smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പാർലമെൻ്ററി മേൽക്കോയ്മ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ആശയം കാനഡയ്ക്ക് പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ചപ്പോൾ, ഇത് പിന്നീട്, 1982 ലെ ഭരണഘടനാ നിയമം നിലവിൽ വന്നതോടെ, നിയമത്തിൻ്റെ മേൽക്കോയ്മയെക്കുറിച്ചുള്ള അമേരിക്കൻ സങ്കൽപ്പത്താൽ പൂർണ്ണമായും അസാധുവാക്കപ്പെട്ടു.
ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിലെ 338 പാർലമെൻ്റംഗങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരും ഒരു ഇലക്ടറൽ ജില്ലയിലോ റൈഡിംഗിലോ ലളിതമായ ബഹുത്വത്തിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു.
1982 ലെ ഭരണഘടനാ നിയമം, തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കിടയിൽ അഞ്ച് വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ കടന്നുപോകരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും കാനഡ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയമം ഇത് ഒക്ടോബറിലെ "നിശ്ചിത" തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തീയതിയോടെ നാല് വർഷമായി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു; പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും ഗവർണർ ജനറലാണ് വിളിക്കേണ്ടത്, പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഉപദേശം അല്ലെങ്കിൽ സഭയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസവോട്ട് വഴി അത് ആരംഭിക്കാം.
സെനറ്റിലെ 105 അംഗങ്ങൾ, അവരുടെ സീറ്റുകൾ പ്രാദേശിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു, 75 വയസ്സ് വരെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
കനേഡിയൻ ഫെഡറലിസം ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻ്റിനും 10 പ്രവിശ്യകൾക്കും ഇടയിൽ സർക്കാർ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വിഭജിക്കുന്നു.
പ്രവിശ്യാ നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ ഏകസഭയാണ്, ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിന് സമാനമായി പാർലമെൻ്ററി രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
കാനഡയുടെ മൂന്ന് പ്രദേശങ്ങൾക്കും നിയമനിർമ്മാണ സഭകളുണ്ട്, എന്നാൽ ഇവ പരമാധികാരമുള്ളവയല്ല, പ്രവിശ്യകളേക്കാൾ ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കുറവാണ്,കൂടാതെ അവയുടെ പ്രവിശ്യാ എതിരാളികളിൽ നിന്ന് ഘടനാപരമായി വ്യത്യസ്തവുമാണ്.
കാനഡയുടെ ഭരണഘടന രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമോന്നത നിയമമാണ്, അതിൽ ലിഖിത വാചകങ്ങളും അലിഖിത കൺവെൻഷനുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഭരണഘടനാ നിയമം, 1867 (ബ്രിട്ടീഷ് നോർത്ത് അമേരിക്ക ആക്റ്റ്, 1982-ന് മുമ്പ് 1867 എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു), പാർലമെൻ്ററി മുൻവിധിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഭരണം സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ഫെഡറൽ, പ്രവിശ്യാ ഗവൺമെൻ്റുകൾക്കിടയിൽ അധികാരങ്ങൾ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു.
1931-ലെ വെസ്റ്റ്മിൻസ്റ്റർ ചട്ടം, പൂർണ്ണ സ്വയംഭരണാവകാശം അനുവദിച്ചു, കൂടാതെ ഭരണഘടനാ നിയമം, 1982, ബ്രിട്ടനുമായുള്ള എല്ലാ നിയമനിർമ്മാണ ബന്ധങ്ങളും അവസാനിപ്പിച്ചു, അതോടൊപ്പം ഒരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ഫോർമുലയും കനേഡിയൻ ചാർട്ടർ ഓഫ് റൈറ്റ്സ് ആൻ്റ് ഫ്രീഡവും ചേർത്തു.
സാധാരണയായി ഒരു ഗവൺമെൻ്റിനും അസാധുവാക്കാൻ കഴിയാത്ത അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും ചാർട്ടർ ഉറപ്പ് നൽകുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, ഒരു വ്യവസ്ഥ പാർലമെൻ്റിനെയും പ്രവിശ്യാ നിയമനിർമ്മാണ സഭകളെയും ചാർട്ടറിലെ ചില വകുപ്പുകൾ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് മറികടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
കാനഡയിലെ ജുഡീഷ്യറിക്ക് നിയമങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ഭരണഘടനാ ലംഘനം നടത്തുന്ന പാർലമെൻ്റിൻ്റെ നിയമങ്ങൾ തടയാൻ അധികാരമുണ്ട്.
കാനഡയിലെ സുപ്രീം കോടതിയാണ് പരമോന്നത കോടതി, അന്തിമ മദ്ധ്യസ്ഥൻ, കാനഡയിലെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസായ റിച്ചാർഡ് വാഗ്നർ 2017 മുതൽ ഇത് നയിക്കുന്നു.
പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും നീതിന്യായ മന്ത്രിയുടെയും ഉപദേശപ്രകാരം ഗവർണർ ജനറൽ കോടതിയിലെ ഒമ്പത് അംഗങ്ങളെ നിയമിക്കുന്നു.
ഫെഡറൽ കാബിനറ്റ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ, ടെറിട്ടോറിയൽ അധികാരപരിധിയിലെ സുപ്പീരിയർ കോടതികളിലേക്കും ജസ്റ്റിസുമാരെ നിയമിക്കുന്നു.
ക്യുബെക്ക് ഒഴികെ എല്ലായിടത്തും പൊതുനിയമം നിലനിൽക്കുന്നു, അവിടെ സിവിൽ നിയമം പ്രബലമാണ്.
ക്രിമിനൽ നിയമം ഒരു ഫെഡറൽ ഉത്തരവാദിത്തം മാത്രമാണ്, അത് കാനഡയിലുടനീളം ഒരേപോലെയാണ്.
