smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
രാജശ്രീ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു വലിയ വ്യവസായ സാമ്രാജ്യത്തിനുടമയായ ബിർള കുടുംബത്തിലെ ആദിത്യ ബിർളയുടെ പത്നിയാണ്.1995-ൽ ആദിത്യ ബിർളയുടെ മരണശേഷം മുഴുവൻ സമയവും സംഭാവനയായി മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വിനിയോഗിക്കുകയും ഇതിനുവേണ്ടി കുടുംബത്തിൽനിന്ന് വലിയൊരു തുക നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
അവർ സമൂഹത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് ഇന്ത്യാഗവൺമെന്റ് അവർക്ക് 2011-ൽ പത്മഭൂഷൺ നല്കി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.
1948 ൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മധുരയിൽ രാജശ്രീ ജനിച്ചത്.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് വളർന്നത്.
അവരുടെ പിതാവ്, രാധാകിഷെൻ ഫോമ്ര, ബർമ ഷെല്ലിന്റെ ഡീലർഷിപ്പ് ഏജൻസി നടത്തിയിരുന്നു.
അവരുടെ അമ്മ പാർവതി ദേവി ഫോമ്ര ഒരു വീട്ടുജോലിക്കാരിയായിരുന്നു.
മഹേശ്വരി ഉപജാതിയിൽപ്പെട്ട മാർവാഡി വൈശ്യരായിരുന്നു ആ കുടുംബം.
രാജശ്രീയും അവളുടെ സഹോദരിമാരും മധുരയിലെ സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോൺവെന്റ് സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു.
സാധാരണ ഇന്ത്യൻ ആചാരത്തെ പിന്തുടർന്ന്, രാജശ്രീയുടെ വിവാഹം അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ അവരുടെ പ്രത്യേക മഹേശ്വരി ഉപജാതിയിൽ പെട്ട ഒരു കുടുംബത്തിലേക്ക് നിശ്ചയിച്ചു.
മാർവാഡി പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് വിവാഹങ്ങൾ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലായി ആഘോഷിച്ചു.
രാജശ്രീക്ക് 10 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് വിവാഹനിശ്ചയം എന്ന നിലയിൽ ആദ്യ ഘട്ടം നടത്തിയത്.
അവരുടെ പ്രതിശ്രുത വരൻ ആദിത്യ വിക്രം ബിർള ആയിരുന്നു, ബിർള കുടുംബത്തിന്റെ പുത്രനും ഇതിഹാസ ബിസിനസ്സ് മാഗ്നറ്റ് ഘനശ്യാം ദാസ് ബിർളയുടെ ചെറുമകനുമായിരുന്നു.
രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ വിവാഹത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ചടങ്ങും (അനിവാര്യമായും മാറ്റാനാവാത്ത വിവാഹനിശ്ചയം), രാജശ്രീക്ക് 14 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, അവസാന ചടങ്ങുകൾ (ഗൗണയും വിടയും) 1965 ൽ, 17 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ നടത്തി.
ഈ സമയത്ത്, അവർ മധുരയിലുള്ള അവരുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ വീട് വിട്ടു കൊൽക്കത്തയിലെ അമ്മായിയമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് മാറി.
അപ്പോഴേക്കും അവർ മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി മധുരയിലെ ഫാത്തിമ കോളേജിൽ പഠിക്കുകയായിരുന്നു.
ഭർത്താവിന്റെയും മാതാപിതാക്കളുടെയും പ്രോത്സാഹനത്താൽ അവർ കൊൽക്കത്തയിലെ ലോറെറ്റോ കോളേജിൽ ചേർന്നു.
കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് കലയിൽ ബിരുദം നേടി.
പുരസ്കാരങ്ങൾ Padma Bhushan – 2010 Women Achievers' Award – Archana Trust, Mumbai – 2001–02 Corporate Citizen of the Year – The Economic Times – 2001–02 Seva Shiromani Award – Rotarians in Action – 2003 Citizen of Bombay Award – Rotary Club of Bombay – 2003 The Pride of India Award – Rotary Club of Mulund – 2004 Women of the Decade Award – ASSOCHAM 's Ladies League – 2004 ഇതും കാണുക ആദിത്യ വിക്രം ബിർള കുമാർ മംഗളം ബിർള അവലംബം പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ Financial Times Write up on Rajashree Birla Birla family history on Money Control Profile on BAIF Development Research Foundation on YouTube – 1 on YouTube – 2 Address at the Rotary Convention – video ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑
മാർ‌ഗ്വെറൈറ്റ് ചർച്ചിൽ
മാർ‌ഗ്വെറൈറ്റ് ചർച്ചിൽ (ജീവിതകാലം: ഡിസംബർ 26, 1910 - ജനുവരി 9, 2000) 1929 മുതൽ 1952 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ചലച്ചിത്രജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ഒരു അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്നു.
ജോൺ വെയ്‌നിന്റെ ബിഗ് ട്രയിൽ (1930) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ആദ്യ പ്രമുഖ അഭിനേത്രിയെന്ന നിലയിലാണ് അവർ ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഒരു തീയേറ്റർ ശൃംഖലയുടെ ഉടമസ്ഥതയുണ്ടായിരുന്ന വ്യക്തിയും നിർമ്മാതാവായിരുന്ന എഡ്വേർഡ് പെയ്‌സെൻ ചർച്ചിലിന്റെയും മാർ‌ഗ്വെറൈറ്റ് എൻ. ഗ്രഹാമിന്റെയും മകളായിരുന്നു അവർ.
അവർക്ക് പത്ത് വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് അന്തരിച്ചു.
ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ പ്രൊഫഷണൽ ചിൽഡ്രൻസ് സ്കൂളിലും തിയേറ്റർ ഗിൽഡ് ഡ്രമാറ്റിക് സ്കൂളിലുമായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസം.
വേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അവർ വെറും പതിനാറു വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ബ്രോഡ്‌വേയിൽ ഒരു പ്രമുഖ വനിതയായി പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടു.
