smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
റബ്ബർ ( Hevea brasiliensis ) 6.
കൊക്കോ ( Theobroma cacao ) 7.
പുകയില ( Nicotiana rustica ) Old World native plants.
നാരകം (Rutaceae); 2.
ആപ്പിൾ ( Malus domestica ); 3.
വാഴ ( Musa ); 4.
മാവ് ( Mangifera ); 5.
ഉള്ളി ( Allium ); 6.
കാപ്പി ( Coffea ); 7.
ഗോതമ്പ് ( Triticum spp.); 8.
നെല്ല് ( Oryza sativa )
ലോകത്തിന്റെ സംസ്കാരം , ജൈവവ്യവസ്ഥ , കൃഷി , എന്നിവയെ നിർണായകമായി സ്വാധീനിച്ച സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ് കൊളംബിയൻ കൈമാറ്റം .
അടിമകൾ , ചെടികൾ , ജന്തുക്കൾ , ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ , പകർച്ചവ്യാധികൾ , ആശയങ്ങൾ , എന്നിവ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ഭൂമിയിലെ രണ്ട് അർധഗോളങ്ങൾക്കിടയിൽ പരക്കാൻ തുടങ്ങിയതിനെയാണ് ഈ വാക്കു കൊണ്ട് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
1492 ൽ ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ് അമേരിക്കയിൽ എത്തിയതിനു ശേഷം കോളനിവാഴ്ചയ്ക്കൊപ്പമാണ് ഈ കൈമാറ്റം അരങ്ങേറിയത്.
ഗുണത്തിനായാലും ദോഷത്തിനായാലും ലോകത്തെ എല്ലാ സമൂഹങ്ങളെയും അത് സ്വാധീനിച്ചു.
ജൈവവ്യവസ്ഥയിലാണ് ഇതിന്റെ ഫലമായി ഏറ്റവുമധികം മാറ്റമുണ്ടായത്.
അസംഖ്യം സസ്യജാതികൾ, മൃഗജാതികൾ എന്നിവ മറുനാടുകളിൽ പ്രചരിച്ചു.
ഉരുളക്കിഴങ്ങ് , ചോളം , തക്കാളി , എരിവില്ലാത്ത ചുവന്ന മുളകായ പപ്രിക്ക, റബ്ബർ , പൈനാപ്പിൾ , മരച്ചീനി , പപ്പായ , അമരപ്പയർ, ബീൻസ്, കശുമാവ് , കൊക്കോ , നിലക്കടല , മത്തൻ , സൂര്യകാന്തി , മധുരക്കിഴങ്ങ് , പുകയില , വാനില തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ലാറ്റിനമേരിക്കയിൽ നിന്ന് മറ്റു ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെത്തി.
ബാർലി , വാഴ , കാബേജ് , കോളിഫ്ലവർ , കാപ്പി , നാരങ്ങ , വെളുത്തുള്ളി , മുതിര , ഉള്ളി , നെല്ല് , കരിമ്പ് , ഗോതമ്പ് തുടങ്ങിയവ ലാറ്റിനമേരിക്കയിലുമെത്തി.
കുതിര , കന്നുകാലികൾ , ആട് , ഒട്ടകം , മുയൽ , എലി തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കളും കോളറ , ഇൻഫ്ലുവെൻസ .
മലേറിയ , മീസ്ൽസ് , നിദ്രാമാരി , വസൂരി , ക്ഷയം , ടൈഫോയ്ഡ് തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളും ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെത്തി.
ഇങ്ങനെ വന്ന രോഗങ്ങൾ അസംഖ്യം തദ്ദേശീയരെ കൊന്നൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.
കൊളംബോ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Colombo ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2020 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ തുടരുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ അയൽ‌രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും, വ്യാവസായിക തലസ്ഥാനവുമാണ്‌ കൊളംബോ ( pronounced [ˈkoləmbə] ; തമിഴ് : கொழும்பு ).
അവലംബം ↑ Census July 17, 2001 (via citypopulation.de)
കൊളക്കാട്
ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2016 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ തുടരുന്നു.
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കണിച്ചാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ചെറുഗ്രാമമാണ് കൊളക്കാട് (kolakkad ) .
മലബാറിലെ ആദൃ കുടിയേറ്റ പ്രദേശമായ പേരാവൂരിൻറെ കിഴക്കുഭാഗത്തായിട്ടാണ് കൊളക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
1938-39 കാലഘട്ടത്തിലാണ് കൊളക്കാട് കുടിയേറ്റ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്.
മട്ടന്നൂരുള്ള പാറപ്രവൻ തായ്വഴിക്കാരായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ജന്മിമാർ.
അവരുടെ വക എളമ്പാടി നടുച്ചുരം മല എന്ന സ്വത്തിൽ കൊളക്കാടും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
1938 _ൽ എത്തിയ മണിയംകുളത്ത് കുടുംബവും കരിപ്പപറമ്പിൽ കുടുംബവും ആയിരുന്നു ആദൃ കുടിയേറ്റക്കാർ.1938_ഓടെ കുന്നത്തുശ്ശേരിയിൽ, അരീപ്പറമ്പിൽ, ആയിലുക്കുന്നേൽ, ആലയ്ക്കാത്തടം, മറ്റത്തിൽ, ചൊളളമ്പുഴ, കൊട്ടാരം കുന്നേൽ, ഇരുപൂളും കാട്ടിൽ,പടിഞ്ഞാറെ കൊച്ചുവീട്ടിൽ,കാരിക്കുന്നേൽ, മംഗലത്തിൽ തുടങ്ങി കുറേ കുടുംബങ്ങളെത്തി.
കൊളഗപ്പാറ
വയനാട്ടിലെ കൽപ്പറ്റ-ബത്തേരി റൂട്ടിൽ മീനങ്ങാടി കഴിഞ്ഞ് കൃഷ്ണഗിരിയിൽ നിന്നുമാണ് കൊളകപ്പാറ മല ആരംഭിക്കുന്നത്.
