smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
മാർവൽ കോമിക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അമേരിക്കൻ കോമിക് പുസ്തകങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ ചിത്രങ്ങൾ.
ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ, ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ പരമ്പരകൾ കൂടാതെ സാഹിത്യവും ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പൊതുവായ കഥാവസ്തു ഘടകങ്ങൾ, ക്രമീകരണങ്ങൾ, അഭിനേതാക്കൾ, കഥാപാത്രങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കോമിക് പുസ്തകങ്ങളിലെ യഥാർത്ഥ മാർവൽ യൂണിവേഴ്സ് പോലെ പങ്കിട്ട യൂണിവേഴ്സ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
മാർവൽ സ്റ്റുഡിയോസ് അതിന്റെ സിനിമകൾ "ഫേസസ്" എന്ന ഗ്രൂപ്പുകളായി പുറത്തിറക്കുന്നു, ആദ്യ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങൾ കൂട്ടായി "ദി ഇൻഫിനിറ്റി സാഗ" എന്നും തുടർന്നുള്ള മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങള് "ദി മൾട്ടിവേഴ്സ് സാഗ" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ആദ്യത്തെ എംസിയു ചിത്രമായ അയൺ മാൻ (2008) ഒന്നാം ഘട്ടം ആരംഭിച്ചു, അത് 2012 ലെ ക്രോസ്ഓവർ ചിത്രമായ ദി അവഞ്ചേഴ്സിൽ കലാശിച്ചു.
രണ്ടാം ഘട്ടം അയൺമാൻ 3 (2013) ൽ ആരംഭിച്ച് ആൻറ്-മാൻ (2015) ൽ അവസാനിച്ചു.
മൂന്നാം ഘട്ടം ക്യാപ്റ്റൻ അമേരിക്കഃ സിവിൽ വാർ (2016) എന്നതിൽ ആരംഭിച്ച് സ്പൈഡർമാൻഃ ഫാർ ഫ്രം ഹോം (2019) എന്നതിൻറെ അവസാനത്തോടെ അവസാനിച്ചു.
നാലാം ഘട്ടം ബ്ലാക്ക് വിഡോയിൽ (2021) ആരംഭിച്ച് ബ്ലാക്ക് പാന്തർഃ വകാണ്ട ഫോറെവറിൽ (2022) സമാപിച്ചു.
ആന്റ്മാൻ ആന്റ് ദ വാസ്പ്ഃ ക്വാണ്ടുമാനിയ (2023) അഞ്ചാം ഘട്ടം ആരംഭിച്ചു, അത് തണ്ടർബോൾട്ടുകളിൽ അവസാനിക്കും (2025), ആറാം ഘട്ടം ദി ഫന്റാസ്റ്റിക് ഫോറിൽ (2025) ആരംഭിക്കും.
ആറാം ഘട്ടവും മൾട്ടിവേഴ്സ് സാഗയും അവഞ്ചേഴ്സ് 5 (2026), അവഞ്ചേഴ്സ്ഃ സീക്രട്ട് വാർസ് (2027) എന്നിവയുമായി സമാപിക്കും.
നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് , ഹുലു എന്നിവയിൽ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷനിലേക്കും ഫ്രീഫോമിൽ കേബിൾ ടെലിവിഷനിലേക്കും കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് മാർവൽ ടെലിവിഷൻ 2013 ൽ എബിസി ഏജന്റ്സ് ഓഫ് ഐഡി 1 ഉപയോഗിച്ച് നെറ്റ്വർക്ക് ടെലിവിഷനിലേക്ക് പ്രപഞ്ചം വിപുലീകരിച്ചു.
അവർ ഏജന്റ്സ് ഓഫ് S.H.I.E.L.D.: സ്ലിംഗ്ഷോട്ട് എന്ന ഡിജിറ്റൽ പരമ്പരയും നിർമ്മിച്ചു.
മാർവൽ സ്റ്റുഡിയോസ് ഡിസ്നി + ൽ സ്ട്രീമിംഗിനായി അവരുടെ സ്വന്തം ടെലിവിഷൻ സീരീസ് നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി, 2021 ൽ വാൻഡവിഷനിൽ നിന്ന് നാലാം ഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കമായി.
മാർവൽ സ്റ്റുഡിയോസ് സ്പെഷ്യൽ പ്രസൻറേഷൻസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാലാം ഘട്ടത്തിലെ ടെലിവിഷൻ സ്പെഷ്യലുകളിലേക്കും അവർ വ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യത്തേത് വെർവുൾഫ് ബൈ നൈറ്റ് (2022) ആയിരുന്നു.
മാർവൽ കോമിക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ടൈ-ഇൻ കോമിക്സ്, മാർവർ വൺ-ഷോട്ട്സ് എന്ന ഡയറക്ട്-ടു-വീഡിയോ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര, വ്യാജ വാർത്താ പരിപാടികളായ ഡബ്ല്യു. ഐ. എച്ച് ന്യൂസ്ഫ്രണ്ട്, ദി ഡെയ്ലി ബ്യൂഗിൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സിനിമകൾക്കായുള്ള വൈറൽ മാർക്കറ്റിംഗ് കാമ്പെയ്നുകളും എംസിയുവിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ മാധ്യമ ഫ്രാഞ്ചൈസികളിലൊന്നായി മാറിയ ഈ ഫ്രാഞ്ചൈസിക്ക് വാണിജ്യപരമായി വിജയിക്കുകയും പൊതുവെ നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
സമാനമായ പങ്കിട്ട പ്രപഞ്ചങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാൻ ഇത് മറ്റ് ചലച്ചിത്ര, ടെലിവിഷൻ സ്റ്റുഡിയോകളെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും നിരവധി പ്രമേയ ആകർഷണങ്ങൾ, ഒരു കലാ പ്രദർശനം, ടെലിവിഷൻ സ്പെഷ്യലുകൾ, സാഹിത്യ സാമഗ്രികൾ, ഒന്നിലധികം ടൈ-ഇൻ വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ, പരസ്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രചോദനമാവുകയും ചെയ്തു.