ഫോക്സ് ഫിലിമിലെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അവരുടെ അഭിനയത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി  ഒരു കരാർ നൽകിയതോടെ, താമസിയാതെ അവർ ദ ഡിപ്ലോമാറ്റ്സ് (1929) എന്ന സിനിമയിലൂടെ ചലച്ചിത്രലോകത്തേയ്ക്ക് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
റൌൾ വാൽഷിന്റെ ആദ്യകാല ചലച്ചിത്ര ഇതിഹാസമായ ദി ബിഗ് ട്രയലിൽ (1930) ചർച്ചിൽ, ജോൺ വെയ്നിന്റെ ആദ്യ മുഖ്യകഥാപാത്രത്തിന്റെ നായികയായി അഭിനയിച്ചു.
അടുത്ത വർഷം ജോൺ വെയ്നിനൊപ്പം ഗേൾസ് ഡിമാൻഡ് എക്‌സൈറ്റ്മെന്റിലും (1931) സ്പെൻസർ ട്രേസി, ജോർജ്ജ് റാഫ്റ്റ് എന്നിവരോടൊപ്പം ക്വിക്ക് മില്യൺസിലും (1931), വിൽ റോജേഴ്സിനൊപ്പം അംബാസഡർ ബില്ലിലും (1931) വാർണർ ഓലാൻഡിനൊപ്പം ചാർലി ചാൻ കാരിസ് ഓണിലും (1931), ജോർജ്ജ് ഓബ്രിയനുമൊത്ത് റൈഡേഴ്സ് ഓഫ് പർപ്പിൾ സേജിലും (1931), ചാൾസ് ഫാരെലിനൊപ്പം ഗേൾ വിത്തൗട്ട് എ റൂമിലും (1933), റാൽഫ് ബെല്ലാമിയുമായി ദി ഫൈനൽ അവറിലും (1936), ബോറിസ് കാർലോഫിനൊപ്പം ദി വാക്കിംഗ് ഡെഡിലും (1936), എഡ്വേർഡ് വാൻ സ്ലോണിനൊപ്പം ഡ്രാക്കുളാസ് ഡോട്ടർ (1936) എന്നിവയിലും മാർഗ്വെറൈറ്റ് ചർച്ചിൽ അഭിനയിച്ചു.
മാർഗ്വെറൈറ്റ് ചർച്ചിൽ 25 ലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.
1933 ജൂലൈ 15 മുതൽ 1948 ൽ വിവാഹമോചനം വരെയുള്ള 15 വർഷക്കാലം ഒരുതവണ അവരുടെ സഹതാരമായിരുന്ന ജോർജ്ജ് ഓബ്രിയനുമായി വിവാഹിതരായിരുന്നു.
അവർക്ക് മൂന്ന് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവരിൽ ഒരാളായിരുന്ന നോവലിസ്റ്റ് ഡാർസി ഓബ്രിയനേക്കാൾ രണ്ട് വർഷം കൂടുതൽ അവർ ജീവിച്ചു.
മകൾ ഓറിൻ 1966 മുതൽ ന്യൂയോർക്ക് ഫിൽഹാർമോണിക് ഓർക്കസ്ട്രയ്ക്കായി ഡബിൾ ബാസ് ചെയ്തിരുന്നു.
മൂന്നാമത്തെ കുട്ടി ബ്രയാൻ 1934 ൽ ശൈശവാവസ്ഥയിൽത്തന്നെ മരണമടഞ്ഞിരുന്നു.
ഓബ്രിയനിൽ നിന്നുള്ള വിവാഹമോചനത്തിനുശേഷം അവർ ഒരു സിനിമയിലും ഏതാനും ടെലിവിഷൻ നാടകങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
1954 ൽ പീറ്റർ ഗാനൈൻ എന്ന ശില്പിയുമായി അവർ വിവാഹനിശ്ചയം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
"കാലിഫോർണിയ വിവാഹ സൂചിക, 1949–1959" ൽ, പീറ്റർ ഗനൈനും മർഗൂറൈറ്റ് ചർച്ചിലിനുമായി 1954 ജൂൺ 5 ന് നടന്ന വിവാഹവും ഫയൽ തീയതിയും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
1960 ൽ അവർ റോമിലേക്കും 1970 ൽ പോർച്ചുഗലിലെ ലിസ്ബണിലേക്കും താമസം മാറി.
1990 കളിൽ പുത്രൻ ഡാർസിയുടെ അടുത്ത് താമസിക്കാനായി അവൾ അമേരിക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും അയാളുടെ കാലശേഷം രണ്ടുവർഷംകൂടി ജീവിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
2000 ജനുവരി 9 ന് 89 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവർ ഒക്ലഹോമയിലെ ബ്രോക്കൺ ആരോയിൽവച്ച് അന്തരിച്ചു.
അവലംബം ↑ ↑ California Marriage Index, 1949–1959 ↑
മാർസ് ഓക്സിജൻ ഇൻ–സൈറ്റു റിസോഴ്സ് യൂട്ടിലൈസേഷൻ എക്സ്പിരിമെന്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mars_Oxygen_ISRU_Experiment
ചൊവ്വയിൽ ശുദ്ധവും ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ ഓക്‌സിജൻ വിഘടിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി നാസയുടെ മാർസ് 2020 റോവർ പെർസിവറൻസിൽ നടത്തിയ ഒരുപരീക്ഷണമാണ് മോക്സി (MOXIE) എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മാർസ് ഓക്സിജൻ ഇൻ-സൈറ്റു റിസോഴ്സ് യൂട്ടിലൈസേഷൻ എക്സ്പിരിമെന്റ് .
മോക്സി, 2021 ഏപ്രിൽ 20 ന് സോളിഡ് ഓക്സൈഡ് ഇലക്ട്രോലിസിസ് ഉപയോഗിച്ച് ചൊവ്വയിലെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിൽ നിന്ന് ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു.
മനുഷ്യ ഉപയോഗത്തിനായി മറ്റൊരു ഗ്രഹത്തിൽ അവിടത്തെ പ്രകൃതിവിഭവത്തിൽ നിന്ന്  ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ പരീക്ഷണാത്മക പ്രക്രിയയാണ്  ഇത്.
