smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
നേതാജിയെക്കുറിച്ച് ഷാനവാസ് ഖാൻ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു: “ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ( നേതാജി ) പ്രഭാഷണങ്ങൾ എന്റെ ജീവിതത്തെ അപ്പാടെ സ്വാധീനിച്ചു എന്ന് പറയുന്നതിൽ തെറ്റില്ല. നമ്മുടെ മുൻപിൽ ഇന്ത്യയുടെ യഥാർഥ ചിത്രം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ആദ്യമായി എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു ഇന്ത്യക്കാരന്റെ കണ്ണിലൂടെ ഇന്ത്യയെ ഞാൻ കണ്ടു. ”
ബോസിന്റെ ദേശസ്നേഹ പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെ ഷാനവാസ് ഐ.എൻ.എയിൽ ചേർന്നു.
ബോസ് സ്ഥാപിച്ച ആർസി ഹുകുമത്-ഇ-ആസാദ് ഹിന്ദ് (ഐ.എൻ.എ) ക്യാബിനറ്റിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി.
പിന്നീട്, ബോസ് ഐ.എൻ.എയുടെ പ്രധാനികൾ അടങ്ങിയ ഒരു റെജിമെന്റിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും, അത് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള മുന്നേറ്റത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു.
ഖൈമയെ നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് നയിച്ചുകൊണ്ട് കൊഹിമയും ഇംഫാലും പിടിച്ചെടുത്തു, ജാപ്പനീസ് അധികാരികളുടെ കീഴിലായിരുന്നു ഐ.എൻ.എ. ചുരുക്കത്തിൽ നടന്നത്.
1944 ഡിസംബറിൽ മണ്ടാലയിലെ ഒന്നാം ഡിവിഷന്റെ കമാൻഡർ ആയി ഷാ നവാസ് ഖാനെ നിയമിച്ചു.
ഐഎൻഎ ട്രയലുകൾ
പ്രധാന ലേഖനം: INA വിചാരണകൾ
ഡെൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ടയിൽ ഒരു പൊതു കോടതിയാക്രമത്തിൽ, "കിംഗ് ചക്രവർത്തിക്കെതിരെ യുദ്ധം നടത്താൻ" ജനറൽ പ്രേമ സെഗാൾ , കേണൽ ഗുർബാക് സിംഗ് ധില്ലൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഖാൻ ശ്രമിച്ചു.
സർ തേജ് ബഹദൂർ സപ്രു , ജവഹർലാൽ നെഹ്രു , അസഫ് അലി , ഫുലഭായി ദേശായി , കൈലാഷ് നാഥ് കട്ജു തുടങ്ങിയവർ ഇവരെ പ്രതിരോധിച്ചു.
യുദ്ധത്തടവുകാരെ ശിക്ഷിക്കണമെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ പ്രൊവിഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഥവാ ആർസി ഹുകുമത്-ഇ-ആസാദ് ഹിന്ദ്, "രാജ്യത്തെ ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ കടമ എന്ന ആശയത്തിൽ അവർ തെറ്റിദ്ധരിച്ചുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും", സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം അവരുടെ പരമാധികാരിയായിരുന്നില്ലെന്നും ബ്രിട്ടീഷ് പരമാധികാരം.
വിചാരണയുടെ സമയത്ത് ഇന്ത്യൻ കരസേനയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനികരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തെ ഖാൻ പരാമർശിച്ചു.
ഒരു ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഒരു വിഭജനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏൽപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്നും ഒരു ബ്രിഗേഡ് ആക്കാൻ ഒരാളെ മാത്രമേ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളൂവെന്നും ഖാൻ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.
ഖാൻ കോടതിയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു.
പക്ഷേ, ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ കമാൻഡർ ഇൻ ചീഫാണ് ഈ ശിക്ഷ ഇളവ് ചെയ്തത്.
വിചാരണക്കുശേഷം, അഹിംസയുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് ഗാന്ധിയെ പിന്തുടരുമെന്നും, കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നുവെന്നും ഖാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
1952- ൽ മീററ്റിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി ലോക്സഭയിൽ മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു .
പാർലമെന്ററികാര്യ സെക്രട്ടറിയും 11 വർഷവും റെയിൽവേ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ആൻഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് മന്ത്രി (1952-1956) (1957-1964 (രണ്ടാം തവണ) ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി (1965) തൊഴിൽ, തൊഴിൽ-പുനരധിവാസം (1966) മന്ത്രി പെട്രോളിയം-കെമിക്കൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് മന്ത്രിയും ഉരുക്ക് വ്യവസായ മന്ത്രിയും (1971-1973) കൃഷി, ജലസേചനം (1974-1975)മന്ത്രി കൃഷി, ജലസേചനം (1975-1977)മന്ത്രി ദേശീയ സീഡ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് ചെയർമാൻ.
ചെയർമാൻ, ഫുഡ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ .
1951, 1957, 1962, 1971 വർഷങ്ങളിൽ മീററ്റിൽ നിന്ന് ലോക് സഭയിലേക്ക് നാലു തവണ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1967, 1977 ലോക് സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മീററ്റിൽ നിന്ന് പരാജയപ്പെട്ടു.
1965- ലെ യുദ്ധകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മഹ്മൂദ് പാകിസ്താൻ ആർമി ഓഫീസറായിരുന്നു.
പ്രതിപക്ഷം അദ്ദേഹത്തെ സർക്കാരിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ, ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി പ്രധാനമന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ ഐഎൻഎയുടെ ഓഫീസറായി ഇന്ത്യയിലെ സ്വാർത്ഥസേവനത്തെ മാനിച്ച് ഇത് അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല.
ഖാന്റെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഇടതുപക്ഷവും, ഭൂപരിഷ്കരണവും പൊതുവിതരണവും പിന്തുണക്കുകയായിരുന്നു.
എന്നാൽ, മതപരമായ സമുദായങ്ങളിലെ സ്ഥിരം വ്യക്തിപരമായ നിയമങ്ങൾക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്തുണ, 1967 ലെ ജനസംഘത്തിനു എതിരായി നടന്ന പരാജയത്തിനു കാരണമായി.
