smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഗോൾഡൻ ലാൻഗുർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഗീസ് ഗോൾഡൻ ലാൻഗുർ (Trachypithecus geei), ഇന്ത്യയിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ആസാമിലെ ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്തും ഭൂട്ടാന്റെ ബ്ലാക്ക് മൗണ്ടൻസിന്റെ തൊട്ടടുത്തുള്ള താഴ്വരകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഓൾഡ് വേൾഡ് മങ്കിയാണ് .
ഇന്ത്യയിൽ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ഒരു സ്പീഷീസാണിത്.
ഹിമാലയൻ ജനത ഇതിനെ പവിത്രമായി കരുതിയിരുന്നു, 1950-കളിൽ പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഇ.
പി. ഗീ ഗോൾഡൻ ലാൻഗുറിനെ ആദ്യം പാശ്ചാത്യലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
ഭൂട്ടാന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത്, ക്യാപെഡ് langur T. pileatus എന്ന ഇനത്തെ ഉപയോഗിച്ച് ഇതിൻറെ സങ്കരയിനങ്ങളുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
Notes അവലംബം Literature cited {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite book }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite book }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite book }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) {{ cite journal }} : Invalid | ref=harv ( help ) പുറം കണ്ണികൾ Trachypithecus geei എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Gee's golden langur എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
ARKive - images and movies of the golden langur (Trachypithecus geei) The Primata:Golden Langur (Trachypithecus geei) Watch more golden langur (Trachypithecus geei) video clips from the BBC archive on Wildlife Finder
ഗീലാൻ സർവ്വകലാശാല
ഇറാനിലെ ഒരു ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ, ബിരുദ പഠന സ്ഥാപനമാണ് ഗീലാൻ സർവ്വകലാശാല - University of Guilan ( Persian : دانشگاه گیلان)
കാസ്പിയൻ കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള വടക്കൻ ഇറാനിലെ ഗീലാൻ പ്രവിശ്യയിലെ റാഷ്റ്റ് നഗരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
18,000ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളാണ് ഇവിടെ പഠനം നടത്തുന്നത്.
പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർവകലാശാലയാണിത്.
ഇറാനും പശ്ചിമ ജർമ്മനിയും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തോടെ് 1974ലാണ് സർവകലാശാല ആരംഭിച്ചത്.
170 വിദ്യാർത്ഥികളും എഞ്ചിനിയറിങ് ഫാക്കൽറ്റിയിലേയും സാഹിത്യ ഫാക്കൽറ്റിയിലേയും 10 അംഗങ്ങളുമായാണ് സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്.
സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിങ്, ജർമ്മൻ സാഹിത്യം എന്നീ കോഴ്‌സുകൾ സർവ്വകലാശാല വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു.
ഭൗതികശാസ്ത്രം , മാത്തമാറ്റിക്സ്, കെമിസ്ട്രി , ബയോളജി, അഗ്രോണമി , അനിമൽ ഹസ്ബൻഡറി , ജർമ്മൻ ലിറ്ററേച്ചർ എന്നീ വകുപ്പുകളിലെ 120 വിദ്യാർത്ഥികളുമായി  സർവകലാശാല അക്കാദമിക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
55 മേഖലകളിൽ ബിരുദവും   35 മേഖലകളിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും പിഎച്ച്ഡി പഠനത്തിനായി ഏഴ് മേഖലകളിലും സർവ്വകലാശാല ബിരുദം നൽകുന്നുണ്ട്.
കാസ്പിയൻ കടൽ പഠനത്തിനായി ഇവിടെ ഒരു പഠന വകുപ്പുണ്ട്.
സയൻസ്, മാത്തമാറ്റിക്‌സ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, അഗ്രികൾച്ചർ, ഹ്യുമാനിറ്റീസ്, ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ, നാച്ചുറൽ റിസോഴ്‌സസ്, കോളേജ് ഓഫ് ആർട്ട് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ എന്നീ മേഖലകളിലായി വിവിധ കോഴ്‌സുകൾ സർവ്വകലാശാല നൽകുന്നുണ്ട്.
35 വകുപ്പുകളിലായി 112 ൽ അധികം കോഴ്‌സുകളാണ് ഗീലാൻ സർവ്വകലാശാലയിലുള്ളത്.
650 ഓളം ഫാക്കൽറ്റി അംഗങ്ങൾ, ഒൻപത് ഫാക്കൽറ്റികൾ, മൂന്ന് ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, എല്ലാം വളരെ വലിയ കാമ്പസിലും ഗിലാൻ പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റ് ചില സ്ഥലങ്ങളിലും ഉള്ളതിനാൽ,സർവകലാശാല വടക്കൻ ഇറാനിലെ ഏറ്റവും വലിയതും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര, ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉൾപ്പെടെ 112 പഠന മേഖലകളിലായി 18,000 ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളുണ്ട്.
കാംപസ്
മൊത്തം മൂന്ന് ചതുരശ്ര കിലോ മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിലായി നാലു കാമ്പസുകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുകയാണ് ഗീലാൻ സർവ്വകലാശാല അദ്ധ്യയനവിഭാഗം ആർക്കിടെക്ചർ, ആർട്സ് ഫാക്കൽറ്റി അഗ്രികൾച്ചറൽ സയൻസസ് ഫാക്കൽറ്റി എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഫാക്കൽറ്റി ഹ്യൂമാനിറ്റീസ് ഫാക്കൽറ്റി മാത്തമാറ്റിക്കൽ സയൻസസ് ഫാക്കൽറ്റി മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഫാക്കൽറ്റി പ്രകൃതിവിഭവ ഫാക്കൽറ്റി ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസ വിഭാഗം ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സയൻസസ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി ഫാക്കൽറ്റി പുറം കണ്ണികൾ Official website Archived 2013-07-17 at the Wayback Machine .
(in Persian) Official website Archived 2020-10-31 at the Wayback Machine .
(in English) അവലംബം
ഗീലോങ്
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ വിക്ടോറിയ പ്രവിശ്യയിലുള്ള ഒരു തുറമുഖ നഗരമാണ് ഗീലോങ് .
