smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ടിഫാനി ബ്രാർ
അന്ധവിദ്യാർഥികൾക്കായി തിരുവനന്തപുരം തലസ്ഥാനം കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജൻമനാ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് ടിഫാനി ബ്രാർ .
2012 ൽ ടിഫാനി ജ്യോതിർഗമയ എന്ന സ്ഥാപനം തമശോ മാ ജ്യോതിർഗമയ എന്ന ലക്ഷമായി ആരംഭിച്ചു.
2009ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാന്താരി എന്റർപ്രണേഴ്‌സ് എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നതോടെയാണ് ടിഫാനിയുടെ ജീവിതത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് .
പഞ്ചാബികാരിയായ ടിഫാനി ജനിച്ചത്‌ ചെന്നൈയിൽ ആയിരുന്നു.
അച്ഛൻ പട്ടാളത്തിലായതുകൊണ്ട് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായിരുന്നു പഠനം.
കുട്ടികാലം ഇംഗ്ലണ്ട്‌, ഊട്ടി , കോയമ്പത്തൂർ , കോട്ടയം , തൃശ്ശൂർ , തിരുവനന്തപുരം തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ആയിരുന്നു.
ടിഫാനിക് 12 വയസുള്ളപ്പോൾ അമ്മയെ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
പിന്നീട് അവൾ കേരളത്തിൽ വന്ന് പഠനം ആരംഭിച്ചു.
ഒരിക്കൽ ക്ലാസിൽ അദ്ധ്യാപിക പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ചോദിച്ച ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം പറയാൻ എഴുന്നേറ്റ ടിഫാനികി കാഴ്ചയില്ലാത്തതിനാൽ നിനക്ക് അതിനു കഴിയില്ലെന്ന് അദ്ധ്യാപിക പറയുകയായി.
സ്‌കൂൾ പഠനകാലത്തെ ഈ സംഭവമാണ് ടിഫാനിയുടെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായത് വിദ്യാഭ്യാസം
വഴുതക്കാട് വിമൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി.
അച്ഛൻ പട്ടാളത്തിലായിരുന്നതിനാൽ ബാല്യം മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലായാണ് ടിഫാനി വളർന്നത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ  ടിഫാനി മലയാളം, ഹിന്ദി, തമിഴ്, നേപ്പാളി, ഇംഗ്ലീഷ് തുടങ്ങിയാ അഞ്ച് ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യും സ്‌പെഷ്യൽ എജ്യൂക്കേഷനിൽ ബി.എഡ്.
നേടിയ ടിഫാനി മാത്രമാണ് ജ്യോതിർഗമയ പരിശീലക.
ജ്യോതിർഗമയ ഫൗണ്ടേഷൻ
കാഴ്ചയില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുപ്പത്തിൽ പല ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ടിഫാനിക്കുണ്ടായി.
തന്നെപ്പോലെയുള്ളവർക്ക് അതുണ്ടാകരുത് എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ടിഫാനി 2012ൽ ഒരു മൊബൈൽ സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു .
കാഴ്ചയില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുപ്പത്തിൽ പല ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ടിഫാനിക്കുണ്ടായിട്ടുണ്ട്..
തന്നെപ്പോലെയുള്ളവർക്ക് അതുണ്ടാകരുത് എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ടിഫാനി ജ്യോതിർഗമയ തുടങ്ങിയത്.
കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ളവർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകി അവരെ സ്വയം പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനമാണ് ജ്യോതിർഗമയ നൽകുന്നത്.
തുടക്കത്തിൽ വീടുകൾതോറും പോയി കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടികൾക്കു പരിശീലനം എന്നതായിരുന്നു.
ഒരാഴ്ചയിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ കുട്ടികൾക്കു മാത്രമേ പരിശീലനം നൽകിയിരുന്നു.
പിന്നീട് ഏഴു ദിവസം ഉള്ള ക്യാംപുകൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് വിവിധ തരത്തിലുള്ള പരിശീലനം നൽകും .
തുടർന്ന് 2015ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് അമ്പലമുക്കിൽ വാടകകെട്ടിടത്തിൽ ജ്യോതിർഗമയ സ്കൂൾ തുടങ്ങി.
ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ ഒന്നും രണ്ടും നിലകളിലാണ് ജ്യോതിർഗമയ ഇപ്പോൾ  പ്രവർത്തിക്കുന്നത് .
ഇതുമാറ്റി ഒരു പരിസ്ഥിതി സൗഹ‍ൃദ ക്യംപസ് തുടങ്ങണമെന്നാണ് ടിഫനിയുടെ മോഹം ജ്യോതിർഗമയ വാക്ക്
ജ്യോതിർഗമയ (ज्योतिर्गमय) എന്നത് ഒരു സംസ്കൃത പദമാണ്  വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
10 ത് മുതൽ 40 ത് വയസ്സുള്ളവരെ പങ്കെടുപ്പിക്കുകയും അവരുടെ ആവശ്യങ്ങളും, കഴിവുകളും മറ്റും കണ്ടറിഞ്ഞ് അവകി അനുസൃതമായി പരിശീലനം നൽകുന്നു.
അവാർഡ് ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കിടയിൽ മികച്ച പ്രവർത്തനം കാഴ്ചവച്ചതിനുള്ള അംഗീകാരമായി കേന്ദ്ര ദിവ്യാംഗൻ വകുപ്പ് ഏർപ്പെടുത്തിയ റോൾ മോഡൽ അവാർഡ് അധ്യാപികയായിരുന്ന ഷീലയുടെ പേരിൽ മികച്ച സാമൂഹിക പ്രവർത്തക ക്കുള്ള പുരസ്കാരം അംഗീകാരം 'ഇന്ത്യയുടെ ധീരയായ മകൾ' എന്നാണ് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയായ രാം നാഥ് കോവിൽ ടിഫാനി ബ്രാർക് ദേശീയ പുരസ്കാരം നൽകികൊണ്ട് പ്രസംഗം നടത്തിയത്.
രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് യുനൈറ്റഡ് നേഷൻസിന്റെ വൈകല്യമുള്ള വ്യക്തികളുടെ 2017 ൽ നടന്ന അന്തർദേശീയ ദിനത്തിൽ ആയിരുന്നു ആ പ്രസംഗം .
ടിഫോൺ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tiffon സിയൂസ് ഇടിമിന്നലുപയോഗിച്ച് ടിഫോണിനെ ആക്രമിക്കുന്നു.
(ക്രിസ്തുവിന് മുൻപ് 550)
ഗ്രീക്ക് പുരാണങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു രാക്ഷസനാണ് ടിഫോൺ .
ഭൂമിദേവിയും ( ഗൈയ ) പാതാളദേവതയും ( തർത്താറസ് ) തമ്മിലുള്ള ഇണചേരലിൽ നിന്നാണത്രേ ടിഫോൺ ജനിച്ചത്.
രാക്ഷസന്മാരെ സഹായിച്ച് ദേവന്മാരെ തോൽപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഭൂമിദേവി ടിഫോണിനു ജന്മം നൽകിയതെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
കഴുതയുടെ തലയും പെരുമ്പാമ്പിന്റെ ഉടലും അനേകം സർപ്പങ്ങൾ ചേർന്ന കൈകളുമുള്ള ഭീതിജനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു രൂപമായാണ് ടിഫോണിനെ സങ്കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ഏതു ഭാഗത്തേക്കും തിരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സർപ്പകരങ്ങൾക്ക് നൂറു കാതം വരെ നീളമുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഇവ സദാസമയവും ആക്രമണോത്സുകരായി നാനാഭാഗത്തേയ്ക്കും തിരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.
നക്ഷത്ര പംക്തി വരെ നീട്ടാവുന്ന കഴുത്തും സൂര്യനെ മറച്ച് ഭൂമിയിൽ ഇരുട്ടു പരത്താൻ തക്ക വിസ്തൃതമായ ചിറകും കനലുകൾ പാറുന്ന കണ്ണുകളും അഗ്നിവമിക്കുന്ന വായും ഉള്ള ടിഫോണിനെ മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും ഒരുപോലെ ഭയപ്പെട്ടു.
ദേവന്മാർ ഒളിമ്പസ് മലയിൽ നിന്നു പലായനം ചെയ്ത് പക്ഷികളുടേയും മൃഗങ്ങളുടേയും വേഷം സ്വീകരിച്ചു ഭയചകിതരായി ജീവിച്ചു.
അഥീനിദേവി മാത്രം ഭയന്ന് ആൾമാറാട്ടം നടത്തിയില്ല.
അവർ സ്യൂസ് ദേവന്റെ സമീപമെത്തി ദേവന്മാരുടെ ഭീരുത്വത്തിൽ ദുഃഖം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും സ്യൂസ് ദേവനെ പുകഴ്ത്തി ടിഫോണിനെ വധിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ്യൂസ് ദേവനും ടിഫോണും ഉഗ്രസംഘട്ടനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഒടുവിൽ സ്യൂസ് ദേവൻ ഹേമസ് മലയും എറ്റ്നാപർവതവും പിഴുതെറിഞ്ഞു ടിഫോണിനെ വധിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.
അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ടിഫോൺ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
ടിബറ്റിലെ നീലക്കരടി
ടിബറ്റൻ നീലക്കരടി (ശാസ്ത്ര നാമം : Ursus arctos pruinosus ) കിഴക്കൻ ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നതും തവിട്ടു നിറമുള്ള കരടികളുടെ  ( Ursus arctos ) ഒരു ഉപവർഗ്ഗവുമാണ്.
ഈ കരടി വർഗ്ഗങ്ങളെ ഹിമാലയൻ നീലക്കരടി , ഹിമാലയൻ ഹിമക്കരടി, ടിബറ്റൻ തവിട്ടു കരടി, കുതിരക്കരടി എന്നൊക്കെയുള്ള പേരിലും അറയപ്പെടാറുണ്ട്.
ടിബറ്റൻ ഭാക്ഷയിൽ ഇതിന് ഡോം ഗ്യാമുക് എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്..
ലോകത്തിലെ അപൂർവ്വങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായ കരടികളുടെ ഉപവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടതാണ് ഇവ.
നീലക്കരടികളെ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ പുറത്തു കാണപ്പെടാറുളളൂ.
പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങൾ ഇവയെ അറിയുന്നത് ഏതാനും എല്ലുകളുടെയും രോമ സാമ്പിളുകളിൽ നിന്നുമാണ്.
നീലക്കരടികളെ ആദ്യമായി ഇനം തിരിച്ചത് 1854 കാലഘട്ടത്തിലാണ്.
ഗോബി തവിട്ടു കരടികളെ ചിലപ്പോഴൊക്കെ രൂപശാസ്ത്രപരമായി നീലക്കരടിയായി കരുതാറുണ്ട്.
ഇവ ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികളുടെ അതേ ഉപവർഗ്ഗം തന്നെയാണ്.
ചിലയാളുകൾ കരുതുന്നത് മരുഭൂവാസികളായി ഗോബി തവിട്ടു കരടികൾ, നീലക്കരടികളുടെ അവശിഷ്ടവർഗ്ഗമായിരിക്കാമെന്നാണ്.
പക്ഷേ ഗോബി തവിട്ടു കരടികൾക്ക് മറ്റ് ഏഷ്യൻ കരടികളുമായിട്ടാണ് കൂടുതൽ സാദൃശ്യം.
ഇന്ത്യയിലെ വടക്കൻ പർവ്വതനിരകളിലും ഹിമാലയത്തിൻറെ മറ്റു ചില പ്രദേശങ്ങളിലും അൽപം മങ്ങിയ ചുവപ്പും വെള്ളയും ഇടകലർന്ന രോമങ്ങളുള്ള കരടികളെ പ്രദേശവാസികളായ ആട്ടിടയൻമാരും മറ്റും കാണാറുണ്ട്.