1969- ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു.
1971- ലെ "ഗാരിബി ഹട്ടോ" പ്രചാരണ പരിപാടി അദ്ദേഹത്തെ മീററ്റിൽ നിന്നും എം.പി. ആയി വീണ്ടും ഉയർത്തി.
1977- ൽ ജനതാ പാർട്ടി തോൽവിക്ക് വഴങ്ങുകയും പാർലമെന്റിൽ തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
മരണം വരെ കോൺഗ്രസ് സേവാ ദളിന്റെ തലവനായിരുന്നു.
ഷാനവാസ് കമ്മിറ്റി
പ്രധാന ലേഖനം: ഷാ നവാസ് സമിതി
1956-ൽ സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് ഖാൻ തലവൻ എന്ന നിലയിൽ ചുറ്റുമുള്ള സാഹചര്യം നിരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപവത്കരിച്ചു.
ബോസ്സിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ സുരേഷ് ചന്ദ്രബോസ് ഉൾപ്പെടുന്ന സമിതിയാണ് കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ.
1956 ഏപ്രിലിൽ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.
നാലു മാസം കഴിഞ്ഞ്, 1945 ഓഗസ്റ്റ് 18 തായ്ഹോകുവിൽ വച്ച് വിമാനാപകടത്തിൽ ബോസ് മരിച്ചുവെന്നാണ് സുരേഷ് ചന്ദ്രബോസ് ഒഴികെയുള്ള മൂന്ന് അംഗങ്ങൾ നിഗമനം നടത്തിയത്.
ജപ്പാനിലെ റെൻകോജി ക്ഷേത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിതാഭസ്മം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നതായും ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരേണ്ടതുണ്ടെന്നും സമിതി പറയുന്നു.
2005 -ൽ നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്ര ബോസ് : ദ ഫൊർഗൊട്ടൻ ഹീറോ , ഖാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ചിത്രത്തിൽ സോനു സൂദ് അവതരിപ്പിച്ചു .
2017- ൽ റെഡ് ഫോർട്ട് ട്രയലുകളിൽ ' രാഗ് ദേശ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ കുനാൽ കപൂർ അവതരിപ്പിക്കുന്നു .
ഷാ ജഹാൻ ബീഗം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Shah_Jahan_Begum
ഷാ ജഹാൻ ബീഗം (ജീവിതകാലം: 29 ജൂലൈ 1838 - ജൂൺ 16, 1901) 1844 മുതൽ–60 വരെയും (മാതാവ് റീജന്റായി പ്രവർത്തിച്ചു) 1868 മുതൽ1901 വരെയുമുള്ള രണ്ടു കാലഘട്ടങ്ങളിലായി ഭോപ്പാലിലെ ബീഗം (മധ്യേന്ത്യയിലെ ഭോപ്പാൽ നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരി) ആയിരുന്ന വനിതയായിരുന്നു.
ഭോപ്പാലിനടുത്തുള്ള ഇസ്ലാംനഗറിൽ ജനിച്ച ഷാജഹാൻബീഗം, ഭോപ്പാലിലെ സിക്കന്ദർ ബീഗത്തിന്റേയും (ശരിയായ തലക്കെട്ടിൽ, ഭോപ്പാലിലെ നവാബ്) അവരുടെ ഭർത്താവ് ജഹാംഗീർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റേയും ബാല്യകാലത്തെ അതിജീവിച്ച ഏക പുത്രിയായിരുന്നു.
1844 ൽ ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ ഭോപ്പാലിന്റെ ഭരണാധികാരിയായി അവർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു (പ്രായപൂർത്തിയാകാതിരുന്നതിനാൽ മാതാവ് റീജന്റായി അധികാരം പ്രയോഗിച്ചു).
എന്നിരുന്നാലും, 1860-ൽ ഷാജഹാൻ ബീഗത്തെ ഒഴിച്ചുനിർത്തിക്കൊണ്ട് മാതാവ് സിക്കന്ദർ ബീഗത്തെ ഭോപ്പാലിന്റെ ഭരണാധികാരിയായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.
1868-ൽ മാതാവിന്റെ മരണത്തോടെ ഷാജഹാൻ ബീഗം ഭോപ്പാലിലെ ബീഗമായി അവരോധിതയായി.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതൃത്വമേറ്റെടുക്കുവാനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഷാജഹാൻ ബീഗം നികുതി വരുമാന സമ്പ്രദായം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും സംസ്ഥാന ഉപഭോഗം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവർ സൈനികരുടെ ശമ്പളം ഉയർത്തുകയും സൈന്യത്തിന്റെ ആയുധങ്ങൾ നവീകരിക്കുകയും ഒരു അണക്കെട്ടും കൃത്രിമ തടാകവും നിർമ്മിക്കുകയും പോലീസ് സേനയുടെ കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ട് പ്ലേഗ് ബാധകൾ നേരിട്ടതിന് ശേഷമുള്ള (ജനസംഖ്യ 744,000 ആയി കുറഞ്ഞിരുന്നു) ആദ്യ സെൻസസ് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
ബജറ്റ് കമ്മി പരിഹരിക്കുന്നതിന് അവർ കറുപ്പ് കൃഷി ആരംഭിച്ചു.
ഫലപ്രദമായി ഭരണം നടപ്പിലാക്കിയ ഒരു ജനപ്രിയ ഭരണാധികാരിയായി അവർ കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.
ഉറുദു ഭാഷയിലെ നിരവധി പുസ്തകങ്ങളുടെ കർത്തൃത്വത്തിന്റെ ബഹുമതി അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അവരുടെ ഭരണത്തിന്റെ 1 മുതൽ 7 വരെയുള്ള വർഷങ്ങൾക്കിടയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളും അക്കാലത്തെ ഭോപ്പാലിലെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും വിവരിക്കുന്ന ഗൌഹാർ-ഇ-ഇക്ബാൽ ആണ് അതിലൊന്ന്.
സുൽത്താൻ ജഹാൻ ബീഗത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ഗൌഹാർ-ഇ-ഇക്ബാലിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയാണ് ‘ആൻ അക്കൌണ്ട് ഓഫ് മൈ ലൈഫ്’ എന്ന കൃതി.
