smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ തിരൂർ താലൂക്കിൽ കുറ്റിപ്പുറം ബ്ളോക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 27.76 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് മാറാക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് .
ഈ പഞ്ചായത്ത് രൂപീകൃതമായത് 1962-ൽ ആണ്.
ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് 20 വാർഡുകളാണുള്ളത്..
കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധ ദേവാലയമായ കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഈ പഞ്ചായത്തിലാണ്.
അതിരുകൾ കിഴക്ക് - കുറുവ, എടയൂർ, പൊൻമള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ പടിഞ്ഞാറ് – കൽപകഞ്ചരി, ആതവനാട് പഞ്ചായത്തുകൾ തെക്ക്‌ - ആതവനാട്, എടയൂർ പഞ്ചായത്തുകളും വളാഞ്ചേരി നഗരസഭയും വടക്ക് – പൊൻമള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തും കോട്ടക്കൽ നഗരസഭയും വാർഡുകൾ രണ്ടത്താണി കീഴ്മുറി ഏർക്കര മരുതിൻചിറ മേൽമുറി പറപ്പൂർ കരേക്കാട് നോർത്ത് ചിത്രംപള്ളി മജീദ്കുണ്ട് ജാറത്തിങ്ങൽ മലയിൽ നീരടി പിലാത്തറ കാടാമ്പുഴ ചുള്ളിക്കാട് എ.സി.നിരപ്പ് കല്ലാർമംഗലം ചേലക്കുത്ത് പൂവൻചിന ആറ്റുപുറം സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ജില്ല മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് കുറ്റിപ്പുറം വിസ്തീര്ണ്ണം 27.76 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ജനസംഖ്യ 40404 പുരുഷന്മാർ 18999 സ്ത്രീകൾ 21405 ജനസാന്ദ്രത 1500 സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം 1094 സാക്ഷരത 86.59% പഞ്ചായത്ത്  തിരഞ്ഞെടുപ്പുക്കൾ പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2020
മാറാക്കര  പഞ്ചായത്ത് Election 2020 S.No. Party Name Party symbol Number of Members 01 UDF 15 02 Independents 03 03 LDF 02 അവലംബം http://www.trend.kerala.gov.in Archived 2019-09-02 at the Wayback Machine .
http://lsgkerala.in/marakkarapanchayat Archived 2013-11-30 at the Wayback Machine .
മാറാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Marady_Gramapanchayat
എറണാകുളം ജില്ലയിൽ മൂവാറ്റുപുഴ താലൂക്കിൽ മൂവാറ്റുപുഴ ബ്ളോക്കിലാണ് മാറാടി, മേമുറി എന്നീ വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന 21.37 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാറാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
അതിരുകൾ തെക്ക്‌ - ആരക്കുഴ, തിരുമാറാടി പഞ്ചായത്തുകൾ വടക്ക് -വാളകം പഞ്ചായത്തും മൂവാറ്റുപുഴ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും കിഴക്ക് - ആരക്കുഴ പഞ്ചായത്ത് പടിഞ്ഞാറ് - തിരുമാറാടി, പാമ്പാക്കുട, രാമമംഗലം പഞ്ചായത്തുകൾ വാർഡുകൾ കായനാട് മേളക്കുന്ന് മാറാടി സെൻട്രൽ തൈക്കാവ് മഞ്ചിരിപ്പടി നോർത്ത് മാറാടി തേവർക്കാട് മംഗംപ്ര ചങ്ങാലിമറ്റം ഈസ്റ്റ് മാറാടി മണിയങ്കല്ല് പാറത്തട്ടാൽ കണ്ടംചിറ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഗവ.
വൊക്കെഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ ഈസ്റ്റ് മാറാടി ഗവ.
എൽ പി സ്കൂൾ കുരുക്കുന്നപുരംംം ഗവ.
യു പി സ്കൂൾ ഇരട്ടയിനികുന്നു ഗവ.
യു പി സ്കൂൾ നോർത്ത് മാറാടി ഹോളിഫാമിലി ഇംംഗ്ലീഷ് മീഡിയംംം  സ്കൂൾ ഗവ.
എൽ പി സ്കൂൾ കായനാട് സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ജില്ല എറണാകുളം ബ്ലോക്ക് മൂവാറ്റുപുഴ വിസ്തീര്ണ്ണം 21.37  ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ജനസംഖ്യ 13,570 പുരുഷന്മാർ 6871 സ്ത്രീകൾ 6699 ജനസാന്ദ്രത 635 സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം 975 സാക്ഷരത 92.44% അവലംബം http://www.trend.kerala.gov.in Archived 2019-09-02 at the Wayback Machine .
http://lsgkerala.in/maradypanchayat Archived 2010-09-23 at the Wayback Machine .
മാറനല്ലൂർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Maranalloor
കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് മാറനല്ലൂർ .
2001 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം മരനെല്ലൂരിലെ ആകെയുള്ള ജനസംഖ്യ 35610 ആണ്.
അതിൽ 17507 പുരുഷന്മാരും 18103 സ്ത്രീകളൂം ആണ്.
തമ്പാനൂരിലെ കെ എസ് ആർ ടി സി യുടെ കേന്ദ്ര ഡിപ്പോയിൽ നിന്നും പതിനെട്ട് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ടൗണിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്കും കൃത്യമായി ബസ് സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
തിരുവനന്തപുരം - നാഗർക്കോവിൽ ദേശീയപാത 47 ഇൽ നിന്നും 6 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
ബാലരാമപുരം , നെയ്യാറ്റിങ്കര , കാട്ടാക്കട എന്നയെല്ലാം ഇതിനോട് ചേർന്നു നിൽക്കുന്ന ടൗണുകളാണ്.
റയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ 3 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്.
കന്യാകുമാരി - തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ ലൈനിന്റെ കീഴിലാണ് റയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എൽ എം എസ് എൽ പി സ്കൂൾ, മരനെല്ലൂർ അരുവിക്കര പുന്നവൂർ എൽ പി സ്കൂൾ ചങ്ങല്ലൂർ എസ് എ എൽ പി സ്കൂൾ കണ്ടല സർക്കാർ ഹൈ സ്കൂൾ, മരനെല്ലൂർ മന്നാടികോണം ഡോ. ലോഹിയ മെമ്മോറിയൽ എൽ പി സ്കൂൾ ഡി.വി.എം എൻ.എൻ.എം. ഹൈസ്കൂൾ മാറനല്ലൂർ അവലംബം 1 2 {{ cite web }} : | first= missing | last= ( help ) CS1 maint: multiple names: authors list ( link )
മാറാ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mara
അർജന്റീന സ്വദേശം ആയുള്ള ഒരു വലിയ കരണ്ടുതീനി ആണ് മാറാ .
കരണ്ടുതീനികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വലിപ്പത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനം ആണ് ഇവയ്ക്ക് ( ക്യാപിബാറ , ബീവർ , മുള്ളൻ പന്നി ) , ഏകദേശം 45 സെ മി ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഇവയ്ക്കു 11 കിലോ വരെ ഭാരവും ഉണ്ട്.
മാറഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Maranchery_Gramapanchayat
ഇതേ പേരിലുള്ള ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ, മാറഞ്ചേരി എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക.
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ പെരുമ്പടപ്പ് ബ്ളോക്കിലാണ് 20.47 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാറഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
കായൽസൗന്ദര്യം പ്രദേശ സവിശേഷതയാണ്  പ്രദേശത്തെ മുഴുവൻ കാക്കകളും കൂടണയുന്ന ചിറക്കൽ ഭാഗത്തെ കായലിന് നടുവിലുള്ള കാക്ക തുരുത്ത് ഒരദ്ഭുതപ്രതിഭാസമാണ് അതിരുകൾ കിഴക്ക് - എടപ്പാൾ പഞ്ചായത്ത് പടിഞ്ഞാറ് – വെളിയങ്കോട് പഞ്ചായത്ത് , പൊന്നാനി നഗരസഭ തെക്ക്‌ - വെളിയങ്കോട് , എടപ്പാൾ പഞ്ചായത്തുകൾ വടക്ക് – പൊന്നാനി നഗരസഭ, എടപ്പാൾ പഞ്ചായത്ത് വാർഡുകൾ കാഞ്ഞിരമുക്ക് വെസ്റ്റ് കാഞ്ഞിരമുക്ക് ഈസ്റ്റ് കരിങ്കല്ലത്താണി കാരക്കാട് പനമ്പാട് വടമുക്ക് അധികാരിപടി തുറുവാണം താമരശ്ശേരി മാറഞ്ചേരി സെൻറർ പരിച്ചകം സൗത്ത് പരിച്ചകം നോർത്ത് മുക്കാല പനമ്പാട് വെസ്റ്റ് അവുണ്ടിത്തറ പുറങ്ങ് പടിഞ്ഞാറ്റുമുറി ആവേൻകോട്ട കുണ്ടുകടവ് സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ജില്ല മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പെരുമ്പടപ്പ് വിസ്തീര്ണ്ണം 20.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ജനസംഖ്യ 28,991 പുരുഷന്മാർ 13,797 സ്ത്രീകൾ 15,194 ജനസാന്ദ്രത 1416 സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം 1101 സാക്ഷരത 88.26% അവലംബം http://www.trend.kerala.gov.in Archived 2019-09-02 at the Wayback Machine .
http://lsgkerala.in/marancherypanchayat Archived 2013-11-30 at the Wayback Machine .
മാറാത്തനാട്
മുരളിയും നിത്യ ദാസും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച് കെ കെ ഹരിദാസ് സംവിധാനം ചെയ്ത 2004 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് മാറാത്തനാട് .
അഭിനേതാക്കൾ മുഞ്ജലി കുഞ്ജിക്കോയയായി ഷാഹിനയായി നിത്യ ദാസ് ഭരതനായി കലാഭവൻ മണി ഹംസാക്കുഞ്ജുവായി കൊച്ചി ഹനീഫ മജീദ് ആയി മധുപാൽ കൊച്ചു പ്രേമാൻ അലിക്കുട്ടി ആയി മാമുക്കോയ രാമനായി ഒഡുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ സുധീർ സുഭാഷ് ജോഷി സുഭാഷ് ചന്ദ്ര മേനോനായി ശ്രീദേവിയായി m ർമിള ഉണ്ണി പരാമർശങ്ങൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ മാറാത്തനാട് ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ
മലബാർ മത്തി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ehirava_fluviatilis
ശുദ്ധ-ജലവാസിയായ ഒരു മൽസ്യമാണ് മലബാർ മത്തി അഥവാ Malabar Sprat.
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Ehirava fluviailis ) .
" Ehirava fluviatilis " in ഫിഷ്ബേസ് .
മലബാർ മഹ്സീർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tor_malabaricus
കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം കുയിൽമീനാണ് ടോർ മലബാറിക്കസ് എന്ന മലബാർ മഹ്‌സീർ ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Tor malabaricus ) .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Mahseer Trust | Rivers - Fish - People | Conservation
മലബാർ ബിഗോണിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Begonia_malabarica
ബിഗോണിയേസീ കുടുംബത്തിലെ ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് മലബാർ ബിഗോണിയ (Malabar Begonia).