ക്രിമിനൽ കോടതികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമപാലനം ഔദ്യോഗികമായി പ്രവിശ്യാ, മുനിസിപ്പൽ പോലീസ് സേനകൾ നടത്തുന്ന ഒരു പ്രവിശ്യാ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
മിക്ക ഗ്രാമങ്ങളിലും ചില നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും, ഫെഡറൽ റോയൽ കനേഡിയൻ മൗണ്ടഡ് പോലീസിന് പോലീസിൻ്റെ ചുമതലകൾ കരാർ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
കനേഡിയൻ ആദിവാസി നിയമം കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഭൂമിയിലും പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളിലും ഭരണഘടനാപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ചില അവകാശങ്ങൾ നൽകുന്നു.
യൂറോപ്യന്മാരും പല തദ്ദേശീയരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നതിനായി വിവിധ ഉടമ്പടികളും കേസ് നിയമങ്ങളും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
ആദിവാസി നിയമത്തിൻ്റെ പങ്കും അവർ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന അവകാശങ്ങളും 1982-ലെ ഭരണഘടനാ നിയമത്തിൻ്റെ 35-ാം വകുപ്പ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
ഈ അവകാശങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ഹെൽത്ത് ട്രാൻസ്ഫർ പോളിസിയിലൂടെയുള്ള ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, നികുതിയിൽ നിന്നുള്ള ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം.
കുടിയേറ്റ നയങ്ങൾ
കാനഡയുടെ കുടിയേറ്റ നയങ്ങൾ വിവിധ വംശീയ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥിരം സേവകരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്.
സമ്പന്നരും സ്വാധീനമുള്ളവരുമായ കനേഡിയൻകാർക്കു ഇത് വേതനം കുറവുകൊടുക്കാവുന്ന തൊഴിൽ ശക്തിയെ പ്രദാനം ചെയുന്നു, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കനേഡിയൻമാർക്ക് ഇത് കുട്ടികളെ പ്രസവിക്കുന്ന വ്യക്തികളെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഇതിനായി, രാജ്യത്തെ വളർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ജോലികൾ നികത്താൻ ആവശ്യമാണെന്ന തെറ്റായ വാഗ്ദാനത്തോടെയാണ് കുടിയേറ്റക്കാരെ ക്ഷണിക്കുന്നത്, എന്നാൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, നയങ്ങളുടെയും മാർഗങ്ങളുടെയും അഭാവം കാരണം പരിശീലനം ലഭിച്ച തൊഴിലുകൾ ലഭിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അവരെ തടയുന്ന സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തടസ്സങ്ങൾ അവർ നേരിടുന്നു.
ഇപ്രകാരം, പുതിയ കുടിയേറ്റക്കാർ തങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യം അതിജീവനത്തിനായി ചെലവഴിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു, ഇത് പ്രാഥമികമായി ആ രാജ്യത്തിൻ്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനും, പുത്തൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകൾ പ്രയോജനമില്ലാതെ ഊറ്റിയെടുക്കുന്നതിനും അവരെ സേവകവർഗ ജോലികളിലേക്ക് നിർബന്ധിതരാക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ സംവിധാനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
തുടർന്ന് "അക്ൾച്ചറേഷൻ" എന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ (അല്ലെങ്കിൽ സമൂഹവുമായി എല്ലാരീതിയിലും ഇടപെടുന്നതിനു വേണ്ടി പുതിയ സംസ്കാരവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനോ കനേഡിയൻ അനുഭവം ആദ്യം നേടുന്നത് ആവശ്യം ആണെന്ന് രൂപാനം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രോപഗണ്ട സ്‌കീം), അവരുടെ യോഗ്യതകളും കഴിവുകളും മൂല്യച്യുതി വരുത്തി, അവർ നികത്താൻ വന്ന ജോലികൾക്ക് യോഗ്യരല്ലാത്തവരാക്കി മാറ്റുകയും പ്രാധാന്യമില്ലാത്തവരായി പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെടുന്നു.
തുടർന്ന് അവർ നിലനിൽപ്പിന് വേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.
കനേഡിയൻ നിയമനിർമ്മാതാക്കളുടെയും രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും വംശീയ ആധിപത്യവും ധാർഷ്ട്യത്തിൽ ഉന്നിയതായിട്ടുള്ള ഈ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സംവിധാനവും സാഹചര്യവും, കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് മാന്യമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നതിലും, ജോലി ലഭിക്കുന്നതിലും ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് കാനഡയിൽ ജനിച്ചവരുമായോ മുഖ്യമായ വംശീയ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരായ വെള്ളക്കാരുമായോ താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ.
അങ്ങനെ, കുടിയേറ്റക്കാരെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കെണിയിൽ പെടുത്തി, അവരുടെ കുട്ടികൾക്കും മെച്ചപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും അവസരങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം സ്വാഭാവികമായി പരിമിതപ്പെടുത്തി, ഭാവിയിൽ കുറഞ്ഞ വേതനമുള്ള തൊഴിൽ ശക്തിയായി അവരെ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇത് ഭാവി തലമുറയിലെ കനേഡിയൻമാരുടെ വംശീയ ആധിപത്യവും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വവും ഉറപ്പാക്കുകയും, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കനേഡിയൻമാർക്ക് ഇത് പ്രജനനത്തിനുള്ള അവസരം നൽകുകയും ചെയുന്നു.
കാനഡയിലെ കുടിയേറ്റ സംവിധാനത്തിൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഒരു സേവക വർഗ്ഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലൂടെ സമ്പന്നരുടെയും, സ്വാധീനമുള്ളവരുടെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്.
പ്രധാനമായി അവരുടെ കുടിയേറ്റ പ്രോഗ്രാമാകുളിലൂടെ ലഭിക്കാത്ത തൊഴിൽ ശക്തിയെ അവർ ഇന്റര്നാഷണൽ വിദ്യാർഥികളിലൂടെ നേടുന്നു.