ബീഗത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്ന സി. എച്ച്. പെയ്ൻ ആണ് ഇത് രചിച്ചത്.
ഗൌഹാർ-ഇ-ഇക്ബാലിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ അക്തർ-ഇ-ഇക്ബാലും അവർ രചിച്ചു.
1918-ൽ അവർ ഇഫത്ത്-ഉൽ-മുസ്‌ലിമാത്ത് എഴുതുകയും അതിൽ യൂറോപ്പ്, ഏഷ്യ, ഈജിപ്റ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആചാരങ്ങളിൽ പർദയുടെയും ഹിജാബിന്റെയും ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ചു വിവരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഭോപ്പാലിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായ താജ്-ഉൽ-മസാജിദ് നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിന് അവർ കാരണഭൂതയായി.
അവരുടെ മരണസമയത്ത് അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും 1971 ൽ മാത്രമാണ് പണി പുനരാരംഭിച്ചത്.
ഭോപ്പാലിൽ താജ്മഹൽ കൊട്ടാരവും അവർ നിർമ്മിച്ചു.
മക്കയിലേക്ക് തീർത്ഥാടനം നടത്താൻ അവർ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ദുർബലമായ കപ്പൽഛേദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭീതിയും അവരുടെ ഉൾപ്രേരണയെ എല്ലായ്പ്പോഴും പിന്നോട്ടുവലിച്ചു.
യുകെയിലെ സർറേയിലെ വോക്കിംഗിൽ ഒരു പള്ളി പണിയുന്നതിനായി ഷാജഹാൻ ബീഗം ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകി.
പിന്നീട് അലിഗഡ് മുസ്ലീം സർവകലാശാലയായി വികസിച്ച അലിഗഡിലെ മുഹമ്മദൻ ആംഗ്ലോ-ഓറിയന്റൽ കോളേജ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും അവർ ഉദാരമായി സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു.
ഹോഷംഗാബാദിനും ഭോപ്പാലിനും ഇടയിൽ ഒരു റെയിൽ‌വേയുടെ നിർമ്മാണച്ചെലവിനും അവർ സഹായദ്രവ്യംനൽകി.
1855 ൽ ഷാജഹാൻ ബീഗം ഭോപ്പാലിലെ മധ്യനിരയിലെ കുലീനനായ ബാക്വി മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മൂന്നാമത്തെ ഭാര്യയായി വിവാഹിതയായി.
1867-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുകയും നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം ഷാജഹാൻ ബീഗം അന്നത്തെ യുണൈറ്റഡ് പ്രവിശ്യകളിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന കനൌജിലെ സിദ്ദിഖ് ഹസൻ ഖാനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
രണ്ടാമത്തെ വിവാഹത്തിൽ കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു.
രണ്ട് ഭർത്താക്കന്മാരുടെ മരണത്തിന് പുറമെ രണ്ട് പേരക്കുട്ടികളുടെ മരണവും അവരുടെ ജീവിതകാലത്തുണ്ടായി.
ഷാജഹാൻ ബീഗം തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങൾ ചെലവഴിച്ചത് ന്യായമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു.
1901-ൽ അവൾക്ക് വായിൽ അർബുദം ബാധിക്കുകയും താമസിയാതെ, ഭോപ്പാലിലെ പ്രജകളുടെമേൽ ഷാജഹാൻ ബീഗം തന്റെ ഏതെങ്കിലും വിഷയത്തിൽ അന്യായം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് ക്ഷമ ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു സന്ദേശം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെ ഒരു ജനപ്രിയ ഭരണാധികാരിയുടെ അസുഖത്തെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ദുഃഖം ഖനീഭവിച്ചു.
തന്റെ ആദ്യത്തെ ചെറുമകളുടെ മരണത്തിന് മകളെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഷാജഹാൻ ബീഗം പതിമൂന്ന് വർഷങളായി സംസാരിക്കാതെയിരുന്ന മകളായ സുൽത്താൻ ജെഹാനെ അവസാനമായി സന്ദർശിച്ചു.
ഈ അന്തിമ സന്ദർശനസമയത്തുപോലും, മകളോട് ക്ഷമിക്കാൻ ഷാജഹാൻ ബീഗം വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു.
1901 ജൂൺ 6-ന് ഷാജഹാൻ അന്തരിക്കുകയും സുൽത്താൻ ജെഹാൻ സിംഹാസനം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
തപാൽ സേവനങ്ങൾ
അവളുടെ ഭരണകാലത്ത് ഭോപ്പാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി.
1876 ലും 1878 ലും അര, കാൽ അണ സ്റ്റാമ്പുകളുടെ ലക്കങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
1876 ലെ സ്റ്റാമ്പുകളിൽ “HH നവാബ് ഷാജഹാൻ ബീഗം” എന്ന വാചകം അഷ്‌ടകോൺ രൂപത്തിലുള്ള ഫ്രെയിമിലും; 1878 ൽ അതേ വാചകം ഒരു വൃത്തരൂപത്തിലുള്ള ഫ്രെയിമിൽ ഉറുദു രൂപത്തിലുള്ള ബീഗത്തിന്റെ സ്ഥാനപ്പേരോടെയും ആലേഖനം ചെയ്തിരുന്നു.
1902-ൽ " HH നവാബ് സുൽത്താൻ ജഹാൻ ബീഗം" എന്ന ലിഖിതത്തോടെ അവളുടെ പേര് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അവസാന സ്റ്റാമ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി.
(ഭോപ്പാലിലെ സംസ്ഥാന തപാൽ സേവനവിഭാഗം 1949 വരെ സ്വന്തം തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി; 1908 ൽ പുറത്തിറക്കിയ സ്റ്റാമ്പുകളുടെ രണ്ടാമത്തെ ലക്കം മുതൽ 1945 വരെ "ഭോപ്പാൽ സ്റ്റേറ്റ്" അല്ലെങ്കിൽ "ഭോപ്പാൽ ഗവൺമെന്റ്" എന്ന ലിഖിതങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഔദ്യോഗിക സ്റ്റാമ്പുകൾ പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. 1949 ൽ ഭോപ്പാലിന്റെ സ്വന്തമായ അവസാന സ്റ്റാമ്പുകളായ രണ്ട് അധികവിലയുള്ള സ്റ്റാമ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി).