കൊളംബിയ സർവ്വകലാശാല
ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഐവി ലീഗ് സർവകലാശാലയാണ് കൊളംബിയ സർവ്വകലാശാല ( Columbia University , Columbia ; , Columbia University in the City of New York ) 1754-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ സ്വകാര്യ ഗവേഷണസർവകലാശാല ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സർവകലാശാലകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിനു മുൻപേ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട കൊളോണിയൽ കോളേജുകളിൽ ഒന്നും, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസകേന്ദ്രവുമായ ഇത് ന്യൂയോർക്ക് സംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യത്തെ കോളേജുമാണ്.
കൊളംബിയയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ ↑ "Indigenous peoples in Colombia."
Retrieved 11 Dec 2013.
↑ https://www.dane.gov.co/files/investigaciones/boletines/grupos-etnicos/presentacion-grupos-etnicos-2019.pdf ↑ ↑ {{ cite journal }} :  CS1 maint: postscript ( link ) ↑ ↑ {{ cite journal }} :  CS1 maint: unflagged free DOI ( link ) ↑ ↑
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യൂറോപ്യൻ കോളനിവൽക്കരണത്തിന് മുമ്പ് കൊളംബിയയിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന വംശീയ വിഭാഗങ്ങളാണ് കൊളംബിയയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ .
കഴിഞ്ഞ സെൻസസ് പ്രകാരം രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ 4.4% അവർ 115 വ്യത്യസ്ത ഗോത്രങ്ങളിൽ പെട്ടവരാണ്.
കൊളംബിയയിലെ തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളിൽ ഏകദേശം മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗവും ലാ ഗുജിറ, കോക്ക, നരിനോ, കോർഡോബ, സുക്രെ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റുകളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
ജനസാന്ദ്രത കുറഞ്ഞ പ്രദേശമായ ആമസോൺ ബേസിൻ 70-ലധികം വ്യത്യസ്ത തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ്.
കൊളംബിയയിലെ സ്ത്രീകൾ
കൊളംബിയയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് 1991ലെ ഭരണഘടനാമാറ്റമനുസരിച്ച് തങ്ങളുടെ ശാരീരികമായ സ്വയംനിർണ്ണയാവകാശമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.
ഇതനുസരിച്ച്, വോട്ടുചെയ്യാനും പൊതുഭരണത്തിൽ പങ്കാളിയാവാനും തുല്യവേദനം ആർജ്ജിക്കാനും സ്വത്തുസമ്പാദനത്തിനും വിദ്യാന്യാസം ലഭിക്കാനും സൈന്യത്തിൽ ചില പ്രത്യേക കർത്തവ്യൻ നിർവ്വഹിക്കാനും നിയമപരമായ കരാറിലേർപ്പെടാനും വൈവാഹികബന്ധത്തിലേർപ്പെടാനും രക്ഷാകർത്താവാനും മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ മുഴുകാനും അവർക്ക് ഇതിനാൽ അവകാശം സിദ്ധിച്ചു.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനമായപ്പോഴെയ്ക്കും കൊളംബിയയിൽ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശം തുടർച്ചയായി വർദ്ധിച്ചുവന്നു.
ചരിത്രം പശ്ചാത്തലം വിദ്യാഭ്യാസപരമായ അവകാശങ്ങൾ നിയമപരമായ കരാറുകളിലേർപ്പെടാനുള്ള അവകാശങ്ങൾ വോട്ടവകാശം കുടുംബജീവിതം പ്രശ്നങ്ങൾ ഗാർഹികപീഡനം
1990കളിൽ ഗാർഹികപീഡനം തടയാൻ കൊളംബിയ Ley 294 de 1996 എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കി.
2008ൽ മറ്റൊരു കുറച്ചുകൂടി ഫലപ്രദമായ Ley 1257 de 2008 എന്ന നിയമവും പാസാക്കി.
ഗർഭച്ഛിദ്രം
ഗർഭച്ഛിദ്രം കൊളംബിയയിൽ ശക്തമായി നിരോധിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ, 2006 മുതൽ 2009 വരെ ഈ നിയമം കുറച്ചുകൂടി ലഘുവാക്കി.
എങ്കിലും കൂടുതൽ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങളും നിയമവിധായമായല്ല നടക്കുന്നത്.
പല ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങളും യാതൊരുവിധ സുരക്ഷയുമില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് നടന്നുവരുന്നത്.
സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടൽ
കൊളംബിയയിൽ 1964 തൊട്ടിന്നുവരെ നടന്നുപോരുന്ന സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ സ്ത്രീകളെ വളരെയധികം ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇത് സ്ത്രീകളെ നെഗറ്റീവ് ആയാണ് ബാധിച്ചത്.
ലിംഗപരമായ അക്രമങ്ങൾക്ക് അവർ വശംവദരായി.
അവലംബം കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് (in Spanish) BANCO DE LA REPÚBLICA – BIBLIOTECA LUIS ANGEL ARANGO – BIBLIOTECA VIRTUAL.
Débora Arango, Reseña de Exposición Restrospectiva.
Santafé de Bogotá, Abril-Septiembre, 1996.
(Bank of the Republic  - Luis Angel Arango Library - virtual library. Debora Arango, Restrospective exposition. Bogota April–September 1996) (in Spanish) DE KARPF, Ana.
“Balance de 40 años del voto femenino”.
En: Unión de Ciudadanas de Colombia.
Memorias, 5º Congreso Nacional.
Cali, octubre, 1997.
(in Spanish) JIMENO, Gladys.
Las semillas dan sus frutos.
En Memoria de María Consuelo Niño, Bogotá, 3 de julio de 1986.
Fotocopia.
(in Spanish) LUNA, Lola.
Los movimientos de mujeres en América Latina y la renovación de la Historia Política.
Universidad del Valle – Centro de Estudios de Género Mujer y Sociedad.
Editorial La Manzana de la Discordia, Santiago de Cali.
(in Spanish) MEDINA, Medófilo.
“Mercedes Abadía – el movimiento de las mujeres colombianas por el derecho al voto en los años cuarenta”.