ശാസ്ത്രനാമം: Begonia malabarica.
ഇന്ത്യൻ തദ്ദേശീയവാസിയായ സപുഷ്പിയായ ഇതിനെ പശ്ചിമഘട്ടങ്ങളിലും പൂർവ്വഘട്ടങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു.
കയ്യാലപ്പുളി, ജനാംകൊല്ലി, രക്തസൂരി, ചെറിയ ഞെരിഞ്ഞമ്പുളി എന്നീ പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ളതും നീളമുള്ളതുമായ തിളങ്ങുന്ന പച്ച രോമമുള്ള ഇലകളോട് കൂടിയ കട്ടിയുള്ള കാണ്ഡം ഇതിനുണ്ട്.
ശൈത്യകാലത്ത് വെളുപ്പ്, റോസ് നിറങ്ങളിലുള്ള  പൂക്കളുണ്ടാവുന്നു.
ഇലകൾ  ഹൃദയത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളതും അഗ്രം കൂർത്തതുമാണ്.
ഇലകൾക്കടിവശം പരുപരുത്ത രോമങ്ങൾ കാണാം.
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ മഹാരാഷ്ട്ര , കേരളം , കർണ്ണാടക , തമിഴ്‌നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്  സ്വാഭാവികമായി കണ്ടുവരുന്നത്.
അലങ്കാര സസ്യമായിട്ട് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അവലംബം ↑ https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Malabar%20Begonia.html ↑ https://indiabiodiversity.org/species/show/253308#speciesField4_4
മലബാർ പാറക്കൂരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Glyptothorax_malabarensis
കേരളത്തിൽ മാത്രം കാണുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണ് മലബാർ പാറക്കൂരി .
ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നുമാണ് ഈ മത്സ്യത്തെ കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.
മലബാർ പാറക്കൂരി ചിത്രം
മലബാർ പുള്ളിപ്പരപ്പൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Malabar_Spotted_Flat
ഒരു തുള്ളൻ ചിത്രശലഭമാണ് മലബാർ പുള്ളിപ്പരപ്പൻ ‌ ( ഇംഗ്ലീഷ് : Malabar Spotted Flat ).
Celaenorrhinus ambareesa എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
is a butterfly of the hesperiid family found in India .
മഹാരാഷ്ട്ര   നിന്നും ഇവയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ജനുവരി,മാർച്ച്, ജൂലൈ,സെപ്റ്റംബർ,ഒക്ടോബർ  മാസങ്ങളിലാണ് ഇവയെ കാണാറുള്ളത് .
Strobilanthes callosus ചെടിയാണ് ഇതിന്റെ ലാർവാ ഭക്ഷ്യ സസ്യം ജീവിതചക്രം പുഴു പ്യൂപ്പ പ്യൂപ്പ ശലഭം (മുതുകുവശം ) ശലഭം (ഉദരവശം ) അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ Celaenorrhinus ambareesa എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
മലബാർ ബലൂൺ തവള ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Ramanella_triangularis
പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ഒരു തവളയാണ് മലബാർ ബലൂൺ തവള അഥവാ Malabar Balloon Frog.
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Uperodon triangularis ) .
ഇവ മരപ്പൊത്തുകളിൽ ശേഖരിക്കപ്പെടുന്ന വെള്ളത്തിലാണ് മുട്ടയിടുന്നത്.
ആണുങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാനുള്ള വിളികൾ 0.38 സെക്കന്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള 30 പൾസുകളാണ്.
ഇവയുടെ ആവൃത്തി 0.6 മുതൽ 1.1 കിലോഹെർട്‌സ് വരെയാണ്.
ഓരോ മൂന്നു സെക്കന്റുകൂടുമ്പോഴും ഈ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നു.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Ramanella triangularis എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
Ramanella triangularis എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
മലബാർ പ്രിൻസസ്സ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Malabar_Princess
2004-ൽ ഇറങ്ങിയ ഒരു ഫ്രഞ്ച് ചലചിത്രം ആണ് .
ഇത് സംവിധാനം ചെയ്തിരികുന്നത് ഗില്ലെസ് ലെഗ്രന്ദ് ആണ്.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ Malabar Princess ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ
മലബാർ മണങ്ങ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Thryssa_malabarica
കടൽ വാസിയായ ഒരു മൽസ്യമാണ് മലബാർ മണങ്ങ് അഥവാ Malabar Thryssa.
( ശാസ്ത്രീയനാമം : Thryssa  malabarica ) .
മണങ്ങ് , en : Engraulidae (anchovies) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മൽസ്യമാണ് ഇവ.
രാസമാറ്റം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chemical_Change
രാസമാറ്റം എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലവിലുള്ള രാസബന്ധനങ്ങൾ മുറിക്കപ്പെടുകയും പുതിയവ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനമാണ്.
ഇവിടെ ഒന്നിലധികം മൂലകങ്ങളോ സംയുക്തങ്ങളോ ചേർന്നു പുതിയ മൂലകങ്ങളോ സംയുക്തങ്ങളോ ഉണ്ടാവുകയോ ഒന്ന് തന്നെ വിഘടിച്ച് പലതായി മാറുകയോ ചെയ്യുന്നു.
ഇവയെ തിരിച്ച് പഴയ രൂപത്തിൽ ആക്കാൻ കഴിയുന്നതല്ല.
ഉദാഹരണം :- ഇരുമ്പ് തുരുമ്പിക്കുന്നത് , ഇന്ധനങ്ങൾ കത്തുന്നത്.
