smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
അപ്പോളോ 17 ബഹിരാകാശയാത്രികനായ ഹാരിസൺ സ്മിറ്റ് മൂന്നാം ടൊയോട്ടയിൽ വച്ച് ടെറസ് ലിറ്ററോയിൽ ഒരു മൺകൂനയ്ക്ക് അടുത്താണ് നിൽക്കുന്നത് (അതിശയകരമായ പ്രവർത്തനം).
1968 ഡിസംബർ 24 ന് അപ്പോളോ 8 , ഫ്രാങ്ക് ബോർമാൻ , ജെയിംസ് ലോവൽ , വില്യം ആന്റേഴ്സ് എന്നിവർ ചന്ദ്രന്റെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചക്കുകയും ചന്ദ്രന്റെ വിദൂരമായ ഭാഗം നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെ മനുഷ്യരായിരുന്നു.
1969 ജൂലൈ 20 ന്  ആണ്  മനുഷ്യർ ആദ്യം ചന്ദ്രനിൽ ഇറങ്ങിയത്.
ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ നടക്കുന്ന ആദ്യത്തെ മനുഷ്യനായിരുന്നു അപ്പോളോ 11 ന്റെ അമേരിക്കൻ കമാണ്ടർ ആയ നീൽ ആംസ്ട്രോങ് .
1970 നവംബർ 17 ന് ചന്ദ്രനിലെത്തിയ ആദ്യത്തെ റോബോട്ട് ആണ് ലൂണഹോദ് - 1.
1972 ഡിസംബറിൽ അപ്പോളോ 17 ന്റെ ഭാഗമായ യൂജീൻ സെർണൻ ആണ്ചന്ദ്രനിൽ നടന്ന അവസാനത്തെ മനുഷ്യൻ.
ഇതും കാണുക: അപ്പോളോ ബഹിരാകാശയാത്രകളുടെ ഒരു പൂർണ്ണ ലിസ്റ്റ് .
ചന്ദ്രനിലെ പാറയുടെ സാമ്പിളെടുത്ത് മൂന്ന് ലൂണ ദൗത്യങ്ങൾ ഭൂമിയിലെത്തി.
(തിരികെ ഭൂമിയോട് വരുത്തി ലൂണ 16 , 20 , ഒപ്പം 24 ) അതുപോലെ അമേരിക്കയുടെ അപ്പോളോ ദൗത്യങ്ങൾ ( അപ്പോളോ 13 ഒഴികെ - അതിന്റെ ആസൂത്രണം ചന്ദ്രനിൽ ലാൻഡിംഗ് റദ്ദാക്കി.).
1960-കളുടെ പകുതി മുതൽ 1970-കളുടെ പകുതി വരെ 65 പ്രാവശ്യംചന്ദ്രനിൽ വിവിധ പേടകങ്ങൾ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
(1971 ൽ മാത്രം 10 പേർ അവിടെയിറങ്ങി) എന്നാൽ 1976 ൽ ലൂണ 24 നു ശേഷം സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ തങ്ങളുടെ ചാന്ദ്രദൗത്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നു നിർത്തി.
സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പിന്നീട് വീനസ് , സ്പേസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും ചൊവ്വയിലും അമേരിക്ക സ്കൈലാബിലും സ്പെയ്സ് ഷട്ടിൽ പ്രോഗ്രാമുകളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
ചന്ദ്രനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മത്സരത്തിനു മുമ്പ് അമേരിക്കയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയവും സൈനികവുമായ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു: ലൂണെക്സ് പ്രോജെക്റ്റ്  പ്രോജെക്റ്റ് ഹൊറിസോൺ എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്.
സോവിയറ്റ് യൂണിയന് ചന്ദ്രനിൽ ഇറങ്ങാനും അവിടെ വിവിധോദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ള മൂൺ ബേസ് ആയ സ്വെസ്ദ സ്ഥാപിക്കുക തുടങ്ങിയവ ലക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു.
ഇതിനായി വിശദമായ പ്രോജെക്റ്റ്പ തയ്യാറാക്കുകയും മോക്കപ്പ് പര്യവേഷണ വാഹനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുകയുമുണ്ടായി.
, ഉപരിതല മോഡലുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ചെയ്തുനോക്കിയിരുന്നു.
പക്ഷെ, പിന്നീട് ഇതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
സമീപകാല പര്യവേക്ഷണം ശനിയിലേക്ക് യാത്രയ്ക്കിടയിൽ കാസ്സിനി-ഹ്യൂഗൻസ് എടുത്ത ചന്ദ്രന്റെ ചിത്രം
1990 ൽ ജപ്പാൻ ഹിറ്റൺ എന്ന തങ്ങളുടെ ബഹിരാകാശ വാഹനം ചന്ദ്രനടുത്തെത്തിച്ചു.
ഇത്തരം ഒരു വാഹനം ചന്ദ്രന്റെ അടുത്തെത്തിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ രാജ്യമായി ജപ്പാൻ അതോടെ മാറി.
തുടർന്ന് ഒരു ബഹിരാകാശവാഹനമായ ഹാഗോറോമോയെ ചാന്ദ്ര പരിക്രമണപാതയിൽ വിക്ഷേപിച്ചു, പക്ഷേ അതിന്റെ ട്രാൻസ്മിറ്റർ പരാജയപ്പെട്ടു, അതുവഴി പേടകത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം തകരാറാവുകയും അതിന്റെ ദൗത്യം പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
2007 സെപ്റ്റംബറിൽ ജപ്പാൻ SELENE എന്ന ബഹിരാകാശവാഹനം വിക്ഷേപിച്ചു.
"ചന്ദ്രന്റെ ഉത്ഭവം, പരിണാമം എന്നിവയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ നേടുന്നതിനും ഭാവി ചാന്ദ്രപരിശോധനയ്ക്കായി സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും" ഉള്ള ലക്ഷ്യത്തോടെയാണിതു വിക്ഷേപിച്ചതെന്ന് ജപ്പാന്റെ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയായ ജാക്സയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് പറയുന്നു.
യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി 2003 സെപ്റ്റംബർ 27 ന് സ്മാർട്ട് 1 എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ ലോൺ അർധ പരിക്രമണപദ്ധതി ആരംഭിച്ചു.
ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന്റെ ത്രിമാന എക്സ്-റേ , ഇൻഫ്രാറെഡ് ഇമേജറി എന്നിവ എടുക്കുക എന്നതാണ് SMART 1 ന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
SMART 1 2004 നവംബർ 15 ന് ചാന്ദ്ര പരിക്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, 2006 സെപ്റ്റംബർ 3 വരെ നിരീക്ഷണം തുടർന്നു, ഇംപാക്ട് പ്ളോമിലേക്ക് പഠിക്കാനായി ബോധപൂർവം ചാന്ദ്ര ഉപഗ്രഹത്തിൽ തകർത്തു.
ചൈന ചന്ദ്രനിലെ പര്യവേക്ഷണ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടു.
ചന്ദ്രനിലെ ഖനന സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് ചൈന അന്വേഷണം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂമിയിലെ ഒരു ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഐസോടോപ്പ് ഹീലിയം -3 യുടെ സാന്നിദ്ധ്യം അവർ പരീക്ഷണവിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
2007 ഒക്ടോബർ 24 ന് ചാങ്'ഈ 1 റോബോട്ടിക് ലൂണാർ ഓർബിറ്റർ ചൈന നിർമ്മിച്ചു.
ഒരു വർഷത്തെ ദൗത്യത്തിനായി ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്ന ചാങ്'ഈ 1 പദ്ധതി വിജയകരമായിരുന്നു.
പ്രവർത്തന കാലാവധി നാലു മാസം കൂടി നീട്ടി.
2009 മാർച്ച് 1 ന് 16 മാസത്തെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി ചാങ്'ഈ 1ന്റെ ഉപഗ്രഹം ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ ഇടിച്ചിറക്കി.
2010 ഒക്റ്റോബർ 1 നാണ് ചൈന ചാങ്'ഈ -2 ലൂണാർ ഓർബിറ്റർ വിക്ഷേപിച്ചത്.
2013 ഡിസംബർ 14 ന് ചൈന തങ്ങളുടെ റോവർ ചാങ്'ഈ- 3 ചന്ദ്രനിൽ ഇറക്കി.
1976 ൽ ലൂണ 24 ന് ശേഷം ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ സാവധാനം ഇറക്കിയ ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശവാഹനമായിരുന്നു ചാങ്'ഈ 3.
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി, ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ (ഐ.എസ്.ആർ.ഒ), ചന്ദ്രയാൻ 1 എന്ന ആളില്ലാ ചാന്ദ്ര ഓർബിറ്റർ, ഒക്ടോബർ 22, 2008 ന് വിക്ഷേപിച്ചു.
ചന്ദ്രന്റെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ രണ്ട് വർഷത്തേയ്ക്ക് ചന്ദ്രനെ ചുറ്റാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു ഈ ദൗത്യം.
ചന്ദ്രന്റെ അടുത്തതും അകലെയുമായ വശങ്ങളുടെ ത്രിമാന അറ്റ്ലസ് നിർമ്മിക്കാനും ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന്റെ രാസികവും ധാതുപ്രധാനവുമായ മാപ്പിങ്ങിനും ആയിരുന്നു ഇന്ത്യ ഈ ദൗത്യം ഉദ്ദേശിച്ചത്.
2008 നവംബർ 14 15.04 GMT ക്ക്  ആണ് ആളില്ലാത്ത മൂൺ ഇമ്പാക്റ്റ് പ്രോബ് ചന്ദ്രനിൽ ഇറങ്ങിയത് .
ചന്ദ്രന്റെ മണ്ണിൽ ജലത്തിന്റെ തന്മാത്രകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം കണ്ടെത്തിയതായിരുന്നു അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം.
ലൂണാർ റികണൈസൻസ് ഓർബിറ്ററിന്റെ  23 ജൂൺ 2009 മുതൽ 30 ജൂൺ 2009 വരെയുള്ള യാത്രയുടെ അനിമേഷൻ.
ലൂണാർ റികോണൈസൻസ് ഓർബിറ്റർ · ചന്ദ്രൻ
ബാലിസ്റ്റിക് മിസ്സൈൽ ഡിഫെൻസ് ഓർഗനൈസേഷനും നാസയും ചേർന്ന് ക്ലെമന്റൈൻ മിഷൻ 1994 ലും ലൂണാർ പ്രോസ്പെക്റ്റർ 1998 ലും പുറത്തിറക്കി.
2009 ജൂൺ 18 ന് നാസ Lunar Reconnaissance Orbiter , ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന്റെ ഇമേജറി ശേഖരിച്ചു.
ഇത് ലൂണാർ ഗർത്തം ഒബ്സർവേറ്ററി ആൻഡ് സെൻസിങ് സാറ്റലൈറ്റ് ( എൽസിഒഎസ്എസ്എസ് ) കൂടി വഹിച്ചിരുന്നു.
ഇത് കേബിയുസ് ഗർത്തത്തിൽ ജലമുണ്ടോ എന്നു പരിശോധിക്കാനായാണയച്ചത്.
2011 ൽ ആരംഭിച്ച മറ്റൊരു പദ്ധതിയാണ് GRAIL .
ചന്ദ്രനിലേയ്ക്ക് ആദ്യത്തെ വാണിജ്യ ദൗത്യം നിർവഹിച്ചത് മൻഫ്രെഡ് മെമ്മോറിയൽ മൂൺ മിഷൻ (4M),ജർമൻ ഒഎച്ച്ബി എജി യുടെ ഭാഗമായ ലക്സ്സ്പേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ്.
ലോഞ്ച് മാർച്ച് 3 സി / ജി 2 റോക്കറ്റ് ചൈനീസ് ചാങ്'ഈ 5-T1 ടെസ്റ്റ് വിക്ഷേപണത്തോടെ 2014 ഒക്ടോബർ 23 ന് തുടങ്ങി.
4 എം ബഹിരാകാശവാഹനം 2014 ഒക്ടോബർ 28 രാത്രിയിൽ ഒരു ചന്ദ്രനടുത്തായി പറന്നു.
അതിനു ശേഷം എലിപ്റ്റിക്കൽ എർത്ത് ഭ്രമണപഥത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു.
ഇതോടെ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനകാലാവധി 4മടങ്ങു കൂട്ടി.
2018 ഡിസംബർ 7 ന് ചൈന ചാങ്'ഈ 4 ദൗത്യം ചന്ദ്രന്റെ വിദൂര ഭാഗത്തേയ്ക്ക് ആരംഭിച്ചു .
