smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
BOOKS (excluding chapbooks): On the White Plain: the search for Mary Shelley, Profile Books: Jan 2018 Limestone Country, Little Toller: May 2017 The Everlasting Universe of Things: How the Romantics taught us to see the world, Crowood Press: Dec 2018 Lyric Cousins: Poetry musical form, Edinburgh University Press: 2016 The Catch, Penguin Random House: 2016 Russian edition, as Do Potopa (Before the Flood), Liberated Verse, Kyiv: Jan 2017 Marevo, Ad Fontes, Kyiv: 2015 Volta Tractus Arte, Bucharest: 2015 Revenant, in Chinese, Intellectual Property Publishing House: 2014 Coleshill, Penguin Random House: 2013 Bosnian edition, Sveti Hieronymous, Banja Luka: Feb 2016 Night Fugue: Selected Poems, Sheep Meadow Press (US): 2013 Beyond the Lyric: a map of contemporary British poetry, Penguin Random House 2012 Percy Bysshe Shelley, 1st edition: The Romantics Series: Faber: 2011 2nd edition: Poet to Poet: Faber: 2012 Music Lessons: The Newcastle Poetry Lectures, Bloodaxe: 2011 Selected Poems Jaan Kaplinski (co-translator), Bloodaxe: 2011 Rough Music, Carcanet: 2010 Poljupci I Molitva (selected poems), Bronko Miljokovic, Nis: 2010 Zweimal sieben Gedichte (selected poems), Wieser Verlag, Klagenfurt: 2009 A Century of Poetry Review (edited and introduced), Carcanet: 2009 Poetry Writing, Robert Hale: 2009 Second impression 2011 Pjesme (selected poems), Croatian PEN, Zagreb: 2008 Attitudes of Prayer/Attitudes de Prière (trans into French/Japanese/English) with printmaker Tadashi Mamada, Editions Transignum, Paris: 2008 Common Prayer, Carcanet: 2007 On Listening: Selected Essays, Salt: 2007 Day, Amir Or (translator), Dedalus, Dublin: 2006 Writing: Self and Reflexivity with Celia Hunt, Palgrave Macmillan: 2005 The Distance Between Us, Seren: 2005 Bulgarian edition, Balkani, Sofia: 2009 Hebrew edition, Keshev, Tel Aviv: 2007 Albanian edition, Poeteka, Tirana: 2006 Macedonian edition, Magor, Skopje: 2005 Romanian edition, Editura Parallela 45, Bucharest: 2005 Creative Writing in Health and Social Care (editor), Jessica Kingsley: 2004 A Fine Line: New Poetry from Central and Eastern Europe (editor with Jean Boase-Beier Alexandra Buchler), Arc: 2004 Evening Brings Everything Back, Jaan Kaplinski (translator), Bloodaxe: 2004 Patuvachki Knevnik (Travel Diary), Knixevna Akademija, Skopje: 2004 Folding the Real, Seren: 2001 Romanian edition Editura Paralela 45, Bucharest: 2004 The Healing Word, The Poetry Society: 1999 The Self on the Page (editor with Celia Hunt),  Jessica Kingsley: 1998 Hebrew edition, ACh Publishers, Tel Aviv: 2002
സിഡികൾ: Fiona Sampson, The Poetry Archive: 2007 Rough Music,  with composer Steven Goss: Boosey and Hawkes: 2010
WORDS FOR MUSIC: Bee Sama’ with Luminita Spinu: Kings College London Festival: 2015 Three sonnets with Harrison Birtwistle: Nash Ensemble: Wigmore Hall: fc Tree Carols with Sally Beamish: Coull Quartet: City of London Festival: 2014, Edition Peters: 2015 Rough Music with Steven Goss : Guildford International Festival: 2009, Boosey and Hawkes: 2010
ഫിയോദർ ദസ്തയേവ്‌സ്കി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Fyodor_Dostoyevsky
പ്രശസ്തനായ ഒരു റഷ്യൻ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തുമാണ് ഫിയോദർ മിഖായലോവിച്ച്‌ ദസ്തയേവ്‌സ്കി ( ഇംഗ്ലീഷ് : Fyodor Mikhaylovich Dostoyevsky, റഷ്യൻ : Фёдор Михайлович Достоевский ) ( നവംബർ 11 , 1821 - ഫെബ്രുവരി 9 , 1881).
മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ തീവ്രത തന്റെ കൃതികളിലേക്ക്‌ ആവാഹിച്ച ദസ്തയേവ്‌സ്കി എഴുത്തിന്റെ ലോകത്തെ പ്രകാശഗോപുരമാണെന്നു പറയാം.
19, 20 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ റഷ്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിൽ കാണുന്നത്.
മോസ്കോയിലെ മിഖായേൽ -മരിയ ദമ്പതികളുടെ ഏഴുമക്കളിൽ രണ്ടാമനായാണ്‌ ഫിയോദർ ജനിച്ചത്‌.
പതിനാറാം വയസിൽ  ക്ഷയരോഗത്തെത്തുടർന്ന് അമ്മ മരിച്ചു.
അതിനുശേഷം ഫിയോദറിനെയും സഹോദരൻ മിഖായേലിനെയും സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലുള്ള സൈനിക അക്കാദമിയിലേക്ക്‌ പഠനത്തിനയച്ചു.
അധികം താമസിയാതെ ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ പിതാവും മരിച്ചു.
സാർ ചക്രവർത്തിക്കെതിരായ വിപ്ലവ ശ്രമങ്ങളുടെ പേരിൽ  1849-ൽ  ഫയദോർ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഭരണകൂടത്തിനെതിരേ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയെന്ന പേരിൽ അതേവർഷം വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിക്കപ്പെട്ടു.
ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ദസ്‌തയേവ്‌സ്കിയെ സൈബീരിയയിലേക്ക്‌ നാടുകടത്തി.
1854-ൽ ശിക്ഷാകാലാവധിക്കു ശേഷം വീണ്ടും സൈനിക സേവനത്തിനു ചേർന്നു.
