smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
1972 ലോകചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടിയ ഇദ്ദേഹം, ചരിത്രത്തിലെ മഹാന്മാരായ ചെസ്സ് കളിക്കാരുടെ ഗണത്തിൽ ഉൾപെടുന്നു.
ഈ കളിയിൽ ഫിഷർ(കറുപ്പ് കരുക്കൾ കളിക്കുന്നയാൾ) ആരേയും അസൂയപ്പെടുത്തുന്ന, പുതുമ നിറഞ്ഞ നീക്കങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
ബ്രൌൺ(വെള്ള കരുക്കൾ കളിക്കുന്നയാൾ)പതിവു പ്രാരംഭനീക്കങ്ങൾക്ക് ശേഷം,  പതിനൊന്നാം നീക്കത്തിൽ ഒരേ കരു രണ്ടു തവണ നീക്കി കളിയുടെ താളക്രമം നഷ്ടമാക്കി കൊണ്ട്, ഒരു ചെറിയ പിഴവ് വരുത്തി.
ഈ പിഴവിന് മറുപടിയായി, പതിനെഴാം നീക്കത്തിൽ സ്വന്തം മന്ത്രിയെ ബലി കൊടുത്തു കൊണ്ട്, മികച്ച ഒരു ബലികൊടുക്കൽ കളിയിലൂടെ ഫിഷർ തിരിച്ചടിച്ചു.
ബ്രൌൺ മന്ത്രിയെ വെട്ടിയെടുക്കുകയും അതിന് പകരമായി ഫിഷറിന് ഒരു തേര്, രണ്ടു ആന, ഒരു കാലാൾ തുടങ്ങിയ ഒരു കൂട്ടം കരുക്കൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
ശേഷം, ഫിഷർ തന്റെ കരുക്കളെ ചെക്ക്മേറ്റിനായി സജ്ജീക്കരിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചപ്പോൾ, ബ്രൌണിന്റെ മന്ത്രി   കളത്തിന്റെ ഒരു വശത്ത് ഉപയോഗമില്ലാതായി തീർന്ന് തോൽവി വഴങ്ങുകയും ചെയ്തു.
ഗ്രഹാം ബർഗെസ്സ്, ജോൺ നൂൺ, ജോൺ എമ്മ്സ് എന്നീ ചെസ്സ് വിദദ്ധർ, ഈ കളിയിൽ നിന്നും മൂന്ന് പാഠങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
അവ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു: സാധാരണയായി,  പ്രാരംഭനീക്കങ്ങളിൽ ഒരേ കരു രണ്ടു തവണ നീക്കുന്നത് മറ്റു കരുക്കൾ സജ്ജീക്കരിക്കുന്നതിനുള്ള സമയം അപഹരിക്കുന്നു.
ഏതിരാളിയുടെ രാജാവ് മധ്യഭാഗത്തോ തുറന്ന മധ്യവരിയിലോ നില്ക്കുമ്പോൾ കരുക്കളെ ബലി കൊടുക്കുന്നത് കളിയിൽ മൂൻതൂക്കം നേടാൻ പ്രയോജനകരമാണ്.
13 വയസ്സിലാണെങ്കിൽ പോലും ഫിഷർ അവഗണിക്കാനാവാത്ത കളിക്കാരനാകുന്നു.
കളിയെക്കുറിച്ച്
വെളുപ്പ്: ഡൊണാൾഡ് ബ്രൗൺ കറുപ്പ്: ബോബി ഫിഷർ ഓപ്പണിങ്ങ്: ഗ്ര്വൻഫെൽഡ് പ്രതിരോധം ( ECO D92) 1.
Nf3 വ്യത്യസ്തമായ ഒരു കൂട്ടം ഓപ്പണ്ണിങ്ങുകളിലേക്ക് കളിയെ നയിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു നീക്കം.
പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യമൊന്നുമില്ലാതെ ബ്രൗൺ കളി ആരംഭിക്കുന്നു.
Nf6 2.
Nc3 Bg7 ഹൈപ്പർമോഡേൺ തത്ത്വമനുസരിച്ചുള്ള ഫിഷറിന്റെ പ്രതിരോധം.
ബ്രൗണിന്റെ കാലാളുകൾക്കായി മധ്യഭാഗം വിട്ടു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഫിയാൻഷിറ്റോ ചെയ്ത ആനയുടെയും മറ്റു കരുക്കളുടെയും സഹായത്താൽ ഫിഷർ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർക്കുന്നു 4.
d4 0-0 ഫിഷർ കാസ്‌ലിങ്ങ് ചെയ്തു കൊണ്ട് രാജാവിനെ സുരക്ഷിതനാക്കുന്നു.
കറുപ്പിന്റെ നീക്കം 4...
d5 ആണെങ്കിൽ വളരെ വേഗത്തിൽ ഗ്ര്വൻഫെൽഡ് പ്രതിരോധത്തിലേക്ക് കളി എത്തുന്നു.
ഫിഷറിന്റെ  4...
0-0 നീക്കത്തിനു ശേഷം, ബ്രൗൺ 5.e4 കളിച്ചുവെങ്കിൽ 5...
d6 6.
Be2 e5 നീക്കങ്ങളിലൂടെ കിങ്സ് ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രധാന ശാഖയിലേക്ക് കളി മാറുമായിരുന്നു.
Bf4 d5 d5 നീക്കത്തോടെ കളി ഗ്ര്വൻഫെൽഡ് പ്രതിരോധമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഇത് സാധാരണ 1.d4 Nf6 2.c4 g6 3.
Nc3 d5 എന്നീ നീക്കങ്ങളിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്.
Qb3 റഷ്യൻ സിസ്റ്റം എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമായ ഇത് (സാധാരണയായുള്ള നീക്കക്രമം-1.d4 Nf6 2.c4 g6 3.Nc3 d5 4.Nf3 Bg7 5.Qb3), ഫിഷറിന്റെ d5 ലെ മധ്യ കാളാളിനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നു.
dxc4 ഫിഷർ മധ്യഭാഗം വിട്ടു കൊടുക്കുന്നു.
പക്ഷേ, ബ്രൗണിന്റെ മന്ത്രി അല്പം തുറന്ന കള്ളിയിലെത്തുന്നതു കൊണ്ട് അക്രമിക്കപ്പെട്ടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
Qxc4 c6 വെളുപ്പിന്റെ മധ്യഭാഗത്തിന് വെല്ലുവിളിയായി ...
c5 കളിക്കാനായി, 7...
Na6 (പ്രിക് വേരിയേഷൻ) കളിക്കാവുന്നതാണ്.
e4 Nbd7 ശേഷമുള്ള നീക്കങ്ങളിൽ ആക്ടിവ് നീക്കമായ 8...
b5 ഉം പീന്നിട് 9...