ഗുണമില്ലാത്തതും, തൊഴിൽ ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലതുമായ അക്കാദമിക പ്രോഗ്രാമുകൾ, മുന്ന് തൊട്ട് അഞ്ചു ഇരട്ടിയായി ഫീസ് വാങ്ങി അവരെ പഠിപ്പിച്ചു അവിടെ കനേഡിയൻകാർക്കു ചെയ്യാൻ മടിയുള്ള ജോലികൾക്കു സജ്ജമാക്കുന്നു.
അപ്രകാരം അല്ലാതായിട്ടുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമാകുളിൽ അവർ പ്രവേശനം ഇന്റർനാഷണൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വ്യവസ്ഥാപിതമായി അസാധ്യവും അപൂർവമാകുകയും ചെയുന്നു.
ഇപ്രകാരം പഠിക്കുവാൻ വരുന്ന ഉന്നതവിദ്യാഭാസം ആർജിച്ചുള്ളവരും, ആർജിച്ചകുവാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടു വരുന്നവരുമായിട്ടുള്ളവരെ സാമൂഹികവും-മാനസികവുമായി അടിച്ചമർത്തുകയും, സേവക തൊഴിൽ ശക്തിയായി മാറ്റുകയോ, ആർജിച്ച വിദ്യാഭാസം കൊണ്ട് മറ്റു എവിടെ ചെന്നാലും യോഗ്യരല്ലാതാക്കുക എന്നതാണ് ഇന്റര്നാഷണൽ വിദ്യാഭാസം കൊടുക്കുന്നതിൽ നിന്നും കാനഡ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഇത് വഴി ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ലാഭം, കനേഡിയൻകാർക്കു കുറഞ്ഞ ചിലവിൽ വിദ്യാഭാസം നൽകുന്നതിന് ഉപയോഗപ്രദമാകുന്നു.
മാറിമാറി വരുന്ന കനേഡിയൻ സർക്കാറുകൾ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമെന്ന് പ്രതിച്ഛായ വർധിപ്പിക്കുന്നതായി വാഗ്ദാനങ്ങൾ ചെയ്യും.
എന്നാൽ അവർ അർഥവത്തായതോ അല്ലെങ്കിൽ വ്യവസ്ഥാപരമായതോ മാറ്റങ്ങൾക്ക് പകരം കേവലം ഉപരിപ്ലവമായ മാറ്റങ്ങൾ ആണ് ചരിത്രപരമായി കൊണ്ടുവരാറുള്ളത്.
ഇത് ഇവരുടെ തന്ത്രപരമായ ഒരു നീക്കമാണ്, കാരണം ഗുണപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നാൽ പ്രാഥിമികമായി ഇവർ വളർത്തികൊണ്ടുവരുന്ന വംശീയ ആധിപത്യത്തിന് കോട്ടം തട്ടും എന്നുള്ളത് കൊണ്ടാണ്.
മിക്കപ്പോഴും കുടിയേറ്റക്കാരെ പ്രാപ്തരാക്കുന്ന പ്രധാന ആശങ്കകൾ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത് ബോധപൂർവം ഒഴിവാക്കാറാണ് കനേഡിയൻ സർക്കാരുകളുടെ പതിവ്.
ബഹുമുഖവും അന്തർദേശീയവുമായ പരിഹാരങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന പ്രവണതയുള്ള ആഗോള കാര്യങ്ങളിൽ കാനഡ ഒരു മധ്യശക്തിയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അന്താരാഷ്‌ട്ര സമാധാനത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രതിബദ്ധതയ്‌ക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് കാനഡ, സംഘട്ടനങ്ങളിൽ മധ്യസ്ഥൻ എന്ന നിലയിലും വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിലും.
കാനഡയും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സും തമ്മിൽ ദീർഘവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ബന്ധമുണ്ട്; അവർ അടുത്ത സഖ്യകക്ഷികളാണ്, സൈനിക പ്രചാരണങ്ങളിലും മാനുഷിക ശ്രമങ്ങളിലും പതിവായി സഹകരിക്കുന്നു.
കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസിലെയും ഓർഗനൈസേഷൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഡി ലാ ഫ്രാങ്കോഫോണിയിലെയും അംഗത്വത്തിലൂടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും മുൻ കോളനികൾക്കൊപ്പം യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡവുമായും ഫ്രാൻസുമായും ചരിത്രപരവും പരമ്പരാഗതവുമായ ബന്ധങ്ങൾ കാനഡ നിലനിർത്തുന്നു.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഡച്ച് വിമോചനത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾ കാരണം, നെതർലാൻഡ്സുമായി നല്ല ബന്ധം പുലർത്തുന്നതിന് കാനഡ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കാനഡയ്ക്ക് ഏകദേശം 180 വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലായി 270-ലധികം സ്ഥലങ്ങളിൽ നയതന്ത്ര, കോൺസുലർ ഓഫീസുകളുണ്ട്.
കാനഡ വിവിധ അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളിലും ഫോറങ്ങളിലും അംഗമാണ്.
1945-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സ്ഥാപക അംഗമായിരുന്നു കാനഡ, 1958-ൽ അമേരിക്കയുമായി ചേർന്ന് നോർത്ത് അമേരിക്കൻ എയ്‌റോസ്‌പേസ് ഡിഫൻസ് കമാൻഡ് രൂപീകരിച്ചു.
വേൾഡ് ട്രേഡ് ഓർഗനൈസേഷൻ, ഫൈവ് ഐസ്, G7, ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ ഇക്കണോമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെൻ്റ് (OECD) എന്നിവയിൽ രാജ്യത്തിന് അംഗത്വമുണ്ട്.
1989-ൽ ഏഷ്യ-പസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണ ഫോറത്തിൻ്റെ (APEC) സ്ഥാപക അംഗമായിരുന്ന രാജ്യം 1990-ൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ്സിൽ (OAS) ചേർന്നു.
1948-ൽ കാനഡ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെ സാർവത്രിക പ്രഖ്യാപനം അംഗീകരിച്ചു, അതിനുശേഷം ഏഴ് പ്രധാന യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ കൺവെൻഷനുകളും ഉടമ്പടികളും.