സൈനികനായി ഖസാഖ്‌സ്ഥാനിലെ സെമിപലാറ്റിൻസ്കിൽ കഴിഞ്ഞ അഞ്ചു വർഷമാണ്‌ ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ചത്‌.
സ്വതന്ത്ര ചിന്താധാരകൾ വെടിഞ്ഞ അദ്ദേഹം തികഞ്ഞ കർക്കശക്കാരനും ഈശ്വരവിശ്വാസിയുമായി മാറി.
സൈബീരിയയിലെ ഒരു യുദ്ധത്തടവുകാരന്റെ വിധവ മരിയയെ ഇതിനിടയിൽ അദ്ദേഹം വിവാഹം ചെയ്തിരുന്നു.
സാഹിത്യജീവിതം, രണ്ടാം വിവാഹം ദസ്തയേവ്‌സ്കി 1863-ൽ
1860-ൽ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ദസ്തയേവ്‌സ്കി മൂത്ത സഹോദരനുമായിച്ചേർന്ന് സാഹിത്യ പ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്തേക്കു കടന്നു.
എന്നാൽ 1864-ൽ ഭാര്യയും തൊട്ടടുത്ത്‌ സഹോദരനും മരണമടഞ്ഞതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം താളംതെറ്റി.
കടത്തിനുമേൽ കടംകയറിയ ദസ്തയേവ്‌സ്കി ചൂതാട്ടകേന്ദ്രങ്ങളിൽ രാപകൽ തള്ളിനീക്കി.
ചൂതാട്ടത്തിനുവേണ്ട പണം കണ്ടെത്തുവാനായി ദസ്തയേവ്‌സ്കി തന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച നോവലായ കുറ്റവും ശിക്ഷയും ധൃതിയിലാണ് എഴുതിത്തീർത്തത്‌.
ചൂതാട്ടഭ്രമം ജീവിതത്തെ കശക്കിയെറിയുന്നതിനിടയിൽ അദ്ദേഹം ചൂതാട്ടക്കാരൻ ‍ എന്ന പേരിൽ തന്നെ ഒരു നോവൽ എഴുതുവാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഈ നോവൽ കരാർ പ്രകാരമുള്ള തീയതിക്കകം പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നില്ലെങ്കിൽ ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ എല്ലാ കൃതികളുടെയും പകർപ്പവകാശം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസാധകൻ കൈവശപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു.
ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ ശവകുടീരം
കടക്കാരിൽനിന്നും രക്ഷനേടുവാനും പുറംനാടുകളിലെ ചൂതാട്ടകേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാനുമായി ദസ്തയേവ്‌സ്കി പശ്ചിമ യൂറോപ്പിലാകെ സഞ്ചരിച്ചു.
ഈയവസരത്തിൽ മുൻപരിചയമുണ്ടായിരുന്ന അപ്പോളിനാറിയ സുസ്ലോവ എന്ന സ്ത്രീയുമായുള്ള സ്നേഹബന്ധം പുതുക്കുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും സുസ്ലോവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നിരസ്സിച്ചു.
ഇത് ദസ്തയേവ്സ്കിയെ തികച്ചും നിരാശനാക്കി.
പിന്നീടാണ് അന്ന ഗ്രിഗോറിയേന നിക്കിന എന്ന പത്തൊൻപതുകാരിയെ ദസ്തയേവ്സ്കിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നു വരുന്നതും ജീവിതസഖിയാവുന്നതും.1866 ഒക്ടോബറിൽ ചൂതാട്ടക്കാരൻ നോവലിന്റെ രചനയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റെനോഗ്രാഫറായി എത്തിയതായിരുന്നു അന്ന.
1867 ഫെബ്രുവരിയിൽ ദസ്തയോവ്സ്കി അന്നയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച കൃതികൾ പിറന്നത്‌ ഈ ഘട്ടത്തിലാണ്.
എഴുത്തുകാരന്റെ ഡയറി എന്ന പേരിൽ ആരംഭിച്ച പ്രതിമാസ സാഹിത്യപ്രസിദ്ധീകരണവും വലിയ വിജയമായിത്തീർന്നു.
1881 ഫെബ്രുവരി 9-ന് സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിൽ വെച്ച് ദസ്തയേവ്സ്കി അന്തരിച്ചു.
പ്രശസ്ത കൃതികൾ കുറ്റവും ശിക്ഷയും കരമസോവ് സഹോദരന്മാർ ചൂതാട്ടക്കാരൻ ഭൂതാവിഷ്ടർ വിഡ്ഢി വൈറ്റ് നൈറ്റ്സ് ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ ജീവിതം മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ
ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ രചിച്ച നോവലാണ് ഒരു സങ്കീർത്തനം പോലെ .
അന്നയുമായുള്ള ദസ്തയേവ്‌സ്കിയുടെ പ്രേമജീവിതവും ചൂതാട്ടക്കാരൻ ‍ എന്ന നോവലിന്റെ രചനാവേളയിൽ അരങ്ങേറുന്ന മറ്റ് സംഭവങ്ങളുമാണ് ഈ നോവലിന്റെ ഇതിവൃത്തം.
വയലാർ അവാർഡ് അടക്കമുള്ള ഒട്ടനേകം പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയ ഈ കൃതിയുടെ നിരവധി പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
കുറിപ്പുകൾ ൧ ജൂലിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരമുള്ള തീയതികൾ: ഒക്ടോബർ 30, 1821 - ജനുവരി 29, 1881
ഫിയാലാന്തസ് റേവലുട്ടസ്
സപുഷ്പികളിൽ റുബിയേസീ കുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസ്സായ ഫിയാലാന്തസിലെ ഒരിനമാണ് ഫിയാലാന്തസ് റേവലുട്ടസ് - Phialanthus revolutus .
വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലാണ് ഈ ഇനം.
Phialanthus revolutus .
ഫിയോന മുറ്റെസി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Phiona_Mutesi
ആഫ്രിക്കൻ ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടിയ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ചെസ് താരമാണ് ഫിയോന മുറ്റെസി .
2010-ൽ 29-ാമത് ചെസ് ഒളിമ്പ്യാഡിൽ പങ്കെടുത്തു.