Qa5 ഉം കളിക്കാം.
പക്ഷേ, ഫിഷർ തിരഞ്ഞെടുത്തത് മറ്റാർക്കും ഊഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത മന്ദഗതിയിലുള്ള കളിയായിരുന്നു.
Rd1 Nb6 10.
Qc5 ...
Na4 or ...
Ne4 എന്നീ നീക്കങ്ങളിലൂടെ ബ്രൗണിന്റെ മന്ത്രിയ്ക്കെതിരെയുള്ള ആക്രമണം, ഫിഷറിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ബ്രൗണിന്റെ മന്ത്രി പ്രശ്നത്തിലാണ്.
എന്നാൽ മേൽപറഞ്ഞ രണ്ടു ആക്രമണങ്ങളെയും c3 ലെ കുതിര സംരക്ഷിക്കുമെന്നാണ് ബ്രൗൺ കരുതുന്നത്.
മന്ത്രിയ്ക്കിരിക്കാൻ അവശേഷിച്ച നല്ല നീക്കം 10.
Qb3   ആണ്, എന്നാലത് 10...
Be6 എന്ന അപകടത്തെ ക്ഷണിച്ചു വരുത്തുകയും ചെയ്യും.
Bg4 ബ്രൗണിന്റെ കാലാളുകൾ മധ്യഭാഗം നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ, ഫിഷർ കരുക്കളെ ആക്രമണത്തിനായി സജ്ജീക്കരിക്കുന്നതിലും രാജാവിന്റെ സുരക്ഷയുടെ കാര്യത്തിലും മുമ്പിലാണ്.
എന്നാൽ ബ്രൗണിന്റെ കാസ്‌ലിങ്ങ് നടത്താതെ മധ്യത്തിലിരിക്കുകയാണ്.
എന്നാൽ, ഈ ഘടകങ്ങളൊന്നും കാര്യമായി എടുക്കാതെയാണ് ബ്രൗൺ അടുത്ത നീക്കം നടത്തുന്നത്.
Bg5?
ബ്രൗൺ 11...
Nfd7 എന്ന നീക്കത്തെ പീന്നിടുള്ള ...
e5 കൊണ്ട് പ്രതിരോധിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പക്ഷേ, ബ്രൗൺ തന്റെ കരുക്കളെ സജ്ജീക്കരിക്കുന്നതിൽ പൂർണ്ണത നേടിയിട്ടില്ല ( വെള്ളാനയെ ചലിപ്പിച്ചിട്ടില്ല).
പല ചെസ്സ് ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളും നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് 11.
Be2 കളിച്ചു കൊണ്ട് രാജാവിനു സംരക്ഷണം നല്ക്കാനും രാജാവിന്റെ ഭാഗത്തെക്കുള്ള കാസ്‌ലിങ്ങിന് സജ്ജമാകാനുമാണ്.
a b c d e f g h 8 8 7 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 a b c d e f g h 11.
Bg5 നീക്കത്തിന് ശേഷം 11...
Na4!!
"എക്കാലത്തെയും സമർത്ഥമായ നീക്കം" (Jonathan Rowson).
ഫിഷർ സമർത്ഥമായ കുതിരബലിയ്ക്ക് മുതിരുന്നു.
ബ്രൗൺ 12.
Nxa4 കളിക്കുകയാണെങ്കിൽ, മറുപടിയായി ഫിഷർ കളിക്കുന്നത് 12...
Nxe4 ആയിരിക്കും.
ഇത് പിന്നീട് വിവിധ തരത്തിൽ ബ്രൗണിനു ഭീഷണിയായി തീരാം: 13.
Qxe7 Qa5+ 14.b4 Qxa4 15.
Qxe4 Rfe8 16.
Be7 Bxf3 17.gxf3 Bf8 ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്ത പിൻ രൂപപ്പെടുന്നു.
Bxe7 Nxc5 14.
Bxd8 Nxa4 15.
Bg5 Bxf3 16.gxf3 Nxb2 ഫിഷറിനു കാലാളിനെ അധികം ലഭിക്കുകയും ബ്രൗണിന്റെ കാലാൾ വിന്യാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
Qc1 Qa5+ 14.
Nc3 Bxf3 15.gxf3 Nxg5 ബലി നൽകിയ കരുവിനെ തിരികെ ലഭിക്കുകയും കളിനിലയിൽ മൂൻതൂക്കവും അധിക കാലാളും ലഭിക്കുന്നു 13.
Qb4 Nxg5 14.
Nxg5 Bxd1 15.
Kxd1 Bxd4 16.
Qd2 Bxf2 നീക്കത്തോടെ വിജയത്തിലെത്താനുള്ള കരുനിലയിലെത്തുന്നു.
(ഫിഷർ) 12.
Qa3 Nxc3 13.
bxc3 Nxe4!
e-ഫയൽ തുറക്കുവാനും അതുവഴി, കാസ്ലിങ്ങ് ചെയ്യാത്ത രാജാവിനെ ആക്രമിക്കുവാനുമായി ഫിഷർ വീണ്ടും കരുവിനെ നൽകുകയാണ്.
Bxe7 Qb6 15.
തന്ത്രപൂർവ്വം, ബ്രൗൺ കരുവിനെ നിരസിക്കുന്നു.
Bxf8 Bxf8 16.
Qb3, ഇങ്ങനെയാണ് കളിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ ഫിഷറിന്റെ മറുപടിനീക്കങ്ങൾ, 16...
Nxc3!
Qxb6 (17.Qxc3?? Bb4 മന്ത്രിയെ നേടുന്നു.) axb6 18.
Ra1 Re8+ 19.
Kd2 Ne4+ 20.
Kc2 Nxf2 21.
Rg1 Bf5+, ഈ കളിനില കറുപ്പിനെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
16...
Re8 17.
Qxb6 (17.Be2 Nxc3!) axb6 18.
Be2 Nxc3 19.
Rd2 Bb4 20.
Kf1 Ne4 21.
Rb2 Bc3 22.
Rc2 Nd2+!
Kg1 (23.Nxd2 Bxe2+ 24.Kg1 Bd3! 25.Rc1 Bxd2 ഈ നീക്കവും കറുപ്പിനു വിജയിക്കാനുള്ള കരുനില നൽകുന്നു) Rxe2 24.
Rxc3 Nxf3+ 25.gxf3 Bh3 26.
Rc1 Rxa2 വെളുപ്പ് നിർജീവമാകുന്നു.
a b c d e f g h 8 8 7 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 a b c d e f g h 17.
Kf1 ശേഷം, ഫിഷർ തന്റെ മന്ത്രിയെ രക്ഷിക്കുന്നതിനു പകരം 17...
Be6 എന്ന നീക്കം കളിച്ച് ഒരു പ്രത്യാക്രമണത്തിന് തുടക്കമിടുന്നു.