മൾട്ടിവേഴ്‌സ്
സ്‌പൈഡർ മാൻ നോ വേ ഹോം മൂവിയിൽ നിന്നാണ് mcu-ൽ മൾട്ടിവേഴ്‌സ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് .
സാം റൈമിയുടെ സ്‌പൈഡർമാൻ സ്‌പൈഡർമാൻ , മാർക്ക് വെബ്ബിൻ്റെ ദി അമേസിംഗ് സ്‌പൈഡർമാൻ സിനിമകൾ, സോണിയുടെ സ്‌പൈഡർമാൻ യൂണിവേഴ്‌സ് (എസ്എസ്‌യു) എന്നിവയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് MCU-നെ മറ്റ് സ്‌പൈഡർമാൻ ഫിലിം ഫ്രാഞ്ചൈസികളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു.[182][183]
മാർവിൻ മിൻസ്കി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Marvin_Minsky
മാർവിൻ ലീ മിൻസ്കി (ഓഗസ്റ്റ് 9, 1927 - ജനുവരി 24, 2016) ഒരു അമേരിക്കൻ കോഗ്നിറ്റീവ് , കമ്പ്യൂട്ടർ മുതലായ വിഷയങ്ങളിൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു, പ്രധാനമായും കൃത്രിമ ബുദ്ധി (AI) ഗവേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട, മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയുടെ എഐ ലബോറട്ടറിയുടെ സഹസ്ഥാപകനും എഐ, തത്ത്വചിന്ത എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ രചയിതാവുമാണ്.
1969 ലെ ടൂറിങ് അവാർഡ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങളും ബഹുമതികളും മിൻസ്കിക്ക് ലഭിച്ചു.
മാർവിൻ ലീ മിൻസ്കി ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ ഒരു നേത്ര ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ധൻ ഹെൻട്രിക്കും സയണിസ്റ്റ് ആക്റ്റിവിസ്റ്റായിരുന്ന ഫാനി(റീസർ)യ്ക്കും ജനിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം ജൂതരായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം എത്തിക്സ് കൾച്ചർ ഫീൽഡ്സ്റ്റൺ സ്കൂളിലും ബ്രോങ്ക്സ് ഹൈസ്കൂൾ ഓഫ് സയൻസിലും പഠിച്ചു.
പിന്നീട് അദ്ദേഹം മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ആൻഡോവറിലെ ഫിലിപ്സ് അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു.
തുടർന്ന് അദ്ദേഹം 1944 മുതൽ 1945 വരെ യുഎസ് നാവികസേനയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.1950 ൽ ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ബി.എ.യും, 1954 ൽ പ്രിൻസ്റ്റൺ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ പിഎച്ച്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡോക്ടറൽ പ്രബന്ധത്തിന് "ന്യൂറൽ-അനലോഗ് റൈൻഫോഴ്സ്മെന്റ് സിസ്റ്റങ്ങളുടെ സിദ്ധാന്തം, ബ്രെയിൻ-മോഡൽ പ്രോബ്ലത്തിന് അനുയോജ്യമായ ആപ്ലിക്കേഷന്റെ പ്രയോഗം" എന്നായിരുന്നു പേര്.
1954 മുതൽ 1957 വരെ ഹാർവാർഡ് സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഫെല്ലോസിൽ ജൂനിയർ ഫെലോ ആയിരുന്നു.
1958 മുതൽ മരണം വരെ അദ്ദേഹം എംഐടി (MIT)ഫാക്കൽറ്റിയായിരുന്നു.
1958 ൽ അദ്ദേഹം എംഐടി ലിങ്കൺ ലബോറട്ടറിയിൽ ജോലിക്കാരനായി ചേർന്നു, ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹവും ജോൺ മക്കാർത്തിയും 2019 വരെ എംഐടി കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ലബോറട്ടറി എന്ന പേരിൽ ആരംഭിച്ചു.
തോഷിബ മീഡിയ ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസസ്,  ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് പ്രൊഫസറുമായിരുന്നു.
കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിലെ സംഭാവനകൾ ഒരു ആധുനിക കോൺഫോക്കൽ വൈറ്റ് ലൈറ്റ് മൈക്രോസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് അളക്കുന്ന ഒരു നാണയത്തിന്റെ (ഭാഗിക) 3D പ്രൊഫൈൽ.
മിൻസ്കിയുടെ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് തലയിൽ ഘടിപ്പിക്കാവുന്ന ഗ്രാഫിക്കൽ ഡിസ്പ്ലേ (1963) , കോൺഫോക്കൽ മൈക്രോസ്കോപ്പ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു [കുറിപ്പ് 1] (1957, ഇന്ന് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന കൺഫോക്കൽ ലേസർ സ്കാനിംഗ് മൈക്രോസ്കോപ്പിന്റെ മുൻഗാമിയാണ്).
ആദ്യത്തെ ലോഗോ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷയുപോഗിച്ച് "ടർട്ടിൽ"എന്ന റോബോട്ട്, സെയ്‌മൂർ പേപ്പർട്ടിനൊപ്പം അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.
1951 ൽ, ആദ്യത്തെ റാൻഡൻമിലി വയർഡ് ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് ലേണിംഗ് മെഷീൻ(SNARC)മിൻസ്കി നിർമ്മിച്ചു.
1962-ൽ, മിൻസ്കി സ്മോൾ യൂണിവേഴ്സൽ ട്യൂറിംഗ് മെഷീനുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും തന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന 7-സ്റ്റേറ്റ്, 4-സിംബൽ മെഷീൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
മിൻസ്കിയുടെ പെർസെപ്ട്രോൺസ് (സെമൗർ പേപ്പറിനൊപ്പം എഴുതിയത്) എന്ന പുസ്തകം ഫ്രാങ്ക് റോസൻബ്ലാറ്റിന്റെ വർക്കിനെ വിമർശിക്കുന്നു.
ഇത് കൃത്രിമ ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെ വിശകലനത്തിലെ അടിസ്ഥാന സൃഷ്ടിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.