ചൊവ്വയിലേക്കുള്ള ഒരു മനുഷ്യ ദൗത്യത്തിൽ ശ്വസിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഓക്സിജൻ, ഓക്സിഡൈസർ , പ്രൊപ്പല്ലന്റ് എന്നിവ ലഭ്യമാക്കാൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വിപുലീകരിക്കാം; അതുകൂടാതെ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന ഓക്സിജനെ ഹൈഡ്രജനുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് വെള്ളവും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കാം.
മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി , ഹെയ്സ്റ്റാക്ക് ഒബ്സർവേറ്ററി, നാസ / കാൽടെക് ജെറ്റ് പ്രൊപ്പൽഷൻ ലബോറട്ടറി, മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തിൽ നടത്തിയ ഒന്നാണ് ഈ പരീക്ഷണം.
മണിക്കൂറിൽ 6-10 ഗ്രാം (0.21–0.35 ഔൺസ് / മണിക്കൂർ) എന്ന നിരക്കിൽ കുറഞ്ഞത് 98% പരിശുദ്ധിയുള്ള ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുക, ഇത് കുറഞ്ഞത് പത്ത് തവണയെങ്കിലും ചെയ്യുക എന്നതാണ്  മോക്സിയുടെ ലക്ഷ്യം.
അങ്ങനെ പകൽ, രാത്രി, ധൂളി കൊടുങ്കാറ്റ് എന്നിവയുൾപ്പടെയുള്ള അനുകൂലവും പ്രതികൂലവുമായ വിവിധ പാരിസ്ഥിതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപകരണം നിരവധി തവണ പരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.
വികസനം ഉപകരണം ടെസ്റ്റിങ്ങ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തപ്പോൾ
മാർസ് സർവേയർ 2001 ലാൻഡർ മിഷനുവേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മാർസ് ഇൻ-സിറ്റു പ്രൊപ്പല്ലന്റ് പ്രൊഡക്ഷൻ പ്രീകർസർ (എം‌ഐ‌പി) എന്ന  പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമിച്ച ഉപകരണത്തിൻറെ  ഏറെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്.
ലാബറട്ടറിയിൽ ചുരുങ്ങിയ തോതിൽ  കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് വാതകത്തെ  ഇലക്ട്രോലിസിസിനു വിധേയമാക്കി  ഓക്സിജൻ  ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള    ഇൻ-സൈറ്റു പ്രൊപ്പല്ലന്റ് പ്രൊഡക്ഷൻ (ISPP) എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിട്ടാണ്    എംഐപി.
രൂപകൽപന ചെയ്യപ്പെട്ടത് .
മാർസ് പോളാർ ലാൻഡർ ദൗത്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് മാർസ് സർവേയർ 2001 ലാൻഡർ ദൗത്യം റദ്ദാക്കിയപ്പോൾ എംഐപിയുടെ  ആകാശയാത്രയും  പരീക്ഷണ നിരീക്ഷണങ്ങളും  തത്കാലം   മാറ്റിവെക്കേണ്ടിവന്നു.
മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിലെ (എംഐടി) ഹെയ്സ്റ്റാക്ക് ഒബ്സർവേറ്ററിയിൽ നിന്നുള്ള മൈക്കൽ ഹെച്ചാണ് മോക്സിയുടെ  പ്രധാന ഗവേഷകൻ (പ്രിൻസിപ്പൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർ  അഥവാ പിഐ).
മുൻ നാസ ബഹിരാകാശയാത്രികനും   എം‌ഐ‌ടിയിലെ എയറോനോട്ടിക്സ് ആൻഡ് ആസ്ട്രോനോട്ടിക്സ് വകുപ്പിലെ പ്രഫസറുമായ  ജെഫ്രി ഹോഫ്മാനാണ് സഹ ഗവേഷകൻ (ഡെപ്യൂട്ടി പി‌ഐ.)  പദ്ധതിക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന ജെഫ് മെൽ‌സ്ട്രോം  നാസ / കാൽടെക്  സംയുക്തോദ്യമമായ  ജെറ്റ് പ്രൊപ്പൽ‌ഷൻ ലബോറട്ടറിയിൽ (ജെപി‌എൽ) നിന്നാണ്.
എം‌ഐ‌ടി, ജെ‌പി‌എൽ എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം ഓക്‌സ്‌ഇൻ എനർജി (മുമ്പ് സെറമാടെക്, ഇങ്ക്. ), എയർ സ്‌ക്വയർ എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങളും ഈ ദൗത്യത്തിൽ പങ്കാളികളാണ്.
കൂടാതെ ലണ്ടനിലെ ഇംപീരിയൽ കോളേജ് , സ്‌പേസ് എക്‌സ്‌പ്ലോറേഷൻ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് എൽ‌എൽ‌സി, ഡെസ്റ്റിനി സ്പേസ് സിസ്റ്റംസ് എൽ‌എൽ‌സി, കോപ്പൻ‌ഹേഗൻ സർവകലാശാലയിലെ നീൽ‌സ് ബോർ‌ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, അരിസോണ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഡെൻ‌മാർക്ക് ടെക്നിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നിവയും ഈ സംയുക്ത കൂട്ടായ്മയിലെ അംഗങ്ങളാണ്.
മോക്സി, എച്ച്‍ഇപിഎ ഫിൽട്ടർ, സ്ക്രോൾ കംപ്രസ്സർ, ഹീറ്ററുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ചൊവ്വയിലെ അന്തരീക്ഷ വാതകങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും കംപ്രസ് ചെയ്യുകയും ചൂടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തുടർന്ന് കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് ( CO 2 ) സോളിഡ് ഓക്സൈഡ് ഇലക്ട്രോലിസിസ് ഉപയോഗിച്ച് ഓക്സിജൻ (O), കാർബൺ മോണോക്സൈഡ് (CO) എന്നിവയാക്കി മാറ്റുന്നു, ഇതിലെ ഓക്സിജൻ ആറ്റങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ച് വാതക ഓക്സിജൻ ( O 2 ) നിർമ്മിക്കുന്നു.
പരിവർത്തന പ്രക്രിയയ്ക്ക് ഏകദേശം 800 °C (1,470 °F) താപനില ആവശ്യമാണ്.