15...
Qxc3 Rfe8, 16.
Bxf8 Bxf8 എന്നീ തുടർനീക്കങ്ങളെല്ലാം കറുപ്പിനു് മൂൻതൂക്കമുണ്ടാക്കുന്നു.
Bc5 Rfe8+ 17.
Kf1
ബ്രൗൺ ഫിഷറിന്റെ മന്ത്രിയെ അപായപ്പെടുത്തുന്നു; ഫിഷർ തേരിനെ കൊണ്ട് വന്ന ചെക്കുവെച്ച്, ബ്രൗണിന്റെ രാജാവിന്റെ സ്ഥാനം മാറ്റുന്നു.
ഇപ്പോഴുള്ള കളിനിലയിൽ ഫിഷറിന്റെ മന്ത്രി പ്രശ്നത്തിലാണെന്ന് തോന്നിപോകുന്നു.
വെളുപ്പിനു് 18.
Qxc3 കളിച്ചു കൊണ്ട് വിജയത്തിലേക്ക് എത്താനും സാധിക്കും.
Be6!!
Bxb6?
a b c d e f g h 8 8 7 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 a b c d e f g h 25...
Nxd1 ശേഷം, ഫിഷറിന് ബലി കൊടുത്ത മന്ത്രിയ്ക്ക് പകരം ഒരു കൂട്ടം കരുക്കളെ ലഭിക്കുന്നു.
a b c d e f g h 8 8 7 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 a b c d e f g h 35...
Bc5+ ശേഷം, 'മേറ്റ്' ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്തതാകുന്നു.
18...
Bxc4+ 19.
Kg1 Ne2+ 20.
Kf1 Nxd4+ 21.
Kg1 21...
Ne2+ 22.
Kf1 Nc3+ 23.
Kg1 axb6 24.
Qb4 Ra4!
Qxb6 25...
Nxd1 26.
h3 Rxa2 27.
Kh2 Nxf2 28.
Re1 Rxe1 29.
Qd8+ Bf8 30.
Nxe1 Bd5 31.
Nf3 Ne4 32.
Qb8 b5 33.
Ne5 Kg7 35.
Kg1 Bc5+ 36.
Kf1 Ng3+ 37.
Ke1 Bb4+ 38.
Kd1 Bb3+ 39.
Kc1 Ne2+ 40.
Kb1 Nc3+ 41.
Kc1 Rc2# 0–1 a b c d e f g h 8 8 7 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 a b c d e f g h അവസാന പൊസിഷൻ അവലംബങ്ങൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1008361
നേപ്പാളി ശിൽപകല അംശുവർമ്മയുടെ പ്രതിമ
നേപ്പാളിലെ ശില്പകലക്ക് ഇന്ത്യൻ ശില്പകലയുടെ ശക്തമായ സ്വാധീനമുണ്ട്.
നേപ്പാളി ശില്പകലയിൽ പാല ശൈലി , ഗുപ്ത ശൈലി എന്നിവയുടെ പ്രകടമായ സ്വാധീനം കാണാം.
നേപ്പാളിൽ ഹിന്ദുമതവും ബുദ്ധമതവും രണ്ടായിരത്തിലധികം വർഷം സഹവർത്തിത്വത്തിൽ കഴിഞ്ഞതിനാൽ നേപ്പാളി ശിൽപ്പകലയിൽ ഈ രണ്ടുമതങ്ങളിലെയും മതപരമായ ശില്പങ്ങളാണ് കൂടുതലും.
നേപ്പാളിൽനിന്നും ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഭൂരിഭാഗം ശില്പങ്ങളും ഈ രണ്ടുമതങ്ങളിലെയും വിവിധ ചിഹ്നങ്ങളും ദൈവങ്ങളുമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ പാരമ്പര്യശില്പകലയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നേപ്പാളിൽ തനതായ ഒരു ശില്പകലാശൈലി കാലക്രമേണ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നതായി കാണാം.
ഹിന്ദു, ബുദ്ധ മതത്തിലെ ചിഹ്നങ്ങൾ ഈ ശൈലിയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ ശൈലിയിൽ കൂടുതൽ അലങ്കാരങ്ങളുള്ള രൂപങ്ങളും വലിയ ശാരീരിക ഭാഗങ്ങളും കൂടുതൽ നീളമേറിയ മുഖഭാവങ്ങളും ഉണ്ടായിവന്നു.
ലിച്ചാവി കാലഘട്ടം
400-750 എ.ഡി കാലഘട്ടത്തിൽ ലിച്ചാവി കുടുംബം നേപ്പാൾ ഭരിച്ചിരുന്നു.
ഇതാണ് ലിച്ചാവി കാലഘട്ടം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
നേപ്പാളിലെ ഏറ്റവും പഴയ ശില്പമായി പരിഗണിക്കുന്നത് ലിച്ചാവി രാജാവായ മാൻ ദേവ് സ്ഥാപിച്ച ബമൻ ട്രിബിക്രമിന്റെ പ്രതിമയാണ്.
പലൻചൗക്ക് ഭഗവതി, ബുദ്ധനികന്ത തുടങ്ങിയ ശില്പങ്ങളെല്ലാം ലിച്ചാവി കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
ചങ്കു നാരായണൻ ക്ഷേത്രത്തിലെയും അതിന്റെ ചുറ്റപാടുമുള്ള പ്രതിമകളെല്ലാം ലിച്ചാവി കാലഘട്ടത്തിലെയാണ്.
പലൻ ചൗക്ക് ഭഗവതിയുടെ പ്രതിമ, ബുദ്ധനികന്തയുടെ പ്രതിമ എന്നിവയെല്ലാം ലിച്ചാവി കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശിൽപ്പങ്ങൾക്ക് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്.
മല്ല കാലഘട്ടം
മല്ല രാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധമതവും ഹിന്ദുമതവും ഒരുപോലെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു.
അതുകൊണ്ട് മല്ല കാലഘട്ടത്തിലുണ്ടായ ശിൽപ്പങ്ങളിലെല്ലാം ഈ രണ്ട് മതങ്ങളുടെയും വിവിധ ചിഹ്നങ്ങളും സ്വാധീനവും കാണാം.
മല്ല കാലഘട്ടത്തിൽ മതപരമായ ശിൽപ്പകല വളരെ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു.
കാഠ്മണ്ഡു താഴ്‍വരയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ആദിവാസി സമൂഹമായിരുന്നു നേവാർ .
നേവാർ സമൂഹം നേപ്പാളിലുടനീളം സഞ്ചരിക്കുകയും കലാ ശൈലിയിൽ വളരെ ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും ചെയ്തു.
ഇവരുടെ ശൈലീ സ്വാധീനം ഹിമാലയത്തിലൂടെ മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരുന്നു.
ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഗണേശ , ശിവ , വിഷ്ണു , സൂര്യ , ലക്ഷ്മി , സരസ്വതി , ഗൗതമ ബുദ്ധൻ തുടങ്ങിയവരുടെയെല്ലാം ശിൽപ്പങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
രാജാക്കന്മാരുടെയും ദൈവങ്ങളുടെയും വിവിധ ശിൽപ്പങ്ങൾ വളരെ സാധാരണമായി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.
വിവിധ ശില്പകലാസങ്കേതങ്ങളിലുള്ള പുരോഗതിയും ഈ കാലത്ത് സംഭവിച്ചിരുന്നു.
അച്ചുകളുടെ നിർമ്മാണം, ശില്പങ്ങളിലെ ആഭരണങ്ങളുടെയും വസ്ത്രങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണം എന്നിവയിലെല്ലാം കാര്യമായ പുരോഗതി ഈ കാലത്തുണ്ടായി.
താന്ത്രിക ചിന്തയിലൂന്നിയുള്ള വിവിധ ശില്പങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും ഈ കാലത്താണ് സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളത്.
അവലംബങ്ങൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Sculptures information on blogspot നേപ്പാളിലെ ശില്പകല [ http://www.manang.com/nepal/general_information_about_nepal/art_architecture_nepal/sculpture_of_nepal.php Archived 2017-11-21 at the Wayback Machine .
മനങ്ങ്.
കോമിലെ വിവരങ്ങൾ‍ ഇതുംകാണുക ശില്പകല ലിച്ചാവി കാലഘട്ടം Sculptures in Nepal എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
നേപ്പാളിന്റെ രാഷ്ട്രപതി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/President_of_Nepal
ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് രാജ്യമായ നേപ്പാളിന്റെ ഭരണാധികാരിയാണ് രാഷ്ട്രപതി ( നേപ്പാളി ഭാഷയിൽ ; राष्ट्रपति) അഥവാ പ്രസിഡന്റ് (President).
2008 മേയിൽ റിപ്പബ്ലിക്കായതിനു ശേഷമാണ് നേപ്പാളിൽ രാഷ്ട്രപതി ഭരണത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചത്.
രാഷ്ട്രപതിയെ 'സമ്മാനനീയ്'( सम्माननीय ;ആദരണീയനായ) എന്നാണ് അഭിസംബോധന ചെയ്യാറുള്ളത്.
അഞ്ചു വർഷമാണ് കാലാവധി.
2008 ജൂലൈ 23-ന് നേപ്പാളിന്റെ ആദ്യ രാഷ്ട്രപതിയായി രാംബരൺ യാദവ് അധികാരത്തിലെത്തി.
ബിദ്യാദേവി ഭണ്ഡാരി , 2015 ഒക്ടോബറിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നേപ്പാളിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു, രാം ചന്ദ്ര പൗഡൽ 2023 മാർച്ച് മുതൽ നിലവിലെ പ്രസിഡന്റാണ്.
2007 വരെ നേപ്പാളിൽ രാജഭരണമാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്.
അതേ വർഷം തന്നെ നിലവിൽ വന്ന താൽക്കാലിക ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് രാജാവിന്റെ അധികാരങ്ങളില്ലാതായി.
തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ അധികാരത്തിലെത്തിയ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവെന്റ് അസംബ്ലി, 2008 മേയ് 28-ന് നേപ്പാളിലെ രാജഭരണം അവസാനിപ്പിച്ചു.
അതോടെ 240 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന ഹൈന്ദവ രാജവാഴ്ച അവസാനിച്ചു.
അതേത്തുടർന്ന് പ്രധാന മന്ത്രി ഗിരിജ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാള ആക്ടിങ് പ്രസിഡന്റിന്റെ അധിക ചുമതല കൂടി നിർവ്വഹിച്ചു .
ജൂലൈ മാസത്തിൽ നേപ്പാളിന്റെ ആദ്യത്തെ രാഷ്ട്രപതിയായി രാംബരൺ യാദവ് സ്ഥാനമേറ്റു.
2015 ഒക്ടോബർ വരെ യാദവായിരുന്നു രാഷ്ട്രപതി.
2015 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് നേപ്പാളിനെ ഒരു മതനിരപേക്ഷ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്കായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പുതിയ ഭരണഘടനയും നിലവിൽ വന്നു.
2015 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന രാഷ്ട്രപതി തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു ശേഷം ബിദ്യാദേവി ഭണ്ഡാരി അധികാരത്തിലെത്തി.
നേപ്പാളിന്റെ ആദ്യത്തെ വനിതാ രാഷ്ട്രപതിയാണ് ഭണ്ഡാരി.
നിയമസഭാംഗങ്ങളും പാർലമെന്റും ചേർന്ന ഇലക്ടറൽ കോളേജ് എന്ന സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ്‌ രാഷ്ട്രപതിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭൂരിപക്ഷം അംഗങ്ങളും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വ്യക്തിയെ രാഷ്ട്രപതിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
ആർക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാതിരിക്കുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വീണ്ടും നടത്തുന്നു.
ഒരാൾക്ക് എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും രാഷ്ട്രപതിയാകാവുന്നതാണ്.
എന്നാൽ തുടർച്ചയായി രണ്ടു തവണ മാത്രമേ പദവിയിൽ തുടരാൻ കഴിയൂ.
അധികാരം
മിക്ക പാർലമെന്ററി റിപ്പബ്ലിക്കുകളിലേതും പോലെ നേപ്പാളിലെ രാഷ്ട്രപതിക്കും പരിമിതമായ അധികാരങ്ങൾ മാത്രമാണുള്ളത്.
പ്രധാന മന്ത്രിക്കും മന്ത്രിസഭയ്ക്കുമാണ് ഭരണഘടന കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.
രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക (2008-തുടരുന്നു) നം.
ചിത്രം പേര് (ജനനം–മരണം) കാലയളവ് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തിയത് അധികാരം ഒഴിഞ്ഞത് ദിവസങ്ങൾ — ഗിരിജ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാള ആക്ടിങ് (1925–2010) 15 ജനുവരി 2007 23 ജൂലൈ 2008 740 നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് 1 രാംബരൺ യാദവ് (1948–) 23 ജൂലൈ 2008 29 ഒക്ടോബർ 2015 2654 നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് 2 ബിദ്യാദേവി ഭണ്ഡാരി (1961–) 29 ഒക്ടോബർ 2015 13 മാർച്ച് 2023 2692 കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് നേപ്പാൾ (യൂണിഫൈഡ് മാർക്സിസ്റ്റ് -ലെനിനിസ്റ്റ്) 3 രാം ചന്ദ്ര പൗഡൽ (1944–) 13 മാർച്ച് 2023 തുടരുന്നു 557 നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് അവലംബം
നേപ്പാൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Nepal
ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ഒരു രാജ്യമാണ് നേപ്പാൾ (ഔദ്യോഗിക നാമം: കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് നേപ്പാൾ ).