എഐ(AI)യുടെ ചരിത്രത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണ് ഈ പുസ്തകം, 1970 കളിൽ ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെ ഗവേഷണത്തെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്നതിലും "എഐ വിന്റർ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതിലേക്കും അതിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നതിലും ഇതിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് ചിലർ അവകാശപ്പെടുന്നു.
മറ്റ് നിരവധി എഐ മോഡലുകളും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു.
അറിവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂട് എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം പ്രോഗ്രാമിംഗിൽ ഒരു പുതിയ മാതൃക സൃഷ്ടിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെർസെപ്ട്രോണുകൾ ഇപ്പോൾ പ്രായോഗികതയെക്കാൾ ഉപരി ചരിത്രപരമാണെങ്കിലും, ഫ്രെയിമുകളുടെ സിദ്ധാന്തം വിപുല പ്രചാരം നേടി.
അന്യഗ്രഹജീവികൾ മനുഷ്യരെപ്പോലെ ചിന്തിക്കാനുള്ള സാധ്യതയെക്കുറിച്ചും മിൻസ്കി എഴുതി.
1970 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, എംഐടി(MIT) ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ലാബിൽ, മിൻസ്കിയും പേപ്പർട്ടും സൊസൈറ്റി ഓഫ് മൈൻഡ് തിയറി എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
നമ്മൾ ബുദ്ധി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്, ബുദ്ധിശൂന്യമല്ലാത്ത ഭാഗങ്ങളുടെ പരസ്പര ബന്ധത്തിന്റെ ഫലമായിരിക്കാം എന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഈ സിദ്ധാന്തം ശ്രമിക്കുന്നു.
ഒരു റോബോട്ടിക് കൈ, ഒരു വീഡിയോ ക്യാമറ, കുട്ടികളുടെ ബ്ലോക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു യന്ത്രം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് ഈ സിദ്ധാന്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആശയങ്ങളുടെ ഉറവിടമെന്ന് മിൻസ്കി പറയുന്നു.
1986-ൽ, മിൻസ്കി തന്റെ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മൈൻഡ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്ര വിവരങ്ങളടങ്ങിയ പുസ്തകം, മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക കൃതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, പൊതുജനങ്ങൾക്കായി എഴുതിയതാണ്.
എം‌ഐ‌ടി മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന എംഎ-3 റോബോട്ടിക് മാനിപുലേറ്റർ ആം പൊതുവായ കാഴ്ച ബെൽഗ്രേഡ് ഹാൻഡ് ഇവയും കാണുക വിവരസാങ്കേതികരംഗത്തെ പ്രശസ്തരുടെ പട്ടിക
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ The first comprehensive description of the Society of Mind theory of intellectual structure and development .
See also The Society of Mind (CD-ROM version) , Voyager, 1996.
↑ ↑ ↑ Marvin Lee Minsky at the Mathematics Genealogy Project .
↑ Marvin Lee Minsky at the AI Genealogy Project .
↑ ↑ Marvin Minsky at DBLP Bibliography Server ↑ List of publications from Microsoft Academic Search ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Society of Fellows, Listed by Term ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ Turlough Neary, Damien Woods, "Small Weakly Universal Turing Machines", Machines, Computations, and Universality 2007 , proceedings , Orleans, France, September 10–13, 2007, ISBN 3540745920 , p. 262-263 ↑ ↑ ↑
മാർവെ ബീച്ച്
മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള നഗരപ്രാന്തമായ മലാഡിലെ ഒരു തീരമാണ് മാർവെ ബീച്ച് .
ഒരു ചെറിയ ഉൾക്കടലിന്റെ ഓരത്തെ ഒരു മണൽപ്പരപ്പാണിത്.
സാൽസെറ്റ് ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ചെറുദ്വീപുകളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്.
1808 വരെ ഇവ വേറിട്ട ദ്വീപുകൾ തന്നെയായിരുന്നു.
1882-ലെ താനെ ഗസറ്റിയർ അനുസരിച്ച് വേലിയിറക്കസമയത്ത് ഈ ദ്വീപുകളിലേക്ക് കാൽനടയായി പോവുക സാധ്യമായിരുന്നു .
ഗതാഗതം മനോരിയിലേക്കുള്ള ഫെറി
എസ്സെൽ വേൾഡ് , വാട്ടർ കിംഗ്ഡം എന്നീ അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കുകൾ, മനോരി ബീച്ച് എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഫെറി ലഭ്യമാണ് .
മനോരിയിലേക്കുള്ള ഫെറി സേവനം ബെസ്റ്റ് ആണ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്.
ഈ ഫെറിയിലൂടെ ഇരുചക്രവാഹനങ്ങളും മനോരി ദ്വീപിലേക്ക്  കൊണ്ടുപോകാവുന്നതാണ്.
മലാഡ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ബെസ്റ്റ് ബസ് നമ്പർ 272 മാർവെ ബീച്ചിലെത്തുന്നു .
ഈ ഭാഗത്ത് ഓട്ടോറിക്ഷകളും ടാക്സികളും ലഭ്യമാണ്.
കാറ്റുകൊള്ളാനും സായാഹ്നം ചിലവഴിക്കാനുമായി സന്ദർശകർ ഇവിടെയെത്താറുണ്ട്.
പാനി പുരി, ബേൽ പുരി, ഐസ്ക്രീം തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ വിൽപ്പനക്കായി നിരവധി കച്ചവടക്കാർ ഇവിടെയെത്തുന്നു.
തദ്ദേശീയർ ഇവിടെ ചൂണ്ടയിട്ട് ചെറുമത്സ്യങ്ങളെ പിടിക്കുന്ന കാഴ്ച പതിവാണ്.
ഗ്ലോബൽ വിപാസന പഗോഡയുടെ വിദൂരദൃശ്യം ഇവിടെ നിന്നും ലഭ്യമാണ്.
ഇടുങ്ങിയ വീതി ഈ തീരത്തിന്റെ പരിമിതിയാണ്.
ഇന്ത്യൻ നേവൽ ബേസ്, ഐഎൻഎസ് ഹംല തുടങ്ങിയ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈ സ്ഥലത്തിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
വളരെ വേഗമേറിയ നീരൊഴുക്കും ഇളകുന്ന മണൽതിട്ടയും നിറഞ്ഞ ഈ കടൽപ്രദേശം നീന്തലിന് സുരക്ഷിതമല്ല.
