smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഇവിടെ പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഖെമർ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അനേകം അവശിഷ്ടങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.
സിസാക്കെറ്റ് നഗരത്തിന്റെ 98 കിലോമീറ്റർ (61 മൈൽ) ദൂരെ തെക്കു ഭാഗത്തായി, തായ് ഹൈവേ 221 അവസാനിക്കുന്നിടത്താണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ സ്ഥാനം.
ഡാൻഗ്രെക് മലനിരകളുടെ ഭാഗവും ഖൊരാത് പീഠഭൂമിയുടെ തെക്കേ വിളുമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ചുവന്ന കിഴുക്കാംതൂക്കായ മലഞ്ചെരിവ്, തായ്‍ലന്റിലെ സിസാക്കെറ്റ് പ്രവിശ്യക്കും കംബോഡിയയിലെ പ്രിഹ് വിഹിയാർ പ്രവിശ്യ ക്കുമിടയിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തിയെ തൊട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഈ മലഞ്ചെരിവിന്റെ പേര് റോയൽ തായി ജനറൽ സിസ്റ്റം ഓഫ് ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷനിൽ (തായ് പദങ്ങളെ ലാറ്റിനിലേയ്ക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക സംവിധാനം) “ ഫാ മോ ഐ ഡായെങ് ” എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
പ്രവേശനകവാടം
ഫാ മോ ഐ ഡായെങ്ങിനു മുകളിലുള്ള ഈ ഉദ്യാനം, പ്രസാത് പ്രീഹ് വിഹിയർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങളിലേയ്ക്കു നയിക്കുന്ന തായ് കവാടമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പ്രവേശനഫീസ് നല്കുന്നതനുസരിച്ച് ഇത് എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കുന്നു.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സാധാരണ നിലയിലാണെങ്കിൽ, ക്ഷേത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക്  തായ് സൈഡിൽ നിന്നും എത്തുവാൻ സാധിക്കുന്നു.
ഇത്തരം പ്രവേശനത്തിന് രണ്ടു ഭാഗത്തുനിന്നും അധിക പ്രവേശന ഫീസ് ഈടാക്കാറുണ്ട്.
എന്നാൽ കമ്പോഡിയക്ക് ഇവിടേയ്ക്കു വിസകൾ ആവശ്യമില്ല.
കമ്പോഡിയൻ ഭാഗത്തുനിന്നും ഉള്ള പ്രവേശനം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്തേയ്ക്കു മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
1962 ൽ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായക്കോടതി, ക്ഷേത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശം കംബോഡിയക്ക് കൊടുത്തു.
പക്ഷേ ഇവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് തായ്‍ലാന്റ് ഇപ്പോഴും അവകാശപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്താണ്.
എന്നിരുന്നാലും, 2008 ൽ വേൾഡ് ഹെറിറ്റേജ് കമ്മിറ്റിയുടെ 32 ആം സമ്മേളനം പ്രീഹ് വിഹിയർ ക്ഷേത്രം ഒരു യുനെസ്കോ വേൾഡ് ഹെറിറ്റേജ് സൈറ്റായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇതെത്തുടർന്ന് ഇവിടെ ഒരു സായുധ തർക്കം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
സന്ദർശകരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി, ലാൻഡ്നൈൻ ഉള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
തർക്കവിഷയം
2007 ൽ കമ്പോഡിയ ലോക പൈതൃക സമിതിയുടെ മുപ്പത്തൊന്നാം സെഷനോട് പ്രീഹ് വിഹീർ സംരക്ഷണകേന്ദ്രം  യുനസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുവാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു.
കംബോഡിയയും തായ്‍‍ലാൻറും തമ്മിൽ ഈ മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടന്നതിനാൽ തീരുമാനം പിരിഗണനക്കെടുക്കാതിരിക്കുകയും അതിന്റെ 32-ആം സെഷനിലേയ്ക്കു മാറ്റിവയ്ക്കുകയും കംബോഡിയയോട് ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ മാനേജ്മെന്റ് പ്ലാൻ നൽകുവാനും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
2008 ജനുവരി ആദ്യം കമ്പോഡിയ തായ് വിദഗ്ദ്ധരെ സമീപിക്കുകയും ബഫർ സോണിന്റെ സൈറ്റ് സർവ്വേയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ‌ അഭ്യർത്ഥിക്കുയും കംബോഡിയൻ പ്രദേശത്ത് ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിക്കുന്നതിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിദഗ്ദ്ധരുടെ ഒരു സംഘവുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് കമ്പോഡിയയിലെ സിയെം റീപ് , ഫ്നാം പെൻ എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട രേഖകളിൽ തായ് വിദഗ്ദ്ധർ "അസ്വീകാര്യമായ കൃത്യതയില്ലായ്മ" കണ്ടെത്തുകയും ഈ ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് സ്വയം വേർപിരിയുകയും തുടർന്ന് പ്രീഹ് വിഹാർ പർവ്വതത്തിനും അതിലെ സജ്ജീകരണങ്ങൾക്കും വേണ്ടി വേണ്ടി ഒരു സ്വന്തം മാനേജ്മെന്റ് പ്ലാനുമായി പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ പ്ലാനിന്റെ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ് തയ്യാറാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ, തായ് സൈനികർ ഈ പ്രദേശത്തു നിന്ന് പുറത്തു പോകാൻ ഉത്തരവിടണെന്ന കംബോഡിയയുടെ അഭ്യർത്ഥനെയെത്തുടർന്ന് ഈ പ്രശ്നം അന്താരാഷ്ട്ര കോടതിയുടെ ന്യായാധിപന്മാർ വോട്ടിനിടുകയും കമ്പോഡിയക്ക് അനുകൂലമായി വിധിയുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു (വോട്ടുനില 11-5) ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെ ഉടനടി ഈ പ്രദേശത്തുനിന്ന് തങ്ങളുടെ സൈനികശക്തി പിൻവലിക്കണമെന്ന് ഉത്തരവിടുകയും പ്രദേശത്തെ പോലീസ് സേനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
തായ്‍ലാൻഡ്, കംബോഡിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ എവിടെയാണെന്ന കാര്യത്തിലുള്ള മുൻവിധിയല്ല ഇതെന്നും ആ തീരുമാനത്തിലെത്താൻ മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ കോടതി നടപടികളിലൂടെ പോകേണ്ടവരുമെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
രണ്ടുരാജ്യങ്ങളുടേയും പരസ്പരധാരണയിലൂടെയുള്ള ഒരു പിന്മാറ്റമുണ്ടാകുന്നതുവരെ തായ് സൈനികർ തർക്കഭൂമിയിൽനിന്നു പിന്മാറുന്നതല്ല എന്ന് 2011 ലെ തായ് ജനറൽ ഇലക്ഷനു മുന്നോടിയായി നിയമിതനായ കെയർടേക്കർ പ്രധാനമന്ത്രി അഭിസിത് വെജ്ജജിവ പറഞ്ഞു.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ {{ cite web }} : horizontal tab character in | quote= at position 2953 ( help ) ↑
ഖാവോ യായി നാഷണൽ പാർക്ക് Tree rising above the canopy in Khao Yai forest Dhole feeding at a sambar carcass in Khao Yai Pha Diao Dai ("Lonely Cliff")
ഖാവോ യായി ( Thai : เขาใหญ่, pronounced [kʰǎw jàj] ) തായ്‍ലാൻറിലെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.