2008 മേയ് 28 നാണ് നേപ്പാൾ സ്വതന്ത്ര റിപ്പബ്ലിക്കായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്.
ചൈനയ്ക്കും ഇന്ത്യയ്ക്കും ഇടയിലായി കരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന രാജ്യമാണ് നേപ്പാൾ.
തൊണ്ണൂറു ശതമാനത്തോളം ജനങ്ങൾ ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികളാണ്.
എവറസ്റ്റ് കൊടുമുടി ഉൾപ്പെടെ  ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കൊടുമുടികളിൽ എട്ടെണ്ണം ഇവിടെയുണ്ട്.
ടൂറിസം മേഖലയിലും, മനോഹരമായ ക്ഷേത്രങ്ങളാലും ഈ രാജ്യം പ്രശസ്തമാണ്.
ഇവിടത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ കാഠ്മണ്ഡു ആണ് ഇതിന്റെ  തലസ്ഥാനം.
പൊഖാറ , ബിരത്നഗർ , ലളിത്പുർ , ഭക്തപുർ , വീരേന്ദ്രനഗർ , മഹേന്ദ്രനഗർ തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങൾ.
പേരിനു പിന്നിൽ നേ(പരിശൂദ്ധ) പാൽ(ഗുഹ) എന്നീ പദങ്ങൾ ചേർത്തുവച്ചാണ് നേപ്പാൾ എന്ന പേരുണ്ടായത് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
നേവരുടെ പലം(പാലി ഭാഷയിൽ 'രാജ്യം') എന്ന അർത്ഥത്തിൽ നേപ്പലം എന്നും അതിൽ നിന്ന് നേപ്പാളം എന്നും പിന്നീട് നേപ്പാൾ എന്നും ‍ആയിമാറിയതാവണം.
നേവർ കാഠ്മണ്ഡുവിനെ നേപാ എന്നു വിളിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇതിൽ നിന്നുണ്ടായതാണ് നേപ്പാൾ എന്നാണ് മറ്റൊരു വാദം.
കാഠ്മണ്ഡു താഴ്‌വരയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച നവീന ശിലായുഗ ആയുധങ്ങൾ ഇവിടെ ഒമ്പതിനായിരം വർഷം മുൻപ് ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
രണ്ടായിരത്തിയഞ്ഞൂറ് വർഷം മുൻപ് ഇവിടെ ടിബറ്റോ-ബർമൻ വംശജർ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.
‍ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഗോത്രക്കാർ ഇവിടെ ഏകദേശം ൧൫൦൦(1500)ബി.
സി.യിൽ എത്തിയതായി കണക്കാക്കുന്നു.
൧൦൦൦(1000)ബി.
സി.യോടടുത്ത് ചെറിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.
൨൫൦(250)ബി.
സി.യോടുകൂടി നേപാൾ മൗര്യ രാജവംശത്തിന്റെയും പിന്നീട് ഗുപ്തൻമാരുടെയും കീഴിലായി.
ഡി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ലിച്ചാവീസ് എന്ന ഭരണ കൂടം ഇവിടം പിടിച്ചടക്കുന്നു.
ഡി.എട്ടാം നൂറ്റണ്ടോടുകൂടി അതും തകർന്നു.
ശേഷം വന്നത് നേവർ ഭരണകൂടമാണ്.
ഡി.പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ചാലുക്യ ഭരണകൂടം ഇവിടം പിടിച്ചടക്കി.
1482ൽ നേപ്പാൾ കാഠ്മണ്ഡു, പഠാൻ, ഭാദ്ഗോൺ, എന്നീ പ്രവിശ്യകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
1765ൽ ഗൂർഖകളിൽപ്പെട്ട പ്രിഥ്വി നാരായൺ ഷാ നേപ്പാളിനെ ഏകീകരിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുമായുള്ള തർക്കം ആംഗ്ലോ-നേപ്പാളി യുദ്ധത്തിനു വഴിവെച്ചു(1815-16).
ഇതേത്തുടർന്ന് നേപ്പാളിന് ചില പ്രവിഷ്യകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
യുദ്ധത്തിനു ശേഷം രാജകുടുംബത്തിനു സ്ഥിരത നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ജങ് ബഹദുർ എന്ന പട്ടാള നേതാവും രാജകുടുംബവും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ ബഹദുർ വിജയിക്കുകയും അദ്ദേഹം റാണാ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
റാണകൾ 1857ലെ ശിപായി ലഹളയിലും രണ്ടു ലോക മഹായുദ്ധത്തിലും ബ്രിട്ടണെ സഹായിച്ചു.
1923ൽ ബ്രിട്ടൺ നേപ്പാളുമായി കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു.
1955ൽ മഹേന്ദ്ര വീർ വിക്രം ഷാ രാജാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.
1959ൽ ഇവിടെ ഒരു പാർട്ടി രഹിത പഞ്ചായത്തു രീതി നടപ്പിൽ വന്നു.
1972ൽ വീരേന്ദ്ര രാജകുമാരൻ രാജാവായി.
ജൻ അന്ദോളനിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി 1991ൽ ഒരു ബഹു പാർട്ടി പാർലമെൻറ് ഇവിടെ നിലവിൽ വരുകയാണ് ഉണ്ടായത്.
എങ്കിലും നിർവചിക്കപ്പെടാത്ത പല പ്രധാന ശക്തികളും രാജാവിനുണ്ടായിരുനു.
1996ൽ ഇവിടെ മവോയിസ്റ്റ് തീവ്രവാദികളുടെ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു.
മവോയിസ്റ്റുകൾ രാജാവിനും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കുമെതിരെ ഗറില്ല യുദ്ധം നടത്തി.
ഇത് നേപാളീസ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിനു വഴി വെച്ചു.
ഇതിൽ ൧൫൦൦൦(15000) പേർ മരണപ്പെട്ടു.
ജൂൺ 1 2001ന് വീരേന്ദ്ര സ്വന്തം മകൻ ദീപേന്ദ്രയാൽ കൊല്ലപ്പേട്ടു .
ശേഷം ജ്ഞാനേന്ദ്ര മഹാരാജാവ് സ്ഥാനമേറ്റു.
൨൦൦൨(2002)ൽ ‍രാജാവ് പാർലമൻറ് പിരിച്ചുവിട്ടു.
2005ൽ അദ്ദേഹം അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഭരണം പൂർണമായി സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
2006ലെ ജനാധിപത്യ നീക്കത്തെ തുടർന്നു ഏപ്രിൽ 24,2006 ന് പരമാധികാരം ജനങ്ങൾക്കു തിരിച്ചു നൽകുകയും പാർലമെൻറ് വീണ്ടും വിളിച്ചുകൂട്ടുകയും ചെയ്തു.