മാർവൽ കോമിക്സ്
അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു കോമിക്സ് കഥാപുസ്തക പ്രസാധകരാണ് മാർവൽ കോമിക്സ് .
1939ൽ ആണ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചത്.
സ്പൈഡർമാൻ , എക്സ്-മെൻ , ഹൾക്ക് , അയൺമാൻ , ക്യാപ്റ്റൻ അമേരിക്ക , അവെഞ്ചെഴ്സ് തുടങ്ങി പല പ്രസിദ്ധ കഥാപാത്രങ്ങളും മാർവൽ കോമിക്സിന്റെതാണ്.
മാർവൽ കോമിക്സിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി വന്ന സിനിമകളും വലിയ വിജയം നേടുകയുണ്ടായി.
ലാഹോർ ചാവേർ ആക്രമണം (2016)
2016 മാർച്ച് 27-ന് പാകിസ്താനിലെ ലാഹോറിലെ ഗുൽഷൻ ഇ ഇഖ്ബാൽ പാർക്കിൽ നടന്ന ചാവേർ ആക്രമണത്തിൽ 72-പേർ മരിച്ചു.
ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം പാകിസ്താൻ താലിബാന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ജമാഅത്ത് ഉൽ അഹറർ  ഏറ്റെടുത്തു.
ക്രിസ്ത്യാനികളെയാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്നും കൂടാതെ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെരീഫിനുള്ള മറുപടിയാണ് ആക്രമണം എന്നും തെഹ്രികെ താലിബാൻ വക്താവ് പറഞ്ഞു.
ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ 29 പേർ കുട്ടികളും 10 പേർ സ്ത്രീകളുമാണ്.
ലാൻകാസ്റ്റർ സൗണ്ട്
ലാൻകാസ്റ്റർ സൗണ്ട് (Inuktitut: ᑕᓪᓗᕈᑎᐅᑉ ᐃᒪᖓ, romanized: Tallurutiup Imanga ) കാനഡയിലെ നുനാവട്ടിലെ , ക്വിക്കിക്താലുക്ക് മേഖലയിലെ ഒരു ജലസന്ധിയാണ്.
ഡെവൺ ദ്വീപിനും ബാഫിൻ ദ്വീപിനും ഇടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇത്, പാരി ചാനലിന്റെയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പാതയുടെയും കിഴക്കൻ പ്രവേശന കവാടത്തിന് രൂപംകൊടുക്കുന്നു.
ലാൻകാസ്റ്റർ സൗണ്ടിൻറെ കിഴക്ക് ബാഫിൻ ബേയും പടിഞ്ഞാറ് വിസ്കൗണ്ട് മെൽവില്ലെ സൗണ്ടും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കൂടുതൽ പടിഞ്ഞാറേയ്ക്ക് പോകുന്ന ഒരു സഞ്ചാരി ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, മക്ലൂർ കടലിടുക്കിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ഇന്യൂട്ടുകളും ഈ മേഖലയിലെ അവരുടെ മുൻഗാമികളായിരുന്ന പാലിയോ-എസ്കിമോകളും നൂറുകണക്കിന്, ഒരുപക്ഷേ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, പാർപ്പിടം എന്നിവയ്ക്കായി ലാൻകാസ്റ്റർ സൗണ്ടിലെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതി സമ്പത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ന്, പോണ്ട് ഇൻലെറ്റ്, ആർട്ടിക് ബേ, റെസലൂട്ട് എന്നീ മൂന്ന് നുനാവട്ട് സമൂഹങ്ങളിലെ താമസക്കാർ അവരുടെ സാമ്പത്തികവും സാംസ്കാരികവുമായ ഉന്നമനത്തിനായി അതിലെ ജലഭാഗത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഈ പാരമ്പര്യം തുടരുന്നു.
പര്യവേക്ഷകനായ വില്യം ബാഫിൻ 1616-ൽ തന്റെ പര്യവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ മൂന്ന് പ്രധാന സാമ്പത്തിക സഹായികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന സർ ജെയിംസ് ലങ്കാസ്റ്ററിനുവേണ്ടി ഇതിന് ലങ്കാസ്റ്റർ സൗണ്ട് എന്ന പേര് നൽകി.
1818-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പര്യവേക്ഷകനായ ജോൺ റോസ് നടത്തിയ ഒരു പൂർത്തിയാകാത്ത പര്യവേഷണം ലങ്കാസ്റ്റർ സൗണ്ടിന്റെ അവസാനം പർവതങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതായി വിശ്വസിച്ചപ്പോൾ അവസാനിച്ചു.
1819-ൽ വില്യം എഡ്വേർഡ് പാരി അതിലൂടെ കടന്ന് മെൽവിൽ ദ്വീപ് വരെ പോയി.
1930-കളിൽ ആരംഭിച്ച് 1950-കളുടെ അവസാനം വരെ നീണ്ടുനിന്ന കനേഡിയൻ സർക്കാർ നടത്തിയ വടക്കൻ കാനഡയുടെ വിപുലമായ ഒരു ഏരിയൽ മാപ്പിംഗ് പ്രോഗ്രാമിൽ ലാൻകാസ്റ്റർ സൗണ്ട് സമ്പൂർണ്ണമായി പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
മാപ്പിംഗ് പ്രോഗ്രാം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച വിമാനവും ഇതിനായി പരിവർത്തനം ചെയ്തെടുത്ത ഒരു ആവ്രോ ലാൻകാസ്റ്റർ ഇനത്തിലുള്ള രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധകാലത്തെ ഒരു ഹെവി ബോംബർ ആയിരുന്നുവെന്നതും കേവലം യാദൃശ്ചികമായിരുന്നു.
ലാഹോർ ഗൂഢാലോചനക്കേസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lahore_Conspiracy_Case_trial
ഭഗത് സിങ് , ബതുകേശ്വർ ദത്ത് എന്നിവർ അംഗങ്ങളായ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ എന്ന സംഘടന ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെ നടത്തിയ സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായതാണ് ലാഹോർ ഗൂഢാലോചനക്കേസ് .