En: En Otras Palabras No.7.
Mujeres que escribieron el siglo XX.
Construcciones del feminismo en Colombia.
Santafé de Bogotá D.C. Colombia, Enero-Junio de 2000.
(in Spanish) MUSEO DE ARTE MODERNO DE MEDELLÍN.
Débora Arango, 1937-1984.
Exposición Retrospectiva.
Catálogo Medellín.
(in Spanish) PELÁEZ MEJÍA, Margarita María y Luz Stella Rodas Rojas.
La Política de Género en el Estado Colombiano: un camino de conquistas sociales.
Editorial Universidad de Antioquia.
Medellín, 2002.
(in Spanish) Periódico Una voz insurgente, 1944.
(in Spanish) SCOTT, Joan.
“El problema de la Invisibilidad”.
En: RAMOS ESCANDÓN, Carmen (Comp.).
Género e historia, Instituto MORA-UAM, México, 1992.
(in Spanish) TORRES GIRALDO, Ignacio.
María Cano: Mujer Rebelde.
Editorial La Rosca, Bogotá, 1972.
(in Spanish) URIBE DE ACOSTA, Ofelia.
Una Voz Insurgente, Ediciones Guadalupe, Bogotá, 1963.
(in Spanish) VELASQUEZ TORO, Magdala, Catalina Reyes y Pablo Rodríguez.
“Proceso histórico y derechos de las mujeres, año 50 y 60.
Las mujeres en la Historia de Colombia.
Tomo I, Editorial Norma, 1995.
VELÁSQUEZ, Magdala y otros.
40 años del voto de la mujer en Colombia.
Feriva, Cali, 1997.
കൊളംബിയൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Colombia_national_football_team ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2020 ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ തുടരുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും അസോസിയേഷൻ തലത്തിലും കൊളംബിയയെ പ്രധിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ടീമാണ് കൊളംബിയൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം .
കൊളംബ് യാത്രാവിവരണം ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Kolampu_Yathravivaranam
മലയാളത്തിലെ ആദ്യകാല യാത്രാവിവരണങ്ങളിലൊന്നാണ് 1892-ൽ കാരുചിറ ഗീവർഗീസ് ശെമ്മാശൻ (പിൽക്കാലത്ത് ബസേലിയോസ് ഗീവർഗീസ് പ്രഥമൻ ) രചിച്ച കൊളംബ് യാത്രാവിവരണം .
1892-ൽ (കൊല്ലവർഷം 1067) അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വിസക്കൊൻസി കെവാനിയിൽ നിന്നെത്തിയ റേനി വിലാത്തി എന്ന പാതിരിയെ മെത്രാനായി വാഴിക്കുന്നതിന് കേരളത്തിൽ നിന്നും ശ്രീലങ്കയിലെ കൊളംബോയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ട പാതിരിസംഘത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു ഗീവർഗീസ് ശെമ്മാശൻ.
ഇടവം 3 മുതൽ മിഥുനം 4 വരെയുള്ള ഒരു മാസക്കാലത്തെ യാത്രാനുഭവങ്ങളാണ് മൂന്ന് അദ്ധ്യായങ്ങളിലായി ഈ വിവരണത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ചോഗോലിസ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chogolisa
പാകിസ്താൻ അധിനിവേശ കശ്മീരിലെ കാരക്കോറം മേഖലയിലെ ഒരു ട്രേപ്സോയിഡൽ പർവതമാണ് ചോഗോലിസ .
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ ചിലത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോൺകോർഡിയ മേഖലയിലെ ബാൾട്ടോറോ ഹിമാനിയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
നിരവധി കൊടുമുടികളുള്ള ചോഗോലിസയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ മുഖത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയായ ചോഗോലിസ I ഏകദേശം 7,665 മീറ്റർ (25,148 അടി) അടി ഉയരമുള്ളതാണ്.
രണ്ടാമത്തെ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി വടക്കു കിഴക്കൻ വശത്തുള്ളതും 7,654 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമായ ചോഗോലിസ II ആണ്.
1892 ൽ മാർട്ടിൻ കോൺ‌വേ ഈ കൊടുമുടിക്ക് ബ്രൈഡ് പീക്ക് എന്നു പേരിട്ടിരുന്നു.
ചോണനുറുമ്പ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Yellow_crazy_ant
കേരളത്തിൽ സധാരണമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ചെറിയ ചുവന്ന ഉറുമ്പാണ് ചോണനുറുമ്പ് .
ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പം വച്ച് ഇവയ്ക്ക് വലിയ കാലുകളും കണ്ണുകളും ആന്റിനകളുമുണ്ട്.
ഇവയ്ക്ക് നീറ്കളോട് സാമ്യമുണ്ട്, എന്നാൽ കുറേക്കൂടി ചെറുതാണ്.
തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയും, ഇന്ത്യയും, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപുകളും ആണ്‌ ഇവയുടെ സാധാരണ വാസസ്ഥലം , എന്നാൽ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ഇവ പടർന്നുകഴിഞ്ഞു.
മിശ്രഭോജികളായ ഇവ ആഹാരത്തിനുവേണ്ടി എഫിഡുകളെ വളർത്തുന്നു.
അവലംബം Wikimedia Commons has media related to Anoplolepis gracilipes .
ചോച്ചേരിക്കുന്ന് ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം ഈ താൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയോ ഇതിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ സം‌വാദം താളിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യേണ്ടതാണ്‌.
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ പുത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ തൃശ്ശൂർ മൃഗശാലയുടെ സമീപം, മണലിപ്പുഴയുടെ കരയിലുള്ള ഒരു കുന്നിന്റെ മുകളിലാണ് കേരള പഴനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചോച്ചേരിക്കുന്ന് ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .
ദേവസേനാപതിഭാവത്തിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യൻ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ , പാർവ്വതി , ഗണപതി , അയ്യപ്പൻ , ശ്രീരാമൻ , ഹനുമാൻ , നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.
ഇവിടെയുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യനെ ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ചിന്മയാനന്ദ സ്വാമികളാണ് .
പിന്നീട് പലപ്പോഴായി പുനഃപ്രതിഷ്ഠ നടന്നിട്ടുണ്ട്.
പഴനി ക്ഷേത്രത്തിലേതുപോലെ ഒരു കുന്നിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലും അവിടെയുള്ള പല ചടങ്ങുകളും നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ട്.
മുണ്ഡനം (മൊട്ടയടി) അതിൽ
പ്രധാനമാണ്.
കേരളത്തിൽ മുണ്ഡനം വഴിപാടായി നടത്തുന്ന ഏക ക്ഷേത്രം എന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ് ഇവിടം.
കുംഭമാസത്തിലെ പൂയം നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രതിഷ്ഠാദിനമഹോത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം.
കൂടാതെ, വൃശ്ചികമാസത്തിൽ നടക്കുന്ന അയ്യപ്പൻ വിളക്ക് , ചിങ്ങമാസത്തിലെ വിനായക ചതുർത്ഥി , കുംഭമാസത്തിലെത്തന്നെ ശിവരാത്രി , കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യപൂജ തുടങ്ങിയവയും പ്രധാനമാണ്.
ചോങ്ചിങ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chongqing
ചൈനയിലെ പ്രവിശ്യാ പദവിയുള്ള നാല് മുൻസിപ്പാലിറ്റികളിൽ ഒന്നാണ് ചോങ്ചിങ് .
അവയിൽ ഏറ്റവും വലുതും ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ളതും ചോങ്ചിങാണ്.
താരതമ്യേന ജനസാന്ദ്രത കുറഞ്ഞ പടിഞ്ഞാറൻ ചൈനയിലെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരേയൊരു മുൻസിപ്പാലിറ്റിയാണിത്.
1997 മാർച്ച് 14 വരെ ഇത് സിച്വാൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഒരു ഉപ-പ്രവിശ്യാ നഗരമായിരുന്നു.
2005 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം 31,442,300 ആണ് ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ.
മുൻസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളാണ്.
പഴയ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയിലും ചോങ്ചിങ് ഒരു മുൻസിപ്പാലിറ്റിയായിരുന്നു.
അവലംബം ↑ http://chinadigitaltimes.net/2012/03/who-is-zhang-dejiang/ Zhang Dejiang Profile ↑ http://www.theepochtimes.com/n2/china-news/chongqing-mayor-turns-against-ousted-bo-xilai-tells-all-207522.html Chongqing's Mayor turns against Bo Xilai ↑ ↑ http://en.cq.gov.cn/AboutChongqing/1914.htm Archived 2019-01-06 at the Wayback Machine .
City Flower ↑ http://en.cq.gov.cn/AboutChongqing/1914.htm Archived 2019-01-06 at the Wayback Machine .
City Tree
ചോക്ലേറ്റ് ശലഭം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Junonia_iphita
Junonia iphita, the chocolate pansy or chocolate soldier Chocolate pansy butterfly from kerala
പട്ടാളക്കാരുടെ സ്വഭാവമുള്ള ഒരു ശലഭമാണ് ചോക്ലേറ്റ് ശലഭം ( Junonia iphita ).
ഈ ശലഭങ്ങൾ തന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ എപ്പോഴും ജാഗരൂഗകരായിരിക്കും.
അതിർത്തി കടന്നുവരുന്ന അന്യശലഭങ്ങളെ  പിന്തുടർന്നു തുരത്തും.
അതുകൊണ്ട് ഇവയെ പട്ടാളശലഭം (Soldier Pansy) എന്നും വിളിയ്ക്കുന്നു.
ചോക്ലേറ്റ് നിറമുള്ള ചിറകിൽ ഇരുണ്ട അടയാളങ്ങളും അലവരകളും ഇരുണ്ട അടയാളങ്ങളും കാണാം.
കരിയിലകൾക്കിടയിൽ ഇരിക്കുന്ന ചോക്ലേറ്റ് ശലഭത്തെ കണ്ടെത്തുക പ്രയാസമാണ്.
തേനിനോട് പ്രിയമുള്ള പൂമ്പാറ്റയാണിത്.
കരിങ്കുറിഞ്ഞി , വയൽച്ചുള്ളി എന്നിവയാണ് ശലഭപ്പുഴുവിന്റെ പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ.
പൊതുവെ ആഹാരസസ്യങ്ങളുടെ അയൽപക്കത്തുള്ള സസ്യങ്ങളിലാണ് മുട്ടയിടുക.
കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ ചോക്ലേറ്റ് ശലഭം ആലപ്പുഴയിൽ നിന്ന് അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ Junonia iphita എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ചോഖേർബാലി (വിവർത്തനം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chokher_bali
2014 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം  നേടിയ മലയാള വിവർത്തന ഗ്രന്ഥമാണ്.
സുനിൽ ഞാളിയത്താണ് ഈ കൃതി വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ നോവൽ തർജ്ജമയാണിത്.
ചോങ്ടോംഗ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Chongtong Three of the large chongtong in the Jinju National Museum.
The closest is a "Cheonja", the second is a "Jija", and the third is a "Hyeonja".
ജോസിയോൻ കാലഘട്ടത്തിൽ തോക്കുപയോഗിച്ച് വെടിവയ്ക്കുന്നതിനുപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് ചോങ്ടോംഗ്.
അവ വ്യത്യസ്ത തരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
വർഷങ്ങളായി നിരവധി മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളിൽ പലപ്പോഴും പേരുമാറ്റവും ഉൾപ്പെടുന്നു.
"ചേനോജ", "ജിജാ", "ഹിയോൻജ", "ഹ്വാങ്ജ" എന്നിവയാണ്.
പ്രസിദ്ധമായ തൗസന്റ് ക്യാരക്ടർ ക്ലാസിക്സിന്റെ ആദ്യ നാല് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
വലിപ്പം കുറഞ്ഞിരുന്നാലും അവയുടെ Cannons A, B, C, D എന്നിവ തുല്യമാണ്.