ചാങ്'ഈ 3 ദൗത്യം വിജയിച്ചത് മുതൽ, ബാക്കപ്പ് ലാൻഡർ ചാങ്ങ്'ഈ 4 എന്ന വാഹനം പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി പുനർ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
പ്ലാനുകൾ നാസ ലൂണാർ റികോണൈസൻസ് ഓർബിറ്റർ
യു എസ്, റഷ്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച മനുഷ്യർ കയറിയ ചാന്ദ്ര ദൗത്യങ്ങൾക്കു പകരം മനുഷ്യനെ കയറ്റാത്ത ദൗത്യങ്ങൾ ആളില്ലാദൗത്യങ്ങൾ റഷ്യ, യൂറോപ്പ് (പ്രഖ്യാപിച്ചത് ചെയ്തു ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയും ), ചൈന, ജപ്പാൻ, ഇന്ത്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ തുടർന്നുവരുന്നുണ്ട്.
2017ൽ ചൈന നടത്താൻ ആസൂത്രണം ചെയ്ത തിരിച്ചുവരുന്നതിനുള്ള  ചാങ് ഇ 5  പേടകത്തിന്റെ, ദൗത്യം ഡിസംബർ 2019 വരെ മാറ്റിവച്ചു ലോംഗ് മാർച്ച് 5 ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ ന്റെ പരാജയമാണ് ഈ ദൗത്യം മറ്റാനിടയാക്കിയത്.
2019 ഏപ്രിലിൽ മറ്റൊരു ചാന്ദ്ര ദൗത്യം തുടങ്ങാൻ ഇന്ത്യ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു, ചന്ദ്രയാൻ -2 , ചന്ദ്രനിൽ ഒരു റോബോട്ടിക് റോവർ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്.
2016 ൽ റഷ്യ മുമ്പ് തങ്ങൾ തുടങ്ങിയതും തത്കാലം മരവിപ്പിച്ചതുമായ ദൗത്യമായ ലൂണ-ഗ്ലോബ് എന്ന ആളില്ലാത്ത ലാൻഡറും ഓർബിറ്റർ പദ്ധതിയും പുനരാരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.
2015-ൽ, റോസ്കോസ്മോസ് എന്ന റഷ്യൻ ഏജൻസി നാസയുടെ  ചൊവ്വ ദൗത്യം വിട്ട് 2030 ചന്ദ്രനിൽ ഒരു കോസ്മോനട്ടിനെ എത്തിക്കുന്നത് ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി പ്രസ്താവിച്ചു.
നാസയുമായുള്ള സംയുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ഒരു ബഹിരാകാശമത്സരം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ഉദ്ദേശ്യം
2012 മാർച്ചിൽ ജർമ്മനി ഒരു ദേശീയ ചാന്ദ്ര പരിക്രമണപഥം, LEO 2012 ൽ തുടങ്ങുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ, ബജറ്റ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ മൂലം ഈ മിഷൻ റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു.
2007 ഓഗസ്റ്റിൽ നാസ, ചന്ദ്രന്റെ എല്ലാ ഭാവി ദൗത്യങ്ങളിലും പര്യവേഷണങ്ങളിലും മെട്രിക് സിസ്റ്റം പൂർണ്ണമായി ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇതിനകം മെട്രിക് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ സ്പേസ് ഏജൻസികളുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാണ് ഇത് ചെയ്തത്.
2018 ൽ നാസ പുതിയ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി.
ബഹിരാകാശ നയ നിർദ്ദേശങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന എക്സ്പ്ലോറേഷൻ കാമ്പയിൻ ഭാഗമായി വാണിജ്യ, അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളികളുമായി ചേർന്നുള്ള ഒരു പൊതു ഏജൻസി സ്ഥാപിക്കാനും അങ്ങനെ ചാന്ദ്രപരിപാടിയിലേയ്ക്ക് മടങ്ങിവരാനുമുള്ള പദ്ധതികൾ പുറത്തിറക്കി.
ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ റോബോട്ടിക് ദൗത്യങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനും, ചന്ദ്രനു അപ്പുറത്തുള്ള ബഹിരാകാശ ഗവേഷണത്തിനായി ഒരു ലൂണാർ ഓർബിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം ഗേറ്റ് വേ  ആരംഭിക്കുന്നതിനും പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കുന്നു.
നാസ ഇപ്പോൾ ചെറിയ ലൂണാർ പേലോടിന്റെ ഡെലിവറി സേവനങ്ങളും, ചന്ദ്രന്റെ ലാൻഡറുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും, മനുഷ്യന്റെ തിരിച്ചുവരവിന് മുൻപ് ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്താനും തയ്യാറെടുക്കുന്നു.
യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി അറോറ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി ഒരു മനുഷ്യ ദൗത്യം ചന്ദ്രനിലേയ്ക്ക് അയയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
2010 സെപ്തംബറിൽ, ഏജൻസി ചന്ദ്രനിലേക്ക് 2018 ലെങ്കിലും സ്വയംഭരണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു "ലൂണാർ ലാൻഡർ" അയയ്ക്കാനുള്ള പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചു.
2007 സപ്തംബർ 13 ന്, ഗൂഗിൾ, ഇൻകോർപ്പറേറ്റുമായി ചേർന്ന് എക്സ് പ്രൈസ് ഫൌണ്ടേഷൻ ഗൂഗിൾ ലൂണാർ എക്സ് പ്രൈസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഈ മത്സരത്തിൽ സ്വകാര്യ ഫണ്ടുപയോഗിക്കുന്നതും, 500 മീറ്ററിലേക്ക് ചുറ്റിക്കറങ്ങി, വീഡിയോ, ഇമേജുകൾ, ഡാറ്റ എന്നിവ ഭൂമിയിലേക്ക് തിരികെ അയയ്ക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി മിഷൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർത്തീകരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമായ റോബോട്ടിക് റോവർ, ചന്ദ്രനിലെത്തിക്കാൻ വേണ്ട ശേഷിയുള്ള മത്സരാർഥികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നു.