ഇവയ്ക്ക് ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികളുടെ വിദൂരഛായയുണ്ട്.
ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികൾ, ഹിമാലയൻ കറുത്ത കരടിയിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായ വർഗ്ഗമാണ്.
ഇവ മഞ്ഞുമൂടിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ കഴിയാൻ താൽപര്യപ്പെടുന്നു.
മുതിർന്ന കരടികൾക്ക് ഇളം തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള ഒരു അടയാളം കഴുത്തിലും നെഞ്ചിലും കാണാം.
മുഖം ചുവപ്പുകലർന്ന മഞ്ഞയാണ്.
സമീപകാലത്ത് ഇവയെ കണ്ടെത്തിയായി രേഖകളില്ല.
ഇവ 6 മുതൽ 7 അടി (2 മീറ്റർ) ഉയരം വയ്ക്കുന്നു.
കരടിക്കുട്ടികൾ ഒരു വർഷം വരെ അമ്മക്കരയിയുടെ സംരക്ഷണത്തിലാണ്.
മൂന്നു മുതൽ നാലു വർഷങ്ങൾക്കൊണ്ട് അവ പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നു.
ടിബറ്റിലെ ഉയർന്ന പർവ്വതനിരകളിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രാമദ്ധ്യ അപൂർവ്വായമാിയ ഇവയെ കണ്ടെത്താൻ സാധിച്ചെക്കാവുന്നതാണ്.
ഹിമാലത്തിൻറെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായി ഇവയുടെ വാസസ്ഥാനം.
കിഴക്കൻ ടിബറ്റൻ മലനിരകൾ, പടിഞ്ഞാറൻ ചൈന, നേപ്പാൾ, ഭൂട്ടാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇവയുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഭക്ഷണ സാധനങ്ങളുടെ ദൌർലഭ്യവും ഇണയെ തെരഞ്ഞുള്ള ഇവയുടെ യാത്രയിലുമൊക്കെ ഇവയെ പുറത്തു കണ്ടോക്കാം.
എന്നിരുന്നാലും ഇവയുടെ വാസ സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചും എണ്ണത്തെെക്കുറിച്ചും വളരെക്കുറഞ്ഞ അറവുകളേയുള്ളു.
പഴയകാല പർവ്വതാരോഹകർ ഇവയെ സാങ്കൽപ്പിക ജീവിയായ "യെതി" എന്ന ജീവിയായി കണക്കു കൂട്ടുന്നു.
മഞ്ഞുമൂടിയ പർവ്വതശിഖരങ്ങളിലും മറ്റും യെതി എന്ന മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് പലപ്പോഴും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
1960 ൽ എഡ്‍മണ്ട് ഹിലാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യെതിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെക്കുറച്ച് പഠനത്തിനിറങ്ങിയ ഒരു സംഘം കരടിയുടേതിനു സാമാനമായ ഒരു മൃഗത്തിൻറെ രോമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള രണ്ട് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.
പ്രദേശവാസികൾ ഈ സാമ്പിളുകൾ നിരീക്ഷിച്ചതിനു ശേഷം അഭിപ്രയപ്പെട്ടത്, അത് "യതി" എന്ന മൃഗത്തിൻറെ രോമങ്ങളാണെന്നാണ്.
പിന്നീട് ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളിലൂടെ ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികളുടേതാണെന്ന് കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു.
ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികൾ പ്രവർത്തന നിരതമായിരിക്കുന്നത് സൂര്യോദയ സമയത്തും അസ്തമയത്തിൻറെ സമയത്തുമാണ്.
കയ്യിൽക്കിട്ടുന്ന എന്തും ഇവർ ആഹാരമാക്കുന്നു.
പഴങ്ങൾ, കായ്കൾ, തേൻ, കീടങ്ങൾ, മരത്തിൻറെ വേരുകൾ എന്നിയവായി പൊതുവായുള്ള ആഹാരങ്ങള്.
സ്വാഭാവികമായുള്ള ഭക്ഷണം ലഭിക്കാതെ വരുന്ന സമയത്ത് അവ ആടുകൾ കന്നുകാലികള് എന്നിവയെ ആക്രമിച്ചു ഭക്ഷിക്കുന്നു.
ശക്തമായ മഞ്ഞുകാലത്ത് ഇവ നിഷ്ക്രിയമായിരിക്കുന്നു (hibernate).
ഈ സമയത്താണ് പെൺകരടി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കു ജന്മം നൽകുന്നത്.
പരിപാലനനില
ടിബറ്റൻ നീലക്കരടികളുയെ യഥാർത്ഥ പരിപാലന സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല എന്നതാണ് വസ്തുത.
അമേരിക്കയിൽ (യു.എസ്.) ഇവയുടെ സാമ്പിളുകളോ ഇവ അടങ്ങിയ പദാർത്ഥങ്ങളോ കച്ചവടം ചെയ്യുന്നതോ സൂക്ഷിക്കുന്നതോ  നിയമം മൂലം ( Endangered Species Act ) നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.
CITES ൻറെ ( കൺസർവേഷൻ ഓൺ ഇൻറർനാഷണൽ ട്രേഡ് ഇൻ എൻഡെയ്ഞ്ചേർഡ് സ്പിഷീസ് ) പട്ടികയിലെ അനുബന്ധം 1 ൽ ഇവയെ സംരക്ഷിത ഇനമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ചൈനയിലെ ചില പരമ്പരാഗത മരുന്നുകളിലെ ചേരുവ നീലക്കരടികളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
ഈ മേഖലയിലെ ആളുകൾ ഇവയെ അത്യധികം ഭയപ്പെടുന്നു.
ചൈനീസ് അധികാരികളുടെ കണക്കുകളിൽ ഓരോ വർഷങ്ങളിലും ഏകദേശം 1,500 ആളുകൾ ഈ കരടികളുടെ ആക്രമണത്തിൻറെ ഫലമായി കൊല്ലപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നാണ്.
