smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പിന്നീട്, യുഎസിലേക്ക് പോയി മൗണ്ട് സിനായി മെഡിക്കൽ സെന്ററിലെ അനീൽ കെ. അഗർവാളിന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി.
നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ബയോളജിക്കൽ സയൻസസിൽ ഒരു സ്വതന്ത്ര അന്വേഷക സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനായി 2007 ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങി.
എൻ‌സി‌ബി‌എസിൽ റീഡർ-എഫ് (2007–2013), അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ (2013–2014) എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
2014 ജൂലൈയിൽ റീജിയണൽ സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജിയിൽ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അദ്ദേഹം 2019 ജൂലൈയിൽ പ്രൊഫസർ സ്ഥാനത്തേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടി.
ബാക്ടീരിയകളിലെയും ഫ്ലേവൈറസുകളിലെയും തനിപ്പകർപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ വിശ്വസ്തത നിർണ്ണയിക്കുന്ന തന്മാത്രാ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദീപക് നായർ പുതിയ ഉൾക്കാഴ്ച നേടി.
റിബോൺ ന്യൂക്ലിയോടൈഡ് സംയോജനം തടയുന്നതിന് ഡിഎൻഎ പോളിമറേസ് ഉപയോഗിച്ച തന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലബോറട്ടറി പുതിയ വെളിച്ചം വീശുന്നു (NAR, 2019, പ്രസ്സിൽ).
ഡി‌എൻ‌എ പോളിമർ‌റേസസ് ഉത്തേജിപ്പിച്ച ഡി‌എൻ‌എ സിന്തസിസ് പ്രതികരണത്തിലെ അന്തർലീനവും നിർണായകവുമായ ഘട്ടമാണ് പൈറോഫോസ്ഫേറ്റ് ജലവിശ്ലേഷണമെന്ന് 2018 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലബോറട്ടറി തെളിയിച്ചു, ഈ കണ്ടെത്തലിന് ന്യൂക്ലിക് ആസിഡ് കെമിസ്ട്രി (NAR, 2018, 46: 5875) ജേണൽ വഴിത്തിരിവായി.
പിഗ്ഗിബാക്ക് ട്രാൻസ്‌പോസേസിനെക്കുറിച്ച്, സി-ടെർമിനസിൽ നിലവിലുള്ള റിംഗ് ഫിംഗർ ഡൊമെയ്‌നിലൂടെയുള്ള ഡൈമൈസേഷൻ ഈ എൻസൈമിന്റെ എക്‌സൈഷൻ പ്രവർത്തനത്തെ ആകർഷിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലബോറട്ടറി തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട് (ബയോകെമിസ്ട്രി, 2018, 57: 2913).
അഭൂതപൂർവമായ കാര്യക്ഷമതയോടും കൃത്യതയോടും കൂടി കേടുവന്ന ന്യൂക്ലിയോടൈഡുകളിൽ സ്തംഭിച്ച തനിപ്പകർപ്പ് രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഡിഎൻ‌എ പോളിമറേസ് IV ഉപയോഗിച്ച സംവിധാനം അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി (ഘടന, 2014, 23: 56-67).
അഡാപ്റ്റീവ് മ്യൂട്ടജെനിസിസിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന പ്രത്യേക ഡിഎൻ‌എ പോളിമറേസുകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തനം ഉറപ്പാക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നായർ ഉൾക്കാഴ്ച നൽകിയിട്ടുണ്ട് (ന്യൂക്ലിക് ആസിഡ് റിസർച്ച്, 2013, 41: 5104–5014; ആക്റ്റ ക്രിസ്റ്റലോഗർ ഡി ബയോൾ ക്രിസ്റ്റലോഗർ. 2012 68: 960-7, ജെ ന്യൂക്ലിക് ആസിഡുകൾ 2012: 285481 ).
വൈറൽ ആർ‌എൻ‌എ-ആശ്രിത-ആർ‌എൻ‌എ പോളിമറേസുമായി ജി‌ടി‌പി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് വൈറൽ ജീനോമിന്റെ തനിപ്പകർ‌പ്പ് കൃത്യമായി ആരംഭിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലബോറട്ടറി തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട് (ന്യൂക്ലിക് ആസിഡ് റിസർച്ച്, 2014, 42: 2758-2573).
കൂടാതെ, ബാക്ടീരിയ നശിപ്പിക്കുന്ന ആൻറിബയോട്ടിക്കുകളുടെ ആന്റിമൈക്രോബയൽ പ്രവർത്തനത്തിൽ റിയാക്ടീവ് ഓക്സിജൻ സ്പീഷീസ് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട് (ഏഞ്ചെവ് കെം ഇന്റ് എഡ് എംഗ്. 2016 55: 2397-400).