വിക്ടോറിയൻ പ്രവിശ്യയുടെ ആസ്ഥാന നഗരമായ മെൽബണിൽ നിന്നും 75 കിലോമീറ്റർ തെക്ക്പടിഞ്ഞാറ് മാറിയാണ് ഗീലോങ് നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
വിക്ടോറിയയിലെ പ്രധാന നദികളിലൊന്നായ ബാർവൊൺ നദി ദക്ഷിണസമുദ്രത്തിൽ പതിക്കുന്നത് ഗീലോങ്ങിൽ വെച്ചാണ്.
ദക്ഷിണ ഓസ്ട്രെലിയയിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യാവസായിക നഗരംകൂടിയായ ഗീലോങ്ങിൽ ഏകദേശം രണ്ട് ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ താമസിക്കുന്നു .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Official Geelong Government site Archived 2010-01-24 at the Wayback Machine .
Official website of the Geelong Otway Tourism Region of the Great Ocean Road Official G21 - Geelong Region Alliance site including growth statistics
ഗീഥാ സലാം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Geetha_salam
പ്രമുഖ സിനിമാ-സീരിയൽ നടനായിരുന്നു ഗീഥാ സലാം (മരണം 19 ഡിസംബർ 2018).
നാടകനടനായി അഭിനയ ജീവിതം തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചു.
കൊല്ലം ഓച്ചിറ സ്വദേശിയാണ്.
ചങ്ങനാശ്ശേരി ഗീഥാ തിയ്യറ്റേഴ്സിൽ അഞ്ചു വർഷം അഭിനയിച്ചു.
ഇതുവഴിയാണ് ഗീഥാ സലാം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
നാടകകൃത്ത്,സംവിധായകൻ എന്നീ നിലകളിലും സജീവമായിരുന്നു.
പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൽ ജീവനക്കാരനായിരുന്നു.
നാടകരംഗത്ത് സജീവമാകാൻ ജോലി രാജിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു.
ഈ പറക്കും തളിക, കുഞ്ഞിക്കൂനൻ, കുബേരൻ,സദാനന്ദന്റെ സമയം, ഗ്രാമഫോൺ, മാമ്പഴക്കാലം, ജലോത്സവം, വെള്ളിമൂങ്ങ, റോമൻസ്, തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ തുടങ്ങി എൺപതിലധികം സിനിമകങ്ങളിലും നിരവധി സീരിയലുകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1987ൽ തിരുവനന്തപുരം ആരാധനയുടെ അഭിമാനം എന്ന നാടകയിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ അവാർഡും 2010ൽ സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗീവർഗീസ് മാർ ഇവാനിയോസ് ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള അവലംബങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ കോട്ടയം ഭദ്രാസന മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്നു ഗീവർഗീസ് മാർ ഇവാനിയോസ് (ജനനം: 1940 നവംബർ 14. മരണം: 2013 ഏപ്രിൽ 12) ജീവിത ചരിത്രം
ഓതറ കീയത്ത് കുടുംബത്തിൽ ജോർജിൻെറയും നിരണം മാണിപ്പറമ്പിൽ അന്നമ്മയുടെയും മകനായി 1940 നവംബർ 14ന് മധുരയിലാണ് മാർ ഇവാനിയോസിൻെറ ജനനം.
കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ കോളജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും ലണ്ടൻ മാൻസ് ഫീൽഡ് കോളജിൽ നിന്ന് ഹീബ്രു, സിറിയൻ ഭാഷകളിലും ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് വേദശാസ്ത്രത്തിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദങ്ങൾ നേടി.
സംസ്കൃതവും ലാറ്റിനും പഠിച്ചു.
ലണ്ടനിൽ കൗളി ഫാദേഴ്സിൽ നിന്ന് സന്യാസ പരിശീലനം നേടി.
1963ൽ ശെമ്മാശപട്ടവും 1973ൽ കശീശപട്ടവും ലഭിച്ചു.
1985ൽ തിരുവല്ലയിൽ ചേർന്ന മലങ്കര അസോസിയേഷൻ മേൽപ്പട്ട സ്ഥാനത്തേക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തു.
1971 മുതൽ കോട്ടയം ഓർത്തഡോക്സ് വൈദിക സെമിനാരി അധ്യാപകനായിരുന്നു.
1985ൽ എപ്പിസ്കോപ്പയായി വാഴിച്ചു.
1985 ആഗസ്റ്റ് ഒന്നിന് കോട്ടയം ഭദ്രാസന മെത്രാപ്പോലീത്തയായി.
സെൻറ് തോമസ് വൈദിക സംഘം, ബസ്കിയാമ്മ അസോസിയേഷൻ എന്നിവയുടെ പ്രസിഡൻറ്, പാമ്പാടി കെ.ഇ കോളജ്, പാമ്പാടി ബി.എം.എം സ്കൂൾ, ഞാലിയാകുഴി എം.ജി.എം എന്നിവയുടെ മാനേജർ എന്നീ നിലകളിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
ഓർത്തഡോക്സ് ചിത്രകലയായ ഐകണോഗ്രഫിയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി.
ഇതിൻെറ പരിശീലകനുമായിരുന്നു.
പുനലൂർ പേപ്പർ മിൽസ് റിട്ട.
മാനേജർ കെ.ജി. ഇട്ടി, പരേതനായ ക്യാപ്റ്റൻ കെ.ജി. തോമസ്, കെ.ജി. ജേക്കബ് (അബൂദബി), കെ.ജി. എബ്രഹാം (ദോഹ), മേരി ജോസ് കുര്യൻ (കോട്ടയം) എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
കൃതികൾ ഹൃദയശുദ്ധീകരണം നിർലേപം മൗനത്തിൻെറ ലാവണ്യം അവലംബം ↑ http://www.madhyamam.com/news/221717/130413%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D ↑ www.mathrubhumi.com/story.php?id=353933
vakathanamchurch.org
ഗീവർഗ്ഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gheevarghese_Mar_Gregorios_of_Parumala
മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ നിരണം ഭദ്രാസനത്തിന്റെ ആദ്യ മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്നു പരുമല തിരുമേനി അല്ലെങ്കിൽ ഗീവർഗ്ഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് (ജൂൺ 15, 1848 - നവംബർ 2, 1902).
മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയും യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി സഭയും ഇദ്ദേഹത്തെ പരിശുദ്ധനായി വണങ്ങുന്നു.
പരിശുദ്ധനായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഭാരതീയനാണ് ഇദ്ദേഹം.
താപസവര്യൻ , അനുഗൃഹീത പ്രഭാഷകൻ, മികച്ച അജപാലകൻ എന്നതിനു പുറമേ ദളിത് വിഭാഗങ്ങളുടെ വിമോചനം, ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രചാരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലും താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച വ്യക്തിയായി ഇദ്ദേഹത്തെ കരുതുന്നു.
1848 ജൂൺ15 (കൊല്ലവർഷം1023 മിഥുനം 3) -ന്  പഴയ കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിൽപെട്ട മുളന്തുരുത്തി ചാത്തുരുത്തി ഭവനത്തിൽ കൊച്ചു മത്തായി- മറിയം ദമ്പതികളുടെ ഇളയ മകനായി 'പരുമല തിരുമേനി' എന്ന കീർത്തിനാമം ലഭിച്ച ഗീവർഗ്ഗീസ്‌ മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ്‌ മെത്രാപ്പോലിത്ത ജനിച്ചു.
കുര്യൻ, മറിയം, ഏലി, വർക്കി എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു.
മുളന്തുരുത്തി മാർത്തോമൻ പള്ളിയിൽ  വെച്ച്  ഗീവർഗ്ഗീസ് എന്ന പേരിൽ മാമോദീസായേറ്റു.
ഏറ്റവും ഇളയകുട്ടിയെന്ന പ്രത്യേക പരിലാളനയിൽ വളർന്ന പരുമല തിരുമേനിയെ മാതാപിതാക്കൾ കൊച്ചയ്‌പ്പോര എന്ന വാത്സല്യപേരിലാണ്‌ വിളിച്ചിരുന്നത്‌.
പക്ഷേ ഗീവർഗീസിന് രണ്ട് വയസ്സു തികയും മുൻപേ അമ്മ മറിയം മരണമടഞ്ഞതിനാൽ മൂത്ത സഹോദരിയായ മറിയാമിന്റെ സംരക്ഷണയിലാണ് കൊച്ചയ്‌പ്പോര പിന്നീട് വളർന്നത്.
പഠിത്തത്തിൽ അസാമാന്യ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച കൊച്ചയ്‌പ്പോര പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസാനന്തരം പിതൃസഹോദരനായ ഗീവർഗീസ് മല്പാനിൽ  നിന്ന് വേദശാസ്ത്രവും സുറിയാനിയും പഠിക്കുകയും ഇതിനിടെ ഒൻപതാം വയസിൽ തന്നെ മാത്യൂസ് മാർ അത്താനാസ്യോസിൽ നിന്ന് ശെമ്മാശ സ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യപടിയായ 'കോറൂയോ' പട്ടം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗീവർഗീസ് മല്പാന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് പാമ്പാക്കുട കോനാട്ട് മല്പാന്റെ ശിഷ്യനായി തുടർപഠനം നിർവ്വഹിച്ച  ഗീവർഗീസ് ശെമ്മാശന് 18-ആം വയസ്സിൽ വൈദികസ്ഥാനവും തുടർന്ന് കോർ-എപ്പിസ്ക്കോപ്പാ സ്ഥാനവും ലഭിച്ചു.
ഇക്കാലയളവിൽ പരുമലയിൽ പുതിയതായി സ്ഥാപിച്ച സെമിനാരിയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിന് ഒരു സഹായിയെ തേടിക്കൊണ്ടിരുന്ന അന്നത്തെ മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്ത പുലിക്കോട്ടിൽ ജോസഫ് മാർ ദീവന്നാസ്യോസ് വെട്ടിക്കൽ സെന്റ്.
തോമസ് ദയറായിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ചാത്തുരുത്തി ഗീവർഗീസ് കോർ-എപ്പിസ്ക്കോപ്പായെ പരിചയപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തിന് റമ്പാൻ സ്ഥാനം നൽകി പരുമലയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.
പരുമല സെമിനാരിയിൽ ശെമ്മാശന്മാർക്ക് വൈദിക പരിശീലനം നൽകുന്ന ദൗത്യം ഗീവർഗീസ് റമ്പാൻ ഏറ്റെടുത്തു.1875-ൽ പരിശുദ്ധ പത്രോസ് തൃതീയൻ പാത്രിയർക്കീസ് കേരളത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സെക്രട്ടറിയും ദ്വിഭാഷിയുമായി സഭ നിയമിച്ചത് ഗീവർഗീസ് റമ്പാനെയായിരുന്നു.1876 ജൂണിൽ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ അധ്യക്ഷതയിയൽ മുളന്തുരുത്തി മാർത്തോമൻ പള്ളിയിൽ വെച്ച് നടന്ന പള്ളിപ്രതിപുരുഷയോഗം (മുളന്തുരുത്തി സുന്നഹദോസ്) മലങ്കര സഭയെ ഏഴു ഭദ്രാസനങ്ങളായി വിഭജിക്കുവാനും മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തായ്ക്കു പുറമേ ആറു മെത്രാപ്പോലീത്താമാരെ കൂടി ഭദ്രാസന ചുമതലകൾക്കായി തെരഞ്ഞെടുക്കുവാനും തീരുമാനിച്ചു.
ഈ ആറു പേരിൽ ഒരാൾ ഗീവർഗീസ് റമ്പാനായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം 1876 ഡിസംബർ 10-ന്   ഗീവർഗ്ഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് എന്ന പേരിൽ വടക്കൻ പറവൂർ പള്ളിയിൽ വെച്ച് മെത്രാപ്പോലിത്തയായി വാഴിക്കപ്പെട്ടു.
ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ(29 വയസ്സ്) മെത്രാപ്പോലിത്ത ആയിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം കൊച്ചു തിരുമേനി എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
പരുമല പള്ളി
1877-ൽ നിരണം ഭദ്രാസനത്തിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്ത മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് മെത്രാപ്പോലീത്ത പരുമല സെമിനാരിയിൽ  തന്നെ താമസം തുടർന്നു.