തൊട്ടടുത്ത വർഷം ഉഗാണ്ടയിലെ ജൂനിയർ ചാമ്പ്യനായി.
40-ാമത് ചെസ് ഒളിമ്പ്യാഡിലെ പ്രകടനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വുമൺ കാൻഡിഡേറ്റ് മാസ്റ്റർ നേട്ടം സ്വന്തമാക്കി.
ഉഗാണ്ടയുടെ ചെസ് ചരിത്രത്തിൽ ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതയായി.
ഉഗാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കംപാലയിലെ കുപ്രസിദ്ധ ചേരിയായ കാത്ത്വേയിൽ ജനിച്ചു.
മൂന്നാം വയസ്സിൽ അച്ഛൻ എയ്ഡ്‌സ് ബാധിച്ച് മരിച്ചു.
ഏറെ വൈകാതെ കൂടപ്പിറപ്പ് ജൂലിയറ്റ് പേരറിയാത്ത അസുഖം വന്ന് മരിച്ചു.
സ്‌കൂൾ ഫീസ് കൊടുക്കാൻ അമ്മയ്ക്ക് ഗതിയില്ലാത്തതിനാൽ ആറാം ക്ലാസിൽ, ഒമ്പതാം വയസിൽ പഠിത്തം നിർത്തി.
2013 ൽ യു.എസിൽ നടന്ന ലോക വനിതാ ഉച്ചകോടിയിൽ ഗാരി കാസ്പറോവിനൊപ്പം കരുനീക്കി.
2016 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മീരാ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ക്യൂൻ ഓഫ് കാറ്റ്വെ എന്ന സിനിമ ഫിയോന മുറ്റെസിയുടെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു.
സ്‌പോർട്‌സ് ഇല്ലസ്ട്രറ്റഡിന്റെ മുൻ സീനിയർ റിപ്പോർട്ടറായിരുന്ന ടീം കർതെർസിന്റെ നിരൂപകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ ക്വീൻ ഓഫ് കാത്ത്വേ എന്ന പുസ്തകമാണ് ഇതേ പേരിൽ വെള്ളിത്തിരയിലെത്തുന്നത്.
2012ൽ ഫിയോനയെക്കുറിച്ചിങ്ങിയ ഡോക്യുമെന്ററി ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ വുമൺ ഓഫ് ഇംപാക്ട് പുരസ്‌കാരം അവലംബം ↑ {{ cite web }} : | first1= missing | last1= ( help ) പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ഫിയോന മുറ്റെസി rating card at FIDE Interview with Robert Katende and Phiona Mutesi by impactmania Phiona Mutesi at chessgames.com, where the moves of each of her games in Women's Chess Olympiads can be viewed (scroll down there to links) "Queen of Katwe" A short documentary about Phiona Mutesi by Silent Images on YouTube
ഫിറാഖ് ഗൊരഖ്‌പൂരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Firaq_Gorakhpuri ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
രഖുപതി സഹയ് 'ഫിറാഖ്' ഗൊരഖ്പൂരി ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു ( 1896 - 1982 ).
ഇന്ത്യയിൽനിന്നുള്ള ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ സമകാലിക ഉർദു കവികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
ഉർദു സാഹിത്യത്തിലെ അതികായന്മാരായ സാഹിർ , ഇക്ബാൽ , ഭുപേന്ദ്ര നാഥ് കൗഷിക് , ഫൈസ് അഹമെദ് ഫൈസ് , കൈഫി ആസ്മി തുടങ്ങിയ സമകാലീനനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
1969 -ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതി ഗുൽ-ഇ-നഘ്മ ആണ്.
റൂഹ്-ഒ-ക്വയാനത് , ഗുൽ-ഇ-റാന , നഗ്മ-നുമാ എന്നിവയാണ് മറ്റ് പ്രധാന കൃതികൾ.
ബോംഴൂർ മയ്യഴി bonjourmayyazhi bonjourmayyazhi
എം. മുകുന്ദന്റെ വ്യത്യസ്ത കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഹ്രസ്വ ചിത്രമാണ് ബോംഴൂർ മയ്യഴി ..
അകം പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ ബാനറിൽ ഇ.
എം. ഹാഷിം നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കഥ തിരക്കഥ സംഭാഷണം എന്നിവ ഒരുക്കി സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് ഇ.
എം. അഷ്റഫ് ആണ് .
ക്യാമറ കൈകാര്യം ചെയ്തത് ശ്രീകുമാർ പെരുമ്പടവമാണ് .
കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം എം. മുകുന്ദനും അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട് .
മുകുന്ദന്റെ വ്യത്യസ്ത കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം കഥകളിൽ വരുന്ന മയ്യഴിപ്പുഴ , മൂപ്പൻ സായ്വിന്റെ ബംഗ്ലാവ്, വെള്ളിയാങ്കല്ല്, തുടങ്ങി വ്യത്യസ്ത ഇടങ്ങളും ചിത്രത്തിൽ വരുന്നുണ്ട് .
ചന്ദ്രികയും ചോയിയും പോലെയുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പരിഭവങ്ങളും പിണക്കങ്ങളുമായി കഥാകാരനൊപ്പം അണിനിരക്കുന്നതും കഥയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
വെള്ളിയാങ്കല്ലിലേക്ക് പറക്കുന്ന തുമ്പികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളോട് നിങ്ങൾ വെള്ളിയാങ്കല്ലിൽ ആത്മാക്കളായി തന്നെ കഴിയുക, അവിടെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് മോചനമില്ല എന്ന് കഥാകാരൻ പറയുന്നുണ്ട് .
സുർജിത്, നൗഷാദ്.
കെ, ആൽബർട്ട് അലക്സ്, കാർത്തിക് പ്രസാദ്, അജയ് കല്ലായ്, ജിൻസി ജിയോ, ആതിര തുടങ്ങിയവർ വേഷമിട്ട ചിത്രത്തിലെ ഗാനം ആലപിച്ചിരിക്കുന്നത് സയനോരയാണ്.