ഡി‌എൻ‌ റാവു (ബയോകെമിസ്ട്രി വകുപ്പ്, ഐ‌ഐ‌എസ്‌സി) യുമായി സഹകരിച്ച്, ഡി‌എൻ‌എ പൊരുത്തക്കേടുകളുടെ പോസ്റ്റ്-റെപ്ലിക്കേറ്റീവ് റിപ്പയറിംഗിൽ പ്രോട്ടീനുകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് മനസിലാക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലബോറട്ടറി സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട് (ന്യൂക്ലിക് ആസിഡ് റിസർച്ച്, 2018, 46: 256–266; പ്ലോസ് വൺ. 2010., 5: e13726)
പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോ എന്ന നിലയിൽ (ഡിസംബർ 2001 മുതൽ ജൂലൈ 2007 വരെ) എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് യൂക്കറിയോട്ടിക് വൈ-ഫാമിലി ഡിഎൻഎ പോളിമറേസുകൾ ഡിഎൻഎ ലെസിയോൺ ബൈപാസിന്റെ ഘടനാപരമായ അടിസ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
പലതരം ഏജന്റുമാരുടെ പ്രവർത്തനം കാരണം, ഡിഎൻ‌എയിൽ ലീസിയണസ് രൂപം കൊള്ളുന്നു, ഇത് സാധാരണ തനിപ്പകർപ്പിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു, മാത്രമല്ല ഇത് ചിലപ്പോൾ അർബുദകാരകമാവാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
ഈ ലീസിയനുകളിലുടനീളം ഡി‌എൻ‌എ സമന്വയിപ്പിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള നാല് പ്രത്യേക ഡി‌എൻ‌എ പോളിമർ‌റേസുകൾ‌ വരെ യൂക്കറിയോട്ടുകൾ‌ ഉണ്ട്, അതിനാൽ‌ റെപ്ലിക്കേഷൻ‌ ഫോർ‌ക്ക് സ്തംഭിക്കുന്നത് തടയുന്നു.
അത്തരം രണ്ട് പോളിമറേസുകളുടെ കാറ്റലിറ്റിക് കോറുകളുടെ ക്രിസ്റ്റൽ ഘടന നായർ നിർണ്ണയിച്ചു, ഹ്യൂമൻ ഡി‌എൻ‌എ പോളിമറേസ് അയോട്ട (എച്ച്പോള), യീസ്റ്റ് REV1 (yREV1) - ഡി‌എൻ‌എയും ഇൻ‌കമിംഗ് ന്യൂക്ലിയോടൈഡും ഉള്ള സങ്കീർണ്ണത.
കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കാത്തതും കേടുവന്നതുമായ ഡി‌എൻ‌എയുമായി സങ്കീർണ്ണമായ എച്ച്പോളയുടെയും yRev1 ന്റെയും ഘടനകൾ ലീസിയൺ ബൈപാസ് സുഗമമാക്കുന്നതിന് സജീവ സൈറ്റിലെ അടിസ്ഥാന ജോടിയാക്കൽ രീതികൾ ഈ രണ്ട് പോളിമറേസുകൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു (പ്രകൃതി, 2004, 430: 377; ശാസ്ത്രം, 2005, 309: 2219 ; ഘടന, 2005, 13: 1569; ഘടന, 2006, 14: 749; നാറ്റ്. ഘടന. മോഡൽ. ബയോൾ., 2006, 13: 619; ഘടന, 2008, 16: 239; ഘടന, 2009, 17: 530).
ലീസിയൺ ബൈപാസ് നേടുന്നതിനും റെസ്ക്യൂ സ്തംഭിച്ച തനിപ്പകർപ്പ് നേടുന്നതിനും വാട്സൺ-ക്രിക്ക് ഇതര ബേസ് ജോഡികൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്ന സവിശേഷമായ സജീവ സൈറ്റുകളാണ് എച്ച്പോളിനും yREV1 നും ഉള്ളത്.
മൂന്നാമത്തെ വൈ-ഫാമിലി പോളിമറേസ് ഹ്യൂമൻ ഡിഎൻ‌എ  Polymerase kappaയുടെ പ്രവർത്തന നില നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഒരു പങ്കുവഹിച്ചു.
സെൽ, 2007, 25: 601).
കൂടാതെ, വിവർത്തന റെഗുലേറ്റർ പുമിലിയോയും നോൺ-കോഗ്നേറ്റ് ആർ‌എൻ‌എ ടാർ‌ഗെറ്റുകളും (ഘടന, 2008, 16: 549) തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലുകളുടെ സ്വഭാവം മനസിലാക്കുന്നതിനും ടെം‌പ്ലേറ്റിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകുമ്പോൾ ഡിജി‌ടി‌പി ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ന്യൂക്ലിയോടൈഡ് തൈമിൻ ആവുമ്പോൾ എച്ച്പോളിന്റെ മുൻ‌ഗണന മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പദ്ധതികളിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.
(ഘടന, 2009, 17: 974).
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡോക്ടറൽ തീസിസ് (ജൂലൈ 1996 - ഡിസംബർ 2001), പെരിറ്റൈഡ് ആന്റിജൻ പിഎസ് 1 (HQLDPAFGANSTNPD) യ്ക്കെതിരെ ഉയർത്തിയ മൂന്ന് മ്യൂറിൻ മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡികളുടെ ഒരു ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫിക് വിശകലനം വിവരിക്കുന്നു.
(ജെ ഇമ്മ്യൂണൽ, 2000, 165: 6949; ജെ. ഇമ്മ്യൂണൽ, 2002, 168: 2371).