ഖാവോ യായി ദേശീയോദ്യാനം , തായ്‍ലാൻറിലെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, ഖെറാത്ത് പീഠഭൂമി യുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ അതിരിൽ സൻഗമ്ഫായെങ് മലനിരകളുടെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായിട്ടാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ദേശീയോദ്യാനം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതം 1,351 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഖാവോ റോം ആണ്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും നഖോൺ റച്ചാസിമ പ്രോവിൻസിലാണ് (ഖൊറാത്), ഉദ്യാനത്തിൻറെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ സരാബുരി , പ്രാച്ചിബുരി , നഖോൺ നയോക് പ്രവിശ്യകളിലേയ്ക്കു വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
തായ്‍ലൻറിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ദേശീയോദ്യാനമാണിത്.
ഈ ഉദ്യാനത്തിൻറെ ചുറ്റളവ്, മഴക്കാടുകളും നിത്യഹരിതവനങ്ങളും പുൽമേടുകളുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള 2,168 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്താണ്.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 400 മുതൽ 1,000 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുണ്ട് ഈ മേഖലയ്ക്ക്.
ഏകദേശം 3,000 വർഗ്ഗങ്ങളിലുള്ള സസ്യങ്ങൾ, റെഡ് ജംഗിൾഫൌൾ , കോറൽ-ബിൽഡ് ഗ്രൌണ്ട് കുക്കു എന്നിവയുൾപ്പെടെ 320 തരം പക്ഷികൾ, ഏഷ്യൻ ബ്ലാക്ക ബിയ ർ, ഇന്ത്യൻ ആന, ഗ്വാർ (ഇന്ത്യൻ കാട്ടുപോത്ത്), ഗിബ്ബോൺ , ഇന്ത്യൻ സാമ്പാർ മാൻ , പിഗ്-റ്റെയിൽഡ് മക്കാഖ്വ , ഇന്ത്യൻ മുൻറ്ജാക് (കുരയ്ക്കും മാൻ), ഉസിരി ധോലെ (ഇന്ത്യൻ കാട്ടുനായ്), കാട്ടു പന്നി എന്നിവയുൾപ്പെടെ 66 തരം സസ്തനികൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
ഡിപ്പാർട്ട്മെൻറ് ഓഫ് നാഷണൽ പാർക്ക് റേഞ്ചേർസ്,  ഫ്രീലാൻറ് ഫൌണ്ടോഷനുമായി ചേർന്ന് സംയുക്തമായി നടത്തിയ നിരീക്ഷണത്തിൽ  വംശനാശം സംഭവിച്ചുവെന്നു കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന കടുവകളുടെ ഒരു വർഗ്ഗമായ ഇൻഡോചൈനിസ് കടുവ (ഉപവർഗ്ഗം) തായ്‍ലാൻറിൻറെ കിഴക്കൻ മേഖലകളിൽ കണ്ടെത്തിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
80 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഹിയോ നരോക്ക് , ഹിയോ സുവാത് എന്നീ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
1922 കാലഘട്ടത്തിൽ  നഖോൺ നയോക് പ്രോവിൻസിലെ ബൻ ത ഡാൻ , ബൻ ത ചായി എന്നീ ഗ്രാമങ്ങളിലുള്ള ഏതാനും ആളുകൾ വനത്തിനുള്ളിൽ സൻഗമ്ഫായെങ് മലനിരകൾക്കു സമീപം ഒരു താമസകേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.
ഏകദേശം മുപ്പതോളം കുടുംബങ്ങൾ ഇവിടെ കൃഷിചെയ്തു താമസമാരംഭിച്ചു.
ഈ മേഖല തായ് ഗവൺമെൻറിൻറെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുകയും പാക് ഫിൽ ജില്ല യ്ക്ക് ഉള്ളിലുള്ള തമ്പോൻ ഖാവോ എന്ന ഗ്രാമമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
അധിവാസ മേഖലകളിൽ നിന്നും വളരെ ദൂരെ കിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശം അക്കാലത്ത് കുറ്റവാളികളുടെയും അഭയാർത്ഥികളുടെയും താവളമായത്തീർന്നു.
ഈ മേഖലയിൽ നിന്നു കുറ്റവാളികളെ പിടികൂടാനുള്ള ഉദ്യമത്തിൽ 1932 ൽ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രാമവാസികൾ 30 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുള്ള മറ്റൊരു പ്രദേശത്തേയക്കു മാറി താമസിച്ചു.
ഇവിടെയൊരു ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിക്കേണ്ടതിൻറെ ആവശ്യകതയെപ്പറ്റി 1959 ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഫീൽഡ് മാർഷൽ സരിത് തനരാത്ത് കൃഷി മന്ത്രാലയത്തോടും ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലത്തോടും വിശദീകരിക്കുകയും വേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൊടുക്കുകയും ചെയ്തതിൻറ ഫലമായി മേഖലയിൽ ഒരു ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള നടപടികൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
1962 സെപ്റ്റംബർ 18 ന് ഖാവോ യായി ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.
