smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ശിവന്റെ നടയിലെ കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
വളരെ ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെ കാണാൻ സാധിയ്ക്കുന്നത്.
ഇത് ശ്രീകോവിലിന്റെ ഉയരക്കുറവ് കാണിയ്ക്കുന്നു.
തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് അധികം ഉയരത്തിലല്ല എന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽത്തന്നെ ശിവലിംഗം വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിയ്ക്കും.
ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് സ്റ്റേജ് പണിതിട്ടുണ്ട്.
വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ കലാപരിപാടികൾ അരങ്ങേറും.
അല്ലാത്തപ്പോഴും ഇവിടെ ധാരാളം കസേരകൾ കാണാം.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് നവഗ്രഹങ്ങളുടെയും സമീപം യക്ഷിയമ്മയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.
പതിവുപോലെ അഴികളോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിലിൽ, ഒറ്റക്കല്ലിൽ, പല ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് നോക്കിയിരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ.
ഗ്രഹനായകനായ സൂര്യൻ നടുക്കും, മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്നു.
സൂര്യന്റെ കിഴക്ക് ശുക്രനും , തെക്കുകിഴക്ക് ചന്ദ്രനും , തെക്ക് ചൊവ്വയും , തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹുവും , പടിഞ്ഞാറ് ശനിയും , വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് കേതുവും , വടക്ക് വ്യാഴവും , വടക്കുകിഴക്ക് ബുധനും സ്ഥാനം പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
ഇവരിൽ സൂര്യൻ, ബുധൻ, ശുക്രൻ എന്നിവർ കിഴക്കോട്ടും ചന്ദ്രൻ, ശനി എന്നിവർ പടിഞ്ഞാറോട്ടും ചൊവ്വ, രാഹു, കേതു എന്നിവർ തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു.
എല്ലാ ദിവസവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും നവധാന്യസമർപ്പണവും നടത്താറുണ്ട്.
നവഗ്രഹങ്ങളിൽ ഈശ്വരനായ ശനിയ്ക്ക് എള്ളുതിരി കത്തിയ്ക്കുന്നതും അതിവിശേഷമാണ്.
നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് തൊട്ടുവടക്കായാണ് യക്ഷിയമ്മയുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
പതിവിന് വിപരീതമായി ശ്രീകോവിലോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മയ്ക്ക്.
വാൽക്കണ്ണാടിയിൽ മുഖം നോക്കുന്ന സുന്ദരയക്ഷിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ.
വറപൊടിയാണ് യക്ഷിയമ്മയ്ക്ക് പ്രധാന നിവേദ്യം.
ഇവയുടെ പുറകിലാണ് ഹരിണതീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു അരയാലിന്റെ ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
ഒരു കാവിന്റെ പ്രതീതി ജനിപ്പിയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള മരച്ചുവട്ടിൽ പരിവാരസമേതരായാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
ശൈവസർപ്പവും ശിവന്റെ കണ്ഠാഭരണവുമായ വാസുകി നാഗരാജാവും , കൂട്ടത്തിൽ നാഗയക്ഷിയും നാഗകന്യകയും ചിത്രകൂടവും ഉത്തമമധ്യമാധമസർപ്പങ്ങളും അടക്കം ധാരാളം നാഗപ്രതിഷ്ഠകൾ ഇവിടെ കാണാം.
എല്ലാം കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം.
നൂറും പാലും, പുറ്റും മുട്ടയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പാൽപ്പായസം തുടങ്ങിയവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
എല്ലാമാസവും ആയില്യം നാളിൽ ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളും തുലാമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് അതിവിശേഷമായ സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകാറുണ്ട് .
ഇവിടെ നിന്ന് അല്പം വടക്കുമാറിയാണ് സ്ഥലത്തെ ആദ്യക്ഷേത്രമായ ധന്വന്തരിക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ആദ്യകാലത്ത് മണ്ണുവേലിൽ ക്ഷേത്രം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ധന്വന്തരിമൂർത്തിയെ, ഇന്ന് വടക്കനപ്പൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിയ്ക്കുന്നു.
ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ധന്വന്തരിവിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു.
ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാൻ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ സുദർശനചക്രം , പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യം എന്ന ശംഖ് , മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ അമൃതകുംഭം , മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ അട്ട എന്നിവ ധരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, വെണ്ണ, അട്ടയും കുഴമ്പും, തുളസിമാല, സഹസ്രനാമാർച്ചന തുടങ്ങിയവയാണ് ധന്വന്തരിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
തുലാമാസത്തിലെ ധന്വന്തരി ജയന്തി , ചിങ്ങമാസത്തിലെ അഷ്ടമിരോഹിണി , വൈശാഖമാസം തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ.
ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്.
ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മാരാരിക്കുളത്തപ്പൻ കുടികൊള്ളുന്നു.
തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം രണ്ടടി താഴ്ചയിലാണ് ഇവിടെ ഗർഭഗൃഹം.
ഇത് ക്ഷേത്ര ഐതിഹ്യത്തെ സാധൂകരിയ്ക്കും വിധത്തിലാണ്.
ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ നിന്നുനോക്കിയാൽ മാത്രമേ ഇത് കാണാൻ സാധിയ്ക്കൂ.
പ്രളയം വരുന്ന സമയത്ത് ഗർഭഗൃഹം മുഴുവനായും മുങ്ങിപ്പോകും.
അപ്പോൾ മുകളിലുള്ള പീഠത്തിലേയ്ക്ക് കയറ്റിയാണ് പൂജ നടക്കുക.
അലങ്കാരസമയത്ത് ഇതിൽ കൂവളമാല, തുമ്പപ്പൂമാല, രുദ്രാക്ഷമാല, തിരുമുഖം, ചന്ദ്രക്കലകൾ എന്നിവ ചാർത്താറുണ്ട്.
