smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സമൂഹാർജ്ജിത ന്യുമോണിയയിൽ സർവ്വസാധാരണമായ അണുക്കളും അവ ബാധിക്കുന്ന രോഗികളുടെ സാഹചര്യവും ഏതുതരം സാഹചര്യത്തിലുള്ള രോഗി രോഗാണു ഔട്ട് പേഷ്യന്റ് ആയി വരുന്ന രോഗികളിൽ സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ് ന്യുമോണിയേ (ന്യൂമോകോക്കസ്) മൈക്കോപ്ലാസ്മ ന്യുമോണിയേ ഹീമഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസേ ക്ലമിഡോഫൈല ന്യുമോണിയേ ശ്വാസകോശരോഗ വൈറസുകൾ (ഇൻഫ്ലുവെൻസ -ഏ, -ബി വൈറസുകൾ, അഡിനോവൈറസ്, ശ്വാസകോശ സിൻസീഷ്യൽ വൈറസ്, പാരാ‌ഇൻഫ്ലുവെൻസ വൈറസ് തുടങ്ങിയവ) ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിതരായ രോഗികൾ (തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരൊഴികെ) സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ് ന്യുമോണിയേ മൈക്കോപ്ലാസ്മ ന്യുമോണിയേ ഹീമഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസേ ലീജ്യണെല്ല ജാതികൾ സ്രവങ്ങൾ ശ്വാസകോശത്തിലെത്തുന്നതുവഴി ശ്വാസകോശരോഗ വൈറസുകൾ തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിതരായ രോഗികൾ സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ് ന്യുമോണിയേ സ്റ്റാഫിലൊകോക്കസ് ഓറിയസ് ലീജ്യണെല്ല ജാതികൾ ഗ്രാം അനഭിരഞ്ജക (G-ve) ദണ്ഡാകാര ബാക്റ്റീരിയ ഹീമഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസേ
കാരണമാകുന്ന രോഗാണുവിനെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന സമൂഹാർജ്ജിതന്യുമോണിയകളിൽ 30-60%വരെയും ഉണ്ടാക്കുന്നത് ന്യുമോക്കോക്കസ് ( സ്ട്രെപ്. ന്യുമോണിയേ , Strep. pneumoniae ) ആണ്.
ആ‍ശുപത്രിയിൽ കിടത്തിച്ചികിത്സ വേണ്ടിവരുന്നത്ര രൂക്ഷതയുള്ള ന്യുമോണിയകൾക്ക്, വിശേഷിച്ച് 60 വയസ്സിനുമേൽ പ്രായമുള്ള വൃദ്ധരിൽ, ഇവ കാരണമാകാറുണ്ട്.
ഈ വർഗ്ഗത്തിലെ ന്യുമോണിയാകാരികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ രോഗാണു ഹീമോഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസേ ( Haemophilus influenzae ) ആണ്.
ഇവ 10% രോഗികളിൽ സമൂഹാർജ്ജിതന്യുമോണിയയുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.
ഇതു കഴിഞ്ഞാൽ പ്രധാനിയാണ് മോറാക്സെല്ലാ കാറ്ററാലിസ് ( Moraxella catarrhalis ).
ഹൃദയത്തെയും ശ്വാസകോശത്തെയും ക്രമേണ ബാധിക്കുന്ന സനാതന ശ്വാസതടസ്സ രോഗം പോലുള്ള രോഗങ്ങളുള്ളവരിൽ ഹീമോ.
ഇൻഫ്ലുവെൻസേ യും 'മോറാക്സെല്ലാ കാറ്ററാലിസും കൂടുതൽ പ്രശ്നകാരിയാകാം .
ആശുപത്രിയിൽ കിടത്തിയുള്ള ചികിത്സവേണ്ടിവരുന്നത്ര തീവ്രതയുള്ള സമൂഹാർജ്ജിതന്യുമോണിയകളിൽ ഏകദേശം18% വൈറസുകൾ മൂലമുണ്ടാകുന്നതാണ്.
ഒന്നിലധികം രോഗാണുക്കൾ ചേർന്നുണ്ടാക്കുന്ന ന്യുമോണിയകളാണ് 10-15% വരെ.
ഈ രോഗികളിലെ പരിശോധനയിൽ പ്രാരൂപികവും അപ്രാരൂപികവുമായ രോഗാണുക്കൾ ഒന്നിച്ച് കാണപ്പെടാം (ഉദാ: ന്യുമോക്കോക്കസും മൈക്കോപ്ലാസ്മയും ഒന്നിച്ചുള്ള ഒരു അണുബാധ) .
ന്യുമോണിയാബാധകളിൽ മഹാഭൂരിപക്ഷവും സമൂഹാർജ്ജിതന്യുമോണിയാ വകഭേദത്തിൽ പെടുമെങ്കിലും ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച് ചികിത്സിക്കേണ്ട അവസ്ഥ അധികം രോഗികളിലും ഉണ്ടാകാറില്ല.
ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നവരിലെ മരണനിരക്ക് 14% ആണ്.
അതിൽ തന്നെ തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ ( Intensive Care Unit ) പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ടുന്നത്ര ഗൗരവമുള്ള ന്യുമോണിയക്കാരിൽ മരണനിരക്ക് 37% ആയി ഉയരാം .
സമൂഹാർജ്ജിതന്യുമോണിയയ്ക്കു കാരണമാകുന്ന അണുക്കൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവുമധികം മരണനിരക്കു കാണിക്കുന്നത് സ്യൂഡോമൊണാസ്, എസ്ചെറീഷ്യ, ക്ലെബ്സിയെല്ല, സ്റ്റാഫിലോകോക്കസ് എന്നിവയാണ്.
ഈ ബാക്റ്റീരിയകൾക്കിടയിൽ ഒന്നിലധികം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെ ചെറുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള അണുക്കൾ പെരുകുന്നതും ആശങ്കാജനകമാണ്.
ഇത്തരത്തിൽ ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രതിരോധം കാണിക്കുന്ന ബാക്റ്റീരിയകളിൽ പ്രധാനിയാണ് “എം.ആർ.എസ്.ഏ” എന്ന ചുരുക്കത്തിലറിയപ്പെടുന്ന മെഥിസിലിൻ പ്രതിരോധ സ്റ്റാഫിലോകോക്കസ് ഓറിയസ് (methicillin resistant Staphylococcus aureus ;MRSA)
സമൂഹാർജ്ജിത ന്യുമോണിയയിലേക്ക് നയിക്കാവുന്ന അണുക്കൾ രോഗിയുടെ ശരീരത്തിൽ കയറാൻ സാധ്യതയുള്ള ചില സന്ദർഭങ്ങളും സാഹചര്യങ്ങളും തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഉദാഹരണത്തിന് മദ്യപാനികളിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ സ്വന്തം തുപ്പൽ വിഴുങ്ങാനും അത് ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് കയറിപ്പോകാനും സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ വായിലെ പരാദജീവി ബാക്റ്റീരിയകൾ മൂലമുള്ള മിശ്രാണുബാധാ ന്യുമോണിയക്ക് സാധ്യതകൂടുതലാണ്.
രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്ന എയിഡ്സ് രോഗികളെപ്പോലുള്ളവരിലും ക്യാൻസർ രോഗികളിലും മറ്റും ന്യൂമോകോക്കസ് ന്യുമോണിയ രൂക്ഷമായ അണുബാധയ്ക്ക് കാരണമാകാം.
പുകവലിക്കാരിലും സനാതന ശ്വാസതടസ്സ രോഗം ഉള്ളവരിലും ഹീമോഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസേയും സ്യൂഡോമൊണാസും ( Pseudomonas ) ലീജ്യണെല്ലാ ജാതികളും മുഖ്യ ന്യുമോണിയാകാരികളാണ്.
പക്ഷിമൃഗാദികളെ വളർത്തുന്നവർക്ക് അവയുടെ ശരീരത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ച് പകരാൻ സാധ്യതയുള്ള രോഗാണുക്കളിൽ നിന്ന് ന്യുമോണിയ വരാം.
ഉദാഹരണത്തിനു തത്തകളും ക്ലമിഡോഫൈല സിറ്റാകി ( Chlamydophila psittaci ) എന്ന അണുവും തമ്മിലെ ബന്ധവും മുയലുകളും ഫ്രാൻസിസെല്ല ടൂലറെൻസിസ് ( Francisella tularensis ) എന്ന അണുവും തമ്മിലെ ബന്ധവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
അതുപോലെ സഹചര്യാധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ബന്ധം കന്നുകാലിവളർത്തു കേന്ദ്രങ്ങളിലെ മൃഗങ്ങളും പൂച്ചകളും കോക്സിയെല്ല ബർണെറ്റി ( Coxiella burnetti ) എന്ന രോഗാണുവും തമ്മിലുണ്ട്.
വവ്വാലുകൾ ജീവിക്കുന്ന ഗുഹകളിൽ നിന്നും പക്ഷിക്കാട്ടത്തിൽ നിന്നുമൊക്കെ പകരാൻ സാധ്യതയുള്ള പൂപ്പൽ ജാതിയിലെ ഒരു രോഗാണുവാണ് ഹിസ്റ്റോപ്ലാസ്മ ക്യാപ്സുലേറ്റം ( Histoplasma capsulatum ).
ഭീകരവാദി ആക്രമണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്നിട്ടുള്ള ഒരു ഭീഷണിയാണ് ആന്ത്രാക്സ് ബാക്റ്റീരിയയായ ബാസിലസ് ആന്ത്രസിസ് ( Bacillus anthracis ) രോഗാണുമൂലമുള്ള ന്യുമോണിയ .
രോഗചികിത്സാർജ്ജിത ന്യുമോണിയ
ആശുപത്രിയിലോ മറ്റു ചികിത്സാലയങ്ങളിലോ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന രോഗികളിൽ വരുന്ന ന്യുമോണിയയിലെ രോഗാണുക്കൂട്ടം പലപ്പോഴും സമൂഹാർജ്ജിത ന്യുമോണിയയിലേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.
ചികിത്സാലയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിടിപെടുന്ന ന്യുമോണിയയിലെ രോഗാണുക്കൾ ഒന്നിലേറെ   ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾക്കെതിരേ പ്രതിരോധശേഷി നേടിയവയായിരിക്കാൻ (multi-drug resistant) സാധ്യതകൂടുതലാണ്‌ എന്നതാണ്‌ ഇതിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന പ്രശ്നം.
മറ്റൊന്ന് രോഗചികിത്സയ്ക്കായി കിടക്കുന്ന രോഗികളിലെ പ്രതിരോധശേഷി സ്വതേ തന്നെ ദുർബലമായിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നതാണ്‌.
സനാതന ശ്വാസതടസ്സ രോഗം , ആസ്മ , ബ്രോങ്കിയെക്ടേസിസ് , പക്ഷാഘാതം , ദീർഘകാലം ആശുപത്രിവാസം വേണ്ടിവരുന്ന തരം ശസ്ത്രക്രിയകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പല രോഗാവസ്ഥകളിലും ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ പിടിപെടാൻ സാധ്യതകൂടുതലാണ്‌.
ഈ കാരണങ്ങളാലാണ്‌ ആദ്യമായി സമൂഹാർജ്ജിത ന്യുമോണിയയിൽ നിന്ന് രോഗചികിത്സാർജിത ന്യുമോണിയകളെ വേർതിരിച്ച് കാണണം എന്ന ആശയം ഉയർന്നു വന്നത്.
കഴിഞ്ഞ 90 ദിവസത്തിനിടയ്ക്ക് ആന്റിബയോട്ടിക് മരുന്ന് ഉപയോഗം, നിലവിൽ 5 ദിവസമോ അതിലേറെയോ ആയി ആശുപത്രിയിൽ കിടക്കേണ്ടിവരുക, പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആശുപത്രിയോ ആ സമൂഹം തന്നെയോ ആന്റി-ബയോട്ടിക്-പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള അണുക്കൾ വ്യാപകമായ സ്ഥലമാണെന്ന് വരുക, നേഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുക, 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഡയാലിസിസ് ചെയ്യേണ്ടിവരുക, രോഗപ്രതിരോധശേഷി കുറയ്ക്കുന്ന തരം മരുന്നുകൾ കഴിക്കേണ്ടിവരിക (ഉദാ: സ്റ്റീറോയ്ഡുകൾ, കീമോതെറാപ്പി)എന്നിവയൊക്കെ ഒന്നിലേറെ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾക്കെതിരേ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള അണുക്കളാൽ ന്യുമോണിയ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള അവസ്ഥകളാണ്‌.
ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ (Hospital Acquired Pneumonia)
ആശുപത്രിപ്രവേശന സമയത്ത് ശ്വസനവ്യൂഹ അണുബാധ ആരംഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത രോഗിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച്  48 മണിക്കൂറിലോ അതിനുശേഷമോ ഉണ്ടാകുന്ന ന്യുമോണിയയെ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ ( Hospital Acquired Pneumonia , HAP) എന്ന് വിളിക്കാം.
ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിതരായവരിൽ വരുന്ന അണുബാധകളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനമാണ്‌ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ; തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച രോഗികളിൽ വരുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണമായ അണുബാധയും.
മിക്കവാറും അവസരങ്ങളിൽ അണുബാധ ബാക്റ്റീരിയമൂലമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും .
ആശുപത്രിപ്രവേശനശേഷമുള്ള ആദ്യ 4 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ വരുന്ന ന്യുമോണിയയെ പുരോഭവം ( early onset ) എന്നും 5-ആം ദിവസം മുതൽക്കങ്ങോട്ട് വരാവുന്ന ന്യുമോണിയയെ പശ്ചാത്‌ഭവം ( late onset ) എന്നും അമേരിക്കൻ തൊറാസിക് സൊസൈറ്റി വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട് .
പുരോഭവ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയയെ അപേക്ഷിച്ച് പശ്ചാത്‌ഭവ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ കഠിനമാണ്‌ ; മാത്രവുമല്ല ആശുപത്രിവാസക്കാലത്ത് വൈകി സംഭവിക്കുന്ന അണുബാധയിലെ അണുക്കൾ ഒന്നിലധികം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾക്കെതിരേ പ്രതിരോധശേഷിനേടിയവയാവാനും അതുമൂലം രോഗബാധ മാരകമാകാനും സാധ്യത കൂടുതലാണ്.
പുരോഭവ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയയിൽ കാണപ്പെടുന്ന രോഗാണുക്കൾ മിക്കപ്പൊഴും സമൂഹാർജിത ന്യുമോണിയയിലെ രോഗാണുക്കൾ തന്നെയാണ്‌.
സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ്, ഹീമോഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസ തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണം.
ഒരുപക്ഷേ ആശുപത്രിപ്രവേശിതരാകുന്നതിനു മുൻപേതന്നെ ശരീരത്തിൽ കടന്നുകൂടുന്ന അണുക്കളാകാം ഈ വിഭാഗം രോഗികളിൽ പിന്നീട് ന്യുമോണിയാകാരിയാകുന്നത് .
മിക്ക ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയകളിലും ഒന്നിലധികം തരം ബാക്റ്റീരിയകൾ അണുബാധയ്ക്ക് കാരണമായി കാണാറുണ്ട്.
ചിലപഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നതു പ്രകാരം ഏകദേശം 47% രോഗികളിൽ ഗ്രാം അനഭിരഞ്ജക ദണ്ഡാകാര ബാക്റ്റീരിയ ( Gram - ve bacilli ) ആണ്‌ ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയക്ക് കാരണമാകുന്നത്.
ഇതിൽ സ്യൂഡോമൊണാസ് , ക്ലെബ്സിയെല്ല ന്യുമോണിയേ , എസ്ചെറീഷ്യ കോളൈ എന്നീ ഗ്രാം-അനഭിരഞ്ജക ബാക്റ്റീരിയകളാണ്‌ മുഖ്യം.
അവായു ബാക്റ്റീരിയകൾ (Anaerobe bacteria) 35% രോഗികളിലും സ്റ്റാഫിലോകോക്കസ് ഓറിയസ് ബാക്റ്റീരിയ 26% രോഗികളിലും ന്യുമോണിയാകാരിയാകുന്നു .
ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയാ ബാധയിലേക്ക് നയിക്കാവുന്ന ചില പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളുണ്ട് :
തീരെ പ്രായം കുറഞ്ഞവരിലും വളരെ പ്രായമേറിയവരിലും പൊതുവേ രോഗപ്രതിരോധശേഷി കുറവായതിനാൽ ആശുപത്രിയിൽ കിടക്കുന്ന സമയത്തെ അണുബാധാസാധ്യത കൂടുതലായിരിക്കും.
ആശുപത്രിയിൽ കിടത്തിചികിത്സ നടക്കുമ്പോൾ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരുന്നത് മനുഷ്യ ദഹനവ്യൂഹത്തിൽ സഹജീവിതം നയിക്കുന്ന ബാക്റ്റീരിയകളുടെ സന്തുലനത്തെ തകരാറിലാക്കാറുണ്ട്.
രോഗാണുക്കൾക്കെതിരേ പ്രയോഗിക്കുന്ന ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ സാധാരണയായി വായിലും തൊണ്ടയിലുമൊക്കെ കാണുന്ന അണുക്കളെയും നശിപ്പിക്കാം.
ഇതുമൂലം സ്യൂഡോമൊണാസ് , ക്ലെബ്സിയെല്ല ന്യുമോണിയേ , എസ്ചെറീഷ്യ കോളൈ എന്നിവയെപ്പോലുള്ള ഗ്രാം-അനഭിരഞ്ജക ദണ്ഡാകാര ബാക്റ്റീരിയകൾ ( Gram - ve bacilli ) രോഗിയുടെ വായ,തൊണ്ട എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആവാസം സ്ഥാപിക്കാനും അവിടെനിന്ന് ക്രമേണ ശ്വാസകോശത്തിലേയ്ക്ക് കടന്ന് ന്യുമോണിയയുണ്ടാക്കാനും കാരണമാകും .
ശ്വാസകോശരോഗങ്ങളുമായി ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് ന്യുമോണിയാ സാധ്യത സ്വാഭാവികമായും കൂടുതലാണ്‌.
തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ ചികിത്സിക്കപ്പെടുന്നവരിലും വീര്യമേറിയ അണുബാധയ്ക്ക് സാധ്യതയേറുന്നു.
ഒപ്പം രോഗം മൂലമുള്ള അവശതയും ന്യുമോണിയയെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്താം .
പ്രമാണം:Endotracheal tube colored.png വായിലൂടെ തൊണ്ടയിലേക്ക് കടത്തുന്ന ശ്വസനസഹായിക്കുഴലിന്റെ ( endotracheal tube ) ചിത്രം: കുഴലിന്റെ പ്രധാനഭാഗം A എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതാണ്‌.
കുഴൽ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ഊരിവരാതിരിക്കാൻ കാറ്റ് നിറച്ച് വീർപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു "കഫ് " ( cuff ) ശ്വസനസഹായിക്കുഴലിന്റെ മറ്റേയറ്റത്ത് കാണാം.
അതിലേക്ക് വായുനിറയ്ക്കാനുള്ള നേർത്ത കുഴലാണ്‌ B എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
C ശ്വാസനാളവും (trachea), D അന്നനാളവുമാണ്‌ ( esophagus ).
ദീർഘനാൾ കിടപ്പിലാകുന്ന രോഗികളിൽ വായിലെയും അന്നനാളത്തിലെയും ദ്രവങ്ങൾ തൊണ്ടയിലേക്കും ശ്വാസനാളത്തിലേക്കും ഇറങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട് (ആസ്പിരേഷൻ).