ഇത് ലാഹോർ വിചാരണ എന്നും  അറിയപ്പെടുന്നു.
കേസിനാസ്പദമായ സംഭവം പ്രധാനമായും 1929 ഏപ്രിൽ 8-ന് ഭഗത് സിങ് , ബതുകേശ്വർ ദത്ത് എന്നിവർ സെൻട്രൽ ലെജിസ്ളേറ്റിവ് അസംബ്ലിയിൽ ചെന്ന് ' വിപ്ലവം ജയിക്കട്ടെ 'എന്നു മുദ്രാവാക്യം  ഉയർത്തുകയും ബോംബ് എറിയുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ത്യാക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഭരണാധികാരികളെ അറിയിക്കുവാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്.
ബോംബെറിഞ്ഞതിനു ശേഷം ലഘുലേഖയും വിതരണം ചെയ്തു.
എളുപ്പം രക്ഷപ്പെടാനുള്ള അവസരമുണ്ടായിട്ടും വിപ്ലവകാരികൾ അറസ്റ്റിനു വഴങ്ങുകയാണുണ്ടായത്.
ഈ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നടന്ന വിചാരണയ്ക്കു ശേഷം 1931 മാർച്ച് 23-ന് ഭഗത് സിംഗ് , രാജ്ഗുരു , സുഖ്ദേവ് എന്നിവരെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ തൂക്കിലേറ്റി .
മാർച്ച് 24-നു നടത്താനിരുന്ന വധശിക്ഷ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തെത്തുടർന്ന് ഒരു ദിവസം മുമ്പു തന്നെ നടപ്പാക്കുകയായിരുന്നു.
അവലംബം കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് {{ cite book }} : Unknown parameter | coauthors= ignored ( | author= suggested) ( help )
ലാഹോർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lahore
പാകിസ്താന്റെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനവും കറാച്ചിക്ക് പിന്നിലായി പാകിസ്താനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ നഗരവുമാണ് ലാഹോർ .
ശക്തമായ മുഗൾ പൈതൃകമുള്ള ഈ നഗരത്തെ "മുഗളന്മാരുടെ പൂന്തോട്ടം " എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
പാകിസ്താന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമായും ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു.
പാകിസ്താൻ-ഇന്ത്യ അതിർത്തിക്കടുത്തായി രാവി നദിയുടെ തീരത്താണ് ലാഹോർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ബാദ്ഷാഹി പള്ളി , ലാഹോർ കോട്ട , ഷാലിമാർ പൂന്തോട്ടം , ജഹാംഗീറിന്റെയും നൂർ-ജഹാന്റെയും ശവകുടീരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് നഗരത്തിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണങ്ങൾ.
ബ്രിട്ടീഷ് കോളനികാഴ്ചയുടെ കാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഇൻഡോ-ഗോഥിക് ശൈലിയിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.
ഇവിടുത്തെ ദേശ ഭാഷയും ഏറ്റവും സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയും പഞ്ചാബിയാണ് .
എന്നാൽ പാകിസ്താന്റെ രൂപീകരണത്തിനുശേഷം രാഷ്ട്രഭാഷയായ ഉർദു കൂടുതൽ പ്രചാരം നേടി.
2006-ലെ കനേഷുമാരി പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 1 കോടിയാണ്.
ഇത് ലാഹോറിനെ പാകിസ്താനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ നഗരവും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അഞ്ചാമത്തെ നഗരവും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 26-ആം നഗരവുമാക്കുന്നു.
ലാഹോർ നഗരം ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടിലാണ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടോടെ സമ്പൽസമൃദ്ധവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ നഗരമായി വികസിച്ചു.
മുസ്ലീം ആധിപത്യത്തോടെയാണ് നഗരം സുപ്രസിദ്ധമായി മാറിയത്.
ഡെൽഹിക്കും ആഗ്രക്കുമൊപ്പം മുഗൾ കിരീടത്തിലെ മൂന്ന് നഗരരത്നങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ലാഹോർ.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുഗൾ ചക്രവർത്തി അക്ബർ ലാഹോറിൽ കോട്ടയും നഗരമതിലും പണിതു.
പന്ത്രണ്ട് കവാടങ്ങൾ ഇതിനുണ്ട്.
നഗരമതിൽ പിൽക്കാലത്ത് രഞ്ജിത് സിങ് പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ചെയ്തു.
1634-ൽ പണിത വസീർ ഖാൻ മോസ്ക് , ഇത് സൈദ് മുഹമ്മദ് ഇഷാഖ് എന്ന പഴയകാലവിശുദ്ധന്റെ ശവകുടീരത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് പണിതതാണ്.
1674-ൽ ഔറംഗസേബ് ആണ് ലാഹോറിലെ ജമാ മസ്ജിദ് ( ബാദ്ശാഹി പള്ളി ) പണിതത്.
ജഹാംഗീർ ശവകുടീരം , ഷാലിമാർ പൂന്തോട്ടം , ലാഹോർ കോട്ടയും കൊട്ടാരവും തുടങ്ങിയവ ഇവിടത്തെ മറ്റു ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളാണ്.
ഇവ ലാഹോർ നഗരത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് രാവി നദിക്കഭിമുഖമായുള്ള ഒരു ഉയർന്ന മൈതാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
അവലംബം ↑ ↑ http://www.guardian.co.uk/world/2009/mar/08/pakistan-lahore-terrorism Laid-back Lahore faces a frightening future - 5th Paragraph ↑ {{ cite book }} : Check date values in: | accessdate= and | year= ( help )
ലാഹൗൾ ആൻറ് സ്പിതി ജില്ല
ലാഹൗൾ ആൻറ് സ്പിതി ജില്ല ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ലാഹൗൾ ( തിബറ്റൻ : གར་ཞ་ ; വൈൽ : gar zha ), സ്പിതി (( തിബറ്റൻ : སྤི་ཏི་ ; വൈൽ : spi ti ; or തിബറ്റൻ : སྤྱི་ཏི ; വൈൽ : spyi ti ) എന്നിങ്ങനെ മുമ്പ് വേറിട്ട് നിലനിന്നിരുന്ന രണ്ട് ജില്ലകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജില്ലയാണ്.