താപം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന രാസമാറ്റങ്ങളെ  താപോന്മോചക രാസപ്രവർത്തനം (എക്സോതെർമിക്ക്)  എന്നും താപത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന രാസമാറ്റങ്ങളെ  താപഗ്രാഹിക  രാസപ്രവർത്തനം (എൻഡോതെർമിക്ക്) എന്നും വിളിക്കുന്നു.
രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Rashtriya_Swayamsevak_Sangh
ഒരു വലതുപക്ഷ ഹിന്ദു ദേശീയവാദ, സംഘടനയാണ് ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സ്‌.
എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലറിയപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം ( ഹിന്ദി : राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ , ഇംഗ്ലീഷ് : National Volunteers' Union ), .
1925ലെ വിജയദശമി ദിവസത്തിൽ നാഗ്പൂരിലെ മോഹിദെവാഡ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സ്‌ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌.
കേശവ ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ എന്ന നാഗ്പൂർ സ്വദേശിയായ ഡോക്ടറാണ്‌ ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സിന്റെ സ്ഥാപകൻ.
ഭാരതമൊട്ടുക്ക്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സംഘടന നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ ഭരണകക്ഷിയായ, ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ മാതൃ സംഘടനയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഒരു തവണ നിരോധിക്കുകയുണ്ടായി ആർ.എസ്.എസ്. ഒരു അർദ്ധ സൈനിക സംഘടനായണെന്ന ആരോപണവുമുണ്ട്.
ഹിന്ദു സ്വയംസേവക സംഘം എന്ന പേരിൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടന ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ ആദർശങ്ങളിൽ പ്രഭാവിതരായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര സംഘടനയാണ്.
സംഘത്തിൻറെ രാജ്യാന്തര പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ രൂപം നൽകിയ സംഘടനയാണിത്.
ചരിത്രം കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സിന്റെ സ്ഥാപകൻ
1925ൽ നാഗ്പൂരിലാണ്‌ ആർ.എസ്സ്‌.
കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ എന്ന നാഗ്പൂർ സ്വദേശിയായ ഡോക്ടറാണ്‌ ആർ.എസ്സ്‌.
മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ഭാഗമായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.
1921 ൽ ഒരു വർഷക്കാലം ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ അടച്ചു.
നാഗ്പൂരിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനു ശേഷം 1925 ൽ ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ രൂപവത്കരണം വരെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ഒരു സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
എന്നാൽ സംഘടനാരൂപവത്കരണത്തിനു ശേഷം ഹെഡ്ഗേവാറും കൂട്ടരും സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തുപോന്നെങ്കിലും ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സിനെ അതിൽനിന്നും അകറ്റി നിർത്തി.
1931 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായുള്ള ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടതിനു രണ്ടാം തവണയും അദ്ദേഹം ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ടു.
ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംസ്ക്കാരവും സംരക്ഷിക്കാൻ ഹിന്ദുക്കൾ ഒന്നിക്കണമെന്ന് കെ.ബി. ഹെഗ്ഡേഗേവാർ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
1927 ലെ നാഗ്പൂർ കലാപം‌‌‌‌‌‌ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷമാണ് ആർ.എസ്.എസ്സിന് ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വൻ പ്രചാരം ലഭിച്ചത്.
1939-ലെ ആർ.എസ്.എസിന്റെ സമ്മേളനത്തിൽ എടുത്ത ചിത്രം.
1947 -ൽ നടന്ന ഭാരത വിഭജനം ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലീങ്ങളും സിഖുകാരും കലാപത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപെടാൻ വേണ്ടി കഷ്ട്ടപ്പെട്ടിരുന്ന കലാപങ്ങളും അക്രമങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട ഭാരതത്തിലെ, ജവഹർലാൽ നെഹ്രു ഭരണത്തെ മറിച്ചിടാനുള്ള ശ്രമം തടഞ്ഞ ആർ.എസ്.എസിനെ, അറിയപ്പെടുന്ന ഗാന്ധിയനും ഇന്ത്യയിലെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ അവാർഡ് ജേതാവുമായിരുന്ന ഡോക്ടർ ഭഗവാൻദാസ് "വളരെ ഉത്സാഹത്തോടെ സ്വയം ത്യജിക്കുന്ന കുട്ടികൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
ഭാരതത്തെയും അതിലെ ജനങ്ങളേയും ദേവീരൂപത്തിൽ ( ഭാരതാംബ ) കണ്ട്‌ സേവനം ചെയ്യുകയും ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയ , ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ഭാരതത്തിലെ ഹിന്ദുക്കളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയുമാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. 'വസുധൈവ കുടുംബകം 'ലോകമേ തറവാട്' എന്ന ഹൈന്ദവ സംസ്കാരിക മൂല്യം വഴി ഭാരതത്തെ, മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ മാതൃകയാക്കുന്ന രീതിയിൽ, ഒരു ശക്തമായ രാജ്യമാക്കി പുന:പ്രതിഷ്ടിക്കുകയെന്നതാണ് സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്‌ഷ്യം.
സാമൂഹിക പരിവർത്തനം, ഹിന്ദുക്കളുടെ ഉന്നമനം  എന്നിവയാണ് മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
ആർ.എസ്സ്.
എസ്സിന്റെ തത്ത്വ ശാസ്ത്രപരമായ വീക്ഷണഗതികൾ, സാംസ്കാരിക ദേശീയതയും (Cultural nationalism) എകാത്മാ മാനവ ദർശനവുമാണ് (Integral Humanism).
ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സിന്റെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്‌ ഒരു ഹിന്ദു എന്നത്‌ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഏതൊരു കുലത്തിൽ പിറന്ന വ്യക്തിയുമാവാം എന്നാണ് ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സിന്റെ നിർവ്വചനം നിലകൊള്ളുന്നത്‌ .
