡഗു/വഡുഗ (വടക്ക്) എന്ന പദമാണ് തെലുഗുവിനെ പരാമർശിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
തെലുഗുവിന് തെനൂഗു, തെനുങ്ക, തെലുഗ്, തെലുഗു, തെലുങ്ക് എന്നെല്ലാം രൂപഭേദങ്ങളുണ്ട്.
ഇവയിൽ തെനൂഗു, തെലുഗു എന്നിവ ചില പണ്ഡിതന്മാർ സംസ്കൃതത്തിലെ ത്രിനഗം (മൂന്ന് മലകൾ), ത്രിലിംഗം (മൂന്ന് ലിംഗങ്ങൾ) എന്നീ പദങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യുത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. 'ത്രിലിംഗ' എന്ന സംസ്കൃതപ്രകൃതിയുടെ തത്ഭവമാണ് തെലുങ്ക് എന്നാണ് പൊതുവേയുള്ള അഭിപ്രായം.
ത്രിലിംഗ എന്നത് കാലേശ്വരം, ത്രിശൈലം, ഭീമേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആവിർഭവിച്ച മൂന്ന് ശൈവലിംഗങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി ഉണ്ടായ ദേശനാമമാണ്.
അനുനാസിക വ്യഞ്ജനത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് 'ല'കാരത്തിനു 'ന'കാരാദേശം ഉണ്ടാകാം എന്നതിനാൽ തെലുഗു, തെനുഗു എന്നിവയിൽ പൂർവരൂപം തെലുഗു ആയിരിക്കാനാണ് സാധ്യത. 'ഇന്ന് തെലുഗു എന്ന് സാധാരണ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന രൂപം 'തെലുംഗു' എന്നതിൽ ഉകാരത്തിന് അനുനാസിക്യം വന്ന് അനുനാസിക വ്യഞ്ജനം ലോപിച്ചുള്ള 'തെലുഗു' എന്ന രൂപത്തിൽ ഉകാരത്തിന്റെ അനുനാസിക്യം കൂടി ഇല്ലാതായി പ്രചാരത്തിൽ വന്നിട്ടുള്ളതാണ്' എന്നാണ് ഡോ. ഗോദവർമയുടെ അഭിപ്രായം.
പോർച്ചുഗീസുകാർ ആന്ധ്രക്കാരെ 'ജന്തിയോ' എന്നും അവരുടെ ഭാഷയെ 'ജന്തു' എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു.
ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ രൂപവത്കരിച്ച പ്രഥമ സൈന്യത്തെ 'തെലംഗ' എന്നു വിളിച്ചുവന്നു.
മൂലഭാഷയായ പൂർവദ്രാവിഡം 5000 വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് മൂന്ന് ഉപഭാഷാ കുടുംബങ്ങളായി വേർപിരിയുകയുണ്ടായി.
ദക്ഷിണദ്രാവിഡം, മധ്യദ്രാവിഡം, ഉത്തരദ്രാവിഡം എന്നിവയാണവ.
ഇവയിൽ മധ്യദ്രാവിഡ ശാഖയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഭാഷയാണ് തെലുഗു.
ഈ ശാഖയിൽ നിന്നു ആദ്യം സ്വതന്ത്രമായ ഭാഷ തെലുഗുവാണ്.
-ത്തിനു മുമ്പുതന്നെ തെലുഗു സ്വതന്ത്രഭാഷയായി മാറിയതിനു സൂചനകളുണ്ട്.
സാംസ്കാരികമായി തെലുഗുവിന് ദക്ഷിണ ഭാഷകളായ തമിഴിനോടും കന്നഡയോടും അടുപ്പമുണ്ടെങ്കിലും ജനിതകമായി മധ്യദ്രാവിഡഭാഷകളായ ഗോണ്ടി, കൊണ്ട, കുയി മുതലായ ഭാഷകളുമായാണ് കൂടുതൽ അടുപ്പമുള്ളത്.
ഇന്ത്യയിൽ ആദി മുതൽക്കേ ഉള്ള ഭാഷയല്ല, മൂലദ്രാവിഡത്തിന്റെ പുത്രിയാണ് തെലുഗു എന്നാണ് താരതമ്യഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ അഭിപ്രായം.