ലാഹൗളിലെ കൈലാങ്ങാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഭരണകേന്ദ്രം.
രണ്ട് ജില്ലകളും ലയിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത്, കർദാങ് ലാഹൗളിന്റെ തലസ്ഥാനവും ധങ്കർ സ്പിതിയുടെ തലസ്ഥാനവുമായിരുന്നു.
1960-ൽ രൂപീകൃതമായ ഈ ജില്ല, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യ കുറഞ്ഞ നാലാമത്തെ ജില്ലയാണ്.
2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രത കുറഞ്ഞ ജില്ലയാണിത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഹിമാലയത്തിലും ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിലുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലാഹൗൾ ആൻറ് സ്പിതി ജില്ല റോഹ്താങ് ചുരത്തിലൂടെ മനാലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ലാഹൗളിൽ നിന്ന് സ്പിതി താഴ്‌വരയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന പാതയാണ് കുൻസും ലാ അല്ലെങ്കിൽ കുൻസും പാസ് (4,551 മീറ്റർ (14,931 അടി) ഉയരം)).
ചന്ദ്ര താലിൽ നിന്ന് 21 കിലോമീറ്റർ (13 മൈൽ) അകലെയാണിത്.
തെക്കുവശത്ത് സ്പിതി സുംഡോയിലെ ടാബോയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 24 കിലോമീറ്റർ (15 മൈൽ) ദൂരത്തിൽ അവസാനിക്കുകയും ഇവിടെനിന്നുള്ള പാത കിന്നൗറിൽ പ്രവേശിച്ച് ദേശീയ പാത 5-ൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
4,270 മീറ്റർ (14,010 അടി) ശരാശരി ഉയരമുള്ള സ്പിതി ഒരു വന്ധ്യമായ പ്രദേശവും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്.
ഉയർന്ന പർവതനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത്, സ്പിതി നദി തെക്കുകിഴക്കുള്ള ഒരു മലയിടുക്കിൽ നിന്ന് സത്‌ലജ് നദിയുമായി ചേരുന്നു.
ശരാശരി വാർഷിക മഴ 170 മില്ലിമീറ്റർ (6.7 ഇഞ്ച്) മാത്രമുള്ള ഒരു സാധാരണ പർവത മരുഭൂമിയാണ് ഇത്.
ടിബറ്റ് സ്വയംഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ നഗാരി പ്രിഫെക്ചറുമായി ജില്ലയ്ക്ക് അടുത്ത സാംസ്കാരിക ബന്ധമുണ്ട്.
ലാൻ(സിനിമ) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Laan_(film)
ലുല അലി ഇസ്മായിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ജിബൂട്ടിയൻ ഹ്രസ്വചിത്രമാണ് ലാൻ (ഫ്രണ്ട്സ്).
പ്രകാശനവും സ്വീകരണവും
ജിബൂട്ടിയിലെ ഫ്രാൻസിസ് ആർതർ റിംബോഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ലോക പ്രീമിയർ നടന്നത്.
ഫ്രാൻസ്, കാനഡ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ നിരവധി ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ ഇത് പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും മികച്ച സ്വീകാര്യത നേടുകയും ചെയ്തു.
ലൊസാനെ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ഇതിന് ഒരു അവാർഡ് ലഭിച്ചു.
സിനിമയിൽ നിന്നുള്ള നല്ല പ്രതികരണം കാരണം അലി ഇസ്മായിൽ ഒരു ഫീച്ചർ ഫിലിം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അവരുടെ ആദ്യ ഫീച്ചർ ഫിലിം, ധാലിന്യാരോ, 2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങി.
അവലംബം പുറംകണ്ണികൾ Laan at the Internet Movie Database
ലാഹിരി മഹാശയൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lahiri_Mahasaya
ഒരു ഭാരതീയ യോഗിയാണ് ലാഹിരി മഹാശയൻ .
ബംഗാളിൽ കൃഷ്ണനഗരത്തിലെ നദിയാ താലൂക്കിൽ, ഘുർണി ഗ്രാമത്തിൽ 1828 സെപ്തംബർ 30 ന്  ജനിച്ച ശ്യാമ ചരണ ലാഹിരിയാണ്  പിൽക്കാലത്ത് ലാഹിരി മഹാശയൻ എന്ന പേരിൽ , ജാതിമതഭേദമെന്യേ, ആയിരങ്ങൾക്കു ക്രിയായോഗദീക്ഷ നൽകിയ യോഗിവര്യനായി മാറിയത്.
കുട്ടിക്കാലത്തേ വാരാണസിയിൽ താമസമാക്കിയ അദ്ദേഹം ഹിന്ദി, ഉറുദു, സംസ്കൃതം, ബംഗാളി, ഫ്രഞ്ച്, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നീ ഭാഷകൾ അഭ്യസിക്കുകയും വിശദമായ വേദപഠനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ മിലിട്ടറി എഞ്ചിനീയറിംഗ് വകുപ്പിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1861 ൽ, തന്റെ മുപ്പത്തിമൂന്നാം വയസ്സിൽ  ഹിമാലയത്തിലെ റാണിഖേത്തിൽ വച്ച് തന്റെ ഗുരുനാഥനായ മഹാവതാര ബാബാജിയെ കണ്ടുമുട്ടുകയും ക്രിയാദീക്ഷ സ്വീകരിക്കയും ചെയ്തു.
വേദശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ സിദ്ധാന്തപരമായ ചർച്ച ഒഴിവാക്കി, അവയെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിന് സ്വയം സമർപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം തന്റെ ശിഷ്യരെ പഠിപ്പിച്ചു.
യോഗാഭ്യാസം ദുർജ്ഞേയമായ ഒരു അനുഷ്ഠാനമാണെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ അകറ്റാൻ  അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഫലമായ  ജീവിതം ഉത്തമദൃഷ്ടാന്തമാണ്.