ഹൈന്ദവം എന്നത്‌ ഒരു മതമല്ല മറിച്ച്‌ ഒരു ജീവിതരീതിയാണ്‌ എന്ന് ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സ്‌ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഗാന്ധിവധവും നിരോധനവും
1948-ൽ ഗാന്ധിജിയെ, മുൻ ആർ.എസ്.എസ് അംഗവും ഹിന്ദു മഹാസഭ  പ്രവർത്തകനുമായ നാഥുറാം ഗോഡ്സെ (1932 വരെ RSS ൽ അംഗത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സംഘടന തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്) കൊലപ്പെടുത്തി.
കൊലയാളി RSS അംഗത്വം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഗോഡ്സെയുടെ ബന്ധുക്കൾ പറയുന്നുണ്ട് വധിച്ചതിനുശേഷം നിരവധി പ്രമുഖ ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും 1948 ഫെബ്രുവരി 4-ൽ ആർ.എസ്.എസിനെ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു .
ഗാന്ധിവധത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ഗൂഢാലോചനയെക്കുറിച്ച്‌ അന്വേഷിച്ച ജസ്റ്റിസ്‌ കപൂർ കമ്മീഷൻ ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിച്ചു: “ "ആർ.എസ്.എസ് ഒരു സംഘടന എന്ന നിലക്ക് ബോംബേറിന്റെയോ ഗാന്ധിജിയുടെ വധത്തിന്റെയോ ഉത്തരവാദികൾ അല്ല. വധത്തിന്റെ ഉത്തരവാദികൾ ആർ.എസ്.എസ് നിയന്ത്രണത്തിലുമായിരുന്നില്ല. ഉത്തരവാദികൾ ആയിട്ടുള്ളവർ സവർക്കറിന്റെ ഹിന്ദുമഹാസഭയിൽ അംഗങ്ങളാണ്, ആർ.എസ്.എസിന്റെ അംഗങ്ങൾ ആണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, പരേഡ്, റാലി, കായികപരിശീലനം, ഷൂട്ടിങ് പരിശീലനം എന്നിവയിലുപരി അവർ വളരെ അക്രമപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു."
– കാപ്പുർ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട്‌, പതിപ്പ്.
1, Page 165 .
” ഗാന്ധിവധത്തിൽ സന്തോഷപ്രകടനം
ഗാന്ധിജിയുടെ വധത്തെ ആർ.എസ്സ്.
എസ്സ് ന്യായീകരിക്കുകയും, വധത്തിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മധുരവിതരണം നടത്തുകയുമുണ്ടായി എന്ന്  സെപ്റ്റംബർ 11, 1948 ന് ഗോൾവൽക്കറിന് എഴുതിയ മറുപടി കത്തിൽ , സർദ്ദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയും ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്ന സർദാർ വല്ലഭായിപട്ടേൽ ഗാന്ധിവധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്  ഇങ്ങനെ എഴുതി “ ആർ.എസ്.എസിന്റെ എല്ലാ നേതാക്കളുടേയും പ്രസംഗങ്ങൾ മുഴുവൻ വർഗീയ വിഷം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വിഷമയമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ച ഭീകരമായ അവസ്ഥയുടെ അന്തിമ ഫലമാണ്‌ ഗാന്ധിവധം. ഗാന്ധിയുടെ മരണശേഷം ആർ.എസ്.എസുകാർ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും മധുരവിതരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു ” — ഗോൾ‌വാൾക്കറിനും ശ്യാമപ്രസാദ് മുഖർജിക്കും സർ‌ദാർ പട്ടേൽ അയച്ച കത്തുകളിൽ നിന്ന്-ഔട്ട്‌ലുക് വാരിക 27 ഏപ്രിൽ 1998
ഗാന്ധിവധത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചനാ ആരോപണത്തിൽ നിന്നും സുപ്രീം കോടതി ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കുകയും കോടതി നിർദ്ദേശത്തെ തുടർന്ന്, ആർ.എസ്.എസിന് ലിഖിത ഭരണഘടന ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്ന ആവശ്യത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ സംഘടനക്കുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം പിൻവലിക്കാൻ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു.
രണ്ടാം സർസംഘചാലകായിരുന്ന ഗോൾവർക്കർ ഭരണഘടന രൂപീകരിക്കുകയും സർക്കാരിന് സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന്, സർക്കാർ ആർ.എസ്.എസിനുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം പിൻവലിച്ചു ദാദ്ര, നാഗർ ഹവേലി, ഗോവ എന്നിവയുടെ വിമോചനം
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ദാദ്രയും നാഗർഹവേലിയും പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശത്തിൽ നിന്നും അടർത്തിയെടുക്കാൻ ആർ.എസ്.എസ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സംഘടനകൾ പ്രേരണ ചെലുത്തിയിരുന്നു.
1954-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ദാദ്രയുടെയും നാഗർ ഹവേലിയുടെയും പ്രത്യേകത പഠിക്കാനും വിമോചനത്തിനായി സമരം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളെ അടുത്തറിയാനുമായി ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരായ രാജ വകന്കരും നാനാ കജ്രെക്കരും നിരവധി തവണ അവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.