തായ്‍ലാൻറിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായിരുന്നു ഇത്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രമുഖ പരിസ്ഥിതി പരിപാലകനായ ബൂൺസോങ് ലെകാകുൾ ആയിരുന്നു.
1984 ൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഒരു  ASEAN പൈതൃക ഉദ്യാനമായി മാറി.
ഈ മേഖലയിലെ മറ്റു സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ പാങ് സിഡ ദേശീയോദ്യാനം , താപ് ലാൻ ദേശീയോദ്യാനം , താ ഫ്രായ ദേശീയോദ്യാനം , ഡോങ് യായി വന്യമൃഗ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം എന്നിവയാണ്.
2005 ജൂലൈ 14 ന് ഈ ദേശീയോദ്യാനവും സമീപത്തുള്ള മറ്റ് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വടക്കുള്ള ഡോങ് ഭായ യെൻ മലകളും ചേർത്ത് "ഡോങ് ഫായ യെൻ-ഖാവോ യായി ഫോറസ്റ്റ് കോംപ്ലക്സ്" എന്ന പേരിൽ UNESCO ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ദേശീയോദ്യാനത്തിനു സമീപമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വികസിക്കുകയും അനേകം ആഡംബര ഹോട്ടലുകൾ  ഗോൾഫ് മൈതാനങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിൻറെ ഫലമായി വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിനും പാർക്കിൻറെ വികാസ്ത്തിനും കൂടുതൽ സ്ഥലം കണ്ടെത്തുക വളരെ ദുഷ്കരമായിത്തീർന്നിട്ടുണ്ട്.
വനത്തിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുടെ തൊട്ടടുത്തായി നിയമവിധേയമല്ലാത്ത നിർമ്മിതികളും ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ നിലനിൽപ്പിനു ഭീക്ഷണിയാണ്.
ചിത്രശാല ഏഷ്യൻ ആന, ഖാവോ യായി കാട്ടാന ഒരു കൂട്ടം ആനകൾ പാർക്കിനു സമീപമുള്ള റോഡിൽ സാമ്പാർ മാൻ Black water monitor റെഡ്-ഹെഡഡ് ട്രോഗോണ് Northern pig-tailed macaque ( Macaca leonina ) Chestnut-headed bee-eaters Great hornbill കുരയ്ക്കും മാൻ ഗ്രീൻ ഇയേർഡ് ബാർബറ്റ് Moustached barbet Orange-headed thrush ( Geokichla citrina ) Black giant squirrel മലയൻ മുള്ളൻ പന്നി , ഖാവോ യായി ദേശീയോദ്യാനം A juvenile Trimeresurus vogeli (Vogel's Pit Viper) അവലംബം ↑ Thailand jungles mask surprise rise in tiger numbers" The Guardian ↑
ഖാവോ ലാമ്പി-ഹാറ്റ് തായി മ്യൂയാങ് ദേശീയോദ്യാനം
ഖാവോ ലാമ്പി-ഹാറ്റ് തായി മ്യൂയാങ് ദേശീയോദ്യാനം , തായ്‍ലാന്റിലെ ഫാങ് ൻഗ പ്രവിശ്യ യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് .
ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ രണ്ട് പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ കാരണമാണ് പേരു നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
ഉദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ ലാമ്പി പർവ്വതനിരയും ഉദ്യാനത്തിന്റെ ബീച്ച് വിഭാഗമായ ഹാറ്റ് തായ് മ്യൂയാങുമാണ് ഈ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ.
ഖാവോ ലാമ്പി-ഹാറ്റ് തായ് മ്യൂയാങ് ദേശീയോദ്യാനം, തായി മ്യൂയാങ്  ജില്ല യിൽ, ഫുകെറ്റ് നഗരത്തിന് 75 കിലോമീറ്റർ‌ (47 മൈൽ) വടക്കായും ഫാങ് ൻഗ നഗരത്തിന് ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ (37 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറുമായിട്ടാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഓഫ് റൂട്ട് 4 (ഫെറ്റ്കാസെം റോഡ്) ന് സമീപത്താണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ സ്ഥാനം.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 72 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് (28 ചതുരശ്ര മൈൽ).
ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ യോട്ട് ഖാവോ കാനിം പർവ്വതം , കിഴക്കൻ മേഖലയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്ത് സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 622 മീറ്റർ (2,040 അടി) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഈ ദേശീയോദ്യാനം മുൻകാലങ്ങളിൽ ലാമ്പി വാട്ടർഫാൾ ലാമ്പി ഫോറസ്റ്റ് പാർക്ക് എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ഖാവോ ലാമ്പി-ഹാറ്റ് തായി മ്യൂയാങ് ദേശീയോദ്യാനം തായിലാന്റിലെ 52-ആമത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായി 1986 ഏപ്രിൽ 14 നാണ് രൂപീകൃതമായത്.
മലനിരകളുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള ഉയരം കൂടിയ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളാൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം പ്രശസ്തമാണ്.
ഇതിൽ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളച്ചാട്ടം ടോൺ ഫ്രായി വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് .
40 മീറ്റർ (130 അടി) ഉയരമുള്ള ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം മഴക്കാലത്ത് ഏറ്റവും മികച്ചതായി മാറുന്നു.
ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ പേരിനു കാരണമായ ലാമ്പി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് ഏകദേശം അത്രതന്നെ ഉയരമുണ്ടെങ്കിലും വെള്ളത്തിന്റെ അളവു കുറവും നിരവധി തട്ടുകളായി താഴേയ്ക്കു പതിക്കുന്നവയുമാണ്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഹാറ്റ് തായി മ്യൂയാങ് ഭാഗം പ്രാക്തനമായ 13 കിലോമീറ്റർ (10 മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള വെളുത്ത മണൽവിരിച്ചതും കണ്ടൽവനങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ളതുമായ ആന്തമാൻ കടൽ ബീച്ചാണ്.