മാരാരിയുടെ ഭാവമാണ് പ്രധാനമെങ്കിലും ദക്ഷിണാമൂർത്തി , കിരാതമൂർത്തി , ഉമാമഹേശ്വരൻ എന്നീ ധ്യാനരൂപങ്ങളിലും ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചുവരാറുണ്ട്.
അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ മഹാദേവൻ, മാരാരിക്കുളത്തപ്പനായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു.
ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ടോ ദാരുശില്പങ്ങൾ കൊണ്ടോ അലങ്കരിച്ച ശ്രീകോവിലല്ല ഇവിടെയുള്ളത്.
പ്രധാന മൂർത്തിയായ ശിവന്റെ വിഗ്രഹമിരിയ്ക്കുന്നത് തറനിരപ്പിൽ നിന്നുതാഴെയായതുകൊണ്ട് ഇവിടത്തെ സോപാനപ്പടികളും താഴേയ്ക്കാണ് നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്.
എങ്കിലും, ഈ വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി ദ്വാരപാലകരൂപങ്ങൾ കാണാം.
ചണ്ഡൻ, പ്രചണ്ഡൻ എന്നീ ദേവന്മാരാണ് ഇവിടെ ദ്വാരപാലകരായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇവരുടെ അനുവാദം വാങ്ങി, മണിയടിച്ചുതൊഴുതുവേണം അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കാൻ എന്നാണ് ചിട്ട.
പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള സമയങ്ങളിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഒരു ഇടയ്ക്ക തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ടാകും.
ദേവവാദ്യമായ ഇടയ്ക്കയ്ക്ക് കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് നൽകിവരുന്നത്.
നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുവശത്തുനിന്ന് അഷ്ടപദി പാടുന്നത് ഇടയ്ക്ക കൊട്ടിയാണ്.
മാരാരിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേനയുള്ള അഞ്ചുപൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമെല്ലാം കൊട്ടിപ്പാടി സേവയുണ്ടാകും.
ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു കൂട്ടിൽ ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്.
ഒരടി മാത്രം ഉയരം വരുന്ന ചെറിയൊരു വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ ഗണപതിയ്ക്ക്.
സാധാരണ ഗണപതിവിഗ്രഹങ്ങളുടെ അതേ രൂപവുമാണ്.
എന്നാൽ, അപാര ശക്തിവിശേഷമുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു.
കൂടാതെ ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഒറ്റയപ്പം തുടങ്ങി വേറെയും ധാരാളം വഴിപാടുകളുണ്ട്.
വടക്കുവശത്ത്, അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കാനായി ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മാരാരിക്കുളത്തപ്പന്റെ പ്രതിഷ്ഠ സ്വയംഭൂവായതിനാൽ, വളരെ താഴേയ്ക്കായാണ് ഇവിടെ ഓവ് കാണപ്പെടുന്നത്.
ശിവക്ഷേത്രമായതിനാൽ, ഇതിനപ്പുറം പ്രദക്ഷിണം നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
വളരെ ചെറിയൊരു നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെങ്കിലും ആൾത്തിരക്കില്ലാത്തതിനാൽ പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം.
കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയും ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ആയിരത്തിലധികം പിച്ചളവിളക്കുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
സന്ധ്യയ്ക്ക് ഇവ കൊളുത്തുന്നു.
ഇവയിൽ തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് ചില വിശേഷപൂജകളും നിത്യേനയുള്ള ഗണപതിഹോമം അടക്കമുള്ള ഹോമങ്ങളും നടത്താറുള്ളത്.
പൂജയും ശീവേലിയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിലാണ് ചെണ്ട , മദ്ദളം , തിമില , ചേങ്ങില , ഇലത്താളം എന്നീ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിയ്ക്കുക.
ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ഭക്തർ നാമജപം നടത്തുന്നതും.
തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ തിടപ്പള്ളി കാണാം; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ കിണറും .
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പണിത മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ധർമ്മശാസ്താവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ.
രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, പത്നിമാരായ പൂർണ്ണ-പുഷ്കലാദേവിമാരോടുകൂടിയിരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ളതാണ്.
മൂന്നുപേർക്കും മനുഷ്യരൂപത്തിൽ തന്നെ വിഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെന്നൊരു പ്രത്യേകത ഇവിടെയുണ്ട്.
നീരാജനം, എള്ളുപായസം, നെയ്യഭിഷേകം എന്നിവയാണ് ശാസ്താവിന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഇതേപോലെ പണിത മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ടുതന്നെ ദർശനമായി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്.
രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, ബാലസുബ്രഹ്മണ്യരൂപത്തിലാണ്.
ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിവച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് വിഗ്രഹം.
പാലഭിഷേകം, പഞ്ചാമൃതം, നാരങ്ങാമാല എന്നിവയാണ് സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
എല്ലാമാസവും വരുന്ന വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഷഷ്ഠിനാളുകളിൽ ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളും തുലാമാസത്തിലെ സ്കന്ദഷഷ്ഠി ദിവസം അതിവിശേഷപൂജകളുമുണ്ടാകും.
അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - ഇന്ദ്രൻ , തെക്കുകിഴക്ക് - അഗ്നി , തെക്ക് - യമൻ , തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - നിരൃതി , പടിഞ്ഞാറ് - വരുണൻ , വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - വായു , വടക്ക് - കുബേരൻ ചന്ദ്രൻ, വടക്കുകിഴക്ക് - ഈശാനൻ ), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് ബ്രാഹ്മി , മാഹേശ്വരി , കൗമാരി , വൈഷ്ണവി , വാരാഹി , ഇന്ദ്രാണി , ചാമുണ്ഡി എന്ന ക്രമത്തിൽ), വീരഭദ്രൻ (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ ചണ്ഡികേശ്വരൻ ) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം.
നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് മാരാരിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം.
പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് നിയമവെടിയോടെയും തുടർന്ന് ഏഴുതവണയുള്ള ശംഖുവിളിയോടെയും തവിൽ , നാദസ്വരം , കുഴിത്താളം തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെയും അകമ്പടിയോടെ ഭഗവാനെയും ദേവിയെയും പള്ളിയുണർത്തിയശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു.
തലേന്നുചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി വിളങ്ങുന്ന ഭഗവദ്വിഗ്രഹം ദർശിച്ച് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു.
ആദ്യം എണ്ണകൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം.
പിന്നീട് ക്രമത്തിൽ ശംഖതീർത്ഥം, ഇഞ്ച, കലശതീർത്ഥം എന്നിവ കൊണ്ടും അഭിഷേകം നടത്തും.
അഞ്ചരയോടെ അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ കഴിയുന്നു.
പിന്നീട് ആദ്യ നിവേദ്യങ്ങളായി മലർ , ശർക്കര , കദളിപ്പഴം എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു.
പിന്നീട് നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടത്തുന്നു.
ആദ്യം ഭഗവാന്നും പിന്നീട് ദേവിയ്ക്കും അവസാനം വടക്കനപ്പന്നുമാണ് ഉഷഃപൂജ നടത്തുക.
സൂര്യകിരണങ്ങളെ എതിരേൽക്കുന്ന പൂജ എന്നാണ് എതിരേറ്റുപൂജയുടെ അർത്ഥം.
ഈ സമയത്തുതന്നെയാണ് മൂന്നാമത്തെ പ്രധാനദേവനായ ധന്വന്തരിമൂർത്തിയ്ക്കും മറ്റുള്ള ഉപദേവതകൾക്കുമുള്ള പൂജകളും നടക്കുന്നത്.
എതിരേറ്റുപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ഉഷഃശീവേലി തുടങ്ങുകയായി.
തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ശീവേലി നടക്കുന്നത്.
ആദ്യം നാലമ്പലത്തിനകത്തും, പിന്നീട് വാദ്യമേളങ്ങളോടുകൂടി പുറത്തും നടക്കുന്ന ശീവേലി, അവിടങ്ങളിലുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലെല്ലാം തൂകി അവസാനം വലിയ ബലിക്കല്ലിലും തൂകി പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു.
ശിവലിംഗത്തിന് മുകളിൽ പ്രത്യേകം വച്ച ഒരു പാത്രത്തിലൂടെ ദ്രവ്യങ്ങൾ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണ് ധാര.
ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അതിവിശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ്.
ധാര കഴിഞ്ഞാൽ പന്തീരടിപൂജ.
നിഴലിന് പന്ത്രണ്ടടി നീളം വരുന്ന സമയത്തെ പൂജയാണ് പന്തീരടിപൂജ, അതായത് രാവിലെ എട്ടിനും ഒമ്പതിനുമിടയിലുള്ള പൂജ.
പിന്നീട് പതിനൊന്നരയോടെ ഉച്ചപ്പൂജ തുടങ്ങുന്നു.
ഇത് മൂന്നുനടകളിലും നടക്കുന്ന പൂജയാണ്.
ആദ്യം മഹാദേവന്റെയും പിന്നീട് ദേവിയുടെയും അവസാനം വടക്കനപ്പന്റെയും നടകളിൽ പൂജ നടക്കും.
ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ഉഷഃശീവേലിയുടെ അതേ ചടങ്ങുകളോടെ ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു.
ശ്രീലകത്ത് കർപ്പൂരം കത്തിച്ചുള്ള ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്.
അല്ലാത്തപ്പോൾ പിടിയുള്ള ഒരു വിളക്കാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്.
മൂന്ന് പ്രധാന നടകളിലും ഈ സമയം ആരാധനയുണ്ട്.
ശിവൻ, പാർവ്വതി, ധന്വന്തരി എന്ന ക്രമത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇതും നടത്തുന്നത്.
ശ്രീകോവിലിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള എല്ലാ വിളക്കുകളും ഈ സമയത്ത് കൊളുത്തിവയ്ക്കും.
ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ ഭഗവതിസേവയുണ്ടാകാറുണ്ട്.
തുടർന്ന് ഏഴരമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും.
ഉഷഃപൂജ, ഉച്ചപ്പൂജ, ദീപാരാധന എന്നിവ നടത്തുന്ന അതേ ക്രമത്തിലാണ് ഈ പൂജയും നടത്തുന്നത്.
അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ എട്ടുമണിയോടെ അത്താഴശീവേലിയുമുണ്ടാകും.
രാവിലെയും ഉച്ചയ്ക്കുമുള്ള ശീവേലികളുടെ അതേ ചടങ്ങുകളോടെയാണ് ഇതും നടത്തുന്നത്.
ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ രാത്രി എട്ടരമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട വീണ്ടും അടയ്ക്കുന്നു.
വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: കൊടിയേറ്റുത്സവം, ശിവരാത്രി, തിരുവാതിര, നവരാത്രി, പ്രദോഷവ്രതം) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും.
ഉത്സവക്കാലത്ത് നിത്യശീവേലികൾക്കുപകരം രാവിലെയും വൈകീട്ടും വിശേഷാൽ ശ്രീഭൂതബലിയും ഉച്ചയ്ക്ക് കാഴ്ചശീവേലിയുമാണുണ്ടാകുക.
ശിവരാത്രിദിവസം രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കില്ല.
പകരം രാത്രിയിലെ ഓരോ യാമത്തിലും വിശേഷാൽ യാമപൂജയും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവുമുണ്ടാകും.
തിരുവാതിരയോടനുബന്ധിച്ച് ഏഴുദിവസം വിശേഷാൽ നവക-പഞ്ചഗവ്യ അഭിഷേകങ്ങളും തിരുവാതിരനാളിൽ കളഭാഭിഷേകവും നടത്താറുണ്ട്.
നവരാത്രിക്കാലത്ത് ഒമ്പതുദിവസവും ദേവിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ എഴുന്നള്ളത്തുകളും പറയെടുപ്പുമുണ്ടാകും.
അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം രാത്രി വടക്കനപ്പന്റെ നടയടയ്ക്കില്ല.
പകരം അർദ്ധരാത്രിയ്ക്ക് കൃഷ്ണാവതാരപൂജയുണ്ടാകും.
പ്രദോഷനാളുകളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് ശിവന് വിശേഷാൽ അഭിഷേകവും രാത്രി ഋഷഭവാഹനത്തിലേറി എഴുന്നള്ളത്തുമുണ്ടാകും.
ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് എല്ലാ ശുദ്ധിക്രിയകളും നടത്തിയേ തുറക്കൂ.
കോട്ടയം ജില്ലയിൽ , വേമ്പനാട്ട് കായലിന്റെ മറുകരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രനഗരമായ വൈക്കത്തുള്ള മോനാട്ട് ഇല്ലക്കാർക്കാണ് മാരാരിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നത്.
മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി പദവികൾ ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി വക നിയമനമാണ്.
വിശേഷദിവസങ്ങൾ കൊടിയേറ്റുത്സവം, ശിവരാത്രി
കുംഭമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ഷഷ്ഠിനാളിൽ കൊടികയറി, ശിവരാത്രിനാളിൽ പള്ളിവേട്ട കഴിച്ച്, അമാവാസിയുടെ അവസാനപാദത്തിൽ സമുദ്രത്തിൽ ആറാട്ടോടെ സമാപിയ്ക്കുന്ന പത്തുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്.
ധ്വജാദിമുറയനുസരിച്ച് (കൊടിയേറ്റത്തോടെ തുടങ്ങുന്ന മുറ) നടക്കുന്ന ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആറാട്ടെഴുന്നള്ളത്തുകളിലൊന്ന് ഇവിടെയാണ്.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നട മുതൽ അറബിക്കടൽ വരെ നീളുന്ന ഈ യാത്ര, മാരാരിക്കുളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണ്.
സമുദ്രത്തിൽ ആറാട്ട് നടക്കുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്ന് എന്നൊരു വലിയ പ്രത്യേകതയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്.
ഉത്സവത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശുദ്ധിക്രിയകൾ തുടങ്ങും.
കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തിനിടയിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ സംഭവിച്ചുപോയ അശുദ്ധികൾ നീക്കുക എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തുന്നത്.
ക്ഷേത്രപരിസരവും വിഗ്രഹങ്ങളുമെല്ലാം ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ശുദ്ധമാക്കാറുണ്ട്.
2012 മുതൽ കൊടിയേറ്റത്തിന്റെ തലേദിവസം ( പഞ്ചമി )                      
അതിവിശേഷമായ പഞ്ചാക്ഷര ജപയജ്ഞം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്.
2012 ഫെബ്രുവരി മാസത്തിൽ പാർവ്വതീദേവിയുടെ നടയിൽ  കൊടിമരപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷം നടന്ന ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് ആദ്യമായി ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്.
ഓം നമഃ ശിവായ എന്ന പ്രസിദ്ധമായ പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം പന്തീരായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചശേഷം അർച്ചന നടത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്.
അഞ്ചുമുഖങ്ങളോടുകൂടിയ സദാശിവമൂർത്തിയുടെ പഞ്ചലോഹനിർമ്മിതമായ ഒരു വിഗ്രഹം ഈയവസരത്തിൽ യജ്ഞവേദിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.
അതിലേയ്ക്കാണ് അർച്ചന നടത്തുന്നത്.
നിരവധി പ്രശസ്ത ആചാര്യന്മാർ ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.
ഷഷ്ഠിദിവസം ഉച്ചയ്ക്കാണ് കൊടിയേറ്റം.
രാവിലെ പതിവുപൂജകൾ നടത്തിയശേഷം ക്ഷേത്രം തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൊടിക്കൂറകൾക്ക് പൂജ നടത്തുന്നു.
തുടർന്ന് നാമജപങ്ങളുടെയും വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും തുടരെത്തുടരെയുള്ള കതിനവെടികളുടെയും അകമ്പടിയോടെ ഇരു കൊടിമരങ്ങളിലും കൊടിയേറ്റുന്നു.
ഒരേ സമയം തന്നെയാണ് കൊടിയേറ്റം നടക്കുന്നത്.
അതോടെ മാരാരിക്കുളം ഗ്രാമം മുഴുവനും ഉത്സവലഹരിയിലാറാടാൻ തുടങ്ങും.
തുടർന്നുള്ള എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലിയും മൂന്നുനേരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും.
കൂടാതെ ക്ഷേത്രമതിലകത്തെ സ്റ്റേജിലും പുറത്തുള്ള ഓഡിറ്റോറിയത്തിലുമെല്ലാം നിരവധി കലാപരിപാടികൾ അരങ്ങേറും.
കർണാടക - ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതക്കച്ചേരികൾ , ഭരതനാട്യം , മോഹിനിയാട്ടം , കുച്ചിപ്പുഡി , കഥാപ്രസംഗം , ഭക്തിഗാനമേള , ചാക്യാർക്കൂത്ത് , കൂടിയാട്ടം , കഥകളി , ഓട്ടൻതുള്ളൽ , സോപാനസംഗീതം തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്.
ധനു തിരുവാതിര നവരാത്രി ധന്വന്തരി ജയന്തി അഷ്ടമിരോഹിണി മറ്റുള്ള വിശേഷദിവസങ്ങൾ ചിത്രശാല കരകൗശലം ക്ഷേത്രം പടിഞ്ഞാറേ നട പടിഞ്ഞാറേ കവാടം Wikimedia Commons has media related to Mararikulam Mahadeva temple .
ഗായത്രീമന്ത്രം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Gayatri This article does not cite any sources .