1954 ഏപ്രിലിൽ ദാദ്രയുടെയും നാഗർഹവേലിയുടെയും വിമോചനത്തിനായി നാഷണൽ മൂവ്മെന്റ് ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ(NMLO), ആസാദ് ഗോമന്ടക് ദൾ(AGD) എന്നീ സംഘടനകളുമായി സഖ്യത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
1954 ജൂലൈ 21 രാത്രിയിൽ ഈ സഖ്യത്തിന് വെളിയിലുള്ള ഒരു വിമോചനസംഘം ദാദ്രയിലെ പോർച്ചുഗീസ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പിടിച്ചെടുത്തു ദാദ്ര സ്വതന്ത്രമായി എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തുടർന്ന്, ജൂലൈ 28 ആർ.എസ്.എസിന്റെയും ആസാദ് ഗോമന്ടക് ദളിന്റെയും സഖ്യം നരോലിയും ഫിപാരിയയും അവസാനം സിൽവാസയുടെ തലസ്ഥാനവും പിടിച്ചെടുത്തു.
പോർച്ചുഗീസ് ശക്തികൾ നാഗർഹവേലി വഴി രക്ഷപെടുകയും പിന്നീട് 1954 ഓഗസ്റ്റ്‌ 11-ന് ഇന്ത്യൻ പോലീസിനോട് കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
ഒരു സ്വദേശഭരണ സംവിധാനം ശേഷം നിലവിൽ വന്നു.
ദാദ്രയും നാഗർഹവേലിയും വിമോചനം നേടിയത് ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിനെതിരായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകർന്നു.
1955-ൽ ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കൾ ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യയിൽ ഗോവയെ ചേർക്കാനും ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചു.
ഒരു സൈനിക നടപടിക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു വിസമ്മതിച്ചപ്പോൾ ആർ.എസ്.എസ് നേതാവായിരുന്ന റാവു ജോഷി, ഗോവയിലേക്ക് സത്യാഗ്രഹ പ്രക്ഷോഭം നയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെയും അനുയായികളെയും പോർച്ചുഗീസ് പോലീസ് ജയിലിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
സമാധാനപരമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ തുടർന്നെങ്കിലും കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലാണ് നേരിടേണ്ടി വന്നത്.
1955 ഓഗസ്റ്റ്‌ 15-ന് സത്യാഗ്രഹം നടത്തിയിരുന്നവർക്ക് നേരെ പോർച്ചുഗീസ് പോലീസ് വെടിവക്കുകയും 30-നടുത്ത് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കെതിരെ
1975 -ൽ ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഭാരതത്തിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ കൊണ്ടുവരികയും പൗരാവകാശങ്ങൾക്കും മാധ്യമങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
സുപ്രീം കോടതി , ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൃത്രിമം നടത്തിയതായി കണ്ട് കോടതി അസാധുവാക്കിയതാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഒരു കടുത്ത തീരുമാനത്തിലേക്ക് വഴിവെച്ചത്.
തുടർന്ന്, ഗാന്ധിയനായ ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെയും മറ്റു ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെയും രാജ്യവ്യാപകമായി ജയിലിൽ അടക്കുകയും ചെയ്തു.
ആർ.എസ്.എസ് അടക്കമുള്ള നിരവധി സംഘടനകളെ നിരോധിച്ചു.
പോലീസ് ആയിരക്കണക്കിന് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരെ ജയിലിൽ അടച്ചു.
ഈ നിരോധനത്തിനെ മറികടന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് സ്വയം സേവകർ അടിയന്തരാവസ്ഥക്കെതിരെയും മൌലിക അവകാശങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനെതിരെയും സത്യാഗ്രഹം നടത്തുകയും ജനാധിപത്യം തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാനായി രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
മാധ്യമപ്രവർത്തനം നിയന്ത്രണവിധേയമായിരുന്നതിനാൽ ലേഖനങ്ങൾ രഹസ്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കായി പണം സ്വരൂപിക്കുകയും ചെയ്തു.
മറ്റു ജനാധിപത്യ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കളുമായി ജയിലിലും വെളിയിലുമായി ജനാധിപത്യത്തിനായി ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഈ പ്രക്ഷോഭം പതിനായിരക്കണക്കിന് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നതായും ദിവസവും കൂടുതൽ കൂടുതൽ യുവാക്കളെ പ്രക്ഷോഭത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ ലക്‌ഷ്യം " ജനാധിപത്യം തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരിക എന്നത് മാത്രമാണ്" എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ലണ്ടനിലെ 'ദി എക്കണോമിസ്റ്റ്‌' ആർ.എസ്.എസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌ 'ലോകത്തിലെ ഏക ഇടതുപക്ഷമല്ലാത്ത വിപ്ലവശക്തി' എന്നാണ് .
1977-ൽ നിരോധനാജ്ഞ പിൻവലിച്ചപ്പോൾ ആർ.എസ്.എസിന്റെയും നിരോധനം പിൻവലിച്ചു.
ഭൂപരിഷ്ക്കരണത്തിലെ പങ്ക്
ഗാന്ധിയൻ നേതാവായിരുന്ന വിനോബാ ഭാവേ സംഘടിപ്പിച്ച ഭൂമിദാന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് പങ്കെടുത്തു.
1951 നവംബറിൽ വിനോബാ ഭാവേ ആർ.എസ്.എസ് നേതാവ് എം.എസ്. ഗോൾവർക്കറുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട ഗോൾവർക്കർ , ഭൂപരിഷ്ക്കരണത്തിന് ആർ.എസ്.എസിന്റെ സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
തുടർന്ന്, നാനാജി ദേശ്‌മുഖിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
എന്നാൽ ഗോൾവർക്കർ ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ശൈലിയിൽ വിമർശകൻ കൂടിയായിരുന്നു.
ഈ പ്രക്ഷോഭം ജനങ്ങളിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ശൈലിയിയെക്കാൾ ഉയർന്നുള്ള വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കണം എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.