1895 സെപ്തംബർ 26 ന് അദ്ദേഹം ശരീരം വെടിഞ്ഞു.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Online writings by and about Lahiri Mahasaya , including biographies about Lahiri Mahasaya, and scriptural commentaries by him
ലാഹോർ കോട്ട ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Lahore_Fort
പാകിസ്താനിലെ ലാഹോറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു കോട്ടയാണ് ലാഹോർ കോട്ട അഥവാ ഷാക്വില .
ലാഹോറിലെ വാൾഡ് സിറ്റിയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ കോട്ട ഏകദേശം 20 ഹെക്ടേർ സ്ഥലത്തായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
1556-ൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന അക്ബറാണ് കോട്ടയുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്.
പിന്നീട് പല ഭരണാധികാരികളുടെയും ശ്രമഫലമായി പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി കോട്ടയുടെ പണി പൂർത്തിയായി.
ഹിന്ദു - മുസ്ലീം വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇരുപതിലധികം പുരാതന കെട്ടിടങ്ങളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ഷാജഹാൻ കോട്ടയിലെ പലഭാഗങ്ങളും മോഡി പിടിപ്പിക്കുന്നതിനായി അമൂല്യമായ മാർബിളുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
അദ്ദഹത്തിന്റെ പുത്രൻ ഔറംഗസേബാണ് ലാഹോർ കോട്ടയുടെ കവാടമായ ആലംഗിരി ഗേറ്റ് നിർമ്മിച്ചത്.
മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കു ശേഷം സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ രഞ്ജിത് സിങ് ലാഹോർ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു.
1849 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്ന ഗുജറാത്ത് യുദ്ധത്തിൽ സിഖുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ കോട്ട സ്വന്തമാക്കി.
1947 -ൽ പാകിസ്താൻ സ്വതന്ത്രമായതോടെ ലാഹോർ കോട്ട സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു.
1981 -ൽ ഷാലിമാർ പൂന്തോട്ടത്തെയും ലാഹോർ കോട്ടയെയും യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
ലാഹോർ കോട്ടയുടെ ഒരു വിദൂര ദൃശ്യം സ്ഥാനം
ലാഹോറിലെ വാൾഡ് സിറ്റിയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്താണ് ലാഹോർ കോട്ട സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ബാദ്ശാഹി മോസ്ക് , റോഷ്നയി ഗേറ്റ്, രാജാ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ സമാധിസ്ഥലം എന്നിവയോടു ചേർന്ന് ലാഹോർ കോട്ടയുടെ കവാടമായ ആലംഗീരി ഗേറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കോട്ടയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തിക്കു സമീപം ഇഖ്ബാൽ പാർക്കും മിനാരി പാകിസ്താനുമുണ്ട്.
ചരിത്രം ലാഹോർ കോട്ട 1870-ൽ
ലാഹോർ കോട്ട നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് മുമ്പ് ജനവാസം കുറവായിരുന്നു.
ഇവിടെ ആദ്യകാലത്ത് ചെളിയും ഇഷ്ടികയും കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച മറ്റൊരു കോട്ടയുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
പതിനാന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മുഹമ്മദ് ഗസ്നിയുടെ കാലത്താണ് ഇവിടെയുള്ള കോട്ടയെപ്പറ്റി ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.
1241-ലെ മംഗോളിയൻമാരുടെ ലാഹോർ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് കോട്ട തകർന്നു.
പിന്നീട് ഡൽഹി സുൽത്താനത്തിലെ അടിമവംശ ഭരണാധികാരിയായ ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബൻ 1267-ൽ ഇവിടെ ഒരു കോട്ട നിർമ്മിച്ചു.
1398-ൽ തിമൂറിന്റെ ആക്രമണത്തോടെ ഈ കോട്ടയുടെ പല ഭാഗങ്ങളും നശിച്ചു.
1421-ൽ മുബാറക് ഷാ സയീദ് ഇതു പുനർനിർമ്മിച്ചു.
1430-കളിൽ കാബൂളിലെ ഷെയ്ഖ് അലി ലാഹോർ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു.
പിന്നീട് 1524-ൽ ബാബർ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നതുവരെയും ലോധി സുൽത്താന്മാരാണ് കോട്ടയുടെ അവകാശികളായിരുന്നത്.
മുഗൾ ഭരണകാലത്ത് അക്ബറിന്റെ കാലത്തു നിർമ്മിച്ച തൂണുകൾ
മുഗൾ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അക്ബറാണ് ഇപ്പോഴുള്ള ലാഹോർ കോട്ടയുടെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിവച്ചത്.
1575-ഓടെ കോട്ടയുടെ ആദ്യ ഘട്ട നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.
അക്ബറിന്റെ കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന പല നിർമ്മിതികളും പിന്നീടുവന്ന ഭരണാധികാരികൾ പുതുക്കിപ്പണിഞ്ഞു.
അക്ബറിന്റെ പുത്രനായ ജഹാംഗീർ ഇവിടെയുള്ള കലാബുർജ് നിർമ്മിച്ചു.
യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട് യേശുക്രിസ്തുവിന്റെയും മഡോണയുടെയും ചിത്രങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തതും ജഹാംഗീറാണ്.
1606-ൽ സിഖ് ഗുരു അർജുൻ ദേവിനെ വധിക്കും മുമ്പ് തടവിൽ പാർപ്പിച്ചത് ലാഹോർ കോട്ടയിലായിരുന്നു.
ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്താണ് ചിത്രപ്പണികൾ നിറഞ്ഞ കൂറ്റൻ മതിലിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായത്.
മതിലിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി വിലപിടിപ്പേറിയ മൊസൈക്കും ടൈൽസും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചു.
ലാഹോർ കോട്ടയുടെ കിഴക്കായി മറിയം സമാനി ബീഗത്തിന്റെ പള്ളി നിർമ്മിച്ചതും ജഹാംഗീറാണ്.
ചിത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മതിൽ
ജഹാംഗീറിന്റെ പുത്രൻ ഷാജഹാൻ 1628 മുതൽ 1645 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ലാഹോർ കോട്ടയിലെ മോത്തി മസ്ജിദ് , നാൽപ്പത് തൂണുകളുള്ള ദിവാൻ-ഇ-ആം തുടങ്ങിയവ നിർമ്മിച്ചു.
