smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
തെലുഗു നാടകത്തെപ്പറ്റി പഠനങ്ങൾ നടത്തിയ പി.എസ്.ആർ. അപ്പാറാവു (1923-) താജ്മഹൽ എന്ന നാടകവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആലൂരി സീതാരാമരാജു (1960), സികന്ദർ (1962), ഗൌതമബുദ്ധ (1963) തുടങ്ങിയ ചരിത്രനാടകങ്ങളും സമർപ്പണം (1957) എന്ന ഹ്രസ്വനാടകവും രചിച്ച ആകുല സുബ്രഹ്മണ്യം (1929-) ഈടുറ്റ സംഭാവനകൾ നല്കി.
ലോഡ് ബൈറണിന്റെ ലൌ ഇൻ ദ് ഡെസർട്ട് എന്ന നാടകത്തിന്റെ വിവർത്തനമാണ് അടവിഗാചനവെന്നല (1954).
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആലൂരി സീതാരാമരാജു റഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
തിക്കണ വിജ്ഞാനപീഠത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനാണ് ആകുല സുബ്രഹ്മണ്യം.
പരിവർത്തന എന്ന നാടകത്തിന്റെ രചനയിലൂടെ അംഗീകാരം നേടിയ എഴുത്തുകാരനാണ് ആചാര്യ ആത്രേയ.
കിളമ്പി വെങ്കട നരസിംഹാചര്യലു എന്നാണ് യഥാർഥനാമം.
ഏനുഡു (1947), എൻ.ജി.ഒ. (1949), ഭയം (1961), വിശ്വസന്ധി (1953), കപ്പലു (1954) തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങളും പ്രഗതി, എവരു ദെങ്ഗ, വരപ്രസാദ തുടങ്ങിയ ഏകാങ്കങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ദാരിദ്യ്രംകൊണ്ടു വലയുന്ന പാവപ്പെട്ട ഒരു ഗുമസ്തന്റെ ദുരിതങ്ങളാണ് എൻ.ജി.ഒ. എന്ന നാടകത്തിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.
ഇത് തെലുഗു നാടകരംഗത്ത് റിയലിസത്തിന്റെ പുതിയ മാനം സൃഷ്ടിച്ചു.
നാടകരംഗത്തെന്നപോലെ ചലച്ചിത്രരംഗത്തും ആത്രേയയുടെ സംഭാവനകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
സപ്തപദി, മരനി മനീഷി എന്നീ നാടകങ്ങളും പരിഷ്കൃതി-ഉദ്ധാരകുലു, നൂതനപാദഹാരു - ചരിത്രഹിനുലു എന്നീ ഏകാങ്കങ്ങളും രചിച്ച കപ്പഗന്തുല മല്ലികാർജുനറാവു (1937-) ആധുനിക നാടകകൃത്തുക്കളിൽ പ്രമുഖനാണ്.
അമച്വർ നാടകവേദിയുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കി അതിനുവേണ്ടി തീവ്രയത്നം നടത്തിയ നാടക രചയിതാക്കളിൽ പ്രമുഖനാണ് ഭമിടിപാടി കാമേശ്വരറാവു (1897-1958).
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ നാടകങ്ങളും അമച്വർ നാടകവേദിക്കുവേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
പല നാടകങ്ങളുടെയും പ്രമേയം കടംകൊണ്ടതാണെങ്കിലും അവയിലെല്ലാം കാമേശ്വരറാവുവിന്റെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ രചനാശൈലി വെട്ടിത്തിളങ്ങുന്നതു കാണാം.
എവൽ ഗോദവ വല്ലാഡി (1940), രെണ്ടരെല്ലു (1942), സ്വരാജ്യം (1953), നമതെ നെഗ്ഗിന്ദി എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യ രചനകളിൽപ്പെടുന്നു.
കൂർമ വേണുഗോപാലസ്വാമി (1903-) നാടകകല സൈദ്ധാന്തികമായും പ്രായോഗികമായും അഭ്യസിക്കുകയും അത് അരങ്ങിൽ പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അശ്രാന്തപരിശ്രമം മൂലമാണ് തെലുഗു അമച്വർ നാടകരംഗം ഇന്നത്തെ നിലയിൽ അഭിവൃദ്ധി കൈവരിച്ചത്.
ആന്ധ്ര സർവകലാശാലയിലെ രംഗവേദിയും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയത്തിൽനിന്ന് ഉടലെടുത്തതാണ്.
ആന്ധ്രയിൽ ലിറ്റിൽ തിയെറ്റർ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും ഇദ്ദേഹം സജീവ പങ്കു വഹിച്ചു.
തെലുഗു ഡ്രാമ, ഇബ്സൻ: എ സെന്റിനറി എസ്റ്റിമേറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യകൃതികൾ.
സഹധർമിണിയുമായി സഹകരിച്ച് നിരവധി നാടകങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നൂറിലേറെ നാടകങ്ങൾ രചിച്ച കൊർറപാടി ഗംഗാധരറാവുവിന്റെ സംഭാവനകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഏകാങ്കനാടകങ്ങളാണ്.
തെലുഗുകോപം, ഗുഡ്ഡിലോകം, തേരാതൊനരാ, നിജരുപാലു, കമല, യഥാരാജ തഥാപ്രജ, ഡിറ്റക്റ്റീവ്, നാനാലോതനു, രാഗശോഭിത എന്നിവ മുഖ്യ കൃതികളിൽ ചിലതാണ്.
1952-ൽ കൊർറപാടി ഗംഗാധരറാവു 'കലാവാണി' എന്ന പേരിൽ ഒരു നാടകവേദിക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.
അനേകം നടന്മാരും നാടകസംവിധായകരും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ പരിശീലനം നേടി.
ഒട്ടേറെ നാടകങ്ങൾക്കു കൊർറപാടി സംവിധാനം നിർവഹിച്ചു.
നാടികാപഞ്ചവിംശതി എന്ന പേരിൽ ആന്ധ്രപ്രദേശ് സാഹിത്യ അക്കാദമിക്കുവേണ്ടി 25 ആധുനിക തെലുഗു നാടകങ്ങളുടെ സമാഹാരം ഇദ്ദേഹം പ്രസാധനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി.
ഗണപതിരാജ അച്യുതരാമരാജു (1924-) നിരവധി നാടകങ്ങൾ രചിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്ത് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രഹ്മ (1952), മഹാരാജശ്രീ (1952), തീർപ്പു ചിന്നപില്ലലു (1953), വിനായകുടിപെല്ലി (1957) എന്നീ നാടകങ്ങൾ ഏറെ ജനപ്രീതി നേടി.