സെറാമിക് ഓക്സൈഡുകളായ യെട്രിയ-സ്റ്റെബിലൈസ്ഡ് സിർക്കോണിയ (YSZ), ഡോപ്ഡ് സെറിയ എന്നിവ ഓക്സൈഡ് അയോൺ (O 2– ) കണ്ടക്ടറുകളായി മാറുന്നു എന്ന തത്വത്തിൽ അധിഷ്ടിതമായി ആണ് സോളിഡ് ഓക്സൈഡ് ഇലക്ട്രോലിസിസ് സെൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
സൂക്ഷ്മസുഷിരങ്ങളുള്ള  (പോറസ്)  രണ്ട്  ഇലക്ട്രോഡുകൾക്കിടയിൽ YSZ (സോളിഡ് ഇലക്ട്രോലൈറ്റ്) ന്റെ  സുഷിരങ്ങളില്ലാത്ത  (നോൺപോറസ്) കനം കുറഞ്ഞ തകിട്  തിരുകുന്നു..
സാൻഡ്വിച്ച്  ഘടന എന്നാണ് ഇതുനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
കാഥോഡിലെ സുഷിരങ്ങൾ  വഴി CO 2 വ്യാപിക്കുകയും ഇലക്ട്രോഡ്-ഇലക്ട്രോലൈറ്റ് അതിർത്തിപ്രദേശത്ത്  എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉയർന്ന താപനിലയും   ഇലക്ട്രോകാറ്റലിസിസും  ചേർന്ന് CO 2 ൽ നിന്ന്  ഓക്സിജനെ  വിഘടിപ്പിക്കുന്നു.
ഓക്സിജൻ  ആറ്റം കാഥോഡിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഇലക്ട്രോണുകൾ എടുത്ത് ഓക്സൈഡ് അയോൺ (O 2– ) ആയി മാറുന്നു.
ഡിസി പൊട്ടൻഷ്യലിൻറെ സ്വാധീനം മൂലം   ഓക്സിജൻ അയോണുകൾ  ഇലക്ട്രോലൈറ്റ്-ആനോഡ് ഇന്റർഫേസിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഇവിടെ വെച്ച് , ഓക്സിജൻ അയോൺ അതിന്റെ ചാർജ് ആനോഡിലേക്ക് മാറ്റി മറ്റൊരു ഓക്സിജൻ ആറ്റവുമായി സംയോജിച്ച് ഓക്സിജൻ (O 2 )  തന്മാത്രയായി മാറുന്നു.
ഇത് ശേഖരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാം.
ഈ രാസ പ്രക്രിയയുടെ പൂർണ രൂപം 2CO 2 ⟶ {\displaystyle \longrightarrow } 2CO + O 2 എന്നതാണ്.
എംഐപി  ചൊവ്വയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുക്കുന്ന വാതകമിശ്രിതത്തിൽ  നിന്ന്  നിഷ്ക്രിയ വാതകങ്ങളായ നൈട്രജൻ ( N 2 ), ആർഗോൺ (R) എന്നിവ ഒരു ഘട്ടത്തിലും  വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നില്ല,  മറിച്ച് കാർബൺ മോണോക്സൈഡ് (CO), ഉപയോഗിക്കാത്ത CO 2 എന്നിവയോടൊപ്പം  അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക്  തിരിച്ചയക്കപ്പെടുന്നു.
ചൊവ്വ പരീക്ഷണം 2021 ഏപ്രിൽ 20 ന് മോക്സിയുടെ ആദ്യത്തെ ചൊവ്വയിലെ ഓക്സിജൻ ഉത്പാദനം
2021 ഏപ്രിൽ 20 ന് മോക്സി ജെസെറോ ക്രാറ്ററിൽ മണിക്കൂറിൽ 5.37 ഗ്രാം (മണിക്കൂറിൽ 0.189 ഓൺസ്) എന്ന തോതിൽ ഓക്സിജൻ നിർമ്മിച്ചു, ഇത് ചൊവ്വയിലെ ഒരു ബഹിരാകാശയാത്രികന് ഏകദേശം 10 മിനിറ്റ് ശ്വസിക്കാൻ ആവശ്യമായതിന് തുല്യമാണ്.
മണിക്കൂറിൽ 10 ഗ്രാം ഓക്സിജൻ വരെ സുരക്ഷിതമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാണ് മോക്സി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്, 4 ആമ്പിയർ ഫ്ലൈറ്റ് പവർ സപ്ലൈയുടെ പരിമിതമായ ശേഷി കാരണം സൈദ്ധാന്തിക ഉൽ‌പാദനം മണിക്കൂറിൽ 12 ഗ്രാം (0.42 oz / h) ഓക്സിജനായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഏകദേശം രണ്ട് ഭൗമവർഷങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ചൊവ്വ വർഷ കാലയളവിൽ, മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി ഒൻപത് തവണ കൂടി ഓക്സിജൻ വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ മോക്സി പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്; ആദ്യ ഘട്ടം ഓക്സിജൻ ഉൽപാദനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കും, രണ്ടാമത്തേത് വിവിധ ദിവസങ്ങളിലും, സീസണുകളിലും, അന്തരീക്ഷ സാഹചര്യങ്ങളിലും പരീക്ഷണം ആവർത്തിക്കും, മൂന്നാമത്തേത് വ്യത്യസ്ത താപനിലകളിൽ ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കും.
മോക്സി കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കുകയാണെങ്കിൽ, 25-30 കിലോവാട്ട് (34–40 എച്ച്പി) ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു പവർ പ്ലാന്റിനൊപ്പം 200 മടങ്ങ് വലുതും മോക്സി അധിഷ്ഠിതവുമായ ഒരു ഉപകരണം ഗ്രഹത്തിൽ ഇറക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് നാസ പറയുന്നു.
2030 കളിലെ ചൊവ്വയിലേക്കുള്ള മനുഷ്യ ദൗത്യത്തെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു ഭൗമവർഷത്തിൽ, ഈ സംവിധാനം മണിക്കൂറിൽ ഏകദേശം 2 കിലോഗ്രാം എങ്കിലും ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കും.
(4.4 lb / h) സംഭരിച്ച ഓക്സിജൻ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ഉപയോഗിക്കാം, പക്ഷേ പ്രാഥമിക ആവശ്യം ചൊവ്വ യിലേക്കുള്ള വാഹനത്തിന് ആവശ്യമായ ഓക്സിഡൈസർ ആണ്.