സൈനികവും സമാധാനപാലനവും
1949 ഏപ്രിൽ മുതൽ കാനഡ ഔദ്യോഗികമായി നാറ്റോ സഖ്യ സേനയിൽ അംഗമാണ്.
നാറ്റോയുടെ സ്ഥാപക രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കാനഡ.
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ കൂടാതെ യുകെ , ഫ്രാൻസ് , ജർമ്മനി മുതലായ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചേർന്ന ഒരു ശക്തമായ പശ്ചാത്യ സംയുക്ത സഖ്യ സൈന്യമാണ് നാറ്റോ.
നാറ്റോയിലെ ഏതെങ്കിലും അംഗ രാജ്യത്തിന്‌ നേരെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ നാറ്റോയിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് സുരക്ഷയും പ്രതിരോധവും നൽകണം  എന്നുള്ള നയം കാനഡയ്ക്ക് ഗുണകരമാണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
നിരവധി ആഭ്യന്തര ബാധ്യതകൾക്കൊപ്പം, 3,000-ലധികം കനേഡിയൻ സായുധ സേന (CAF) ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഒന്നിലധികം വിദേശ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കനേഡിയൻ ഏകീകൃത സേനയിൽ റോയൽ കനേഡിയൻ നേവി, കനേഡിയൻ ആർമി, റോയൽ കനേഡിയൻ എയർഫോഴ്സ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഏകദേശം 68,000 സജീവ ഉദ്യോഗസ്ഥരും 27,000 റിസർവ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും അടങ്ങുന്ന ഒരു പ്രൊഫഷണൽ, സന്നദ്ധ സേനയെ രാജ്യം നിയമിക്കുന്നു-"ശക്തവും സുരക്ഷിതവും ഇടപഴകിയതും"എന്നതിന് കീഴിൽ യഥാക്രമം 71,500, 30,000 എന്നിങ്ങനെ വർദ്ധിച്ചു.
2022-ൽ കാനഡയുടെ സൈനികച്ചെലവ് ഏകദേശം 26.9 ബില്യൺ ഡോളറാണ്, അല്ലെങ്കിൽ രാജ്യത്തിൻ്റെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിൻ്റെ (ജിഡിപി) ഏകദേശം 1.2 ശതമാനം - രാജ്യമനുസരിച്ച് സൈനിക ചെലവിൽ ഇത് 14-ആം സ്ഥാനത്താണ്.
സമാധാന പരിപാലനം വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ കാനഡയുടെ പങ്ക്, 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രധാന സമാധാന പരിപാലന സംരംഭങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം അതിൻ്റെ പോസിറ്റീവ് ആഗോള പ്രതിച്ഛായയിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കാനഡ തങ്ങളുടെ വിദേശ നയം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് നിർത്തുന്നതായി കരുതുന്ന ഒരു സവിശേഷതയാണ്.
വിയറ്റ്നാം യുദ്ധം അല്ലെങ്കിൽ 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശം പോലുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അനുമതിയില്ലാത്ത സൈനിക നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കാനഡ വിമുഖത കാണിച്ചിരുന്നു.
21-ആം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ, യുഎൻ സമാധാന പരിപാലന ശ്രമങ്ങളിൽ കനേഡിയൻ നേരിട്ടുള്ള പങ്കാളിത്തം വളരെ കുറഞ്ഞു.
യുഎൻ മുഖേന നേരിട്ട് നടത്തുന്നതിനുപകരം നാറ്റോ മുഖേനയുള്ള യുഎൻ-അനുമതിയുള്ള സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് കാനഡയുടെ പങ്കാളിത്തം നയിച്ചതിൻ്റെ ഫലമാണ് ഈ വലിയ കുറവ്.
നാറ്റോ വഴിയുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം പരമ്പരാഗത സമാധാന പരിപാലന ചുമതലകളേക്കാൾ കൂടുതൽ സൈനികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതും മാരകവുമായ ദൗത്യങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് കാരണമായി.
കാനഡയ്ക്ക് വളരെ വികസിത സമ്മിശ്ര-വിപണി സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുണ്ട്, 2023 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ ഒമ്പതാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും നാമമാത്രമായ ജിഡിപി ഏകദേശം 2.221 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറുമാണ്.
ആഗോളവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യാപാര രാഷ്ട്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്.2021-ൽ, ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും കനേഡിയൻ വ്യാപാരം $2.016 ട്രില്യണിലെത്തി.
കാനഡയുടെ കയറ്റുമതി 637 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം ആയിരുന്നു, അതേസമയം ഇറക്കുമതി ചെയ്ത സാധനങ്ങൾ 631 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം മൂല്യമുള്ളതാണ്, അതിൽ ഏകദേശം 391 ബില്യൺ ഡോളറും അമേരിക്കയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.2018-ൽ, കാനഡയ്ക്ക് $22 ബില്യൺ ഡോളറിൻ്റെ ചരക്കുകളുടെ വ്യാപാരക്കമ്മിയും $25 ബില്യൺ ഡോളറിൻ്റെ വ്യാപാരക്കമ്മിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.[229]
ടൊറൻ്റോ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ച്, മാർക്കറ്റ് ക്യാപിറ്റലൈസേഷൻ പ്രകാരം ലോകത്തിലെ ഒമ്പതാമത്തെ വലിയ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചാണ്, 1,500-ലധികം കമ്പനികൾ ലിസ്‌റ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു.
ബാങ്ക് ഓഫ് കാനഡ രാജ്യത്തിൻ്റെ സെൻട്രൽ ബാങ്കാണ്.
ധനകാര്യ മന്ത്രിയും ഇന്നൊവേഷൻ, ശാസ്ത്രം, വ്യവസായം എന്നിവയുടെ മന്ത്രിയും സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണത്തിനും സാമ്പത്തിക നയം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് കാനഡയിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
കാനഡയ്ക്ക് ശക്തമായ സഹകരണ ബാങ്കിംഗ് മേഖലയുണ്ട്, ക്രെഡിറ്റ് യൂണിയനുകളിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രതിശീർഷ അംഗത്വമുണ്ട്.