ഈ സംഖ്യ സത്യവുമായി ബന്ധമുണ്ടോയെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമാണ്.
പക്ഷ തദ്ദേശവാസികളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതു വിശ്വാസയോഗ്യമാണെന്നുള്ളതാണ് വസ്തുത.
പുതിയ കൃഷിയിടങ്ങളുടെ വ്യാപനത്തിനായി വൻതോതിൽ കരടികളുടെയും മറ്റും ആവാസ വ്യവസ്ഥ മനുഷ്യർ കയ്യേറുന്നതിനാൽ ഇവ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കു അതിക്രമിച്ചു കടക്കുകയും മനുഷ്യരേയും മൃഗങ്ങളേയും അപായപ്പെടുത്താറുമുണ്ട്.
പലപ്പോഴും തോക്കു കൈവശമുള്ള പ്രദേശവാസികൾ ഇവയെ വെടിവച്ചു കൊല്ലാറുമുണ്ട്.
അവലംബം ↑ {{ cite journal }} :  CS1 maint: extra punctuation ( link ) ↑ ↑ ↑
ടിബറ്റൻ കൊക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Black-necked_crane
ചിറകുവിടർത്തുമ്പോൾ ഏതാണ്ട് രണ്ടര മീറ്ററോളം വീതിയും ഒന്നര മീറ്ററോളം പൊക്കവുമുള്ള വലിയ ഇനം കൊറ്റിയാണിത്.
കറുത്ത തലയും കറുത്ത കഴുത്തുമൊഴിച്ചാൽ ശരീരത്തിനു മിക്കവാറും ചാരനിറം കലർന്ന വെളുപ്പുനിറമാണ്.
തലയുടെ മുകളിൽ ചുവന്ന അടയാളവും കണ്ണിനു പുറകിലായി വെളുത്ത പാടുമുണ്ട്.
പിൻചിറകുകൾക്കു കറുപ്പുനിറമാണ്.
ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമി, ലഡാക്ക് എന്നിവയാണ് കാണപ്പെടുന്ന ഇടങ്ങൾ, ചൈന, ഭൂട്ടാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലാണു തണുപ്പുകാലം ചെലവഴിക്കുന്നത്.
ലഡാക്കിലെ സൊകാർ (TsoKar) ജലാശയവും പരിസരവുമാണ് ഇണചേരാനും കൂടൊരുക്കാനും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
ഇക്കാരണത്താൽ ഇവിടം ഒരു നീർപക്ഷി സംരക്ഷണമേഖല (Water bird Sanctuary) യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടണം എന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്.
ടിബറ്റൻ വെള്ളി
ആധുനിക ഉപയോഗത്തിൽ ടിബറ്റൻ വെള്ളി (ചൈനീസ് സാങ്‌യിൻ ) എന്നത് പ്രധാനമായും ആഭരണ ഘടകങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവിധതരം വെളുത്ത അമൂല്യമല്ലാത്ത ലോഹസങ്കരങ്ങളാണ്, പഴയ വെള്ളിക്ക് സമാനമായ രൂപമാണ്.
വിവരണം തിബെത്തിലെ വെള്ളി
പുരാതന കാലത്ത് ആധുനിക ഇറാനിനടുത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളി ഇറക്കുമതി ചെയ്തിരുന്നു ( ബാക്ട്രിയ , ഖൊറാസാൻ ).
വെള്ളി പണിക്ക് ഇറാനുമായുള്ള ഒരു ബന്ധം അങ്ങനെ വികസിച്ചതായി കാണാം.
ചൈനയിൽ നിന്ന് ( ഇങ്കോട്ടുകളായി ), ഇന്ത്യ (ടാങ്കാസ്), മംഗോളിയ, സൈബീരിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളി ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
കുറച്ച് വെള്ളി ടിബറ്റിൽ ഖനനം ചെയ്തു, പക്ഷേ അവരുടെ (റ്റിബറ്റ്) ആവശ്യകതകൾ (കമ്മട്ടത്തിനും മറ്റും) നിറവേറ്റുന്നതിന് വെള്ളി ഇറക്കുമതി ആവശ്യമായി വന്നു.
നാണയങ്ങൾ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനു പുറമേ, കൂടാതെ പിച്ചള , ചെമ്പ് പ്രതിമകളുടെ കൊത്തുപണികൾക്കായി ടിബറ്റിൽ വെള്ളി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു,
ചരിത്രപരമായി, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, 'ടിബറ്റൻ വെള്ളി'യിൽ വെള്ളി അടങ്ങിയിരുന്നു, ചില പഴയ ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും വെള്ളി ആയിരുന്നിരിക്കാം.
പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, വെള്ളിപ്പണിക്കാർ 30% വെള്ളി കൊണ്ട് ടിബറ്റൻ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു.
ടിബറ്റൻ എന്ന് സ്വയം വിളിക്കുന്ന ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള വ്യാജവും വിലകുറഞ്ഞതുമായ ആഭരണങ്ങൾ വിപണിയിൽ നിറഞ്ഞതോടെ യഥാർത്ഥ ടിബറ്റൻ വെള്ളി കണ്ടെത്തുന്നത് അപൂർവമായി.
ടിബറ്റൻ സിൽവർ, ടിൻ അല്ലെങ്കിൽ നിക്കൽ ഉള്ള ചെമ്പ് അടങ്ങിയ ഒരു വെള്ളി നിറമുള്ള അലോയ് ആണ്.
ടിബറ്റൻ സിൽവർ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ചില ഇനങ്ങൾ വെള്ളി നിറമുള്ള ലോഹം പൂശിയ കാസ്റ്റ് ഇരുമ്പാണ്.