തെലുഗു നാടകത്തിന് ഒരു നൂറ്റാണ്ടു പ്രായമേ ഉള്ളൂ എങ്കിലും മറ്റു സാഹിത്യശാഖകളോടൊപ്പം വളർച്ച പ്രാപിക്കുവാൻ അതിനു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മറുഭാഷാനാടകങ്ങളിൽനിന്ന് നല്ലതെല്ലാം ഉൾക്കൊണ്ട തെലുഗു നാടകം ഒരു പ്രധാന സാഹിത്യ രൂപമായി വികസിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വൈകിപ്പിറന്നതാണ് തെലുഗു ഗദ്യം.
നന്നയന്റെ കാലംതൊട്ടുതന്നെ ഗദ്യം സാഹിത്യത്തിൽ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു (11-ാം ശതകം).
എന്നാൽ അത്തരം ഗദ്യഭാഗങ്ങൾ കാവ്യഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ടവയായിരുന്നു.
ഗദ്യം മധുര നായ്ക്കന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് പുഷ്ടിപ്രാപിച്ചു.
സമുഖം വെങ്കടകൃഷ്ണപ്പ (1680-1750) ജൈമിനിഭാരതവും ശാർങ്ഗധര ചരിത്രവും ഗദ്യത്തിലെഴുതി.
കൃഷ്ണപ്പയുടെ കൃതികളിൽ സംഭാഷണഭാഷ അങ്ങിങ്ങായി കാണുന്നു.
1730 അടുപ്പിച്ച് കലുവവീരരാജൂ (1680-1750) മഹാഭാരതം ഗദ്യത്തിലെഴുതി.
റാവിപാടി ഗുരുമൂർത്തി ശാസ്ത്രി വിക്രമാർക്കകഥകൾ 1819-ലും പഞ്ചതന്ത്രകഥകൾ 1834-ലും പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി.
ശുകസപ്തതി കഥളു (രാമസ്വാമിശാസ്ത്രി), ഹരിശ്ചന്ദ്രകഥ (1840 - നരസിംഹശാസ്ത്രി), വിജയവിലാസവചനം (1841 - രംഗശാസ്ത്രി) എന്നീ കൃതികൾ അനേകം തവണ പാഠപുസ്തകങ്ങളായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
സി.പി.ബ്രൌണിനെപ്പോലെയുള്ള പാശ്ചാത്യ പണ്ഡിതന്മാരും തെലുഗു ഗദ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയെ സഹായിച്ചു.
കൃഷ്ണദേവരായരുടെ കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന താതാചാരിയുടെ കഥകൾ സി.പി. ബ്രൌൺ ശേഖരിച്ചു പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി.
ചിന്നയസൂരി സ്വന്തം രചനകൾകൊണ്ട് ഗദ്യത്തിന്റെ പുരോഗതി തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിത്രഭേദ, മിത്രലാഭ എന്നീ കൃതികൾ 1853-ൽ എഴുതപ്പെട്ടു.
കൃത്രിമത്വവും താളാത്മകതയുമാർന്ന കാവ്യഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ആ കൃതികൾ ആസ്വദിക്കാൻ പലർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല.
അറുപതോളം വർഷം ആ കൃതികൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു.
ആധുനിക തെലുഗു ഗദ്യത്തിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരനാണ് വിരേശലിംഗം പന്തുലു.
അദ്ദേഹം കൈവയ്ക്കാത്ത സാഹിത്യശാഖകളില്ല.
അദ്ദേഹം ചാൾസ് ലാംബിന്റെ ഷെയ്ക്സ്പിയർ കഥകൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്.
ജീവചരിത്രം-ആത്മകഥ
ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യവുമായി പരിചയപ്പെട്ടതിനുശേഷമാണ് തെലുഗുവിലെ സാഹിത്യകാരന്മാർ ജീവചരിത്രത്തിന്റെയും ആത്മകഥയുടെയും മേഖലയിലേക്കു കടന്നത്.
ആദ്യകാല ജീവചരിത്രങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്നുള്ള തർജുമകളായിരുന്നു.
1856ൽ ജോൺ ബനിയന്റെ ജീവചരിത്രം തെലുഗുവിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
വീരേശലിംഗം പന്തുലു ജീസസ്, ഷെല്ലി, വിക്ടോറിയാ മഹാരാജ്ഞി എന്നിവരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എഴുതി.
1897-ൽ ചൈതന്യന്റെ ജീവചരിത്രം പ്രസിദ്ധീകൃതമായി.
സാമുവൽ ജോൺസന്റെ 'കവികളുടെ ജീവിതചരിത്രങ്ങ'ളെ മാതൃകയാക്കിക്കൊണ്ട് ഗുരുജാഡ ശ്രീരാമമൂർത്തി കവിജീവിതമുലു എഴുതി.
ഗുരുജാഡ ശ്രീരാമമൂർത്തി ബെൻഡപുഡി അന്നമാമന്ത്രി, തുമ്മരുസു, ഭാസ്ക്കരമന്ത്രി, സ്വാമി വിദ്യാരണ്യ തുടങ്ങിയ ജീവചരിത്രങ്ങൾ രചിച്ചു.
ഈ ജീവചരിത്രങ്ങളെല്ലാംതന്നെ 19-ാം ശതകത്തിന്റെ അന്ത്യഘട്ടത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകൃതമായി.
ഏതാനും മഹതികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേർത്ത് 1900ത്തിൽ രായസം വെങ്കടശിവുഡു ഒരു ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
അച്ചമാംബ ഭണ്ഡാരുവും വാവിള്ള വെങ്കടശിവാവാധാനിയും ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ എഴുതി.
ഇക്കാലത്ത് ശിവജിയുടെ ജീവചരിത്രത്തിന് കെ.വി.ലക്ഷ്മണറാവു രൂപംനല്കി.
അത് മികച്ച ഒരു സൃഷ്ടിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
1946-ൽ ഗിഡുഗു രാമമൂർത്തിയുടെ ജീവിതകഥ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ സീതാപതി രചിച്ചു.
ഗൊർറപാടി വെങ്കടസുബ്ബയ്യ, ചിരന്തനനന്ദസ്വാമി, കോനാ വെങ്കടരായശർമ തുടങ്ങിയവരും ജീവചരിത്ര മേഖലയ്ക്കു സംഭാവനകൾ നല്കി.
കന്ദുകുറി വീരേശലിംഗം (1848-1919), ഗുരുജാഡ അപ്പാറാവു (1861-1915), ഗിഡുഗു രാമമൂർത്തി (1862-1940), കൊമ്മരസു ലക്ഷ്മണറാവു (1877-1923), കാശിനാഥുനി നാഗേശ്വരറാവു (1867-1938), മാഡപാടി ഹനുമന്തറാവു എന്നിവരും ജീവചരിത്രശാഖയെ വളർത്തി.