പ്രാചീന ലിഖിതങ്ങൾ
ബി.സി. 200 മുതൽ എ.ഡി. 500 വരെയുള്ള ആന്ധ്രയിലെ സംസ്കൃത ശിലാലിഖിതങ്ങളിലും സപ്തശതി എന്ന പ്രാകൃത പദ്യസമാഹാരത്തിലും കുമാരിലഭട്ടന്റെ തന്ത്രവാർത്തികത്തിലും മറ്റു പല പുരാരേഖകളിലും തെലുഗു ഭാഷയിലുള്ള സ്ഥലനാമങ്ങളും വ്യക്തിനാമങ്ങളും മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ.
ഭരണകർത്താക്കളുടെ ഭാഷ മറ്റൊന്നായിരുന്നെങ്കിലും ജനങ്ങളുടെ ഭാഷ തെലുഗുവായിരുന്നുവെന്ന് ഇതിൽനിന്ന് ഊഹിക്കാം.
കഡപ്പ ജില്ലയിൽ കണ്ടെടുത്ത എ.ഡി. 575-ലെ ശിലാലിഖിതത്തിലാണ് തെലുഗുഭാഷ വാക്യരൂപത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നന്നയയുടെ കാലമായപ്പോൾ (എ.ഡി. 1020) ജനങ്ങളുടെ ഭാഷ സാഹിത്യഭാഷയിൽനിന്നു വളരെ വ്യത്യസ്തമായി മാറി.
മുതൽ തന്നെ സംസ്കൃതത്തിന്റെയും പ്രാകൃതത്തിന്റെയും സ്വാധീനം തെലുഗുവിൽ പ്രകടമായിരുന്നു.
വാക്യഘടനയിലും പദപ്രയോഗത്തിലും മറ്റും സംസ്കൃതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ സ്വാധീനം കാണുന്നുണ്ട്.
തെലുഗു എല്ലായിടത്തും ഒന്നുപോലെയല്ല സംസാരിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇതിനു പ്രധാനമായി കലിംഗ, കോസ്താ, തെലംഗാണ, റായലസീമ എന്നിങ്ങനെ നാല് പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ കൂടിയുണ്ട്.
അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ ദേശ്യഭാഷകൾ കലർന്നും കാണാം.
വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തവരുടെ ഭാഷയിൽ മഹാപ്രാണശബ്ദങ്ങൾ അപൂർവമാണ്.
കർണാടകത്തിലെയും മഹാരാഷ്ട്രയിലെയും ചില ജാതിക്കാരുടെ വ്യവഹാര ഭാഷയായ ബേരഡി, ദാസരി, കാമാഠി, വഡരി എന്നിവയിൽ ഒരല്പം വ്യത്യാസം ഉണ്ട്.
സാധാരണ തെലുഗുവിൽ 'ച' എന്നത് 'ഝ' എന്ന് ഉച്ചരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ കാമാഠിയിൽ അത് 'സ' എന്നാണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത്.
ദാസരിയിൽ 'രു' എന്നത് 'ളു' എന്നോ 'ലു' എന്നോ ആയിത്തീരുന്നുണ്ട്.
ക്രിയാപദങ്ങളിൽ ഉത്തമപുരുഷ സർവനാമത്തെയും മധ്യമപുരുഷ സർവനാമത്തെയും കറിക്കുന്ന പ്രത്യയങ്ങൾ വഡരിയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും കാണാം.
ഔപചാരികവും അല്ലാത്തതുമായ ഭാഷാശൈലികളും തെലുഗുവിനുണ്ട്.
മാനകഭാഷ
1966-ലാണ് തെലുഗു ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷ ആയത്.
1968-ൽ സർവകലാശാലാതലത്തിൽ പഠനമാധ്യമവുമായി.
ശാസ്ത്രീയ സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ ഇംഗ്ളീഷിൽനിന്നും മറ്റും കടമെടുത്തു.
പുതിയ പദങ്ങൾ സംസ്കൃതത്തെ ആധാരമാക്കി ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.