Find sources: "ഗായത്രീമന്ത്രം" – news · newspapers · books · scholar · JSTOR ( Learn how and when to remove this message )
ഋഗ്വേദം , യജുർവേദം , സാമവേദം എന്നീ മൂന്നുവേദങ്ങളിലും കാണുന്ന ഒരു വൈദികമന്ത്രം ആണ് ഗായത്രീമന്ത്രം .
ഭാരതീയ ഹൈന്ദവ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഉപനയന സമയത്ത് ഗുരുപദേശമായി മാത്രം ലഭിക്കുന്ന മന്ത്രമാണ് ഗായത്രി മന്ത്രം .
എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും മാതാവാണ് ഗായത്രി മന്ത്രമെന്നും, ഗായത്രി മന്ത്രം കൂടാതെയുള്ള ഒരു മന്ത്രവും ഫലം തരുന്നില്ലെന്നും, ഗായത്രി ഉപദേശം യഥാവിധി നേടി ജപം ചെയ്ത ശേഷം മാത്രമാണ് മറ്റ് മന്ത്രങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഒരു സാധകൻ അർഹതയുള്ളവനാകുന്നതുമെന്നുമാണ്‌ വിശ്വാസം.
ഗായന്തം ത്രായതേ ഇതി ഗായത്രി - ഗായകനെ (പാടുന്നവനെ) രക്ഷിക്കുന്നതെന്തോ (ത്രാണനം ചെയ്യുന്നത്‌) അതു ഗായത്രി എന്നാണ് അർത്ഥം.
മന്ത്രത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രിയായ ഭഗവതി പഞ്ചമുഖി യും ദശഹസ്ത യുമാണ്.
സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന ഗായത്രി എന്ന ഈ ഭഗവതി ജഗദീശ്വരിയായ ആദിപരാശക്തി തന്നെയാണ്  എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ലളിതാ സഹസ്ര നാമത്തിൽ ‘ഗായത്രി സാവിത്രി’ തുടങ്ങിയ നാമങ്ങൾ  കാണാവുന്നതാണ്.
ഇത്‌ എഴുതിയിരിക്കുന്നത്‌ ഗായത്രി എന്ന ഛന്ദസ്സിലാണ്‌ .
ഛന്ദസ്സിന്റെ പ്രശസ്തി അതുപയോഗിച്ചെഴുതിയ മന്ത്രത്തിലേക്ക്‌ ആവേശിച്ചപ്പോൾ സാവിത്രി മന്ത്രത്തിന്റെ വിളിപ്പേർ ഗായത്രി എന്നായി.
ഈശ്വരനോടുള്ള അഥവാ വിശ്വമാകെ പ്രകാശം ചൊരിയുന്ന സവിതാവിനോടുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്‌ ഈ മന്ത്രം.
സവിതാവ്‌ സൂര്യഭഗവാനാണ്‌ .
സൂര്യന്റെ ഉള്ളിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് ജഗദംബയായ ഭഗവതിയാണ്.
ലോകം മുഴുവൻ പ്രകാശം പരത്തുന്ന സൂര്യഭഗവാൻ അതുപോലെ നമ്മുടെ ബുദ്ധിയേയും (ധീ) പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ, നേർവഴിയിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ എന്നാണ്‌ പ്രാർത്ഥനയുടെ സാരം.
സവിതാവിനോടുള്ള പ്രാർത്ഥനയായതിനാൽ ഇതിനെ സാവിത്രി മന്ത്രം എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു.
ഈ മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വിശ്വാമിത്രൻ ആണ്.
ഗായത്രീ ‍ഛന്ദസ്സിൽ ആണ് ഇത് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
സർവ ശ്രേയസുകൾക്കും നിദാനമായ ബുദ്ധിയുടെ പ്രചോദനമാണ് മന്ത്രത്തിലെ പ്രാർഥനാവിഷയം.
“ഗാനം ചെയ്യുന്നവനെ ത്രാണനം ചെയ്യുന്നത്” എന്നാണ് ഗായത്രി എന്ന ശബ്ദത്തിന് അർത്ഥം കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഗായത്രീ മഹാമന്ത്രം ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ : ॐ भूर्भुवः स्वः ।
तत् सवितुर्वरेण्यं ।
भर्गो देवस्य धीमहि ।
धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
മലയാള ലിപിയിൽ : ഓം ഭൂർഭുവ: സ്വ:।
തത് സവിതുർവരേണ്യം।
ഭർഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി।
ധിയോ യോ ന: പ്രചോദയാത്॥
പദാനുപദ വിവരണം
ഓം - പരബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പുണ്യശബ്ദം
ഭൂഃ - ഭൂമി
ഭുവസ് - അന്തരീക്ഷം
സ്വർ - സ്വർഗം
തത് - ആ
സവിതുർ - സവിതാവിന്റെ  സൂര്യന്റെ
വരേണ്യം - ശ്രേഷ്ഠമായ
ഭർഗസ് - ഊർജപ്രവാഹം പ്രകാശം
ദേവസ്യ - ദൈവികമായ
ധീമഹി - ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു
യഃ - യാതൊന്ന്
നഃ -  ഞങ്ങളുടെ നമ്മളുടെ ധിയഃ    - ബുദ്ധികളെ
പ്രചോദയാത് - പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ
യഃ നഃ ധിയഃ പ്രചോദയാത് ദേവസ്യ സവിതുഃ തത് വരേണ്യം ഭർഗ്ഗഃ ധീമഹി  എന്ന് അന്വയം മാഹാത്മ്യം
വിശ്വാമിത്രനാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്ത്വം ലോകത്തിന് കാണിച്ച് കൊടുത്തതെന്നാണ്‌ ഐതിഹ്യം.
ക്ഷത്രിയനായ അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷിയും.
ഏതൊരു മന്ത്രത്തിനും ഋഷി, ഛന്ദസ്സ്, ദേവത എന്നിവ കൂടിയേ തീരു.
ഇന്ന് പ്രയോഗിക്കുന്ന ഗായത്രിമന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വിശ്വാമിത്രനും, ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രിയും, ദേവത സവിതാവുമാണ്‌.