ഇത് അഴിമതി പെർസെപ്ഷൻസ് ഇൻഡക്സിൽ (2023-ൽ 14-ാം സ്ഥാനത്താണ്) താഴ്ന്ന സ്ഥാനത്താണ്.
ആഗോള മത്സരക്ഷമതാ റിപ്പോർട്ടിലും (2024-ൽ 19-ാം സ്ഥാനം) ഗ്ലോബൽ ഇന്നൊവേഷൻ ഇൻഡക്സിലും (2024-ൽ 14-ാം സ്ഥാനം) ഇത് ഉയർന്ന സ്ഥാനത്താണ്.
ഹെറിറ്റേജ് ഫൗണ്ടേഷൻ്റെ സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യ സൂചികയിൽ കാനഡയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ മിക്ക പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെക്കാളും മുകളിലാണ്.
എന്നിരുന്നാലും, ജീവിത നിലവാരം, പാർപ്പിടം, വിദേശ നിക്ഷേപം എന്നി മേഘലകളിൽ മറ്റ് വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നു രാജ്യമാണ് കാനഡ.
20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ ആരംഭം മുതൽ, കാനഡയുടെ ഉൽപ്പാദനം, ഖനനം, സേവന മേഖലകളിലെ വളർച്ച രാജ്യത്തെ ഒരു വലിയ ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് നഗരവത്കൃതവും വ്യാവസായികവുമായ ഒന്നാക്കി മാറ്റി.
കനേഡിയൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നത് സേവന വ്യവസായമാണ്, അത് രാജ്യത്തെ തൊഴിലാളികളുടെ മുക്കാൽ ഭാഗവും ജോലി ചെയ്യുന്നു.
കാനഡയിൽ അസാധാരണമാംവിധം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പ്രാഥമിക മേഖലയുണ്ട്, അതിൽ വനം, പെട്രോളിയം വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ.
വടക്കൻ കാനഡയിലെ കൃഷി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പല പട്ടണങ്ങളും നിലനിർത്തുന്നത് അടുത്തുള്ള ഖനികളോ തടി സ്രോതസ്സുകളോ ആണ്.
രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം അമേരിക്കയുമായുള്ള കാനഡയുടെ സാമ്പത്തിക സംയോജനം ഗണ്യമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1988-ലെ കാനഡ - യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഫ്രീ ട്രേഡ് എഗ്രിമെൻ്റ് (FTA) ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള താരിഫുകൾ ഒഴിവാക്കി, അതേസമയം നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ഫ്രീ ട്രേഡ് എഗ്രിമെൻ്റ് (NAFTA) 1994-ൽ മെക്സിക്കോയെ ഉൾപ്പെടുത്തി സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖല വിപുലീകരിച്ചു (പിന്നീട് കാനഡ-യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് മാറ്റി. –മെക്സിക്കോ കരാർ).
2023-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, 51 വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളുമായി 15 സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകളിൽ കാനഡ ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഊർജ്ജത്തിൻ്റെ മൊത്തം കയറ്റുമതിക്കാരായ ചുരുക്കം ചില വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കാനഡ.
അറ്റ്ലാൻ്റിക് കാനഡയിൽ പ്രകൃതിവാതകത്തിൻ്റെ വലിയ കടൽത്തീര നിക്ഷേപമുണ്ട്, ആൽബർട്ട ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ എണ്ണ ശേഖരത്തിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നു.
വിശാലമായ അത്താബാസ്ക എണ്ണ മണലും മറ്റ് എണ്ണ ശേഖരവും കാനഡയ്ക്ക് ആഗോള എണ്ണ ശേഖരത്തിൻ്റെ 13 ശതമാനം നൽകുന്നു, ഇത് ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെയോ നാലാമത്തെയോ ഏറ്റവും വലിയ രാജ്യമാണ്.
കാനഡ കൂടാതെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിതരണക്കാരിൽ ഒന്നാണ്; ഗോതമ്പ്, കനോല, മറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഗോള ഉത്പാദകരിൽ ഒന്നാണ് കനേഡിയൻ പ്രേയീസ് മേഖല.
സിങ്ക്, യുറേനിയം, സ്വർണ്ണം, നിക്കൽ, പ്ലാറ്റിനോയിഡുകൾ, അലുമിനിയം, സ്റ്റീൽ, ഇരുമ്പയിര്, കോക്കിംഗ് കൽക്കരി, ലെഡ്, ചെമ്പ്, മോളിബ്ഡിനം, കോബാൾട്ട്, കാഡ്മിയം എന്നിവയുടെ കയറ്റുമതിയിൽ രാജ്യം മുൻനിരയിലാണ്.
കാനഡയ്ക്ക് തെക്കൻ ഒൻ്റാറിയോയിലും ക്യൂബെക്കിലും കേന്ദ്രീകരിച്ച് വലിയൊരു നിർമ്മാണ മേഖലയുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യവസായങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഓട്ടോമൊബൈൽസും എയറോനോട്ടിക്സും.
മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു പ്രധാന സംഭാവനയാണ്.
ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും
2020-ൽ, ആഭ്യന്തര ഗവേഷണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി കാനഡ ഏകദേശം 41.9 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു, 2022-ലെ അനുബന്ധ കണക്കുകൾ പ്രകാരം $43.2 ബില്യൺ ആയിരുന്നു.
2023-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഭൗതികശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം, വൈദ്യശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ 15 നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കളെ രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നേച്ചർ ഇൻഡക്‌സ് പ്രകാരം ശാസ്ത്ര ജേണലുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനങ്ങളുടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഷെയറിൽ രാജ്യം ഏഴാം സ്ഥാനത്താണ്, കൂടാതെ നിരവധി ആഗോള സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനവും ഇവിടെയാണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇൻ്റർനെറ്റ് ആക്‌സസ് ഉള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് കാനഡ, 33 ദശലക്ഷത്തിലധികം ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്, ഇത് മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 94 ശതമാനത്തിന് തുല്യമാണ്.