ശൃംഗാരകവി സർവരായകവി ശിവജിയുടെ ജീവചരിത്രം മികച്ച ശൈലിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
ഹരിസർവോത്തമറാവുവിന്റെ എബ്രഹാം ലിങ്കണും എണ്ണപ്പെട്ട ജീവചരിത്രമാണ്.
അട്ടിലി സൂര്യനാരായണയുടെ മഹാകവി രവീന്ദ്ര രസകരമായ ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥമാണ്.
വീരേശലിംഗത്തെക്കുറിച്ച് ബസവരാജു എഴുതിയ ജീവചരിത്രവും പരാമർശം അർഹിക്കുന്നു.
വീരേശലിംഗം ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെയാണ് തൊലേടി വെങ്കടസുബ്ബറാവു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റൊരു ജീവകഥയെഴുതിയത്.
സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവും ഒന്നാംകിട ഗദ്യരചയിതാവും കവിയുമായ റാവുബഹദൂർ കെ. വീരേശലിംഗത്തിന്റെ ജീവചരിത്രം എഴുതുക എന്ന കൃത്യം അഭിമാനപൂർവം താൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നുവെന്ന് വെങ്കിട സുബ്ബറാവു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മുഖവുരയിൽ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
പുണ്ഡ്ലരാമകൃഷ്ണയ്യ, കാമരാജു ഹനുമന്തറാവു, വാവിള്ള വെങ്കിടേശ്വരശാസ്ത്രി എന്നിവർ മികച്ച ജീവചരിത്രങ്ങൾ എഴുതിയവരാണ്.
ഗോഖലെ, തിലകൻ, നവറോജി, റാനഡേ, രാമകൃഷ്ണ പരമഹംസൻ, വിവേകാനന്ദൻ, ആനി ബെസന്റ,് അരവിന്ദഘോഷ് എന്നിവരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ വാവിള്ള വെങ്കടേശ്വരശാസ്ത്രി രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തെലുഗു കവികളെ നിരൂപണാത്മകമായി വിലയിരുത്തുന്ന ജീവചരിത്രകൃതിയാണ് 1950ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആന്ധ്രകാവുലുചരിത്ര.
കന്ദുകൂറിവീരേശലിംഗമാണ് ഇതിന്റെ രചയിതാവ്.
ഈ കൃതിയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെത്തുടർന്ന് ഇത്തരത്തിലുള്ള അനേകം ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ പുറത്തുവന്നു.
കവിത്വവേദി കെ.വി. നാരായണറാവുവിന്റെ ആന്ധ്രവാങ്മയചരിത്രസംഗ്രഹമു �(1951), ചാഗണ്ടി ശേഷയ്യയുടെ ആന്ധ്രകവിതരംഗിണി (1958), ബുലുസു വെങ്കടരമണയ്യയുടെ ആന്ധ്രകവിസപ്തതി (1956), ആരുദ്രയുടെ സമഗ്രആന്ധ്രസാഹിത്യമു (1968), എന്നിവ ഈ വിഭാഗത്തിലുൾപ്പെടുന്ന ശ്രദ്ധേയ കൃതികളാണ്.
കാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ജീവചരിത്ര ഗ്രന്ഥമാണ് ഇന്ദ്രഗണ്ടി ശ്രീകണ്ഠശർമയുടെ സാഹിത്യപരിചയം (1978).
ചരിത്രപുരുഷന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയാർജിച്ച കൃതിയാണ് കെ.വെങ്കടേശ്വരശാസ്ത്രി രചിച്ച ആന്ധ്രകേസരി തംഗുട്ടൂരി പ്രകാശം പന്തുലുവിന്റെ ജീവിതകഥ (1966).
ഒരു പാവപ്പെട്ടകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച പന്തുലു 'പ്രകാശം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തിയുടെ അത്യുന്നതങ്ങളിൽ എത്തിയ കഥയാണിത്.
ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട മറ്റൊന്നാണ് കനക് പ്രവാസിയുടെ ആന്ധ്രരക്നദുഗ്ഗിരാല ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യ.
ഭാഷാപണ്ഡിതനും സംഗീതാചാര്യനുമായ ശ്രീഅജ്ജദ ആദി ഭട്ലനാരായണദാസിന്റെ ജീവിതകഥയായ പൂർണപുരുഷുഡു ഇത്തരത്തിൽ മറ്റൊരു മികച്ച ഗ്രന്ഥമാണ്.
യാമിജാല പദ്മനാഭ സ്വാമിയാണ് ഈ കൃതിയുടെ രചയിതാവ്.
സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളായ ചിലകമർത്തി ലക്ഷ്മീനരസിംഹം, ഉന്നവ ലക്ഷ്മീനാരായണ, ബ്രഹ്മശ്രീ രഘുപതി വെങ്കടരത്നം നായിഡു മുതലായവരുടെയും പണ്ഡിതന്മാരായ ഗിഡുഗു രാമമൂർത്തി, ചിന്നയ്യസൂരി മുതലായവരുടെയും സംഗീതാചാര്യന്മാരായ ത്യാഗരാജൻ, അന്നമാചാര്യ, ക്ഷേത്രയ്യ തുടങ്ങിയവരുടെയും ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ തെലുഗു ജീവചരിത്ര സാഹിത്യത്തിനു മുതൽക്കൂട്ടാണ്.
ആന്ധ്രക്കാരല്ലാത്ത മഹനീയരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങളിൽ ഝാൻസി ലക്ഷ്മി (1973), നാനാ ഫർനാവിസ് (1976), സർദാർ പട്ടേൽ (1978), ദേശബന്ധു ചിത്തരഞ്ജൻദാസ് (1978) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ആത്മീയഗുരുക്കളായ ശ്രീരാമകൃഷ്ണപരമഹംസൻ, സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ, ഗുരുനാനാക്ക്, സ്വാമി ദയാനന്ദസരസ്വതി മുതലായവരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങളും ഏറെ പ്രചാരം നേടിയവയാണ്.
ആധുനികരായ ജീവചരിത്രകാരന്മാരിൽ പ്രമുഖനായ ഗ്രിഗോറപ്പെടി വെങ്കടസുബ്ബയ്യ പ്രസിദ്ധ ബംഗാളി നോവലിസ്റ്റായ ശരത്ചന്ദ്ര ചാറ്റർജിയെപ്പറ്റി രചിച്ച ശരത് ദർശനം (1955) പ്രത്യേക പരിഗണന അർഹിക്കുന്നു.
ചിലകമർത്തി മൂന്ന് വാല്യങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മഹാപുരുഷ ജീവിതമുലു പോലുള്ള സമാഹാരങ്ങളും ജീവചരിത്രശാഖയെ പരിപോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തെലുഗുവിൽ ആത്മകഥ ആദ്യമായി എഴുതിയത് വീരേശലിംഗമാണ്.