ആർ.എസ്.എസിന് പ്രവർത്തകരുടെ റിക്കോർഡ് സൂക്ഷിക്കുന്ന പതിവില്ലെങ്കിലും ഏകദേശം 7 കോടി മുതൽ 10 കോടി പ്രവർത്തകർ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
സർസംഘചാലക് പദവി
സർസംഘചാലക് പദവി ആണ് ആർ.എസ്.എസിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവി.
ഈ സ്ഥാനം നിശ്ചയിക്കുന്നത് മുൻഗാമി ആയിരിക്കും.
സർസംഘചാലക് പദവിയിൽ വന്നിട്ടുള്ളവർ: ഡോ. കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ (സ്ഥാപകൻ), ഡോക്ടർജി എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1925-1930 1931-1940) ഡോ. ലക്ഷ്മൺ വാമൻ പരഞ്ജ്പേ (1930-1931) (ഡോ. ഹെഡ്ഗേവാർ സത്യാഗ്രഹം നടത്തി ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലത്ത്) ശ്രീ. മാധവ് സദാശിവ് ഗോൾവർക്കർ , ഗുരുജി എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1940-1973) ശ്രീ. മധുകർ ദത്താത്രേയ ദേവറസ് , ബാലാസാഹെബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1973-1993) പ്രൊഫ. രാജേന്ദ്ര സിംഗ് , രാജുഭയ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1993-2000) കുപ്പഹള്ളി സിതാരാമയ്യ സുദർശൻ (2000-2009) ഡോ. മോഹൻ മധുകർ ഭാഗവത് (21 മാർച്ച്‌ 2009 മുതൽ ഇന്നുവരെ) ശാഖ
ശാഖ എന്നത് ശിഖരം (branch) എന്ന അർഥം വരുന്ന ഹിന്ദി പദമാണ്.
ആർ.എസ്.എസിന്റെ സംഘടനാപരമായ പ്രവൃത്തികൾ നടത്തുന്നത് സംഘശാഖകൾ മുഖേനയാണ്.
പൊതു സ്ഥലത്ത് ഒരു മണിക്കൂർ നിത്യേന നിയമേന നടത്തപ്പെടുന്ന കൂടിച്ചേരലാണ് സംഘശാഖ .
സംഘശാഖയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വ്യക്തികളെ സ്വയംസേവകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
2004-ൽ 60,000 ശാഖകൾ ഇന്ത്യയിൽ ഒട്ടുക്ക് നടന്നിരുന്നു.
അതേസമയം 2004 -ലെ ബി.ജെ.പി കേന്ദ്ര സർക്കാർ വീണതിന് ശേഷം ശാഖകൾ 10,000 ആയി ചുരുങ്ങി.
2010 ജനുവരിയിലെ ഡൽഹിയിലെ ആർ.എസ്.എസ് മാധ്യമവിഭാഗത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ശാഖകളുടെ എണ്ണം 39,823 എന്നാണ്.
ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയുടെയും സമാജ് വാദി പാർട്ടിയുടെയും ജാതിരാഷ്ട്രീയമാണ് ഇതിനു കാരണമായി ആർ.എസ്.എസ് കാണുന്നത്.
ലോകത്ത് 33 രാജ്യങ്ങളിലായി ശാഖകൾ നടക്കുന്നുണ്ട് .
യോഗ , വ്യായാമങ്ങൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയ കായികപരമായ പരിപാടികളും, സുഭാഷിതം , ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, അമൃതവചനം, കഥകൾ, പ്രാർത്ഥന  തുടങ്ങിയവ കൂടിച്ചേർന്നതാണ് ശാഖ.
സാമൂഹികസേവനം, സാമൂഹികാവബോധം വളർത്തൽ, ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ തുടങ്ങിയവും മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്.
പ്രവർത്തകർ പ്രാഥമിക ശുശ്രൂഷ, ദുരിതാശ്വസ പ്രവർത്തനം പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയവയിൽ പരിചയം നേടുകയും ഗ്രാമങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാനാവശ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികൾ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഗണവേഷം
കറുത്ത പദവേഷം ( ഷൂസ് ), സോക്സ്‌ ( ബ്രൗൺ), പാൻറ് (വുഡ് ബ്രൗൺ), ബെൽറ്റ്‌ (തവിട്ടുനിറം), ഷർട്ട്‌ (വെള്ള), തൊപ്പി (കറുപ്പ്) ഇവയാണ് സംഘത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വേഷം.
കാക്കി നിക്കറായിരുന്നു മുൻപത്തെ വേഷം.
അത് മാറ്റി പാന്റാക്കുന്നത് 2016 മാർച്ച് 12 ന് ചേർന്ന് അഖിലേന്ത്യാ പ്രതിനിധി സഭയുടെ തീരുമാനപ്രകാരമാണ്.
ഐറ്റി മിലൻ
വിവരസാങ്കേതിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശാഖയെ ആണ് ഐ.റ്റി(Information Technology) മിലൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്‌.
ശാഖയിൽ നിന്നും വത്യസ്തമായി ആഴ്ച തോറുമാണ് ഐ.റ്റി.
മിലൻ കൂടിച്ചേരൽ നടത്തുന്നത്.
മുംബൈ , പൂനെ , ബെംഗലൂരു , ചെന്നൈ , എറണാകുളം , ഡൽഹി തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങളിൽ ഐ.റ്റി മിലൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
60 മിനിട്ട്  നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഇത്തരത്തിലുള്ള കൂടിച്ചേരലിൽ പ്രാർഥന, സൂര്യനമസ്ക്കാരം , യോഗ , കളികൾ മുതലായവ ഉണ്ടായിരിക്കും.