ആധുനിക ശാസ്ത്രീയ സാഹിത്യ രചനകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന തെലുഗു തീരദേശഭാഷയുടെ ഒരു വികസിത രൂപമാണ്.
ഇതിൽ ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങളും തത്സമങ്ങളും കാണാം.
തീരദേശഭാഷ ചില പരിഷ്കാരങ്ങളോടെ ആധുനികകാലത്തെ മാനകഭാഷയായി മാറി.
പാണ്ഡരംഗന്റെ അദ്ദങ്കി രേഖയിലും (848) ചാലൂക്യഭീമന്റെ ധർമാവരം രേഖയിലും പദ്യങ്ങൾ കാണാം.
യതിയും പ്രാസവും ഒക്കെ ഈ പദ്യങ്ങളിലുണ്ട്.
കൊറവി ശിലാശാസനത്തിലെ ഗദ്യം പില്ക്കാലത്ത് നന്നയഭട്ടൻ രചിച്ച ആന്ധ്രമഹാഭാരതത്തിലെ ഗദ്യത്തോടു കിടപിടിക്കുന്നതാണ്.
9-ാം ശതകത്തിലെ ഈ ശാസനം ചാലൂക്യഭീമന്റേതാണ്.
കന്ദുകൂരു ധർമാവരം ലിഖിതങ്ങളിലും യുദ്ധമല്ലന്റെ (934) ബജവാഡ ലിഖിതത്തിലും പദ്യരൂപങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ഗുണ്ടുരു ലിഖിതത്തിലും (1000) ചില പദ്യങ്ങൾ കാണാം.
9,10 ശതകങ്ങളിലെ പദ്യങ്ങളിലധികവും ദേശിരീതിയിലുള്ളവയാണ്.
ഇവയിലധികവും വീരപരുഷന്മാരുടെ പരാക്രമങ്ങളും രാജാക്കന്മാരുടെയും മന്ത്രിമാരുടെയും ഗാനങ്ങളുമാണ് വിവരിക്കുന്നത്.
അതിനാൽ അവയ്ക്ക് സാഹിത്യഗുണമുണ്ടെന്നു പറയാനാവില്ല.
ഇക്കാലത്ത് ചില ജൈന കവികൾ നല്ല കാവ്യങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് നിരൂപകരുടെ അഭിപ്രായം.
ഇതിൽനിന്ന് നന്നയനു മുമ്പുതന്നെ ഒന്നാന്തരം സാഹിത്യശൈലി തെലുഗുവിൽ രൂപമെടുത്തുകഴിഞ്ഞിരുന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കാം.
എന്നാൽ ഇപ്രകാരം എഴുതപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികളൊന്നുംതന്നെ ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
തെലുഗുസാഹിത്യത്തെ പ്രാചീനഘട്ടം, മധ്യഘട്ടം, ആധുനികഘട്ടം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് കാലഘട്ടങ്ങളായി തിരിക്കാം.
പ്രാചീനഘട്ടം
പുരാണേതിഹാസകാല(1020-1400)വും ശ്രീനാഥകാല(1400-1510)വും ചേർന്നതാണ് പ്രാചീനഘട്ടം.
പുരാണേതിഹാസകാലം
പുരാണേതിഹാസകാലത്തെ വിവർത്തനകാലമെന്നും വിളിക്കാം.
മഹാഭാരതത്തിന്റെ തെലുഗു പരിഭാഷ നിർവഹിച്ച നന്നയഭട്ടൻ , തിക്കന , എർറാപ്രഗഡ എന്നിവർ ' കവിത്രയം ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇക്കാലത്ത് സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് ഹിന്ദുമതതത്ത്വങ്ങൾ അടങ്ങിയ പുരാണങ്ങളും വേദങ്ങളും വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
വൈദികമതത്തിൽ അഭിനിവിഷ്ടനായിരുന്ന ചാലൂക്യരാജാവായ രാജരാജനരേന്ദ്രൻ (1022-63) ആവശ്യപ്പെട്ടതനുസരിച്ചാണ് നന്നയഭട്ടൻ ആന്ധ്രമഹാഭാരതത്തിന്റെ രചന തുടങ്ങിയത്.