മെയ് 18, 2006ന് പാർലമെൻറ് നേപാളിനെ മതേതര രാഷ്ട്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
മവോയിസ്റ്റ് ആഭ്യന്തര ജനകീയ യുദ്ധം
1996 മുതൽ 2006 വരെ ഒരു പതിറ്റാണ്ടു നീണ്ടു നിന്ന ഗവണ്മൻറും 'കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് നേപ്പാൾ(മവോയിസ്റ്റ്)'ഉം തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം മവോയിസ്റ്റ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധം അഥവാ  നേപ്പാളിലെ ജനകീയ യുദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് നേപ്പാൾ സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു.
1996 ഫെബ്രുവരി 13 നാണ് ഈ യുദ്ധം തുടങ്ങിയത്.
മവോയിസ്റ്റ് കൾ  കൊലപ്പെടുത്തിയ 4000 പേരും ഗവണ്മെന്റിനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട 8200 പേരും ഉൾപെടെ ഏകദേശം 12700 പേർ കൊല്ലപ്പേട്ടു.
പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് നേപ്പാൾ' രൂപികരിച്ച് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ചു .
ഗൂർഖ യുദ്ധം
1814 മുതൽ 1816 വരെ നേപ്പാളിലെ ഗൂർഖ സൈന്യവും ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയും തമ്മിൽ നടന്ന ഈ യുദ്ധം ആംഗ്ലൊ-നേപാളി യുദ്ധം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
അമർ സിങ് താപ, ഭീംസെൻ താപ, രഞ്ജുർ സിങ് താപ, ഭക്തി താപ എന്നിവർ നേപ്പാളിനു വേണ്ടി പൊരുതി.
സിഗൗലി സന്ധിയിൽ ഈ യുദ്ധം അവസാനിച്ചു.
ഈ സന്ധിയെ തുടർന്ന് നേപ്പാളിന് ടറായി മേഖലയുടെ കുറെ ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അതിനു പകരമായി ബ്രിട്ടിഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി രണ്ടു ലക്ഷം രൂപ നേപ്പാളിന് ആണ്ടുതോറും നൽകേണ്ടിയിരുന്നു.
ചാങ്‌നാരായണ ക്ഷേത്രം നേപ്പാൾ റിപ്പബ്ലിക്
2007 ഡിസംബർ 27 താൽകാലിക പാർ‍ലമെന്റ് നേപ്പാളിനെ ഫെഡറൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ആക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
2008 മേയ് 28 -ന് നേപ്പാളിനെ സ്വതന്ത്ര റിപ്പബ്ലിക്കാക്കി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണകൂടം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
അന്നു മുതൽ നേപ്പാൾ മതേതര, ജനാധിപത്യ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്കായി.
ഇതോടെ നേപ്പാളിലെ രാജഭരണത്തിനും അന്ത്യം കുറിക്കപ്പെട്ടു.
ബീരേന്ദ്ര രാജ്യാന്തര കണ്വെഷൻ സെന്ററിൽ ചേർന്ന ഭരണ ഘടന അസംബ്ലിയാണ് നേപ്പാളിനെ റിപ്പബ്ലിക് ആക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനത്തിനു അംഗീകാരം നൽകിയത്.
പ്രധാന മന്ത്രി ഗിരിജാ പ്രസാദ് കൊയ്രാളയ്ക്കു വേണ്ടി അഭ്യന്തര മന്ത്രി കൃഷ്ണ പ്രസാദാണു പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്.
രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരി ഇനിമുതൽ പ്രസിഡന്റാണ്.
കാട്മണ്ടുവിലെ ഡർബാർ മാർഗിലുള്ളനാരായൺ ഹിതി കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുന്നിലെ രാജ പതാകയും രാജ ചിഹ്നവും മാറ്റി ദേശീയ പതാക സ്ഥാപിച്ചു.
ഫെഡറൽ ഡെമോക്രാട്ടിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് നേപ്പാളിന്റെ പുതിയ പ്രധാന മന്ത്രിയായി പുഷ്പ കമൽ ദഹൽ പ്രചണ്ട അധികാരമേറ്റു.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് നേപ്പാൾ ചെയർമാനാണ് പ്രചണ്ട.
ഭൂമിശാസ്ത്രം ഭൂമിശാസ്ത്ര മേഖലകൾ ഇന്ത്യാ-നേപ്പാൾ അതിർത്തിയിലെ കമാനം,സുനൗലി
വടക്ക് ചൈനയും ( ടിബറ്റും ) മറ്റു മൂന്നു ഭാഗം ഇന്ത്യയാലും ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ഈ രാജ്യം കുന്നുകളും മലകളും നിറഞ്ഞതാണ്.
മഞ്ഞു നിറഞ്ഞ ഹിമാലയമലനിരകൾ ഇവിടം നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്നു.
‍ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ എട്ടു കൊടുമുടികൾ ഇവിടെയാണ്.
ഏകദേശം 800കി.
നീളവും 150കി.
മീ വീതിയും ഉണ്ട് നേപ്പാളിന്.
147,181ച.
മീ വിസ്തൃതിയുള്ള നേപ്പാൾ വലിപ്പത്തിൽ തൊണ്ണൂറ്റിമൂന്നാം സ്ഥാനത്തു നിൽക്കുന്നു.
പശ്ചിമ ബംഗാൾ ഈ രാജ്യത്തെ ബംഗ്ലാദേശിൽ നിന്നും സിക്കിം ഇതിനെ ഭൂട്ടാനിൽ ‍ നിന്നും വേർത്തിരിക്കുന്നു.
നേപ്പാളിനെ ബംഗ്ലാദേശിൽ നിന്നും വേർത്തിരിക്കുന്ന ഭൂപ്രദേശത്തെ ചിക്കൻസ് നെക്ക് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
കടൽ മാർഗ്ഗം വരുന്ന ചരക്കുകൾക്ക് നേപ്പാൾ ഇന്ത്യയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
ടറായി മേഖലയിലൊഴികെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെല്ലാം ശക്തമായ തണുപ്പാണ് ഇവിടെ.
കാലാവസ്ഥ പരമായും സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരമനുസരിചും നേപ്പാളിനെ ഉഷ്ണ മേഖല(1200മി. നു താഴെ), മിതശീതോഷ്ണ മേഖല(1200 മുതൽ 2400മി. വരെ), ശീത മേഖല(2400 മുതൽ 3600മി. വരെ), ഉപ ആർട്ടിക് മേഖല(3600 മുതൽ 4400മി. വരെ), ആർട്ടിക് മേഖല(4400മി. നു മുകളിൽ) എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചായിത്തിരിക്കാം.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി നേപ്പാളിനെ മൂന്നായിത്തിരിക്കാം ടറായി മേഖല, കുന്നിൻ പ്രദേശം, മലമ്പ്രദേശം.