അദ്ദഹത്തിന്റെ പുത്രനായ ഔറംഗസേബാണ് ലാഹോർ കോട്ടയുടെ കവാടമായ ആലംഗിരി ഗേറ്റ് നിർമ്മിച്ചത്.
അർദ്ധവൃത്താകാര ഗോപുരങ്ങളുള്ള ഈ നിർമ്മിതിയെ ലാഹോർ നഗരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു.
ആലംഗീരി ഗേറ്റ് പാകിസ്താന്റെ കറൻസി നോട്ടിലും ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.
ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്തു നിർമ്മിച്ച ആലംഗീരി കവാടം മുഗൾ ഭരണശേഷം
മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയോടെ അഫ്ഗാനിലെ ദുറാനികളും പിന്നീട് മറാത്താ വംശജരും ലാഹോർ കോട്ടയുടെ അവകാശികളായിത്തീർന്നു.
1799-ൽ സിഖ് ഭരണാധികാരി രഞ്ജിത് സിങ് ലാഹോർ നഗരം പിടിച്ചെടുത്തതോടെ കോട്ടയും അദ്ദഹത്തിന്റെ സ്വന്തമായി.
ലാഹോർ കോട്ടയെ അദ്ദേഹം വേനൽക്കാല വസതിയാക്കി.
സിഖ് ഭരണകാലത്ത് ഇവിടെ സെഹ്ദാരി പവലിയനും നാഗക്ഷേത്രവും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
മോത്തി മസ്ജിദിനെ സിക്കുകാർ ഗുരുദ്വാരയാക്കി മാറ്റി.
1841-ൽ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ പുത്രൻ ഷേർ സിങ് ഒരു യുദ്ധത്തിനിടെ കോട്ടയിലെ ദിവാൻ-ഇ-ആം എന്ന കെട്ടിടം നശിപ്പിച്ചു.
1849-ൽ സിഖ് സാമ്രാജ്യം ക്ഷയിച്ചതോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ലാഹോർ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു.
ഏറെക്കാലം ബ്രിട്ടന്റെ കൈവശമായിരുന്ന കോട്ട 1947 -ൽ പാകിസ്താൻ സ്വതന്ത്രമായതോടെ പാക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി.
1959-ൽ ദിവാൻ-ഇ-ആമിനു സമീപം ഒരു പുരാതന സ്വർണ്ണ നാണയം ലഭിച്ചു.
എ.ഡി. 1025-ൽ ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദിന്റെ കാലത്താണ് ഈ നാണയം നിർമ്മിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു.
പിന്നീടു നടന്ന ഖനനത്തിൽ മണ്ണിനടിയിൽ നിന്നു പല നിർമ്മിതികളും കണ്ടെത്തി.
1981 -ൽ ലാഹോർ കോട്ടയെയും ഷാലിമാർ പൂന്തോട്ടത്തെയും യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതോടെ ഇവിടുത്തെ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറെ പ്രാധാന്യത്തോടെ നടന്നുവരുന്നു.
പ്രധാന നിർമ്മിതികൾ നൗലാഖാ പവലിയൻ നൗലാഘാ പവലിയൻ
1633-ൽ ഷാജഹാന്റെ കാലത്താണ് നൗലാഖാ പവലിയൻ നിർമ്മിച്ചത്.
വെളുത്ത മാർബിൾ കൊണ്ടലങ്കരിച്ച മേൽക്കൂരയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം.
ഈ കെട്ടിടത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് ഏകദേശം 9 ലക്ഷം രൂപ ചെലവായി.
ഉർദ്ദുഭാഷയിൽ 9 ലക്ഷം എന്ന സംഖ്യയെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് 'നൗലാഖാ' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നത്.
ലാഹോർ കോട്ടയുടെ വടക്കായി ശീഷ് മഹലിനു പടിഞ്ഞാറായാണ് നൗലാഖാ പവലിയൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഇംഗ്ലീഷ് നോവലിസ്റ്റായ റുഡ്യാർഡ് കിപ്ലിംഗ് അദ്ദഹത്തിന്റെ വീടിന് 'നൗലാഖാ' എന്ന പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
ചിത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മതിൽ ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്തു നിർമ്മിച്ച കൂറ്റൻ മതിൽ
ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്ത് ലാഹോർ കോട്ടയിൽ ചിത്രപ്പണികളോടുകൂടിയ ഒരു കൂറ്റൻ മതിൽ നിർമ്മിച്ചു.
1450 അടി നീളവും 50 അടി  ഉയരവുമുള്ള ഈ മതിലിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി തിളക്കമുള്ള ടൈൽസും മൊസൈക്കുമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മുഗൾ ചിത്രരചനാശൈലിയിൽ വരച്ചു ചേർത്ത മാലാഖമാർ , ആനകൾ എന്നിവയുൾപ്പടെ ധാരാളം ചിത്രങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
ശീഷ് മഹൽ
ലാഹോർ കോട്ടയിലെ ഷാ ബുർജ് ബ്ലോക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ഒരു കെട്ടിടമാണ് ശീഷ് മഹൽ.
ദർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഇവിടം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
വിലപിടിപ്പേറിയ വെളുത്ത മാർബിളുകളും ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സമ്മർ പാലസ് സമ്മർ പാലസ്
ശീഷ് മഹലിനു താഴെയായി സമ്മർ പാലസ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ലാഹോർ കോട്ടയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ വേനൽക്കാല വസതിയായിരുന്ന ഈ കെട്ടിടത്തിൽ ധാരാളം വെന്റിലേഷൻ സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്.
രവി നദിയിലെ ജലം കടന്നുപോകുന്നതിനുള്ള സംവിധാനവും ജലധാരകളും ഈ കെട്ടിടത്തിന്റെ കുളിർമ്മ നിലനിർത്തുന്നു.
ഖിലാവത്ത് ഘാന
1633-ൽ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്കായി ഷാജഹാൻ നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടമാണ് ഖിലാവത്ത് ഘാന.
മറ്റു കെട്ടിടങ്ങൾ