ഇരുപത്തിനാല് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതാണ് ഗായത്രിമന്ത്രം.
മുറപ്രകാരം ഇരുപത്തിനാലു ലക്ഷം തവണ ഈ മന്ത്രം ജപിച്ച് അതിനുശേഷം യഥാക്രമം ഹോമം, തർപ്പണം, അന്നദാനം എന്നിവ നടത്തി പിന്നീട് ഇഷ്ട സിദ്ധിക്കായി സാധകൻ പ്രയോഗം ചെയ്യാവുന്നതാണു.
ഭാവാർ‌ത്ഥം
സർ‌വവ്യാപിയായി ഭൂമിയിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും ആകാശത്തിലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പരബ്രഹ്മത്തിന്റെ ദൈവികമായ ഊർജപ്രവാഹത്തെ ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ആ ശ്രേഷ്ഠമായ ചൈതന്യം ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധിവൃത്തികളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ.
ശബ്ദാർ‌ത്ഥവിവരണം പ്രണവം
ഓം - ഓമിത്യേകാക്ഷരം ബ്രഹ്മ എന്നാണ്.
പ്രപഞ്ചം മുഴുവനും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന, പ്രപഞ്ചത്തിലെ സൃഷ്ടി സ്ഥിതി വികാസങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ചൈതന്യധാരയെ, പരമസത്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രണവനാദമാണ് ഓം.
വിവരിക്കാൻ സാധിക്കാവുന്ന ഒരു ഗുണങ്ങളുമില്ലാതെ എല്ലാക്കാലത്തും പുതിയതായി ഇരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് പ്രണവം എന്ന് ഓംകാരം അറിയപ്പെടുന്നു.
അകാരവും ഉകാരവും മകാരവും ഓംകാരത്തിൽ അന്തർലീനമാണ്.
സൃഷ്ടിയും സ്ഥിതിയും വിനാശവും ഓം എന്ന ശബ്ദത്തിൽ മേളിക്കുന്നു.
ഓം എന്ന ശബ്ദം വാക്കുകളാൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെടേണ്ടതല്ല.
എങ്ങും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന നാദമാണു പ്രണവം.
സാധകൻ അതിനെ അനുസന്ധാനം ചെയ്യുകയാണു വേണ്ടത്.
ഇതാണ് സർ വ ശ്രേഷ്ഠമായ മന്ത്രവും.
എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും  ഈ പ്രപഞ്ചവും ആവിർഭവിച്ചിട്ടുള്ളതും ഇതിൽ നിന്നു തന്നെയാണു.
ഓം എന്ന സ്വരത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങളെ വിഘടിച്ചു വ്യാഖ്യാനിച്ചതുകൊണ്ട് നാദാനു സന്ധ്ധാനം സാദ്ധ്യമല്ല.
ഇത് സാദ്ധ്യമാവണമെങ്കിൽ സാധകൻ ഉപാസിക്കേണ്ടതു അജപാഗയത്രി മന്ത്രമാണ്.
വേദഗായ്ത്രി ഉപാസിക്കുക വഴി ഈ അനുഭവം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
യോഗികൾ ഉപാസിക്കുന്നതു അജപാഗയത്രി ആകുന്നു.
ഇങ്ങനെ ഉപാസിച്ചു നാദത്തോടൊപ്പം യോഗികൾ  ശരീരം ത്യജിക്കുന്ന ക്രമമാണ് ഗീത യിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്:‌-
സർവദ്വാരാണി സംയമ്യ മനോഹ്രിദി നിരുദ്ധ്യ ചമൂര്ദ്ധ്ന്യാദ്ധായാത്മന പ്രാണമാസ്തിതോ യോഗധാരണാംഓമിത്യേകാക്ഷരം ബ്രഹ്മ 
വ്യാഹരൻ മാമനുസ്മരണ്യ പ്രയാതി ത്യജൻ ദേഹം സ യാതി പരമാം ഗതിം വ്യാഹൃതികൾ
ഭൂ: - ഭവതീതി  ഭൂ: - ഭവിക്കുന്നതുകൊണ്ട് 'ഭൂ:' എന്നു പറയുന്നുവെന്നർഥം.
ചരങ്ങളും അചരങ്ങളുമായ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും ഇതിൽ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് 'ഭൂ:' എന്ന നാമം സിദ്ധിച്ചത്.
ഭുവ: - ഭാവയതീതി ഭുവ: - വിശ്വത്തെ ഭാവനം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ഭുവ: എന്ന് പറയുന്നു.
സകലചരാചരജഗദ്ധാരകനായ വായുവെന്നും ഇതിന് അർത്ഥമുണ്ട്.
സ്വ: - സുഷ്ഠു അവതി - നല്ലപോലെ പൂർണതയെ പ്രാപിക്കുന്നത് - സ്വർഗം.
തത് - അത് / ആ
സവിതു: - സവിതാവിന്റെ -  ചൈതന്യം ചൊരിയുന്നവന്റെ - സൂര്യന്റെ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം. 'സവനാത്പ്രേരണാച്ചൈവ സവിതാതേന ചോച്യതേ' എന്ന് യാജ്ഞവല്ക്യൻ സവിതൃപദത്തെ വ്യാഖ്യാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വരേണ്യം -  പ്രാർഥിക്കപ്പെടുവാൻ യോഗ്യമെന്നാണ് വരേണ്യപദത്തിന്റെ അർത്ഥം.
ഭർഗ: - എല്ലാലോകങ്ങളേയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന തേജസ്
ദേവസ്യ - ഷഷ്ഠി വിഭക്തിയായതിനാൽ ദേവന്റെ എന്നർഥം.
ദീവ്യതി ഇതി ദേവ: - സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നത്, ദീപ്തി ചൊരിയുന്നത് എന്നൊക്കെയാണ് ദേവ: പദത്തിന് അർത്ഥം.