ചില അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിലും തീവ്രപരിചരണഘട്ടങ്ങളിലും ശ്വസനപ്രക്രിയ നിലനിർത്താനായി കഴുത്തിലൂടെ ശ്വാസനാളം തുരന്ന് ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ ( Endotracheal tube എൻഡോട്രേയ്‌ക്കിയൽ റ്റ്യൂബ്) ഇടാറുണ്ട്.
ഇതു നേരിട്ട് ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് അണുബാധ കയറാനുള്ള സാധ്യതയൊരുക്കുന്നുണ്ട്.
വായിലൂടെ ആഹാരം കഴിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള രോഗികളിൽ ആഹാരം വയറ്റിലെത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനു മൂക്ക് വഴി ആമാശയത്തിലേക്ക് കടത്തുന്ന കുഴലുകൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
ഇത് ശ്വാസകോശത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധ ഉപാധികളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയോ ശ്വസനവ്യൂഹാണുബാധയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട് .
രോഗിക്ക് സ്വയം ശ്വസിക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥകളിൽ ശ്വാസനാളത്തെ ഒരു യാന്ത്രിക ശ്വസനസഹായിയായ വെന്റിലേറ്ററുമായി ഘടിപ്പിക്കേണ്ടി വരാം.
ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയയുടെ ഒരു ഉപവർഗമായ വെന്റിലേറ്റർ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാവുന്ന അണുബാധമൂലമാണ്‌ വരാറ്.
ശ്വാസം മുട്ടലിൽ സഹായിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓക്സിജൻ മാസ്ക്, ശ്വാസനാളക്കുഴൽ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങൾ ശരിയാം‌വണ്ണം അണുവിമുക്തമല്ലെങ്കിലോ ഇവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ കൈകൾ അണുവിമുക്തമല്ലെങ്കിലോ ഒക്കെ ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ ഉണ്ടാവാം .
തല, നെഞ്ച്, വയറിന്റെ മുകൾഭാഗം എന്നിങ്ങനെയുള്ളിടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള അപകടങ്ങളോ ശസ്ത്രക്രിയയോ ന്യുമോണിയയിലേക്ക് നയിക്കാമെന്ന് പഠനങ്ങൾ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആശുപത്രിവാർഡുകളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിനു തൊട്ടുമുൻപ് ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് വിധേയരാകുന്ന രോഗികളിലും ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയ വലിയൊരളവിൽ കാണാം .
ആമാശയത്തിലെ അമ്ലത്തിന്റെ അളവ് താഴ്‌ത്തുന്ന അന്റാസിഡുകൾ (antacids) പോലുള്ള ചില മരുന്നുകൾ ആശുപത്രിപ്രവേശിതരായ രോഗികളിൽ നൽകുന്നത് മൂലം അവരുടെ ആമാശയത്തിലെ ഗ്രാം അനഭിരഞ്ജക ബാക്റ്റീരിയയുടെ അളവ് വർദ്ധിക്കാനും അവ അന്നനാളം വഴി ശ്വസനവ്യൂഹത്തിലേക്ക് ആരോഹണം ചെയ്ത് ന്യുമോണിയയ്ക്ക് കാരണമാകാനും സാധ്യതയുണ്ട് എന്നൊരു നിരീക്ഷണമുണ്ട് വെന്റിലേറ്റർ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ (Ventilator Associated Pneumonia)
രോഗിയുടെ ചികിത്സാർത്ഥം ശ്വാസനാളത്തിലൂടെ ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ (എൻഡോ ട്രേയ്ക്കിയൽ കുഴൽ, endotracheal tube) കടത്തി 48-72 മണിക്കൂറിനു ശേഷം പിടിപെടുന്ന ന്യുമോണിയയാണിത്.
കടുത്ത ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയ വന്ന ശേഷം ചികിത്സാർത്ഥം ശ്വാസനാളത്തിലൂടെ ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ കടത്തേണ്ടിവരുന്ന രോഗികളെയും വെന്റിലേറ്റർ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ വന്നവരെപ്പോലെ കണ്ട് ചികിത്സിക്കാം എന്നാണ്‌ വിദഗ്ദ്ധപഠനസമിതികളുടെ സമവായ അഭിപ്രായം .
സ്വയം ശ്വാസോച്ഛ്വാസം കഴിക്കാൻ ശേഷിയില്ലാത്ത രോഗികളിൽ നിയന്ത്രിതമായ ഒരു സാഹചര്യമൊരുക്കി കൃത്രിമമായി ശ്വാസം നൽകാനാണ്‌ വെന്റിലേറ്റർ എന്ന യന്ത്രവുമായി രോഗിയെ ഘടിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇതിനായി രോഗിയുടെ ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് ഒരു ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ (എൻഡോ ട്രേയ്ക്കിയൽ കുഴൽ, endotracheal tube ) ഇറക്കി ഉറപ്പിക്കുന്നു.
അതിന്റെ മറുഭാഗം മറ്റൊരു കുഴൽ വഴി വെന്റിലേറ്റർ യന്ത്രവുമായി ഘടിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്വാസനാളിക്കുഴൽ ഇറക്കുന്നതോടെ  ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് ഒരു അന്യപദാർത്ഥം കടത്തുന്നതിന്റെ ഫലമാണ്‌ ഉണ്ടാകുന്നത്.
സ്വാഭാവികമായും ഇത് ശ്വാസനാളത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധങ്ങളെ തകരാറിലാക്കാം.
ഇതുമൂലം ഈ രോഗികളിൽ വളരെപ്പെട്ടെന്നു തന്നെ ശ്വസനവ്യൂഹ അണുബാധ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
തീവ്രപരിചരണവിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവരിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണ അണുബാധയാണ്‌ വെന്റിലേറ്റർ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ.
ശ്വാസനാളിക്കുഴൽ ആവർത്തിച്ച് ഘടിപ്പിക്കുന്നതു 6 മുതൽ 21 ഇരട്ടിവരെ ന്യുമോണിയാ അപകടസാധ്യത വർദ്ധിക്കുന്നതായി നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് .
ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് ഈ കുഴൽ കടത്തുന്നതുവഴി അന്യപദാർത്ഥങ്ങളെയും കഫത്തെയും പുറന്തള്ളാ സഹായിക്കുന്ന പ്രതിവർത്തനമായ 'ചുമ' തടസ്സപ്പെടുന്നു.
ഇതോടൊപ്പം ശ്വാസനാളത്തിന്റെ ശ്ലേഷ്മസീലീയ ശുചീകരണ (mucociliary clearance) പ്രക്രിയയും അവതാളത്തിലാകുന്നു.