ആന്റിബോഡികളുടെ ഘടനയെ അവയുടെ അതിരുകളില്ലാത്തതും പരിധിയില്ലാത്തതുമായ അവസ്ഥയുടെ താരതമ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, വഴക്കമുള്ള ഇമ്യൂണോഡൊമിനന്റ് എപ്പിറ്റോപ്പിനെതിരായ ആന്റിബോഡി പ്രതികരണത്തിൽ എപ്പിറ്റോപ്പ്, പാരടോപ്പ് കോൺഫിഗറേഷനുകൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനമുണ്ടാകാമെന്നാണ് (ജെ. ഇമ്മ്യൂണൽ, 2002, 168: 2371).
ബി-സെൽ, ടി-സെൽ എപ്പിറ്റോപ്പുകളുടെ നേറ്റീവ്, റെട്രോ-ഇൻ‌വെർസോ പതിപ്പുകളുടെ അനുരൂപമായ പ്രവണതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ വിശകലനവും അദ്ദേഹം നടത്തി (ജെ. ഇമ്മ്യൂണൽ, 2003, 170: 1362).
ഈ പഠനം കാണിക്കുന്നത് റെട്രോ-വിപരീതത്തിലൂടെ അനുരൂപവും പ്രവർത്തനപരവുമായ അനുകരണങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് നേറ്റീവ് പെപ്റ്റൈഡ് അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അവസ്ഥയിൽ ഒരു രേഖീയ വിപുലീകൃത അനുരൂപത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ കഴിയുകയുള്ളൂ എന്നാണ്.
Tasar silkworm (Antheraea mylitta) (ജെ. ബയോൾ) നിന്നുള്ള ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പ്രോട്ടീന്റെ ഘടന നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം പങ്കാളിയായിരുന്നു.
ചെം.
, 2001, 276: 41377).
കൂടാതെ, റിബൺ ന്യൂക്ലീസ് നിയന്ത്രണത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയും അതിന്റെ ആർ‌ആർ‌എൻ‌എ സബ്‌സ്‌ട്രേറ്റും അദ്ദേഹം മാതൃകയാക്കി (ബയോകെമിസ്ട്രി, 2001, 40: 9115).
2008–2013 കാലയളവിൽ ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പ് രാമാനുജൻ ഫെലോഷിപ്പിന് ദീപക് ടി. നായരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
2013 ൽ ഗുഹ ഗവേഷണ സമ്മേളനത്തിൽ അംഗമായി.
2014 ൽ കരിയർ ഡവലപ്മെന്റിനുള്ള ദേശീയ ബയോ സയൻസ് അവാർഡ് (എൻ-ബയോസ് പ്രൈസ്) അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.
കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് 2017 ലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നായ ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം നൽകി.
പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ Weinert T, Olieric V, Waltersperger S, Panepucci E, Chen L, Zhang H, Zhou D, Rose J, Ebihara A, Kuramitsu S, Li D, Howe N, Schnapp G, Pautsch A, Bargsten K, Prota AE, Surana P, Kottur J, Nair DT, Basilico F, Cecatiello V, Pasqualato S, Boland A, Weichenrieder O, Wang BC, Steinmetz MO, Caffrey M, Wang M. Fast native-SAD phasing for routine macromolecular structure determination.
Nat Methods.
2015 Feb;12(2):131-3.
doi: 10.1038/nmeth.3211.
Epub 2014 Dec 15.
Erratum in: Nat Methods.
2015 Jul;12(7):692.
Kottur J, Sharma A, Gore KR, Narayanan N, Samanta B, Pradeepkumar PI, Nair DT.
Unique structural features in DNA polymerase IV enable efficient bypass of the N2 adduct induced by the nitrofurazone antibiotic.
2015 Jan 6;23(1):56–67.
doi: 10.1016/j.str.2014.10.019.
Epub 2014 Dec 11.
Surana P, Satchidanandam V, Nair DT.
RNA-dependent RNA polymerase of Japanese encephalitis virus binds the initiator nucleotide GTP to form a mechanistically important pre-initiation state.
Nucleic Acids Res. 2014 Feb;42(4):2758-73.
doi: 10.1093/nar/gkt1106.
Epub 2013 Nov 28.
PubMed ; PMC 3936712 .
Sharma A, Kottur J, Narayanan N, Nair DT.
A strategically located serine residue is critical for the mutator activity of DNA polymerase IV from Escherichia coli.
Nucleic Acids Res. 2013 May;41(9):5104-14.
doi: 10.1093/nar/gkt146.
Epub 2013 Mar 21.
PubMed ; PMC 3643571 .
Jain D, Nair DT.
Spacing between core recognition motifs determines relative orientation of AraR monomers on bipartite operators.
Nucleic Acids Res. 2013 Jan 7;41(1):639-47.
doi: 10.1093/nar/gks962.
Epub 2012 Oct 29.
PubMed ; PMC 3592433 .
Sharma A, Subramanian V, Nair DT.
The PAD region in the mycobacterial DinB homologue MsPolIV exhibits positional heterogeneity.
Acta Crystallogr D Biol Crystallogr.
2012 Aug;68(Pt 8):960-7.
doi: 10.1107/S0907444912017623.
Epub 2012 Jul 17.