ബോക്വില ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Boquila
മധ്യ, തെക്കൻ ചിലി , അർജന്റീന എന്നിവിടങ്ങളിലെ മിതശീതോഷ്ണ വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലാർഡിസബാലേസി കുടുംബത്തിലെ പൂച്ചെടികളുടെ ഏകവർഗ്ഗ ജനുസ്സാണ് ബോക്വില.
പിൽപിൽ, വോക്വി, വോക്വിസില്ലോ, വോക്വില്ലോ, ചിലിയിലെ വോക്വി ബ്ലാങ്കോ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബോക്വില ട്രൈഫോളിയോലാറ്റ (ഡിസി.) ഡെക്നെ ആണ് ഏക ഇനം.
മൈമെറ്റിക് പോളിമോർഫിസം എന്ന പ്രതിഭാസത്തിൽ ഹോസ്റ്റിന്റെ ഇലകളെ അനുകരിക്കുന്ന ഹോസ്റ്റ് സസ്യങ്ങളെ ചുറ്റുന്ന ആരോഹികളായി ഇത് വളരുന്നു.
ഇത് ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ ഫലം നൽകുന്നു (ബോക്വില സരസഫലങ്ങൾ).
ഈ ഇനം അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇലകളെ അനുകരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഇവയ്ക്കു കൃത്യമായ ഒരു ആകൃതിയില്ല.
ഏതു മരത്തിലാണോ ഇവ പടർന്നു കയറുന്നത് അതിന്റെ ഇലയുടെ ആകൃതി സ്വീകരിക്കുകയെന്നതാണ് ഈ ചെടിയുടെ രീതി.
ബോക്സ് ഓഫീസ് ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
സിനിമ ശാലകളിൽ ടിക്കറ്റ് വാങ്ങുന്ന ഭാഗത്തെ പറയുന്ന പേര് ആണ് ബോക്സ് ഓഫീസ്.
സിനിമ ശാലകൾക്ക് പുറമെ നാടകം , ഇവെന്റ്സ് , അങ്ങനെ ഉള്ള പരിപാടികൾക്കും ബോക്സ് ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നു.
സിനിമ ശാലകളിൽ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ നിന്ന് ധാരാളം ടിക്കറ്റുകൾ വിറ്റു പോകുമ്പോൾ അതിനെ ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയം എന്ന് പറയുന്നു.
ബോംബേ രക്ത ഗ്രൂപ്പ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hh_antigen_system ബോംബേ രക്തഗ്രൂപ്പിന്റെ തന്മാത്രാതല രൂപം വിശദീകരിക്കുന്ന മാതൃക : അരുണരക്താണുക്കളുടെ കോശോപരിതലത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിനിൽക്കുന്നതായി കാണിച്ചിരിക്കുന്ന തന്മാത്രകളാണ് രക്തഗ്രൂപ്പ് നിർണയിക്കുന്ന പ്രതിജനകങ്ങൾ .
മുകളിൽ ഇടത്തുനിന്ന് പ്രദക്ഷിണ ദിശയിൽ : ഏ -രക്തഗ്രൂപ്പ് പ്രതിജനകം, ബി -രക്തഗ്രൂപ്പ് പ്രതിജനകം, ഓ -രക്തഗ്രൂപ്പിലെ ‘ എയ്ച്ച് ’-പ്രതിജനകം, പ്രതിജനകമില്ലാത്ത അവസ്ഥ അഥവാ h-പ്രതിജനകം അഥവാ ബോംബേ പ്രതിജനകം.
ഏ-ബി-ഓ രക്തഗ്രൂപ്പ് സങ്കേതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകമായ ‘എയ്ച്ച്’ (H) പ്രതിജനകം ഇല്ലാത്ത ഒരു അപൂർവ്വ രക്തഗ്രൂപ്പാണ് ബോംബെ ഗ്രൂപ്പ് .
‘ഏ’, ‘ബി’ എന്നീ രക്ത പ്രതിജനകങ്ങളുടെ (antigen) പൂർവ്വരൂപ തന്മാത്രയായ ‘എയ്ച്ച്’ ഘടകത്തെ ഉണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു രാസാഗ്നിയുടെ അഭാവമാണ് ഈ രക്തഗ്രൂപ്പിനു കാരണമാകുന്നത്.
ഏ-,ബി-,ഓ- ഗ്രൂപ്പുകളെ നിർണയിക്കാനുള്ള രക്തപരിശോധനകളിൽ ഇത്തരക്കാരുടെ രക്തം ‘ഓ’ ഗ്രൂപ്പായി കാണിക്കുന്നതിനാൽ Oh എന്ന് ഇവരുടെ ഗ്രൂപ്പിനെ പൊതുവേ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
രക്തത്തിന്റെ എയ്ച്ച് ഘടകം നിർണയിക്കേണ്ട ജീനിന്റെ രണ്ട് അല്ലീലുകളും (alleles) അപ്രഭാവി (recessive) ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഒരാൾ ബോംബെ രക്തഗ്രൂപ്പ് ആകുന്നത്.
1952-ൽ മുംബയിൽ ഡോ. ഭെൻഡേയാണ് ഈ രക്തഗ്രൂപ്പ് ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് .
മഹാരാഷ്ട്രയിലും അതിനോടു ചേർന്ന കർണ്ണാടകയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് ബോംബേ ഓ പോസിറ്റീവ് രക്തം ഉള്ളവരെ കൂടുതലായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.
അതിനാലാണ് ഈ രക്തഗ്രൂപ്പിന് ബോംബേ ഗ്രൂപ്പ് എന്ന പേരു വരാൻ കാരണം.10ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഇടയിൽ 4 പേർക്കാണ് ഈ ബ്ലഡ് ഗ്രൂപ്പ് കാണുക എന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
തന്മാത്രാതല വിശദീകരണം
ഗ്ലൈക്കോസ്ഫിംഗോലിപ്പിഡുകൾ കൊണ്ടോ ഗ്ലൈക്കോപ്രോട്ടീനുകൾ കൊണ്ടോ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന, “നട്ടെല്ല്”പോലെ വർത്തിക്കുന്ന, ഒരു അടിസ്ഥാനഘടനയുള്ള ഭീമതന്മാത്രകൾ അരുണരക്തകോശത്തിന്റെ സ്തരത്തിനുപുറത്ത് കാണപ്പെടുന്നു.