ഇതിന്റെ ഉപോൽപ്പന്നമായ CO, ശേഖരിക്കുകയും കുറഞ്ഞ ഗ്രേഡ് ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം അല്ലെങ്കിൽ CO വെള്ളത്തിൽ പ്രതിപ്രവർത്തിച്ച് മീഥെയ്ൻ ( CH 4 ) നിർമ്മിച്ച് അത് പ്രാഥമിക ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും.
ഒരു ബദൽ ഉപയോഗമെന്ന നിലയിൽ, ഒരു സാമ്പിൾ റിട്ടേൺ ദൗത്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഒരു ചെറിയ ഓക്സിജൻ ടാങ്ക് നിറയ്ക്കാൻ ഓക്സിജൻ ഉത്പാദന സംവിധാനത്തിന് കഴിയും.
അതേപോലെ ഓക്സിജനെ ഹൈഡ്രജനുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ജലവും ഉണ്ടാക്കാം.
മാർസ് ഓർബിറ്റർ മിഷൻ-2
ചൊവ്വയിലേക്ക്‌ വിക്ഷേപിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഇന്റർപ്ലാനറ്ററി ദൗത്യമാണ് മാർസ് ഓർബിറ്റർ മിഷൻ-2 (MOM 2), മംഗൾയാൻ-2 എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
2024 ൽ വിക്ഷേപിക്കാനാണ് നിലവിൽ  ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന ( ഇസ്‌റോ ) ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ചൊവ്വയിലെ ജലസാന്നിദ്ധ്യം, അന്തരീക്ഷ ഘടന എന്നിവയെക്കുറിച്ച്‌ ആഴത്തിൽ പഠിക്കുക എന്നതാണ് ഈ ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം.
2023ലെ ചന്ദ്രയാൻ–3 ദൗത്യത്തിനുശേഷം ആകും രണ്ടാം മംഗൾയാൻ ദൗത്യം ഐഎസ്ആർഒ ലക്ഷ്യമിടുക.
ആദ്യ ദൗത്യത്തിൽനിന്നുള്ള സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയാണ് മംഗൾയാൻ-2 ന്  തുടക്കം കുറിക്കുക.
ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ഇറങ്ങാതെ ഭ്രമണപഥത്തിൽനിന്ന് ഓർബിറ്റർ ഉപയോഗിച്ചു കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്ന തരത്തിലാകും ഈ മിഷൻ നടപ്പാക്കുക.
മാർ‌വാഡി ഭാഷ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Marwari_language
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ രാജസ്ഥാനിലും അയൽ ‌സംസ്ഥാനമായ ഗുജറാത്ത് , കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലും സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയാണ് മാർവാഡി.
ഏകദേശം 132 ലക്ഷം ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഈ ഭാഷയാണ് രാജസ്ഥാനി ഭാഷാകുടും‌ബത്തിലെ മാർ‌വാഡി ഉപവിഭാഗത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനഭാഷയാണിത്.
ദേവനാഗരിയാണ് ലിപി.
എന്നാൽ രാജസ്ഥാനിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷ 'രാജസ്ഥാനിയാണ്'.
അജ്മീരി
രാജസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തും കിഴക്ക് ഭാഗത്തും അജ്മീറിലും ഈ പ്രാദേശികരൂപം സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഉള്ളത് അജ്മീറിലാകയാലാണ് ഇതിന് അജ്മീരി എന്ന പേരുണ്ടായത്.
അജ്മീരിഭാഷയുടെ പല പ്രാദേശികരൂപങ്ങളും ഇന്ന് വ്യവഹാരത്തിലുണ്ട്.
ഇവയിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷാരൂപം മാർവാഡി അജ്മീരിയാണ്.
പദസമൂഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏറ്റവും അടുത്ത സാദൃശ്യം ഹിന്ദിയോടാണ് .
ധാരാളം മറാഠി , ഗുജറാത്തി പദങ്ങളും ഇതിൽ കടന്നുകൂടിയിട്ടുണ്ട്.
വ്യാകരണവ്യവസ്ഥ രാജസ്ഥാനിയുടേതു തന്നെ.
ഹിന്ദിയുമായി മിശ്രണംചെയ്ത മാർ‌വാഡി ഭാഷ ഓസ്കാറിനായി ഭാരതത്തിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട 'പഹേലി'യിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ജോധ്പൂർ ഭാഗത്ത് ഇന്നും ധാരാളമായി മാർ‌വാഡി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
അവലംബം ↑ മാർ‌വാഡി ഭാഷ at Ethnologue (17th ed., 2013) ↑ ↑ Ernst Kausen, 2006.
Die Klassifikation der indogermanischen Sprachen ( Microsoft Word , 133 KB) ↑ http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=wry ↑ ഗ്രിയേഴ്സ്ൻറെ ഭാരതീയ ഭാഷാവലോകനം(Linguistic Survey of India, Vol. IV) പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അജ്മീരി എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
മാർസൽ ഡുഷാംപ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Marcel_Duchamp പ്രമാണം:Duchamp wheel.jpg Bicycle Wheel by Marcel Duchamp (1913) Rrose Sélavy (Marcel Duchamp).
Photograph by Man Ray .
Art Direction by Marcel Duchamp.
Silver print.
5-7/8" x 3"-7/8".
ഫ്രഞ്ച് അമേരിക്കൻ ചിത്രകാരനാണ് മാർസൽ ഡുഷാംപ് (28 ജൂലൈ 1887 – 2 ഒക്ടോബർ 1968).
പ്രസിദ്ധ ശില്പിയായ റേമ് ഡുഷാംപ് വിലോണിന്റെ സഹോദരനാണിദ്ദേഹം.
മാർസലിന്റെ ചിത്രരചനകൾ എണ്ണത്തിൽ കുറവാണെങ്കിലും തനതായ ശൈലിയിലൂടെ ജനശ്രദ്ധയെ ആകർഷിച്ചവയാണ്.