ബീച്ചിലെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത ഇത് കടലാമകളുടെ മുട്ടയിൽ പ്രദേശമാണെന്നുള്ളതാണ്.
ഇതു സംരക്ഷിതമേഖലയായതിന്റെ പ്രധാന കാരണവും ഇതുതന്നെയാണ്.
നവംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കടലാമകൾ മുട്ടയിടാൻ വേണ്ടി ബീച്ചിന്റെ തീരത്ത് എത്തുന്നു.
മാർച്ചിൽ പുതുതായി വിരിഞ്ഞ കുഞ്ഞു കടലാമകൾ കടലിലേക്ക് പോകുന്ന സമയം ഇവിടുത്തെ ഒരു പ്രാദേശിക ഉത്സവമാണ്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗം ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളാൽ ആവൃതമാണ്.
ഈ കാടുകളിൽ Dipterocarpus, Anisoptera costata, Hopea odorata, bullet wood തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾക്കാണ് പ്രാമുഖ്യം.
മുള , ചൂരൽ തുടങ്ങിയവ താഴ്ന്നനിരപ്പിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ബീച്ച് സെക്ഷനിൽ ഇടതൂർന്ന കണ്ടൽവനങ്ങളും അവയ്ക്കുള്ളിൽ അനേകം കനാലുകളുമുണ്ട്.
വെള്ളത്തിന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള അരിക്കൽ, സമുദ്രജീവികളുടെ പ്രജനന കേന്ദ്രം എന്നിങ്ങനെ നിരവധി തരത്തിൽ കണ്ടൽവനങ്ങൾ പാരിസ്ഥിതികമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
കൂടാതെ 2004 ലെ സുനാമി തരംഗത്തിന്റെ തീവ്രത കുറക്കുന്നതിൽ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന കണ്ടൽവനങ്ങൾ അതിന്റെതായ പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു.
ചതുപ്പു വനവും ഇവിടെയുണ്ട്.
ഇത്തരം ആവാസവ്യവസ്ഥയുള്ള ആൻഡമാൻ തീരപ്രദേശത്തെ ഏതാനും ചില പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് ഈ പ്രദേശം.
ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന സസ്തനങ്ങളിൽ സുമാത്രൻ സെറോ , മലയൻ ടപ്പിർ , ലാർ ഗിബ്ബൺ, മലയൻ സൺ ബിയർ, മരപ്പട്ടി , മ്ലാവ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കടലാമകളുടെ ഇനങ്ങളിൽ ലതർബാക്ക് , ഗ്രീൻ , ഹോക്ക്സ്ബിൽ എന്നിവയും ഇവിടെ കാണാം.
പെരുമ്പാമ്പുകൾ , മലയൻ പിറ്റ് വൈപ്പറുകളുടേയും സാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെയുണ്ട്.
ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളിൽ അത്യപൂർവ്വയിനങ്ങളും പ്രാദേശകമല്ലാത്തതുമായ നൈൽ ടിലാപിയ , ഉപ്പ് വെള്ളത്തിൽ വളരുന്ന ഈൽ, ഹെമിസ്ബാഗ്രസ് വൈക്കി ഇനത്തിലുളള കൂരി എന്നിവയുമുണ്ട്.
ന്യൂഹോഫ്‍സ് വാക്കിങ്ങ് കാറ്റ്ഫിഷ്, ബ്ലൂ പഞ്ചാക്സ് പോലുള്ള അപൂർവ ഇനം മത്സ്യങ്ങളെയും ഇവിടെ കാണാം.
ഖാവോ ലാമ്പി-ഹാറ്റ് തായ് മ്യൂയാങ് ദേശീയോദ്യാനം 188 ഇനം വൈവിധ്യമാർന്ന പക്ഷികളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്.
ഇവയിൽ black-thighed falconet, തേൻകൊതിച്ചിപ്പരുന്ത് , ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി , thick-billed pigeon എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഖാവോ ലീം യാ-മു കോ സാമെറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Khao_Laem_Ya%E2%80%93Mu_Ko_Samet_National_Park
ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാന്റിൽ (Gulf of Thailand) ബാങ്കോക്കിൽ നിന്ന് 180 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് കിഴക്കായി റയോങ് പ്രവിശ്യയിൽ കടൽതീരത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു തായ് മറൈൻ നാഷണൽ പാർക്ക് ആണ് ഖാവോ ലീം യാ-മു കോ സാമെറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം.
1981- ൽ റോയൽ ഫോറസ്റ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻറ് കോ സാമെറ്റ് ദ്വീപും കൂടെ ഒൻപത് ചെറു ദ്വീപുകളും, ഖാവോ ലീം യാ ആസ്ഥാനപ്രദേശമായും 11 കിലോമീറ്ററുള്ള മി രാംപീങ്ങ് ബീച്ചിനെയും ചേർത്ത് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ദേശീയോ ഉദ്യാന വകുപ്പിന്റെ അധികാരപരിധിയിലാണ്.
2013 ആഗസ്തിൽ പാർക്കിൽ അനധികൃതമായി നിർമ്മിച്ച മുക്ക് സാമെറ്റ്, അൺസീൻ, പ്ലോയ് സാമേറ്റ് എന്നീ മൂന്ന് റിസോർട്ടുകൾ തകർക്കാൻ 500- ൽ അധികം ദേശീയ പാർക്കിങ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഖാസി ഭാഷ Khasi language by a non-Khasi speaker, recorded in India
മേഘാലയിലെ ഖാസി വിഭാഗത്തിലെ ആദിവാസികൾ സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഓസ്‌ട്രോേഷ്യറ്റിക് ഭാഷയാണ് ഖാസിഭാഷ .
അസമിലും ബംഗ്ലാദേശിലും വലിയൊരു ജനവിഭാഗവും ഇത് സംസാരിക്കുന്നു.
ഖാസി ഓസ്‌ട്രോഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷാ കുടുംബത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
കൂടാതെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ഖമർ, പാലൂങ്, വിയറ്റ്നാമീസ്, മോൺ ഭാഷകളുമായും യഥാക്രമം കിഴക്കൻ-മധ്യ ഇന്ത്യയിലും നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലും സംസാരിക്കുന്ന ആ കുടുംബത്തിന്റെ മുണ്ട, നിക്കോബാരീസ് ശാഖകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അവലംബം Sources Nagaraja, K. S. 1985.