സ്പേസ് എക്സ് 2014 മാർച്ചിൽ ചാന്ദ്ര ബഹിരാകാശ ഗതാഗതത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതല്ല തങ്ങളുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ലക്ഷ്യം എന്നു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പകരം, ചന്ദ്രന്റെ ദൗത്യങ്ങൾക്കായുള്ള വാണിജ്യ വിക്ഷേപണ കരാറുകൾ പരിഗണിക്കുമെന്ന് സ്പേസ് എക്സ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
റഷ്യയുടെ ഫെഡറൽ ബഹിരാകാശവാഹനം 2025 ൽ കോസ്മോനൗട്ടുകൾ ചന്ദ്രൻ പരിക്രമണപഥത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്.
2030 നു ശേഷം ചന്ദ്രന്റെ ചുറ്റുമുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിൽ റഷ്യൻ ലൂണാർ ഓർബിറ്റൽ സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു.
മുൻകാല ഭാവി ചാന്ദ്ര ദൗത്യങ്ങൾ ഇതും കാണുക ചന്ദ്രന്റെ കോളനിവൽക്കരണം ഹീലിയം -3 ഇന്റർനാഷണൽ ലൂണാർ എക്സ്പ്ലോറേഷൻ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ചന്ദ്രനിൽ കൃത്രിമ വസ്തുക്കളുടെ പട്ടിക ലൂണിലെ പേടകങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് ചന്ദ്രന്റെ ലാൻഡിംഗ് സൗരയൂഥ പര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ സമയരേഖ അവലംബം ↑ 1 2 3 4 ↑ ഹയാഷി (2008), ആര്യഭട്ട 1 1 2 ↑ ↑ 1 2 3 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ {{ cite web }} :  CS1 maint: archived copy as title ( link ) ↑ ↑ http://www.deccanherald.com/CONTENT/Sep192008/national2008091890838.asp%5Bപ്രവർത്തിക്കാത്ത+കണ്ണി%5D ↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help ) ↑ Lunar Missions Detect Water on Moon Archived 2009-10-03 at the Wayback Machine .
ആർക്കൈവ് കോപ്പി വേ ബാക്ക് യന്ത്രത്തിൽ നിന്നും ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ചൈനയിലെ ചാൾസ് ക്ലാർക്ക്, സ്പെയ്സ്ഫൈറ്റ് നൗകയുടെ ദൂരദർശിനിയുമായെത്തുന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ പദ്ധതിയാണ് ചൈന .
07 ഡിസംബർ 2018.
↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help ) ↑ ↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help ) ↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help ) ↑ ↑ ↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help ) ↑ {{ cite web }} :  CS1 maint: archived copy as title ( link ) ↑ NASA – Metric Moon Archived 2010-03-16 at the Wayback Machine .
ആർക്കൈവ് കോപ്പി വേ ബാക്ക് യന്ത്രത്തിൽ നിന്നും ↑ ↑ ↑ ↑ Broadcast 2212: Special Edition, interview with Gwynne Shotwell .
The Space Show.
↑ {{ cite news }} : Empty citation ( help )
ചാന്ദ്‌നിചൗക്ക് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chandni_Chowk_(Lok_Sabha_constituency) 2009 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകാരം പാർലമെന്ററി മണ്ഡലങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന ദില്ലിയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം (ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശം).
ചാന്ദ്‌നിചൗക്ക് ( ലോകസഭാ മണ്ഡലം) ( ഹിന്ദി : चाँदनी चौक लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र ) ഇന്ത്യൻ ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശമായ ദില്ലിയിലെ ഏഴ് ലോകസഭാ(പാർലമെന്ററി) നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
1956 ലാണ് ഈ നിയോജകമണ്ഡലം നിലവിൽ വന്നത്.
ബിജെപി നേതാവ് ഹർഷവർദ്ധൻ ആണ് നിലവിൽ ഈ മണ്ഡലത്തിന്റെ പ്രതിനിഥി നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ
1966-93 വരെ ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് ലോകസഭാമണ്ഡലം ഇനിപ്പറയുന്ന ദില്ലി മെട്രോപൊളിറ്റൻ കൗൺസിൽ വിഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: സിവിൽ ലൈനുകൾ ചാന്ദ്‌നി ച k ക്ക് ബല്ലിമാരൻ അജ്മേരി ഗേറ്റ് കുച്ച പതി റാം മാറ്റിയ മഹൽ പഹാർ ഗഞ്ച് കസബ്പുര
1993-2008 വരെ, അതിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന ദില്ലി വിധ് സഭാ വിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പഹാർ ഗഞ്ച് മാറ്റിയ മഹൽ (പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ 1-83) ബല്ലിമാരൻ ചാന്ദ്‌നി ച k ക്ക് മിന്റോ റോഡ് (പോളിംഗ് സ്റ്റേഷൻ 136) രാം നഗർ (പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ 104-112)
2008 മുതൽ പാർലമെന്റ് മണ്ഡലങ്ങളുടെ ഡിലിമിറ്റേഷനെത്തുടർന്ന്, ഇനിപ്പറയുന്ന ദില്ലി വിധ് സഭാ വിഭാഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു: ആദർശ് നഗർ ഷാലിമാർ ബാഗ് ഷാകൂർ ബസ്തി ത്രി നഗർ വാസിർപൂർ മോഡൽ ട .
ൺ സർദാർ ബസാർ ചാന്ദ്‌നി ച k ക്ക് മാറ്റിയ മഹൽ ബല്ലിമാരൻ പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അംഗം പാർട്ടി 1952 നിലവിലില്ല 1957 രാധ രാമൻ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് 1962 ഷാം നാഥ് പ്രധാന അതിർത്തി മാറ്റങ്ങൾ 1967 രാം ഗോപാൽ ഷാൽവാലെ ഭാരതീയ ജനസംഘം 1971 സുഭദ്ര ജോഷി ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് 1977 സിക്കന്ദർ ബക്ത് ജനതാ പാർട്ടി 1980 ഭിക്കു രാം ജെയിൻ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് 1984 ജെ പി അഗർവാൾ 1989 1991 താരചന്ദ് ഖണ്ടേൽവാൾ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി പ്രധാന അതിർത്തി മാറ്റങ്ങൾ 1996 ജെ പി അഗർവാൾ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് 1998 വിജയ് ഗോയൽ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി 1999 2004 കപിൽ സിബൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രധാന അതിർത്തി മാറ്റങ്ങൾ 2009 കപിൽ സിബൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് 2014 ഹർഷ്വർധൻ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി 2019 ഇതും കാണുക ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് ദില്ലി സിറ്റി (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം) ലോക്സഭയിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക പരാമർശങ്ങൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ മുമ്പത്തെ ലോക്സഭാ അംഗങ്ങൾ നിയോജകമണ്ഡല ലോക്സഭാ വെബ്‌സൈറ്റ്
ചാന്നാർ ലഹള ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Channar_Lahala ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന‌പാദത്തിൽ നാടാർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ മാറുമറയ്ക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച് തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സംഘർഷമാണു ചാന്നാർ ലഹള എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം, ശീലവഴക്ക്, മുലമാറാപ്പ് വഴക്ക്, മേൽശീല കലാപം, നാടാർ ലഹള എന്നീ പേരുകളിലും  ഈ സമരം ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
നാടാർ സമുദായത്തിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് ചാന്നാർ.