അതിനാൽ പ്രകാശസ്വരൂപന്റെ എന്ന അർത്ഥം ദേവസ്യ പദത്തിന് സിദ്ധിക്കുന്നു.
ധീമഹി - ഇത് ചിന്താർഥത്തിലുള്ള ധ്യൈ എന്ന ധാതുവിന്റെ രൂപമാണ്.
ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു അഥവാ ചിന്തിക്കുന്നു എന്നാണ് അർത്ഥം.
ധിയ: - ഇത് ദ്വിതീയ ബഹുവചനമായാൽ നിശ്ചയാത്മികയായ ബുദ്ധിയേയും അതിന്റെ വൃത്തികളേയും കുറിക്കുന്നു.
യ: - വൈദികപ്രയോഗമാകയാൽ ഈ സംബന്ധ സർവനാമത്തിന് പുല്ലിംഗമായോ നപുംസകലിംഗമായോ അർത്ഥം പറയാം.
ഇവിടെ യ: ഭർഗപദത്തിന്റെ വിശേഷണമാണ്.
ന: - ഇത് ഷഷ്ഠി ബഹുവചനമാകയാൽ ഞങ്ങളുടെ, നമ്മളുടെ എന്നെല്ലാം അർത്ഥമുണ്ട്.
പ്രചോദയാത് - പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ എന്നർഥം.
പ്രേരണാർഥമായ 'ചുദ്' ധാതുവിന്റെ രൂപമാണ് ഇത്.  'പ്ര' എന്ന ഉപസർഗയോഗം കൊണ്ട് പ്രകർഷേണ പ്രേരിപ്പിക്കട്ടെ എന്നർഥം.
ജപം
ഗായത്രി ചൊല്ലാനുള്ള അഭ്യാസം ബ്രാഹ്മണർക്ക് നിർബന്ധിതമാണ്.
പ്രഭാതത്തിലും പ്രദോഷത്തിലും ഗായത്രി ജപിക്കണം.
ഇത്ര തവണ ഗായത്രി ജപിച്ചാൽ ഇന്നിന്ന സിദ്ധികളുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
മന്ത്രാധികാരി
ഹൈന്ദവമന്ത്രങ്ങളിൽ സർവശ്രേഷ്ഠമായ ഗായത്രീമന്ത്രം സാർവലൗകികമായ ഒരു പ്രാർഥനയാണ്.
കാലം, ദേശം, അവസ്ഥ എന്നീ ഉപാധികളെ ലംഘിക്കാതെ ഏവർക്കും  അത് ജപിക്കുവാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും ഒരു യഥാർത്ഥ ഗുരുവിന്റെ നിർദേശാനുസാരം ജപിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം, എന്തെന്ന് വെച്ചാൽ വേണ്ട വിധം ഉച്ചാരണം ചെയ്തില്ല എങ്കിൽ ദോഷം ആണ് ഫലം .
ബ്രഹ്മചാരിക്കും ഗൃഹസ്ഥനും വാനപ്രസ്ഥനും സന്യാസിക്കും ഈ മന്ത്രം ജപിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ട്.
പ്രണവത്തോടും വ്യാഹൃതിത്രയത്തോടും തിപദമായ സാവിത്രീമന്ത്രം ജപിക്കുന്ന സാധകർക്ക് വേദത്രയം അദ്ധ്യയനം ചെയ്താലുള്ള ഫലം ലഭിക്കുമെന്നാണ് ഹൈന്ദവവിശ്വാസം.
മന്ത്രഫലം
നിഷ്കാമ്യ ജപം എല്ലാ സിദ്ധികളും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
1008 ചുവന്ന മലർകളാൽ ഗായത്രി ഹോമം ചെയ്താൽ രാജകീയ പദവി തേടിയെത്തും.
1008 തവണ ഒഴുക്കുള്ള നദിയിൽ നിന്ന് ജപിച്ചാൽ സർവ്വ പാപങ്ങളും അകലും.
ദിനംതോറും 1008 വീതം ഒരു വർഷം ജപിച്ചാൽ ത്രികാലജ്ജാനം സിദ്ധിക്കും.
രണ്ട് വർഷം ജപിച്ചാൽ അഷ്ടസിദ്ധികളും ലഭിക്കും.
മൂന്ന് വർഷം ജപിച്ചാൽ പരകായ പ്രവേശം ചെയ്യാനുള്ള സിദ്ധി താനെ ഉണ്ടാകും.
നാല് വർഷം ജപിച്ചാൽ ദേവജന്മം ലഭിക്കും.
അഞ്ച് വർഷം ജപിച്ചാൽ ഇന്ദ്രനാവാം.
ആറുവർഷം ജപിച്ചാൽ ബ്രഹ്മലോകവാസം ലഭിക്കും.