ഈ അടിസ്ഥാന തന്മാത്രാ“നട്ടെല്ലി”ലേക്ക് ചേർക്കപ്പെടുന്ന വിവിധതരം അന്നജ (carbohydrate) പ്രതിജനകങ്ങളെ ആണ് നാം പരിശോധനയിലൂടെ ഓ , ഏ , ബി എന്നീ രക്തഗ്രൂപ്പുകളായി മനസ്സിലാക്കുന്നത്.
സാധാരണ ഗതിയിൽ ഈ ഗ്ലൈക്കോപ്രോട്ടീൻ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്ലൈക്കോലിപ്പിഡ് അടിസ്ഥാനതന്മാത്രാ നട്ടെല്ലിലേക്ക് ഒരു ഫ്യൂക്കോസ് (fucose) തന്മാത്ര ചേർക്കപ്പെടുന്നതിലൂടെ ‘എയ്ച്ച്’ (H) പ്രതിജനകം ഉണ്ടാകുന്നു.
ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ‘എയ്ച്ച്’ പ്രതിജനകത്തോടൊപ്പം ഒരു എൻ-അസീറ്റൈൽ ഗാലക്ടോസമീൻ (N-acetylgalactosamine) തന്മാത്ര ചേർത്താൽ ‘ഏ’ പ്രതിജനകം കിട്ടും .
എന്നാൽ അതിനു പകരം ഒരു ഗാലക്ടോസ് (galactose) തന്മാത്രയാണു ചേർക്കുന്നതെങ്കിൽ അത് ‘ബി’ പ്രതിജനകം ആകും.
ഈ അന്നജങ്ങളെ അടിസ്ഥാനതന്മാത്രയിലേക്ക് ചേർക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന രാസാഗ്നികളെ (enzymes) ഗ്ലൈക്കോസിൽ ട്രാൻസ്ഫറേസുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു .
ഇങ്ങനെ ‘ഏ’ പ്രതിജനകമുള്ളവർ ഏ-രക്തഗ്രൂപ്പുകാരും, ‘ബി’ പ്രതിജനകമുള്ളവർ ബി-രക്തഗ്രൂപ്പുകാരും ആകുന്നു.
ഈ രണ്ട് പ്രതിജനകങ്ങളും ഇല്ലാത്തവരിൽ അടിസ്ഥാനതന്മാത്രാഘടനയോട് ചേർന്ന ‘എയ്ച്ച്’ പ്രതിജനകം മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു; ഇവരെയാണ് ഓ-ഗ്രൂപ്പിലുൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി, അടിസ്ഥാനതന്മാത്രാ ഘടനയിലേക്ക് ഫ്യൂക്കോസ് തന്മാത്രയെ ചേർക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന “ഫ്യൂക്കോസ് ട്രാൻസ്ഫറേസ്” രാസാഗ്നി ജനിതകമായി ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടാകാം.
ഇത്തരക്കാരിൽ, ‘ഏ’ യുടെയും ‘ബി’യുടെയും മാത്രമല്ല ‘എയ്ച്ച്’ (H) പ്രതിജനകത്തിന്റെയും അഭാവമുണ്ട്.
ചുരുക്കത്തിൽ ഇവരെ ‘ഏ’യും ‘ബി’യും ഇല്ലാത്തവരെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്ന ‘ഓ’ രക്തഗ്രൂപ്പിലും ഉൾപ്പെടുത്താനാവില്ല.
ഇത്തരമൊരു രക്തഗ്രൂപ്പാണ് ബോംബേ രക്തഗ്രൂപ്പെന്നറിയപ്പെടുന്നത് രക്തദാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സവിശേഷ അവസ്ഥ
ഏ-ബി-ഓ രക്തഗ്രൂപ്പുകളുടെ മുഖമുദ്രയായ ഏ, ബി, എയ്ച്ച് പ്രതിജനകങ്ങൾ O h ബോംബേ ഗ്രൂപ്പുകാരിൽ ഇല്ല.
ഈ പ്രതിജനകങ്ങൾക്കെതിരേ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള പ്രതിദ്രവ്യങ്ങൾ (antibody) ഇക്കൂട്ടരിൽ കാണുകയും ചെയ്യും.
ഇതുമൂലം O h ഗ്രൂപ്പിലേതല്ലാത്ത ഏത് രക്തത്തിനെതിരേയും ഇവരുടെ ശരീരം പ്രതിരോധമുയർത്തുന്നു , തന്മൂലം പ്രതിരോപണ പ്രതികരണങ്ങളും (transfusion reaction) ഉണ്ടാവുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ O h രക്തഗ്രൂപ്പിൽപ്പെടുന്നവർക്ക് മറ്റു ഏ-ബി-ഓ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ പെട്ടവരുടെ രക്തം സ്വീകരിക്കാനോ അവർക്ക് തിരിച്ച് രക്തം നൽകാനോ കഴിയുകയില്ല .
ബോംബേ ഗ്രൂപ്പ് രക്തമുള്ളവർ അത്യപൂർവ്വമായതുകൊണ്ട്, അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ രക്തം നൽകുന്നതിനോ സ്വീകരിക്കുന്നതിനോ ബോംബേ O h ഗ്രൂപ്പുകാർ തന്നെ വേണമെന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കും.
ഇതു തരണം ചെയ്യാൻ ഒരു മാർഗ്ഗം  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്,  ആരോഗ്യമുള്ള സമയത്ത് ബോംബേഗ്രൂപ്പുകാരുടെ രക്തം ഊറ്റി ശേഖരിച്ച് രക്തബാങ്കുകളിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും അതേ രക്തം തന്നെ അവരിലേക്ക് ആവശ്യഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രതിരോപണം (transfusion) ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
കേരളത്തിൽ ഇതു വരെ രക്തബാങ്കുകളിൽ നിന്നും ലഭിച്ച വിവരമനുസരിച്ച് 50 - ൽ താഴെ ബോംബെ ഗ്രൂപ്പുകാരെ മാത്രമേ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ളു.