Khasi – A Descriptive Analysis .
Poona: Deccan College Postgraduate Research Institute.
Pryse, William.
An Introduction to the Khasia Language .
(Reproduced 1988) Rabel, Lili.
Khasi, a Language of Assam .
Baton Rouge, La: Louisiana State University Press .
Rabel-Heymann.
"Gender in Khasi nouns".
Journal of Mon-Khmer Studies 6:247–272 Roberts, H. 1891.
A Grammar of the Khassi Language.
For the use of schools, native students, officers and English residents .
London: Kegan Paul, Trench, Trübner.
Singh, Nissor.
Khasi-English Dictionary .
Shillong: Eastern Bengal and Assam State Secretariat Press.
Further reading 2006-e.
Khasi.
In E. K. Brown (ed.) Encyclopedia of Languages and Linguistics.
Oxford: Elsevier Press.
പുറംകണ്ണികൾ ഖാസി ഭാഷ test of Wikipedia at Wikimedia Incubator Online Khasi literature Entry for Khasi at the Language Information Service of India The World Atlas of Language Structures Online: Khasi Resource Center for Indian Language Technology Solutions: Khasi Khasi to English Vocabulary Archived 2021-10-27 at the Wayback Machine .
Basic words and phrases in Khasi language
ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Christopher_Doyle
ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ ( ലഘൂകരിച്ച ചൈനീസ് : 杜可风 ; പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് : 杜可風 ; പിൻയിൻ : Dù Kěfēng ; ജനനം 2 മെയ്യ് 1952) നിരവധി പുരസ്കാരം നേടിയ ഒരു ലോക പ്രശസ്തനായ ചലച്ചിത്രഛായാഗ്രാഹകനാണ്.
ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ ഛായാഗ്രഹണത്തിനുള്ള എ.ഫ്.
ഐ. (ഓസ്ട്രേലിയൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്) പുരസ്ക്കാരം, കാൻ ചലച്ചിത്രമേളയിലെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകർക്കുള്ള വുൾകെയിൻ പുരസ്ക്കാരം, വെനീസ് ചലച്ചിത്രമേളയിലെ ഗോൾഡൻ ഒസെല്ല പുരസ്ക്കാരം എന്നിങ്ങനെ നിരവധി ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ 1952 ൽ സിഡ്നി , ( ഓസ്ട്രേലിയ ) യിൽ ആണ് ജനിച്ചത്.
1970 കളുടെ അവസാനം  ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ ഹോങ്ങ്കോങിൽ നിന്ന് തായ്‌വാനി ലേക്ക് പോയി അവിടെ തായ്പേയിൽ താമസമാക്കി.
തായ്പേയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം മാൻഡറിൻ ചൈനീസ് പഠിച്ചു.
ക്രിസ്റ്റഫർ ഡോയൽ ഇന്ത്യയിൽ എണ്ണ ഖനനം, ഇസ്രായേലിൽ പശുപാലകൻ, തായ്ലാൻഡിൽ ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്ര ഭിഷഗുരൻ എന്നിങ്ങനെ പല വിധ ജോലികൾ ച്ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.1978 Cloud Gate ഡാൻസ് തിയേറ്ററിലും Zuni Icosahedron ലും ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ച്ചെയ്തു.1983 ൽ 'ദാറ്റ് ഡേയ്, ഓൺ ദി ബീച്ച്' എന്ന ചിത്രത്തിന് ഛായാഗ്രഹണം നിർവഹിക്കുകയും ഇതിന് മികച്ച ഛായാഗ്രഹണത്തിനുള്ള  ഏഷ്യാ-പസഫിക്ക് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ പുരസ്ക്കാരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുതു.
പ്രശസ്തരായ ചൈനീസ് സംവിധായകരായ വോങ് കാർ വായ് , ഴാങ് യിമൗ തുടങ്ങിയ പലരുടെയും കൂടെ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഡോർലിംഗ് കിൻഡേഴ്സ്ലി ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള അവലംബങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
(ജൂലൈ 2018) ദയവായി യോഗ്യങ്ങളായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുമുള്ള അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക .
ബ്രിട്ടനിലെ ഒരു പ്രമുഖ പുസ്തക പ്രസാധകരാണ് ഡി.കെ എന്ന ചുരുക്കത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഡോർലിംഗ് കിൻഡേഴ്സ്ലി (DK) .
റഫറൻസ് ആവശ്യാർത്ഥമുള്ള വിശ്വവിജ്ഞാന കോശങ്ങളാണ് പ്രധാന പ്രസിദ്ധീകരണം.
ലോകത്തിലെ 62 ഭാഷകളിൽ കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ആയി എൻസൈക്ലോപീഡിയകൾ ഇവർ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.
1974ലാണ് സ്ഥാപിതമായത്.
ഡോൽ കുനിത
കർണാടകയിലെ ഒരു പ്രധാന ജനപ്രിയ ഡ്രം ഡാൻസാണ് ഡോൽ കുനിത .
സംഗീതാലാപനത്തോടൊപ്പം, അതിശയകരമായ വൈവിധ്യവും, അവതരണത്തിലെ സങ്കീർണ്ണതയും ഈ കലാരൂപത്തിൽ ഒത്തുചേരുന്നു.
പ്രധാനമായും കർണാടകയിലെ കുറുഗ ഗൗഡന്മാർ ആരാധിച്ചിരുന്ന ബലേശ്വര അല്ലെങ്കിൽ വീരലിംഗേശ്വരന് ചുറ്റും പ്രാർത്ഥന ഉരുവിട്ടുകൊണ്ട് നൃത്തം ചവിട്ടുന്നതാണ് ഇതിന്റെ അവതരണ രീതി.
ഈ നൃത്തരൂപം ഒരേസമയം വിനോദവും ആത്മീയും കൂടിച്ചേരുന്നതാണെന്ന് പറയാം.
