smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സസ്തനികളുടെ ശരീരപ്രവർത്തനത്തിൽ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡിന്റെ പ്രഭാവം ഇതുവരെ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല.
ഹെറിംഗ്-ബ്രൂവർ റിഫ്ലക്സ് , പൾമണറി സ്ട്രെച്ച് റിഫ്ലക്സ് എന്നിവയെ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് തടയും.
തണുപ്പിക്കാനുള്ള ഉപയോഗം
ഫ്രിയോണുകൾ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു മുൻപ് സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് റഫ്രിജിറേറ്ററുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ലബോറട്ടറിയിൽ ലായകമായും മറ്റുമുള്ള ഉപയോഗം
ഓക്സിഡൈസിംഗ് ലവണങ്ങളെ ലയിപ്പിക്കാനുള്ള ലായകമായി സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
സൾഫൊണൈൽ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഉത്പാദനത്തിനും ഇതുപയോഗിക്കും: അന്തരീക്ഷത്തിലെ മാലിന്യം സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് പുകപടലം രാത്രിയിൽ തിളങ്ങുന്നു.
ഹാലെമ'ഉമ'ഉ വെന്റ്
അഗ്നിപർവ്വതസ്ഫോടനങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നതിനാലും മറ്റും അന്തരീക്ഷത്തിൽ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസിയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ), താഴെപ്പറയുന്ന അളവ് സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ പ്രതിവർഷം ബഹിർഗമിക്കുന്നുണ്ട്: വർഷം SO 2 (ആയിരം ഷോർട്ട് ടൺ വച്ച്) 1970 31,161 1980 25,905 1990 23,678 1996 18,859 1997 19,363 1998 19,491 1999 18,867
മലിനീകാരി എന്ന നിലയിൽ മനുഷ്യാരോഗ്യത്തിൽ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്.
മൃഗങ്ങളെയും സസ്യങ്ങളെയും ഇത് ബാധിക്കും.
കൽക്കരിയിൽ നിന്ന് സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ഫ്ലൂയിഡൈസ്ഡ് ബെഡ് കംബഷൻ എന്ന പ്രക്രീയ ഉപയോഗിച്ച് നീക്കം ചെയ്യാൻ സാധിക്കും.
കത്തിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ഇന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് സൾഫർ നീക്കം ചെയതാൽ SO 2 ഉണ്ടാകുന്നത് തടയാൻ സാധിക്കും.
കാൽസ്യം , മഗ്നീഷ്യം ഓക്സൈഡ് എന്നിവ പെട്രോൾ, ഡീസൽ എഞ്ചിനുകളിൽ നിന്ന് സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ഗാസ് ബഹിർഗമിക്കുന്നതു തടയാൻ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിന് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
2006-ൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് പുറന്തള്ളുന്ന രാജ്യം ചൈനയായിരുന്നു സുരക്ഷ ശ്വസനം
ഈ വാതകം ശ്വസിച്ചാൽ ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടും (ശ്വാസമെടുക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് തുടങ്ങി മരണം വരെ സംഭവിക്കാം).
ശരാശരി 5 ppm (13 mg/m 3 ) സുരക്ഷിതമായ അളവ്.
സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ശ്വസനവും വളർച്ചയെത്താതെ കുട്ടികൾ ജനിക്കുന്നതും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ട്.
ഉള്ളിലെത്തൽ
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാൻ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡും സോഡിയം ബൈസൾഫൈറ്റും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അനുമതിയുണ്ട്.
ഇവയും കാണുക സൾഫർ ട്രൈ ഓക്സൈഡ് സൾഫർ-അയഡിൻ സൈക്കിൾ അവലംബം പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസിയുടെ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡിനെപ്പറ്റിയുള്ള പേജ് ഇന്റർനാഷണൽ കെമിക്കൽ സേഫ്റ്റി കാർഡ് 0074 IARC മോണോഗ്രാഫുകൾ.
"സൾഫർ ഡയോക്സൈഡും ചില സൾഫൈറ്റുകളും, ബൈസൾഫൈറ്റുകളും മെറ്റാബൈസൾഫൈറ്റുകളും" v54.
p131.
NIOSH-ലെ കെമിക്കൽ ഹസാർഡുകളെപ്പറ്റിയുള്ള പോക്കറ്റ് ഗൈഡ് സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ്, മോളിക്യൂൾ ഓഫ് ദി മന്ത്
ഹഗിയ സോഫിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sophia
ഹാഗിയ സോഫിയ ,  ( ഗ്രീക്ക് : Ἁγία Σοφία , " Holy Wisdom "; ലത്തീൻ : Sancta Sophia അല്ലെങ്കിൽ Sancta Sapientia ; തുർക്കിഷ് : Aya Sofya ), ഔദ്യോഗികമായി ഹാഗിയ സോഫിയ ഗ്രാൻഡ് മോസ്ക് , a മസ്ജിദ് കൂടാതെ പള്ളി ഇസ്താംബൂളിലെ , തുർക്കി ൽ ഒരു പ്രധാന സാംസ്കാരികവും ചരിത്രപരവുമായ സ്ഥലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യം സൈറ്റിൽ തുടർച്ചയായി സ്ഥാപിച്ച മൂന്ന് പള്ളി കെട്ടിടങ്ങളിൽ അവസാനത്തേത്, ഇത് AD 537-ൽ പൂർത്തിയായി, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇൻ്റീരിയർ സ്പേസ് ആയി മാറി [[റോമൻ, ബൈസൻ്റൈൻ താഴികക്കുടങ്ങളുടെ ചരിത്രം| ആദ്യത്തേത് പൂർണ്ണമായി പെൻഡൻ്റീവ് താഴികക്കുടം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്. ബൈസൻ്റൈൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ കൂടാതെ "വാസ്തുവിദ്യയുടെ ചരിത്രത്തെ മാറ്റിമറിച്ചതായി" പറയപ്പെടുന്നു. 1204-നും 1261-നും ഇടയിൽ [[നാലാം കുരിശുയുദ്ധത്തിന്] ഇടയിൽ ലാറ്റിൻ കത്തോലിക്കാ പള്ളി എന്ന നിലയിലൊഴികെ, AD 360 മുതൽ 1453 വരെയുള്ള ഒരു പൗരസ്ത്യ ആചാരപരമായ പള്ളിയായിരുന്നു ഈ സൈറ്റ്.
വീഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിൾ 1453-ൽ, 1935 വരെ ഇത് ഒരു പള്ളിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അത് ഒരു ഇൻ്റർഫെയ്ത്ത് മ്യൂസിയമായി മാറി, 2020-ൽ ഒരു പള്ളിയായി മാത്രം വിവാദപരമായി പുനർവർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ.
532 നും 537 നും ഇടയിൽ ബൈസൻ്റൈൻ സാമ്രാജ്യം കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിളിലെ ക്രിസ്ത്യൻ കത്തീഡ്രൽ എന്ന നിലയിൽ ബൈസൻ്റൈൻ ചക്രവർത്തി ജസ്റ്റിനിയൻ I നിർമ്മിച്ചതാണ് നിലവിലെ ഘടന, ഗ്രീക്ക് ജിയോമീറ്ററുകൾ ഇസിഡോർ ഓഫ് മിലേറ്റസ് കൂടാതെ ആൻ്റീമിയസ് ഓഫ് ട്രാലെസ് , സൈറ്റ് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന അതേ പേരിലുള്ള മൂന്നാമത്തെ പള്ളി, നിക്കയിൽ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നത് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
കലാപങ്ങൾ .
എപ്പിസ്കോപ്പൽ കാണുക കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിളിലെ കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിളിലെ എക്യുമെനിക്കൽ പാത്രിയാർക്കീസ് എന്ന നിലയിൽ, 1520-ൽ സെവില്ലെ കത്തീഡ്രൽ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ഏകദേശം ആയിരം വർഷക്കാലം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കത്തീഡ്രലായി ഇത് തുടർന്നു.
ഹാഗിയ സോഫിയ മാതൃകാപരമായ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയുടെ രൂപം ആയിത്തീർന്നു, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അതിൻ്റെ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി ഓട്ടോമൻ പള്ളികൾ അനുകരിക്കപ്പെട്ടു.
Hagia Sophia in Thessaloniki , [[Panagia], [[Hagia Sophia, Thessaloniki], [[Panagia] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി മതപരമായ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് ഹാഗിയ സോഫിയ ഒരു വാസ്തുവിദ്യാ പ്രചോദനമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ഏകതോന്താപിലിയാനി]], സെഹ്സാഡെ മോസ്‌ക് , സുലൈമാനിയേ മോസ്‌ക് , റസ്റ്റം പാഷ മോസ്‌ക് , കിലിക് അലി പാഷ കോംപ്ലക്‌സ് .
ഏകദേശം ആയിരം വർഷക്കാലം കിഴക്കൻ ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് മതപരവും ആത്മീയവുമായ കേന്ദ്രമായിരുന്ന ഈ പള്ളി സമർപ്പണം വിശുദ്ധ ജ്ഞാനം .
" ക്രിസ്ത്യൻ ലോകത്ത് , "ബൈസൻ്റൈൻ, ഈസ്റ്റേൺ ഓർത്തഡോക്സ് നാഗരികതയുടെ വാസ്തുവിദ്യാ സാംസ്കാരിക ഐക്കൺ".
അവിടെയായിരുന്നു [[ പാത്രിയർക്കീസിൻ്റെ മൈക്കൽ I സെറുലാരിയസ് പുറത്താക്കൽ [[ഹംബർട്ട് ഓഫ് സിൽവ] ഔദ്യോഗികമായി വിതരണം ചെയ്തു 1054-ൽ പോപ്പ് ലിയോ IX ൻ്റെ ദൂതനായ കാൻഡിഡ]], കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭിന്നതയുടെ തുടക്കമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രവൃത്തി.
1204-ൽ, നാലാം കുരിശുയുദ്ധകാലത്ത് ലാറ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു കത്തോലിക്കാ കത്തീഡ്രലായി ഇത് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, 1261-ൽ ബൈസൻ്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തെത്തുടർന്ന് ഈസ്റ്റേൺ ഓർത്തഡോക്‌സ് സഭയിലേക്ക് തിരികെ നൽകപ്പെട്ടു.
[[എൻറിക്കോ ഡാൻഡോളോ] ], നാലാം കുരിശുയുദ്ധം നയിച്ച വെനീസിലെ നായ 1204 കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിളിൻ്റെ ചാക്ക് , പള്ളിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു.
1453-ൽ ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം കോൺസ്റ്റാൻ്റിനോപ്പിളിൻ്റെ പതനത്തിനുശേഷം, പള്ളിയാക്കി മെഹമ്മദ് ദി കോൺക്വറർ അത് ഇസ്താംബൂളിലെ പ്രിൻസിപ്പൽ മോസ്‌ക് ആയിത്തീർന്നു.
സുൽത്താൻ അഹമ്മദ് മസ്ജിദിൻ്റെ 1616 നിർമ്മാണം.
അതിൻ്റെ പരിവർത്തനത്തിന് ശേഷം, മണികൾ , ബലിപീഠം , ഐക്കണോസ്റ്റാസിസ് , അംബോ , ബാപ്റ്റിസ്റ്ററി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു, അതേസമയം ഐക്കണോഗ്രഫി , മൊസൈക് ചിത്രീകരണങ്ങൾ , മറിയം , ക്രിസ്ത്യൻ വിശുദ്ധന്മാർ , ദൂതൻ എന്നിവരെ നീക്കം ചെയ്യുകയോ പ്ലാസ്റ്റർ ചെയ്യുകയോ ചെയ്തു.
ഇസ്‌ലാമിക് വാസ്തുവിദ്യ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളിൽ നാല് മിനാരങ്ങൾ , ഒരു മിൻബാർ , മിഹ്‌റാബ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഗോത്രപിതാവ് വിശുദ്ധ അപ്പോസ്തലന്മാരുടെ പള്ളി ലേക്ക് മാറി, അത് നഗരത്തിൻ്റെ കത്തീഡ്രലായി മാറി.
1931 വരെ ഈ സമുച്ചയം ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയായി തുടർന്നു, നാലു വർഷത്തേക്ക് ഇത് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി അടച്ചിരുന്നു.
സെക്കുലർ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് തുർക്കിക്ക് കീഴിലുള്ള ഒരു മ്യൂസിയമായി ഇത് 1935-ൽ വീണ്ടും തുറന്നു, ഈ കെട്ടിടം തുർക്കിയിലെ ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു 2019 — ലെ കണക്കുപ്രകാരം .