16 ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൊറിയക്കാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മറ്റ് തോക്കുകളും Samchongtong Chongtongwan-gu Janggunhwatong Ilchongtong Yichongtong Paljeonchongtong Sajeonchongtong Bullanggi ( breech-loading swivel gun introduced from Europe via China) Wan-gu mortars Baekjachong ഇതും കാണുക സിംഗിജിയോൺ അവലംബങ്ങൾ
ചോട്ടി സരയു
ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഫൈസാബാദ് ഡിവിഷനിലെ അംബേദ്കർ നഗറിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് മൗവിലൂടെ കടന്ന് ഫെഫ്നയിലെ മറ്റൊരു നദിയിൽ ചേരുന്ന നദിയാണ് ചോട്ടി സരയു അല്ലെങ്കിൽ താമസ നദി .
രണ്ടുനദികളും ചേർന്നുണ്ടാവുന്ന വലിയ നദി അഞ്ജോർപൂരിൽ വച്ച് ഗംഗയിൽ ചേരുന്നു.
ഇതൊരു വറ്റാത്ത നദിയാണ് - വരൾച്ച സമയത്ത് കറുത്ത വെള്ളം മാത്രമേ ഇതിൽ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ, എന്നാൽ മഴക്കാലത്ത് ഇതിലെ ജലം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനു കാരണമാവുന്നു.
2005ൽ ഇത്തരത്തിൽ ഒരു വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
മധ്യപ്രദേശിലെ കൈമൂർ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് സിർസയിൽ വച്ച് ഗംഗയിൽ ചേരുന്ന തമസാ നദിയുടെ പേരുമായി ഈ നദിയെ തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്.
നദി ഒഴുകുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ താണ്ട ബാസ്ഖരി നിയോറിയെ അറ്റോലിയ രാജസുൽത്താൻപൂർ മഹ്രാജ്ഗഞ്ച് ബിലരിയഗഞ്ച് ലത്ഘട്ട് ദോഹാരിഘട്ട് മദുവൻ പട്ടണങ്ങളും നദിയുടെ കടവുകളും തണ്ട (രാജ്ഘട്ട്, നിസാംഘട്ട്) രാജസുൽത്താൻപൂർ (കംഹാരിയാഘട്ട്, ബാലുഘട്ട്, ചാദിപൂർഘട്ട്) ദോഹാരിഘട്ട് (മുക്തിധാം) അവലംബങ്ങൾ ↑ ↑
ചോഗ്യാൽ
മുൻ സിക്കിം രാജ്യത്തിലെ നംഗ്യാൽ രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു ചോഗ്യാൽ ("ധർമ്മ രാജാക്കന്മാർ", ടിബറ്റൻ: ཆོས་རྒྱལ).
1642 മുതൽ 1973 വരെ സിക്കിമിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ രാജാവായിരുന്നു ചോഗ്യാൽ, രാജവാഴ്ച നിർത്തലാക്കുകയും സിക്കിമിനെ ഇന്ത്യയുടെ 22-ാമത്തെ സംസ്ഥാനമാക്കാൻ സിക്കിമിലെ ജനങ്ങൾ ഒരു ഹിതപരിശോധനയിൽ വോട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് 1973 മുതൽ 1975 വരെ അവർ ഭരണഘടനാപരമായി രാജാവായി തുടർന്നു.
ചരിത്രം പത്മസംഭവ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരു റിൻപോച്ചെയുടെ പ്രതിമ സുക്ലഖാങ് കൊട്ടാരം
ടിബറ്റിലെ കാം പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് സിക്കിമിലേക്ക് വന്ന മിന്യാക് ഹൗസിലെ രാജകുമാരനായ ഗുരു താഷിയുടെ അഞ്ചാം തലമുറയിലെ പിൻഗാമിയായ ഫണ്ട്‌സോഗ് നാംഗ്യാൽ സ്ഥാപിച്ച നംഗ്യാൽ രാജവാഴ്ച (ചോഗ്യാൽ രാജവംശം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) 1642 മുതൽ 1975 വരെ സിക്കിം ഭരിച്ചു.
ചോഗ്യാൽ എന്നാൽ 'നീതിയുള്ള ഭരണാധികാരി' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്, നംഗ്യാൽ രാജവാഴ്ചയുടെ ഭരണകാലത്ത് സിക്കിമിലെ ബുദ്ധ രാജാക്കന്മാർക്ക് നൽകിയ പദവിയായിരുന്നു ഇത്.
സിക്കിമിന്റെ രക്ഷാധികാരിയായ ഗുരു റിൻപോച്ചെയാണ് ചോഗ്യാലിന്റെ ഭരണം മുൻകൂട്ടിപ്പറഞ്ഞത്.
എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിശുദ്ധൻ സംസ്ഥാനത്ത് എത്തിയപ്പോൾ രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണം പ്രവചിച്ചിരുന്നു.
1642-ൽ യുക്‌സോമിലെ സിക്കിമിലെ ആദ്യത്തെ ചോഗ്യാലായി ഫണ്ട്‌സോഗ് നംഗ്യാൽ അധികാരമേറ്റു.
രാജാവിന്റെ കിരീടധാരണം ഒരു മഹത്തായ സംഭവമായിരുന്നു, വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക് എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ദിശകളിൽ നിന്ന് അവിടെയെത്തിയ മൂന്ന് ബഹുമാനപ്പെട്ട ലാമകൾ അദ്ദേഹത്തെ കിരീടമണിയിച്ചു.
സിക്കിമിലെ ചോഗ്യാൽ രാജാക്കന്മാർ ചോഗ്യാലുകളുടെ പട്ടിക Name Lifespan Reign start Reign end Notes Family Image ഫുൻട്സോഗ് നംഗ്യാൽ 1ആം ചൊഗ്യാൽ ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་ 1604–1670 (65–66 വയസ്സ്) 1642 1670 സിംഹാസനത്തിൽ കയറുകയും സിക്കിമിലെ ആദ്യത്തെ ചോഗ്യാലായി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
പശ്ചിമ സിക്കിമിലെ യുക്‌സോം തലസ്ഥാനമാക്കി.