അവലംബം ↑ Shaharyar Khan , The Begums of Bhopal: a history of the princely state of Bhopal , p. 120.
London: I.B. Tauris , 2000.
ISBN 1-86064-528-3 ↑ Khan, pg.
↑ The Begum of Bhopal, GCSI, Nov.1872.
Archived 2021-10-23 at the Wayback Machine .
British Library .
↑ Khan, pg.
↑ Stanley Gibbons Ltd. Stanley Gibbons' Simplified Stamp Catalogue ; 24th ed.
, 1959.
London: Stanley Gibbons Ltd.' p. 153 ↑ Stanley Gibbons Ltd. Stanley Gibbons' Simplified Stamp Catalogue ; 24th ed.
London: Stanley Gibbons Ltd.' pp. 154–55
ഷാ ഇനായത്ത് ക്വാദിരി
പഞ്ചാബിൽ ജീവിച്ച സൂഫിയും കവിയുമായിരുന്നു ""ഷാ ഇനായത്ത് ക്വാദിരി"".
ബാബ ഷാ ഇനായത്ത് ക്വാദിരി ശതാരി എന്നായിരുന്നു.
ഖാദിരി ശതാരി സൂഫി ശ്രേണിയിലെ പണ്ഡിതനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
പഞ്ചാബിലെ ക്വസൂർ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു ജനനം.
ആത്മീയ ഗുരുക്കളായിരുന്നു ബുള്ളെ ഷായും വാരിസ് ഷായും.
ഷാ കമ്മീഷൻ ജസ്റ്റിസ് ജയന്തിലാൽ ഛോട്ടാലാൽ ഷാ (ജെ സി ഷാ)
ഇന്ത്യൻ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ (1975-77) നടന്ന എല്ലാ അതിക്രമങ്ങളെയും കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ 1977-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് നിയോഗിച്ച അന്വേഷണ കമ്മീഷനായിരുന്നു ഷാ കമ്മീഷൻ .
ഇന്ത്യയുടെ മുൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസായിരുന്ന ജസ്റ്റിസ് ജെ.സി.ഷായാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്.
1975 ജൂൺ 25 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 21 വരെയുള്ള അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദിന്റെ 21 മാസക്കാലമായിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 352 പ്രകാരം ഒരു ദേശീയ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തെരഞ്ഞെടുപ്പും പൗരാവകാശങ്ങളും താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കാനും ഉത്തരവിലൂടെ ഭരിക്കാനും അധികാരം നൽകി.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ സമയങ്ങളിലൊന്നാണിത്.
1977 ജനുവരി 23-ന്, ശ്രീമതി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മാർച്ചിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുകയും എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെയും മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഉന്നത രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയെ സഹായിച്ചതിന് പ്രണബ് മുഖർജിയെ രഹസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിരുന്നു.
1977 മാർച്ച് 16-20 തീയതികളിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 1977 മാർച്ച് 24 ന് അധികാരമേറ്റ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ കൈകളിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി പരാജയപ്പെട്ടു.
പ്രക്രിയ
1952ലെ കമ്മീഷൻസ് ഓഫ് എൻക്വയറി ആക്ടിന്റെ സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം 1977 മെയ് 28 ന് സർക്കാർ കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചു.
1977 ഡിസംബർ 31 നകം കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പിന്നീട് 1978 ജൂൺ 30 വരെ നീട്ടിനൽകി.
മറ്റ് കമ്മീഷനുകളെപ്പോലെ അനന്തമായി ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങുന്നതിന് പകരം കമ്മീഷൻ അതിന്റെ ജോലി വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഷാക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
1977 ജൂലൈ 3 ആണ് പരാതികൾ സമർപ്പിക്കേണ്ട അവസാന തീയതിയായി അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചത്.
പരാതികൾ തരംതിരിച്ചു, ചിലത് കമ്മീഷൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അന്വേഷിക്കുകയും കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ തുറന്ന ഹിയറിംഗിലൂടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
1977 സെപ്റ്റംബർ 29 മുതൽ കമ്മീഷൻ സാക്ഷികളിൽ നിന്ന് വാക്കാലുള്ള തെളിവുകൾ കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഈ ഹിയറിംഗുകളിൽ, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന എല്ലാവർക്കും നിയമപരമായ പ്രാതിനിധ്യം അനുവദിച്ചപ്പോൾ, കമ്മീഷൻ ഒരു കോടതിമുറിയുടെ അതേ സമീപനം പിന്തുടരാൻ ശ്രമിച്ചു.
പലരും തെളിവ് നൽകി.
തെളിവ് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട ചില ആളുകൾ നിരസിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യം ഹാജരായതിന് ശേഷം കൂടുതൽ തെളിവുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു.
ഇന്ദിരാഗാന്ധി കമ്മീഷന്റെ നിയമസാധുതയെ തർക്കിക്കുകയും, ഒരു പ്രസ്താവനയും ഫയൽ ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.
കാതറിൻ ഫ്രാങ്ക് ,  ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ജീവചരിത്രത്തിൽ പറഞ്ഞു, "മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിയുന്ന സമയത്ത് സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല".
മൂന്ന് ദിവസത്തെ ക്ഷമയോടെയുള്ള ചോദ്യം ചെയ്യലിന് ശേഷം ജെ സി ഷായുടെ ക്ഷമ നശിക്കുകയും, തുടർന്ന് ശാസിക്കുകയും ചെയ്യതു.
ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഷാ കമ്മീഷനെ പീഡനത്തിന് ഇരയായി അവതരിപ്പിക്കാൻ ഒരു വേദിയായി ഉപയോഗിച്ചു, സർക്കാർ  ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ ആദ്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ഇത് ശക്തിപ്പെടുത്തി.
അന്വേഷണം കൂട്ടിക്കുഴച്ചതിന് ഷാ കമ്മീഷൻ പിന്നീട് വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.