നന്നയഭട്ടൻ രാജരാജനരേന്ദ്രന്റെ സഭയിൽ ആസ്ഥാനകവിയായി കഴിയുമ്പോഴാണ് വ്യാസഭാരത വിവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ നിർദ്ദേശമുണ്ടായത്.
സംസ്കൃത മഹാഭാരതം ആലപിച്ചുകേൾക്കുമ്പോഴെല്ലാം മഹാരാജാവിന് അനുഭവപ്പെട്ട ആനന്ദമാണ് ആ നിർദ്ദേശത്തിനു പിന്നിലുണ്ടായിരുന്നത്.
മഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവവും സഭാപർവവും ആരണ്യപർവത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗവും മാത്രമാണ് നന്നയൻ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
തെലുഗുവിലെ ആദികവിയായി അദ്ദേഹം ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
കവി അകാലത്തിൽ അന്തരിച്ചതുകൊണ്ട് പരിഭാഷ മുടങ്ങി.
ഹിന്ദുധർമപ്രചരണതത്പരനായ നന്നയഭട്ടൻ വ്യാസഭാരതത്തിന്റെ അന്തസ്സത്ത ശരിക്കും ഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് പരിഭാഷ  നിർവഹിച്ചത്.
അദ്ദേഹം വേദജ്ഞനായ ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു.
സംസ്കൃതത്തിന്റെയും തെലുഗുവിന്റെയും സമഞ്ജസമായ സമ്മേളനരംഗമാണ് ആന്ധ്രമഹാഭാരതം.
ഭക്തനായ നന്നയൻ മൂലകൃതിയിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വിട്ടുകളയുകയും ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.
ദ്രൌപദി വിജയശ്രീലാളിതനായ അർജുനനെ വരണമാല്യമണിയിക്കുന്ന രംഗം പരിഭാഷയിൽ അതീവ ഹൃദ്യമാണ്, ഒപ്പം മൂലാതിശായിയുമാണ്.
ദുര്യോധനൻ പാഞ്ചാലീവസ്ത്രാക്ഷേപത്തിനൊരുങ്ങുമ്പോൾ അയാളെ നാടുകടത്തണമെന്ന് ഗാന്ധാരി ധൃതരാഷ്ട്രരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന രംഗം മൂലകൃതിയിലുള്ളതാണ്.
നന്നയൻ ആ ഭാഗം വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അങ്ങനെ പരിഭാഷയിൽ ഗാന്ധാരിയുടെ നീതിബോധം ചോർന്നുപോകുന്നു.
വേദ ധർമ പ്രകാശകങ്ങളായ ചില ഭാഗങ്ങൾ പരിഭാഷയിൽ നന്നയൻ ഇണക്കിച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു.
നന്നയന്റെ കാലംതൊട്ട് അഞ്ഞൂറുവർഷത്തോളം പുരാണേതിഹാസ കൃതികളുടെ വിവർത്തനങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നതായി കാണാം.
തികഞ്ഞ ആദരവോടെയാണ് തെലുഗർ നന്നയന്റെ രചനയെ നോക്കിക്കാണുന്നത്.
ആദിപർവത്തിലെ കചദേവയാനീകഥയും സഭാപർവത്തിലെ ശിശുപാലവധവും ആരണ്യ പർവത്തിലെ നളചരിതവും മറ്റും വളരെ ആനന്ദത്തോടെയാണ് തെലുഗർ പാരായണം ചെയ്യുന്നത്.
നന്നയന്റെ ആന്ധ്രമഹാഭാരതം പിന്നെയും രണ്ടുശതാബ്ദകാലത്തോളം പൂർത്തിയാക്കാൻ ആരും തുനിഞ്ഞില്ല.
-ത്തിൽ ആരണ്യപർവം ഒഴിച്ചുള്ള ഭാഗം തിക്കനയും 14-ാം ശ.
-ത്തിൽ ആരണ്യപർവം എർറനയയും പരിഭാഷപ്പെടുത്തി.
അങ്ങനെ ഈ കവിത്രയം-നന്നയ, തിക്കന, എർറന-പല കാലങ്ങളിലായി ആന്ധ്രമഹാഭാരത വിവർത്തനം പൂർണമാക്കി.