നൃത്തത്തിന് ഒരു ഡസനോളം കലാകാരന്മാരാണ് സാധാരണ ഉണ്ടാകാറുള്ളത്.
പശ്ചാത്തലത്തിൽ  തല, തപ്പാടി, കാഹളം, ഗോങ്, ഫ്ലൂട്ട് തുടങ്ങി വ്യത്യസ്തമായ വാദ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
ഇതും കാണുക കുറുംബ ഭാഷ അവലംബം
ഡോൾബി അറ്റ്‌മോസ് Dolby Atmos ലോഗോ
ജൂൺ 2012 ൽ ഡോൾബി ലബോറട്ടറി അവതരിപ്പിച്ച  ഒരു  ശബ്ദ  സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പേരാണ് ഡോൾബി അറ്റ്‌മോസ് .
2012ലെ ബ്രേവ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ആദ്യ ഡോൾബി അറ്റ്മോസ് ലോസ് ആഞ്ചെലെസിലെ ഡോൾബി തിയറ്ററിൽ സ്ഥാപിച്ചത്.
Dolby Atmos Monitor at SoundFirm, മെല്ബണ്, ഓസ്ട്രേലിയ
ഡോൾബി ലബോറട്ടറീസ്
ഡോൾബി ലബോറട്ടറീസ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ് ( ഡോൾബി ലാബ്സ് ) ഓഡിയോ നോയ്സ് റിഡക്ഷൻ, ഓഡിയോ എൻകോഡിങ്/കംപ്രഷൻ എന്നിവയിൽ സവിശേഷമായ ഒരു അമേരിക്കൻ കമ്പനിയാണ്.
ഡോൾബി തങ്ങളുടെ    സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉപഭോക്തൃ ഇലക്ട്രോണിക് നിർമ്മാതാക്കൽക്ക് ലൈസൻസ് നൽകുന്നുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ റേ ഡോൾബി (1933–2013) 1965 ൽ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ലണ്ടനിൽ ഡോൾബി ലാബ്സ് സ്ഥാപിച്ചു.
അതേ വർഷം തന്നെ, ഓഡിയോ ടേപ്പിലെ പശ്ചാത്തല ശബ്‌ദം കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഓഡിയോ സിഗ്നൽ പ്രോസസ്സിംഗിന്റെ ഒരു രൂപമായ ഡോൾബി നോയ്സ് റിഡക്ഷൻ സിസ്റ്റം അദ്ദേഹം കണ്ടുപിടിച്ചു.
റെക്കോർഡിംഗുകൾ.
സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ യുഎസ് പേറ്റന്റ് 1969 ൽ ഫയൽ ചെയ്തു, നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം.
യുകെയിലെ ഡെക്കാ റെക്കോർഡാണ് ഈ രീതി ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. [5]
കമ്പനി ആസ്ഥാനം 1976 ൽ അമേരിക്കയിലേക്ക് (സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ, കാലിഫോർണിയ) മാറ്റി. [6]
ഡോൾബി ലാബ്സ് നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ ഉൽപ്പന്നം ഡോൾബി 301 യൂണിറ്റാണ്, ഇത് ടൈപ്പ് എ ഡോൾബി നോയ്സ് റിഡക്ഷൻ, കോം‌പാൻഡർ അധിഷ്ഠിത ശബ്ദ റിഡക്ഷൻ സിസ്റ്റമാണ്.
ഈ യൂണിറ്റുകൾ പ്രൊഫഷണൽ റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോകളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്.
ശബ്‌ദം കുറയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഉപഭോക്തൃ പതിപ്പ് നിർമ്മിക്കാൻ കെ‌എൽ‌എച്ചിലെ ഹെൻ‌റി ക്ലോസ് ഡോൾ‌ബിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ഡോൾബി കമ്പാൻഡിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ കൂടുതൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും 1968 ൽ ടൈപ്പ് ബി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഫിലിം ശബ്‌ദം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഡോൾബി ശ്രമിച്ചു.
കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്നതുപോലെ
അന്വേഷണത്തിൽ, ഒപ്റ്റിക്കൽ ശബ്ദത്തിലെ പല പരിമിതികളും അതിന്റെ ഉയർന്ന പശ്ചാത്തല ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഉടലെടുത്തതാണെന്ന് ഡോൾബി കണ്ടെത്തി.
ഈ ശബ്‌ദം ഫിൽട്ടർ ചെയ്യുന്നതിന്, തിയേറ്റർ പ്ലേബാക്ക് സിസ്റ്റങ്ങളുടെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള പ്രതികരണം മന ib പൂർവ്വം വെട്ടിക്കുറച്ചു… കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നതിന്, അത്തരം സിസ്റ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണ ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, ശബ്‌ദ മിക്സറുകൾ ശബ്‌ദട്രാക്കുകൾ റെക്കോർഡുചെയ്യുന്നു, ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള പ്രീ-is ന്നൽ നൽകി ഉയർന്ന വികലത്തിന്റെ ഫലമായി.
ഡോൾബി ശബ്ദമുള്ള ആദ്യത്തെ ചിത്രം എ ക്ലോക്ക് വർക്ക് ഓറഞ്ച് (1971) ആയിരുന്നു, ഇത് എല്ലാ പ്രീ-മിക്സുകളിലും മാസ്റ്ററുകളിലും ഡോൾബി ശബ്ദം കുറയ്ക്കുന്നു, പക്ഷേ റിലീസ് പ്രിന്റുകളിൽ പരമ്പരാഗത ഒപ്റ്റിക്കൽ സൗണ്ട് ട്രാക്ക്.
ഡോൾബി എൻ‌കോഡുചെയ്‌ത ഒപ്റ്റിക്കൽ ശബ്‌ദട്രാക്ക് ഉള്ള ആദ്യ ചിത്രമാണ് കാലൻ (1974). [7]
1975 ൽ ഡോൾബി ഡോൾബി സ്റ്റീരിയോ പുറത്തിറക്കി, അതിൽ കൂടുതൽ ഓഡിയോ ചാനലുകൾക്ക് പുറമേ ശബ്ദം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനവും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു (ഡോൾബി സ്റ്റീരിയോയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇടത്തോട്ടും വലത്തോട്ടും മാട്രിക്സ് ചെയ്ത അധിക സെന്റർ, സറൗണ്ട് ചാനലുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കാം).