ആധുനിക ആൽക്കലൈൻ ബാറ്ററിയുടെ നിർമ്മാണം,ഇൻസുലിൻ കണ്ടുപിടിക്കൽ, പോളിയോ വാക്സിൻ വികസിപ്പിക്കൽ,, ആറ്റോമിക് ന്യൂക്ലിയസിൻ്റെ ആന്തരിക ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ എന്നിവ ശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും കാനഡയുടെ വികാസങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മറ്റ് പ്രധാന കനേഡിയൻ ശാസ്ത്ര സംഭാവനകളിൽ കൃത്രിമ കാർഡിയാക് പേസ്മേക്കർ, വിഷ്വൽ കോർട്ടെക്സിൻ്റെ മാപ്പിംഗ്, ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്പിൻ്റെ വികസനം,പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ്, ഡീപ് ലേണിംഗ്, മൾട്ടി-ടച്ച് ടെക്നോളജി, ആദ്യത്തെ തമോദ്വാരമായ സിഗ്നസ് തിരിച്ചറിയൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
X-1.
സ്റ്റെം സെല്ലുകൾ, സൈറ്റ്-ഡയറക്‌ടഡ് മ്യൂട്ടജെനിസിസ്, ടി-സെൽ റിസപ്റ്റർ, ഫാങ്കോണി അനീമിയ, സിസ്റ്റിക് ഫൈബ്രോസിസ്, നേരത്തെയുള്ള അൽഷിമേഴ്‌സ് രോഗം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന ജീനുകളുടെ തിരിച്ചറിയൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ജനിതകശാസ്ത്രത്തിൽ കാനഡയ്ക്ക് ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്.
കനേഡിയൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി വളരെ സജീവമായ ഒരു ബഹിരാകാശ പരിപാടി നടത്തുന്നു, ആഴത്തിലുള്ള ബഹിരാകാശ, ഗ്രഹ, വ്യോമയാന ഗവേഷണം നടത്തുകയും റോക്കറ്റുകളും ഉപഗ്രഹങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.1962-ൽ അലൗട്ട് 1 വിക്ഷേപിച്ചപ്പോൾ ഒരു ഉപഗ്രഹം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത മൂന്നാമത്തെ രാജ്യമായിരുന്നു കാനഡ.
കാനഡ ഇൻ്റർനാഷണൽ ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ (ISS) ഒരു പങ്കാളിയാണ്, കൂടാതെ ബഹിരാകാശ റോബോട്ടിക്‌സിലെ ഒരു പയനിയറാണ്, കാനഡാം, Canadarm2, Canadarm3, ISS, NASA യുടെ സ്‌പേസ് ഷട്ടിൽ എന്നിവയ്‌ക്കായി Dextre റോബോട്ടിക് മാനിപ്പുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1960-കൾ മുതൽ, കാനഡയിലെ ബഹിരാകാശ വ്യവസായം റഡാർസാറ്റ്-1, 2, ഐസിസ്, മോസ്റ്റ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഉപഗ്രഹങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
കാനഡ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിജയകരവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ശബ്ദ റോക്കറ്റുകളിൽ ഒന്നായ ബ്ലാക്ക് ബ്രാൻ്റ് നിർമ്മിച്ചു.
2021 ലെ കനേഡിയൻ സെൻസസ് മൊത്തം ജനസംഖ്യ 36,991,981 ആയി കണക്കാക്കി, 2016 ലെ കണക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഏകദേശം 5.2 ശതമാനം വർധനവുണ്ടായി.
2023-ൽ കാനഡയിലെ ജനസംഖ്യ 40,000,000 കവിഞ്ഞതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയുടെ പ്രധാന പ്രേരകങ്ങൾ കുടിയേറ്റവും ഒരു പരിധിവരെ സ്വാഭാവിക വളർച്ചയുമാണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രതിശീർഷ കുടിയേറ്റ നിരക്കുകളിലൊന്നാണ് കാനഡ, പ്രധാനമായും സാമ്പത്തിക നയവും കുടുംബ പുനരേകീകരണവും വഴി നയിക്കപ്പെടുന്നു.
2021-ൽ 405,000 കുടിയേറ്റക്കാരെ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
അഭയാർത്ഥി പുനരധിവാസത്തിൽ കാനഡ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ; 2022-ൽ അത് 47,600-ലധികം പേരെ പുനരധിവസിപ്പിച്ചു.
പുതിയ കുടിയേറ്റക്കാർ പ്രധാനമായും ടൊറൻ്റോ, മോൺട്രിയൽ, വാൻകൂവർ തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിരതാമസമാക്കുന്നത്.
കാനഡയിലെ ജനസാന്ദ്രത, ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് 4.2 നിവാസികൾ (11/സ്ക്വയർ മൈൽ), ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 95 ശതമാനവും 55-ാമത്തെ സമാന്തര വടക്ക് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
ജനസംഖ്യയുടെ 80 ശതമാനവും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൻ്റെ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് 150 കിലോമീറ്റർ (93 മൈൽ) ഉള്ളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
കാനഡ വളരെ നഗരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതാണ്, ജനസംഖ്യയുടെ 80 ശതമാനത്തിലധികം പേരും നഗര കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
ഭൂരിഭാഗം കനേഡിയൻമാരും (70 ശതമാനത്തിലധികം) 49-ാം സമാന്തരത്തിന് താഴെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്, കനേഡിയൻമാരിൽ 50 ശതമാനവും 45°42′ (45.7 ഡിഗ്രി) വടക്ക് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് താമസിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള ഭാഗമാണ് ദക്ഷിണ ക്യൂബെക്കിലെ ക്യൂബെക് സിറ്റി-വിൻസർ കോറിഡോർ, ഗ്രേറ്റ് തടാകങ്ങൾ, സെൻ്റ് ലോറൻസ് നദി എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പമുള്ള തെക്കൻ ഒൻ്റാറിയോ.