ഹിന്ദുമതത്തിലെ നാടാർ  സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക് മാറുമറക്കാൻ അവകാശം ഉണ്ടാവാത്തതിനെ തുടർന്ന് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചശേഷം മാറുമറക്കാൻ ചില ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾ ശ്രമിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ  മാറുമറച്ചുനടന്നതിനെതിരെ സവർണ്ണഹിന്ദുക്കൾ നടത്തിയ അക്രമവും അതിനുള്ള പ്രതികരണവുമാണ് ഈ ലഹളയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ.
സ്വാതന്ത്ര്യ പൂർവ കേരളത്തിൽ അരങ്ങേറിയ ആദ്യത്തെ മനുഷ്യാവകാശ സമരങ്ങളിലൊന്നായി ഈ ലഹള വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ മാറ് മറച്ചിരുന്നില്ല എന്നാണ് വിദേശ സഞ്ചാരികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
ഇതിനൊരു മാറ്റം വന്നത് ക്രിസ്ത്യൻ, ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ വരവോട് കൂടിയാണ്.
ബ്രാഹ്മണൻ ഒഴികെ താഴോട്ട് ജാതി ക്രമത്തിൽ ഇത് നടപ്പിലാക്കി അതി ഏറ്റവും അനുഭവിച്ചത്
താഴ്ന്ന ജാതികളിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്കായിരുന്നു മാത്രവുമല്ല ഈഴവർ, നാടാർ (ചാന്നാർ), വിശ്വകർമജർ,എഴുത്തച്ഛൻ,വാണിയർ, ശാലിയർ, അരയർ, മുക്കുവർ,തുടങ്ങി അനേകം വരുന്ന പിന്നോക്കജാതികാർക്കും, പട്ടികജാതി പട്ടിക വർഗ്ഗ സമുദായകാരായ പുലയർ,കുറവർ, പറയർ തുടങ്ങിയ ജാതിയിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മേൽജാതിക്കാരുടെ മുമ്പിൽ മാറുമറക്കാനുള്ള അവകാശവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സമൂഹം ധരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു നായർ സ്ത്രീക്ക് ബ്രാഹ്മണൻ്റെ മുന്നിൽ കണ്ടാൽ മാറ് മറക്കുവാൻ അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
1865 ലെ ഒരു രാജകീയ വിളംബരത്തിലൂടെ തിരുവിതാംകൂറിലെ നായർ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുമ്പോൾ മാറ് മറക്കാൻ പാടില്ല, അവസാനം മാറ് മറച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുവാൻ അവകാശം ലഭിച്ചത് നായർ സ്ത്രീകൾക്കാണ്.
സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണ പിള്ള പത്രത്തിൽ എഴുതിയത് ഇനിയെങ്കിലും നായർ പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് കൂടി പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ മാറ് മറച്ച് കയറുവാൻ അനുവദിക്കണം എന്നായിരുന്നു, 1921-ൽ മാത്രമാണ് ഇതിനു മാറ്റം വന്നത് ഇതൊക്കെ ആയിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ജീർണിച്ച സംസ്കാരങ്ങൾ.
പശ്ചാത്തലം നാടാർ സമുദായം
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ തെക്കൻ തിരുവതാംകൂർ ഉൾപ്പെട്ട തമിഴകത്തെ പ്രബല സമുദായമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ.
ആയ് രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് ഈ സമുദായത്തിനു രാജസദസുകളിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു.
ഖജനാവിലേക്കു കരം‌പിരിക്കാനായി ആയ് രാജാക്കന്മാർ ചാന്നാന്മാരെയാണുപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
‘ചാന്റോർ’ എന്നപേരിൽ ഇവർ രാജസദസുകളിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ.
എന്നാൽ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണാധിപത്യം ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ ചാന്നാന്മാർ സാമൂഹികമായി താഴ്ന്ന ജാതികാരായി.
ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെയും തമിഴ്നാടിന്റെയും അതിർത്തികളോടു ചേർന്നു കിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ.
എങ്കിലും ബ്രാഹ്മണ ന്യൂനപക്ഷത്തിനു കീഴ്പ്പ്പെട്ടു അവർണ്ണരായി ജീവിക്കേണ്ടിവന്നു അവർക്ക്.
വസ്ത്ര സ്വാതന്ത്ര്യ ധ്വംസനം
അക്കാലത്ത് പിന്നോക്ക സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മാറുമറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമില്ലായിരുന്നു .
ഈ ദുരാചാരം ബ്രാഹ്മണമേധാവികൾ നാടാർ സമുദായംഗങ്ങൾക്കുമേലും അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ ശാസനകൾ മതപരമായ കീഴ്‌വഴക്കമായി കണ്ടിരുന്നതിനാൽ ഈ വസ്ത്രസ്വാതന്ത്ര്യ നിഷേധത്തിൽ അസംതൃപ്തരായിരുന്നെങ്കിലും അധികമാരും പ്രതിഷേധിച്ചിരുന്നില്ല.
മതപരിവർത്തനം, സാമൂഹിക വിഭജനം
സാമൂഹികമായി അതൃപ്തരായിക്കഴിഞ്ഞ ചാന്നാന്മാരുടെ ഇടയിലേക്കു പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ക്രിസ്തുമത മിഷണറിമാർ പ്രവർത്തനത്തിനെത്തി.
ചാന്നാന്മാരെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പിന്നീടു മതപരിവർത്തനത്തിനും മിഷണറിമാർ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
പാശ്ചാത്യ ഭരണാധികാരികളുടെ പിന്തുണയും മിഷണറിമാർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
സാമൂഹികമായ അഭിവൃദ്ധി സ്വപ്നംകണ്ട് നാടാർ സമുദായത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് വളരെപ്പെട്ടെന്നു പരിവർത്തനം ചെയ്തു.