ടറായി മേഖല
നേപ്പാളിലെ പരന്നു കിടക്കുന്ന കുറച്ചു ഭാഗമാണ് ടറായി മേഖല അഥവാ മധെശ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ഈ മേഖല വളക്കൂറുള്ള ഏക്കൽ മണ്ണു നിറഞ്ഞതാണ്.
സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നു 300 മുതൽ 1000 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഈ മേഖല ഗംഗ സമതല പ്രദേശത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്.
കോസി , നാരായണി , കർണാലി എന്നീ നദികൾ ഈ മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.
കൃഷിയാലും കാടാലും ടറായി മേഖല രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന വരുമാന സോത്രസാണ്.
ടറായി എന്ന പേർഷ്യൻ വാക്കിനർത്ഥം ഈർപ്പം എന്നാണ്.
ഇതിൽ നിന്നു തന്നെ ഈ മേഖലയുടെ ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ കാലാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാം.
കുന്നിൻ പ്രദേശം എവറസ്റ്റ്
ഈ മേഖല പഹാഡ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ടറായി മേഖലക്കു വടക്കായി സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 1000 മുതൽ 4000 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഈ മേഖല നിലകൊള്ളുന്നു.
രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വളക്കൂറുള്ളതും നാഗരികവുമായ കാഠ്മണ്ഡു താഴ്വര ഈ മേഖലയിലാണ്.
നേപ്പാളികളിൽ ഏറിയ പങ്കും കാത്മണ്ഡു താഴ്വരയിലാണ് വസിക്കുന്നത്.
കാത്മണ്ഡു താഴ്വര, കാലങ്ങൾക്കു മുൻപുണ്ടായിരുന്ന ഒരു തടാകത്തിന്റെ അടിത്തട്ടാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ താഴ്വരയിലാണ് നേപ്പാളിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളായ കാത്മണ്ഡു, പതാൻ, ഭട്ഗാവ് എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ‌.
മഹാഭാരത് , ഷിവാലിക് എന്നീ നിരകളും ഇവിടെയുണ്ട്.
രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമാണ് ഈ പ്രദേശം.
രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമായ കാഠ്മണ്ഡു ഇവിടെയാണ്.
മലമ്പ്രദേശം
കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിനു വടക്കുള്ള ഈ മേഖല സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 4000 മീറ്റർ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ജനതാമസവും മറ്റു സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇവിടെ വളരേക്കുറവാണ്.
യതി എന്ന മഞ്ഞുമനുഷ്യൻ ഇവിടെയുണ്ടെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
എവറസ്റ്റടക്കമുള്ള എട്ടു കൊടുമുടികൾ- ലോത്‌സെ , മക്കാളു , ചോ ഒയു , കാഞ്ചൻ ‌ജംഗ , ദൗളഗിരി , അന്നപൂർണ്ണ , മാനസ്ലു - ഇവിടെയാണ്.
1990 കളിൽ ഇവിടെ കൃഷിയും ഇവിടെ നടന്നിരുന്നു.
മലനിരകൾക്ക് ഇവിടെ 5000 മുതൽ 5500 കി.
മീ വരെ നീളമുണ്ട്.
ദർ‌ബർ‌നുവ്‌കോട്ട് മേഖലകളും, ജില്ലകളും, മണ്ഡലങ്ങളും കാഠ്മണ്ഡു
നേപ്പാളിനെ 5 വികസന മണ്ഡലങ്ങളായും, 14 മേഖലകളായും, 75 ജില്ലകളായും തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മണ്ഡലങ്ങൾ മധ്യ മണ്ഡലം കിഴക്കേ മണ്ഡലം വിദൂര പശ്ചിമ മണ്ഡലം മധ്യ പശ്ചിമ മണ്ഡലം പശ്ചിമ മണ്ഡലം ദർ‌ബർ‌നുവ്‌കോട്ട് മേഖലകൾ ഭഗ്മതി ഭേരി ധവളഗിരി ഗംദകി ജനക്പൂര് കർണ്ണാലി കോഷി ലുമ്പിനി മഹാകാളി മേചി നാരായണി രാപ്തി സാഗർമാത സേതി ജില്ലകൾ ഭക്ത്പൂർ ധാഡിങ് ലളിത്പൂര് കാഠ്മണ്ഡു കാവ്രെപാലഞ്ചോക് നവകോട്ട് റാസുവ സിന്ധുപാലഞ്ചോക് ബാങ്കെ ബർദിയ ദൈലേഖ് ജാജർകോട്ട് സുർഖേത് ഗിരിബാഗ്ലങ് മസ്താങ് മ്യാഗ്ദി പാർബത് ഗോർഖ കാസ്കി ലാംജങ് മാനങ് സ്യാങ്ജ തനാഹു ധനുസ ധോൽഖ മഹോട്ടരി രാമെച്ചപ് സർലാഹി സിന്ധുലി ദോൽപ ഹംല ജംല കാലിക്കോട്ട് മുഗു ഭോജ്പൂർ ധങ്കൂട മൊറാങ്ങ് സങ്ഖുവസഭ സൻസാരി തെർഹാതും അർഘഖാഞ്ചി ഗുൽമി കപിലവസ്തു നവലപറസി പൽപ രുപന്ദേഹി ബൈതാഡി ദാദെൽധുറ ദർചുല കാഞ്ചൻപൂര് ഇലാം ഝപ പഞ്ച്താർ താപ്ലെജങ് ബാര ചിത്വാൻ മക്വൻപൂര് പർസ രൌതഹട്ട് ദങ്ങ് പ്യുതാന് രോൽപ രുകും ശല്യൻ ഖോറ്റാങ്ങ് ഒക്ഖൽധൂങ സപ്താരി സിരാഹ സൊലുകുമ്പു ഉദയപൂര് അച്ചം ബഝങ്ങ് ബജുറ ദോടി കൈലാലി രാഷ്ട്രീയം
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കാണ്‌ നേപ്പാൾ.
2008-മെയ് 28-നാണ്‌ നേപ്പാൾ റിപ്പബ്ലിക്കായി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കപ്പെട്ടത്.
അതോടെ,240 വർഷം പഴക്കമുള്ള രാജവംശവും രാജപ്രതാപവും ചരിത്രമായി മാറി.
ഗ്യാനേന്ദ്ര
1990-വരെ രാജാവായിരുന്നു രാജ്യത്തിന്റെ സർ‌വ്വാധികാരി.