മിക്ക ടിബറ്റൻ വെള്ളിയും നിക്കലിനൊപ്പമുള്ള ചെമ്പിനെക്കാൾ ടിൻ ഉള്ള ചെമ്പാണ്, കാരണം നിക്കൽ പലരിലും ചർമ്മ പ്രതികരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
'ടിബറ്റൻ സിൽവറിൽ' ചെമ്പ്-ടിൻ, ചെമ്പ്-നിക്കൽ അലോയികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു; സിങ്ക് അലോയികൾ; മറ്റ് അലോയ് കോമ്പോസിഷനുകൾ, അതുപോലെ വെള്ളി അലോയ് കൊണ്ട് പൂശിയ ഇരുമ്പ് പോലുള്ള അടിസ്ഥാന ലോഹങ്ങൾ എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഒരു എക്സ്-റേ ഫ്ലൂറസെൻസ് വിശകലനം കാണിക്കുന്നത് ഓൺലൈനിൽ ലഭിച്ച ഏഴ് ഇനങ്ങളിൽ ആറെണ്ണവും 'ടിബറ്റൻ വെള്ളി' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടവ പ്രാഥമികമായി ചെമ്പ്, നിക്കൽ, സിങ്ക് എന്നിവ അടങ്ങിയ ലോഹസങ്കരങ്ങളാണ് എന്നാണ്.
അലോയ് നിർവചിക്കപ്പെടാത്തതോ അതിൽ ഉള്ള അനിശ്ചിതമായ  ആയ നിർവചനം കാരണം ടിബറ്റൻ വെള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോഗ്യപരമായ അപകടസാധ്യതകൾ ഉണ്ട് - ഇതിൽ നിക്കൽ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അലർജികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, മാത്രമല്ല അലോയ്യിൽ ലെഡ് അല്ലെങ്കിൽ ആർസെനിക് സാന്നിധ്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഗുരുതരമായ അപകടങ്ങളും ഉൾപ്പെടാം.
ഈ വിഷാംശങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പരിശോധിച്ച് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട് ലെഡ്, നിക്കൽ, ആർസെനിക് എന്നിവയുടെ .
ഈ രാസവസ്തുക്കൾ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും.
പല ഡോക്ടർമാരും ഈ വ്യാജമായുണ്ടാക്കുന്നതിൻ്റെ ഉപയോഗത്തെ അപലപിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.
ഗർഭിണികൾ ടിബറ്റൻ വെള്ളി ധരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ചില ഡോക്ടർമാർ അവരെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്നു.
കാരണം അവർക്ക് ചിലപ്പോൾ  പ്രീ-ടേം ഡെലിവറി, ഫെർട്ടിലിറ്റി പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാം.
കൂടാതെ, കുട്ടികൾക്ക് ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നില്ല, കാരണം അവരുടെ ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ അവർക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
സാങ്യിൻ
'ടിബറ്റൻ വെള്ളി' എന്നതിന്റെ ഒരു ചൈനീസ് പദമാണ് സാങ്‌യിൻ - ക്വിംഗ് രാജവംശത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ ടിബറ്റൻ നാണയനിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഉയർന്ന അനുപാതത്തിലുള്ള ചെമ്പിൽ മായം കലർത്തിയ താഴ്ന്ന തരം വെള്ളിയുടെ ഒരു പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചത്.
ടിഫാനി യെല്ലോ ഡയമണ്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tiffany_Yellow_Diamond
ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും വലിയ മഞ്ഞ വജ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് ആണ് ടിഫാനി മഞ്ഞ വജ്രം.
1878-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ കിംബെർലി ഖനിയിൽ നിന്ന് ഈ പരുക്കൻ വജ്രം കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, അതിന്റെ കാരറ്റ് ഭാരം 287.42 കാരറ്റ് (57.484 ഗ്രാം) ആയിരുന്നു.
അതിന്റെ പ്രൌഢ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി കുഷ്യൻ ആകൃതിയിൽ മുറിച്ചപ്പോൾ 24 എണ്ണത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പരമ്പരാഗത റൗണ്ട് മികച്ചുനിൽക്കുന്ന 82 വശങ്ങളുള്ള 128.54 കാരറ്റ് (25.108 ഗ്രാം) വജ്രം ആയി മാറി.
2019-ൽ ലേഡി ഗാഗ 91-ാം അക്കാദമി അവാർഡുദാന ചടങ്ങിൽ ഈ വജ്രം ധരിച്ചിരുന്നു.
അവലംബം Tiffany Diamond എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ടിബറ്റോ-ബർമൻ വംശജർ ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
വടക്ക് കിഴക്ക് ഇന്ത്യൻ ഗോത്രവർഗ ത്തെയാണ് ടിബറ്റോ ബർമ്മൻ എന്ന് പൊതുവേ വിളിക്കുന്നത്.
നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ, മിസോറാം അരുണാചൽ പ്രദേശ് സിക്കീം , ആസ്സാം , മണിപ്പൂർ, നാഗാലാന്റ്, മേഘാലയ , ത്രിപുര എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളാണ്.
ടിബറ്റോ ബർമ്മൻ ഗോത്ര സമൂഹം ടിബറ്റോ ബർമ്മീസ് എന്ന വംശപരമ്പരയിൽനിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടത്.
ടിബറ്റിലെ ബ്രിട്ടീഷ് പര്യവേഷണം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/British_expedition_to_Tibet Part of a series on the Tibet പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം Ancient period Neolithic Tibet Zhangzhung (c. 500 BC–625 AD) Yarlung Dynasty Medieval period Tibetan Empire (618–842) Tang-Tibetan relations (618–907) Era of Fragmentation (9th–11th centuries) Islamic Bengal invasion (1206) Mongol invasion (1240) Yuan rule (1270–1354) Phagmodrupa Dynasty (1358–1618) Ming-Tibetan relations (1368–1644) Rinpungpa Dynasty (1435–1565) Tsangpa Dynasty (1565–1642) Ganden Phodrang regime (1642–1959) Khoshut Khanate (1642–1717) Dzungar invasion (1716–20) Qing intervention (1720) Qing rule (1720–1911) Nepalese invasion (1788–92) Modern period British invasion (1903–04) History of Tibet (1912–51) Tibet Area (1928–65) History of Tibet (1950–present) Incorporation into the PRC (1951) CIA Tibetan program (1951–56) Lhasa Rebellion (1959) Government in Exile (1959–present) Autonomous Region (1965–present) See also Timeline Historical money List of rulers List of modern leaders European exploration ക സ തി
ടിബറ്റിലെ ബ്രിട്ടീഷ് പര്യവേഷണം , ടിബറ്റിലെ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശം അല്ലെങ്കിൽ ടിബറ്റിലേക്കുള്ള യംഗ്ഹസ്ബൻഡ് പര്യവേഷണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നതും 1903 ഡിസംബറിൽ ആരംഭിച്ച് 1904 സെപ്തംബർ വരെ നീണ്ടുനിന്നതുമായ ഒരു പര്യവേക്ഷണമായിരുന്നു.