1884-ൽ തുമ്പമൺ ഭദ്രാസനത്തിന്റെയും തുടർന്ന് കൊല്ലം ഭദ്രാസനത്തിന്റെയും ചുമതലയും ഇദ്ദേഹത്തിൽ വന്നു ചേർന്നു.
മാർ ഗ്രീഗോറിയോസിന്റെ ഭക്തിയിലും വിശുദ്ധ ജീവിതത്തിലും അനേകർ ആകൃഷ്ടരാവുകയും അദ്ദേഹം പരുമല തിരുമേനി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
പരുമല സെമിനാരിയുടെ സമീപം ആരാധനയ്ക്കായി ഉണ്ടായിരുന്ന താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് മനോഹരമായ ദേവാലയം അദ്ദേഹം പണി കഴിപ്പിച്ചു.
1895 ജനുവരി 27-ന് ഈ ദേവാലയത്തിന്റെ കൂദാശ നടത്തിയതിന് ശേഷം ക്രൈസ്തവർ വിശുദ്ധനാടായി കണക്കാക്കുന്ന യെരുശലേം സന്ദർശനത്തിന് പുറപ്പെട്ടു.
തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം തിരുമേനി ചെയ്ത പ്രസംഗം 'ഭക്തവചനം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി.
ഈ പ്രസംഗം തിരുവിതാംകൂറിലെ ഹൈസ്കൂൾ പാഠപുസ്തകത്തിലും എം.രാമവർമ്മ തമ്പാൻ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ 'പ്രഭാഷണങ്ങൾ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
കൂടാതെ തന്റെ  യെരുശലേം സന്ദർശനത്തെക്കുറിച്ച് ഊർശ്ലേം യാത്രാവിവരണം എന്ന പേരിൽ തിരുമേനി എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകമാണ് മലയാളത്തിൽ ആദ്യം അച്ചടിച്ച യാത്രാവിവരണമായി കരുതപ്പെടുന്നത്.
സുറിയാനി ഭാഷയിലായിരുന്നു പാണ്ഡിത്യമെങ്കിലും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിൽ  വേറെയും രചനകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകിയ മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് തുമ്പമൺ, മുളന്തുരുത്തി, കുന്നംകുളം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിദ്യാലയങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
തിരുവല്ലയിലെ എം.ജി.എം സ്കൂളും കോട്ടയം താഴത്തങ്ങാടി സ്കൂളും സ്ഥാപിക്കുവാൻ പ്രാരംഭശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയതും മാർ ഗ്രീഗോറിയോസാണ്.
1902 നവംബർ 2-ന് 54ആം വയസ്സിൽ കാലം ചെയ്ത  മാർ ഗ്രീഗോറിയോസിനെ പരുമല പള്ളിയുടെ മദ്ബഹയോട് ചേർന്ന പ്രത്യേക കബറിടത്തിൽ കബറടക്കി .
1947 നവംബർ 2-ന് പരിശുദ്ധനായി പ്രഖ്യാപിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാൾ എല്ലാ വർഷവും നവംബർ 1, 2 തീയതികളിൽ സഭ ആചരിക്കുന്നു.
അവലംബം ↑ പരുമല വാഴും പുണ്യവാനേ, വനിത,2010 ഏപ്രിൽ 1-14 ↑ അനുബന്ധം-1, ഭക്തവചനം, പരുമല തിരുമേനിയുടെ ഊർശ്ലേം യാത്രാവിവരണം,കറന്റ് ബുക്സ്, 1999 ഒക്ടോബർ
ഗീവർഗ്ഗീസ് മൂന്നാമൻ യൗനാൻ
പുരാതന പൗരസ്ത്യ സഭ യുടെ നിലവിലെ പരാമാദ്ധ്യക്ഷനാണ് ഗീവർഗ്ഗീസ് മൂന്നാമൻ യൗനാൻ .
സഭയുടെ 110ാമത്തെ കാതോലിക്കോസ്-പാത്രിയർക്കീസ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിലെ ചിക്കാഗോ രൂപതയുടെ ആപ്പിസ്കോപ്പ ആയിരുന്നു.
Gewargis Younan Gewargis Younan
2022 നവംബർ 12ന് നടന്ന സഭാ സൂനഹദോസാണ് അദ്ദേഹത്തെ പരമാദ്ധ്യക്ഷ പദവിയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
2023 ജൂൺ 9ന് അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി പാത്രിയർക്കീസ് സ്ഥാനത്ത് ആരോഹിതനമേറ്റു.
മുൻപത്തെ പാത്രിയർക്കീസ് ആയിരുന്ന മാർ അദ്ദായി രണ്ടാമൻ കാലം ചെയ്ത ഒഴിവിൽ ആദ്യം ഓസ്ട്രേലിയയുടെയും ന്യൂസിലൻഡിന്റെയും മെത്രാപ്പോലീത്തയായ യാക്കോബ് ദാനിയേലിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നു.
എന്നാൽ അദ്ദേഹം വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങളാൽ പദവി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതോടെയാണ് ഗീവർഗ്ഗീസ് യൗനാൻ പാത്രിയർക്കീസ് സ്ഥാനത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
ഗീബത്
ഇസ്‌ലാമിൽ പരദൂഷണം ' ഗീബ (غيبة) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ഇസ്‌ലാമിൽ ഇത് ഒരു വലിയ പാപമായി പൊതുവെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, മരിച്ച സഹോദരൻ്റെ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന മ്ലേച്ഛതയുമായി ഖുർആനിൽ താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു.
പരദൂഷണത്തെ കുറിച്ച് ഖുർആനിൽ രണ്ട് വാക്യങ്ങളുണ്ട്.
സൂറത്തുൽ ഹുജുറാത്തിലെ 12-ാം സൂക്തം പറയുന്നു:
വിശ്വാസികളേ, പല ആശയങ്ങളും സൂക്ഷിക്കുക.
തീർച്ചയായും ചില ആശയങ്ങൾ തെറ്റാണ്.
പിന്നെ രഹസ്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കരുത്.
നിങ്ങളിൽ ആരും തൻ്റെ പുറകിൽ നിന്ന് ആരെയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തരുത്.