-ത്തിലെ പ്രമുഖരായ ചിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ സ്ഥാനം നേടിയ മാർസലിന്റെ രചനകൾ ഫിലാഡൽഫിയായിലെ ചിത്രകലാ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
'ന്യൂഡ് ഡിസെന്റിങ് ദ് സ്റ്റെയർകേസ്, നമ്പർ 2' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മാർസൽ ഏറെ ജനശ്രദ്ധ നേടിയത്.
ക്യൂബിസവും ഫ്യൂച്ചറിസവും സംയോജിക്കുന്ന ഒരു ചിത്രരചനാരീതിയാണിത്.
1913-ൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന മോഡേൺ ആർട്ടിന്റെ ഇന്റർനാഷണൽ എക്സിബിഷനിൽ ഇതൊരു വിവാദചിത്രമായി മാറുകയുണ്ടായി.
ഇക്കാലത്തുതന്നെ ഒരു സ്റ്റൂളിനുമുകളിൽ സൈക്കിൾ ടയർ ഘടിപ്പിച്ച് 'റെഡിമെയ്ഡ്' എന്ന പേരിൽ ഒരു കലാസൃഷ്ടി നടത്തുകയുണ്ടായി.
പില്ക്കാലത്ത് പരമ്പരാഗത ചിത്രരചനാ മാർഗങ്ങൾ പൂർണമായും ഉപേക്ഷിച്ചു.
1915 മുതൽ 23 വരെ ന്യൂയോർക്കിൽ താമസിച്ച മാർസൽ അവിടത്തെ ദാദാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നായകനായി മാറി 'ബോട്ടിൽ റാക്ക്', 'ഫൗൻ' എന്നീ റെഡിമെയ്ഡ് സൃഷ്ടികൾക്ക് ഇക്കാലത്താണ് രൂപംനൽകിയത്.
1919-ൽ 'മൊണാലിസാ' ചിത്രം വരച്ച് അതിനു മീശയും താടിയും നൽകിയത് മറ്റൊരു വിവാദത്തിനിടയാക്കി.
ജീവിതം അർത്ഥരഹിതമായ അസംബന്ധമാണെന്നു വിശ്വസിച്ച മാർസൽ ചിത്രകലാമൂല്യങ്ങളെ അംഗീകരിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല.
അവഗണിക്കപ്പെട്ട വസ്തുക്കളെ തിരഞ്ഞു പിടിച്ച് കലാസൃഷ്ടികളാക്കി മാറ്റാൻ കലാകാരനു കഴിയുമെന്നദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
'ദ് ബ്രൈഡ് സ്ട്രിപ്ഡ് ബെയർ ബൈ ഹെർ ബാച്ചലേർസ്, ഈവൻ' എന്ന പേരിൽ ഗ്ലാസ്‌ ഉപയോഗിച്ചു നടത്തിയ കലാസൃഷ്ടിയാണ് മാർസലിന്റെ ഒരു മുഖ്യസംഭാവന. 'ദ് ലാർജ് ഗ്ലാസ്' എന്ന പേരിലും ഈ കലാസൃഷ്ടി അറിയപ്പെടുന്നു.
നിഗൂഢതയാർന്ന ഒരു തമാശയായിട്ടാണ് പലരും ഈ കലാസൃഷ്ടിയെ കാണുന്നത്.
അവസാനകാലത്ത് കലാസൃഷ്ടികളിൽനിന്നു പിന്തിരിഞ്ഞ മാർസൽ ചെസ്സ് കളിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
മികച്ച ചെസ്സ് കളിക്കാരനായി മാറിയ ഇദ്ദേഹം നാല് ചെസ്സ് ഒളിംപിയാഡുകളിൽ ഫ്രാൻസിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയുണ്ടായി.
-ത്തിലെ ചിത്രരചനാസങ്കല്പനങ്ങളിൽ വിപ്ളവകരമായപരിവർത്തനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച കലാകാരനാണ് മാർസൽ ഡുഷാംപ്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Marcel Duchamp എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
Duchamp works Philadelphia Museum of Art houses the Arensbergs ' large collection of Duchamp's work.
( website ) The Israel Museum has many of Duchamp's works in its Vera and Arturo Schwarz Collection of Dada and Surrealist Art. ( website ) The Museum of Modern Art has many Duchamp works.
( website ) An explanation about the "Roue de bicyclette" by Duchamp ( website Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine . ) Dossier : Marcel Duchamp, Centre Pompidou Archived 2008-10-04 at the Wayback Machine .
Essays by Duchamp Marcel Duchamp: The Creative Act (1957) Text Audio General resources Andrew Stafford: Making Sense of Marcel Duchamp Archived 2011-04-09 at the Wayback Machine .
- animated explanations.
Marcel-Duchamp.com Étant donné - annual review published by L'association pour l'etude de Marcel Duchamp.
Toutfait: The Marcel Duchamp Studies Online Journal MarcelDuchamp.org - Personal website dedicated to Duchamp.
MarcelDuchamp.net - Art Science Research Laboratory site about researching Duchamp.
Marcel Duchamp - Olga's Gallery pages with biography and images.
Marcel Duchamp Rotoreliefs Archived 2008-08-27 at the Wayback Machine .
- animated.
Marcel Duchamp (DADA Companion) Archived 2008-08-03 at the Wayback Machine .
- the Online Research Companion.
Marcel Duchamp: Cooler Than Warhol - A great multimedia presentation about Duchamp's history and work.
Essays about Duchamp Marc Décimo: Marcel Duchamp mis à nu.
A propos du processus créatif ( Marcel Duchamp Stripped Bare. Apropos of the creative Act ), Les presses du réel, Dijon (France), 2004.
Marc Décimo: The Marcel Duchamp Library , perhaps ( La Bibliothèque de Marcel Duchamp, peut-être ), Les presses du réel, Dijon (France), 2001.
Lydie Fischer Sarazin-Levassor, A Marriage in Check.
The Heart of the Bride Stripped by her Bachelor, even , Les presses du réel, Dijon (France), 2007.
Rhonda Roland Shearer: Marcel Duchamp's Impossible Bed and Other "Not" Readymade Objects: A Possible Route of Influence From Art To Science Michael Beyer: Duchamp is Dandy!
Hilton Kramer: "Duchamp his legacy" , The New Criterion Audio and video Voices of Dada , Futurism Dada Reviewed and Surrealism Reviewed - readings by Duchamp on the audio CDs UbuWeb - Music, lectures, and film Duchamp's Legacy Archived 2009-09-10 at the Wayback Machine .
with Richard Hamilton and Sarat Maharaj from Tate Britain .