ശ്വാസകോശത്തിന്റെ ഊർദ്ധ്വഭാഗമായ മൂക്ക്, തൊണ്ട എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബാക്റ്റീരിയക്ക് അധോഭാഗമായ ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ ഒരു 'പാലം' ആകുന്നു.
സർ‌വോപരി ബാക്റ്റീരിയാദി അണുക്കളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്ന ഒരു ജൈവപാട (biofilm) ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രതലം കൂടി ശ്വസനസഹായിക്കുഴൽ നൽകുന്നു.
രോഗീപരിചരണ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ (Health-care Associated Pneumonia )
നേഴ്സിംഗ് ഹോം, ദീർഘകാല പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയയിടങ്ങളിൽ ആരോഗ്യപരിപാലനാർത്ഥം കിടക്കേണ്ടി വരുന്ന രോഗികൾ, വീട്ടിൽ തന്നെ സിരകളിലൂടെ മരുന്നുകുത്തിവയ്പ്പ് ( intravenous injections ) ചികിത്സ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവർ, ഒറ്റദിവസം നീണ്ട ശസ്ത്രക്രിയാസമാനമായ ചികിത്സകൾ ലഭിക്കുന്നവർ, ഡയാലിസിസ് രോഗികൾ, വളരെയടുത്ത് ആശുപത്രിവിട്ടവർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള രോഗികളാണ്‌ രോഗീപരിചരണ സംബന്ധിയായ ന്യുമോണിയയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളവർ.
ഇവരിൽ അണുബാധയുണ്ടാക്കുന്ന ബാക്റ്റീരിയക്കൂട്ടം ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയകളുമായി സാമ്യമുള്ളതായതുകൊണ്ട് ഇവരെ ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയക്കാരോടൊപ്പം വർഗീകരിക്കാം എന്ന് മുൻപ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും സമൂഹാർജ്ജിത ന്യുമോണിയയോട് ചില കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സാമ്യം പുലർത്തുന്നതിനാൽ ഇവയെ ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയ എന്ന് പൂർണമായും വർഗീകരിക്കാനാവില്ല.
അതിനാൽ രോഗസാഹചര്യം വച്ച് പ്രത്യേക വിഭാഗമായി ഈ ന്യുമോണിയയെ കണക്കാക്കാം .
രോഗീപരിചരണ സംബന്ധ ന്യുമോണിയ വരുന്ന രോഗികളിലധികവും സനാതന രോഗങ്ങളോ സഹരോഗാതുരതാവസ്ഥകളോ ( comorbid conditions ) മൂലം സ്വതേ ദുർബലരാണ്‌ എന്ന് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.
പക്ഷാഘാതം, ഹൃദയത്തളർച്ച, മറവിരോഗം, പ്രമേഹം എന്നിങ്ങനെയുള്ള രോഗങ്ങളുള്ളവരായിരിക്കും പലപ്പോഴും ഇവർ.
പ്രായാധിക്യം മൂലമുള്ള അവശതകളും കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ മിക്ക രോഗികളിലും സാധാരണ ന്യുമോണിയയിൽ കാണുന്ന ശ്വാസകോശ ലക്ഷണങ്ങൾ രൂക്ഷത കുറഞ്ഞും, അതേസമയം ശ്വാസകോശേതരമായ ലക്ഷണങ്ങൾ (ഉദാ: ബോധക്ഷയം, വിഭ്രമം, ആമാശയ സംബന്ധിയായ അസ്വസ്ഥതകൾ തുടങ്ങിയവ) കൂടുതലായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്.
പ്രതിരോധക്ഷയമുള്ളവരിലെ ന്യുമോണിയ
എച്‌ഐവി-എയിഡ്സ് ബാധയോ ക്യാൻസർ ബാധയോ മൂലം പ്രതിരോധശേഷി ക്ഷയിച്ച രോഗികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ന്യുമോണിയ  സമൂഹാർജിതവും ആശുപത്രിജന്യവുമായ ന്യുമോണിയകളിലെ അണുബാധകളിൽ നിന്ന് അല്പം വ്യത്യസ്തമാണ്‌.
സാധാരണ ഗതിയിൽ ആരോഗ്യമുള്ളവരെ ബാധിക്കാത്ത രോഗാണുക്കൾ പോലും പ്രതിരോധക്ഷയമുള്ളവരിൽ അവസരവാദപര അണുബാധ ഉണ്ടാക്കുന്നു (opportunistic infections).
ലീജ്യനെല്ല , നോക്കാർഡിയ , മൈക്കോബാക്റ്റീരിയം ഏവിയം , സൈറ്റോമെഗാലോ വൈറസ് , ഹെർപീസ് വൈറസ് , ന്യുമോസിസ്റ്റിസ് , ടോക്സോപ്ലാസ്മ , ക്യാൻഡിഡ , ആസ്പർജിലസ് തുടങ്ങിയവയാണ്‌ ഈ അവസരവാദപര അണുബാധകളുണ്ടാക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധേയമായവ.
എച്‌ഐവി-എയിഡ്സ് രോഗം പോലെ ശക്തമായ ഒരു പ്രതിരോധക്ഷയ അവസ്ഥയിൽ ഈ അണുബാധകൾ തീവ്രമാകാമെന്നതിനാൽ ഇവയുടെ ചികിത്സയിലും സാധാരണ ന്യുമോണിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ചില കരുതലുകൾ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സവിശേഷ ന്യുമോണിയകൾ
ന്യുമോണിയയിലെ അടിസ്ഥാന രോഗകാരണം അണുബാധ തന്നെയാണെങ്കിലും വൈദ്യശാസ്ത്രവികാസത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളിൽ ന്യുമോണിയയ്ക്ക് സമാനമായ പ്രത്യേകതകളുടെ പേരിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പല ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളെയും ന്യുമോണിയ എന്ന് വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അത്തരത്തിലുള്ള ന്യുമോണിയകളെ സവിശേഷന്യുമോണിയകളെന്ന  ശീർഷകത്തിനു കീഴിൽ വർഗ്ഗീകരിക്കാം.
ഇതിൽ ചിലത് അണുബാധമൂലമുള്ള വ്യവസ്ഥാപിത  ന്യുമോണിയയുടെ നിർ‌വചനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വരുന്നതാണ്‌ (ഉദാ: ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയ), എന്നാൽ മറ്റ് ചിലത് വ്യവസ്ഥാപിത അർത്ഥത്തിലെ ന്യുമോണിയ ആയി ഇന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല (ഉദാ: ഇഡിയോപ്പതിക് അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ) രാസജന്യ ന്യുമോണിയ (Chemical Pneumonia)
വിഷകാരിയായ രാസവസ്തുക്കൾ ശ്വാസകോശത്തിൽ ചെന്നാൽ ശ്വസനികളിലും വായുകോശങ്ങളിലും ശ്വാസകോശമൃദൂതകത്തിലും വീക്കവും നീർക്കെട്ടും ഉണ്ടാകാം.