ഈ മഹാകവികൾ പില്ക്കാലത്തെ കവികളുടെയും ആസ്വാദകരുടെയും ആരാധനയ്ക്കു പാത്രങ്ങളായി.
വീരശൈവ കവികൾ
നന്നയയ്ക്കും വിവർത്തനം തുടർന്ന് നടത്തിയ തിക്കനയ്ക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള കാലം പൊതുവേ വീരശൈവകാലം എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.
തെലുഗുവിലെ ആദ്യത്തെ ശൈവകവി 12-ാം ശതകത്തിന്റെ പ്രഥമാർദ്ധത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന നന്നിചോഡയാണ് (1150-1220).
ചോള ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചോഡബല്ലിയുടെ പുത്രനായ ഇദ്ദേഹം കുമാരസംഭവം രചിച്ചു.
തെലുഗുവിലെ മൗലിക കാവ്യങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ഇത്.
ഇതിൽ 12 സർഗങ്ങളാണ് ഉള്ളത്.
പാർവതീപരമേശ്വരന്മാരുടെ പ്രണയകഥ, കുമാരസ്വാമിയുടെ ജനനം, താരകാസുരന്റെ വധം എന്നിവയാണ് ഈ കാവ്യത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിപാദ്യം.
കുമാരസംഭവത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിവൃത്തം സ്വീകരിച്ചുള്ളതെങ്കിലും ഇതിനെ തെലുഗുവിലെ ആദ്യത്തെ മൌലിക കാവ്യമായി കണക്കാക്കുന്നു.
വിശദവും സ്വാഭാവികവുമാണ് ഇതിലെ വർണനകൾ.
സങ്കേതം, ശൈലി, ഭാഷ എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മേന്മ അവകാശപ്പെടാൻ യോഗ്യതയുള്ള ഒരു കൃതിയാണ് നന്നിചോഡയുടെ കുമാരസംഭവം.
നന്നിചോഡ തനിക്കു മുമ്പുള്ള തെലുഗുകവികളുടെ പേരുകളൊന്നുംതന്നെ കാവ്യാരംഭത്തിൽ എടുത്തുപറയുന്നില്ല.
നന്നിചോഡ ശിവഭക്തനായിരുന്നു.
അക്കാലത്തു പ്രശസ്തി നേടിയ ശൈവ സന്ന്യാസിയായ ജംഗമ മല്ലികാർജുനദേവന്റെ ശിഷ്യനുമായിരുന്നു.
ശിവതത്ത്വസാരം രചിച്ച മല്ലികാർജുനപണ്ഡിതാരാദ്ധ്യ (1120-80), വിലപ്പെട്ട പല ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും കർത്താവായ പാൽകുരികി സോമനാഥ (1200), സർവേശ്വരശതകരചയിതാവായ അന്നമയ്യ (1240) എന്നിവരായിരുന്നു പ്രസിദ്ധരായ ശൈവകവികൾ.
-ത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പാൽകുരികി സോമനാഥ ബസവപുരാണം, പണ്ഡിതാരാധ്യചരിതം തുടങ്ങിയ കൃതികളുടെ കർത്താവാണ്.
നാടൻ ഭാഷാശൈലിയിലാണ് സോമനാഥ ബസവപുരാണവും പണ്ഡിതാരാധ്യചരിതവും രചിച്ചത്.
ഈ രണ്ട് കാവ്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിത്വവും പാണ്ഡിത്യവും പ്രകടമാകുന്നു.
സമാകർഷകങ്ങളായ വർണനകൾ ഈ കൃതികളെ നിറം പിടിപ്പിക്കുന്നു.
അനുഭവസാരം, വൃഷാധിപശതകം എന്നീ കൃതികളും സോമനാഥന്റേതാണ്.
ലക്ഷണയുക്തമായ ആദ്യത്തെ തെലുഗു ശതകമാണിത്.
ഗംഗോത്പത്തിരാഗദ എന്ന കൃതിയിൽ കവിയുടെ സംഗീത പരിജ്ഞാനം വെളിപ്പെടുന്നു.