മരിച്ചുപോയ സഹോദരൻ്റെ മാംസം ഭക്ഷിക്കാൻ നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും ആഗ്രഹമുണ്ടോ?
വാസ്തവത്തിൽ, നിങ്ങൾ അത് വെറുക്കുന്നു.
അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുക.
തീർച്ചയായും അല്ലാഹു പശ്ചാത്താപം സ്വീകരിക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു.
— സൂറ അൽ-ഹുജുറാത്ത് (49): വാക്യം: 12
സൂറത്ത് നിസായിലെ 148-ാം സൂക്തം പറയുന്നു:
തിന്മയുടെ വ്യാപനം അള്ളാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല, എന്നാൽ ഒരാൾ അനീതി കാണിക്കുമ്പോൾ അത് വ്യത്യസ്തമാണ്.
അല്ലാഹു എല്ലാം കേൾക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാകുന്നു.
— സൂറത്ത് നിസാ (4): വാക്യം: 148 ഹദീസ്
ഹദീസ് പരദൂഷണത്തെ നിർവചിക്കുന്നു, അത് ചെയ്യരുതെന്നും മറ്റുള്ളവരുടെ രഹസ്യങ്ങൾ (كتمان الاسرار) പരസ്യപ്പെടുത്തരുതെന്നും പൊതുവെ ഉപദേശിക്കുന്നു.
യഹ്‌യ ഇബ്‌നു അയ്യൂബ്, ഖുതൈബ, ഇബ്‌നു ഹുജർ (റ) .....
അബൂ ഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ (സ) പറഞ്ഞു: പരദൂഷണം എന്താണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
അവർ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിനും അവൻ്റെ റസൂലിനും നന്നായി അറിയാം.
അവൻ പറഞ്ഞു, (പരദൂഷണം) നിങ്ങളുടെ സഹോദരനെക്കുറിച്ച് അയാൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത എന്തെങ്കിലും ചർച്ച ചെയ്യുക.
എൻ്റെ സഹോദരനിൽ ഞാൻ പറയുന്നത് സത്യമാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ എന്ത് പറയും എന്നതാണ് ചോദ്യം.
അവൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ അവനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത് അവനിൽ സത്യമാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ അവനെ അപവാദം പറഞ്ഞു.
അത് അവനിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ അവനെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുക.
— മുസ്ലിം 2589
റസൂലുല്ലാഹ് (സ) പറഞ്ഞു, 'നിങ്ങൾ മുസ്‌ലിംകളുടെ തെറ്റുകളും തെറ്റുകളും കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
ആരാണോ മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്തി തുറന്നുകാട്ടുന്നത്, അവൻ്റെ തെറ്റുകൾ അല്ലാഹു തന്നെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
ആരുടെ തെറ്റ് അവൻ തുറന്നുകാട്ടുന്നുവോ അവൻ്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് അല്ലാഹു അവനെ അപമാനിക്കുന്നു.
(അബൂദാവൂദ്: 4880, തിർമിദി, ഹദീസ്: 2032)
പ്രവാചകൻ (സ) പറഞ്ഞു: "ആരെങ്കിലും തൻ്റെ മുസ്ലീം സഹോദരൻ്റെ രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കുന്നു, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിൻറെ നാളിൽ അല്ലാഹു അവൻ്റെ രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കും."
ആരെങ്കിലും തൻ്റെ മുസ്ലീം സഹോദരൻ്റെ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തിയാൽ അല്ലാഹു അവൻ്റെ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തും.
ഇക്കാരണത്താൽ തന്നെ അവൻ്റെ വീട്ടിൽ പോലും അവനെ അപമാനിക്കും.
— (ഇബ്നു മാജ: 2546)
അബൂഹുറൈറ(റ) നിവേദനം ചെയ്ത റസൂലുല്ലാഹി(സ) പറഞ്ഞു, 'എൻ്റെ എല്ലാ ഉമ്മത്തിൻ്റെയും പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും;  പക്ഷേ, തെറ്റുകാരൻ ക്ഷമിക്കില്ല.  ഒരു വ്യക്തി രാത്രിയിൽ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തു, തുടർന്ന് പ്രഭാതം വന്നു എന്ന രീതിയിലാണ് അദ്ദേഹം തെറ്റ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.  സർവ്വശക്തനായ അല്ലാഹു അവൻ്റെ പ്രവൃത്തി രഹസ്യമാക്കി വെച്ചു.  അവൻ (രാവിലെ ആളുകളോട്) പറയുന്നു, ഓ അങ്ങനെയും അങ്ങനെയും!  ഇന്നലെ രാത്രി ഞാൻ ഇത് ചെയ്തു.  എന്നാൽ അല്ലാഹു തൻ്റെ കർമ്മങ്ങൾ രഹസ്യമാക്കി വെക്കത്തക്ക വിധത്തിൽ അവൻ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടുകയും, രാവിലെ അല്ലാഹുവിൻ്റെ ഈ മൂടുപടം നീക്കുകയും ചെയ്തു.'
— (ബുഖാരി, ഹദീസ്: 6069)
'മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ മറച്ചുവെക്കുന്നവൻ്റെ തെറ്റുകൾ അല്ലാഹു ഇഹത്തിലും പരത്തിലും മറച്ചുവെക്കും' എന്ന് നബി(സ) പറഞ്ഞു.