Sharma A, Nair DT.
MsDpo4-a DinB Homolog from Mycobacterium smegmatis-Is an Error-Prone DNA Polymerase That Can Promote G:T and T:G Mismatches.
J Nucleic Acids.
2012;2012:285481.
doi: 10.1155/2012/285481.
Epub 2012 Mar 15.
PubMed ; PMC 3317225 .
Cloning, expression, purification, crystallization and preliminary crystallographic analysis of MsDpo4: a Y-family DNA polymerase from Mycobacterium smegmatis.
Acta Crystallogr Sect F Struct Biol Cryst Commun.
2011 Jul 1;67(Pt 7):812-6.
doi: 10.1107/S1744309111019063.
Epub 2011 Jun 30.
PubMed ; PMC 3144803 .
Nair DT, Johnson RE, Prakash L, Prakash S, Aggarwal AK.
DNA synthesis across an abasic lesion by yeast REV1 DNA polymerase.
J Mol Biol.
2011 Feb 11;406(1):18–28.
doi: 10.1016/j.jmb.2010.12.016.
Epub 2010 Dec 15.
PubMed ; PMC 3127253 .
Namadurai S, Jain D, Kulkarni DS, Tabib CR, Friedhoff P, Rao DN, Nair DT.
The C-terminal domain of the MutL homolog from Neisseria gonorrhoeae forms an inverted homodimer.
2010 Oct 28;5(10):e13726.
doi: 10.1371/journal.pone.0013726.
PubMed ; PMC 2965676 .
Jain R, Nair DT, Johnson RE, Prakash L, Prakash S, Aggarwal AK.
Replication across template T/U by human DNA polymerase-iota.
2009 Jul 15;17(7):974-80.
doi: 10.1016/j.str.2009.04.011.
PubMed ; PMC 3030472 .
DNA synthesis across an abasic lesion by human DNA polymerase iota.
2009 Apr 15;17(4):530-7.
doi: 10.1016/j.str.2009.02.015.
PubMed ; PMC 2703454 .
Gupta YK, Nair DT, Wharton RP, Aggarwal AK.
Structures of human Pumilio with noncognate RNAs reveal molecular mechanisms for binding promiscuity.
2008 Apr;16(4):549-57.
doi: 10.1016/j.str.2008.01.006.
Epub 2008 Mar 6.
Protein-template-directed synthesis across an acrolein-derived DNA adduct by yeast Rev1 DNA polymerase.
2008 Feb;16(2):239-45.
doi: 10.1016/j.str.2007.12.009.
Lone S, Townson SA, Uljon SN, Johnson RE, Brahma A, Nair DT, Prakash S, Prakash L, Aggarwal AK.
Human DNA polymerase kappa encircles DNA: implications for mismatch extension and lesion bypass.
Mol Cell.
2007 Feb 23;25(4):601-14.
Hoogsteen base pair formation promotes synthesis opposite the 1,N6-ethenodeoxyadenosine lesion by human DNA polymerase iota.
Nat Struct Mol Biol.
2006 Jul;13(7):619-25.
Epub 2006 2 July PubMed .
An incoming nucleotide imposes an anti to syn conformational change on the templating purine in the human DNA polymerase-iota active site.
2006 Apr;14(4):749-55.
Human DNA polymerase iota incorporates dCTP opposite template G via a G.C + Hoogsteen base pair.
2005 Oct;13(10):1569–77.
Rev1 employs a novel mechanism of DNA synthesis using a protein template.
2005 Sep 30;309(5744):2219-22.
Nair DT, Johnson RE, Prakash S, Prakash L, Aggarwal AK.
Replication by human DNA polymerase-iota occurs by Hoogsteen base-pairing.
2004 Jul 15;430(6997):377-80.
Nair DT, Kaur KJ, Singh K, Mukherjee P, Rajagopal D, George A, Bal V, Rath S, Rao KV, Salunke DM.
Mimicry of native peptide antigens by the corresponding retro-inverso analogs is dependent on their intrinsic structure and interaction propensities.
J Immunol.
2003 Feb 1;170(3):1362–73.
Nair DT, Singh K, Siddiqui Z, Nayak BP, Rao KV, Salunke DM.
Epitope recognition by diverse antibodies suggests conformational convergence in an antibody response.
2002 Mar 1;168(5):2371-82.
Jain D, Nair DT, Swaminathan GJ, Abraham EG, Nagaraju J, Salunke DM.
Structure of the induced antibacterial protein from tasar silkworm, Antheraea mylitta.
Implications to molecular evolution.
2001 Nov 2;276(44):41377-82.
Epub 2001 Aug 24.
Nayak SK, Bagga S, Gaur D, Nair DT, Salunke DM, Batra JK.
Mechanism of specific target recognition and RNA hydrolysis by ribonucleolytic toxin restrictocin.
2001 Aug 7;40(31):9115-24.
Nair DT, Singh K, Sahu N, Rao KV, Salunke DM.
Crystal structure of an antibody bound to an immunodominant peptide epitope: novel features in peptide-antibody recognition.