പൊതുവേ ഇംഗ്ലീഷിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഐ.റ്റി മിലനിൽ വിവരസാങ്കേതിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കായി തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
അവരുടെ മാനസിക ഉല്ലാസത്തിനായിയുള്ള കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
ദേശീയ-സാർവദേശീയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.
പ്രചാരകൻ
പ്രതിഫലം കൂടാതെ മുഴുവൻ സമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തകന്മാരാണ്  പ്രചാരകർ.
ഒരു വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞ കാലയളവിൽ ഉള്ളവരെ വിസ്താരകർ എന്നും പറയുന്നു.
മറ്റു സംഘപരിവാർ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പ്രചാരകന്മാരെ അയക്കുന്ന പതിവുണ്ട് ഉദാ :- ബി എം എസ് , ബി.ജെ.പി , സേവാ ഭാരതി , മുതലായവ.
പരിവാർ സംഘടനകൾ രാഷ്ട്രീയ സേവികാ സമിതി (വനിതാ വിഭാഗം) അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത് (വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗം) ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത്‌ ) ഭാരതീയ മസ്ദൂർ സംഘം (തൊഴിലാളി  രംഗത്ത്‌) ഭാരതീയ കിസാൻ സംഘം (കർഷകരുടെ സംഘടന) ഭാരതീയ അഭിഭാഷക പരിഷത്ത് (അഭിഭാഷകരുടെ സംഘടന) ഭാരതീയ അദ്ധ്യാപക പരിഷത്ത് (അദ്ധ്യാപകരുടെ സംഘടന) മുസ്ലീം രാഷ്ട്രീയ മഞ്ച് (മുസ്‌ളിം വിഭാഗം) ഭാരതീയ ഇതിഹാസ് സങ്ങലൻ യോജന .
വിശ്വ ഹിന്ദുപരിഷത്ത് സക്ഷമ (ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കായ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ദേശീയ സംഘടന ) സഹകാർ ഭാരതി ഭാരതീയ വിചാര കേന്ദ്രം വിദ്യാ ഭാരതി ( ഭാരതീയ വിദ്യാനികേതൻ ) സംസ്കൃത ഭാരതി വിശ്വ സംവാദ കേന്ദ്രം ബാലഗോകുലം സ്വദേശി ശാസ്ത്ര പ്രസ്ഥാനം തപസ്യ സേവാഭാരതി വിവേകാനന്ദകേന്ദ്രം ഹിന്ദു ഐക്യ വേദി ക്രീഡ ഭാരതി (കേരള കായിക വേദി ) വനവാസി കല്യാൺ  ആശ്രമം പൂർവ സൈനിക പരിഷദ് ആരോഗ്യ ഭാരതി വിവേകാനന്ദ മെഡിക്കൽ മിഷൻ കേരള ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി കേസരി തന്ത്ര വിദ്യ പീഠം ഹിന്ദു ഐക്യേവേദി ഐ ടി മിലൻ അയ്യപ്പേ സേവാസമിതി ലക്ഷ്യം
ആർ.എസ്.എസിന്റെ ലക്ഷ്യമായി വിവരിക്കുന്നത് ഹിന്ദുത്വ മൂല്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ  ഇന്ത്യ 2025 ഓട് കൂടി ഇന്ത്യയെ പൂർണമായും ഹൈന്ദവ രാഷ്ട്രമാകുക എന്നതാണ്.
രൂപീകരണ സമയത്ത് തന്നെ ആർ.എസ്സ്‌.
എസ്സ്‌ അതിന്റെ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ ആശയം പ്രകടമാക്കിയതാണ്.
വിചാരധാരയിൽ ( ഇംഗ്ലീഷ് : Bunch of Thoughts ), എം.എസ്. ഗോൾവർക്കർ ആർ.എസ്.എസിന്റെ ലക്ഷ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌ ഇങ്ങനെയാണ്: “ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഹിന്ദുക്കളുടെ സമീപനം മനസ്സിലാക്കി, ആർ.എസ്.എസ് അവരിൽ രാജ്യത്തിനോട് ആത്മാർപ്പണത്തിന്റെ ശീലം വളർത്തിയെടുക്കുകയും അവരിൽ സ്നേഹത്തിന്റെയും പാരസ്പര്യത്തിന്റെയും സഹകരണത്തിന്റെയും സ്വഭാവരൂപീകരണം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്ത്, രാജ്യത്തോടുള്ള കടമക്ക് വേണ്ടി വിശ്വാസത്തിനും ജാതിക്കും ഭാഷക്കും രണ്ടാം പരിഗണന മാത്രം കൊടുത്ത്, അതിലൂടെ യഥാർത്ഥ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും സ്വഭാവരൂപീകരണം നടത്തി, ശക്തരാകാനും സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സ്വന്തം ചുമലിൽ ഏറ്റെടുത്ത് എല്ലാ രീതിയിലുമുള്ള അനുശാസന ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലയിലും എല്ലാവരും ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത് ഹിമാലയം മുതൽ കന്യാകുമാരി വരെ പരസ്പര സാഹോദര്യത്തോടെയുള്ള ഒരു രാജ്യത്തിനെ ഉണ്ടാക്കുക ” സംഘപരിവാർ
ആർ.എസ്.എസ് ആദർശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച സംഘടനകളെ പൊതുവിൽ സംഘപരിവാർ (സംഘകുടുംബം എന്നർഥം വരുന്നു) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
മിക്ക ഇത്തരം സംഘടനകളും മുഴുവൻ സമയ സംഘ പ്രചാരകന്മാർ തുടങ്ങുന്നതോ സഹകരിക്കുന്നതോ ആണ്.