ആവശ്യപ്പെട്ട കക്ഷിയോട് ഏത് കേസാണ് പരിഗണിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്ന് പറയാതെ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നു.
ഈ കാരണത്താലാണ് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയും പ്രണബ് മുഖർജിയും സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിച്ചത്, ഇതാണ് കമ്മീഷൻ കോടതിയലക്ഷ്യത്തിന് നൽകിയ പരാതി മജിസ്‌ട്രേറ്റ് തള്ളിയത്.
കണ്ടെത്തലുകൾ
അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്തെ നിയമവിരുദ്ധമായ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉത്തരവാദികളെക്കുറിച്ചുമുള്ള റിപ്പോർട്ട് മൂന്ന് വാല്യങ്ങളിലായി 525 പേജുകളിലായാണ് കമ്മീഷൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.
1978 മാർച്ച് 11 ന് ആദ്യത്തെ ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു, അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയും മാധ്യമങ്ങളെ സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞ രീതിയും കൈകാര്യം ചെയ്തു.
രണ്ടാം ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ടിൽ പോലീസ് നടപടികളും വീടുകൾ തകർത്തതിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ച ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ പോലീസ് വെടിയുതിർത്ത തുർക്‌മാൻ ഗേറ്റ് ഒഴിപ്പിക്കൽ സംഭവത്തിൽ സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയുടെ പങ്കും ചർച്ച ചെയ്തു.
അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് 1978 ഓഗസ്റ്റ് 6 ന് പുറത്തിറങ്ങി, ജയിൽ സാഹചര്യങ്ങൾ, പീഡനങ്ങൾ, കുടുംബാസൂത്രണ അതിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി.
അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച സാഹചര്യം സംബന്ധിച്ച് കമ്മീഷൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും ക്രമസമാധാന പ്രതിസന്ധിയും ഇല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി.
കാബിനറ്റ് സഹപ്രവർത്തകരുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി മാത്രമാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള തീരുമാനമെടുത്തതെന്നും, അത് ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും കമ്മീഷൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി, അവരുടെ മകൻ സഞ്ജയ് ഗാന്ധി, പ്രണബ് മുഖർജി, ബൻസി ലാൽ, കമൽ നാഥ് , സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയെ സഹായിച്ച സിവിൽ സർവ്വീസിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരെ വിശേഷാൽ ആക്ഷേപിക്കുന്നതായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്.
അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്ത് മെയിന്റനൻസ് ഓഫ് ഇന്റേണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആക്ടിലെയും ഡിഫൻസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റൂളിലെയും വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചില്ലെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ തകർക്കാൻ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് കമ്മീഷൻ നിഗമനം.
1978 ഏപ്രിൽ 26ലെ ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ടിന്റെ 15-ാം അധ്യായത്തിൽ കമ്മീഷൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ചില വ്യക്തികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും വിട്ടയക്കാനുമുള്ള തീരുമാനം പൂർണ്ണമായും ഭരണകക്ഷിക്ക് അനുകൂലമായ രാഷ്ട്രീയ പരിഗണനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. ഒരു കക്ഷിക്ക് അനുകൂലമായി പോലീസിനെ നിയമിക്കുന്നത് നിയമവാഴ്ച അട്ടിമറിക്കുന്നതിനുള്ള ഉറപ്പായ ഉറവിടം".
ഒട്ടുമിക്ക ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർമാരും ഈ ഉത്തരവുകൾ അനുചിതവും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ളതുമാണെന്ന് കരുതിയെങ്കിലും ഓർഡറുകൾ സ്വീകരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് കണ്ടെത്തി.
"ഭരണമേഖലയിലെ രാജ്യത്തെ പ്രതിഭകൾ പോലും ചെറിയ സമ്മർദ്ദത്തിൽ പലപ്പോഴും തകരുന്നു" എന്ന് അതിൽ പറയുന്നു.
ഐ‌എ‌എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ "രേഖകൾ വ്യാജമാക്കൽ, തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമയ്ക്കൽ, ഡേറ്റിംഗിന് മുമ്പുള്ള തടങ്കൽ ഉത്തരവുകൾ, റദ്ദാക്കൽ, പരോൾ മുതലായവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തടവുകാരുടെ അവകാശങ്ങളെ നിഷ്‌കളങ്കമായി അവഗണിക്കൽ" എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അത് വിവരിച്ചു.
ഔദ്യോഗിക ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന പാർട്ടിയോട് കൂറ് കാണിക്കണമെന്ന് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് തോന്നിയതാണ് മൊത്തത്തിലുള്ള ചിത്രം.
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകരും പോലീസും ചേർന്ന് അലഞ്ഞുതിരിയുന്നവരെയും യാചകരെയും വന്ധ്യംകരണ ക്ലിനിക്കുകളിലേക്ക് നിർബന്ധിതരാക്കിയതായി കമ്മീഷൻ കണ്ടെത്തി.
ഓട്ടോറിക്ഷാ ഡ്രൈവർമാർ ലൈസൻസ് പുതുക്കുന്നതിന് വന്ധ്യംകരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (sterilization certificate) കാണിക്കണം.
ഫലം
1978 മെയ് മാസത്തിൽ, കമ്മീഷന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നതിന് ശേഷം, അടിയന്തരാവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളുടെ വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണ ഉറപ്പാക്കാൻ പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ജനതാ പാർട്ടിയിലെ ചില നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
1979 മെയ് 8-ന് രണ്ട് പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന നിയമം പാർലമെന്റ് പാസാക്കി.
എന്നിരുന്നാലും, അത് വളരെ വൈകിപ്പോയി.
1979 ജൂലൈ 16-ന് സർക്കാർ വീണു.
1980 ജനുവരിയിൽ ഇന്ദിരാഗാന്ധി വൻ വിജയം നേടി അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം, പ്രത്യേക കോടതികൾ നിയമപരമായി രൂപീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി കണ്ടെത്തി, അതിനാൽ വിചാരണകളൊന്നും നടന്നില്ല.