2000 Dec 15;165(12):6949-55.
ഇതും കണുക ജിനോം മോളിക്യൂലാർ സെൽഫ് അസംബ്ലി അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ "Deepak T Nair at RCB " https://www.rcb.res.in/index.php?param=empdetails/129 https://indianexpress.com/article/technology/science/from-the-lab-why-some-bacteria-multiply-in-certain-set-ups-and-resist-antibiotics-4881283/ SSB Award Presentation Ceremony: https://www.youtube.com/watch?v=hBOn23gwGkI
ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിനയിലെ സ്ത്രീകൾ സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീയ്ക്കുള്ള സ്ഥാനം Society Women's history ( legal rights ) Woman Female entrepreneur Gender representation on corporate boards of directors Business Economic development Explorers and travelers Education Feminism Womyn Government Conservatives in the US heads of government heads of state Queen regnant List Health Journalism and the media Law Law enforcement Military Mother Nobel Prize laureates Piracy Positions of power Reproductive rights Venture capital Violence and abuse Voting rights Workforce Science Technology Computing Engineering Geology Medicine dentistry in the United States Organizations Science Science, technology, engineering and mathematics Space Telegraphy Arts Humanities Architecture Arts Art history field Dance Film industry "Chick flicks" Films about women Film directors, cinematographers and screenwriters Fine arts Literature Science fiction Philosophy Feminist philosophy Photography Music Jazz Punk rock In Shakespeare's works Religion Bahá'í Faith Bible Buddhism Christianity Catholicism Mormonism Opus Dei Hinduism Islam Judaism Sikhism Popular culture Comics Portrayal in American comics Film industry Music Fictional pirates Speculative fiction Video games Gender representation in video games Sports Baseball Football/soccer Rodeo Sports Tennis By country Afghanistan Albania Algeria Angola Argentina Armenia Australia Azerbaijan Bahrain Bangladesh Belgium Benin Bhutan Bolivia Bosnia Brazil Brunei Burma Cambodia Chad Chile China Colombia Comoros Croatia Cuba Cyprus ( North ) Denmark DR Congo Dominican Republic Ecuador Egypt El Salvador East Timor Ethiopia FS Micronesia Fiji Finland France Georgia Germany Ghana Greece Guatemala Guyana Haiti Honduras Italy India Indonesia Iran Iraq Israel Ivory Coast Japan Jordan Kazakhstan Kenya Kiribati Kuwait Kyrgyzstan Laos Lebanon Libya Madagascar Malaysia Maldives Mali Marshall Islands Mauritania Mauritius Mexico Mongolia Morocco Nepal New Zealand Niger Nigeria North Korea Oman Pakistan Palau Panama Paraguay Peru Philippines Portugal Qatar Russia Saudi Arabia Senegal Seychelles Sierra Leone Singapore Spain Somalia South Africa South Korea South Sudan Sudan Suriname Sri Lanka Sweden Syria Tajikistan Thailand Tonga Tunisia Turkey Turkmenistan Tuvalu Trinidad and Tobago Uganda Ukraine United Arab Emirates United States Uruguay Uzbekistan Vanuatu Venezuela Vietnam Yemen ക സ തി
ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന യിലെ  വനിതകൾ യൂറോപ്യൻ വനിതകളാണ്.
ഇൻറർനാഷണൽ ഫണ്ട് ഫോർ അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ ഡെവലപ്പ്മെൻറ് (IFAD)  ൻറെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, 1992 മുതൽ 1995 വരെയുള്ള കാലത്തു നടന്ന ബോസ്നിയൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഈ രാജ്യത്തെ വനിതകളെ പ്രധാനമായി മൂന്നു തരത്തിലുള്ള  മാറ്റങ്ങൾ ബാധിച്ചുവെന്നാണ്.
യുദ്ധം മുതൽ സമാധാനം വരെയുള്ള കാലത്തെ പരിവർത്തനങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനം, രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തനം എന്നിവയാണവ.
ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന, പഴയ യൂഗോസ്ലോവിയ ൻ റിപ്പബ്ലക്കിൽനിന്ന് 1992 ലാണ് പരമാധികാരവും സ്വാതന്ത്ര്യവും പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
1992 ൽ ആരംഭിച്ച യുദ്ധം കാരണായി അതിരൂക്ഷമായ കലാപം നടക്കുകയും വംശവിഛേദനം, സാമ്പത്തിക തകർച്ച തുടങ്ങിയവയാൽ രാജ്യം അരാജകത്വത്തിലേയക്കു വഴുതിവീണ് തകർന്നടിയുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ന് ബോസ്നിയ ഹെർസഗോവിന മിശ്രസംസ്കാരത്തിലധിഷ്ടിതമായ ഒരു രാജ്യമാണ്.
ജനങ്ങളിൽ ബോസ്നിയാക്കുകൾ  48.4%, സെർബുകൾ 32.7%, ക്രോട്ടുകൾ 14.6%, മറ്റുള്ളവർ 4.3% എന്നിങ്ങനെയും മതപരമായ വിഭജനത്തിൽ മുസ്ലിംസ് 40%, ഓർത്തഡോക്സ് 31%, റോമൻ കാത്തലിക് 15%, മറ്റുള്ളവർ 14% എന്നിങ്ങനെയുമാണ് 2013 ലെ കണക്കുകളിൽ.