നംഗ്യാൽ ടെൻസങ് നംഗ്യാൽ 2ആം ചൊഗ്യാൽ བསྟན་སྲུང༌རྣམ་རྒྱལ་ 1644–1700 (55–56 വയസ്സ്) 1670 1700 ഫുൻട്സോഗ് നംഗ്യാലിന്റെ പുത്രൻ.
യുക്‌സോമിൽ നിന്ന് റബ്ഡെൻസെയിലേക്ക് തലസ്ഥാനം മാറ്റി, അത് പിന്നീട് ഗൂർഖകൾ നശിപ്പിച്ചു.
നംഗ്യാൽ ചക്ദോർ നംഗ്യാൽ 3ആം ചൊഗ്യാൽ ཕྱག་རྡོར་རྣམ་རྒྱལ་ 1686–1717 (30–31 വയസ്സ്) 1700 1717 ലാസയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്ത ചക്ദോറിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർദ്ധസഹോദരി പെൻഡിയോങ്മു അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ ടിബറ്റൻ രാജാവായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു..
നംഗ്യാൽ ഗ്യുർമെഡ് നംഗ്യാൽ 4ആം ചൊഗ്യാൽ འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ 1707–1733 (25–26 വയസ്സ്) 1717 1733 സിക്കിം നേപ്പാളികൾ ആക്രമിച്ചു.
നംഗ്യാൽ ഫുൻട്സോഗ് നംഗ്യാൽ II 5ആം ചൊഗ്യാൽ ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་ 1733–1780 (46–47 വയസ്സ്) 1733 1780 അന്നത്തെ സിക്കിമിന്റെ തലസ്ഥാനമായ റാബ്ഡെൻസെയിൽ നേപ്പാളികൾ റെയ്ഡ് നടത്തി.
നംഗ്യാൽ ടെൻസിങ് നംഗ്യാൽ 6ആം ചൊഗ്യാൽ བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་} 1769–1793 (23–24 വയസ്സ്) 1780 1793 ക്വിംഗ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള ടിബറ്റിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു, പിന്നീട് അവിടെ പ്രവാസത്തിൽ ആയിരിക്കെ മരിച്ചു.
നംഗ്യാൽ സുഗ്ഫുട് നംഗ്യാൽ 7ആം ചൊഗ്യാൽ གཙུག་ཕུད་རྣམ་རྒྱལ་ 1785–1863 (77–78 വയസ്സ്) 1793 1863 ടെൻസിങ് നംഗ്യാലിന്റെ പുത്രൻ.
സിക്കിമിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ഭരിച്ച ചോഗ്യാൽ.
തലസ്ഥാനത്തെ റാബ്ഡെൻസെയിൽ നിന്ന് മൂന്നാം തലസ്ഥാനത്തേക്ക് തുംലോംഗ് മാറ്റി.
1817-ൽ സിക്കിമും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച തിറ്റാലിയ ഉടമ്പടി പ്രകാരം നേപ്പാൾ ആക്രമണത്തിൽ സിക്കിമിന് നഷ്ടമായ പ്രദേശങ്ങൾ സിക്കിമിന് തിരിച്ച് നൽകപ്പെട്ടു.
ഡാർജിലിംഗ് 1835-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ചു.
1861-ലെ തുംലോങ് ഉടമ്പടി സിക്കിമിനെ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് സംരക്ഷക രാജ്യം ആക്കി.
നംഗ്യാൽ സിഡ്കിയോങ് നംഗ്യാൽ 8ആം ചൊഗ്യാൽ སྲིད་སྐྱོང་རྣམ་རྒྱལ་ 1819–1874 (54–55 വയസ്സ്) 1863 1874 സുഗ്ഫുട് നംഗ്യാലിന്റെ പുത്രൻ.
നംഗ്യാൽ തുടോബ് നംഗ്യാൽ 9ആം ചൊഗ്യാൽ མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་ 1860 – 11 ഫെബ്രുവരി 1914 (53–54 വയസ്സ്) 1874 11 ഫെബ്രുവരി 1914 സിഡ്കിയോങ് നംഗ്യാലിന്റെ അർദ്ധ സഹോദരൻ.
ജോൺ ക്ലോഡ് വൈറ്റ് 1889-ൽ സിക്കിമിലെ ആദ്യത്തെ പൊളിറ്റിക്കൽ ഓഫീസർ ആയി നിയമിതനായി.
1894-ൽ തുംലോങ്ങിൽ നിന്ന് നാലാമത്തെയും അവസാനത്തെയും തലസ്ഥാനമായ ഗാങ്‌ടോക്കിലേക്ക് തലസ്ഥാനം മാറ്റി.
നംഗ്യാൽ സിഡ്‌കെയോങ് തുൽകു നംഗ്യാൽ 10ആം ചൊഗ്യാൽ སྲིད་སྐྱོང་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་རྒྱལ་ 1879 – 5 ഡിസംബർ 1914 (34–35 വയസ്സ്) 11 ഫെബ്രുവരി 1914 5 ഡിസംബർ 1914 തുട്ടോബ് നംഗ്യാലിന്റെ പുത്രൻ.
സിക്കിമിലെ ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ കാലം ഭരിച്ച ചോഗ്യാൽ.
ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം സംശയാസ്പദമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മരിച്ചു.
നംഗ്യാൽ തശി നംഗ്യാൽ 11ആം ചൊഗ്യാൽ བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་ ( 1893-10-26 ) 26 ഒക്ടോബർ 1893 – 2 ഡിസംബർ 1963 (1963-12-02) (പ്രായം 70) 5 ഡിസംബർ 1914 2 ഡിസംബർ 1963 സിദ്‌കിയോങ് തുൽകു നംഗ്യാലിന്റെ അർദ്ധസഹോദരൻ.
സിക്കിമിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ഭരിച്ച രണ്ടാമത്തെ ചോഗ്യാൽ.