(മുസ്ലിം: 2699 ) സാധുതയുടെ വ്യാപ്തി
സൂചിപ്പിച്ച രണ്ടാമത്തെ സൂക്തത്തെയും വിശ്വസനീയമായ ചില ഹദീസുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇസ്ലാമിക നിയമജ്ഞർ 6 കേസുകളിൽ പരദൂഷണമോ അപവാദമോ സാധുതയുള്ളതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു - അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവനും സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഒരു ഭരണാധികാരിക്കെതിരെ നീതി തേടുന്നവനും ഒരു ജുഡീഷ്യൽ വ്യക്തിയിൽ നിന്നോ വിശ്വസ്തനായ ഒരാളിൽ നിന്നോ ഒരു പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം തേടുന്നു, ഇസ്ലാം പ്രചരിപ്പിക്കുമ്പോൾ മതപരമായ തെറ്റുകൾ തുറന്നുകാട്ടൽ, ആളുകളെ ദ്രോഹിക്കുന്ന മാരകമായ പാപങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച്, വിവാഹം, ബിസിനസ്സ്, കരാർ എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ അപകടത്തെയും ദോഷത്തെയും കുറിച്ച് ഒരാൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു ഒരാളുടെ സ്വഭാവത്തെ ജനപ്രിയമായ നിഷേധാത്മക സ്വഭാവങ്ങളോടെ നിർവചിക്കുന്നു, അതില്ലാതെ അവനെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
See also Nifaq Taqwa റഫറൻസുകൾ
ഗീയസ് ഭാഷ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_Language ഉണ്ണിയേശുവിനെ കയ്യിലേന്തിയ കന്യമറിയത്തിന്റെ ചിത്രം, "വെദ്ധസേ മറിയം" എന്ന ഗീയസ് പ്രാർത്ഥനപ്പുസ്തകത്തിന്റെ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിലുള്ളത് - കാലം 1875-നടുത്ത്
തെക്കൻ സെമറ്റിക് ഭാഷാഗോത്രത്തിൽ പെട്ട ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പുരാതന ഭാഷയാണ്‌ ഗീയസ് (Ge'ez).
ആഫ്രിക്കയുടെ കൊമ്പിൽ(Horn of Africa) എറിത്രിയ , വടക്കൻ എത്യോപ്യ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്‌ അത് വികസിച്ചുവന്നതും ഉപയോഗത്തിലിരിക്കുന്നതും.
അത്ര കൃത്യതയോടെയല്ലെങ്കിലും "എത്യോപ്പിക്" എന്നും ഈ ഭാഷയെ വിളിക്കാറുണ്ട്.
ഏറെക്കാലം അത് അസ്കം രാഷ്ട്രത്തിന്റേയും എത്യോപ്യൻ രാജകുടുംബത്തിന്റേയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിരുന്നു.
ഇന്ന് ഗീയസ് ഭാഷ നിലനിൽക്കുന്നത് എത്യോപ്യയിലെ മതവിഭാഗങ്ങളിൽ പലതിന്റേയും മുഖ്യ ആരാധനാഭാഷ എന്ന നിലയിലാണ്‌.
എത്യോപ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ്‌ സഭ , എറിത്രിയൻ ഓർത്തഡോക്സ്‌ സഭ , എത്യോപ്യൻ കത്തോലിക്കാ സഭ, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എത്യോപ്യയിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിലേയ്ക്ക് മാറ്റപ്പെട്ട "ബേതാ യിസ്രായേൽ" യഹൂദസമൂഹം എന്നിവയാണ്‌ ഗീയസ് ഭാഷയിൽ വിശുദ്ധലിഖിതങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതും ദൈവാരാധന നടത്തുന്നതും.
തെക്കൻ സെമറ്റിക് ഭാഷയായാണ്‌ ഗീയസ് വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ആധുനിക ഏറിത്രിയയും വടക്കൻ എത്യോപ്യയും ചേർന്ന പ്രദേശത്ത് ക്രി.
8-7 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിലവിലിരുന്ന ഡിമറ്റ് രാജ്യത്ത് തെക്കൻ അറേബ്യൻ ലിപിയിൽ രാജകീയശാസനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആദിമ എത്യോ-സെമറ്റിക് ഭാഷ പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണത്.
കാലക്രമേണ തെക്കൻ അറേബ്യൻ ലിപിയുടെ സ്ഥാനം ഗീയസ് ലിപി കയ്യടക്കി.
ആദ്യകാല ഗീയസ് ഭാഷയേയും ലിപിയേയും സംബന്ധിച്ച തെളിവുകൾ ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോളം ചെന്നെത്തുന്നു.
ഒരു തരം ആദിമ ഗീയസ് ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോലും എഴുതപ്പെട്ടിരുന്നു.
സാഹിത്യചരിത്രം 5 മുതൽ 7 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ ബൈബിളിലെ ഉല്പത്തിപ്പുസ്തകം 29.11–16 ഗീയസ് ഭാഷയിൽ
ഗീയസ് ഭാഷയിൽ നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ കൈയെഴുത്തു പ്രതി 5-6 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ഗരിമാ സുവിശേഷങ്ങളാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ക്രിസ്തുവർഷം 494-ൽ ബൈസാന്തിയ സാമ്രാജ്യത്തിലെ മതപരമായ പീഡനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ എത്യോപ്യയിലെത്തിയതായി കരുതപ്പെടുന്ന നവദിവ്യന്മാരിൽ(9 Saints) ഒരാളായിരുന്ന ഗരിമയുടെ പേരിലാണ്‌ അതറിയപ്പെടുന്നത്.
"അസ്ക്മം യുഗം" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിലേതായി ലഭ്യമായ രചനകൾ എല്ലാം തന്നെ ക്രിസ്തീയമത സാഹിത്യമാണ്‌.
അവയിൽ പലതും ഗ്രീക്ക് , സുറിയാനി, കോപ്റ്റിക്, ഒടുവിലാകുമ്പോൾ അറബി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള പരിഭാഷകളാണ്‌.
"നവദിവ്യന്മാർ" എന്നറിയപ്പെടുന്ന 9 സിറിയൻ സന്യാസികളാണ്‌ 5-6 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ക്രിസ്തീയ ബൈബിളിനെ ഗീയസ് ഭാഷയിലേയ്ക്കു മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തത്.
ഈ എത്യോപ്യൻ ബൈബിളിൽ , 46 പഴയനിമഗ്രന്ഥങ്ങളും 35 പുതിയനിയമഗ്രന്ഥങ്ങളും ചേർന്ന് മൊത്തം 81 പുസ്തകങ്ങളുണ്ട്; ഇവയിൽ ഏശയ്യായുടെ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം, ജൂബിലികൾ , ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം , നോഹയുടെ പുസ്തകം എന്നിവ പോലുള്ള ചിലതൊക്കെ, ഇതര ഇതരക്രിസ്തീയസഭകൾ അംഗീകരിക്കാത്തവയാണ്‌.
ഗീയസ് ഭാഷയിൽ മാത്രം സമ്പൂർണ്ണ രൂപത്തിൽ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഈനോക്കിന്റെ പുസ്തകം , ജൂബിലികൾ എന്നിവ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധേയമാണ്.
എത്യോപ്യൻ ദൈവശാസ്ത്രത്തിലെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായ ക്വെർലോസ് എന്ന കൃതിയും ഈ ആദ്യകാലങ്ങളിലെ സൃഷ്ടിയാണ്‌.
വിശുദ്ധ സിറിളിന്റെ "ഹമാനോത്ത് റിത്തീത്" ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരുകുട്ടം ക്രിസ്തുശാസ്ത്രരചനകളുടെ ശേഖരമാണത്.
പക്കോമിയൂസിന്റെ സന്യാസനിയമങ്ങളുടെ പരിഭാഷയായ "സെരാത്ത പക്നേമിസ്" ആണ്‌ മറ്റൊരു പ്രധാന കൃതി.
യൂറോപ്പിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള 'ഫിസിയോലോഗസ്' എന്ന പ്രകൃതിശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പരിഭാഷ ഇക്കാലത്തെ മതേതര രചനകളിൽ ഒന്നാണ്‌.
13, 14 നൂറ്റാണ്ടുകൾ
അസ്കം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പതനം ഗീയസ് സാഹിത്യത്തിൽ ഒരു നിഷ്ഫലകാലത്തിനു തുടക്കമിട്ടു; എട്ടുമുതൽ പന്ത്രണ്ടു വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിലേതായി ഒരു രചനയും കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടില്ല.
1270-ൽ ഒരു സോളമനിക രാജവംശം ഉയർന്നുവന്നതോടുകൂടിയാണ് ഈ സ്ഥിതിക്കു മാറ്റം വന്നു പുതിയ രചനകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്.
തുടർന്ന്, 14-ആം നൂറ്റാണ്ടുമുതലുള്ള ഒരു കാലഘട്ടം ഗീയസ് സാഹിത്യത്തിലെ സുവർണ്ണയുഗമാണെന്നു പോലും കരുതുന്നവരുണ്ട്.
എന്നാൽ അപ്പോഴേയ്ക്ക് സാധാരണജനങ്ങളുടെ സംസാരഭാഷയെന്ന സ്ഥാനം ഗീയസിനു മിക്കവാറും നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
ആ സ്ഥാനം തെക്കൻ ദേശങ്ങളിൽ അംഹാറിക്ക് ഭാഷയും, വടക്കൻ ദേശങ്ങളിൽ തിഗ്രിഗ്നാ, തൈഗ്രേ ഭാഷകളും കയ്യടക്കിയെന്നതിനു ഒട്ടേറെ തെളിവുകളുണ്ട്.
എങ്കിലും മദ്ധ്യകാല യൂറോപ്പിൽ ലത്തീൻ എന്ന പോലെ, ഔദ്യോഗിക ലിഖിതഭാഷ എന്ന സ്ഥാനം 19-ആം നൂറ്റാണ്ടു വരെ ഗീയസ് നിലനിർത്തി.
രക്തസാക്ഷികളുടെ നടപടികൾ, അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ നടപടികൾ എന്നീ പേരുകളുള്ള ഓരോ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എത്യോപ്യൻ സഭയിലെ വിശുദ്ധന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കൃതി എന്നിവ ഇക്കാലത്തെ രചനകളിൽ ചിലതാണ്‌.
മരുഭൂമിയിലെ അന്തോനീസ് , ഗീവർഗീസ് തുടങ്ങിയ പുണ്യവാന്മാരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങളും ഇക്കാലത്ത് രചിക്കപ്പെട്ടു.
ഇക്കാലത്തു "അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ ചട്ടങ്ങൾ" എന്ന പുരാതന സഭാനിയമസംഹിതയും ഗീയസ് ഭാഷയിലേക്കു പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടു.
മറ്റൊരു പരിഭാഷയായ "സെനാ അയ്ഹൂദ്", ജോസഫ് ബെൻ‌ഗൂരിയൻ പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ എബ്രായഭാഷയിൽ എഴുതിയ യഹൂദചരിത്രത്തിന്റെ അറബി ഭാഷ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതായിരുന്നു.
മതേതരസാഹിത്യത്തിൽ, എത്യോപ്യൻ രാജകീയ ദിനവൃത്താന്തങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പുരാതനമായവ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിലെ അംദാ സെയോൺ ഒന്നാമൻ(1314–44)രാജാവിന്റെ കാലത്തേതാണ്‌.
അംദാ സെയോണിന്റെ തന്നെ വിജയഗാഥകളിൽ അംഹാറിക് ഭാഷാസാഹിത്യത്തിന്റെ തുടക്കവും ഇക്കാലത്തായിരുന്നു.
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അസ്കമിലെ നെബൂറാ എദ് യെഷാക്ക് എഴുതിയ കെബ്രാ നാഗാസ്ത് (രാജാക്കന്മാരുടെ പ്രതാപം) എത്യോപ്യൻ സാഹിത്യത്തിലെ സുപ്രധാന രചനകളിൽ ഒന്നാണ്‌.
ചരിത്രവും, സങ്കല്പകഥകളും കൂട്ടിക്കുഴച്ച് ഷേബാ രാജ്ഞിയുടേയും സോളമൻ രാജാവിന്റേയും അവരുടെ പുത്രനായ എത്യോപ്യയിലെ മെനെലിക് ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റേയും കഥ പറയുകയാണതിൽ.
ഇക്കാലത്ത് രൂപമെടുത്തു തുടങ്ങിയ മറ്റൊരു കൃതി അക്സമിന്റെ പുസ്തകം എന്ന രചനയാണ്‌.
പിൽക്കാലം മതവും സാഹിത്യവും സാഹിത്യത്തിന്റെ മതാഭിമുഖ്യം ഗീയസ് ബൈബിൾ പരിഭാഷയുടെ സ്രഷ്ടാക്കളായ "നവദിവ്യന്മാരിൽ" ചിലർ - ബൈസാന്തിയ സാമ്രാജ്യത്തിലെ മതപീഡനത്തിൽ നിന്നു പലായനം ചെയ്തെത്തിയവരാണിവരെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു
ഗീയസ് ഭാഷയിലെ പ്രധാനകൃതികളിൽ മിക്കവയും എത്യോപ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ മതസാഹിത്യം കൂടിയാണ്‌.
ഉത്തരകാനോനികങ്ങൾ അടക്കമുള്ള ബൈബിൾ ഗ്രന്ഥങ്ങളായിരുന്നു അതിൽ മുന്നിട്ടു നിന്നത്.
ശുശ്രൂഷാക്രമങ്ങൾ, പ്രാർത്ഥനകൾ, കീർത്തനങ്ങൾ, പുണ്യവാന്മാരുടെ ചരിതങ്ങൾ, ആദിമസഭാപിതാക്കന്മാരുടെ ലിഖിതങ്ങൾ(Patristic Literature) എന്നിവയും ഈ മതോന്മുഖ സാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി.
14-ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 19-ആം നൂറ്റാണ്ടു വരെ എത്യോപ്യൻ പുണ്യവാളന്മാരുടെ ചരിതങ്ങൾ തന്നെ 200-ഓളം എണ്ണം രചിക്കപ്പെട്ടു.
ഗീയസ് സാഹിത്യത്തിന്റെ ഈ മതോന്മുഖത, പുരോഹിതന്മാരുടേയും സന്യാസികളുടേയും മേൽ‌നോട്ടത്തിൽ നൽകപ്പെട്ടിരുന്ന പരമ്പരാഗത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു.
"ദേശീയസംസ്കാരത്തിന്റെ സൂക്ഷിപ്പ്, സഭ അതിന്റെ ചുമതലയയി കണക്കാക്കി" എന്നു പറയുന്ന റിച്ചാർഡ് പാൻ‌ക്രസ്റ്റിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, എത്യോപ്യയിലെ പരമ്പരാഗതവിദ്യാഭ്യാസം മിക്കവാറും വേദപുസ്തകാധിഷ്ടിതമായിരുന്നു .
അക്ഷരമാലയുടെ പഠനത്തിൽ അതു തുടങ്ങി.
രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ യോഹന്നാന്റെ ഒന്നാം ലേഖനം ഗീയസ് ഭാഷയിൽ മനപാഠമാക്കുകയാണ്‌ ചെയ്തിരുന്നത്.
ഇതോടൊപ്പം തന്നെ എഴുത്തും അല്പം ഗണിതവും പഠിക്കാനുണ്ടാകും.
മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ പുതിയനിയമത്തിലെ അപ്പസ്തോലനടപടികളും ചില പ്രാർത്ഥനകളും പഠിക്കുകയും എഴുത്തിന്റേയും ഗണിതത്തിന്റേയും അഭ്യാസം തുടരുകയും ചെയ്തു......
നാലാം ഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കം പഴയനിയമത്തിലെ സങ്കീർത്തനങ്ങളുടെ പഠനത്തിലായിരുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ ഒരു നാഴികക്കല്ലായി അതിനെ കണക്കാക്കിയിരുന്നതിനാൽ മാതാപിതാക്കൾ, കുട്ടിയുടെ അദ്ധ്യാപകരേയും കുമ്പസാരക്കാരനായ പുരോഹിതനേയും, ബന്ധുക്കളേയും അയൽക്കാരേയും ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി അവർക്കൊപ്പം അത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നു.
മതേതര സാഹിത്യം
ബൈബിൾ പശ്ചാത്തലമായുള്ള ധാർമ്മികരചനകളാണ്‌ ഗീയസ് സാഹിത്യത്തിൽ മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്നതെന്നു പറയാമെങ്കിലും മദ്ധ്യകാലത്തേതും ആധുനികകാലത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലേതുമായ അനേക സ്വതന്ത്ര മതേതര രചനകളും ആ ഭാഷയിലുണ്ട്.
ചരിത്രം , നാളാഗമങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ, ഭാഷാശാസ്ത്രം , വൈദ്യം, സാധാരണ കത്തുകൾ എന്നിവയും അതിന്റെ സാഹിത്യസമ്പത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്‌.
ബ്രിട്ടീഷ് ഗ്രന്ഥശാലയിലെ എത്യോപ്യൻ ശേഖരത്തിൽ 15 മുതൽ 20 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തെ 800-ഓളം കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുണ്ട്.
16, 17 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ മന്ത്രങ്ങളും, ദൈവപ്രീതിസൂത്രങ്ങളുടെ ചുരുളുകളും സചിത്രരചനകളും അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
1830-40-കളിൽ ആംഗ്ലിക്കൻ പ്രേഷിതസമൂഹം സംഭാവന ചെയ്ത 74 ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ തുടങ്ങിയ ആ ശേഖരം 1868-ൽ എത്യോപ്യയിലെ തെവൊദ്രോസ് രണ്ടാമൻ രാജാവിന്റെ തലസ്ഥാനമായ മഗ്ദലയിലേക്കുള്ള ബ്രിട്ടീസ് ദൗത്യസംഘം ഏടുത്തുകൊണ്ടുപോന്ന 349 പുസ്തകങ്ങൾ ചേർന്നു വികസിച്ചു.
ആ ഭാഷയ്ക്കു വേണ്ടി പ്രത്യേകം രൂപപ്പെടുത്തിയ ഒരു ലിപിയിലാണ്‌ ഗീയസ് എഴുതുന്നത്.
ഇടത്തു നിന്ന് വലത്തോട്ടെഴുതുന്ന ഈ ലിപി എത്യോപ്പിക്ക്, ഗീയസ് അബുഗിഡാ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു.
മറ്റു ഭാഷകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗീയസ് ഉൾപ്പെടുന്ന സെമറ്റിക് ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവ, എഴുതുവാനും ഗീയസ് ലിപി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
ഗീയസിനു പുറമേ ഈ ലിപി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാനഭാഷകൾ എത്യോപ്യയിലെ അംഹാറിക്, എറിത്രിയായിലും എത്യോപ്യയിലും പ്രചാരത്തിലുള്ള തിഗ്രിന്യാ എന്നിവയാണ്‌‌.
ആ ഭാഷകളിൽ ഈ ലിപി അറിയപ്പെടുന്നത് ഫിദാൽ എന്നാണ്‌.