ഡോൾബി എൻ‌കോഡുചെയ്‌ത സ്റ്റീരിയോ ഒപ്റ്റിക്കൽ ശബ്‌ദട്രാക്ക് ഉള്ള ആദ്യ ചിത്രം ലിസ്‌റ്റോമാനിയ (1975) ആയിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇത് ഒരു എൽ‌സി‌ആർ (ഇടത്-മധ്യ-വലത്) എൻ‌കോഡിംഗ് സാങ്കേതികത മാത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ എൽ‌സി‌ആർ‌എസ് (ലെഫ്റ്റ്-സെന്റർ-റൈറ്റ്-സറൗണ്ട്) ശബ്‌ദട്രാക്ക് 1976 ൽ എ സ്റ്റാർ ഈസ് ബോർൺ എന്ന സിനിമയിൽ എൻ‌കോഡുചെയ്‌തു.
പത്ത് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 6,000 സിനിമാശാലകൾ ഡോൾബി സ്റ്റീരിയോ ശബ്‌ദം ഉപയോഗിക്കാൻ സജ്ജരായിരുന്നു.
ഗാർഹിക ഉപയോഗത്തിനായി ഡോൾബി ഈ സിസ്റ്റം ചെറുതായി പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ഡോൾബി സറൗണ്ട് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു, അത് ഒരു സറൗണ്ട് ചാനൽ മാത്രം എക്‌സ്‌ട്രാക്റ്റുചെയ്‌തു, കൂടാതെ ഡോൾബി പ്രോ ലോജിക്കും, ഇത് നാടകീയമായ ഡോൾബി സ്റ്റീരിയോയ്ക്ക് തുല്യമായിരുന്നു.
ഡോൾബി സിനിമയ്ക്കായി ഒരു ഡിജിറ്റൽ സറൗണ്ട് സൗണ്ട് കംപ്രഷൻ സ്കീം വികസിപ്പിച്ചു.
ഡോൾബി സ്റ്റീരിയോ ഡിജിറ്റൽ (ഇപ്പോൾ ഡോൾബി ഡിജിറ്റൽ എന്ന് വിളിക്കുന്നു) 1992 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ബാറ്റ്മാൻ റിട്ടേൺസ് എന്ന സിനിമയിലാണ് ആദ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.
ക്ലിയർ ആന്റ് പ്രസന്റ് ഡേഞ്ചറിന്റെ 1995 ലെ ലേസർഡിസ്ക് റിലീസിനൊപ്പം ഹോം തിയറ്റർ വിപണിയിൽ ഡോൾബി എസി -3 ആയി അവതരിപ്പിച്ച ഈ ഫോർമാറ്റ് ഉപഭോക്തൃ വിപണിയിൽ വ്യാപകമായില്ല, ഭാഗികമായി അത് ഉപയോഗിക്കാൻ ആവശ്യമായ അധിക ഹാർഡ്‌വെയർ കാരണം, ഡിവിഡി സ്പെസിഫിക്കേഷന്റെ ഭാഗമായി അംഗീകരിച്ചു.
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ എച്ച്ഡിടിവി (എടിഎസ്സി) സ്റ്റാൻഡേർഡ്, ഡിവിഡി പ്ലെയറുകൾ, നിരവധി സാറ്റലൈറ്റ്-ടിവി, കേബിൾ-ടിവി റിസീവറുകൾ എന്നിവയിൽ ഡോൾബി ഡിജിറ്റൽ ഇപ്പോൾ കണ്ടെത്തി.
ദി സിംസൺസ് എന്ന ടിവി സീരീസിനായി ഡോൾബി ഒരു ഡിജിറ്റൽ സറൗണ്ട് സൗണ്ട് കംപ്രഷൻ സ്കീം വികസിപ്പിച്ചു.
2005 ഫെബ്രുവരി 17 ന് കമ്പനി പരസ്യമായി, ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ഡി‌എൽ‌ബി ചിഹ്നത്തിൽ അതിന്റെ ഓഹരികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
2005 മാർച്ച് 15 ന് സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ നടന്ന ഷോവെസ്റ്റ് 2005 ഫെസ്റ്റിവലിൽ ഡോൾബി അതിന്റെ നാൽപതാം വാർഷികം ആഘോഷിച്ചു.
2007 ജനുവരി 8 ന് ഇന്റർനാഷണൽ കൺസ്യൂമർ ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഷോയിൽ ഡോൾബി വോള്യത്തിന്റെ വരവ് ഡോൾബി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ചാനലുകളിലൂടെയോ പ്രോഗ്രാം ഘടകങ്ങളിലൂടെയോ (അതായത്, ഉച്ചത്തിലുള്ള ടിവി പരസ്യങ്ങളിൽ) മാറുമ്പോൾ സ്ഥിരമായ വോളിയം നിലനിർത്താൻ ഇത് ഉപയോക്താക്കളെ പ്രാപ്‌തമാക്കുന്നു.
2010 ജൂൺ 18 ന് ഡോൾബി ഡോൾബി സറൗണ്ട് 7.1 അവതരിപ്പിക്കുകയും 7.1 സറൗണ്ട് സ്പീക്കർ സജ്ജീകരണങ്ങളോടെ ലോകമെമ്പാടും തിയേറ്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ ഫോർമാറ്റിനൊപ്പം ആദ്യമായി പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രം പിക്സറിന്റെ ടോയ് സ്റ്റോറി 3 ആയിരുന്നു, പിന്നീട് ഫോർമാറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് 50 റിലീസുകൾ.
2012 ഏപ്രിൽ വരെ 3,600 ഡോൾബി സറൗണ്ട് 7.1 സിനിമാ തിയേറ്ററുകളുണ്ട്.