2015 ലെ കണക്കുകളിൽ, 15 മുതൽ മുകളിൽ പ്രായമുള്ളവരുടെ സാക്ഷരത പുരുഷന്മാരുടേത് 99.5 ശതമാനവും സ്ത്രീകളുടേത് 97.5 ശതമാനവുമാണ്.
ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഗ്രാമത്തിൽ വസിക്കുന്നവരാണ്.
39.8 ശതമാനം ജനങ്ങൾ മാത്രമാണ് നഗരവാസികൾ.
ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിനയുടെ ഭരണഘടനയനുസരിച്ചുള്ള സ്ത്രീപുരുഷ തുല്യതാ നിയമം 2003 ൽ പാസാക്കിയിരുന്നു.
തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സ്ത്രീ പ്രാതിനിധ്യം 30 ശതമാനമാക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.
അവലംബം ↑ ↑ http://data.worldbank.org/indicator/SL.
ZS/countries ↑ In post-conflict Bosnia and Herzegovina, women are a driving force for change , IFAD ↑ ↑ ↑ ↑
ബോസ്റ്റൺ ടീ പാർട്ടി
mercantile protest by the Sons of Liberty in Boston, Massachusetts, on December 16, 1773 ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Boston_Tea_Party നഥാനിയേൽ കറിയരുടെ 1846-ലെ ഈ ലിത്തോഗ്രാഫിന് " ബോസ്റ്റൺ തുറമുഖത്ത് തേയില നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു" എന്നായിരുന്നു പേരിട്ടത്; "ബോസ്റ്റൺ ചായ വിരുന്ന്" എന്ന പ്രയോഗം അന്ന് പ്രചരിച്ചിരുന്നില്ല.
പ്രതിഷേധക്കാരെയല്ലാം അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വേഷത്തിലാണ് കറിയർ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിലും അവരിൽ വളരെക്കുറച്ചുപേർ മാത്രമേ അങ്ങനെ വേഷം കെട്ടിയിരുന്നുള്ളൂ.
മസ്സാചുസെറ്റ്സ് പ്രവിശ്യയിലെ ബോസ്റ്റൺ തുറമുഖത്ത് അമേരിക്കൻ കോളനിക്കാർ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ നികുതിനയത്തിനെതിരെ 1773 ഡിസംബർ 16 ന് നടത്തിയ പ്രതിഷേധനടപടിയാണ് ബോസ്റ്റൺ ചായവിരുന്ന് (ബോസ്റ്റൺ ടീ പാർട്ടി) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ബോസ്റ്റണിലെ അധികാരികൾ നികുതി ചുമത്തപ്പെട്ട മൂന്നു കപ്പൽ നിറയെ തേയില ബ്രിട്ടണിലേയ്ക്ക് തിരികെ അയക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഒരുപറ്റം കോളനിക്കാർ കപ്പലുകളിൽ കയറി അവയിലുണ്ടായിരുന്ന തേയില കടലിലെറിഞ്ഞ് നശിപ്പിച്ചതിനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കൻ ചരിത്രത്തിൽ ഏറെ പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ സംഭവം മറ്റു രാഷ്ടീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലും പരാമർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
1773-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പാർലിമെന്റ് പാസാക്കിയ തേയില നിയമത്തിനെതിരെ അമേരിക്കൻ കോളനികളിൽ ഉടനീളം നടന്നിരുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളാണ് "ചായ വിരുന്നിലേയ്ക്ക്" നയിച്ചത്.
കോളനിവാസികൾ തേയില നിയമത്തെ പല കാരണങ്ങൾ മൂലവും എതിർത്തു.
തങ്ങൾക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുള്ള നിയമനിർമ്മാണസഭയ്ക്കു മാത്രമേ തങ്ങളുടെ മേൽ നികുതി ചുമത്താൻ അവകാശമുള്ളൂ എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന വാദം.
വേറെ മൂന്നു കോളനികളിലും പ്രതിഷേധക്കാർ തേയില കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ഇറക്കുന്നത് തടഞ്ഞിരുന്നു.
എന്നാൽ ബോസ്റ്റണിലെ ഗവർണ്ണർ , തോമസ് ഹച്ചിൻസൺ , അങ്ങനെ ഇറക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന തേയില ബ്രിട്ടണിലേയ്ക്ക് തിരികെ അയക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു.
പ്രക്ഷോഭകർ കപ്പലുകളിൽ കയറി തേയില കടലിൽ എറിയാൻ മുതിരുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതീക്ഷിച്ചില്ല.
അമേരിക്കൻ വിപ്ലവത്തിലേയ്ക്കു നയിച്ച സുപ്രാധാനസംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് "ചായ വിരുന്ന്".
ബ്രിട്ടീഷ് പാർലിമെന്റ് ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത് കർശന നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ്.
ഈസ്റ്റ് ഇൻഡ്യാ കമ്പനിക്ക് കോളനിക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം കൊടുക്കുന്നതുവരെ ബോസ്റ്റൺ തുറമുഖത്തെ വ്യാപാരം നിർത്തലാക്കുന്നതും അവയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
കൂടുതൽ പ്രതിഷേധനടപടികളുമായി കോളനിവാസികളും പ്രതികരിച്ചു.