1910-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വീയ ചരിത്ര പ്രകാശിതമായി.
ചിന്നയസൂരി സ്വന്തം കഥ സ്വചരിത്രം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
ചെല്ലപ്പിള്ള വെങ്കടശാസ്ത്രി, രായസം വെങ്കടശിവുഡു, പാനുഗണ്ടി നരസിംഹറാവു, ചിലകമർത്തി നരസിംഹറാവു എന്നിവരും ആത്മകഥാരംഗത്ത് പ്രശോഭിച്ചു.
ആന്ധ്രകേസരി പ്രകാശത്തിന്റെ ആത്മകഥ ചെറുതെങ്കിലും മനോഹരമാണ്.
വളരെ താഴ്ന്ന നിലയിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന കെ.എൻ. കേസരി ഹൃദ്യമായ രീതിയിൽ ആത്മകഥ എഴുതി.
ഗാന്ധിജിയു ടെയും നെഹ്റുവിന്റെയും ആത്മകഥകൾ തെലുഗുവിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് വേലൂരി ശിവരാമശാസ്ത്രി, മുടിഗണ്ടി ജഗണ്ണശാസ്ത്രി എന്നിവരാണ്.
ലളിതമായ ഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരാത്മകഥയാണ്  അയ്യദേവര കാലേശ്വരറാവുവിന്റെ നാ ജീവിതകഥ-നവ്യാന്ധ്രമു (എന്റെ ജീവിതകഥ- നവ്യആന്ധ്ര).
കാലേശ്വരറാവു ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം ഈ മികച്ച കൃതിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
പിഠാപുരത്തെ ദസരി ലക്ഷ്മണ സ്വാമിയുടെ ആത്മകഥയ്ക്ക് (1956) തെലുഗു ആത്മകഥകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ മികച്ച  സ്ഥാനമാണുള്ളത്.
1900 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിന്റെ സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക ചരിത്രം ഈ ആത്മകഥയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ശ്രീപാദസുബ്രഹ്മണ്യശാസ്ത്രിയുടെ ജ്ഞാപകലു, എ. കമലേശ്വരറാവുവിന്റെ നജീവിതമുനവ്യാന്ധ്രമു (1959), ആചണ്ഡ ജാനകീറാമിന്റെ നാസ്മൃതിപഥമുലോ സാഗുതുണ്ണയാത്ര (1960) എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങളും തെലുഗു ആത്മകഥാ സാഹിത്യത്തിന് മുതൽക്കൂട്ടാണ്.
ഭാഷാശൈലിയുടെയും രചനാശൈലിയുടെയും സവിശേഷതകൾകൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികളാണ് നാദിംപിള്ളി വെങ്കടലക്ഷ്മിനരസിംഹറാവു, ദുവ്വുരി വെങ്കടരമണശാസ്ത്രി, തെന്നേടി ഹേമലത എന്നിവരുടെ ആത്മകഥകൾ.
അതിസൂക്ഷ്മമായ ഫലിതത്താലും പുതുമയുടെ സ്പർശത്താലും ആകർഷകമാണ് നാദിംപിള്ളി വെങ്കടലക്ഷ്മി നരസിംഹറാവുവിന്റെ (1889-1978) ആത്മകഥ.
ആന്ധ്രസർവകലാശാലയിലെ പ്രസിദ്ധ പണ്ഡിതനും തെലുഗു വൈയാകരണനുമാണ് ദുവ്വുരി വെങ്കട രമണശാസ്ത്രി (1898-1976).
പ്രസിദ്ധ നോവൽകർത്രിയായ തെന്നേടി ഹേമലതയുടെ ആത്മകഥ നർമമധുരവും നിശിതവുമാണ്.
മഹാത്മാഗാന്ധി, ജവാഹർലാൽ നെഹ്റു തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ ആത്മകഥകൾ തുമ്മല സീതാരാമമൂർത്തി ചൌധുരി (ജനനം -1901) പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഉപന്യാസം-സാഹിത്യനിരൂപണം
തെലുഗുവിലെ ആദ്യത്തെ ഉപന്യാസകാരൻ സാമിനേനിമുദ്ദു നരസിംഹനായിഡുവാണ്.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹിതസൂചിനിയിൽ ഒട്ടേറെ ഉപന്യാസങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഉപന്യാസ ശാഖയുടെ വളർച്ചയ്ക്കു സഹായകമായിത്തീർന്നത് ഇംഗ്ളീഷ് ഭാഷയിലുള്ള ഉപന്യാസങ്ങളാണ്.
കന്ദുകുറി വീരേശലിംഗമാണ് രണ്ടാമത്തെ ഉപന്യാസകാരൻ.
അദ്ദേഹം ലളിതമായ ഭാഷയിൽ ഉപന്യാസങ്ങൾ രചിച്ചു.
ദുഗ്ഗിരാല വെങ്കടസൂര്യപ്രകാശറാവു അക്കാലത്തെ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ഉപന്യാസകാരനാണ്.
19-ാം ശതകത്തിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിൽത്തന്നെ തെലുഗു ഭാഷയെക്കുറിച്ചും തെലുഗു സാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഉപന്യാസങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകൃതങ്ങളായി.
വാവിലാലാ വാസുദേവശാസ്ത്രി ആന്ധ്രഭാഷ എന്ന പ്രബന്ധം 1861ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
പിംഗളി സുരനയെക്കുറിച്ച് പി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി ഒരു പ്രബന്ധം രചിക്കുകയുണ്ടായി.
ആർ.ഗോപാലറാവു, വെണ്ണേറ്റി രാമചന്ദ്രറാവു, കാശിഭട്ല ബ്രഹ്മയ്യ ശാസ്ത്രി, ഗിഡുഗു വെങ്കടരാമമൂർത്തി, മുത്ത്നൂറി കൃഷ്ണറാവു, കെ.വി. ലക്ഷ്മണറാവു, അക്കിരാജു ഉമാകാന്തം തുടങ്ങിയവർ സാഹിത്യനിരൂപണങ്ങളും മറ്റു തരത്തിലുള്ള പ്രബന്ധങ്ങളും രചിച്ചവരാണ്.
വജ്ജല ചിന സീതാരാമശാസ്ത്രി, വേടൂരി പ്രഭാകര ശാസ്ത്രി എന്നിവരും ധാരാളം പ്രബന്ധങ്ങൾ രചിച്ചു.
പ്രഭാകരശാസ്ത്രി (1888-1950) ഭാഷയെക്കുറിച്ചും സാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ചും ഉള്ള പഠനങ്ങൾ എഴുതി.
റാല്ലപ്പള്ളി അനന്തകൃഷ്ണശർമ സാഹിത്യവിഷയങ്ങളിൽ ഉപന്യാസങ്ങൾ രചിച്ചു.