ബോംബേ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ജനിതകം
എയ്ച്ച് ഘടകത്തെ (H substance) നിർണയിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആല്ഫാ-(1,2)-ഫ്യൂക്കോസിൽട്രാൻസഫറേസ് (α-(1,2)-fucosyltransferase) എന്ന രാസാഗ്നിയുടെ അഭാവമാണ് ഒരാൾക്ക് ബോംബേ രക്തഗ്രൂപ്പ് നൽകുന്നത്.
മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ എയ്ച്ച് പ്രതിജനകത്തെ നിർമ്മിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ജീനുകൾ ഉണ്ട്.
ഇവയെ FUT1 എന്നും FUT2 എന്നും വിളിക്കുന്നു ( ഫ്യൂ ക്കോസിൽ ട്രാ ൻസ്ഫെറേസ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ് FUT അഥവാ ‘ഫ്യൂട്ട്’).
ഇതിൽ FUT1 ജീൻ ആണ് രക്തകലകളിൽ എയ്ച്ച് പ്രതിജനകത്തെ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്.
FUT2 ജീനാകട്ടെ ബാഹ്യകലകളിൽ എയ്ച്ച് പ്രതിജനകത്തെ നിർമ്മിക്കുന്നു.
ഈ ജീനുകളുടെ ഈരണ്ട് പതിപ്പുകളും ( അല്ലീലുകൾ ) അപ്രഭാവികളാകുന്ന (recessive) സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രസ്തുത രാസാഗ്നിയുടെ ഉല്പാദനം പൂർണമായും ഇല്ലാതിരിക്കുകയും തുടർന്ന് ‘എയ്ച്ച്’ പ്രതിജനകം തന്നെ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടാകുകയും ചെയ്യുക.
ബോംബേ രക്തഗ്രൂപ്പിൽ പെട്ടവരിൽ ഇരു ജീനുകളുടെയും രണ്ട് അല്ലീലുകളും നിഷ്ക്രിയമായിരിക്കും .
ഏ-ബി-ഓ രക്തഗ്രൂപ്പ് നിർണയിക്കുന്ന പ്രതിജനകങ്ങളുണ്ടാകുന്നത് അച്ഛനിൽ നിന്നും അമ്മയിൽ നിന്നും പ്രസ്തുത ജീനുകളുടെ ഓരോ പതിപ്പു ( അല്ലീൽ ) വീതം ലഭിക്കുമ്പോഴാണ്.
ബോംബേ രക്തഗ്രൂപ്പുകാരിലുള്ളതുപോലെ സമയുഗ്മ അപ്രഭാവി (homozygous recessive) അവസ്ഥയുണ്ടാകണമെങ്കിൽ അച്ഛന്റെയോ അമ്മയുടെയോ ഓരോ ജീൻ വീതമെങ്കിലും അപ്രഭാവി (recessive) ആയിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
രണ്ട് അപ്രഭാവിജീനുകളും കിട്ടുന്ന കുട്ടിയിൽ ‘എയ്ച്ച്’ ജീനുകൾ (H gene) പൂർണമായും “നിശ്ശബ്ദ”മാകുകയും ബോംബേ ഗ്രൂപ്പിലേക്ക് വഴിവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ ജീൻപ്രരൂപത്തെ (genotype) നാം hh എന്നും ബോംബേ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രകടരൂപത്തെ (phenotype) നാം O h എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു .
പാരാ-ബോംബേ ഗ്രൂപ്പ്
ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിലെ ബാഹ്യകലകളിൽ (epithelia) നിന്നുള്ള സ്രവങ്ങളിൽ H-പ്രതിജനകങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയും, അതേസമയം അതേ ആളിലെ രക്തകലകളിൽ അത് പൂർണമായും ഇല്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ആ വ്യക്തിയെ പാരാ-ബോംബേ ഗ്രൂപ്പിൽ (para-Bombay phenotype) ഉൾപ്പെടുത്തുക.
ഇത്തരം ആളുകളിൽ “എയ്ച്ച്” പ്രതിജനകങ്ങളെ നിർമ്മിക്കുന്ന രണ്ട് ജീനുകളിലൊന്നായ FUT2 പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരിക്കും.
അതേ സമയം FUT1 ജീൻ നിഷ്ക്രിയമായിരിക്കുന്നതിനാൽ അരുണരക്താണുക്കളുടെ സ്തരോപരിതലത്തിൽ H-പ്രതിജനക തന്മാത്രകൾ കാണുന്നില്ല.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ സാങ്കേതികമായി ഇവർ ബോംബേ ഗ്രൂപ്പിൽ തന്നെയാണുൾപ്പെടുക .
തിരിച്ചറിയുന്ന വിധം
സാധാരണ എ-ബി-ഓ ഗ്രൂപ്പു നിർണയത്തിനായുള്ള പരിശോധനയിൽ ബോംബേ ഗ്രൂപ്പ് തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റില്ല.
എ, ബി എന്നിവയെ ബന്ധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള രാസവസ്തുക്കളാണു സാധാരണ എ-ബി-ഓ ഗ്രൂപ്പുനിർണയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ബോബേ O h ഗ്രൂപ്പിൽ  ഏ-പ്രതിജനകമോ ബി-പ്രതിജനകമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇവ ഓ-ഗ്രൂപ്പ് ആണെന്നായിരിക്കും സാധാരണ രക്തഗ്രൂപ്പുനിർണയത്തിൽ തെളിയുക.
എന്നാൽ ഓ ഗ്രൂപ്പാണോ ബോംമ്പേ ഗ്രൂപ്പാണോ എന്ന് നിശ്ചയിക്കണമെങ്കിൽ എയ്ച്ച് പ്രതിജനകം ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം.
എയ്ച്ച്-പ്രതിജകത്തെ ബന്ധിക്കുവാൻ ശേഷിയുള്ള എയ്ച്ച്-ലെക്റ്റിൻ (H -Lectin) എന്ന രാസവസ്തു ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്.