2012 ഏപ്രിലിൽ, ഡോൾബി അതിന്റെ ഡോൾബി അറ്റ്‌മോസ് അവതരിപ്പിച്ചു, ഓവർഹെഡ് ശബ്‌ദം ചേർക്കുന്ന ഒരു പുതിയ സിനിമാറ്റിക് സാങ്കേതികവിദ്യ, പിക്‌സറിന്റെ ചലച്ചിത്രമായ ബ്രേവിൽ ആദ്യമായി പ്രയോഗിച്ചു. [9]
2014 ജൂലൈയിൽ ഡോൾബി ലബോറട്ടറീസ് അറ്റ്‌മോസിനെ ഹോം തിയേറ്ററിലെത്തിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഡിസ്കിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ ടെലിവിഷൻ ഷോ ഗെയിം ഓഫ് ത്രോൺസ് ആയിരുന്നു.
2014 ഫെബ്രുവരി 24 ന് ഡോൾബി ഡോറെമി ലാബ്സിനെ 92.5 മില്യൺ ഡോളറിന് സ്വന്തമാക്കി, കൂടാതെ 20 മില്യൺ ഡോളർ അധികമായി പരിഗണിച്ച് നാല് വർഷത്തെ കാലയളവിൽ നേടാം.
2019 മെയ് മാസത്തിൽ സംഗീത വ്യവസായത്തിലെ നൂറുകണക്കിന് പുതിയ ഗാനങ്ങളിലേക്ക് ഡോൾബി അറ്റ്‌മോസിനെ ചേർക്കാൻ ഡോൾബി തീരുമാനിച്ചു.
ഡോർസെറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Dorset
തെക്കു പടിഞ്ഞാറൻ ഇംഗ്ളണ്ടിലെ ഒരു കൗണ്ടി ആണ് ഡോർസെറ്റ് .
മുൻ വെസെക്സ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന ഡോർസെറ്റ് ഇംഗ്ളണ്ടിന്റെ ദക്ഷിണതീരത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
വിസ്തൃതി: 2,655 ച.
; ആസ്ഥാനം: ഡാർ ചെസ്റ്റർ.
ഇംഗ്ളീഷ് ചാനലിന് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഡോർസെറ്റിന്റെ തീരദേശത്തിന് 137 കി.
58 കി.
മീറ്ററോളം ഉള്ളിലേക്കു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ കൗണ്ടിയുടെ വ.
വിൽറ്റ്ഷയറും, കി.
ഹാംഷയറും പ.
ഡവോൺ, സമർസെറ്റ് എന്നിവയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
നിരവധി കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളും താഴ് വരകളും നദികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഡോർസെറ്റിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി തികച്ചും വൈവിധ്യമാർന്നതാണ്.
സ്റ്റൗർ ആണ് മുഖ്യ നദി.
പൊതുവേ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഡോർസെറ്റിലെ അന്തരീക്ഷം സദാ പ്രസന്നമാണ്.
വർഷപാതത്തിന്റെ ശരാശരി തോത് 890 മി.മീറ്ററാണ്; വാർഷിക ശരാശരി താപനില 13°C-നും 15°C-നും മധ്യേയും.
വരുമാനമാർഗങ്ങൾ
കാലിവളർത്തലിനു മുൻതൂക്കമുള്ള കാർഷികവൃത്തിയാണ് ഡോർസെറ്റിലെ പരമ്പരാഗത ഉപജീവനമാർഗം.
മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളൊഴിച്ചുള്ള കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ബാർലി തുടങ്ങിയ ധാന്യവിളകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.
കാർഷിക വരുമാനത്തിന്റെ ഏറിയപങ്കും ഗവ്യോത്പന്നങ്ങളിൽനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
മത്സ്യം വളർത്തലും വ്യാപകമായുണ്ട്.
കൗണ്ടിയുടെ ഉപദ്വീപീയ ഭാഗമായ പർബൈക്കിൽനിന്നു മാർബിളും ഇതരനിർമ്മാണ ശിലകളും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ലോകഭൂപടത്തിൽ
1950-കളുടെ അവസാനത്തോടെ ഇവിടെ എണ്ണനിക്ഷേപം കണ്ടെത്തി.
പശ്ചിമയൂറോപ്പിൽ വൻകരഭാഗത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണപ്പാടമായ വൈറ്റിച്ച് 1979-ൽ ഉത്പാദനം ആരംഭിച്ചു.
1980 -കളിൽ ഡോർസെറ്റ് ഒരു ധനകാര്യ-ഇൻഷ്വറൻസ് കേന്ദ്രമായി വികസിച്ചു.
ബോൺമത്പൂളിലേക്ക് ആസ്ഥാനം മാറ്റിയതോടെയാണ് ഈ വികസനം സാധ്യമായത്.
കളിമൺപാത്രങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക് സാമഗ്രികൾ, സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനം; കപ്പൽ നിർമ്മാണം, മറൈൻ എൻജിനീയറിങ്ങുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിൻഫ്രിത്തിൽ ഒരു ആണവോർജ ഗവേഷണകേന്ദ്രവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
ഡോർസെറ്റിന്റെ തീരപ്രദേശത്തെ പ്രധാന ധനാഗമമാർഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മത്സ്യബന്ധനം.
ഇംഗ്ളണ്ടിലെതന്നെ പ്രധാന സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ ബോൺമത്ത് വേമത് ആണ് ഇവിടത്തെ മറ്റൊരു പ്രമുഖ സുഖവാസകേന്ദ്രം.
ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ഡവോണിലേക്കും കോൺവാളിലേക്കുമുള്ള പ്രധാനപാതയായ A303 ഡോർസെറ്റിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു.
A31 , A3 എന്നീ റോഡുകൾ ബോൺമത്തിനെ ലണ്ടനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ലണ്ടനിൽനിന്നു ഡോർസെറ്റിലെ എല്ലാ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലേക്കും റെയിൽഗതാഗതം സാധ്യമാണ്.
പൂളിലെ നൈസർഗിക തുറമുഖം ശ്രദ്ധേയമാണ്.
തിരക്കേറിയ ഒരു തുറമുഖം കൂടിയാണ് ഡോർസെറ്റ്.
ബോൺമത്തിൽ നിന്ന് ലണ്ടനിലേക്കും ചാനൽദ്വീപുകളിലേക്കും വിമാനസർവീസ് ലഭ്യമാണ്.