മണ്ണെണ്ണയുൾപ്പടെയുള്ള പെട്രോളിയം ഉല്പന്നങ്ങൾ, കീടനാശിനികൾ, അമ്ളങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പല വസ്തുക്കളും ശ്വാസകോശത്തിൽ ചെന്നാൽ തത്‌ഭാഗങ്ങളിൽ കോശനാശവും വീക്കവും ഉണ്ടാക്കാം ആത്മഹത്യാ ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി രോഗി എടുത്ത് കുടിക്കുന്നതാവാം ഇത്തരം രാസവസ്തുക്കൾ.
വീടുകളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന മണ്ണെണ്ണയോ കീടനാശിനികളോ കുട്ടികൾ അറിയാതെ എടുത്ത് കുടിക്കുന്നതും അവ ശ്വാസകോശത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ രാസജന്യന്യുമോണിയയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നതും അസാധാരണമല്ല .
ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലും അന്തരീക്ഷമലിനീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്ന പുകയിലൂടെ ശ്വാസകോശത്തിൽ രാസകണികകൾ കടക്കുന്നതും ഒരു കാരണമാണ്‌ .
അബോധാവസ്ഥയിൽ ചില രോഗികളിലും മദ്യപാനികളിലും സ്വന്തം ഛർദ്ദിൽ ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നതുമൂലമുള്ള രാസജന്യ ന്യുമോണിയയും കാണാറുണ്ട്.
ഇന്ന് ഈ രോഗാവസ്ഥയെ കുറിക്കാൻ രാസജന്യ ശ്വസനിവീക്കം (Chemical Pneumonitis കെമിക്കൽ ന്യുമോണൈറ്റിസ്) എന്ന പേരാണ്‌ കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയിൽ മിക്കപ്പോഴും വയറ്റിൽ കിടക്കുന്ന ദഹനരസമാണ്‌ അന്നനാളം വഴി ഊറി തൊണ്ടയിൽ നിന്ന് ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് കയറുന്നത് എന്നതിനാൽ അതിനെ രാസജന്യ ന്യുമോണിയയുടെ ഒരു വിഭാഗമായി കണക്കാക്കാറുണ്ട്.
ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയ (Aspiration Pneumonia)
മൂക്ക് വായ തൊണ്ട എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നു രോഗാണുക്കൾ കലർന്ന സ്രവങ്ങൾ ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന പ്രക്രിയയെ "ആസ്പിരേഷൻ" എന്ന് പറയാം.
ഒട്ടുമിക്ക ന്യുമോണിയകളും ഇങ്ങനെ ആസ്പിരേഷൻ വഴിയാണ്‌ ഉണ്ടാകുന്നതെങ്കിലും ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയ എന്ന സംജ്ഞ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് വായിൽ നിന്നുള്ള മിശ്ര അണുജാലം ( mixed microbes ) ശ്വാസകോശത്തിൽ കടന്നുണ്ടാക്കുന്ന ന്യുമോണിയയെ ആണ്‌.
മിശ്ര അണുജാലം എന്നതുകൊണ്ട് ഗ്രാം അഭിരഞ്ജകവും അനഭിരഞ്ജകവുമായ ( Gram + ve and - ve ) ബാക്റ്റീരിയയും അവായു ബാക്റ്റീരിയയും ( Anaerobic bacteria ) ഒക്കെ കൂടിക്കലർന്ന ഒരു അണുസംഘാതത്തെയാണ്‌.
വായിൽ നിന്ന് ശ്വാസകോശത്തിൽ കടക്കുന്ന അണുക്കൾക്ക് ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ളതിനാൽ ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയുടെ ചികിത്സയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളിലും, ആസ്പിരേഷൻ പ്രക്രിയ ഒഴിവാക്കാൻ സ്വീകരിക്കുന്ന ചില നടപടികളിലും വ്യത്യസ്തതയുണ്ടെന്നതൊഴിച്ചാൽ മറ്റേത് ന്യുമോണിയാബാധയും പോലെ തന്നെയാണ്‌ ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയും.
വായിൽ നിന്നുള്ള അണുക്കൾ ശ്വാസകോശത്തിൽ കടക്കാതിരിക്കാനുള്ളതും, കടന്നാൽ തന്നെ അവയെ തുരത്താനുള്ളതുമായ പ്രതിരോധങ്ങളും മുകളിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബോധക്ഷയമോ പൂർണബോധമില്ലായ്മയോ ആണ്‌ ഏറ്റവും സാധാരണയായി ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയ ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ കാരണം.
മദ്യപാനം, മയക്കുമരുന്നുപയോഗം, മസ്തിഷ്കത്തെ മന്ദീഭവിപ്പിക്കുന്ന മരുന്നുകൾ (ഉദാ: അനസ്തീഷിയ), നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ, തൊണ്ടയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പേശികളുടെ ബലക്ഷയം, പൊതുവായ അനാരോഗ്യം, പ്രായാധിക്യം എന്നിവയാണ്‌ സാധാരണ ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയ്ക്ക് കാരണമായി കണ്ടുവരുന്നത്.
തൊണ്ടയിലോ അന്നനാളത്തിലോ ഉള്ള തടസ്സങ്ങൾ (ഉദാ: അന്നനാള അർബുദം), ആഹാരം കഴിപ്പിക്കാനായി ചില രോഗികളിൽ മൂക്കിലൂടെ ആമാശയത്തിലേക്ക് കടത്തുന്ന നാസികാ-ആമാശയ കുഴലുകൾ (Nasogastric tube) എന്നിവയും ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയിലേക്ക് ക്രമേണ നയിക്കാം.
ഛർദ്ദിക്കുമ്പോഴോ അന്നനാളസ്രവം വയറ്റിൽ നിന്ന് തികട്ടി വരുമ്പോഴോ ഒക്കെ ശ്വാസകോശത്തിൽ കടന്നാലും ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയുണ്ടാക്കാം.
അന്നനാള സ്രവത്തിൽ ദഹനരസത്തിലെ അമ്ലം കൂടി ഉള്ളതുകൊണ്ട് രാസജന്യ ന്യുമോണിയ (Chemical Pneumonia) ആയും ഇതിനെ കാണാവുന്നതാണ്‌.
വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുമ്പോഴോ വിഷകാരിയായ രാസവസ്തുക്കളുടെ പുകശ്വസിക്കേണ്ടിവരുമ്പോഴോ ശ്വാസകോശത്തിലെത്തുന്ന രാസവസ്തുക്കളും ആസ്പിരേഷൻ ന്യുമോണിയയുണ്ടാക്കാം .
ഈ ന്യുമോണിയയുടെ  രോഗനിർണയത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളും ചികിത്സയും പൊതുവായി ന്യുമോണിയകൾക്ക് കൊടുത്തിട്ടുള്ള വിവരണത്തിൽ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഇരട്ടന്യുമോണിയ ( തീവ്ര ശ്വസനനിരോധ സിൻഡ്രോം ,Acute Respiratory Distress Syndrome)
രണ്ട് ശ്വാസകോശത്തെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്ന വ്യാപകമായ നീർക്കെട്ടും കട്ടപിടിക്കലും മൂലമുണ്ടാകുന്ന ശ്വസനനിരോധ അവസ്ഥയെ ആണ്‌ 1960കൾക്ക് മുൻപ് ഇരട്ടന്യുമോണിയ (Double Pneumonia) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്.
ഇന്നുപയോഗിക്കുന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഇത് ന്യുമോണിയ അല്ല, മറിച്ച് ന്യുമോണിയ അടക്കം പല കാരണങ്ങളും തീവ്ര ശ്വസനനിരോധ സിൻഡ്രോമിലേക്ക് നയിക്കാം എന്നേയുള്ളൂ.
ലാൻസെറ്റ് ( Lancet ) എന്ന വൈദ്യശാസ്ത്ര ജേണലിൽ 1967ൽ വന്ന പ്രബന്ധമാണ്‌ ഈ രോഗാവസ്ഥയെ "തീവ്രശ്വസനനിരോധ സിൻഡ്രോം" എന്ന് വിളിച്ചതും ഈ അവസ്ഥയിൽ കാണുന്ന ശ്വാസകോശ നീർക്കെട്ടും വായു അറകളുടെ വീക്കവുമൊക്കെ ന്യുമോണിയയിൽ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങൽ, നെഞ്ചിനുണ്ടാകുന്ന ക്ഷതം, ആമാശയരസം ശ്വാസകോശത്തിൽ കടക്കുക, രക്തത്തിലെ അണുബാധയും പഴുപ്പും എന്നിങ്ങനെ അനവധി  കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാകാം എന്നു വ്യക്തമാക്കിയതും.
ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയ (Eosinophilic Pneumonia)
ഇയോസിനോഫിലിക ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ എന്ന സം‌വർഗ്ഗത്തിലെ ഏതാനും രോഗങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയ.
ഇത് തീവ്രമെന്നും ചിരസ്ഥായിയെന്നും രണ്ട് തരമുണ്ട്.
പെട്ടെന്ന് വരുന്ന പനി, ശ്വാസം‌മുട്ടൽ, ചുമ എന്നീ ലക്ഷണങ്ങളും നെഞ്ചിന്റെ എക്സ് റേ ചിത്രത്തിൽ ശ്വാസകോശ അന്തരാളകലയിലും ( interstitium ) വായുകോശങ്ങളിലും ( alveoli ) അവിടവിടെയായി നീർക്കെട്ട് കാണപ്പെടുന്നതും ആണ്‌ ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയയുടെ പ്രത്യേകത.
ശ്വസനികകളിൽ ( bronchioles ) നിന്നും വായുകോശങ്ങളിൽ നിന്നും രോഗനിർണയാവശ്യത്തിനായി കഴുകിയെടുക്കുന്ന ശ്വസനികാവായുകോശ സ്രവത്തിൽ ( Bronchioloalveolar Lavage ) 25%ത്തിനുമേൽ ഇയോസിനോഫിലിക ശ്വേതരക്താണുക്കൾ കൂടി ഉണ്ടാകും .
സാധാരണ ഇയോസിനോഫിൽ കോശങ്ങൾ രക്തത്തിലോ ഏതെങ്കിലും അവയവത്തിന്റെ കലകളിലോ വർദ്ധിക്കണമെങ്കിൽ പരാദജീവികൾ മൂലമുള്ള അണുബാധ ആവശ്യമാണെങ്കിലും ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയയിൽ ഇത്തരം അണുബാധകളൊന്നുമില്ലാതെ തന്നെ ശ്വാസകോശകലകളിൽ ഇയോസിനോഫിൽ കോശവർദ്ധനവ് കാണുന്നു.
പുകവലി, പൊടിയടിക്കൽ, വെടിമരുന്ന് പ്രയോഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുക (ഉദാ: മരുപ്രദേശങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന പട്ടാളക്കാർ, കനത്ത പൊടിയ്ക്ക് സമീപം നിന്ന് ജോലിചെയ്യുന്ന ജീവൻ‌രക്ഷാ സേനാംഗങ്ങൾ) തുടങ്ങിയ പല ഘടകങ്ങൾ മൂലം ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയ ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും ഇതിനുപിന്നിലെ കൃത്യമായ രോഗനിദാനശാസ്ത്രം അനാവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല .
കോർട്ടിക്കോ സ്റ്റീറോയ്ഡ് മരുന്നുകൾ പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ഇയോസിനോഫിലിക ന്യുമോണിയാലക്ഷണങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഭേദപ്പെടുന്നതായി കാണുന്നു.
ഇഡിയോപ്പതിക് അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ (Idiopathic Interstitial Pneumonia)
സാങ്കേതികാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ന്യുമോണിയയല്ല.
ശ്വാസകോശ മൃദൂതകത്തിൽ പല അളവുകളിലും തീവ്രതയിലും ഉണ്ടാകുന്ന കോശജ്വലനവും ഫൈബ്രോസിസ് എന്നു വിളിക്കുന്ന സം‌യോജകകലയുടെ ഘനീഭവനവും ചേർന്നുണ്ടാക്കുന്ന നീർക്കെട്ടും ശ്വാസം‌മുട്ടലും മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളും ചേർന്നതാണ്‌ ഇഡിയോപ്പതിക് അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ എന്നത് (ന്യുമോണിയയിൽ വായുകോശങ്ങളെയും വായു അറകളെയുമാണ്‌ പഴുപ്പും നീർക്കെട്ടും പ്രധാനമായും ബാധിക്കുക).