ഇവരുടെ വസ്ത്രധാരണത്തിലും ജീവിത രീതികളിലും മിഷണറിമാർ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തി.
സവർണ്ണരുടെ ശാസനകൾ ലംഘിച്ച് മാറുമറച്ചു നടക്കുവാൻ നാടാർ സ്ത്രീകളെ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
കേരള-തമിഴ്‌നാട് അതിർത്തിയിലുള്ള വടക്കാങ്കുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് 1680-ൽ ജസ്യൂട്ട് വൈദികർ ആദ്യമായി ഒരു നാടാർ സ്ത്രീയെ റൌക്ക(ജാക്കറ്റ്) ധരിപ്പിച്ചു.
വസ്ത്രധാരണത്തിൽ മാന്യത കൈവരുമെന്നു വന്നതോടെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കുള്ള ഒഴുക്കു വർദ്ധിച്ചു.
മതപരിവർത്തനം ചെയ്താൽ സവർണ്ണ ഹിന്ദുക്കളുടെ കല്പനകളിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാം എന്നതായിരുന്നു നാടാർ സമുദായാംഗങ്ങളെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കു ചെല്ലാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകം.
പതിനേഴ്, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നെയ്യാറ്റിൻകര , കാട്ടാക്കട , തിരുനെൽ‌വേലി , പാറശ്ശാല തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകാമായി മതപരിവർത്തനം നടന്നു.
1685-ൽ വടക്കാങ്കുളത്ത് കത്തോലിക്കാ ദേവാലയം സ്ഥാപിതമായി.
ചാന്നാർ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശസമരം
ഇത് ഒരു ചെറു കാലയളവിലുണ്ടായ ഒരു സമരമല്ല.
ഏതാണ്ട് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകാലം ഏറിയും കുറഞ്ഞും അത് തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിനെ പ്രക്ഷുബ്ധമാക്കി.
1822-ലാണ് അതിനു തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടത്.
ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച നാടാർ സ്ത്രീകൾ മേൽ‌വസ്ത്രം ധരിച്ചും ഹിന്ദുമതത്തിൽപ്പെട്ടവർ മേൽ‌വസ്ത്രമില്ലാതെയും നടന്നു.
റൌക്കയും(ജാക്കറ്റ്) അതിനും‌മീതേ മേൽ‌മുണ്ടുമായിരു‍ന്നു സവർണ്ണ സ്ത്രീകളുടെ വേഷം.
മിഷണറിമാർ ഇതേ രീതിയിൽത്തന്നെ മതപരിവർത്തനം നടത്തിയവരെയും വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചു.
മേൽശീല ധരിച്ച സാറ എന്ന നാടാർ ക്രിസ്ത്യൻ സ്ത്രീക്കെതിരെ പേഷ്കാർ ശങ്കുണ്ണിമേനോൻ ചില നടപടികളെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് അതിന് വിത്തുപാകി.
പൂതത്താൻ കുട്ടി - ഇശക്കി എന്നീ ചാന്നാർ ദമ്പതിമാർ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചശേഷം മാറു മറയ്ക്കുന്നവേഷം ധരിച്ച് യജമാനനായ മാടൻപിള്ളയോട് തർക്കം തുടങ്ങിയതോടെ കലാപം മുളപൊട്ടി.
ക്രിസ്ത്യൻ നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ നടപടി ഹിന്ദുമതത്തിലെ സവർണ്ണരെ പ്രകോപിതരാക്കി.
മേൽ‌വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾക്കെതിരെ അവർ ആക്രമണമഴിച്ചുവിട്ടു.
മാറു മറച്ചാൽ ജാതി തിരിച്ചറിയാനാവില്ല എന്നായിരുന്നു സവർണർ ഉയർത്തിയ വാദം.
ലഹള വ്യാപകമായതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ പ്രശ്നത്തിലിടപെട്ടു.
1812-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡന്റായിരുന്ന കേണൽ മൺ‌റോ ക്രിസ്ത്യൻ നാടാർ സ്ത്രീകൾക്ക് മാറു മറയ്ക്കുന്നതരം വസ്ത്രംധരിക്കാൻ അനുമതി നൽകി.
മിസിസ് റീഡ്, മിസിസ് കോൾട്ട് എന്നിവർ കുറിയ കൈകൾ ഉള്ള ജാക്കറ്റ് തുന്നി ധരിക്കാനും അതിനുമേൽ ഒരു രണ്ടാംമുണ്ടിടാനും നാടാർ സ്ത്രീകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
1822-ൽ അത്തരം വേഷം ധരിച്ച് കൽക്കുളം ചന്തയിൽവന്ന നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ കുപ്പായം ചില സവർണർ വലിച്ചുകീറി.
അതേവർഷം തന്നെ പത്മനാഭപുരത്തുവച്ച് മാറുമറച്ചു നടന്ന ഒരു സംഘം നാടാർ സ്ത്രീകളെയും അവരുടെയൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന പുരുഷന്മാരെയും നായർ സമുദായാംഗങ്ങളായ ഏതാനും പേർ തല്ലിച്ചതയ്ക്കുകയും സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ക്രിസ്തുമത ദേവാലയം തീവച്ചു നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ സംഭവത്തോടെ പ്രത്യാക്രമണവും വ്യാപകമായുണ്ടായി.
ലഹള തിരുവതാം‌കൂറിന്റെ ഇതര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
അന്നത്തെ ദിവാൻ വെങ്കിട്ടറാവു ഇതിനനുകൂലമായ നിലപാടെടുത്തു.
എന്നാൽ മിഷണറിയായ റീഡ് ഇതിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിച്ചു.
വിധി നാടാർ സ്ത്രീകൾക്ക് അനുകൂലമായി.
കോടതിവിധി ധിക്കരിച്ച് ദിവാൻ വെങ്കിട്ടറാവു നാടാർ സ്ത്രീകൾ മാറു മറച്ചുകൂടാ എന്നൊരു കല്പന  ഇറക്കി.
എന്നാൽ മദിരാശി ഗവർണർ സർ ചാൾസ് ട്രവലിയൻ ദിവാന് എതിരായിരുന്നു.
നാടാർമാരുടെ സഹായിയായ റീഡിന്റെ വീട് സവർണ ഹിന്ദുക്കൾ വളഞ്ഞു.
ഉദയഗിരിക്കോട്ടയിൽനിന്നും പട്ടാളമെത്തി റീഡിനെ മോചിപ്പിച്ചു.
1828-ൽ റവന്യൂ ഇൻസ്പെക്ടർ ശങ്കുപ്പിള്ള സവർണർക്കു നേതൃത്വം നല്കി.
നാടാർ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ നിന്നും തുരത്തുകയും നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ ബ്ളൌസ് വലിച്ചുകീറുകയും ചെയ്തു.
റൌക്കയ്ക്കുമുകളിൽ മേൽമുണ്ട് ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനുവേണ്ടിയാണ് രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ സമരം നടന്നത്.
1859-ൽ കുപ്പായവും മേൽമുണ്ടും ധരിച്ച നാടാർ സ്ത്രീകളെ സവർണർ ആക്രമിച്ചു.
1859 ജനു.
4-ന് വൈദ്യലിംഗംപിള്ള എന്ന സവർണന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നാഗർകോവിലിൽ അക്രമം നടന്നു.
നെയ്യാറ്റിൻകര ചന്തയിൽ ഒരു നാടാർ സ്ത്രീയുടെ ബ്ളൗസ് കീറിയ നായർ പ്രമാണിയെ കോടതി ശിക്ഷിച്ചു.
നിസ്സാരമായ പിഴയാണ് ശിക്ഷ.
അയാൾ കുറ്റം ആവർത്തിച്ചു.
രണ്ടാംമുണ്ട് ധരിച്ചാൽ റൗക്കകൂടി കീറുക എന്നതായി പരിപാടി.
കോട്ടാറിൽ ലഹള വ്യാപകമായി.
7-ന് കുമാരപുരത്ത് ലഹള രൂക്ഷമായി.
അവിടെ നാടാർ സ്ത്രീകളെ നഗ്നരാക്കി വഴി നടത്തി.
ചെമ്പൻവിളയിൽ ലഹളയ്ക്ക് താണുമുത്തുപിള്ള എന്ന സവർണൻ നേതൃത്വം നല്കി.
മൈലാടി, ആറാലുംമൂട്, തിട്ടവിള, ആണ്ടിത്തോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സമരം രൂക്ഷമായി.
കളിയിക്കാവിളയിൽ സ്ത്രീകൾ പള്ളിയിൽ അഭയംതേടിയപ്പോൾ സവർണർ പള്ളി കത്തിച്ചു.
പാറശ്ശാലയിൽ ഒരു പൊലീസ് സർജന്റ് ആണ് ലഹളയ്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കിയത്.
കോട്ടാറിൽ ചിന്ന നാടാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംഘടിച്ച് സവർണരെ നേരിട്ടു.
ദക്ഷിണ തിരുവിതാംകൂറിലാകമാനം വ്യാപിച്ച ഈ സമരം സവർണ ഹിന്ദുക്കളെ രോഷാകുലരാക്കിത്തീർത്തു.
അവർ കൂട്ടംചേർന്ന് നാടാർ സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ കാണുന്നിടത്തുവച്ച് ഉപദ്രവിക്കുവാൻ തുടങ്ങി.
1858 ഡി. 27-ന് രാത്രി മേക്കാട് എന്ന സ്ഥലത്തെ കുരിശുപള്ളി തീവച്ചുനശിപ്പിച്ചു.
30-ന് ചന്തയിൽവച്ച് ഒരു സംഘട്ടനമുണ്ടായി.
അന്നേദിവസം രാത്രിതന്നെ നാഗർകോവിലിലെ കുരിശുപള്ളിയും റസിഡൻസി ബംഗ്ലാവും അഗ്നിക്കിരയായി.
11 മുതൽ 16 വരെ രണ്ടുകുരിശുപള്ളികളും രണ്ട് മിഷൻ പള്ളിക്കൂടങ്ങളും തീവച്ചു.
ഈ ലഹളയിൽ പങ്കുകൊള്ളുന്നതിനായി തിരുനെൽവേലി, മധുര മുതലായ സ്ഥലങ്ങളിൽനിന്നും അനവധി നാടാർ യുവജനങ്ങൾ വന്നിരുന്നു.
പദ്മനാഭപുരത്ത് എത്തിയ ദിവാൻജിയെ സമീപിച്ച നാടാർ, ശൂദ്രർ, ലബ്ബമാർ മുതലായവർ തമ്മിൽത്തമ്മിൽ കുറ്റാരോപണം നടത്തി.
അതിനെത്തുടർന്ന് ഗവൺമെന്റിൽ നിന്നും ഒരു വിളംബരം പ്രസിദ്ധംചെയ്തു.
അതിനാൽ അല്പദിവസം സമരം ശമിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ കോട്ടാറിൽ സമരം നടന്ന ഉടനെ സൈന്യത്തെ ബലപ്പെടുത്തണമെന്നും ഒരു സംഘം നായർ പട്ടാളത്തെ അയച്ചു തരണമെന്നും ഡെപ്യൂട്ടി പേഷ്കാർ ശങ്കുണ്ണി മേനോൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതിൻപ്രകാരം സൈന്യത്തെയും നായർ പട്ടാളത്തെയും ലഹളസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നിയോഗിച്ചു.
അവർ ചുറ്റിനടന്ന് സമരത്തലവന്മാരെ പിടിച്ച് വിചാരണ ചെയ്ത് ശിക്ഷിച്ചു.
മദ്രാസ്‌ ഗവർണർ ലോർഡ്‌ ഹാരിസ്‌ ശക്തിയേറിയ ഭാഷയിൽ തിരുവിതാംകൂർ റസിഡന്റ് ജനറൽ കല്ലന് എഴുതി.
"സത്യവും നീതിയും മാത്രമല്ല മനുഷ്യസാധാരണമായ സർവ മനോവൃത്തികളും ഈ സംഗതിയിൽ നമ്മുടെ വശത്താണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു സന്ദർഭത്തിൽ നാം ഗൌരവപൂർവ്വം പ്രവർത്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കൃതലോകം മുഴുവൻ നമ്മെ പുച്ഛിക്കും...
...അതുകൊണ്ട്  1829ലെ തിരുവിതാംകൂർ രാജകീയ വിളംബരത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ശാസനങ്ങൾ ഇക്കാലത്തിനോ, പരിഷ്കൃതാശയനായ ഒരു രാജാവിനോ യോജിച്ചതല്ലെന്ന്‌ രാജാവിനെ അറിയിക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ ചുമതലയാകുന്നു..."
ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1859 ജൂല.
26-ന് (കൊ.വ. 1034) ഉത്രം തിരുനാൾ ഇപ്രകാരം വിളംബരം പുറപ്പെടുവിച്ചു.
"ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക്‌ അവരുടെ ആഭിജാത്യബോധമനുസരിച്ച് ഏതുതരത്തിലും വസ്ത്രം ധരിച്ച് നഗ്നത മറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള പൂർണ്ണസ്വാതന്ത്ര്യം ഇതിനാൽ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവർ ഉന്നതജാതിയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങളെ അനുകരിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതാകുന്നു."
ഇതിനുശേഷം നാടാർ സ്ത്രീകളും ബ്ളൗസ് ധരിക്കാം, എന്നാൽ അത് സവർണരുടേതുപോലെയാകരുത് എന്നും എല്ലാ നാടാർ സ്ത്രീകൾക്കും മേൽമുണ്ടാവാം എന്നുമുള്ള സ്ഥിതി വന്നു .
ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മദ്രാസ് ഗവർണരായ സർ ചാൾസ് ടി. വില്യമിന്റെ അടുത്തുമെത്തി.
ഉയർന്ന ജാതിക്കാരെ അനുകരിക്കരുത് എന്ന വ്യവസ്ഥ ഗവർണ്ണർക്ക് ഇഷ്ടമായില്ല.
അദ്ദേഹം തിരുവിതാംകൂർ ഗവൺമെന്റിനെ അതികഠിനമായി ശാസിച്ച് റസിഡന്റിന് ഒരു കത്തയച്ചു.
മാത്രമല്ല, അന്ന് മദ്രാസിൽ ചെന്നിരുന്ന അസിസ്റ്റന്റ് റസിഡന്റ് മേജർ ഡ്രൂറിയേയും അദ്ദേഹം ശാസിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികളുടെ നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിനു ഈ വ്യവസ്ഥയും ഒടുവിൽ പിൻവലിക്കേണ്ടിവന്നതോടെ ചാന്നാർ സ്ത്രീകളുടെ മൂന്നുപതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അവകാശസമരം ആത്യന്തിക വിജയം നേടി.
മേൽമുണ്ടുസമരത്തിന് കേരളത്തിന്റെ ജാതിവിരുദ്ധമുന്നേറ്റ ചരിത്രത്തിൽ സവിശേഷ സ്ഥാനമാണുള്ളത്.
സവർണ്ണർ  അധസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങളോട് കാട്ടിയിരുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെ പാശ്ചാത്യപരിഷ്കൃതലോകവും തദ്ദേശീയകീഴാളജനതയും ഒറ്റക്കെട്ടായി പോരാടിയ ഇന്ത്യയിലെത്തന്നെ അപൂർവ്വം  സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ചാന്നാർ വിപ്ലവം.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ അയ്യങ്കാളി (ജീവചരിത്രം) അദ്ധ്യായം 5: ചാന്നാർ ലഹള (സി. അഭിമന്യു) കേരള വിമെൻ Archived 2021-06-30 at the Wayback Machine .
ചാനൽ ദ്വീപുകൾ ദേശീയോദ്യാനം
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ ചാനൽ ദ്വീപുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ചാനൽ ദ്വീപുകൾ ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: Channel Islands National Park ).
8 ദ്വീപുകൾ കൂടിയ ചാനൽ ദ്വീപുകളിലെ അഞ്ചു ദ്വീപുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ദേശീയോദ്യാനം.
ചാന്ദ്രവലയം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Moon_Ring കേരളത്തിൽ ദൃശ്യമായ ചാന്ദ്രവലയത്തിന്റെ ചിത്രം കേരളത്തിൽ ദൃശ്യമായ ചാന്ദ്രവലയത്തിന്റെ മറ്റൊരു ചിത്രം
പൗർണ്ണമിയോടനുബന്ധിച്ച ദിവസങ്ങളിൽ ചന്ദ്രനുചുറ്റും 22 o വലിപ്പത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന വളയം ആണ് ചാന്ദ്രവലയം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
മഴവില്ലിന് സമാനമായതും അന്തരീക്ഷത്തിലെ മഞ്ഞുകണങ്ങളിലൂടെ പ്രകാശം കടന്നുപോകുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതുമായ പ്രതിഭാസമാണിത്.
ഷഡ്ഭുജത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള മഞ്ഞുകണങ്ങളാണ് മനോഹരമായ ഈ വലയം തീർക്കുന്നത്.
മഞ്ഞുക്രിസ്റ്റലിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ചാന്ദ്രപ്രകാശത്തിന് രണ്ടു തവണ അപവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നു.
ഇത്തരം മഞ്ഞുക്രിസ്റ്റലുകലിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പ്രകാശത്തിന് 22 o യിലാണ് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വ്യതിചലനം (deviation) സംഭവിക്കുക.
തരംഗദൈർഘ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ വ്യതിചലനം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും.
അതിനാൽ ചുവപ്പും നീലയും ഉൾപ്പെടെ വ്യത്യസ്ത തംരഗദൈർഘ്യങ്ങളിലുള്ള നിറങ്ങളുടെ വ്യതിചലനത്തിലും മാറ്റമുണ്ടാകും.
വലയത്തിന്റെ അകവശം ചുവപ്പായും പുറംഭാഗം നീലയായിട്ടുമാണ് കാണപ്പെടുക.
ചാന്ദ്രപ്രകാശത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഞ്ഞപ്രകാശമാകയാൽ ചുവപ്പും നീലയും സാധാരണ മഴവില്ലിന്റെ അത്രയും വ്യക്തമാവുകയില്ല.
ഇതിൽത്തന്നെ ചുവപ്പായിരിക്കും കുറച്ചുകൂടി വ്യക്തം.
മഞ്ഞുകണങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള സിറസ് മേഘങ്ങൾ ഉള്ള സമയത്താണ് ചാന്ദ്രവലയം ദൃശ്യമാകുന്നത്.
ഇടയ്ക്ക് സൂര്യനുചുറ്റും ഇത്തരം വലയങ്ങൾ ദൃശ്യമാവാറുണ്ട്.
കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ സൂചനയാണ് ഈ പ്രതിഭാസമെന്ന് ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വാസമുണ്ട് .