(RealPlayer required.) Audio of Marcel Duchamp's Some texts from "A l'infinitif" (1912-20).
Recorded by Aspen Magazine (4:00) published on the Tellus Audio Cassette Magazine @ Ubuweb അവലംബം
മാർസ് ആൻഡ് റിയ സിൽവിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mars_and_Rhea_Silvia Mars and Rhea Silvia (1617) by Rubens
1617-ൽ പീറ്റർ പോൾ റൂബൻസ് വരച്ച ചിത്രമാണ് മാർസ് ആൻഡ് റിയ സിൽവിയ .
ഇപ്പോൾ വിയന്നയിലെ ലിച്ചെൻസ്റ്റീൻ മ്യൂസിയത്തിൽ ഈ ചിത്രം സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
റോമിന്റെ സ്ഥാപകരായ റോമുലസിന്റെയും റെമസിന്റെയും ജനനത്തിന് കാരണമായ റിയ സിൽവിയയെ മാർസ് ബലാത്സംഗം ചെയ്യുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മാർസ് റോവർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mars_rover നാസയുടെ ക്യൂരിയോസിറ്റി റോവർ, സെൽഫി , 2015
ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത വിദൂര നിയന്ത്രിത മോട്ടോർ വാഹനമാണ് മാർസ് റോവർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സ്റ്റേഷണറി ലാൻഡറുകളെ അപേക്ഷിച്ച് റോവറുകൾക്ക് നിരവധി ഗുണങ്ങളുണ്ട്: അവ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നു, അതിലൂടെ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ കഴിയും, ശൈത്യകാലത്ത് വെയിൽ കിട്ടുന്ന ഭാഗത്തേക്ക് നീങ്ങാൻ കഴിയും, കൂടാതെ വളരെ വിദൂര റോബോട്ടിക് വാഹന നിയന്ത്രണം എങ്ങനെ നടത്താമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് നല്കാൻ അവയ്ക്ക് കഴിയും.
മാർസ് റിക്കണൈസൻസ് ഓർബിറ്റർ പോലുള്ള പരിക്രമണ ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങളേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ ലക്ഷ്യമാണ് അവ നൽകുന്നത്.
മാർസ് ഹെലികോപ്റ്ററാണ് ഏറ്റവും പുതിയ വികസനം.
2021 മെയ് വരെ, ആറ് റോബോട്ടിക് റോവർ  ഉപയോഗിച്ച് ചൊവ്വ പര്യവേക്ഷണം വിജയകരമായി നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതിൽ അമേരിക്കൻ നാസ ജെറ്റ് പ്രൊപ്പൽഷൻ ലബോറട്ടറി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അഞ്ചെണ്ണം (ചൊവ്വ ഇറങ്ങിയ തീയതി പ്രകാരം): സോജേർണർ (1997), സ്പിരിറ്റ് (2004-2010), ഓപ്പർച്യുണിറ്റി (2004-2018), ക്യൂരിയോസിറ്റി (2012-ഇപ്പോൾ), പെർസെവറൻസ് (2021–ഇന്ന് വരെ) എന്നിവയാണ്.
ആറാമത്തെ റോവർ ചൈന നാഷണൽ സ്‌പേസ് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷൻ നിയന്ത്രിച്ച ഷുറോംഗ് (2021–2022) ആണ്.
ഓപ്പർച്യുനിറ്റി ക്യൂരിയോസിറ്റി എന്നിവ ഓട്ടോട്രോഫിക് , കീമോട്രോഫിക് അല്ലെങ്കിൽ കീമോലിതോ ഓട്ടോട്രോഫിക് സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ , അതുപോലെ തന്നെ പുരാതന ജലം, ഫ്ലൂവിയോ-ലാക്കുസ്ട്രിൻ പരിസ്ഥിതികൾ  (പുരാതന നദികളുമായോ തടാകങ്ങളുമായോ ബന്ധപ്പെട്ട സമതലങ്ങൾ ) എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചൊവ്വയിലെ പുരാതന ജീവന്റെ തെളിവുകൾക്കായി തിരയുന്നു.
ചൊവ്വയിലെ വാസയോഗ്യത, ടാഫോണമി ( ഫോസിലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്), ഓർഗാനിക് കാർബൺ എന്നിവയുടെ തെളിവുകൾക്കായുള്ള തിരച്ചിൽ ഇപ്പോൾ നാസയുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യമാണ്.
സോവിയറ്റ് പ്രോബുകളായ മാർസ് 2, മാർസ് 3 എന്നിവ ഭൗതികമായി വാഹനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച പേടകങ്ങളായിരുന്നു; സോജേർണർ ഭൂമിയുമായുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനായി മാർസ് പാത്ത്ഫൈൻഡർ ബേസ് സ്റ്റേഷനെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു.
അമേരിക്കയുടെ ക്യൂരിയോസിറ്റി ഇപ്പോഴും സജീവമാണ്, അതേസമയം സ്പിരിറ്റ് , ഓപ്പർച്യുണിറ്റി , സോജേർണർ എന്നിവ ബന്ധം നഷ്‌ടപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അവയുടെ ദൗത്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി.
2021 ഫെബ്രുവരി 18-ന് അമേരിക്ക അവരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ചൊവ്വ റോവർ പെർസെവറൻസ് വിജയകരമായി ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ഇറക്കി.
2021 മെയ് 14-ന് ചൈനയുടെ ഷുറോങ് ചൊവ്വയിൽ വിജയകരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ ഇതര റോവറായി മാറി.
ചൊവ്വയിലേക്ക് ഒന്നിലധികം റോവറുകൾ അയച്ചിട്ടുണ്ട്: 2021 ജൂൺ 6-ന് നാസയുടെ എംആർഒയിൽ നിന്ന് ഹൈറൈസ് പകർത്തിയ ഷുറോംഗ് റോവറും ലാൻഡറും ഇപ്പോഴും സജീവമായവ 2011 നവംബർ 26ന് നാസയുടെ മാർസ് സയൻസ് ലബോറട്ടറി (എംഎസ്എൽ) മിഷൻ ക്യൂരിയോസിറ്റി വിക്ഷേപിച്ചു.