1990-ലെ ബഹുജന പ്രക്ഷോഭത്തെത്തുടർ‌ന്ന് വീരേന്ദ്ര രാജാവ്രാജാവ് രാഷ്ട്രത്തലവനും പ്രധാന മന്ത്രി ഗവണ്മൻറിന്റെ നേതാവുമായ പുതിയ ഭരണക്രമം നടപ്പിലാക്കി.
തുടര്‌ന്ന് രണ്ടു സഭകളുള്ള -പ്രതിനിധി സഭയും രാഷ്ട്രീയ സഭയും-പാർലമെൻറ് സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നു.
പ്രതിനിധി സഭയിൽ അഞ്ചു വർഷത്തേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന 205 അംഗങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്.
രാഷ്ട്രീയ സഭയിലെ 60 അംഗങ്ങളിൽ 35 പേരെ പ്രതിനിധി സഭയും 15 പേരെ പ്രാദേശിക വികസന സഭകളും 10 പേരെ രാജാവും തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്ന ഒരു ബഹുപാർട്ടി ഭരണസംവിധാനമായിരുന്നു  നേപ്പാളിൽ നിലവിലിരുന്നത്.
ഗവണ്മെൻറും പാർലമെൻറും ചേർന്ന് നിയമ നിർമ്മാണം നടത്തുകയും,രാജാവും മന്ത്രിമാരും ചേർന്നു ഭരണനിർവഹണം കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു പോന്നു.
രാജാവാൽ നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ചീഫ്‌ ജസ്റ്റിസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുളള സർവോച്ച അദാലത്ത് അഥവാ സുപ്രീം കോടതിയായിരുന്നു നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ കേന്ദ്രം.
ഭരണക്രമം മാറിയതിനു ശേഷമുള്ള ആദ്യതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ (1991ൽ) നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി വിജയിച്ചു.
1994-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പിന്തള്ളി നേപ്പാളി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രതിനിധി സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം നേടിയതോടെ,നേപ്പാൾ,കമ്യൂണിസ്റ്റ് നിയന്ത്രണമുള്ള രാജഭരണം നിലവിൽ വരുന്ന ഏഷ്യയിലെ ആദ്യ രാജ്യമായി മാറി.
മന്മോഹൻ അധികാരിയായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രി.
1999 മുതൽ 2003 വരെ മൂന്ന്  കോൺഗ്രസ് പ്രധാനമന്ത്രിമാർ നേപ്പാൾ ഭരിച്ചു.
കെ.പി.ഭട്ടറായ്( 1999 മെയ്31 - 2000 മാർച്ച് 17 ), ഗിരിജാപ്രസാദ് കൊയ്‌രാള ( 2000മാർച്ച് 20 - 2001 ജൂലൈ 19 ), ഷേർ ബഹാദൂർ ഡ്യൂബ (2001-2003)എന്നിവരായിരുന്നു അവർ.
2003-ൽ ഗ്യാനേന്ദ്ര രാജാവ്  ഷേർ ബഹാദൂർ ഡ്യൂബയുടെ ഗവണ്മെന്റ് പിരിച്ചു വിട്ട്,സൂര്യ ബഹാദൂർ താപ്പയെ പ്രധാനമന്ത്രിയാക്കി.
2001 -ൽ യുവരാജാവായിരുന്ന ദീപേന്ദ്ര നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയിൽ,അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛനും രാജാവുമായിരുന്ന വീരേന്ദ്രരാജാവും,പത്നിയും രണ്ടു പുത്രിമാരും ഒരു പുത്രനുമടക്കം ഏഴു പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തുടർന്ന് വീരേന്ദ്രരാജാവിന്റെ സഹോദരനായ ഗ്യാനേന്ദ്ര അധികാരത്തിൽ വന്നു.
2005 ഫെബ്രുവരി 1 -ന്‌ മാവോയിസ്റ്റുകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിൽ ഗവൺമെന്റ് പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ്, ഗ്യാനേന്ദ്ര ഗവണ്മെന്റ് പിരിച്ചു വിട്ടു.
ഈ നടപടിയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് രാഷ്ട്രീയപാർട്ടികൾ നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഭരണപ്രതിസൻധി രൂക്ഷമാക്കി.
അങ്ങനെ 2004-ഏപ്രിലോടു കൂടി അധികാരം ജനങ്ങൾക്കു നൽകാൻ രാജാവ് നിർബന്ധിതനായി.
2006 മെയ് 19-ന്‌ രാജാവ് ഭരണനിര്‌വ്വഹണം നേപ്പാൾ ഗവണ്മെന്റിനു നൽകി.
സൈന്യത്തിന്റെ ചുമതല ഉൾപ്പെടെ രാജാവിലും രാജകുടുംബത്തിലും നിക്ഷിപ്തമായിരുന്ന പല അധികാരങ്ങളും പാർലമെന്റിനു ലഭിച്ചു.
രാജാവിന്റെ ഉപദേശക സമിതിയായ രാജ് പരിഷത് പിരിച്ചു വിടുകയും,രാജകുടുംബത്തിന്റെ സ്വത്തുക്കൾ ആദായനികുതിനിയമത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.
2006 ജൂലൈ 19 ന്‌,പ്രധാനമന്ത്രി ജി.പി.കൊയ്‌രാള ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയ്ക്കയച്ച കത്തിൽ,നേപ്പാളിൽ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പു നടത്താനുള്ള സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു.
2008 ഏപ്രിൽ 10 -ന്‌ നടന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് നേപ്പാൾ(മാവോയിസ്റ്റ്) ,ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റ കക്ഷിയായി.
2008 മെയ് 28 -ന്‌ 289 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന രാജഭരണത്തിന്‌ അന്ത്യം കുറിച്ചുകൊണ്ട് നേപ്പാൾ റിപ്പബ്ലിക്കായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
ജൂൺ 11ന് അവസാനത്തെ രാജാവ് ഗ്യാനേന്ദ്ര കൊട്ടാരം വിട്ടു.
2008 ഓഗസ്റ്റ് 18 -ന് മാവോയിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാവ് പുഷ്‌പകമൽ ദഹാൽ പ്രചണ്ഡ നേപ്പാൾ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രഥമ പ്രധാനമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റു.
2009 മേയ് മാസത്തിൽ പ്രചണ്ഡ രാജിവച്ചതിനെത്തുടർന്ന് മേയ് 23-ന്‌ മാധവ് കുമാർ നേപ്പാൾ പുതിയ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു .
2011 നേപ്പാളിൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ട അനിശ്ചിതങ്ങൾക്കൊടുവിൽ മാവോവാദി നേതാവ് ബാബുറാം ഭട്ടറായി(57) പ്രധാനമന്ത്രി ആയി അധികാരമേറ്റു.
ലോകത്തിലെ അവികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നേപ്പാൾ.