ഷാ കമ്മീഷൻ കുറ്റാരോപിതരായ നിരവധി ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിജയകരമായ കരിയർ നേടി.
1980 ജൂൺ 23ന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ മകൻ സഞ്ജയ് ഗാന്ധി വിമാനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.
ഹെവിറ്റ് (Hewitt) പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇന്ദിരാഗാന്ധി സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം റിപ്പോർട്ടിന്റെ പകർപ്പുകൾ തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, അടിച്ചമർത്തൽ വിജയിച്ചില്ല.
ഒരു ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റേറിയൻ എറ സെജിയൻ (Era Sezhian) തന്റെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ പകർപ്പ് ഷാ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് - ലോസ്റ്റ് ആൻഡ് റീഗെയിൻഡ് ("Shah Commission Report - Lost and Regained") എന്ന പേരിൽ ഒരു പുസ്തക രൂപത്തിൽ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ പകർപ്പ് നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പക്കലുണ്ട്.
1978-ൽ ടിവി ഐയ്ക്ക് (TV Eye) നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, ഷാ കമ്മീഷൻ പക്ഷപാതപരമായിരുന്നുവെന്നും, അതിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ അസത്യമാണെന്നും ഇന്ദിരാഗാന്ധി പ്രതികരിച്ചു.
ബാങ്ക് ദേശസാൽക്കരണമുൾപ്പെടെ തന്റെ ഗവൺമെന്റിന്റെ പല നയങ്ങൾക്കെതിരെയും ജസ്റ്റിസ് ഷാ ഇതിനകം സംസാരിച്ചിരുന്നുവെന്നും, അവരുടെ ആധികാരികതയെക്കുറിച്ചുള്ള പല വിവരങ്ങളും അസത്യമാണെന്നും അവർ തന്റെ അഭിപ്രായത്തെ ന്യായീകരിച്ചു.
ഇന്ത്യക്കകത്തുനിന്നും പുറത്തുനിന്നുള്ള ഏജൻസികളിൽനിന്നും അസ്ഥിരീകരണത്തിന്റെ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, അടിയന്തരാവസ്ഥ ഏർപ്പെടുത്താൻ അനുമതി തേടി രാഷ്ട്രപതിക്ക് കത്തെഴുതേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെന്നും അവർ അവകാശപ്പെട്ടു.
എന്നിരുന്നാലും, ഫ്രണ്ട്‌ലൈനിലെ ഒരു ലേഖനത്തിൽ, എ.ജി. നൂറാനി വാദിച്ചത്; 1970 ആയപ്പോഴേക്കും,വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ സർക്കാരിന്റെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ കോടതികളിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ സർക്കാർ ശ്രമം ആരംഭിച്ചിരുന്നു, ജസ്റ്റിസ് ഷാ ഇതിന് എതിരായിരുന്നു.
ഷാ (വജ്രം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Shah_Diamond
1450-ൽ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ , ഇന്നത്തെ തെലങ്കാന സംസ്ഥാനത്തിലെ ഗോൽക്കൊണ്ട വജ്രഖനിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച വജ്രമാണ് ഷാ .
നിലവിൽ ഈ വജ്രം മോസ്കോയിലെ ക്രെംലിൻ ആയുധപ്പുരയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വജ്ര ശേഖരത്തിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഷാ വജ്രം - 1971-ൽ റഷ്യ പുറത്തിറക്കിയ പോസ്റ്റേജ് സ്റ്റാമ്പിലെ ചിത്രം പ്രത്യേകതകൾ
നേർത്ത മഞ്ഞ നിറമാണിതിൻ്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത .
ഉപരിതലത്തിലെ  ഇരുമ്പ് ഓക്സൈഡിൻ്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണിതിന് കാരണം .
യഥാർത്ഥത്തിൽ 95 കാരറ്റ് ഭാരമുണ്ടായിരുന്ന ഈ വജ്രത്തിൻ്റെ 9 കാരറ്റ് ചെത്തിമിനുക്കലിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു .
88.7(18 ഗ്രാം) കാരറ്റ് ഇപ്പോൾ തൂക്കമുള്ള ഈ വജ്രം ചരടിൽ കോർത്ത് അണിയത്തക്കവിധത്തിൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടതാണ് .
ഈ വജ്രത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതയെന്തെന്നാൽ ഈ വജ്രം കൈവശം വച്ച മൂന്ന് മൂസ്ലീം ഭരണാധികാരികളുടേയും പേരുകൾ ഹിജ്‌റാ വർഷത്തോടൊപ്പം ഈ വജ്രത്തിൽ കൊത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതാണ് .
ഈ മൂന്ന് ഭരണാധികാരികളുടെ പേരും ഹിജ്റാ വർഷവും താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു : നിസാം ഷാ : 1000 (=1591 എഡി).
നിസാം ഷാ ജഹാൻ ഷാ : 1051 (=1641 എഡി).
ജഹാൻ ഷാ ഫത്ത്-അലി ഷാ ഖജർ : 1242 (1826 എഡി).
ഫത്ത്-അലി ഷാ ഖജർ
ഷാ വജ്രത്തിന് നീണ്ട അഷ്ടഫലകാകൃതിയാണ് .
ഇതിന്റെ എട്ട് മുഖങ്ങൾ പിന്നീട് പതിനഞ്ച് മുഖങ്ങളാക്കി മാറ്റി .
ഒരു ശവപ്പെട്ടിയുടെ ആകൃതിയോട് ഈ വജ്രത്തിന് സാമ്യമുണ്ട് .
പരന്ന് , വലിയ ആകൃതിയില്ലാത്ത രീതിയിലാണ് ഈ വജ്രം ചെത്തിമിനുക്കിയിരിക്കുന്നത് .
ചരിത്രം അലക്സാണ്ടർ ഗ്രിബോയ്ഡോവ്
അലക്സാണ്ടർ ഗ്രിബോയ്ഡോവ് എന്ന ദൂതനെ വധിച്ച കുറ്റത്തിനു പിഴയായി അവസാനത്തെ ഷായുടെ പുത്രൻ 1829 ൽ ഈ വജ്രത്തെ റഷ്യൻ ഭരണാധികാരികൾക്ക് കൈമാറി.