ഭൂരിഭാഗം കനേഡിയൻമാരും (81.1 ശതമാനം) കുടുംബ വീടുകളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്, 12.1 ശതമാനം പേർ ഒറ്റയ്ക്കാണ് താമസിക്കുന്നത്, 6.8 ശതമാനം പേർ മറ്റ് ബന്ധുക്കളുമായോ ബന്ധമില്ലാത്തവരുമായോ താമസിക്കുന്നു.
51 ശതമാനം കുടുംബങ്ങളും കുട്ടികളുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരുമായ ദമ്പതികളാണ്, 8.7 ശതമാനം ഒറ്റ-രക്ഷാകർതൃ കുടുംബങ്ങളാണ്, 2.9 ശതമാനം ബഹുതലമുറ കുടുംബങ്ങളാണ്, 29.3 ശതമാനം ഒറ്റ വ്യക്തി കുടുംബങ്ങളാണ്.
കാനഡ വിവിധ വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മതപരമായി വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്.
കാനഡയുടെ ഭരണഘടന ദൈവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, കാനഡയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക സഭയില്ല, സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി മതപരമായ ബഹുസ്വരതയ്ക്ക് പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്.
കാനഡയിലെ മതസ്വാതന്ത്ര്യം ഭരണഘടനാപരമായി സംരക്ഷിത അവകാശമാണ്.
1970-കൾ മുതൽ മതപരമായ അനുയായികളുടെ നിരക്ക് ക്രമാനുഗതമായി കുറഞ്ഞുവരികയാണ്.
പശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ നടന്ന നവോധാനം, നഗരവൽക്കരണം, സാമ്പത്തിക വളർച്ച, സോഷ്യൽ സെക്യൂരിറ്റി സംവിധാനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതി, സ്വതന്ത്ര ചിന്താഗതി തുടങ്ങിയവ മതത്തിന്റെ പ്രഭാവം കുറച്ചു.
കാനഡയിൽ മതവിശ്വാസം തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ ഒരു സംഗതിയാണ്.
മതത്തിന് ഈ രാജ്യത്തിൽ അമിതമായ പ്രാധാന്യം ഇല്ല.
ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ മതത്തിന് അമിതമായ പ്രാധാന്യം കൽപ്പിക്കുന്നില്ല.
ഒരുകാലത്ത് കനേഡിയൻ സംസ്‌കാരത്തിൻ്റെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെയും കേന്ദ്രവും അവിഭാജ്യവുമായിരുന്ന ക്രിസ്ത്യാനിത്വം ക്ഷയിച്ചതോടെ, കാനഡ ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ മതേതര രാജ്യമായി മാറി.
കനേഡിയൻമാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും തങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ മതം അപ്രധാനമാണെന്ന് കരുതുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർ ഇപ്പോഴും ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു.
മതത്തിന്റെ ആചാരം പൊതുവെ ഒരു സ്വകാര്യ കാര്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
2021 ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ച്, കാനഡയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മതം ക്രിസ്തുമതമാണ്, ജനസംഖ്യയുടെ 29.9 ശതമാനം വരുന്ന റോമൻ കത്തോലിക്കരാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുയായികളുള്ളത്.
മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 53.3 ശതമാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [f] 34.6 ശതമാനത്തിൽ മതം അല്ലെങ്കിൽ മതം ഇല്ലാത്ത ആളുകൾ പിന്തുടരുന്നു.
ഇസ്ലാം (4.9 ശതമാനം), ഹിന്ദുമതം (2.3 ശതമാനം), സിഖ് മതം (2.1 ശതമാനം), ബുദ്ധമതം (1.0 ശതമാനം), യഹൂദമതം (0.9 ശതമാനം), തദ്ദേശീയ ആത്മീയത (0.2 ശതമാനം) എന്നിവയാണ് മറ്റ് വിശ്വാസങ്ങൾ.
കാനഡയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പിന്നിൽ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ദേശീയ സിഖ് ജനസംഖ്യയുണ്ട്.
അനേകം ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ, മസ്ജിദുകൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഗുരുദ്വാരകൾ, സിനഗോഗുകൾ തുടങ്ങിയവ കാനഡയിൽ  കാണാം.
കാനഡയിലെ ഹെൽത്ത് കെയർ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് പൊതു ധനസഹായമുള്ള ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ പ്രവിശ്യാ, പ്രദേശിക സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയാണ്, അനൗപചാരികമായി മെഡികെയർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത് 1984ലെ കാനഡ ഹെൽത്ത് ആക്ടിൻ്റെ വ്യവസ്ഥകളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു സാർവത്രികമാണ്.
പൊതു ധനസഹായത്തോടെയുള്ള ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളിലേക്കുള്ള സാർവത്രിക പ്രവേശനം "രാജ്യത്ത് എവിടെയായിരുന്നാലും എല്ലാവർക്കും ദേശീയ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന മൂല്യമായി കനേഡിയൻമാർ പലപ്പോഴും കണക്കാക്കുന്നു".
കാനഡക്കാരുടെ ആരോഗ്യപരിരക്ഷയുടെ 30 ശതമാനവും സ്വകാര്യമേഖലയിലൂടെയാണ് നൽകുന്നത്.
കുറിപ്പടി മരുന്നുകൾ, ദന്തചികിത്സ, ഒപ്‌റ്റോമെട്രി തുടങ്ങിയ മെഡികെയർ പരിരക്ഷിക്കപ്പെടാത്തതോ ഭാഗികമായി പരിരക്ഷിക്കാത്തതോ ആയ സേവനങ്ങൾക്കാണ് ഇത് കൂടുതലും പണം നൽകുന്നത്.