ടിബറ്റ് അതിർത്തി കമ്മീഷന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സായുധ സേനയുടെ ഒരു താൽക്കാലിക അധിനിവേശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ പര്യവേഷണം ടിബറ്റും സിക്കിമും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കം പരിഹരിക്കാനും നയതന്ത്ര ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ദൗത്യമായിരുന്നു.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ ബർമ്മയും സിക്കിമും കീഴടക്കുകയും ഒപ്പം ടിബറ്റിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗം മുഴുവൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ അധീനതയിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗാൻഡൻ ഫോഡ്രാംഗ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ ദലൈലാമ ഭരിച്ചിരുന്ന ടിബറ്റ് 1911 ലെ വിപ്ലവം വരെ ചൈനീസ് ക്വിംഗ് രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനമായിരിക്കുകയും ശേഷം ഒരു യഥാർത്ഥ ടിബറ്റൻ സ്വാതന്ത്ര്യ കാലഘട്ടത്തിൽ (1912-1951) തൽസ്ഥിതി തുടരുകയും ചെയ്തു.
അധികവും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ തലവനായിരുന്ന കഴ്സൺ പ്രഭു തുടക്കമിട്ട ഈ അധിനിവേശം റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ അഭിലാഷങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു.
മധ്യേഷ്യയിലെ റഷ്യയുടെ മുന്നേറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് വളരെക്കാലമായി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന കഴ്‌സൺ പ്രഭു ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള റഷ്യൻ അധിനിവേശത്തെയും ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു.
1903 ഏപ്രിലിൽ ടിബറ്റിൽ തങ്ങൾക്ക് യാതൊരുവിധ താൽപ്പര്യമില്ലെന്നുള്ള വ്യക്തമായ ഉറപ്പ് റഷ്യയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന് ലഭിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, റഷ്യൻ ഉറപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുകൂടി, കഴ്സൺ പ്രഭു ടിബറ്റിലേക്ക് ഒരു ദൗത്യ സംഘത്തെ അയയ്ക്കാൻ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയതായി, അന്നത്തെ ഒരു ഉയർന്ന ബ്രിട്ടീഷ് രാഷ്ട്രീയ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കുറിച്ചിരുന്നു.
പര്യവേഷണ സേന ഗ്യാൻസെയിലേക്ക് യുദ്ധം ചെയ്ത് മുന്നേറുകയും ഒടുവിൽ 1904 ഓഗസ്റ്റിൽ ടിബറ്റിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ലാസയിലെത്തുകയും ചെയ്തു.
ദലൈലാമ ആദ്യം ക്വിംഗ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള മംഗോളിയയിലേക്കും പിന്നീട് ക്വിംഗ് ചൈനയിലേക്കുമായി ഒരു സുരക്ഷിതസ്ഥാനം തേടി ഓടിപ്പോയി.
മോശം പരിശീലനവും സജ്ജീകരണവുമുള്ള ടിബറ്റുകാർ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സേനയുടെ ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളോടും പരിശീലനത്തോടും പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.
ടിബറ്റിന്റെ ഭരണത്തിൽ ഇടപെടാൻ ചൈനീസ് സർക്കാർ മറ്റൊരു രാജ്യത്തെയും അനുവദിക്കില്ല എന്ന വ്യക്തമായ ധാരണയോടെ സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ സിക്കിമിലേക്ക് പിന്മാറുന്നതിന് തൊട്ടമുമ്പ് ലാസയിൽ അവശേഷിച്ച ടിബറ്റൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ, ലാസ കൺവെൻഷനിൽ ഒപ്പിടാൻ കമ്മീഷൻ നിർബന്ധിച്ചു.
ഒരു സൈനിക പര്യവേഷണമായി ഈ ദൗത്യത്തെ അംഗീകരിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അതിൽ പങ്കെടുത്ത എല്ലാവർക്കും ടിബറ്റ് മെഡൽ എന്ന പ്രചാരണ മെഡൽ നൽകി.
പശ്ചാത്തലം 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യത്തിലെ ടിബറ്റുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തി.
1815-ൽ കുമയൂണും ഗർവാളും പിടിച്ചടക്കിയതിനുശേഷം ടിബറ്റുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തിയ ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം, പഞ്ചാബിലേക്കും കാശ്മീരിലേക്കും അവരുടെ അധിനിവേശം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, ടിബറ്റുമായി ചർച്ചകൾ നടത്താനോ വ്യാപാരം നടത്താനോ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് സാധിച്ചില്ല.
1861-ൽ സിക്കിം ബ്രിട്ടീഷ് സംരക്ഷണത്തിന് കീഴിലായതിനുശേഷം, ടിബറ്റുമായുള്ള അതിർത്തി നിർവചിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.
ടിബറ്റുമായി വ്യാപാരം നടത്തുന്നതിന് അഭികാമ്യമായ ഒരു മാർഗമായി സിക്കിം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു.
ടിബറ്റിലെ ചൈനീസ് അംബാനുകളുടെ സാന്നിധ്യം, ടിബറ്റിന്റെ മേൽ ചൈനയ്ക്ക് അധികാരമുണ്ടെന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുമാനിക്കാൻ ഇടയാക്കുകയും ടിബറ്റുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചൈനയുമായി ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
എന്നിരുന്നാലും, അതിർത്തി പരിഹാരവും വ്യാപാര കരാറും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഈ ചർച്ചകളുടെ ഫലങ്ങൾ ടിബറ്റുകാർ നിരസിച്ചു.