ഇതും കാണുക രക്തം രക്തഗ്രൂപ്പുകൾ അവലംബം ↑ {{ cite journal }} : Unknown parameter | month= ignored ( help ) CS1 maint: multiple names: authors list ( link ) ↑ ↑ Morgan, W. T. J. Watkins, W. M. Br.
Med. Bull.
25, 30–34 (1969) ↑ Watkins, W. M. Advances in Human Genetics Vol.
Eds Harris, H., Hirschhorn, K. Plenum, New York.
p1–136.1980 ↑ Yamamoto, et al., Molecular genetic basis of the histo-blood group ABO system, Nature 345: 229–233 (1990) 1 2 3 Dzieczkowski J S, Anderson KC.
Transfusion Biology and Therapy .in Fauci, Anthony S, Eugene Braunwald,et al (Eds.).
Harrison's Principals of Internal Medicine, Vol I, 17th Edition .
pp 707-708.
ISBN 0-07-164114-9 ↑ മലയാള മനോരമ ദിനപത്രത്തിന്റെ ആരോഗ്യം സപ്ലിമെന്റ്, 2010 ഒക്ടോബർ 3 ഞായർ.
പുറം 2 1 2 Kelly RJ, Ernst LK, Larsen RD, et al. Molecular basis for H blood group deficiency in Bombay (Oh) and para-Bombay individuals Proc Natl Acad Sci U S A. 1994 Jun 21;91(13):5843-7.
PMID: 7912436
ബോംബോ ആട്ടിൻതോലും തടിയുമുപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ബോംബോ
വൃക്ഷങ്ങളുടെ തടി തുരന്ന് ആട്ടിൻത്തോലോ പശുത്തോലോ ഉപയോഗിച്ച് കെട്ടിയ താള വാദ്യമാണ് ബോംബോ .
അർജന്റീനിയൻ സംഗീതത്തിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
യൂറോപ്പിലെ പട്ടാള ഡ്രമ്മുകളിൽ നിന്നാവണം ഇവയുടെ ഉദ്ഭവം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
വാദ്യത്തിന്റെ  തല തോൽ നാരുപയോഗിച്ച് കെട്ടി മുറുക്കുന്നു.
വാദ്യത്തിന്റെ റിമ്മിലും തലയിലും ഒന്നിടവിട്ട് തട്ടിയാണ് ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നത്.
പുറം കണ്ണികൾ El Bombo at Latin American Folk Institute Bombo criollo clinics
ബോംബ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bomb അമേരിക്കയിൽ നിർമ്മിച്ച മാസീവ് ഓർഡൻസ് എയർ ബ്ലാസ്റ്റ് (MOAB) ബോംബ്.
സ്ഫോടനശേഷിയുടെ കാര്യത്തിൽ  രണ്ടാം സ്ഥാനം ഈ ബോംബിനാണ്.
താപമോചക പ്രവർത്തനം അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഫോടകവസ്തുവാണ് ബോംബ് ( ഇംഗ്ലീഷ് : Bomb ).
ബോംബിൽ നിറച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഫോടനശേഷിയുള്ള പദാർത്ഥം താപമോചക പ്രവർത്തനത്തിനു വിധേയമാകുമ്പോൾ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയം കൊണ്ട് ധാരാളം ഊർജ്ജം പുറന്തള്ളുന്നു.
ഈ അമിത ഊർജ്ജപ്രവാഹത്തിന്റെ ഫലമായി ബോംബ് സ്ഫോടനം നടക്കുന്ന പ്രദേശത്ത് ധാരാളം നാശനഷ്ടങ്ങളുണ്ടാകുന്നു.
ചൈനയിലെ സോങ് രാജവംശം പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ തന്നെ വെടിമരുന്നുകൊണ്ടുള്ള സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഖനനത്തിനോ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ഫോടകവസ്തുക്കളെ ചിലപ്പോഴൊക്കെ 'ബോംബ്' എന്നുവിളിക്കാറുണ്ട്.
പ്രധാനമായും സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്കായാണ് ബോംബുകൾ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്.
സൈനികരംഗത്ത് വ്യോമമാർഗ്ഗേണ പ്രയോഗിക്കുന്ന സ്ഫോടകവസ്തുക്കളെ പൊതുവെ ബോംബ് എന്നുവിളിക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും ഷെല്ലുകൾ, ഡെപ്ത്ത് ചാർജ്ജസ് (ജലത്തിനടിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നവ), മൈനുകൾ എന്നിവ ബോംബുകളായി കണക്കാക്കുന്നില്ല.
യുദ്ധഭൂമിക്കു പുറത്തും ബോംബുകൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
വീടുകളിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇമ്പ്രവൈസ്ഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ് ഡിവൈസ് (IEDs) എന്ന സ്ഫോടകവസ്തു മധ്യേഷ്യയിലെ കലാപബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ 'ബോംബോസ്' (βόμβος), ലാറ്റിൻ ഭാഷയിലെ 'ബോംബസ്' എന്നീ പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് 'ബോംബ്' എന്ന വാക്കുണ്ടായതെന്നു കരുതുന്നു. 'മുഴങ്ങുന്നത്', 'മൂളുന്നത്' എന്നൊക്കെയാണ് ഈ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം.
ഹുവോലോങ്ജിങ് രചിച്ച Ming Dynasty കൃതിയിലെ ഒരു ചിത്രീകരണം.
കുടത്തിനുള്ളിൽ വെടിമരുന്ന് നിഠച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇവ കാറ്റിന്റെ സഹായത്തോടെ ശത്രുക്കൾക്കു നേരെ പ്രയോഗിക്കുന്നു.
ചരിത്രം An illustration depicting early bombs thrown at Manchu assault ladders during the siege of Ningyuan, from the book Thai Tsu Shih Lu Thu (Veritable Records of the Great Ancestor) written in 1635.
The bombs are known as "thunder-crash bombs."
എ.ഡി. 1221-ൽ ചൈനയിലാണ് ആദ്യമായി ബോംബുകൾ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടത്.