2020 ജൂലൈയിൽ, കൗൺസിൽ ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് മ്യൂസിയം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള 1934-ലെ തീരുമാനം അസാധുവാക്കി, ഹാഗിയ സോഫിയയെ ഒരു പള്ളിയായി പുനഃക്രമീകരിച്ചു.
സുൽത്താൻ മെഹമ്മദ് നൽകിയ ഹാഗിയ സോഫിയയുടെ ഫലകം:ലിപ്യന്തരണം , ഈ സ്ഥലത്തെ ഒരു പള്ളിയായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതിനാൽ 1934-ലെ ഉത്തരവ് ഓട്ടോമൻ, ടർക്കിഷ് നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിക്കപ്പെട്ടു.
ഹാഗിയ സോഫിയ സുൽത്താൻ്റെ സ്വകാര്യ സ്വത്താണെന്ന് തീരുമാനത്തിൻ്റെ വക്താക്കൾ വാദിച്ചു.
ഹാഗിയ സോഫിയയെ പള്ളിയായി പ്രഖ്യാപിക്കാനുള്ള തീരുമാനം ഏറെ വിവാദമായിരുന്നു.
ഇത് ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും തുർക്കി പ്രതിപക്ഷം UNESCO , വേൾഡ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ചർച്ചസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ബൈസൻ്റൈൻ സ്റ്റഡീസ് , കൂടാതെ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര നേതാക്കളിൽ നിന്ന് അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു, അതേസമയം നിരവധി മുസ്ലീങ്ങൾ തുർക്കിയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും നേതാക്കൾ ഇത് ഒരു പള്ളിയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന കോൺസ്റ്റാന്റിയസ് രണ്ടാമനാണ്‌ ആദ്യ കെട്ടിടത്തിന്റെ ശില്പി.
എ.ഡി.360 ലാണ്‌ ഇതിൻറെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്.
പ്രാചീന ലത്തീൻ വാസ്തുകലാശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടം അക്കാലത്തെ മികച്ച ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.
എ.ഡി.440ലുണ്ടായ കലാപപരമ്പരകളിൽ ആദ്യ പള്ളിയുടെ സിംഹഭാഗവും കത്തി നശിച്ചിരുന്നു.
തിയോഡോഷ്യസ് രണ്ടാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 405 ഒക്ടോബർ 10നാണ് ‌ രണ്ടാമത്തെ കെട്ടിടം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
532 ജനുവരിയോടെ അതും നശിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടു.
മകുടത്തിനകത്തെ ചിത്രപ്പണികൾ - ഉള്ളിൽ നിന്നുള്ള വീക്ഷണം.
മകുടത്തിൽ ഓട്ടൊമൻ ഭരണകാലത്ത് മൂടിയിരുന്ന മുഖത്തിന്റെ ചിത്രം 2009 മുതൽ വീണ്ടും ദൃശ്യമായിരുന്നു.
ചിത്രത്തിൽ മുകളിൽ ഇടതുവശത്ത് ശ്രദ്ധിക്കുക
532 ഫെബ്രുവരി 23നാണ് ‌ ജസ്റ്റീനിയൻ ഒന്നാമൻ ചക്രവർത്തി മൂന്നാമതൊരു ദേവാലയം നിർമ്മിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്.
ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന ഇസിഡോർ മിലെറ്റസും, ഗണിതജ്ഞനായിരുന്ന അന്തിമിയസുമാണ്‌ ശില്പികളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
ഗ്രീസിൽ നിന്നും ഈജിപ്റ്റിൽ നിന്നും സിറിയയിൽ നിന്നും ഇറക്കുമതി ചെയ്ത വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള മാർബിൾ പാളികളുപയോഗിച്ചായിരുന്നു നിർമ്മാണം.
537 ഡിസംബർ 27ഓടുകൂടി നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയായി.
ആയിരം വർഷത്തോളം ഇത് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയായി നിലനിന്നു.
ബൈസാന്റിയൻ ഭരണാധികാരികളുടെ കിരീടധാരണം ഈ പള്ളിയിൽ വച്ചായിരുന്നു നടന്നിരുന്നത്.
1453-ൽ മുഹമ്മദ് ദ് കോൺക്വറർ (Muhammed the Conqueror) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഓട്ടമൻ സുൽത്താൻ മെഹ്മെത് രണ്ടാമൻ , കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ പിടിച്ചടക്കിയതോടെ, ഹഗിയ സോഫിയ [തുർക്ക്ഷ് : അയ സോഫിയ] അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിലായി.
മക്കക്കു നേരെ തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു മിഹ്രാബും (ചുമരിലെ ദ്വാരം), ഒരു പ്രാർത്ഥനാമണ്ഡപവും ചേർത്ത് അദ്ദേഹം ഈ പള്ളിയെ ഒരു മസ്ജിദ് ആക്കി മാറ്റി.
സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് അൽഫാതിഹ് കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പോൾ കീഴടക്കിയപ്പോൾ  ക്രിസ്ത്യാനികളിൽനിന്നു വില കൊടുത്തു വാങ്ങി മസ്ജിദാക്കി വഖഫ് ചെയ്ത കെട്ടിടമാണ് ഹാഗിയാ സോഫിയ എന്ന് തുർക്കി സർക്കാർ വാദിക്കുന്നു.
ഉപോദ്ബലകമായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട രേഖ ഹാഗിയ മസ്ജിദ് ആണെന്നതിനു തെളിവായി കോടതി സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഈ രേഖ വ്യാജമാണെന്നാണ് നിയമവിദഗ്ദർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.
വില്പന പത്രം എന്ന പേരിൽ തുർക്കി സർക്കാർ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് വില്പന രേഖ അല്ല അത് സുൽത്താൻ മെഹ്മദ് രണ്ടാമൻ ഹാഗിയ സോഫിയ വഖഫ് നൽകിയ ട്രസ്റ്റ് ഡീഡിന്റെ ഒരു പേജ് മാത്രമാണ്.
അതിൽ   വില്പനയുടെ കാര്യം ഒന്നും പറയുന്നില്ല എന്നാണ് ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലാ കോളേജ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആയ ഹാർവാർഡ് ലാ റിവ്യൂ പറയുന്നത്.