മല്ലമ്പള്ളി സോമശേഖരശാസ്ത്രി, തിമ്മാവജ്ജല കോദണ്ഡരാമയ്യ എന്നിവരും ഉപന്യാസശാഖയെ വളർത്തിയവരാണ്.
തെലുഗു സാഹിത്യ നിരൂപണം ആധുനിക ഘട്ടത്തിലെത്തിയത് സി. രാമലിംഗറെഡ്ഡിയുടെ വരവോടുകൂടിയാണ്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതതത്ത്വവിചാരമു വളരെ പ്രസിദ്ധി നേടി.
തെലുഗു മഹാഭാരതത്തെക്കുറിച്ച് പ്രബന്ധം രചിച്ച ഭൂപതി ലക്ഷ്മി നാരായണറാവു ഇക്കാലത്തെ ശ്രദ്ധേയനായ ഒരു ഉപന്യാസകാരനാണ്.
ദിപാല പിച്ചയ്യ ശാസ്ത്രി, നന്ദൂരിബംഗാരയ്യ, കൊറാഡ രാമകൃഷ്ണയ്യ, നിഡദവോലു വെങ്കടറാവു, ഗണ്ഡിജോഗി സോമയാജി, ദിവാകർല വെങ്കടാവധാനി, ഖണ്ഡവല്ലി ലക്ഷ്മിരഞ്ജനം, കുറുഗണ്ടി സീതാരാമഭട്ടാചാര്യ, പില്ലലമർറി വെങ്കട ഹനുമന്തറാവു, മദ്ദുകൂറി ചന്ദ്രശേഖരറാവു, ജമ്മല മഡുകു മാധവരാമശർമ, പഞ്ചാഗ്നുല ആദിനാരായണ ശാസ്ത്രി, ജി.വി. സീതാപതി തുടങ്ങിയവർ ഗണനീയരായ ഉപന്യാസകാരന്മാരാണ്.
ആന്ധ്രമഹാഭാരതോപന്യാസമുലു 1955-ലും ആന്ധ്രമഹാഭാഗവതോപന്യാസമുലു 1957ലും പ്രസിദ്ധീകൃതമായി.
വിശ്വനാഥ സത്യനാരായണ, വേഡാല തിരുവെങ്കലാചാര്യുലു തുടങ്ങിയവരാണ് ആദ്യഗ്രന്ഥത്തിലെ ഉപന്യാസങ്ങൾ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്.
രണ്ടാമത്തെ ഗ്രന്ഥത്തിലെ പ്രബന്ധങ്ങൾ എഴുതിയത് മല്ലമ്പള്ളി സോമശേഖരശർമ, കുറുഗണ്ടി സീതാരാമ ഭട്ടാചാര്യ തുടങ്ങിയവരാണ്.
പണ്ഡിതോചിതങ്ങളായ ഉപന്യാസങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഇവയെല്ലാം.
ജൊന്നലഗദ്ദ സത്യനാരായണ മൂർത്തിയുടെ സാഹിത്യോപന്യാസമുലു, ബുലുസു വെങ്കടരമണയ്യയുടെ പൊഗഡദണ്ഡ, എന്നിവ സാഹിത്യവിഷയങ്ങളിലെ ഉപന്യാസങ്ങളുടെ സമാഹാരങ്ങളാണ്.
മറ്റൊരു മികച്ച ഗദ്യകാരനാണ് നിരൂപകനായ ശ്രീവാസ്തവ.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉഷാകിരണാലുവിൽ 19-ാം ശതകത്തിലെ തെലുഗു സാഹിത്യചരിത്രം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
കലാസാഹിത്യ നിരൂപകനെന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധനായിത്തീർന്ന ആചണ്ട ജാനകീറാമിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കൃതിയാണ് സ്മൃതിപഥം.
അമരേശം രാജേശ്വരശർമയും വേൽദണ്ഡ പ്രഭാകരാമാത്യയും ഉപന്യാസ ശാഖയെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തിയവരാണ്.
തെലുഗു ഭാഷയിലും സാഹിത്യത്തിലുമുള്ള പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് കൊത്തപ്പള്ളി വീരഭദ്രറാവു എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗവേഷണഗ്രന്ഥം 19-ാം ശ.
-ത്തിലെ നൂറുകണക്കിന് കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും ഗ്രന്ഥങ്ങളും പരിശോധിച്ചു തയ്യാറാക്കിയതാണ്.
എസ്.വി. ജോഗറാവുവിന്റെ ആന്ധ്രയക്ഷഗാനവാങ്മയമു, ഡി. രാമരാജുവിന്റെ നാടോടിസാഹിത്യം, പി.മാധവശർമയുടെ ആന്ധ്രമഹാഭാരതഛന്ദശില്പമു എന്നിവ സാഹിത്യനിരൂപണത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കുകയുണ്ടായി.
1950കളുടെ ആരംഭത്തിൽ വ്യക്തിഗതോപന്യാസ രചനയിൽ വി.ആർ. നാർല (1908-) ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തി.
സാഹിത്യത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും അർഥവത്തായ പല പുതുമകളും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. 'മാടാമന്തീ', 'പിച്ചാപാടി' മുതലായ ശീർഷകങ്ങളിൽ അനേകം ലഘു ഉപന്യാസങ്ങൾ എഴുതി.
ആർ.എസ്. സുദർശനത്തിന്റെ (1927-) സാഹിത്യോപന്യാസങ്ങൾ ആധുനിക സിദ്ധാന്തങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നവ വീക്ഷണം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
രാമനുജറാവുവിന്റെ സാരസ്വതനവനീതം (1955), വ്യാസമഞ്ജുഷ (1956) എന്നിവ സാധാരണക്കാരനുവേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ട കൃതികളാണ്.
താരതമ്യ സാഹിത്യവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട വിജ്ഞാനപ്രദങ്ങളായ അനേകം ഉപന്യാസങ്ങൾ രചിച്ച സാഹിത്യകാരനാണ് സി.ആർ. ശർമ.
നാടകം, നോവൽ മുതലായ സാഹിത്യ രൂപങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചില സമ്പൂർണ പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.
പി.എസ്.ആർ. അപ്പാറാവുവിന്റെ തെലുഗുനാടകവികാസമു (1967) എല്ലാ നാടകധർമങ്ങളെക്കുറിച്ചും സമഗ്രമായ പഠനം നടത്തുന്നു.
തെലുഗു നാടകത്തിന്റെ ഉത്പത്തിവികാസങ്ങളും രചനയിലും അവതരണത്തിലും വന്നുചേർന്ന പരിവർത്തനങ്ങളും ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.
ബി. കുടുംബറാവു രചിച്ച ആന്ധ്രനാവലപരിണാമം (1971) നോവലിന്റെ ചരിത്രം വിവരിക്കുന്നു.