ദേശിദ്വിപദവൃത്തത്തിലാണ് ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
തെലുഗുസാഹിത്യത്തിൽ സോമനാഥയ്ക്ക് സമുന്നതമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്.
1200-നും 1300-നും ഇടയ്ക്കാണ് തിക്കന ജീവിച്ചിരുന്നത്.
മതത്തിന്റെ പേരിൽ മല്ലടിക്കുന്ന ശൈവവൈഷ്ണവന്മാരെ, ശിവനും വിഷ്ണുവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ലെന്നു ധരിപ്പിക്കുന്നതിനായി തന്റെ മഹത്തായ ഭാരതത്തെ ശിവന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സംയുക്തരൂപമായ ഹരിഹരനാണ് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നിർവചനോത്തരരാമായണമാണ് തിക്കനയുടെ പ്രഥമ കൃതി.
നന്നയന്റെ മഹാഭാരതത്തിൽ ഗദ്യഭാഗങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്.
എന്നാൽ തിക്കന ഗദ്യസ്പർശമില്ലാതെയാണ് ഉത്തരരാമായണമെഴുതിയത്.
നെല്ലൂർ രാജാവായ മനുസിദ്ധിയാണ് (1200-58) തിക്കനയ്ക്ക് പ്രോത്സാഹനമരുളിയത്.
നന്നയനെ അപേക്ഷിച്ച് കുറേക്കൂടി സ്വതന്ത്രമായ രീതിയിലാണ് തിക്കന മഹാഭാരതം പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
ചില കഥകൾ തിക്കന വിട്ടുകളഞ്ഞു.
സാഹിത്യമേന്മയും കലാമൂല്യവുമുള്ള വിവർത്തനമായിരുന്നു തിക്കനയുടെ ലക്ഷ്യം.
വിരാടപർവം കാല്പനികസുന്ദരമാക്കി.
ഉദ്യോഗപർവത്തിൽ ധീരസാഹസികതയുടെ തിളക്കമാണ് കാണുന്നത്.
രസച്ചരടു പൊട്ടാത്ത മട്ടിലാണ് യുദ്ധചിത്രീകരണം.
പല ഭാഗങ്ങളും വായിക്കുമ്പോൾ പരിഭാഷയാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
പുതുമയും അന്തസ്സുമുള്ള ഭാഷയിലാണ് രചന.
തെലുഗുഭാഷയും ദേവഭാഷയും രമ്യമായ നിലയിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നൊഴുകുന്നു.
തെലുഗു പദങ്ങൾക്ക് പ്രാമുഖ്യം നല്കിയിരിക്കുന്നു.
ദുർഗ്രഹങ്ങളായ ആത്മീയ ആശയങ്ങൾപോലും ലളിതമായ തെലുഗുപദങ്ങൾകൊണ്ട് ശക്തമായി പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിയിച്ച കവിയാണ് ഇദ്ദേഹം.
ഒരു രാജശില്പിയുടെ കരവിരുതാണ് തിക്കന മഹാഭാരത പരിഭാഷയിൽ പ്രകടമാക്കുന്നത്.
കേതന എന്ന കവി ബാണഭട്ടന്റെ (1200-50) കാദംബരി കാവ്യമായി രചിച്ചു.
മൂലഘടിക കേതന എന്ന മറ്റൊരു കവിയുണ്ട് (1225-90).
ഇദ്ദേഹമാണ് വിജ്ഞാനേശ്വരം എന്ന പേരിൽ യാജ്ഞവല്ക്ക്യ ധർമശാസ്ത്രം പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
അതും ഒരു സ്വതന്ത്ര വിവർത്തനമാണ്.
ആദ്യത്തെ തെലുഗു വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥമായ ആന്ധ്രഭാഷാഭൂഷണവും ഈ കേതനന്റെ കൃതിയാണ്.
ദണ്ഡിയുടെ ദശകുമാരചരിതം വിവർത്തനം ചെയ്ത ഇദ്ദേഹം 'അഭിനവദണ്ഡി' എന്ന ബിരുദവും നേടിയിരുന്നു.