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ മുസ്തഫ ഇസാത് എഫെൻഡി എന്ന ശിൽപി അല്ലാഹു, മുഹമ്മദ്, അബൂബക്കർ, ഉമർ, ഉസ്മാൻ, അലി എന്നീ പേരുകൾ‌, മരം കൊണ്ടുള്ള വൻ തളികകളിൽ അറബി അക്ഷരങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തി, മദ്ധ്യഭാഗത്തെ മകുടത്തിനു ചുറ്റുമായി ഉറപ്പിച്ചു കടന്നുകയറ്റം  പൂർത്തിയാക്കി.
562 മുതൽ 1204 വരെയും 1261 മുതൽ 1453 ഈസ്സ്റ്റെൺ ഓർതൊഡൊക്സ് സഭയുടെ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ ആസ്ഥാനമായും, ക്രി.
പി 1204 മുതൽ 1262 വരെ കത്തൊലിക്ക കത്ത്രീഡ്രലായും, 1453 മുതൽ മസ്ജിദായി നിലകൊണ്ട ഈ ബൈസാന്റിയൻ നിർമ്മിതി 1935-ൽ കമാൽ അത്താത്തുർക്കിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റപ്പെട്ടു , .
￰ വാസ്തുവിദ്യ a) ഗാലറിയുടെ പ്ലാൻ (മുകളിലെ പകുതി) b) താഴത്തെ നിലയുടെ പ്ലാൻ (താഴത്തെ പകുതി)
ഹാഗിയ സോഫിയ ബൈസൻ്റൈൻ വാസ്തുവിദ്യ ൻ്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
അതിൻ്റെ ഇൻ്റീരിയർ മൊസൈക്ക് , മാർബിൾ തൂണുകൾ, മികച്ച കലാപരമായ കവറുകൾ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മൂല്യം.
ജസ്റ്റീനിയൻ അന്നുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ കത്തീഡ്രലിൻ്റെ പൂർത്തീകരണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചിരുന്നു, സ്‌പെയിനിലെ കത്തീഡ്രൽ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ 1,000 വർഷത്തേക്ക് അത് ഏറ്റവും വലിയ കത്തീഡ്രലായി തുടരും.
ഹാഗിയ സോഫിയ കൊത്തുപണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഈ ഘടനയിൽ ഇഷ്ടികയും മോർട്ടാർ സന്ധികളും ഉണ്ട്, അത് ഇഷ്ടികകളുടെ 1.5 മടങ്ങ് വീതിയാണ്.
മോർട്ടാർ സന്ധികളിൽ മണൽ, ചെറിയ സെറാമിക് കഷണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനമാണ് മോർട്ടാർ സന്ധികളിൽ തുല്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.
ആധുനിക കോൺക്രീറ്റിൻ്റെ മുൻഗാമിയായ [[റോമൻ കോൺക്രീറ്റിൽ], മണലിൻ്റെയും പാത്രങ്ങൾ ഈ സംയോജനവും പലപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഞെരുക്കങ്ങളുടെയും ബന്ധങ്ങളുടെയും രൂപത്തിൽ ഗണ്യമായ അളവിൽ ഇരുമ്പും ഉപയോഗിച്ചു.
ജസ്റ്റീനിയൻ്റെ ബസിലിക്ക ഒരേസമയം പുരാതനത്തിൻ്റെ അവസാന വാസ്തുവിദ്യാ നേട്ടവും ബൈസൻ്റൈൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ആദ്യ മാസ്റ്റർപീസുമായിരുന്നു.
വാസ്തുശാസ്ത്രപരമായും ആരാധനാക്രമപരമായും അതിൻ്റെ സ്വാധീനം കിഴക്കൻ ക്രിസ്തുമതം , പാശ്ചാത്യ ക്രിസ്തുമതം , ഇസ്ലാം എന്നിവയിൽ ഒരുപോലെ വ്യാപകവും നിലനിൽക്കുന്നതും ആയിരുന്നു.
Cutaway isometric projection
വിശാലമായ ഇൻ്റീരിയറിന് സങ്കീർണ്ണമായ ഘടനയുണ്ട്.
നേവ് ഒരു കേന്ദ്ര താഴികക്കുടത്താൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അത് തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് പരമാവധി 55.6 മീ (182 അടി 5 ഇഞ്ച്) ആണ്, കൂടാതെ 40 കമാനാകൃതിയിലുള്ള ജാലകങ്ങളുള്ള ഒരു ആർക്കേഡിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
അതിൻ്റെ ഘടനയുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ താഴികക്കുടത്തെ കുറച്ച് ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലാക്കിയിരിക്കുന്നു, വ്യാസം 31.24-ഉം 30.86 മീ (102 അടി 6 ഇഞ്ച്-ഉം 101 അടി 3 ഇഞ്ച്) എന്നതിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്.
പടിഞ്ഞാറൻ കവാടത്തിലും കിഴക്കൻ ആരാധനാക്രമത്തിലും, മധ്യ താഴികക്കുടത്തിലേക്ക് സമാന വ്യാസമുള്ള പകുതി താഴികക്കുടങ്ങളാൽ നീട്ടിയ കമാന തുറസ്സുകൾ ഉണ്ട്, ചെറിയ സെമി-ഡോംഡി എക്‌സെഡ്രേ , താഴികക്കുടത്തിൻ്റെ തലയുള്ള മൂലകങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
മധ്യ താഴികക്കുടത്താൽ കിരീടമണിഞ്ഞ വിശാലമായ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഇൻ്റീരിയർ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വരെ, വ്യക്തമായ വ്യാപ്തി 76.2 മീ (250 അടി) .
അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ഹെറോണിൻ്റെ ഗണിതശാസ്ത്ര സൂത്രവാക്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ജ്യാമിതീയ സങ്കൽപ്പം.
ഇത് നിർമ്മാണത്തിന് യുക്തിരഹിതമായ സംഖ്യകളുടെ ഉപയോഗം ഒഴിവാക്കുന്നു
, AD ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ഹീറോ യുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ അത്തരം നിർമ്മാണത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാം.
അത്രയും വലിയ സ്ഥലത്ത് ഒരു വിസ്തൃതമായ താഴികക്കുടം.
നിലവറകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ആർക്കിടെക്റ്റുകൾ ഹീറോയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട മൂല്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് സ്വെൻഷോണും സ്റ്റിഫലും നിർദ്ദേശിച്ചു.
12-ഉം 17-ഉം അക്കങ്ങളാൽ നിർവചിക്കപ്പെട്ട ചതുരങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന സൈഡ്-ആൻഡ്-ഡയഗണൽ നമ്പർ പ്രോഗ്രഷൻ ഉപയോഗിച്ചാണ് ചതുര അളവുകൾ കണക്കാക്കുന്നത്, അതിൽ 12 ചതുരത്തിൻ്റെ വശവും 17 അതിൻ്റെ ഡയഗണലും നിർവചിക്കുന്നു, അവ നേരത്തെ തന്നെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് മൂല്യങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ക്യൂണിഫോം ബാബിലോണിയൻ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ.
ഹാഗിയ സോഫിയ എന്ന വലിയ ചതുരത്തിൻ്റെ നാല് വശങ്ങളിൽ ഓരോന്നിനും ഏകദേശം 31 മീറ്റർ നീളമുണ്ട്, കൂടാതെ ഇത് 100 ബൈസൻ്റൈൻ അടി .
വശത്തിൻ്റെ വലിപ്പം എന്ന് സ്വെൻഷോൺ നിർദ്ദേശിച്ചു.
ഹാഗിയ സോഫിയയുടെ മധ്യ ചതുരം 100 ബൈസൻ്റൈൻ അടിയല്ല, പകരം 99 അടിയാണ്.
ഈ അളവുകോൽ യുക്തിസഹമാണ് മാത്രമല്ല, സൈഡ് ആൻഡ് ഡയഗണൽ സംഖ്യാ പുരോഗതിയുടെ (70/99) സിസ്റ്റത്തിൽ ഉൾച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ പുരാതന കാലത്തെ പ്രായോഗിക ഗണിതത്തിൻ്റെ ഉപയോഗയോഗ്യമായ മൂല്യം.
ഹാഗിയ സോഫിയയുടേത് പോലെ ഒരു വലിയ താഴികക്കുടം നിർമ്മിക്കാൻ ഇത് 140 എന്ന ഡയഗണൽ നൽകുന്നു.
പ്രധാന പ്രവേശനകവാടത്തിനു മുകളിലുളള മൊസൈക് ചിത്രം ആയ സഫിയക്കകത്ത്:ക്രൈസ്തവ-ഇസ്ലാം പ്രതീകങ്ങൾ അവലംബം
കാവാലം കൊച്ചുനാരായണപ്പണിക്കർ
തിരുവിതാംകൂറിൽ പ്രസിദ്ധനായ നടനും കഥകളി ആശാനുമായിരുന്നു കാവാലം കൊച്ചുനാരായണപ്പണിക്കർ ( 1797 - 1865).
കാവാലം കൊച്ചുനാരായണപ്പണിക്കരുടെ കാലം മുതലാണ് പ്രാമാണിക നടന്മാരുടെ പാരമ്പര്യം ദക്ഷിണകേരളത്തിൽ ഉദയം ചെയ്തത്.
സുവിജ്ഞനായ ആശാനുംപ്രശസ്തനായ ആദ്യവസാന വേഷക്കാരനുമായിരുന്നു പണി എല്ലാ ആദ്യവസാനവേഷങ്ങളും പ്രഗത്ഭമായി വഹിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, സന്താനഗോപാല ബ്രാഹ്മണനും ബാലി വിജയത്തിൽ നാരദനും തുല്യമില്ലാത്തതായിരുന്നു.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു സുപ്രസിദ്ധനായ കരിത്ര രാമ പണിക്കർ.
അന്യരുടെ കളിയോഗങ്ങളിൽ ചേരുന്നതിലും വേഷം കെട്ടുന്നതിലും കൊച്ചുനാരായണപ്പണിക്കർ വിമുഖനായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ചേർത്തല, അമ്പലപ്പുഴ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷത്തിന് പ്രചാരമുണ്ടായിരുന്നത്.
പ്രസിദ്ധ വേഷങ്ങൾ ബാലിവിജയത്തിലെ നാരദൻ സന്താനഗോപാലത്തിലെ ബ്രാഹ്മണൻ പ്രധാന ശിഷ്യന്മാർ കരിത്ര രാമ പണിക്കർ അമ്പലപ്പുഴ കുഞ്ഞുകൃഷ്ണപ്പണിക്കർ അവലംബം ↑ https://prev.kathakali.info/ml/%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%82_%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A3%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BC
കാവുങ്ങൽ നീലകണ്ഠപിള്ള
മലയാള സാഹിത്യകാരനും വിവർത്തകനും ജ്യോതിഷ പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു കാവുങ്ങൽ നീലകണ്ഠപിള്ള അവർകൾ.
റെഡ്യാർ ആൻഡ് സൺസ് പ്രകാശനം ചെയ്ത നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിവർത്തകനും എഡിറ്ററുമായിരുന്നു.
കൊല്ലത്തെ വിദ്യാഭിവർദ്ധിനി അച്ചുകൂടത്തിലെ ഗ്രന്ഥപരിശോധകനായി  പ്രവർത്തിച്ചു.
"എസ്.റ്റി. റെഡ്യാർ സാഹിത്യരംഗത്തേക്ക് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച പ്രധാന വ്യക്തത്വങ്ങളിലൊന്ന് കാവുങ്ങൽ നീലകണ്ഠപിള്ളയായിരുന്നു."
കൊല്ലം സ്വദേശിയായിരുന്നു.
ഇദ്ദേഹം ജ്യോതിഷത്തിലെ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും പ രിശോധിച്ച് അച്ചടിപ്പിക്കുകയും, ജ്യോതിഷബ്രഹ്മരഹസ്യം', 'ജ്യോതിഷകല്പദ്രുമം
മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ  പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പ്രബോധദർപ്പുണം, ജ്ഞാനതരംഗം, വസുമതി, മണിഭാഷിണി മുതലായ മാസികകളുടെ പത്രാധിപരും ആയിരുന്നു.