ഏഴുവർഷം ജപിച്ചാൽ സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ ഗായത്രിദേവിയ്കൊപ്പം ഐക്യമാവാം എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഇവകൂടി കാണുക ഗായത്രി (ഛന്ദസ്സ്) ഉപനയനം മഹാ മൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം ഗ്രന്ഥസൂചി ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ആചാര്യ, പണ്ഡിത ശ്രീരാമ ശർമ, ഗായതിയുടെ മഹാശാസ്ത്രം Archived 2006-03-27 at the Wayback Machine , സുവഹനീയ ലിഖിത രൂപത്തിലുള്ള രേഖ (pdf file), 2000 "ഗായത്രീ ശാസ്ത്രം", സ്വാമി സത്യാനന്ദ സരസ്വതി, ദേവിമന്ദിരം ( ISBN 1-877795-57-7 ) {{ cite book }} : Check date values in: | year= ( help ) CS1 maint: year ( link ) ഗായത്രീ മന്ത്രം Archived 2009-01-26 at the Wayback Machine അഖില വിശ്വ ഗായത്രീ പരിവാരം Archived 2019-04-16 at the Wayback Machine വാടികാ ശക്തിപീഠം ഗായത്രീ മഹിമാ വിവരണം Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine
പതിമൂന്നാമത് ദലായ് ലാമ
Part of a series on Tibetan Buddhism Schools Nyingma Kagyu Sakya Gelug Jonang Rimé Kadam Bon Glossary Three marks of existence Skandha Cosmology Saṃsāra Rebirth Bodhisattva Dharma Dependent origination Karma Key figures Gautama Buddha Padmasambhava Je Tsongkhapa Dalai Lama Panchen Lama Lama Karmapa Rinpoche Geshe Tertön Tulku Practices and attainment Buddhahood Avalokiteśvara Four stages of enlightenment Tantric yoga Pāramitās Meditation Laity Major monasteries Tradruk Drepung Dzogchen Ganden Jokhang Kumbum Labrang Mindrolling Namgyal Narthang Nechung Pabonka Palcho Ralung Ramoche Rato Sakya Sanga Sera Shalu Tashilhunpo Tsurphu Yerpa Festivals Chotrul Duchen Dajyur Losar Monlam Sho Dun Texts Kangyur Tengyur Tibetan Buddhist canon Mahāyāna sūtras Nyingma Gyubum Art Sand mandala Thangka Wall paintings Ashtamangala Tree of physiology Festival thangka History and overview History Timeline Outline Culture Index of articles ക സ തി
തുബ്ടെൻ ഗ്യാറ്റ്സോ ( തിബറ്റൻ : ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ ; വൈൽ : Thub Bstan Rgya Mtsho ; 1876 ഫെബ്രുവരി 12 – 1933 ഡിസംബർ) ടിബറ്റിലെ പതിമൂന്നാമത് ദലായ് ലാമ ആയിരുന്നു.
1878-ൽ ഇദ്ദേഹം ദലായ് ലാമയുടെ പുനരവതാരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ലാസയിലേയ്ക്ക് ഇദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ടുവരുകയും പഞ്ചൻ ലാമയായിരുന്ന , ടെൻപായ് വാങ്ചുക് സന്യാസദീക്ഷ നൽകുകയും ചെയ്തു.
"ഗവാങ് ലോബ്സാങ് തുപ്ടെൻ ഗ്യാറ്റ്സോ ജിഗ്ദ്രാൽ ചോക്ലേ നംഗ്യാൽ" എന്നായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ പേര്.
1879-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് പൊടാല കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് അധികാരം നൽകപ്പെട്ടു.
പ്രായപൂർത്തി ആകാത്തതിനാൽ 1895 വരെ ഇദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയാധികാരം ഏറ്റെടുത്തില്ല.
തുബ്ടെൻ ഗ്യാറ്റ്സോ ഒരു ബുദ്ധിമാനായ പരിഷ്കരണവാദിയായിരുന്നു.
ടിബറ്റ് ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെയും റഷ്യക്കാരുടെയും മത്സരത്തിന്റെ വേദിയായപ്പോൾ ഒരു ഇരുത്തം വന്ന രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനായി ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.
ടിബറ്റിലേയ്ക്കുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് കടന്നുകയറ്റ‌ത്തെ തടഞ്ഞത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
സന്യാസിമാരുടെ കയ്യിൽ അധികാരം കുമിഞ്ഞുകൂടാതിരിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം സിവിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
താക്പോ ലാങ്ഡുൺ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് പതിമൂന്നാമത് ദലായ് ലാമ ജനിച്ചത്.
സാമ്യെ സന്യാസാശ്രമത്തിനടുത്താണിത്.
കർഷകരായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ.
ടിബറ്റിലേയ്ക്കുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾ
1904-ൽ ടിബറ്റിലേയ്ക്കുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികനീക്കത്തിനുശേഷം സർ ഫ്രാൻസിസ് യങ്‌ഹസ്ബന്റ് ദലായ് ലാമയെ മംഗോളിയയിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടുവാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ദലായ് ലാമ പോയയുടൻ ക്വിങ് രാജവംശം ഇദ്ദേഹം സ്ഥാനത്തുനിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ടിബറ്റിന്മേൽ പരമാധികാരം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
നേപ്പാൾ , ഭൂട്ടാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്കുമേലും ചൈന അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു.
ലാസ ഉടമ്പടി 1904 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് ടിബറ്റും ബ്രിട്ടനും തമ്മിൽ ഒപ്പിട്ടു.
ചൈനയുടെയും നേപ്പാളിന്റെയും ഭൂട്ടന്റെയും പ്രതിനിധികൾ ഈ അവസരത്തിൽ ഹാജരുണ്ടായിരുന്നു.
1906-ൽ ചൈനയും ബ്രിട്ടനും തമ്മിലുള്ള മറ്റൊരുടമ്പടിയിലൂടെ 1904-ലെ ഉടമ്പടിയിലെ ഉള്ളടക്കം അംഗീകരിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷുകാർ ക്വിങ് ഭരണകൂടത്തിൽ നിന്ന് ഒരു തുക കൈപ്പറ്റി ടിബറ്റൻ ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കുകയില്ല എന്നും ടിബറ്റിന്റെ ഭരണത്തിൽ ഇടപെടുകയില്ല എന്നും പരസ്പരം സമ്മതിച്ചു.
മറ്റ് വിദേശരാജ്യങ്ങളെ ടിബറ്റിന്റെ ആഭ്യന്തരകാര്യത്തിൽ ഇടപെടാൻ അനുവദിക്കുകയില്ല എന്ന് ചൈനയും ഉറപ്പുനൽകി.
ജോൺ വെസ്റ്റൺ ബ്രൂക്ക് (1906 ഒക്റ്റോബർ) ഇദ്ദേഹവുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തിയിരുന്നു.
1908 സെപ്റ്റംബറിൽ ദലായ് ലാമയ്ക്ക് ഗുവാങ്സു ചക്രവർത്തിയുമായും ചക്രവർത്തിനി ഡോവേഗർ സിക്സിയുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുവാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.