അവർ വിളിച്ചുകൂട്ടിയ ഒന്നാം ഭൂഖണ്ഡ കോൺഗ്രസ്, രാജാവിനോട്  കർശനനിയമങ്ങൾ പിൻവലിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും കോളനികളുടെ പ്രക്ഷോഭ നടപടികളെ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രതിസന്ധി മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 1775-ൽ ബോസ്റ്റണടുത്ത്, അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ആരംഭിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തെ 1773-ൽ നേരിട്ടിരുന്ന രണ്ടു പ്രശ്നങ്ങളാണ് "ചായ വിരുന്നിന്" പശ്ചാത്തലമൊരുക്കിയത്: ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി നേരിട്ടിരുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളായിരുന്നു അവയിൽ ഒന്ന്; കോളനിവാസികൾക്ക് പ്രാതിനിധ്യം ഇല്ലാതിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് പാർലിമെന്റിന് കോളനികളുടെ മേൽ എന്തധികാരമാണുള്ളതെന്ന തർക്കമായിരുന്നു രണ്ടാമത്തെ പ്രശ്നം.
ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ അസമർത്ഥമായ ശ്രമങ്ങളാണ് പ്രശ്നം വഷളാക്കി വിപ്ലവത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്.
അവലംബം Boston Tea Party എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
↑ Young, Alfred F. ചെരുപ്പുകുത്തിയും ചായവിരുന്നും: അമേരിക്കൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ സ്മരണ.
Boston: Beacon Press, 1999.
ISBN 0-8070-5405-4 ; ISBN 978-0-8070-5405-5 .
ബോസ് ഗ്യാസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bose_gas Condensed matter physics Phases · Phase transition States of matter ഖരം · ദ്രാവകം · വാതകം · പ്ലാസ്മ · ബോസ്-ഐൻസ്റ്റൈൻ കണ്ടൻസേറ്റ് · ബോസ് വാതകം · ഫെർമിയോണിക് കണ്ടൻസേറ്റ് · ഫെർമി വാതകം · ഫെർമി ദ്രാവകം · അതിഖരം · അതിദ്രവത്വം · Luttinger liquid Phase phenomena Order parameter · Phase transition Electronic phases Electronic band structure · Insulator · Mott insulator · Semiconductor · Semimetal · Conductor · Superconductor · Thermoelectric · Piezoelectric · Ferroelectric · topological insulator Electronic phenomena Quantum Hall effect · Spin Hall effect · Kondo effect Magnetic phases Diamagnet · Superdiamagnet Paramagnet · Superparamagnet Ferromagnet · Antiferromagnet Metamagnet · Spin glass Quasiparticles Phonon · Exciton · Plasmon Polariton · Polaron · Magnon Soft matter Amorphous solid · Granular material · Liquid crystal · Polymer Scientists Van der Waals · Onnes · von Laue · Bragg · Debye · Bloch · Onsager · Mott · Peierls · Landau · Luttinger · Anderson · Van Vleck · Mott · Hubbard · Shockley · Bardeen · Cooper · Schrieffer · Josephson · Louis Néel · Esaki · Giaever · Kohn · Kadanoff · Fisher · Wilson · von Klitzing · Binnig · Rohrer · Bednorz · Müller · Laughlin · Störmer · Tsui · Abrikosov · Ginzburg · Leggett ക സ തി
അനുയോജ്യമായ ബോസ് വാതകം ക്വാണ്ടം-മെക്കാനിക്കൽ ഘടനയാണ് .
ഇത് ഒരു ക്ലാസിക് ആദർശ വാതകത്തിന് സമാനമാണ്.
ഇതിന്റെ ഘടകമായ ബോസോണുകൾ  പൂർണ്ണമായ മൂല്യമുള്ള സ്പിൻ സംഖ്യയുള്ളതും ബോസ്- ഐൻസ്റ്റൈൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിനെ അനുസരിക്കുന്നതും ആണ്.
ബോസോണുകളുടെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ മെക്കാനിക്സുകൾ ഫോട്ടോണുകൾക്കായി സത്യേന്ദ്രനാഥ് ബോസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.
ഇത് ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീന്റെ ഭാരമുള്ള കണങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
ഒരു ക്ലാസിക് ആദർശ വാതകത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ബോസോണുകളുളള ഒരു ആദർശ വാതകം വളരെ കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ കാഠിന്യമുളളതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.
ഈ കണ്ടൻസേറ്റിനെ ബോസ്-ഐൻസ്റ്റൈൻ കണ്ടൻസേറ്റ് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇതും കാണുക Gas in a box Debye model Bose–Einstein condensate Bose–Einstein condensation: a network theory approach അവലംബങ്ങൾ
ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bose_Krishnamachari ബോസ് കൃഷ്ണമചാരി
ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലയിലെ പുതിയ തലമുറയിൽപ്പെട്ട ഒരു ചിത്രകാരനാണ് ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി .
ഇന്ത്യയിലും പുറത്തുമായി ഒട്ടനവധി ചിത്രകലാപ്രദർശനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ആധുനിക ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരൻന്മാരിൽ പ്രമുഖൻ പ്രദർശനങ്ങളുടെയും പ്രൊജക്റ്റുകളുടെയും ക്യൂറേറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു.