ഇന്ത്യയും സിക്കിമും തമ്മിൽ 1950-ൽ ഒപ്പുവെച്ച ഉടമ്പടി, സിക്കിമിന്റെ മേൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അധികാരാവകാശം നൽകി.
നംഗ്യാൽ പാൽഡൻ തോണ്ടുപ് നംഗ്യാൽ 12ആം ചൊഗ്യാൽ དཔལ་ལྡན་དོན་འགྲུབ་རྣམ་རྒྱལ ( 1923-05-23 ) 23 മേയ് 1923 – 29 ജനുവരി 1982 (1982-01-29) (പ്രായം 58) 2 ഡിസംബർ 1963 10 ഏപ്രിൽ 1975 തശി നംഗ്യാലിന്റെ പുത്രൻ.
സിക്കിമിലെ അവസാനത്തെ ചോഗ്യാൽ.
1975-ലെ ജനഹിതപരിശോധനയെ തുടർന്ന് രാജ്യം ഇന്ത്യയുടെ സംസ്ഥാനമായി.
നംഗ്യാൽ സ്ഥാനപ്പേര് മാത്രമായ ചോഗ്യാലുകൾ
പാൽഡൻ തോണ്ടുപ് നംഗ്യാലിന്റെ ആദ്യ വിവാഹത്തിൽ നിന്നുള്ള മകൻ,  നംഗ്യാൽ (സിക്കിമീസ്-དབང་ཕྱུག་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ; ജനനം 1 ഏപ്രിൽ 1953), 1982 ജനുവരി 29-ന് പിതാവിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് 13-ാമത്തെ ചോഗ്യാൽ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു,  എന്നാൽ ഈ സ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി അധികാരമൊന്നും നൽകുന്നില്ല.
ശീർഷകം (1975–ഇന്ന് വരെ) പേര് ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കം ഭരണത്തിന്റെ അവസാനം കുറിപ്പുകൾ പാൽഡൻ തോണ്ടുപ് നംഗ്യാൽ 1975 ഏപ്രിൽ 10 29 ജനുവരി 1982 താഷി നംഗ്യാലിന്റെ മകൻ വാങ്‌ചുക് നംഗ്യാൽ 29 ജനുവരി 1982 ചുമതലയേറ്റത് പാൽഡൻ തോണ്ടുപ്പ് നംഗ്യാലിന്റെ മകൻ വംശാവലി നംഗ്യാൽ രാജവംശവും സിക്കിമിലെ ചോഗ്യാലുകളും ഫുൻട്സോഗ് നംഗ്യാൽ I (1) r. 1642–1670 ടെൻസങ് നംഗ്യാൽ (2) r. 1670–1700 ചക്ദോർ നംഗ്യാൽ (3) r. 1700–1717 ഗ്യുർമെഡ് നംഗ്യാൽ (4) r. 1717–1733 ഫുൻട്സോഗ് നംഗ്യാൽ II (5) r. 1733–1780 ടെൻസിങ് നംഗ്യാൽ (6) r. 1780–1793 സുഗ്ഫുട് നംഗ്യാൽ (7) r. 1793–1863 സിഡ്കിയോങ് നംഗ്യാൽ (8) r. 1863–1874 തുടോബ് നംഗ്യാൽ (9) r. 1874–1914 സിഡ്‌കെയോങ് തുൽകു നംഗ്യാൽ (10) r. 1914 തശി നംഗ്യാൽ (11) r. 1914–1963 പാൽഡൻ തോണ്ടുപ് നംഗ്യാൽ (12) r. 1963–1975 – Titular – r. 1975–1982 വാങ്ചുക് നംഗ്യാൽ (13) – Titular – r. 1982–present രാജകീയ പതാക സിക്കിമിന്റെ രാജകീയ പതാക 1877 – 1975.
മറ്റ് ഹിമാലയൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരികൾ ഭൂട്ടാനിലെ ഡ്രക് ഗ്യാൽപോ ശബ്ദ്രുങ് നഗാവാങ് നാംഗ്യാലിന്റെ പെയിന്റിംഗ്
ഭൂട്ടാനിൽ, "ധർമ്മരാജ" അല്ലെങ്കിൽ "നീതിമാനായ രാജാവ്" എന്നത്  ഭരണാധികാരികൾക്ക് നൽകപ്പെട്ട ഒരു ഒരു പ്രത്യേക തരം താൽക്കാലികവും ആത്മീയവുമായ പദവിയാണ്.
ഭൂട്ടാനിൽ ചോഗ്യാലുകൾക്ക് ഷബ്ദ്രുങ് എന്ന പദവി ലഭിച്ചു.
ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിബറ്റൻ വംശജനായ ഭൂട്ടാന്റെ സ്ഥാപകനായ ഷബ്ദ്രുങ് നഗാവാങ് നംഗ്യാലിന്റെ അംഗീകൃത പുനർജന്മമാണ് (അല്ലെങ്കിൽ പുനർജന്മങ്ങളുടെ തുടർച്ച) ചോഗ്യാൽ.
പരമോന്നത പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു സ്ഥാനമായ ഭൂട്ടാനീസ് ചോഗ്യാൽ, പരമോന്നത സന്യാസ അധികാരിയായ ജെ കെൻപോയ്ക്കും ഏറ്റവും ഉയർന്ന താൽക്കാലിക ഭരണാധികാരിയായ ദേബ് രാജ അല്ലെങ്കിൽ ദ്രുക് ദേശിക്കും മുകളിലായിരുന്നു.
ഭൂട്ടാനിൽ ഷബ്ദ്രുങ് അവതാരങ്ങളുടെ രണ്ട് പ്രധാന നിരകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലഡാക്കിലെ ഗ്യാൽപോ
1460 മുതൽ 1842 വരെ നിലനിന്നിരുന്ന നംഗ്യാൽ രാജവംശത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക നിരയാണ് ലഡാക്കിന്റെ പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്നത്, ലഡാക്കിലെ ഗ്യാൽപോ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേര്.