ഗരുഡപുരാണം കിളിപ്പാട്ട്‌, വിഷ്ണുപുരാണം കിളിപ്പാട്ടു, ധമ്മാദർശം,  അറബിക്കഥ, പ്രാരസീകകഥ മുതലായ വിശിഷ്ടപദ്യഗദൃ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർത്താവായും വിവർത്തകനായും  പ്രവർത്തിച്ചു.
കൃതികൾ ശ്രീമഹാകണ്ണശ്ശ രാമായണം (ശ്രീരാമവിലാസം പ്രസ്, കൊല്ലം) ഗരുഡപുരാണം മാർക്കണ്ഡപുരാണം(കിളിപ്പാട്ട്) ഏകാദശീ മാഹാത്മ്യം(കിളിപ്പാട്ട്) സേതുമാഹാത്മ്യം (കിളിപ്പാട്ട്) ബൃഹത്സ്തോത്രരത്നാകരം കലക്കത്തു കുഞ്ചൻനമ്പ്യാരുടെ തുള്ളൽക്കഥകൾ (എഡിറ്റർ) - 1909 ധർമ്മാദർശം (1912) ആയിരത്തൊന്നു ദിവസം പകൽ പറഞ്ഞ ലോകമോഹനങ്ങളായ പാരസീക കഥകൾ (വിവർത്തനം) - (1922) സ്വർഗ്ഗത്തിലെ രഹസ്യം (1928) സുനന്ദാമാധവം (1944) സ്വതന്ത്രഭാരതം (1946) ശ്രീമഹാഭക്തവിജയം (പരിഭാഷ) പട്ടണത്തു പിള്ളയാർ പാടൽകൾ (തമിഴ് വിവർത്തനം) - (1955) ദിവ്യശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ (1955) ഇംഗ്ലീഷ്‌ ചികിത്സാരത്നം(1957) ജ്യോതിഷബ്രഹ്മരഹസ്യം ജ്യോതിഷകല്പദ്രുമം അവലംബം
ഹറമൈൻ ഹൈസ്പീഡ് റെയിൽ‌വേ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Haramain_high-speed_railway
പടിഞ്ഞാറൻ റെയിൽ‌വേ അഥവാ മക്ക-മദീന ഹൈ-സ്പീഡ് റെയിൽ‌വേ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഹറമൈൻ ഹൈസ്പീഡ് റെയിൽ‌വേ സൗദി അറേബ്യയിലെ 453 കിലോമീറ്റർ (281 മൈൽ) നീളമുള്ള അതിവേഗ ഇന്റർ-സിറ്റി റെയിൽ‌ ഗതാഗത സംവിധാനമാണ്.
449.2 കിലോമീറ്റർ (279.1 മൈൽ) നീളത്തിൽ പ്രധാന പാതയും ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച 3.75 കിലോമീറ്റർ (2.33 മൈൽ) നീളമുള്ള ഉപപാതയും ഉപയോഗിച്ച് ഈ അതിവേഗ ഗതാഗത സംവിധാനം പുണ്യനഗരങ്ങളായ മദീനയേയും മക്കയേയും കിംഗ് അബ്ദുല്ല ഇക്കണോമിക് സിറ്റി വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
മണിക്കൂറിൽ 300 കിലോമീറ്റർ (190 മൈൽ) വേഗതയിൽ ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിനുകളുപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതവും സൗകര്യപ്രദവുമായ ഗതാഗതം ലഭ്യമാക്കുകയായിരുന്നു ഈ അതിവേഗ റെയിൽ പാതയുടെ ലക്ഷ്യം.
പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചത് 2009 മാർച്ചിൽ ആയിരുന്നു.
2018 സെപ്റ്റംബർ 25 ന് ഔദ്യോഗികമായി ഈ പാത ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ആദ്യ രണ്ട് ട്രെയിനുകളിൽ ഓരോന്നും 417 യാത്രികരെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിൽ നിന്നുമായി രാവിലെ 8 മണിക്ക് പുറപ്പെട്ടുകൊണ്ട് 2018 ഒക്ടോബർ 11 ന് ഈ പാത പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു.
റോഡുകളിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും 3-4 ദശലക്ഷം ഹജ്ജ് , ഉംറ തീർഥാടകർ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 60 ദശലക്ഷത്തോളം യാത്രക്കാർക്ക് പ്രതിവർഷം ഇതിൽ യാത്ര ചെയ്യാനാകുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായും സൗദി അറേബ്യൻ ഗതാഗത മന്ത്രിയും ജനറൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് അതോറിറ്റി ചെയർമാനുമായ നബിൽ അൽ അമൂദി പറഞ്ഞിരുന്നു.
അവലംബം ↑ https://www.arabianbusiness.com/transport/405052-makkah-to-medina-in-90-minutes-saudi-king-launches-new-haramain-rail-service ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ പുറം കണ്ണികൾ Saudi Railways Organization Haramain Saudi-Spanish Alliance (in Spanish) Haramain High Speed Rail Project video Makkah Central Station Project video
ജെസൺ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/JSON ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/JSON
ഡാറ്റാ കൈമാറ്റത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും, മനുഷ്യർക്കു കൂടി വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കുവാൻ പറ്റുന്നതുമായുള്ള ഒരു എഴുത്തുരീതിയാണ് ജെസൺ.
ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഒബജക്റ്റ് നോട്ടേഷൻ എന്നാണ് പൂർണ്ണരൂപം.
ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് നൊട്ടേഷൻ(JSON, ഉച്ചരിക്കുന്നത് / ˈdʒeɪsən /; കൂടാതെ / ˈdʒeɪˌsɒn / [കുറിപ്പ് 1]) ഒരു ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഫയൽ ഫോർമാറ്റാണ്, ഇത് ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിച്ചതാണ്.
അജാക്സ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ എക്സ്എം‌എല്ലിന് പകരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉള്ള വളരെ സാധാരണമായ ഒരു ഡാറ്റ ഫോർമാറ്റാണ് ഇത്.
ജെസൺ ഒരു സ്വതന്ത്ര-ഭാഷ ഡാറ്റ ഫോർമാറ്റാണ്.
ഇത് ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്, പക്ഷേ പല ആധുനിക പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളിലും ജെസൺ ഫോർമാറ്റ് ഡാറ്റ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പാഴ്സ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കോഡ് ഉൾപ്പെടുന്നു.
application/json എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഇന്റർനെറ്റ് മീഡിയ പ്രതിനിധീകരണം.