കനേഡിയൻമാരിൽ ഏകദേശം 65 മുതൽ 75 ശതമാനം വരെ സപ്ലിമെൻ്ററി ഹെൽത്ത് ഇൻഷുറൻസ് ഉണ്ട്; പലർക്കും അവരുടെ തൊഴിലുടമകൾ വഴിയോ അല്ലെങ്കിൽ ദ്വിതീയ സാമൂഹിക സേവന പരിപാടികൾ വഴിയോ ഇത് ലഭിക്കുന്നു.
മറ്റ് പല വികസിത രാജ്യങ്ങളുമായി പൊതുവായി, കൂടുതൽ വിരമിച്ചവരും ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രായത്തിലുള്ള ആളുകളും ഉള്ള, പ്രായമായ ഒരു ജനസംഖ്യയിലേക്കുള്ള ജനസംഖ്യാപരമായ മാറ്റം കാരണം കാനഡ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ചെലവുകളിൽ വർദ്ധനവ് അനുഭവിക്കുന്നു.
2021-ൽ കാനഡയിലെ ശരാശരി പ്രായം 41.9 വയസ്സായിരുന്നു.
ആയുർദൈർഘ്യം 81.1 വർഷമാണ്.
2016-ലെ ചീഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ഓഫീസറുടെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് കണ്ടെത്തി, G7 രാജ്യങ്ങളിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അനുപാതങ്ങളിലൊന്നായ കനേഡിയൻമാരിൽ 88 ശതമാനവും അവർക്ക് "നല്ല അല്ലെങ്കിൽ നല്ല ആരോഗ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു" എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു.
കനേഡിയൻ മുതിർന്നവരിൽ 80 ശതമാനം പേരും വിട്ടുമാറാത്ത രോഗത്തിനുള്ള ഒരു പ്രധാന അപകട ഘടകമെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് സ്വയം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു: പുകവലി, ശാരീരിക നിഷ്‌ക്രിയത്വം, അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ മദ്യപാനം.
OECD രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ അമിതവണ്ണത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് കാനഡ, ഇത് ഏകദേശം 2.7 ദശലക്ഷം പ്രമേഹ കേസുകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
നാല് വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങൾ-കാൻസർ (മരണത്തിൻ്റെ പ്രധാന കാരണം), ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ, ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ, പ്രമേഹം എന്നിവ- കാനഡയിലെ മരണങ്ങളിൽ 65 ശതമാനത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
2021-ൽ, കനേഡിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഹെൽത്ത് ഇൻഫർമേഷൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ചെലവ് 308 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തി, അല്ലെങ്കിൽ ആ വർഷത്തെ കാനഡയുടെ ജിഡിപിയുടെ 12.7 ശതമാനം.
2022-ൽ, ആരോഗ്യ ചെലവുകൾക്കായുള്ള കാനഡയുടെ പ്രതിശീർഷ ചെലവ് OECD-യിലെ ആരോഗ്യ-പരിപാലന സംവിധാനങ്ങളിൽ 12-ാം സ്ഥാനത്താണ്.
കാനഡ 2000-കളുടെ ആരംഭം മുതൽ ഒഇസിഡി ആരോഗ്യ സൂചകങ്ങളിൽ ശരാശരിയേക്കാൾ അടുത്തോ അതിലധികമോ പ്രകടനം നടത്തി, കാത്തിരിപ്പ് സമയത്തിനും പരിചരണത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനും ഒഇസിഡി സൂചകങ്ങളിൽ ശരാശരിയേക്കാൾ മുകളിലാണ്, പരിചരണത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരത്തിനും വിഭവങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിനും ശരാശരി സ്കോറുകൾ.
കോമൺവെൽത്ത് ഫണ്ടിൻ്റെ 2021-ലെ റിപ്പോർട്ട് ഏറ്റവും വികസിത 11 രാജ്യങ്ങളിലെ ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളെ താരതമ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് കാനഡയെ രണ്ടാമത് മുതൽ അവസാനം വരെ റാങ്ക് ചെയ്തു.[346]
തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബലഹീനതകൾ താരതമ്യേന ഉയർന്ന ശിശുമരണ നിരക്ക്, വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളുടെ വ്യാപനം, നീണ്ട കാത്തിരിപ്പ് സമയം, മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷമുള്ള പരിചരണത്തിൻ്റെ മോശം ലഭ്യത, കുറിപ്പടി നൽകുന്ന മരുന്നുകളുടെയും ദന്ത സംരക്ഷണത്തിൻ്റെയും അഭാവം എന്നിവയാണ്.
കാനഡയിലെ ആരോഗ്യ സംവിധാനത്തിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന ഒരു പ്രശ്‌നം ആരോഗ്യപരിചരണ വിദഗ്ധരുടെ അഭാവവും ആശുപത്രി ശേഷിയുമാണ്.
ഫെഡറൽ, പ്രൊവിൻഷ്യൽ, ലോക്കൽ ഗവൺമെൻ്റുകളുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് കാനഡയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതലും പൊതുവായി നൽകുന്നത്.
വിദ്യാഭ്യാസം പ്രവിശ്യാ അധികാരപരിധിയിലാണ്, ഒരു പ്രവിശ്യയുടെ പാഠ്യപദ്ധതി അതിൻ്റെ സർക്കാർ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു.
കാനഡയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം പൊതുവെ പ്രൈമറി എജ്യുക്കേഷനായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, തുടർന്ന് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം.
കാനഡയിലുടനീളമുള്ള മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും ഇംഗ്ലീഷിലും ഫ്രഞ്ചിലും വിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമാണ്.
കാനഡയിൽ ധാരാളം സർവ്വകലാശാലകളുണ്ട്, അവയെല്ലാം പൊതു ധനസഹായത്തോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
1663-ൽ സ്ഥാപിതമായ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ലാവൽ കാനഡയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി സ്ഥാപനമാണ്.
85,000-ത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികളുള്ള ടൊറൻ്റോ സർവകലാശാലയാണ് ഏറ്റവും വലിയ സർവ്വകലാശാല.