ഇതും കാണുക ധർമ്മരാജ ദേവരാജൻ ഗാർപോൺ സിക്കിമിന്റെ ചരിത്രം ലഡാക്കിന്റെ ചരിത്രം കുറിപ്പുകൾ അവലംബം
ചോഘ സാൻബിൽ
ഇറാനിലെ ഖുസെസ്താൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഒരു പുരാതന ഈലമൈറ്റ് സമുച്ചയമാണ് ‘’’ചോഘ സാൻബിൽ’’’ (പേർഷ്യൻ: چغازنبيل; ഈലമൈറ്റ്: ഡർ ഉന്റാഷ്).
മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയ്ക്ക് പുറത്ത് നിലവിലുള്ള അപൂർവം സിഗുരാത്തുകളിൽ ഒന്നാണിത്.
സൂസയുടെ തെക്കുകിഴക്കായി ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ (19 മൈൽ) ദൂരത്ത്, അഹ്വാസിന് വടക്ക് 80 കിലോമീറ്റർ (50 മൈൽ) അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.
ഈലമൈറ്റ് ഭാഷ ഒരു തനത് ഭാഷയാണ്.
ഈ ഭാഷയിൽ ചോഗാ സാൻബിൽ എന്നാൽ “കൂട കൂമ്പാരം” എന്നാണ് പദാനുപദ തർജ്ജമ.
അസീറിയൻ ഭാഷയിൽ 'ഉന്താഷ് പട്ടണം' എന്നർഥമുള്ള ഡർ ഉന്റാഷ് എന്നായിരുന്നു ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര്.
ബിസി 1250 ൽ ഉന്താഷ്-നാപിരിഷ രാജാവ് ഇത് പണികഴിപ്പിച്ചു.
ഇൻഷുഷിനാക്ക് എന്ന ദേവതയോടുള്ള ആദരവായാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിച്ചത്.
പുരോഹിതന്മാരും ദാസന്മാരും അല്ലാതെ നിരവധി ആളുകൾ അവിടെ താമസിച്ചിരിക്കില്ല എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഉന്താഷ്-നാപിരിഷയുടെ മരണശേഷം നഗരത്തിലെ നിർമ്മാണം പെട്ടെന്ന് അവസാനിച്ചുവെങ്കിലും, ഈ സ്ഥലം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ ബിസി 640 ൽ അസീറിയൻ രാജാവായ അഷുർബാനിപാൽ നശിപ്പിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥലം തുടർന്നു.
ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്, ചോഗാ സാൻബിലിലെ ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങളെയും സങ്കേതങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി, ഉന്താഷ്-നാപിരിഷ ഒരു പുതിയ മതകേന്ദ്രം സൂസയ്ക്ക് പകരമായി സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാണ്.
ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെയും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഈലാമുകളെ ഒരുമിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശവും ഈ നീക്കത്തിനു പിന്നിൽ ഉണ്ടായിരികാമെന്ന് അവർ കരുതുന്നു.
നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രദേശങ്ങളെ നിർവചിക്കുന്ന മൂന്ന് കേന്ദ്രീകൃത മതിലുകളാൽ സമുച്ചയം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
അകത്തെ പ്രദേശം മുഴുവനായും പ്രധാന ദൈവത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു വലിയ സിഗുരാത്ത് ആണ്.
മുമ്പ് നിലനിന്നിരുന്ന, ഉന്താഷ്-നാപിരിഷ തന്നെ നിർമ്മിച്ച, സംഭരണ മുറികളോട് കൂടിയ ചതുരക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്.
മധ്യഭാഗത്ത് പതിനൊന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉപദേവതകൾക്കായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഇരുപത്തിരണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതിയെങ്കിലും, അവയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് രാജാവ് മരിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികൾ കെട്ടിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർത്തിവച്ചു.
പുറം ഭാഗത്ത് രാജകൊട്ടാരങ്ങളും, അഞ്ച് ഭൂഗർഭ കല്ലറകളോടു കൂടിയ സ്മാരക കുടീരവും പണിതിരിക്കുന്നു.
സിഗുരാത്തിന്റെ ഓരോ വശത്തിനും 105.2 മീറ്റർ (345 അടി) നീളമുണ്ട്.
അഞ്ച് നിലകളിലായി 53 മീറ്റർ (174 അടി) ഉയരമുള്ള നിർമ്മിതിയായിരുന്നു ഇത്.
ഏറ്റവും മുകളിലായി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ചെളി കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇഷ്ടികയായിരുന്നു മുഴുവൻ നിർമ്മിതിയുടെയും അടിസ്ഥാന വസ്തു.
സിഗുരാത്തിന്റെ മുൻവശം ചുടുകല്ലുകൾ പാകിയിരിക്കുന്നു.
അവയിൽ പലതിലും ഈലമൈറ്റ്, അക്കാഡിയൻ ഭാഷകളിൽ ദേവന്മാരുടെ പേരുകൾ എഴുതി വച്ചിരിക്കുന്നു.
സിഗുരാത്ത് ഇപ്പോൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉയരത്തിന്റെ പകുതിയിൽ താഴെ, 24.75 മീറ്റർ (81.2 അടി) ഉയരത്തിൽ മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ.
ഉദ്ഘനനം
1935 ൽ, ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയത്തിന്റെ എണ്ണ പര്യവേക്ഷണ പദ്ധതിയ്ക്കിടെ ആകസ്മികമായി കണ്ടെത്തപ്പെട്ടതാണ് ചോഘാ സാൻബിൽ.
പ്രശസ്ത ഫ്രഞ്ച് പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ റോമൻ ഘിർഷ്മാൻ 1951 നും 1961 നും ഇടയിൽ ആറ് ഘട്ടങ്ങളിലായി ചോഗാ സാൻബിൽ ഖനനം നടത്തി.
ചോഘാ സാൻബിലിനെ കുറിച്ചുള്ള തന്റെ പഠനങ്ങൾ നാല് വോള്യങ്ങളിലായി അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.