ജെസൺ ഫയൽനാമങ്ങൾ .json എന്ന എക്സ്റ്റഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഡഗ്ലസ് ക്രോക്ക്ഫോർഡ് ആദ്യം ജെസൺ ഫോർമാറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചത് 2000 ത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ്.
ജെസൺ ആദ്യമായി ഇഗ്മാ-404(ECMA-404)ആയി 2013 ൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്തു.
2017 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആർഎഫ്സി RFC 8259 , ഇൻറർ‌നെറ്റ് സ്റ്റാൻ‌ഡേർഡ് STD 90 യുടെ നിലവിലെത്തെ പതിപ്പാണ്, മാത്രമല്ല ഇത് ഇഗ്മാ-404 യുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.
അതേ വർഷം തന്നെ, ജെസണിനെ ISO / IEC 21778: 2017 ആയി സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്തു.
ഇഗ്മാ, ഐ‌എസ്ഒ മാനദണ്ഡങ്ങൾ‌ അനുവദനീയമായ വാക്യഘടനയെ കുറിച്ചു മാത്രമേ വിവരിക്കുകയുള്ളൂ, അതേസമയം ആർ‌എഫ്‌സി സുരക്ഷയെപ്പറ്റിയും പരസ്പരപ്രവർത്തനക്ഷമതക്കുള്ള പരിഗണനകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ചരിത്രം യാഹൂ ഓഫീസിൽ നിൽക്കുന്ന ഡഗ്ലസ് ക്രോക്ക്ഫോർഡ്.
2000-ത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച പ്രധാന രീതികളായ ഫ്ലാഷ് അല്ലെങ്കിൽ ജാവ ആപ്‌ലെറ്റുകൾ പോലുള്ള ബ്രൗസർ പ്ലഗിനുകൾ ഉപയോഗിക്കാതെ സ്റ്റേറ്റ് ലെസ്, തത്സമയ സെർവർ-ടു-ബ്രൗസർ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ ആവശ്യകതയിൽ നിന്നാണ് ജെസൺ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.
ഡഗ്ലസ് ക്രോക്ക്ഫോർഡ് ആദ്യം ജെസൺ ഫോർമാറ്റ് നൽകുകയും,അതിനെ ജനപ്രിയമാക്കുകയും ചെയ്തു.
ക്രോക്ക്ഫോർഡും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന് 2001 മാർച്ചിൽ സ്ഥാപിച്ച സ്റ്റേറ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയർ എന്ന കമ്പനിയിൽ നിന്നാണ് ജെസൺ(JSON) ചുരുക്കെഴുത്ത് ലഭ്യമായത്.
സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബ്രൗസർ കഴിവുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സിസ്റ്റം നിർമ്മിക്കാൻ സഹസ്ഥാപകർ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.
സാധാരണ ബ്രൗസർ സമയപരിധിക്ക് മുമ്പ് കൂടുതൽ ഡാറ്റ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ രണ്ട് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ പ്രോട്ടോക്കോൾ (എച്ച്ടിടിപി) കണക്ഷനുകൾ തുറന്ന് പുനരുപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരു വെബ് സെർവറിലേക്ക് സ്ഥിരമായ ഡ്യുപ്ലെക്സ് കണക്ഷനുള്ള സ്റ്റേറ്റ്ഫുൾ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് വെബ് ഡെവലപ്പർമാർക്ക് ഒരു അബ്സ്ട്രാക്ഷൻ ലേയർ നൽകുകയും ചെയ്തു.
സഹസ്ഥാപകർ ഒരു റൗണ്ട്-ടേബിൾ ചർച്ച നടത്തി, ഡാറ്റാ ഫോർമാറ്റിനെ ജെഎസ്എംഎൽ(JSML) അല്ലെങ്കിൽ ജെസൺ എന്ന് വിളിക്കണമെന്നും അതുപോലെ തന്നെ ഏത് തരം ലൈസൻസാണ്  ലഭ്യമാക്കേണ്ടതെന്നും വോട്ടുചെയ്തു.
ജെസൺ ലൈബ്രറികൾ ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ചെയ്യുന്നതിനായി ക്രോക്ക്ഫോർഡ് ജെസൺ ലൈസൻസിൽ "സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നല്ലതിന് വേണ്ടിയാണ്, അല്ലാതെ തിന്മയ്ക്ക് വേണ്ടിയല്ല ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്" എന്ന് വ്യക്തമാക്കി.
സ്റ്റേറ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയറിലെ സ്റ്റേറ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്കിനായി ചിപ്പ് മോർണിംഗ്സ്റ്റാർ ആശയം വികസിപ്പിച്ചു.
മറുവശത്ത്, ഈ ഉപാധി മറ്റ് ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ലൈസൻസുകളുമായി ജെസൺ ലൈസൻസിനെ ലൈസൻസ് കംപാറ്റിബിലിറ്റി പ്രശ്‌നങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു.
കമ്മ്യൂണിറ്റി.
കോമിലെ കാർട്ടൂൺ ഓർബിറ്റ് എന്ന കുട്ടികളുടെ ഡിജിറ്റൽ അസറ്റ് ട്രേഡിംഗ് ഗെയിം പ്രോജക്റ്റിൽ ജെസൺ ലൈബ്രറികളുടെ ഒരു മുന്നോടിയായി(precursor) ഉപയോഗിച്ചു.
(സംസ്ഥാന സഹസ്ഥാപകർ എല്ലാവരും മുമ്പ് ഈ കമ്പനിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു) ഇത് ഒരു ബ്രൗസർ സൈഡ് പ്ലഗ്-ഇൻ ഉപയോഗിച്ചു ഡി‌എച്ച്‌ടി‌എം‌എൽ ഘടകങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രൊപ്രൈറ്ററി മെസേജിംഗ് ഫോർമാറ്റ് (ഈ സിസ്റ്റം 3DO യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ്)തയ്യാറാക്കി.