ഇഡിയോപ്പതിക് ശ്വാസകോശ ഫൈബ്രോസിസ് ( Idiopathic Pulmonary Fibrosis , IPF), അനിയത അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ (Nonspecific Interstitial Pneumonia, NSIP), ഗുപ്തജന്യ സാന്ദ്രീകരണ ന്യുമോണിയ ( Cryptogenic Organizing Pneumonia , COP), തീവ്ര അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ ( Acute Interstitial Pneumonia , AIP), ശ്വസനികാവീക്ക സംബന്ധ അന്തരാളകലാ ശ്വാസകോശരോഗം ( Respiratory Bronchiolitis-associated Interstitial Lung Disease , RB-ILD), ശൽക്കലാപക്ഷയ അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ (Desquamative Interstitial Pneumonia, DIP), ലസികാണുവർദ്ധ അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ ( Lymphocytic Interstitial Pneumonia , LIP) എന്നിങ്ങനെ 7 രോഗങ്ങളെ നിലവിൽ ഇഡിയോപ്പതിക് അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയയുടെ കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശ്വാസകോശമൃദൂതകത്തിലെ കോശജ്വലനവും ഫൈബ്രോസിസുമാണ്‌ സമാനമായുള്ളത്.
ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഇഡിയോപ്പതിക് ശ്വാസകോശ ഫൈബ്രോസിസ് എന്ന രോഗമാണ്‌ കൂടുതൽ വ്യാപകമെന്നതിനാൽ അതിനെ സാധാരണ അന്തരാളകലാ ന്യുമോണിയ (Usual Interstitial Pneumonia, UIP) എന്നും സംബോധന ചെയ്യാറുണ്ട് ബ്രോങ്കിയൊളൈറ്റിസ് ഒബ്ലിറ്ററൻസ് സാന്ദ്രീകരണ ന്യുമോണിയ (Bronchiolitis obliterans organizing pneumonia; BOOP)
ഫൈബ്രോബ്ലാസ്റ്റ് കോശങ്ങളും കോശജ്വലനത്തെത്തുടർന്ന് ഒത്തുകൂടുന്ന ശ്വേതാണുക്കളും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന സം‌യോജകകലയുടെ കീലകങ്ങൾ (plugs) വായുകോശങ്ങളിലും ശ്വസനികാഗ്രങ്ങളിലും അടഞ്ഞ് നിന്ന് ഉണ്ടാക്കുന്ന ശ്വാസം മുട്ടൽ ആണ്‌ ബ്രോങ്കിയൊളൈറ്റിസ് ഒബ്ലിറ്ററൻസ് സാന്ദ്രീകരണ ന്യുമോണിയയുടെ പ്രത്യേകത.
ഗുപ്തജന്യ സാന്ദ്രീകരണ ന്യുമോണിയ (Cryptogenic Organizing Pneumonia, COP)എന്നും ഈ ന്യുമോണിയ വിളിക്കുന്നു .
അണുബാധ മാത്രമല്ല മറ്റ് പല ഘടകങ്ങളും ശ്വാസകോശത്തിൽ വരുന്ന ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാറുണ്ട്.
കടുത്ത ശ്വാസം മുട്ടൽ ഉണ്ടെങ്കിലും ബെയ്റ്റ-2 ഉത്തേജകങ്ങളെപ്പോലുള്ള ശ്വാസനാളീ വികാസ മരുന്നുകൾ (bronchodilators) ഈ രോഗികളിൽ ഫലം തരാറില്ല.
സ്റ്റീറോയ്ഡുകളാണ്‌ മുഖ്യമായും ചികിത്സയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്നത്.
നെഞ്ചിന്റെ എക്സ് റേ ചിത്രങ്ങളിൽ മിക്കപ്പോഴും ശ്വാസകോശത്തിലെ മാറ്റങ്ങളൊന്നും പ്രതിഫലിച്ചുകാണാറുമില്ല.
റൂമറ്റോയിഡ് സന്ധിവാതം , വെജ്‌നേഴ്സ് ഗ്രാനുലോമറ്റോസിസ് , പോളിമയോസൈറ്റിസ് തുടങ്ങിയ സം‌യോജകകലാ രോഗങ്ങളുമായും (Connective Tissue Disorders) അവയവം മാറ്റിവയ്ക്കലുമായി ( transplantation ) ബന്ധപ്പെട്ടും  പലപ്പോഴും സാന്ദ്രീകരണ ന്യുമോണിയ കാണപ്പെടാറുണ്ട് .
രോഗസ്ഥിതിവിവരം
ലോകത്തെ 5 വയസിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളിലെ മരണകാരിയായ രോഗങ്ങളിൽ മുന്നിലാണ്‌ ന്യുമോണിയ.
2007ൽ നടന്ന 5 വയസിൽ താഴെയുള്ള 90ലക്ഷം കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മരണത്തിൽ 18 ലക്ഷവും ന്യുമോണിയാബാധ മൂലമായിരുന്നുവെന്നാണ്‌ കണക്ക് .
ഇങ്ങനെ മരിക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ 98% പേരും  കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ആരോഗ്യസൂചികകളിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന 68 ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ ആണ്‌.
ന്യുമോണിയ മൂലം കൂടുതൽ ശിശുക്കൾ മരിക്കുന്നതിനു കാരണം സാമൂഹ്യമായ പിന്നാക്കാവസ്ഥ, ദാരിദ്ര്യം, ശരിയായ ചികിത്സ തേടാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥ എന്നിവയാണ്‌.
ഇന്ത്യയിൽ മരണപ്പെടുന്ന 5 വയസിനു താഴെയുള്ള ശിശുക്കളിൽ 14%ത്തോളം ന്യുമോണിയ വന്നാണ്‌ മരിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിൽ 5 വയസിൽത്താഴെ പ്രായമുള്ളവരിൽ 69% കുട്ടികൾക്ക് മാത്രമേ ശരിയായ ചികിത്സ ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ എന്നാണ്‌ യൂണീസെഫിന്റെ കണക്ക്.
ചുമയും മറ്റ് ന്യുമോണിയാലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള ശിശുക്കളിൽ 12%ത്തോളം പേർക്കേ ആന്റിബയോട്ടിക്ക് ചികിത്സ ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന അവസ്ഥയും ഇന്ത്യയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു .
ന്യുമോക്കോക്കസ്, ഹീമോഫിലസ് ഇൻഫ്ലുവെൻസ, സ്റ്റാഫിലോകോക്കസ് ഓറിയസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ബാക്റ്റീരിയകളും ശ്വാസകോശ സിൻസീഷ്യൽ വൈറസ് പോലുള്ള വൈറസുകളും മൈക്കോപ്ലാസ്മ പോലുള്ളവയുമാണ്‌ ഇന്ത്യയിൽ ന്യുമോണിയക്ക് കാരണമാകുന്ന മുഖ്യ അണുക്കൾ .