ചൈനയിലെ ജിൻ രാജവംശത്തിലെ (1115–1234) സൈനികർ സോങ് രാജ്യത്തിലെ ഒരു നഗരത്തെ ആക്രമിക്കുന്നതിനായാണ് ബോംബ് പ്രയോഗിച്ചത്.
ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള പുറന്തോടിനുള്ളിൽ വെടിമരുന്ന് നിറച്ചുള്ള ബോംബുകൾ പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ തന്നെ ചൈനയിൽ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയിരുന്നു.
1231-ൽ ജിൻ രാജവംശവും മംഗോളിയന്മാരും തമ്മിൽ നടന്ന നാവികയുദ്ധത്തിലും ബോംബുകൾ (thunder-crash bombs) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
1345-ൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട 'ദ ഹിസ്റ്ററി ഒഫ് ജിൻ'《金史》 എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇക്കാര്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
ജപ്പാൻ കീഴടക്കുന്നതിനായി മംഗോളിയൻമാരും ഈ ബോംബുകൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജപ്പാൻ തീരത്തു നിന്നു കണ്ടെത്തിയ ഒരു കപ്പലിൽ നിന്ന് ഇത്തരം ബോംബുകൾ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ആഘാതം
ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതത്താലുണ്ടാകുന്ന തരംഗങ്ങൾ ശരീരത്തിനു പലതരത്തിലുള്ള കേടുപാടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ആഘാത തരംഗങ്ങളുടെ ശക്തികൊണ്ട് ശരീരം വായുവിലേക്ക് ചുഴറ്റിയെറിയപ്പെടാം.
ഇത് അംഗഭംഗത്തിനും ആന്തരികരക്തസ്രാവത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
ബോംബ് സ്ഫോടനഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഉയർന്ന ശബ്ദം കർണ്ണപടത്തെ തകരാറിലാക്കുവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
സ്ഫോടനം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും പരമാവധി അകലെ നിൽക്കുക എന്നതാണ് ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗം.
താപം
സ്ഫോടനഫലമായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന താപോർജ്ജത്തിൽ നിന്നു താപതരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
സൈനികർ നടത്തുന്ന ബോംബ് പരീക്ഷണങ്ങളിൽ 2480 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് താപനില വരെ രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.
ബോംബ് സ്ഫോടനഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഈ ഉയർന്ന താപം മൂലം ശരീരത്തിൽ ഗുരുതരമായ പൊള്ളലുകളുണ്ടാകുന്നു.
ഛിന്നഭിന്നമാക്കൽ An illustration of a fragmentation bomb from the 14th century Ming Dynasty text Huolongjing .
The black dots represent iron pellets.
സ്ഫോടനം നടക്കുമ്പോൾ ബോംബിനുള്ളിലെ വസ്തുക്കൾ ചിന്നിച്ചിതറുന്നു.
അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ വസ്തുക്കൾ മറ്റു വസ്തുക്കളിൽ തട്ടുമ്പോൾ അവയും തകർക്കപ്പെടുന്നു.
സ്ഫോടനത്തന്റെ ആഘാതം കൂട്ടുന്നതിനായി ഇരുമ്പ് ഗോളങ്ങൾ ബോംബിൽ നിറയ്ക്കാറുണ്ട്.
ഇവ പൊട്ടിത്തെറിക്കുമ്പോൾ ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കളും ഛിന്നഭിന്നമാക്കപ്പെടുന്നു.
ചിന്നിച്ചിതറിയ ഈ വസ്തുക്കൾ കണ്ണിൽ തുളച്ചുകയറിയാൽ കാഴ്ചശക്തി നഷ്ടപ്പെടാം.
ജീവികളെ ബാധിക്കുന്ന വിധം
ബോംബ് സ്ഫോടനം ജീവികളെ പലരീതിയിൽ ബാധിക്കാറുണ്ട്.
ബോംബ് സ്ഫോടനഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഉന്നത മർദ്ദം ആന്തരികാവയവങ്ങൾക്കു കേടുവരുത്തുന്നു.
ഇത് മരണത്തിലേക്കു നയിച്ചേക്കാം.
ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽ ഏതെങ്കിലും മൂർച്ചയേറിയ വസ്തുക്കൾ ശരീരത്തിൽ തുളച്ചുകയറിയാലോ ഭാരമേറിയ വസ്തുക്കൾ തലയിൽ വീണാലോ മരണം സംഭവിക്കാം.
ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേകം നിർമ്മിച്ച ആവരണങ്ങൾ, ഹെൽമറ്റുകൾ, കവചങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
വിവിധ തരം ബോംബുകൾ Diagram of a simple time bomb in the form of a pipe bomb An American B61 nuclear bomb on its loading carriage Unexploded unguided aerial bomb with contact fuse used by the Portuguese Air Force , Guinea-Bissau War of Independence , 1974.
ബോംബുകളെ പ്രധാനമായും സിവിലിയൻ ബോംബുകൾ എന്നും മിലിട്ടറി ബോംബുകൾ എന്നും രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലായി നിർമ്മിക്കുന്നതും ഉപയോഗിക്കുന്നതും വികസിപ്പിക്കുന്നതുമായ ബോംബുകളാണ് മിലിട്ടറി ബോംബുകൾ.
യുദ്ധരംഗത്താണ് ഇവ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഇമ്പ്രവൈസ്ഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ് ഡിവൈസസ് വിഭാഗത്തിൽ വരുന്ന ബോംബുകളെ മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഒരു സ്യൂട്ട് കേസിലോ പെട്ടിയിലോ വയ്ക്കുന്ന ബോംബുകളാണ് ടൈപ്പ് 76 ബോംബുകൾ.
ബോംബർ വിമാനങ്ങളിലൂടെ പ്രയോഗിക്കുന്നവയാണ് ടൈപ്പ് 80 ബോംബുകൾ.
സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ നിറച്ച വാഹനങ്ങളെ ബോംബുകളായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
വെഹിക്കിൾ ബോൺ ഐ.ഇ.