ആദ്യകാല അജാക്സ് കഴിവുകൾ കണ്ടെത്തിയതിനുശേഷം, ഡിജിഗ്രൂപ്പുകൾ, നൂഷും, മറ്റുള്ളവയും ചേർന്ന് ഒരു വെബ് ആപ്ലിക്കേഷന്റെ വിഷ്വൽ സന്ദർഭം പുതുക്കാതെ ഉപയോക്തൃ ബ്രൗസറുകളുടെ വിഷ്വൽ ഫീൽഡിലേക്ക് വിവരങ്ങൾ കൈമാറാൻ ഫ്രെയിമുകൾ ഉപയോഗിച്ചു, നെറ്റ്‌സ്കേപ് 4.0.5+, IE 5+ എന്നിവയുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് എച്ച്ടിടിപി , എച്ച്ടിഎംഎൽ , ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് കഴിവുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് തത്സമയ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടു.
അത്തരമൊരു സിസ്റ്റത്തിനായി ഒബ്‌ജക്റ്റ് അധിഷ്‌ഠിത സന്ദേശമയയ്‌ക്കൽ ഫോർമാറ്റായി ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ക്രോക്ക്ഫോർഡ് കണ്ടെത്തി.
ഈ സംവിധാനം സൺ മൈക്രോസിസ്റ്റംസ് , ആമസോൺ.
കോം , ഇഡിഎസ് എന്നിവയ്ക്ക് വിറ്റു.
JSON.org വെബ്സൈറ്റ് 2002 ൽ സമാരംഭിച്ചു.
2005 ഡിസംബറിൽ യാഹൂ !
ജെസണിൽ അതിന്റെ ചില വെബ് സേവനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.
ജെസൺ ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ് ഭാഷയുടെ ഒരു ഉപസെറ്റിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് (പ്രത്യേകിച്ചും, സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഇസി‌എം‌എ -262 മൂന്നാം പതിപ്പ് - ഡിസംബർ 1999 ), ഇത് സാധാരണയായി ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിനൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഇത് ഒരു സ്വതന്ത്ര-ഭാഷ ഡാറ്റാ ഫോർമാറ്റാണ്.
ജെസൺ ഡാറ്റ പാഴ്‌സുചെയ്യുന്നതിനും സൃഷ്‌ടിക്കുന്നതിനുമുള്ള കോഡ് പല പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളിലും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.
ജെസണിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റ് ജെസൺ ലൈബ്രറികളെ ഭാഷ പ്രകാരം ലിസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു.
ജെസൺ ആദ്യം പരസ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെയും ഇഗ്മാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെയും കർശനമായ ഉപവിഭാഗമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇത് അശ്രദ്ധമായി ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിലും ഇഗ്മാസ്ക്രിപ്റ്റ് സ്ട്രിംഗ് ലിറ്ററലുകളിലും നിയമവിരുദ്ധമായ സ്ട്രിംഗുകളിൽ ഒഴിവാക്കപ്പെടാത്ത ചില പ്രതീകങ്ങളെ അനുവദിച്ചു.
ഭാഷയുടെ 2019 ലെ പുനരവലോകന പ്രകാരം ജെസൺ ഇഗ്മാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ കർശന ഉപവിഭാഗമായി മാറി.
ഡാറ്റ പോർട്ടബിലിറ്റി പ്രശ്നങ്ങൾ അറിയാൻ ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് കാണുക.
2013 ഒക്ടോബറിൽ ഇഗ്മാ ഇന്റർനാഷണൽ അതിന്റെ ജെസൺ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഇഗ്മാ-404(ECMA-404) ന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
അതേ വർഷം, RFC 7158 ഒരു റഫറൻസായി ഇഗ്മാ-404 ഉപയോഗിച്ചു.
2014 ൽ, RFC 4627 , RFC 7158 എന്നിവ മറികടന്ന് RFC 7159 , ജെ‌എസിന്റെ ഇൻറർനെറ്റ് ഉപയോഗത്തിനായുള്ള പ്രധാന റഫറൻസായി മാറി(പക്ഷേ ഇഗ്മാ-262, ഇഗ്മാ-404 എന്നിവ പ്രധാന റഫറൻ‌സുകളായി സംരക്ഷിക്കുന്നു).
നവംബർ 2017, ഐ‌എസ്ഒ / ഐ‌ഇ‌സി ജെ‌ടി‌സി 1 / എസ്‌സി 22 ഐ‌എസ്ഒ / ഐ‌ഇ‌സി 21778: 2017 [1] ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
13 ഡിസംബർ 2017 ന്, ഇന്റർനെറ്റ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് എസ്ടിഡി 90 യുടെ നിലവിലെ പതിപ്പായ RFC 8259 പ്രസിദ്ധീകരിച്ചപ്പോൾ ഇൻറർ‌നെറ്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് RFC 7159 കാലഹരണപ്പെട്ടു.
കോർപ്പറേറ്റ് അഭിഭാഷകരെയും പെൻഡാറ്റിക്കായ(pedantic-ചെറിയ വിശദാംശങ്ങളും നിയമങ്ങളും അല്ലെങ്കിൽ അക്കാദമിക് പഠനം നടത്തുന്നതിനായി അമിതമായി ശ്രദ്ധിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തി.) ആളുകളെയും പരിഹസിക്കുന്നതിനിടയിൽ ജെസൺ ലൈബ്രറികൾ ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ചെയ്യുന്നതിനായി ക്രോക്ക്ഫോർഡ് ജെസൺ ലൈസൻസിൽ "സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നല്ലതിനല്ല, തിന്മയല്ല ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്" എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
മറുവശത്ത്, ഈ ഉപാധി മറ്റ് ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ലൈസൻസുകളുമായുള്ള ജെസൺ ലൈസൻസിന്റെ ലൈസൻസ് അനുയോജ്യതാ പ്രശ്‌നങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു, കാരണം ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സോഫ്റ്റ്വെയറും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറും സാധാരണയായി ഉപയോഗ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്ക് യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ല.
ഇനിപ്പറയുന്ന ഉദാഹരണം ഒരു വ്യക്തിയെ വിവരിക്കുന്ന ഒരു ജെസൺ പ്രാതിനിധ്യം കാണിക്കുന്നു.
{ "firstName" : "John" , "lastName" : "Smith" , "isAlive" : true , "age" : 27 , "address" : { "streetAddress" : "21 2nd Street" , "city" : "New York" , "state" : "NY" , "postalCode" : "10021-3100" }, "phoneNumbers" : [ { "type" : "home" , "number" : "212 555-1234" }, { "type" : "office" , "number" : "646 555-4567" } ], "children" : [], "spouse" : null } ക്യാരക്ടർ എൻകോഡിംഗ്