മുംബൈ ആണ് വാസസ്ഥലവും പ്രധാന പ്രവർത്തനമണ്ഡലവും.
1963-ൽ കേരളത്തിലെ ആലുവയിൽ ജനിച്ചു.
1985-ൽ കൊച്ചിയിലെ കേരള കലാപീഠത്തിൽ നിന്നും ചിത്രകലയിൽ ഡിപ്ലോമ നേടി.
1986-ൽ മുംബൈയിൽ എത്തിയ ശേഷം ജെ. ജെ. സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്സിൽ നിന്നും ഫൈൻ ആർട്സിൽ ബിരുദം നേടി.
2000-ൽ ലണ്ടൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും വിഷ്വൽ ആർട്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി .
കേരള ലളിത കല അക്കാദമിയുടെ അടക്കം നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലയിലെ അധികം  അറിയപ്പെടാത്ത കലാകാരന്മാരെ മുൻനിരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുവാനും, പുതുതലമുറയെ പ്രോൽസാഹിപ്പിക്കുവാനുമുള്ള നിരവധി പദ്ധതികൾ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു.
2012 ഡിസംബർ 12 മുതൽ 2013 ജനുവരി 13 വരെ കൊച്ചിയിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന കൊച്ചി മുസിരിസ് ബിനാലെയുടെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു .
കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെയിൽ മാക്സിമം നാനോ കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെയിൽ
ബിനാലെയുടെ ഭാഗമായി ക്യൂറേറ്റർ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി ചിത്രം വരച്ച ടാറ്റാ നാനോ കാർ മാക്സിമം നാനോ ഓൺലൈനിൽ 22438 ഡോളറിന് (13,01,402 രൂപ) ലേലം ചെയ്തിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ആർട്ട് കാർ ലേലമാണിത്.
“സ്ട്രെക്ച്ഡ് ബോഡീസ്’ എന്ന അമൂർത്തചിത്ര പരമ്പരയിൽപ്പെട്ട ചിത്രമാണ് ടാറ്റാ നാനോ കാറിൽ ബോസ് വരച്ചത്.
ഓട്ടോമോട്ടീവ് പെയിൻറ് ഉപയോഗിച്ചു വരച്ച ചിത്രം കാറിനെ മുഴുവനും മൂടുന്നു.
മങ്ങലേൽക്കാതിരിക്കാൻ ഇതു ലാമിനേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.
ബിനാലെയുടെ ഒന്നാം പതിപ്പിനു ഫണ്ട് ശേഖരിക്കുന്നതിൻറെ ഭാഗമായാണ് ലേലം.
പുരസ്കാരങ്ങൾ കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമിയുടെ ഫെല്ലോഷിപ്പ് (2010) അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Bose Krishnamachari എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
Bose Krishnamachari Archived 2011-11-01 at the Wayback Machine .
ഐക്കൺ ഗാലറി - ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി ബയോ Bose Krishnamachari Archived 2011-12-03 at the Wayback Machine .
കാർ കാൻവാസാക്കി ബോസ്...
- മനോരമ
ബോസ്നിയ ഹെർസിഗോവിനായിലെ വിദ്യാഭ്യാസരീതി Gimnazija "Aleksa Šantić" in Mostar was one of the most academically prestigious educational institutions in Yugoslavia
ബോസ്നിയ ഹെർസിഗൊവിനായുടെ വിദ്യാഭ്യാസരീതിക്ക് ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്.
1531ൽ ഗാസി ഹുസ്രേവ്ബെഗ് എന്ന സൂഫി ആചാര്യനാണ് ആദ്യത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം സൂഫി തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിലധിഷ്ഠിതമായി സ്ഥാപിച്ചത്.
പിന്നീട് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അനേകം മതപരമായ പാഠശാലകൾ ഉയർന്നുവന്നു.
1887ൽ ആസ്ട്രോ-ഹങ്കേറിയൻ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ 5 വർഷ പരിപാടിയോടു കൂടി ഒരു ഷരിയത്ത് നിയമ സ്കൂൾ തുടങ്ങി.
1940കളിൽ സറാജേവോ നഗരത്തിലെ ആദ്യ മതേതര ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമായ സറാജേവോ സർവ്വകലാശാല നിലവിൽവന്നു.
1950കളിൽ ബിരുദാനന്തബിരുദ ഡിഗ്രികൾ ലഭ്യമായി.
അവിടെ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ തകർന്നടിഞ്ഞ സർവ്വകലാശാലകൾക്കുപകരം 40 സർവ്വകലാശാലകൾ ഈയടുത്താണ് പുനർനിർമ്മിച്ചത്.
അനേകം മറ്റു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നുണ്ട്.
അവയിൽ പ്രമുഖമായത്: യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെൻജ ലൂക്ക , യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മൊസ്താർ , യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് റ്റസ്ല , യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കിഴക്കൻ സറജേവൊ , യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബിഹാക്ക് , അമേരിക്കൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി , അക്കാഡമി ഓഫ് സയൻസസ് ആന്റ് ആട്സ് ബോസ്നിയ ഹെർസിഗോവിനാ എന്നിവയാണ്.