2012 ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് ഇത് ഗെയ്ൽ ക്രേറ്ററിലെ അയോലിസ് മോൺസിനടുത്തുള്ള എയോലിസ് പാലസ് സമതലത്തിൽ (അനൗപചാരികമായി "മൗണ്ട് ഷാർപ്പ്") ഇറങ്ങി.
2023 ജൂൺ വരെ യുള്ള കണക്ക് അനുസരിച്ച് ക്യൂരിയോസിറ്റി റോവർ ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്.
വിജയകരമായ ക്യൂരിയോസിറ്റി രൂപകൽപ്പനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നാസ റോവർ ആണ് പെർസെവറൻസ്.
2020 ജൂലൈ 30 ന് വിക്ഷേപിച്ച അത് 2021 ഫെബ്രുവരി 18 ന് ലാൻഡ് ചെയ്തു.
അത് മാർസ് ഹെലികോപ്റ്റർ ഇൻജെന്യൂറ്റിയെയും വഹിച്ചിരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ ദൌത്യങ്ങൾ Sojourner disembarks Mars Pathfinder base station lander on the surface of planet Mars സോജേർണർ റോവർ, മാർസ് പാത്ത്‌ഫൈൻഡർ, 1997 ജൂലൈ 4-ന് വിജയകരമായി ലാൻഡ് ചെയ്തു.
1997 സെപ്റ്റംബർ 27-ന് ആശയവിനിമയം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സോജേർണർ 100 മീറ്ററിലധികം (330 അടി) ദൂരം സഞ്ചരിച്ചു.
സ്പിരിറ്റ് (MER-A), മാർസ് എക്സ്പ്ലോറേഷൻ റോവർ (MER), 2003 ജൂൺ 10 ന് വിക്ഷേപിച്ചു, 2004 ജനുവരി 4 ന് ചൊവ്വയിൽ ഇറങ്ങി.
യഥാർത്ഥ ദൗത്യ പരിധി കഴിഞ്ഞ് ഏകദേശം 6 വർഷത്തിന് ശേഷം, സ്പിരിറ്റ് മൊത്തം 7.73 കിമീ (4.80 മൈൽ) ദൂരം പിന്നിട്ടെങ്കിലും അതിന്റെ ചക്രങ്ങൾ മണലിൽ കുടുങ്ങി.
റോവറിൽ നിന്ന് അവസാനമായി ആശയവിനിമയം ലഭിച്ചത് 2010 മാർച്ച് 22-നായിരുന്നു, 2011 മെയ് 25-ന് ആശയവിനിമയം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നാസ അവസാനിപ്പിച്ചു.
ഓപ്പർച്യുണിറ്റി (MER-B), മാർസ് എക്സ്പ്ലോറേഷൻ റോവർ, 2003 ജൂലൈ 7 ന് വിക്ഷേപിക്കുകയും 2004 ജനുവരി 25 ന് ലാൻഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
5,352 സോൾസ് (ലാൻഡിംഗ് മുതൽ ദൗത്യ അവസാനം വരെ 5498 ഭൗമദിനങ്ങൾ; 15 ഭൗമവർഷങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ 8 ചൊവ്വ വർഷങ്ങൾ) ആയുർദൈർഘ്യത്തിന്റെ മുൻകാല റെക്കോർഡുകളെ ഓപ്പർച്യുനിറ്റി മറികടന്നു, കൂടാതെ 45.16 കി.
മീ (28.06 മൈൽ) പിന്നിട്ടു.
ചൊവ്വ പൊടിക്കാറ്റ് ബാറ്ററികൾ റീചാർജ് ചെയ്യുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൂര്യപ്രകാശത്തെ തടഞ്ഞപ്പോൾ പ്രവർത്തനം നിലച്ചു.
റോവർ അതിന്റെ അവസാന സ്റ്റാറ്റസ് 2018 ജൂൺ 10 ന് അയച്ചു.
റോവർ വീണ്ടും സജീവമാക്കാനുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശ്രമങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2019 ഫെബ്രുവരി 13 ന് ദൗത്യം പൂർത്തിയായതായി നാസ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
2020 ജൂലൈ 23-ന് ഷുറോംഗ്, 2021 മെയ് 14-ന് ഉട്ടോപ്പിയ പ്ലാനിറ്റ-യുടെ തെക്കൻ മേഖലയിൽ ഇറങ്ങി.
90 സോളുകളുടെ (93 ഭൗമദിനങ്ങൾ) ആയുസ്സിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഷുറോംഗ് അതിന്റെ വിന്യാസം മുതൽ 347 സോളുകൾ (356.5 ദിവസം) സജീവമായിരുന്നു കൂടാതെ അത് 1,921 മീറ്റർ (6,302 അടി) ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
മണൽക്കാറ്റും ചൊവ്വയിൽ ശൈത്യകാലം ആസന്നമായതിനാലും 2022 മെയ് 20 മുതൽ റോവർ നിർജ്ജീവമാക്കി..
പക്ഷേ, പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വലിയ പൊടിപടലങ്ങൾ അതിന്റെ സോളാർ പാനലുകളെ മൂടിയത് സ്വയം വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അതിനെ തടഞ്ഞു.
2023 ഏപ്രിൽ 25 ന്, മിഷൻ ഡിസൈനർ ഷാങ് റോങ്‌ക്യാവോ, പൊടിപടലങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു, ഇത് റോവർ "എന്നേക്കും" പ്രവർത്തനരഹിതമാകുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു..
പരാജയപ്പെട്ടവ മാർസ് 2, PrOP-M റോവർ, 1971.
മാർസ് 2 ലാൻഡിങ്ങ് പരാജയപ്പെട്ടു.
സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നുള്ള മാർസ് 2, 3 ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങൾക്ക് സമാനമായ 4.5 കിലോ PrOP-M റോവറുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേബിളുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ലാൻഡറുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവർ നീങ്ങേണ്ടതായിരുന്നു.
മാർസ് 3, PrOP-M റോവർ, 1971 ഡിസംബർ 2-ന് വിജയകരമായി ലാൻഡ് ചെയ്തു.