അവലംബം Shah Diamond എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ബാർകോഡ് റീഡർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Bar_code_reader ബാർകോഡ് സ്കാനർ
'അച്ചടിച്ച ബാർകോഡുകൾ വായിക്കാനും ബാർകോഡിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഡാറ്റ ഡീകോഡ് ചെയ്യാനും ഡാറ്റ കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് അയയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന ഒപ്റ്റിക്കൽ സ്കാനറാണ് ബാർകോഡ് റീഡർ (അല്ലെങ്കിൽ ബാർകോഡ് സ്കാനർ ).
ഒരു ഫ്ലാറ്റ്ബെഡ് സ്കാനർ പോലെ, അതിൽ ഒരു പ്രകാശ സ്രോതസ്സ്, ലെൻസ്, ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രേരണകൾക്കായി വൈദ്യുത സിഗ്നലുകളിലേക്ക് മാറ്റുന്ന ഒരു ലൈറ്റ് സെൻസർ എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
കൂടാതെ, മിക്കവാറും എല്ലാ ബാർകോഡ് റീഡറുകളിലും ഡീകോഡർ സർക്യൂട്ട് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, അത് സെൻസർ നൽകിയ ബാർകോഡിന്റെ ഇമേജ് ഡാറ്റ വിശകലനം ചെയ്യുകയും  ബാർകോഡിന്റെ ഉള്ളടക്കം സ്കാനറിന്റെ ഔട്ട്പുട്ട് പോർട്ടിലേക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ബാർകോഡ് സ്കാനറുകളുടെ തരങ്ങൾ സാങ്കേതികവിദ്യ
ബാർകോഡ് റീഡറുകളെ സാങ്കേതികവിദ്യകളാൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും:
പെൻ-ടൈപ്പ് റീഡറുകളിൽ ഒരു പ്രകാശ സ്രോതസ്സും ഫോട്ടോഡയോഡും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, അവ പേനയുടെ അഗ്രത്തിൽ  സ്ഥാപിക്കുന്നു.
ഒരു ബാർകോഡ് വായിക്കാൻ, പേന കൈവശമുള്ള വ്യക്തി അതിന്റെ അഗ്രം താരതമ്യേന കൃത്യമായ വേഗതയിൽ ബാറുകളിലൂടെ നീക്കണം.
അച്ചടിച്ച കോഡിലെ ഓരോ ബാറിനെയും സ്ഥലത്തെയും മറികടക്കുമ്പോൾ പ്രകാശ സ്രോതസ്സിൽ നിന്ന് പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രത ഫോട്ടോഡയോഡ് അളക്കുന്നു.
ഫോട്ടോകോഡ് ബാർകോഡിലെ ബാറുകളുടെയും ഇടങ്ങളുടെയും വീതി അളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു തരംഗരൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ബാർകോഡിലെ ഇരുണ്ട ബാറുകൾ പ്രകാശത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ വെളുത്ത ഇടങ്ങൾ പ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു, അങ്ങനെ ഫോട്ടോഡയോഡ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന വോൾട്ടേജ് തരംഗരൂപം ബാർകോഡിലെ ബാറിന്റെയും അവയ്ക്കിടയിലെ ഒഴിഞ്ഞ ഇടത്തിന്റേയും പാറ്റേൺ നൽകുന്നു.
മോഴ്‌സ് കോഡ് ഡോട്ടുകളും ഡാഷുകളും ഡീകോഡ് ചെയ്യുന്നതിന് സമാനമായ രീതിയിൽ സ്കാനർ ഈ തരംഗരൂപത്തെ ഡീകോഡ് ചെയ്യുന്നു.
ലേസർ സ്കാനറുകൾ പെൻ-ടൈപ്പ് റീഡറുകളുടെ അതേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
അതിൽ പ്രകാശ സ്രോതസ്സായി ലേസർ ബീം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ബാർകോഡിലുടനീളം ലേസർ ബീം സ്കാൻ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു റെസിപ്രോക്കേറ്റിംഗ് മിറർ അല്ലെങ്കിൽ കറങ്ങുന്ന പ്രിസം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
പെൻ-ടൈപ്പ് റീഡറിനെപ്പോലെ, ബാർകോഡിൽ നിന്ന് പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രത അളക്കാൻ ഒരു ഫോട്ടോ ഡയോഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സിസിഡി റീഡറുകൾ (എൽഇഡി സ്കാനറുകൾ)
സി‌സി‌ഡി റീഡറിൽ നൂറുകണക്കിന് ചെറിയ ലൈറ്റ് സെൻ‌സറുകളുടെ ഒരു നിരയുണ്ട്.
ഓരോ സെൻസറും പ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രത അതിന്റെ മുൻപിലുള്ളതിനെ താരതമ്യം ചെയ്ത്  അളക്കുന്നു.
സി‌സി‌ഡി റീഡറിലെ ഓരോ വ്യക്തിഗത ലൈറ്റ് സെൻസറും വളരെ ചെറുതാണ്, മാത്രമല്ല ഒരു വരിയിൽ നൂറുകണക്കിന് സെൻസറുകൾ അണിനിരന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഒരു ബാർകോഡിലെ പാറ്റേണിന് സമാനമായ ഒരു വോൾട്ടേജ് പാറ്റേൺ നിരയിലെ ഓരോ സെൻസറിലുമുള്ള വോൾട്ടേജുകൾ തുടർച്ചയായി അളക്കുന്നതിലൂടെ റീഡറിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
ഒരു സി‌സി‌ഡി റീഡറും പേന അല്ലെങ്കിൽ ലേസർ സ്കാനറും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം സി‌സി‌ഡി റീഡർ ബാർകോഡിൽ നിന്ന് പുറംതള്ളുന്ന ആംബിയന്റ് ലൈറ്റ് അളക്കുന്നു എന്നതാണ്.
അതേസമയം പേന അല്ലെങ്കിൽ ലേസർ സ്കാനറുകൾ സ്കാനറിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട ആവൃത്തിയുടെ പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശത്തെ അളക്കുന്നു.