കെ.വി.ആർ. നരസിംഹത്തിന്റെ പ്രബന്ധസാഹിത്യരൂപം (1945), എം. കുലശേഖരറാവുവിന്റെ വചനവാങ്മയമു (1964), ജി. നാഗയ്യയുടെ ദ്വിപദവാങ്മയമു (1966), പി. മാധവശർമയുടെ ആന്ധ്രമഹാഭാരതഛന്ദശിൽപ്പമു മുതലായ കൃതികൾ സാഹിത്യനിരൂപണത്തെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച അഗാധപഠനങ്ങളാണ്.
നിരൂപണോപന്യാസങ്ങളുടെ അനേകം സമാഹാരങ്ങൾ ആധുനിക കാലത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.
പ്രശസ്ത നിരൂപകനായ വിശ്വനാഥ സത്യനാരായണ ക്ളാസ്സിക് കവികളുടെ കൃതികൾക്കു രചിച്ച വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ജനസമ്മതി നേടി.
നിരൂപണോപന്യാസങ്ങളുടെ സമാഹാരമായ അമേരന്ദ്രന്റെ ഭാവവീണ (1967) മികച്ച സാഹിത്യ കൃതികളെ രസകരമായ രീതിയിൽ സാധാരണക്കാർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുന്നു.
കാവ്യലഹരി (1971) എന്ന ഉപന്യാസ സമാഹാരത്തിന്റെ കർത്താവായ ഡി.വെങ്കടാവധാനി സമകാലിക നിരൂപകരിൽ പ്രമുഖനാണ്.
ശൈവ കവികളെക്കുറിച്ച് ബണ്ടാരുതമ്മയ്യ രചിച്ച വ്യാസവള്ളി (1968), ഗുണ്ടൂരുശേഷേന്ദ്ര ശർമയുടെ താരതമ്യാത്മക കാവ്യശാസ്ത്രപഠനമായ കവിസേനമാനിഫെസ്റ്റോ (1978), ക്ളാസ്സിക്കുകളുടെ വിമർശനാത്മക പഠനമായ സാഹിത്യകൌമുദി (1968) എന്നിവയും ആധുനിക നിരൂപണത്തിലെ വിലപ്പെട്ട കൃതികളാണ്.
സി. നാരായണറെഡ്ഡിയുടെ ആധുനികാന്ധ്രകവിത്വമു സമ്പ്രദായമുലു പ്രയോഗമുലു എന്ന കൃതി ആധുനിക കവിതാനിരൂപണങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
തെലുഗു പണ്ഡിതനായ അമരേശം രാജേശ്വരശർമ (1930-) യുടെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധമായ ആന്ധ്രവ്യാകരണവികാസമു തെലുഗു വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാമാണിക കൃതിയാണ്.
നൂറിലധികം ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തെലുഗു സാഹിത്യത്തിലെ വൈഷ്ണവ ദർശനത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായ പഠനം നടത്തിയ ഗവേഷകനാണ് വേട്ടൂരി ആനന്ദമൂർത്തി (1930-).
വൈഷ്ണവാന്ധ്ര വാങ്മയമു (1986) ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മികച്ച ഒരു കൃതിയാണ്.
സാഹിത്യകാരനും ചരിത്രകാരനുമായ ഈശ്വരദത്തകുന്ദൂർത്തി(1910-79)യുടെ പ്രാചീനാന്ധ്ര ചരിത്രിക ഭൂഗോളമു എന്ന ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥം തെലുഗു ഭാഷയ്ക്ക് അമൂല്യ സംഭാവനയാണ്.
ശാസനശബ്ദകോശമു, ജീർണ വിജയനഗര ചരിത്രം എന്നിവയും ഗവേഷണ പ്രധാനമായ കൃതികളാണ്.
തെലുഗു ഭാഷയിലും സാഹിത്യത്തിലും പുതിയ നിരൂപണ ശൈലിക്ക് അടിത്തറ പാകിയ പണ്ഡിതനാണ് കൊറാഡ രാമകൃഷ്ണയ്യ (1891-1961).
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആന്ധ്രഭാരത കവിതാവിമർശനമു, കാളിദാസനികവിതാപ്രതിഭാലു തുടങ്ങിയ സാഹിത്യ പ്രബന്ധങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയങ്ങളാണ്.
തെലുഗു സാഹിത്യത്തിന്റെ ചരിത്രം, വികാസം എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച് രാമകൃഷ്ണയ്യ നടത്തിയ പ്രഭാഷണങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് ഭാഷോത്പത്തി ക്രമമുഭാഷാചരിത്രമു എന്ന ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിരൂപണം, ഗവേഷണം എന്നിവകളിലായി നിരവധി കൃതികൾ രചിച്ച മറ്റൊരു പണ്ഡിതനാണ് ഖണ്ഡവല്ലി ലക്ഷ്മീരഞ്ജനമു.
മൈത്രേയി എന്ന പേരിൽ ഗ്രന്ഥരചന നടത്തുന്ന ഗഡിയാരം രാമകൃഷ്ണ ശർമയുടെ (1919-) സംഭാവനകളും എടുത്തുപറയത്തക്കതാണ്.
തെലുഗുവിലെ ബാലസാഹിത്യത്തിന് വളരെ പഴക്കമില്ല.
ആന്ധ്രയിൽ നാലുവയസ്സും നാലുമാസവും ആകുമ്പോൾ കുട്ടികളെ അക്ഷരം പഠിപ്പിക്കുകയും തുടർന്ന് വേമനശതകം, സുമതിശതകം എന്നിവ ചൊല്ലിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
കാവ്യരൂപത്തിലുള്ള ആന്ധ്രനാമ സംഗ്രഹവും പഠിപ്പിച്ചുപോന്നു.
കുട്ടികൾ കുറേക്കൂടി മുതിരുമ്പോൾ രുഗ്മിണീകല്യാണം, ഗജേന്ദ്രമോക്ഷം എന്നീ ഭാഗവത (പോതന എഴുതിയ ഭാഗവതം) ഭാഗങ്ങൾ പഠിച്ചിരുന്നു.
എളിയ തുടക്കമാണ് തെലുഗു ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ളത്.
-ത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാർ സചിത്ര കഥാപുസ്തകങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുതുടങ്ങി.
ആ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് രാമയ്യ, സൂരി, സൂര്യപ്രകാശറാവു തുടങ്ങിയവർ കഥാപുസ്തകങ്ങളും ഗാനങ്ങളും കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി എഴുതി.
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യഘട്ടത്തിൽ വീരേശലിംഗം ഈസോപ്പുകഥകൾ കവിതാരൂപത്തിൽ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി.