ഈ സ്വതന്ത്ര പരിഭാഷ തിക്കനയ്ക്കാണ് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ലളിതമെങ്കിലും ശക്തവും ഹൃദ്യവുമാണ് ഭാഷാരീതി.
മാരണമന്ത്രി എന്ന കവി മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തെ അവലംബമാക്കി അതേ പേരിൽത്തന്നെ ഒരു കൃതി രചിച്ചു.
ഗദ്യപദ്യമയമായ കൃതിയാണ് മാർക്കണ്ഡേയപുരാണം.
ഭാരതം വിരാടപർവം മുതൽ വിവർത്തനം ചെയ്തതായി പറയപ്പെടുന്ന അഥർവണാചാര്യയും (13-ാം ശ.) നീതിസാരമുക്താവലിയുടെ കർത്താവായ ബദ്ദെഭൂപാല(1220-80)യും ഈ കാലത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ കവികളാണ്.
രാമകഥ തെലുഗുസാഹിത്യത്തിൽ വളരെ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സാഹിത്യത്തിന്റെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഈ സ്വാധീനം പ്രകടമാകുന്നു.
രംഗനാഥ രാമായണമാണ് ആദ്യത്തെ തെലുഗുരാമായണം (1250).
ഗോന ബുദ്ധറെഡ്ഡി(1200-60)യാണ് ഇതിന്റെ രചയിതാവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗോന ബുദ്ധറെഡ്ഡിയാണ് കർത്താവ് എന്നതിന് ഈ ഗ്രന്ഥം തെളിവു തരുന്നില്ല.
രാമായണത്തിന്റെ ഉത്തര കാണ്ഡം രചിച്ചത് റെഡ്ഡിയുടെ പുത്രന്മാരായ കചനും വിത്തലനുമാണെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
റെഡ്ഡി തന്റെ പിതാവായ വിത്തലന്റെ പേരിലാണ് രാമായണം രചിച്ചതെന്നും പിതാവിന്റെ ചുരുക്കപ്പേര് രംഗനാഥൻ എന്നായിരുന്നു എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.
രാവണൻ, കുംഭകർണൻ, വിഭീഷണൻ എന്നിവരുടെ തിളങ്ങുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് രംഗനാഥ രാമായണ ത്തിലുള്ളത്.
പ്രതാപരുദ്രൻ ഒന്നാമന്റെ (വാറംഗൽ) ഒരു സാമന്തനായിരുന്നു ബുദ്ധറെഡ്ഡി.
രംഗനാഥ രാമായണം ഒരു വിവർത്തനമല്ല.
വാല്മീകിരാമായണത്തെ അവലംബമാക്കി രചിച്ച ഒരു കൃതി എന്നുവേണം പറയേണ്ടത്.
വാല്മീകി പറയാത്ത  നിരവധി ഉപാഖ്യാനങ്ങൾ അതിലുണ്ട്.
നാടോടിക്കഥകളിൽനിന്നു സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടവയാണ് അവ.
ജംബുമാലി, കാലനേമി, സുലോചന എന്നിവരെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപാഖ്യാനങ്ങൾ ഉദാഹരിക്കാവുന്നവയാണ്.
യഥാർഥ കവിതയുടെ തിളക്കം രംഗനാഥ രാമായണത്തിൽ കാണാം.
സമാകർഷകമാണ് ശൈലി.
സമുന്നത ചിന്തകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉജ്ജ്വല കൃതിയാണ് രംഗനാഥ രാമായണം.
മഹാഭാരത പരിഭാഷ യിൽ ഏർപ്പെട്ട മൂന്നാമത്തെ കവിയാണ് എർറന പ്രഗഡ (14-ാം ശ.).
തിക്കന വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ഉദ്യമിക്കാത്ത ആരണ്യകാണ്ഡത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗം ഇദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി.
നന്നയയുടെ ശൈലിയിൽ തുടങ്ങി തിക്കനയുടെ  ശൈലിയിൽ അവസാനിപ്പിച്ചു എന്നതാണ് പ്രത്യേകത.
വാല്മീകി രാമായണ വിവർത്തനമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ കൃതി.
അതിപ്പോൾ ലഭ്യമല്ല.