ചൈനയ്ക്കു നേരേയുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഒരു ഫലവും ലഭിച്ചില്ല.
ബ്രിട്ടീഷുകാരും ചൈനീസ് കമ്മീഷണർമാരും സ്ഥാപിച്ച അതിർത്തി അടയാളങ്ങൾ ടിബറ്റുകാർ നീക്കം ചെയ്തു.
ചൈന നൽകിയ ഇളവുകൾ ടിബറ്റ് അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ട്രേഡ് കമ്മീഷണറെ അറിയിച്ചു.
ടിബറ്റുകാരുമായി നേരിട്ട് ചർച്ച നടത്താനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് ശ്രമങ്ങളും നിരസിക്കപ്പെട്ടു.
ഇളവുകൾ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ചൈനയുടെ കഴിവില്ലായ്മ ടിബറ്റിലെ അവരുടെ "ബലഹീനത" തുറന്നുകാട്ടി.
ഗവർണർ ജനറൽ ടിബറ്റിന്റെ മേലുള്ള ചൈനയുടെ ആധിപത്യം ഒരു "ഭരണഘടനാപരമായ കെട്ടുകഥ"യാണെന്നും അത് പരസ്പര സൗകര്യാർത്ഥം മാത്രം നിലനിറുത്തുകയും പ്രായോഗികമായി യാതൊരു ഫലവുമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്നല്ല എന്നുമുള്ള നിഗമനത്തിലെത്തി.
ഇതിനെല്ലാമുപരി, ടിബറ്റിന്റെ കാര്യത്തിൽ റഷ്യക്കാരുമായി ചൈനീസ് സർക്കാർ രഹസ്യധാരണയുണ്ടാക്കിയെന്നും ടിബറ്റിന് റഷ്യ ആയുധങ്ങളും സൈന്യബലവും നൽകുന്നുണ്ടെന്നും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിൽ അഭ്യൂഹങ്ങളും സംശയങ്ങളും ശക്തമായി.
ടിബറ്റിലെ റഷ്യൻ സ്വാധീനം അവർക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള നേരിട്ട് പ്രവേശനം നൽകുന്നതും, ഇത് റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിനെ വേർതിരിക്കുന്ന അർദ്ധ-സ്വയംഭരണ ബഫർ-സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ശൃംഖല തകർക്കുന്നതുമാണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.
ടിബറ്റിലെ റഷ്യൻ പര്യവേക്ഷണവും ദലൈലാമയ്‌ക്കൊപ്പം ഒരു റഷ്യൻ സേവകനായ അഗ്‌വാൻ ഡോർജിയേവിന്റെ സാന്നിധ്യവും ഈ കിംവദന്തികളെ പിന്തുണച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി ഇടപഴകാൻ ദലൈലാമ വിസമ്മതിക്കുകയും ഡോർജിയേവ് വഴി റഷ്യയിലെ സാർ ഭരണകൂടവുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
1900-ൽ ഡോർജിയേവ് മുഖേന റഷ്യൻ സംരക്ഷണത്തിനായി അദ്ദേഹം ഒരു നിവേദനം അയയ്ക്കുകയും പീറ്റർഹോഫ് കൊട്ടാരത്തിലും ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം യാൽറ്റയിലെ സാറിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലും ഊഷ്മളമായ സ്വീകരണം നൽകുകയും ചെയ്തു.
ഈ സംഭവങ്ങൾ ടിബറ്റിനെ റഷ്യൻ സ്വാധീനവലയത്തിനുള്ളിൽ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്താനും അതിന്റെ നിഷ്പക്ഷത അവസാനിപ്പിക്കാനുമാണ് ദലൈലാമ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത് എന്ന ഗവർണർ-ജനറൽ ലോർഡ് കഴ്സന്റെ വിശ്വാസത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി.
1903-ൽ, വ്യാപാര കരാറുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി സിക്കിമിന് വടക്കുള്ള ഒരു ചെറിയ ടിബറ്റൻ ഗ്രാമമായ ഖംപ സോങ്ങിൽ വെച്ച് ചർച്ചകൾക്കായി ചൈനയുടെയും ടിബറ്റിന്റെയും സർക്കാരുകൾക്ക് കഴ്സൺ ഒരു അഭ്യർത്ഥന അയച്ചു.
ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറായിരുന്ന ചൈനക്കാർ പതിമൂന്നാമത്തെ ദലൈലാമയോട് ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടുവെങ്കിലും ദലൈലാമ വിസമ്മതം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
അവലംബം ↑ Allen, Duel in the Snows (2015) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFAllen,_Duel_in_the_Snows2015 ( help ) ↑ Landon, P. (1905).
The Opening of Tibet Doubleday, Page Co, New York.
↑ Allen, Duel in the Snows (2015) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFAllen,_Duel_in_the_Snows2015 ( help ) ↑ Bell, Tibet Past and Present (1924) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFBell,_Tibet_Past_and_Present1924 ( help ) ↑ ↑ Bell, Tibet Past and Present (1924) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFBell,_Tibet_Past_and_Present1924 ( help ) ↑ ↑ Lamb, Tibet, China India (1989) , പുറങ്ങൾ.
harv error: no target: CITEREFLamb,_Tibet,_China_ _India1989 ( help ) 1 2 3 4 International Commission of Jurists (1959) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFInternational_Commission_of_Jurists1959 ( help ) ↑ International Commission of Jurists (1959) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFInternational_Commission_of_Jurists1959 ( help ) ↑ Mehra, Britain and Tibet (2016) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFMehra,_Britain_and_Tibet2016 ( help ) ↑ Allen, Duel in the Snows (2015) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFAllen,_Duel_in_the_Snows2015 ( help ) ↑ Powers Holzinger, History as Propaganda (2004) , പുറം.
harv error: no target: CITEREFPowers_ _Holzinger,_History_as_Propaganda2004 ( help ) ↑
ടിബറ്റൻ മകാകു
ടിബറ്റൻ മകാകു (Macaca thibetana) Chinese stump-tailed macaque or Milne-Edwards' macaque ചൈനയിലെ കിഴക്കൻ ടിബറ്റിലും ഷാങ്സിയിലും കാണപ്പെടുന്നു.
വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും ഇതിനെ കണ്ടിട്ടുള്ളതായി റിപ്പോറ്ട്ടുണ്ട്.
800 മുതൽ 2500 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള ഇലപൊഴിയാത്തതോ ഇല പൊഴിയുന്നതോ ആയ വനപ്രദേശങ്ങളിലാണിതിനെ സാധാരണ കാണുക.
നാലു വ്യതിരിക്ത സ്പീഷീസുകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: M. t. thibetana M. t. esau M. t. guiahouensis M. t. huangshanensis ശാരീരിക വിവരണം സ്വഭാവം പരിപാലനം അവലംബം
ടിബറ്റൻ ഗസൽ
ടിബറ്റൻ മേഖലയിൽ ധാരാളമായി കാണുന്ന ഒരു ജീവിയാണ് ഗോവ എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്ന ടിബറ്റൻ ഗസൽ .
ടിബറ്റൻ പ്രദേശത്തും ഇവ അപുർവ്വമായുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിൽ സിക്കിമിലും ലഡാക്കിലും മാത്രമാണ് ഇവയെ കാണുന്നത്.
എന്നാൽ ടിബറ്റിൽ നിന്നും ഇവ ഭാരതത്തിലേക്കു വന്നു പോന്നവയാണ് എന്നു വിദഗധർ പറയുന്നു.
ഇവ വംശനാശഭീഷണി നേരുന്നവയുടെ കൂട്ടത്തിലാണ്.
വനത്തിലെ പുൽമേടുകളിലും പാറയിടുക്കുകളിലും ആണ് ഇവ പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത്.
സംഘം ചേർന്നാണ് ഇവ യാത്രചെയ്യുന്നത്.
ഒരുസംഘത്തിൽ ഏതാണ്ട് 5 മുതൽ 10 വരെ അംഗങ്ങളുണ്ടാകും.
സംഘത്തിൽ പെൺ ഗസലുകളാകും കുടുതൽ.
പുല്ലും കുറ്റിച്ചെടികളും ആണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആഹാരം.
പുർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയ ടിബറ്റൻ ഗസലുകൾക്ക് 60 സെ.
മി നിളമുണ്ടാകും.
മ‍ഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ് ഇവയ്ക്ക്.
ദീർഘദൂരം ഓടാനും ചാടാനും ഇവയ്ക്ക് കഴിയും.
നല്ല കേൾവിശക്തിയുള്ള ഇവയ്ക്ക് ഗന്ധം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.
ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിൽനിന്നുള്ള തദ്ദേശീയ ജന്തുക്കളായ ഗോവകൾ പ്രദേശത്തുടനീളം വ്യാപകമാണ്.
3,000 മുതൽ 5,750 മീറ്റർ വരെ (9,840 മുതൽ 18,860 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ ഇവ വസിക്കുന്നു.
ചൈനയിലെ പ്രവിശ്യകളായ ഗാൻസു, സിൻജിയാങ്, ടിബറ്റ്, ക്വിൻ‌ഹായ്, സിചുവാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലായി  ഇവ ഏതാണ്ട് പരിമിതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും ഇന്ത്യയിലെ ലഡാക്ക്, സിക്കിം പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവയുടെ ഒരു ചെറിയ സംഖ്യയുണ്ട്.
ഗോവയുടെ പ്രത്യേക ഉപജാതികളൊന്നും ഇതുവരെ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അവലംബം;ബാലരമ ഡൈജസ്റ്റ്,2011 ജനുവരി 1, ലക്കം 9, പേജ് 49 ↑ {{ cite web }} : Cite has empty unknown parameter: | authors= ( help ) ; Invalid | ref=harv ( help ) ; Unknown parameter | last-author-amp= ignored ( | name-list-style= suggested) ( help ) Database entry includes a brief justification of why this species is of near threatened.
ചൗധരി ദേവി ലാൽ
വി. പി. സിംഗ്, ചന്ദ്ര ശേഖർ എന്നിവരുടെ സർക്കാരുകളിൽ 1989 മുതൽ 1991 വരെ ഇന്ത്യയുടെ ആറാമത്തെ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഹരിയാനയിൽ നിന്നുള്ള ജനതാപാർട്ടി നേതാവായിരുന്നു ചൗധരി ദേവി ലാൽ.
(ജീവിതകാലം :  25 സെപ്റ്റംബർ 1914 - 6 ഏപ്രിൽ 2001) തൗ (അമ്മാവൻ) എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ലാൽ, ഹരിയാന സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് കർഷക നേതാവായി ഉയർന്നു.
രണ്ട് തവണ (1977-79, 1987-89) ഹരിയാന മുഖ്യമന്ത്രിയായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
ഹരിയാനയിൽ സിർസ ജില്ലയിലെ തേജ് ഖേര ഗ്രാമത്തിൽ ലേഖ്റാം സിംഗിനെയും ശകുന ദേവിയുടേയും മകനായി 1914 സെപ്റ്റംബർ 25ന് ജനിച്ചു.
പത്താം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിൽ വച്ച് അറസ്റ്റിലായതിനെ തുടർന്ന് പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു.
ഒരു കർഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച ദേവിലാൽ പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയ നേതാവായി ഉയരുകയായിരുന്നു.
1952-ൽ ആദ്യമായി കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ പഞ്ചാബ് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ഒരു സംസ്ഥാനം വേണമെന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് 
1966-ൽ ഹരിയാന സംസ്ഥാനം രൂപീകൃതമായത്.
ഹരിയാന സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച നേതാവാണ് ദേവി ലാൽ.