കുറേക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി ശതകങ്ങൾ എഴുതപ്പെട്ടു.
കുമാരശതകവും കുമാരീശതകവും മറ്റും രചിക്കപ്പെട്ടത് അങ്ങനെയാണ്.
കുട്ടികളുടെ സന്മാർഗബോധം വളർത്താൻ വേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ട കൃതികളാണവ.
ഇതേ ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം, ഭാഗവതം തുടങ്ങിയ കൃതികളിലെ കഥകൾ വാവിലികോലനു സുബ്ബാറാവു പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി.
ഏഷ്യൻയാത്ര, യൂറോപ്പ് യാത്ര എന്നീ കൃതികൾ 1897-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ഭാരതിയുടെ പത്രാധിപരായിരുന്നകാലത്ത് ജി.വി. സീതാപതി മാസികയുടെ രണ്ടുപുറങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി നീക്കിവച്ചു. 'ബാലാനന്ദം' എന്ന തലക്കെട്ടും നല്കി.
അതിനെത്തുടർന്ന് മിക്ക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യത്തിനുവേണ്ടി കുറെസ്ഥലം ഒരുക്കുകയുണ്ടായി.
1945-ൽ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി ബാല എന്നപേരിൽ ഒരു മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുതുടങ്ങി.
1950-ൽ അതിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണം മുടങ്ങി.
ബാലമിത്ര, ചന്ദമാമ തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത് അതിനുശേഷമാണ്.
ചന്ദമാമയുടെ പത്രാധിപർ ചക്രപാണി ആയിരുന്നു.
കെ. കുടുംബറാവു, മുദ്ദാവിശ്വനാഥൻ തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു.
തമിഴ്, മലയാളം കന്നട, ഹിന്ദി, മറാഠി എന്നിങ്ങനെ പല ഭാഷകളിലും ചന്ദമാമ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
തെലുഗു ഭാഷയിൽ ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ബാലസാഹിത്യം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയത് ജി.വി. സീതാപതി (1885-1969)യുടെ റെയിലുബണ്ടി, ചിലകമ്മ പെല്ലി എന്നീ ശിശുഗാനങ്ങൾ 1907-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ്.
അയത്നലളിതമായ സംഭാഷണശൈലിയിൽ ബാലകഥകൾ രചിച്ച സാഹിത്യകാരനാണ് സീതാപതി.
ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ രചിച്ച മറ്റനേകം എഴുത്തുകാരുണ്ട്.
1907-ൽ വെഗുജ്ജുക്കാ എന്ന മാസികയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുമാനംപെനുഭൂതം ('സംശയം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഭൂതം'), പിച്ചാശുപത്രി (ഭ്രാന്താലയം) എന്നീ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകൃതമായി.
ചിന്താദീക്ഷിതുലുവിന്റെ സമാകർഷകമായ ഗാനങ്ങളും കഥകളും തുടർന്ന് പ്രകാശിതമായി.
സൂരി, സീതി, വെങ്കി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പെൺകുട്ടികളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മനോഹരങ്ങളായ കഥകളെഴുതി.
ബി.വി. നരസിംഹറാവു, ഉത്പല സത്യനാരായണാചാര്യാലു എന്നിവർ ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ്.
മെഡിചേർല ആഞ്ജനേയമൂർത്തി, തേക്കുമല്ല കാമേശ്വരറാവു, ബെല്ലാംകൊണ്ട ചന്ദ്രമൌലീശ്വരശാസ്ത്രി, നാർലചിരഞ്ജീവി, ബാല അന്നയ, ആലപർടി വെങ്കട സുബ്ബറാവു, സാംബശിവറാവു, ജാനകീരാമശർമ, കെ. നാരായണമൂർത്തി, ശ്രീകാന്തം കൃഷ്ണറാവു, രവി, വാരാണസി മുല്ലപുഡിവെങ്കടരമണ, കെ. സഭ, ഇല്ലിന്ദാല സരസ്വതീദേവി, ശ്രീവാത്സവ, ചല്ലരാധാകൃഷ്ണ തുടങ്ങിയവർ ബാലസാഹിത്യ മേഖലയിൽ വളരെ അറിയപ്പെടുന്നവരാണ്.
കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി കഥകളും പാട്ടുകളും രചിക്കുന്നതിൽ വിശേഷവൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയിരുന്നു ചിന്താദീക്ഷിതുലു (1891-1960).
തന്റെ കൃതികളിൽ ആനന്ദാനുഭൂതികളും ആദർശവും ഭംഗിയായി കൂട്ടിയിണക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞു.
ഹനുമന്ദുനിതോകാ (1955) എന്നപേരിൽ ഇദ്ദേഹം രചിച്ച കഥാഗാനം വിനോദപ്രധാനമാണ്.
ആലിസ് ഇൻ വണ്ടർലാൻഡ് എന്ന കൃതിയിൽനിന്നു പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് രചിച്ച നീണ്ടകഥയാണ് ലീലാസുന്ദരി (1958).
വേലൂരി ശിവരാമശാസ്ത്രി (1892-1967) വിവർത്തനം ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിജ്ഞാനകഥാലു (1969) എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിലെ ഓരോ കഥയുടെയും ഒടുവിൽ ഗുണപാഠരൂപത്തിൽ ഓരോ ഈരടികൾ ചേർത്തിരിക്കുന്നു.
ഇരട്ടക്കവികളായ വെങ്കടപാർവതീശ്വരകവുലു പ്രകൃതിയിലെ വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള മൌലികമായ പ്രമേയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് സരളമായ ശൈലിയിൽ ബാലഗീതാവലി എന്നൊരു കവിതാപരമ്പര രചിക്കുകയുണ്ടായി.
കുട്ടികൾക്ക് അറിവ് പകർന്നുകൊടുക്കുന്നതോടൊപ്പം അവരുടെ കൌതുകം തട്ടിയുണർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന കൃതികളാണിവ.
നാളം കൃഷ്ണറാവു (1881-1961) ലളിതമായ ബാലകവിതകൾ രചിച്ചു.
തേനേചിനുകുലു, മീഗഡതരകലു, പാപ്പായി, മുദ്ദു, വെന്നമുദ്ദലു മുതലായ കവിതകൾ കുട്ടികളെ രസിപ്പിക്കുകയും സദാചാരപരവും ധാർമികവുമായ മൂല്യങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തെലുഗു കഥയുടെ രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും പരിവർത്തനം വരുത്തിയ ഗുഡിപാടി വെങ്കടാചലം (1894-1979) ബാലസാഹിത്യരംഗത്തും ശ്രദ്ധേയനായി.