സി‌എം‌ഒ‌എസ് സെൻസറുകൾ‌ ഉപയോഗിച്ചും എൽ‌ഇഡി സ്കാനറുകൾ‌ നിർമ്മിക്കാൻ‌ കഴിയും.
ക്യാമറ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള റീഡർ
ദ്വിമാന ഇമേജിംഗ് സ്കാനറുകൾ ഒരു പുതിയ തരം ബാർകോഡ് റീഡറാണ്.
ബാർകോഡ് ഡീകോഡ് ചെയ്യാൻ അവർ ഒരു ക്യാമറയും ഇമേജ് പ്രോസസ്സിംഗ് ടെക്നിക്കുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
വീഡിയോ ക്യാമറ റീഡറുകൾ ഒരു സിസിഡി ബാർകോഡ് റീഡറിലെ അതേ സിസിഡി സാങ്കേതികവിദ്യയുള്ള ചെറിയ വീഡിയോ ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം ബാർ കോഡുകൾ ക്യാപ്‌ചർ ചെയ്യുന്നതിന് വലിയ ഫീൽഡ്-ഓഫ്-വ്യൂ റീഡർ ഉയർന്ന മിഴിവുള്ള വ്യാവസായിക ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഫോട്ടോയിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന എല്ലാ ബാർ കോഡുകളും തൽക്ഷണം ഡീകോഡ് ചെയ്യുന്നു.
ഓമ്‌നിഡയറക്ഷണൽ ബാർകോഡ് സ്കാനറുകൾ (Omnidirectional barcode scanners)
ലളിതമായ സിംഗിൾ- ലൈൻ ലേസർ സ്കാനറുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വ്യത്യസ്ത ഓറിയന്റേഷനുകളിൽ ഇതിൽ ബീമുകളുടെ ഒരു പാറ്റേൺ നിർമ്മിക്കുന്നു, അത് വിവിധ കോണുകളിലുള്ള ബാർകോഡുകൾ വായിക്കാൻ ഉപകരിക്കുന്നു.
വ്യത്യസ്ത ഓമ്‌നിഡയറക്ഷണൽ സ്കാനറുകൾ ലഭ്യമാണ്.
അവ വ്യത്യസ്ത സ്കാനിംഗ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാം.
മോശമായി അച്ചടിച്ചതോ ചുളിവുകളുള്ളതോ കീറിപ്പോയ ബാർകോഡുകളോ വായിക്കുന്നതിലും ഓമ്‌നിഡയറക്ഷണൽ സ്കാനറുകൾ മികച്ചതാണ്.
സെൽ ഫോൺ ക്യാമറകൾ
സെൽ ഫോൺ ക്യാമറകൾ ബാർകോഡ് ഫോർമാറ്റുകൾ വായിക്കാൻ അനുയോജ്യമാണ്.
2 ഡി ബാർകോഡുകളും (2D barcodes ക്യുആർ കോഡുകളും (ദ്രുത പ്രതികരണ) കോഡുകളും ഡാറ്റാ മാട്രിക്സ് കോഡുകളും വേഗത്തിലും കൃത്യമായും വായിക്കാൻ കഴിയും.
സെൽ ഫോൺ ക്യാമറകൾ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നിരവധി ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ നൽകുന്നുണ്ട്.
Google- ന്റെ മൊബൈൽ Android ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ അവരുടെ സ്വന്തം Google Goggles ആപ്ലിക്കേഷൻ വഴി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും.
നോക്കിയയുടെ സിംബിയൻ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം, ബാർകോഡുകൾ സ്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ബാർകോഡ് സ്കാനർ സവിശേശേഷതയുള്ളതാണ്.
വിൻഡോസ് ഫോൺ 8 ന് ബിംഗ് തിരയൽ അപ്ലിക്കേഷനിലൂടെ ബാർകോഡുകൾ സ്കാൻ ചെയ്യാൻ കഴിയും.
റേഡിയോ ആക്ടീവ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസിന്റെ പാക്കേജുകൾ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു വലിയ മൾട്ടിഫംഗ്ഷൻ ബാർകോഡ് സ്കാനർ ഉപയോഗിക്കുന്നു പി‌ഡി‌എ സ്കാനർ (അല്ലെങ്കിൽ ഓട്ടോ-ഐഡി പി‌ഡി‌എ) ഒരു ബിൽറ്റ്-ഇൻ ബാർകോഡ് റീഡർ അല്ലെങ്കിൽ അറ്റാച്ചുചെയ്ത ബാർകോഡ് സ്കാനർ ഉള്ള ഒരു PDA .
കോർഡ്‌ലെസ്സ് സ്കാനർ (വയർലെസ് സ്കാനർ) കോർഡ്‌ലെസ്സ് ബാർകോഡ് സ്കാനർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത് അതിനുള്ളിലെ ബാറ്ററി ഉപയോഗിച്ചാണ്.
കൂടാതെ കമ്പ്യൂട്ടർ പോലുള്ള കണക്റ്റുചെയ്‌ത ഉപകരണത്തിലേക്ക് ഡാറ്റ കൈമാറുന്നു.
മിഴിവ്
സ്കാനർ റെസലൂഷൻ അളക്കുന്നത് റീഡർ പുറത്തുവിടുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ഡോട്ടിന്റെ വലിപ്പമാണ്.
ഈ ഡോട്ട് ലൈറ്റ്, ബാർ കോഡിലെ ഏതെങ്കിലും ബാറിനേക്കാളും സ്പെയ്സിനേക്കാളും വിശാലമാണെങ്കിൽ, അത് രണ്ട് ഘടകങ്ങളെ ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യും (രണ്ട് സ്പെയ്സുകൾ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് ബാറുകൾ) ഇത് തെറ്റായ ഔട്ട്‌പുട്ട് ഉണ്ടാക്കാം.
മറുവശത്ത്, വളരെ ചെറിയ ഒരു ഡോട്ട് ലൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ബാർ ഔട്ട്പുട്ടിലെ ഏത് സ്ഥലത്തെയും അന്തിമ വ്യാഖ്യാനത്തെ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും.
ബാർക്ക (ബോർഡ് ഗെയിം)