കുട്ടികളുടെ സർഗസിദ്ധികളെയും സഹജവാസനകളെയും മുരടിപ്പിക്കുന്ന പാരമ്പര്യ വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയുടെ ദോഷങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അദ്ദേഹം ബാലസാഹിത്യത്തിന് അർഥപൂർണമായ സംഭാവനകൾ അർപ്പിച്ചു.
ബിദ്ദലചിക്കണ, മ്യൂസിങ്സ് എന്നിവയാണ് മുഖ്യ ബാലസാഹിത്യ കൃതികൾ.
കുട്ടികളുടെ സഹജവാസനയുടെ കഴുത്തു ഞെരിക്കുന്നത് കൊലപാതകംപോലെയുള്ള കുറ്റമാണെന്ന് സ്വതന്ത്രചിന്തകനായ അദ്ദേഹം സമർഥിച്ചു.
കുട്ടികളുടെ കൌതുകം വളർത്താൻ ഉതകുന്ന ശൈലിയിൽ ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച ബാലസാഹിത്യകാരന്മാരിൽ പ്രമുഖരാണ് വസന്തറാവു വേങ്കടറാവു, നന്ദൂരി റാം മോഹൻ, വേനരാജു ഭാനുമൂർത്തി മുതലായവർ.
ആഖ്യാനശില്പവും മാനുഷിക ഘടകങ്ങളുടെ സന്നിവേശവും ഇവരുടെ കൃതികളെ കുട്ടികൾക്കു ഹൃദ്യമാക്കുന്നു.
തെലുഗു ബാലസാഹിത്യം എണ്ണത്തിലും ഗുണത്തിലും വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
'തെലുഗു ഭാഷാസമിതി'യും സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റും കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റും മികച്ച ബാലസാഹിത്യകൃതികൾക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി.
ബാലസാഹിത്യരചന പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി 'ബാലസാഹിത്യരചനാലയ'ങ്ങൾ (ബാലസാഹിത്യ രചനയ്ക്കുള്ള പണിപ്പുരകൾ) നടത്തുന്നതിന് ഗവണ്മെന്റുതന്നെ മുൻകൈയെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
പത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും
പത്രപ്രവർത്തനരംഗത്ത് വീരേശലിംഗമാണ് ആദ്യത്തെ പത്രാധിപർ.
അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിവേകവർധിനിയിൽ സാഹിത്യത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം കല്പിച്ചിരുന്നു.
ചിലകമർത്തി ലക്ഷ്മീനരസിംഹം, കൊക്കോണ്ട വെങ്കടരത്നം, വീരേശലിംഗം പന്തുലു എന്നിവർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മാസികകളിൽ സാഹിത്യത്തിനും പുസ്തകാഭിപ്രായങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നല്കി.
പഴയ കവികളുടെ അപ്രകാശിതകൃതികൾ അമുദ്രിതഗ്രന്ഥ ചിന്താമണിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അമുദ്രിതഗ്രന്ഥ ചിന്താമണിയുടെ പത്രാധിപർ നെല്ലൂരിലെ പുണ്ഡ്ലാ രാമകൃഷ്ണയ്യ ആയിരുന്നു.
ആധുനിക തെലുഗുസാഹിത്യത്തെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ശാരദ, ജയന്തി, ഉദയിനി തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ നല്ല പങ്കു വഹിച്ചു.
ആന്ധ്ര സാഹിത്യ പരിഷത് പത്രിക തുടങ്ങിയത് 1912ലാണ്.
ആധുനിക തെലുഗു മുന്നേറ്റത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ഈ പ്രസിദ്ധീകരണം ശ്രമിച്ചു.
എന്നാൽ ആ യത്നം നിഷ്ഫലമായി.
പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പലതും ഈ പത്രത്തിലൂടെ പുറത്തുവന്നു എന്നൊരു മേന്മ അതിന് അവകാശപ്പെടാവുന്നതാണ്.
തെലുഗു സാഹിത്യത്തെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായകമായിരുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണമായിരുന്നു കൃഷ്ണപത്രിക.
കൊണ്ടാവെങ്കിടപ്പയ്യ, ദാസുനാരായണ റാവു എന്നിവരായിരുന്നു കൃഷ്ണപത്രികയുടെ പത്രാധിപന്മാർ.
1907ൽ മുത്നൂറി കൃഷ്ണറാവു കൃഷ്ണപത്രികയുടെ ഉടമസ്ഥനും പത്രാധിപരുമായി.
നാല് ദശവർഷക്കാലം തെലുഗരുടെ ചിന്തകളെ രൂപപ്പെടുത്താനുതകുന്ന രീതിയിൽ അദ്ദേഹം കലയെക്കുറിച്ചും സാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ചും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉള്ള ലേഖനങ്ങൾ കൃഷ്ണപത്രികയിൽ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
പൊതുവേ, തെലുങ്കർ അദ്ദേഹത്തെ അകമഴിഞ്ഞു സ്നേഹിക്കുന്നു.
1923ൽ നാഗേശ്വരറാവു ഭാരതി എന്ന പേരിൽ ഒരു സാഹിത്യമാസിക തുടങ്ങി.
1908ൽ വാരികയായി തുടങ്ങിയ ആന്ധ്രപത്രിക ദിനപത്രമായി വളരെ പ്രചാരം നേടി.
ആന്ധ്രപ്രഭ എന്ന ദിനപത്രത്തിന്റെ ഞായറാഴ്ചപ്പതിപ്പ് സാഹിത്യ പ്രധാനമായിരുന്നു.
സഭാപതി തല്ലാവജ്ജല ശിവശങ്കരശാസ്ത്രി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സാഹിതിയും തെലികചേർല വെങ്കടരത്നം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രതിഭയും സാഹിത്യത്തിൽ നൂതന പ്രവണതകൾക്കു പ്രാധാന്യം നല്കി.
1913ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയ സുജാതയുടെ പത്രാധിപർ ശ്രീനിവാസശർമ ആയിരുന്നു.
ആ മാസിക അധികം കാലം നിലനിന്നില്ലെങ്കിലും സാഹിത്യവിഷയകങ്ങളായ ഒട്ടേറെ ലേഖനങ്ങൾ അതിലൂടെ പ്രകാശിതമായി.
1947ൽ സാഹിത്യമാസികയായ ശോഭ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അതിന്റെ പത്രാധിപർ ദേവൂലപ്പള്ളി രാമാനുജറാവു ആയിരുന്നു.
ആ മാസികയും അല്പായുസ്സായിരുന്നു.
കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടിയും ഒരു മാസിക (ബാല) പുറത്തുവന്നു.
ന്യപതി രാഘവറാവുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കാമേശ്വരമ്മയുമായിരുന്നു പത്രാധിപത്യം വഹിച്ചത്.
നാർലാ വെങ്കിടേശ്വരറാവു പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ മികച്ച ഒരു സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു.