smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഔദ്യോഗികരൂപത്തിലല്ലെങ്കിലും ഈ പതാക ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ ഉയർന്നിട്ടുമുണ്ടു്‌.
മണിപ്പൂരിൽ സുഭാസ് ചന്ദ്രബോസ് തന്നെയായിരുന്നു ഇതു ഉയർത്തിയതും.
1947 ആഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യക്കു  സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടുന്നതിനു കുറച്ചു നാൾ മുന്പു തന്നെ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാകയെപ്പറ്റി ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരു നിയമനിർമ്മണസഭ രൂപവത്കരിക്കുകയുണ്ടായി.
അവർ രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് അധ്യക്ഷനും അബുൽ കലാം ആസാദ് , കെ.എം.പണിക്കർ , സരോജിനി നായിഡു , സി. രാജഗോപാലാചാരി , കെ.എം. മുന്ഷി , ബി.ആർ. അംബേദ്കർ എന്നിവർ അംഗങ്ങളായും ഒരു പ്രത്യേക സമിതി രൂപവത്കരിച്ചു.
1947 ജൂൺ 23-ന് രൂപവത്കരിച്ച ആ പതാകാ സമിതി പ്രശ്നം ചർച്ച ചെയ്യുകയും മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കു ശേഷം, 1947 ജൂലൈ 14 -നു ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്തുകയും ചെയ്തു.
എല്ലാ കക്ഷികൾക്കും സമുദായങ്ങൾക്കും സ്വീകാര്യമായ രീതിയിൽ ചില സമുചിതമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പതാക ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാകയായി സ്വീകരിക്കാമെന്നു അവർ തീരുമാനിച്ചു.
യാതൊരു തരത്തിലുള്ള സാമുദായികബിംബങ്ങളും പതാകയിൽ അന്തർലീനമായിരിക്കില്ല എന്നും തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി.
സാരനാഥിലെ അശോകസ്തംഭത്തിലെ ധർമ്മചക്രം ചർക്കയുടെ സ്ഥാനത്തു ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ട് ദേശീയപതാകയ്ക്കു അന്തിമരൂപം കൈവന്നു.
1947 ഓഗസ്റ്റ് 15 -ന് ഈ പതാക സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാകയായി ആദ്യമായി ഉയർന്നു.
നിർമ്മാണ പ്രക്രിയ
1950-ൽ ഭാരതം ഒരു റിപ്പബ്ലിക് ആയതിനു ശേഷം, ഇന്ത്യൻ നിലവാര കാര്യാലയം(ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാന്റേഡ്സ് അഥവാ ബി.ഐ.എസ്) 1951-ൽ ചില പ്രത്യേക മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ആദ്യമായി കൊണ്ടുവന്നു.
1964-ൽ, ഇവ ഇന്ത്യയിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മെട്രിക്‌ സംവിധാനത്തിനു അനുരൂപമായി പുനഃപരിശോധന നടത്തി.
ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾക്കു്‌ 1968 ഓഗസ്റ്റ് 17 നു വീണ്ടും ഭേദഗതി വരുത്തുകയും ചെയ്തു.
അളവുകൾ, ചായത്തിന്റെ നിറം, നിറങ്ങളുടെ മൂല്യം, തീവ്രത, ഇഴയെണ്ണം, ചണനൂൽ തുടങ്ങി പതാകയുടെ നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന എല്ലാ അവശ്യഘടകങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഈ പ്രത്യേകമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അങ്ങേയറ്റം കർക്കശമാണു്‌.
പതാകയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ വരുത്തുന്ന ഏതു പിഴവും പിഴയോ തടവോ രണ്ടും കൂടിയോ ലഭിക്കാവുന്ന ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Flag sizes Size mm 1 6300 × 4200 2 3600 × 2400 3 2700 × 1800 4 1800 × 1200 5 1350 × 900 6 900 × 600 7 450 × 300 8 225 × 150 9 150 × 100 മുംബൈയിലെ മന്ത്രിസഭാ കാര്യാലയത്തിനു മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പതാകയാണ് ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിൽ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയ പതാക മുകളിലെ പതാകയുടെ സൂക്ഷ്മ ദൃശ്യം
ഖാദിയോ കൈത്തറിത്തുണിയോ മാത്രമേ പതാകനിർമ്മാണത്തിനു്‌ ഉപയോഗിക്കാവൂ.
ഖാദിയ്ക്കുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ പരുത്തി , പട്ട് , കമ്പിളി എന്നിവയിൽ ഒതുങ്ങുന്നു.
രണ്ടു തരത്തിലുള്ള ഖദർ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ, ആദ്യത്തേതു്‌, പതാക നിർമ്മിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന ഖാദിക്കൊടിയും രണ്ടാമത്തേതു്‌ പതാകയെ കൊടിമരത്തോടു്‌ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മഞ്ഞകലർന്ന ചാര നിറത്തിലുള്ള ഖാദികട്ടിശ്ശീലയുമാണു്‌.
ഒരു നെയ്ത്തിൽ മൂന്നു ഇഴകളുപയോഗിക്കുന്ന സവിശേഷരീതിയിലാണു്‌ ഖാദികട്ടിത്തുണി നെയ്യുന്നതു്‌.
ഒരു നെയ്തിൽ രണ്ടിഴകളുള്ള പരമ്പരാഗതരീതിയിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമാണു്‌ ഇതു്‌.
ഈ രീതിയിലുള്ള നെയ്ത്തു്‌ അപൂർവ്വമാണു്‌.
ഇന്ത്യയിൽത്തന്നെ ഇതിനു കഴിയുന്ന നെയ്ത്തുകാർ ഒരു ഡസനിലേറെ വരില്ല.
ഒരു ചതുരശ്ര സെന്റിമീറ്ററിൽ കൃത്യമായും 150 ഇഴകളും ഒരു തുന്നലിൽ നാലു്‌ ഇഴകളും ഒരു ചതുരശ്ര അടിക്കു കൃത്യം 205 ഗ്രാം ഭാരവും വേണമെന്നു്‌ ഈ മാർഗ്ഗരേഖ അനുശാസിക്കുന്നു.
ഉത്തരകർണ്ണാടകത്തിലെ ധാർവാഡ് , ബഗൽകോട്ട് എന്നീ ജില്ലകളിലെ രണ്ടു കൈത്തറിശാലകളിൽ നെയ്തുകഴിഞ്ഞ ഖാദി ലഭ്യമാണു്‌.
ഇന്ത്യയിലെ ഒരേയൊരു അംഗീകൃത പതാക നിർമ്മാണശാല ഹുബ്ലി ആസ്ഥാനമായാണു്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നതു്‌.
ഖാദി വികസന ഗ്രാമീണ വ്യവസായ കാര്യാന്വേഷണസമിതി (Khadi Development and Village Industries Commission (KVIC)), ആണു്‌ ഇന്ത്യയിൽ പതാകനിർമ്മാണശാലകൾക്കുള്ള അനുമതി അനുവദിച്ചുകൊടുക്കുന്നതു്‌.
മാർഗ്ഗരേഖകൾ ലംഘിക്കുന്ന ശാലകളുടെ അംഗീകാരം റദ്ദാക്കുന്നതിനുള്ള അധികാരം ബി.ഐ.എസ്.-ൽ നിക്ഷിപ്തമാണു്‌.
ഒരിക്കൽ ഖാദി നെയ്തു കഴിഞ്ഞാൽ അതു ബി.ഐ.എസ് പരിശോധനയ്ക്കു വിധേയമാക്കും.
വളരെ കർശനമായ പരിശോധനകൾക്കു ശേഷം അതു്‌ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ നിർമ്മാണശാലയിലേക്കു തിരിച്ചയയ്ക്കും.
അവിടെ അതു ശ്വേതീകരിച്ചു്‌, യഥാവിധം ചായം കൊടുക്കുന്നു.
നടുവിൽ അശോകചക്രം പാളിമുദ്രണം ( screen printng ) ചെയ്യുകയോ അച്ചുപയോഗിച്ചു പതിക്കുകയോ തുന്നിച്ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.
അശോകചക്രം അനുരൂപമായിരിക്കാനും രണ്ടു വശത്തുനിന്നും പൂർണ്ണമായും ദൃശ്യമായിരിക്കാനും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തേണ്ടതുണ്ടു്‌.
പതാകയിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള നിറങ്ങൾക്കു്‌ ബി.ഐ.എസിന്റെ അന്തിമാംഗീകാരം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാൽ അതു വിൽക്കാനാകും.
ഓരോ വർഷവും 40 ദശലക്ഷം പതാകകൾ ഇന്ത്യയിൽ വിറ്റുപോകുന്നുണ്ട്‌.
മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ 'മന്ത്രാലയ' മന്ദിരത്തിന്റെ മുകളിൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന പതാകയാണു്‌ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പതാക.
പതാകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ
ദേശീയ പതാകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ത്യയിലെ നിയമങ്ങൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയാണ്.
1950 -ലെ എംബ്ബ്ലംസ് ആന്റ് നെയിംസ് (പ്രിവൻഷൻ ഓഫ് ഇം‌പ്രോപ്പർ യൂസ്) ആക്ട് 1971 -ലെ ദേശീയമാനത്തോടുള്ള അപമാനങ്ങൾ തടയൽ ആക്ട് 2002 -ലെ ഇന്ത്യൻ ഫ്ലാഗ് കോഡ്
ദേശീയപതാകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനാദരവുകൾക്ക് ശിക്ഷയായി മൂന്നു വർഷം വരെയുള്ള തടവോ പിഴയോ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടും കൂടിയോ ആണ് വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
പതാക ഉപയോഗിക്കുവാനുള്ള ശരിയായ കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ
2002 ആണ്ടിനു മുൻപു വരെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക്‌ ചില നിശ്ചിത ദേശീയ അവധികൾക്കൊഴികെ ദേശീയപതാക പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനു വിലക്കുണ്ടായിരുന്നു.
സർക്കാർ ആപ്പീസുകളിലും സർക്കാരിലെയും നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിലേയും ചില ഉയർന്ന പദവികളിലുള്ളവർക്കു മാത്രമേ എല്ലാ സമയത്തും പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
എന്നാൽ നവീൻ ജിണ്ടാൽ എന്ന ഒരു വ്യവസായി ഇതിനെതിരെ ദില്ലി ഹൈക്കോടതിയിൽ ഒരു പൊതുതാൽപ്പര്യഹർജി സമർപ്പിച്ചു.
ഇതു ദേശീയപതാക നിയമത്തിന്‌ എതിരായതിനാൽ ഈ പതാക കണ്ടുകെട്ടപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തിനോട്‌ നിയമനടപടികൾക്കു വിധേയനാകാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ദേശീയപതാകയെ അതിനുചിതമായ രീതിയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത്‌ ഒരു ഇന്ത്യൻ പൗരൻ എന്ന നിലയ്ക്ക്‌ തന്റെ അവകാശമാണെന്നും അത്‌ തനിക്കു രാജ്യത്തിനോടുള്ള സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണെന്നും ജിണ്ടാൽ വാദിച്ചു.
പിന്നീട്‌ ഈ കേസ്‌ സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്ക്‌ മാറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ കോടതി ഇന്ത്യൻ സർക്കാറിനോട്‌ ഇതേക്കുറിച്ചു പഠിക്കാനായി ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപവത്കരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇതിന്റെയെല്ലാം ഫലമായി 2002 ജനുവരി 26-ന്‌ കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക്‌ ദേശീയപതാകയെ അതിന്റെ അന്തസ്സിനും ബഹുമാന്യതയ്ക്കും കോട്ടം തട്ടാത്ത വിധം പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ അനുമതി കൊടുക്കുന്ന നിയമനിർമ്മാണം നടത്തി.
ദേശീയപതാകാനിയമം മന്ത്രിസഭ പാസാക്കിയ ഒന്നല്ലെങ്കിലും അതിലനുശാസിക്കുന്ന കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ പതാകയുടെ അന്തസ്സു നിലനിർത്താൻ പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും.
ദേശീയപതാക പ്രദർശിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം ആത്യന്തികമായ ഒന്നല്ല മറിച്ചു അർഹിക്കപ്പെട്ടവർക്കുള്ള അവകാശമാണെന്നും അതു ഭരണഘടനാ ആർട്ടിക്കിൾ 51A യോട്‌ ചേർത്തു വായിക്കപ്പെടേണ്ട ഒന്നാണെന്നും, ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ v. നവീൻ ജിണ്ടാൽ കേസിന്റെ വിധി ന്യായത്തിൽ അനുശാസിക്കുന്നു.
ദേശീയപതാകയ്ക്കുള്ള ബഹുമാനം
ഭാരതീയ നിയമം ദേശീയപതാകയുടെ ബഹുമാന്യതയും വിശ്വസ്തതയും അന്തസ്സും കാത്തു സൂക്ഷിക്കാൻ അനുശാസിക്കുന്നു.
ചിഹ്നങ്ങളുടേയും പേരുകളുടേയും അനുചിത ഉപയോഗം തടയുന്ന നിയമത്തിനു പകരമായി 2002-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ ' ഇന്ത്യൻ പതാകാ നിയമം ' ദേശീയപതാകയുടെ പ്രദർശനത്തേയും ഉപയോഗത്തേയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
ഔദ്യോഗിക നിയമം അനുശാസിക്കുന്നതെന്തെന്നാൽ ദേശീയപതാക ഭൂമിയോ ജലമോ സ്പർശിക്കരുതാത്തതാകുന്നു.
അതുപോലെ തന്നെ പതാക, മേശവിരിയായോ, വേദിയ്ക്കു മുൻപിൽ തൂക്കുന്നതായോ, പ്രതിമകളേയോ ഫലകങ്ങളേയോ മൂലക്കല്ലുകളേയോ മൂടുന്നതിനായോ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതാകുന്നു.
2005 വരെ ദേശീയപതാക ആടയാഭരണങ്ങളുടെ ഭാഗമായോ യൂണിഫോമുകളുടെ ഭാഗമായോ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ 2005-ൽ പാസാക്കിയ ഒരു ഭരണഘടനാഭേദഗതി ഇതിനു മാറ്റം വരുത്തി.
എന്നിരുന്നാലും അരയ്ക്കു താഴേയ്ക്കുള്ള വസ്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായോ അടിവസ്ത്രമായോ ഉപയോഗിക്കുന്നതും തലയിണയുറയിലോ കൈതൂവാലകളിലോ ദേശീയപതാക തുന്നി ചേർക്കുന്നതും അതു വിലക്കുന്നു.
പതാക കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ട വിധം പതാകയുടെ കൃത്യമായ പ്രദർശനം.
ദേശീയപതാക കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോഴും പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോളും പരമ്പരാഗതമായി ശ്രദ്ധിച്ചുപോരുന്ന ചില നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്‌.
പതാക തുറസ്സായ സ്ഥലത്താണെങ്കിൽ കാലാവസ്ഥ എന്തുതന്നെ ആയിരുന്നാലും പുലർന്നതിനു ശേഷം ഉയർത്തേണ്ടതും അസ്തമയത്തിനു മുൻപ്‌ താഴ്ത്തേണ്ടതുമാകുന്നു.
ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രം പൊതുമന്ദിരങ്ങൾക്കുമുകളിൽ രാത്രിയും പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്‌.
തലകീഴായ രീതിയിൽ പതാകയോ അതിന്റെ ചിത്രമോ തന്നെ പ്രദർശിപ്പിക്കരുതാത്തതാകുന്നു.
പാരമ്പര്യ ചിട്ടകളുനുസരിച്ച്‌ കുത്തനെ വെച്ചിരിക്കുന്ന പതാക 90 ഡിഗ്രി തിരിയ്ക്കുവാനോ മേൽ കീഴ്‌ തിരിച്ചു കാണിക്കുവാനോ പാടില്ലാത്തതാകുന്നു.
പതാക "വായിക്കുന്ന" (കാണുന്ന)ത്‌ ഒരു പുസ്തകം വായിക്കുന്നതുപോലെ ഇടതുനിന്ന്‌ വലത്തോട്ടും മുകളിൽ നിന്ന് താഴോട്ടുമായതുകൊണ്ടാണ്‌ ഇത്‌.
അഴുക്കുപുരണ്ടതോ കീറിപ്പറിഞ്ഞതോ ആയ രീതിയിൽ പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതും അതിനെ അവഹേളിക്കുന്നതിനു സമമാണ്‌.
പതാകാനിയമമനുസരിച്ച് പതാകയെന്നപോലെതന്നെ കൊടിമരവും, കൊടിയുയർ‌ത്താനുപയോഗിക്കുന്ന ചരടും നല്ലരീതിയിൽ ഉപയോഗയോഗ്യമാക്കി വെക്കേണ്ടതാണ്‌.
ശരിയായ പ്രദർശനരീതി
ദേശീയപതാകയുടെ ശരിയായ പ്രദർശനരീതിയെപറ്റി പറയുന്ന നിയമം അനുശാസിക്കുന്നത്‌ ഒരു വേദിയിൽ രണ്ടു പതാകകൾ ഒരേ സമയം തിരശ്ചീനമായും, മുഴുവൻ വിടർത്തിയും പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവ രണ്ടിന്റേയും കൊടിമരത്തിനോടു ചേർന്നവശങ്ങൾ പരസ്പരം അഭിമുഖമായും കുങ്കുമ വർണ്ണം മുകളിലായും ഇരിയ്ക്കണമെന്നാണ്‌.
ചെറിയ തണ്ടുകളിൽ കെട്ടിയിരിയ്ക്കുന്ന കൊടികളാണെങ്കിൽ അവ രണ്ടും പരസ്പരം കോണുകൾ ഉണ്ടാക്കത്തക്കവിധം ചുമരിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിയ്ക്കണം.
പതാകകൾ ഭംഗിയായ രീതിയിൽ വിടർത്തിയിട്ടിരിയ്ക്കുകയും വേണം.
ദേശീയപതാക മേശകൾക്കോ, വായിക്കാനുള്ള പീഠങ്ങൾക്കോ, വേദികൾക്കോ അതോ കെട്ടിടങ്ങൾക്കുതന്നെയോ മൂടുപടമായി ഉപയോഗിക്കുവാനോ, കൈവരികളിൽ നിന്നു തൂക്കിയിടുവാനോ പാടില്ലാത്തതാകുന്നു.
രാജ്യത്തെ അപമാനിക്കും വിധം പതാകയെ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ പാടില്ല പതാകയിൽ ഒന്നും എഴുതാൻ പാടില്ല അഴുക്കും കേടുപാടുകളും ഉള്ള പതാകകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ പാടില്ല.
കുങ്കുമ  നിറം താഴെയായി പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ പാടില്ല.
മറ്റു ദേശീയപതാകകൾക്കൊപ്പം.
ഇന്ത്യയുടെ പതാക മറ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ ദേശീയപതാകകളോടൊപ്പം ഉയർത്തിയിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതായ പല സംഗതികളും ഉണ്ട്‌.
പ്രാധാന്യമുള്ള‌ രീതിയിൽ മാത്രമേ അതു പ്രദർശിപ്പിക്കാവൂ എന്നതാണ്‌ അതിലൊന്ന്.
മറ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ പതാകകൾ ഇംഗ്ലീഷ്‌ അക്ഷരമാലാ ക്രമത്തിൽ ഉയർത്തിയിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പതാക നിരയുടെ വലത്തേയറ്റത്ത്‌ (കാണുന്നവർക്ക്‌ ഇടത്തേ അറ്റത്ത്‌) ആയിരിയ്ക്കണം.
ഓരോ രാജ്യങ്ങളുടേയും പതാകകൾ പ്രത്യേകം കാലുകളിലായിരിയ്ക്കണം.
ഒന്നിനുമുകളിൽ മറ്റൊന്നു വരത്തക്ക വിധം രണ്ടു രാജ്യങ്ങളുടെ പതാകകൾ ക്രമീകരിയ്ക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല.
പതാകകളുടെ വലിപ്പം ഏതാണ്ട്‌ ഒരുപോലെയായിരിയ്ക്കണം.
ഇന്ത്യയുടെ പതാകയിലും വലിയതായി മറ്റൊന്ന് പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല.
പലപ്പോഴും തുടക്കത്തിലും ഒടുക്കത്തിലും ഇന്ത്യയുടെ പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കാറുണ്ട്‌.
പതാകകൾ ഒരു വൃത്തത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിയ്ക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക വൃത്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തേയും ഘടികാരദിശയിൽ അടുത്തുവരുന്നത്‌ അക്ഷരമാലാ ക്രമത്തിൽ ആദ്യത്തേതും ആയിരിക്കണം.
ഇന്ത്യയുടെ പതാക ആദ്യം ഉയർത്തുകയും അവസാനം താഴ്ത്തുകയും വേണം.
ഒന്നിനു കുറുകേ മറ്റൊന്നായി രണ്ടു പതാകകൾ വെച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പതാക മുകളിലായും കാണുന്നവരുടെ ഇടതു വശത്തേയ്ക്കും വെച്ചിരിയ്ക്കണം.
എന്നാൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കൊടിയ്ക്കൊപ്പം വെച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പതാക ഏതു വശത്തേയ്ക്കയിരിന്നാലും കുഴപ്പമില്ല.
എന്നാലും പൊതുവായ കീഴ്‌വഴക്കം പതാക വലത്തേയറ്റത്ത്‌, അതിന്റെ മുഖമായിരിയ്ക്കുന്ന ദിശയിലേയ്ക്ക്‌ സൂചകവുമായി വെയ്ക്കുന്നതാണ്‌.
ദേശീയപതാകകളല്ലാത്തവയ്‌ക്കൊപ്പം
വ്യാപാര/വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പതാകയോടൊപ്പമോ പരസ്യങ്ങളോടൊപ്പമോ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക പ്രദർശിപ്പിയ്ക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്‌.
പതാകകൾ പ്രത്യേകം കാലുകളിലായിരിക്കണം ഉയർത്തേണ്ടത്‌.
ഇന്ത്യയുടെ പതാക നടുവിലോ അല്ലെങ്കിൽ കാണുന്നയാളുടെ ഇടത്തേ അറ്റത്തോ ആയിരിക്കണം.
ഇന്ത്യയുടെ പതാകയുടെ വീതി മറ്റുള്ളവയിലും അധികമായിരിക്കണം.
ഇന്ത്യയുടെ പതാകയുടെ കാൽ മറ്റുള്ളവയുടേതിന്‌ ഒരു ചുവടു മുൻപിലായിരിയ്ക്കണം.
എല്ലാ പതാകകളും ഒരേനിരയിലാണെങ്കിൽ ഇന്ത്യയുടെ പതാക മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു നിൽക്കണം.
ഘോഷയാത്രകളിലും മറ്റും പതാക പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോൾ അത്‌ വഹിക്കുന്നവർ ഏറ്റവും മുൻപിലായി നടക്കേണ്ടതാണ്‌.
എന്നാൽ ഒന്നിലധികം പതാകകൾ വഹിയ്ക്കുന്നവർ ഒരു നിരയായി നടക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പതാക വഹിക്കുന്നയാൾ നിരയുടെ വലത്തേയറ്റത്ത്‌ നടക്കേണ്ടതാണ്‌.
ദേശീയപതാക സദസ്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ
ഏതു തരത്തിലുള്ള പൊതുയോഗമായാലും സമ്മേളനമായാലും, അവിടെ ദേശീയപതാക പ്രദർശ്ശിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നെങ്കിൽ, അതു നടക്കുന്ന ഹാളിൽ വേദിയുടെ വലതുവശത്തായി,അതായതു സദസ്സിന്റെ ഇടതുവശത്തു വേണം പ്രദർശ്ശിപ്പിക്കേണ്ടതു്‌.
കാരണം വലതുഭാഗം അധികാരത്തിന്റേതെന്നാണു സങ്കല്പം.
അതുകൊണ്ട് വേദിയിൽ പ്രസംഗകന്റെ തൊട്ടടുത്താണെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുവശത്തും, ഹാളിൽ വേറെ എവിടെയെങ്കിലുമാണെങ്കിൽ, സദസ്യരുടെ വലതുഭാഗത്തുമാണു്‌ പതാക പ്രദർശ്ശിപ്പിക്കേണ്ടത്.
കുങ്കുമപ്പട്ട മുകളിൽ വരത്തക്ക വിധം, കഴിയുന്നതും എല്ലാവർണ്ണങ്ങളും അശോകചക്രവും കാണത്തക്കവണ്ണം ദേശീയപതാക പ്രദർശ്ശിപ്പിക്കണം.
വേദിക്കു പിന്നിലെ ചുവരിൽ ലംബമായി പതാക തൂക്കിയിടുകയാണെങ്കിൽ, അതു പിടിപ്പിച്ച ചരടു്‌ മുകൾഭാഗത്തായും, കുങ്കുമപ്പട്ട നിരീക്ഷകനു അഭിമുഖമാകുമ്പോൾ, ഇടതുവശത്തു വരുന്ന വിധത്തിലുമാകണം.
ദേശീയ പതാക സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ
ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പതാക പ്രദർശന ചിത്രമായി സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമല്ല.
ദേശീയ പതാക സംബന്ധിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനുശാസിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ഏതൊരു ഇന്ത്യൻ പൌരനും ദേശീയ പതാക  അവരവരുടെ പ്രദർശന ചിത്രമാക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് യാഥാർത്ഥ്യം ഒത്തുനോക്കുന്ന (Fact Checker) വെബ്‌സൈറ്റ് ആയ ബൂം ലൈവ് പറയുന്നു .
എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ പതാകയോടുള്ള ആദരവും, പവിത്രതയും നിലനിർത്തി മാത്രമേ അത് ചെയ്യാൻ പാടുള്ളൂ എന്ന് മാത്രം.
അതോടൊപ്പം ഇന്ത്യൻ പതാകയെ അപമാനിക്കും വിധമുള്ള യാതൊരുവിധ  പ്രദർശനങ്ങൾ നിയമം അനുവദിക്കുന്നില്ല.
പരേഡുകളും ചടങ്ങുകളും
പരേഡുകളിലോ ഘോഷയാത്രയിലോ മറ്റു കൊടികളോടൊപ്പമോ ദേശീയപതാക കൊണ്ടുപോകേണ്ടിവരുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്ഥാനം ഏറ്റവും വലതുവശത്തോ ഒറ്റയ്ക്കു ഏറ്റവും മുന്നിൽ മദ്ധ്യഭാഗത്തോ ആയിരിക്കണം.
പ്രതിമ, സ്മാരകം, ശിലാഫലകം തുടങ്ങിയവയുടെ അനാവരണച്ചടങ്ങുകളിൽ, ഉത്കൃഷ്ടവും വ്യതിരിക്തവുമായ ഒരു പങ്കു്‌ ദേശീയപതാകയ്ക്കു വഹിക്കാനാവുമെങ്കിലും, ഒരിക്കലും അവയുടെ ആവരണമായി പതാക ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ല.
ദേശീയപതാകയോടുള്ള ആദരസൂചകമായി അതിനെ ചരിച്ചു തിരശ്ചീനമാക്കുകയോ തറയിൽ മുട്ടിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ('ഡിപ്പിങ്') പാടുള്ളതല്ല.
സൈനിക പതാകകളും മറ്റു സംഘടനകളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പതാകകളും ബഹുമാനസൂചകമായി 'ഡിപ്' ചെയ്യാവുന്നതാണു്‌.
ചടങ്ങുകളിൽ ദേശീയപതാക ഉയർത്തുകയോ താഴ്ത്തുകയോ ചെയ്യുമ്പോഴും പരേഡുകളിൽ പതാക കടന്നു പോകുമ്പോഴും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരിക്കുന്നവരെല്ലാം എഴുന്നേറ്റ് പതാകയ്ക്കഭിമുഖമായി 'അറ്റൻഷനി'ൽ നിൽക്കേണ്ടതാണു്‌.
യൂണിഫോമിൽ ഉള്ളവർ യഥോചിതമായി അഭിവാദ്യമർപ്പിക്കണം‌.
ഒരു ഔദ്യോഗികാധികാരി  അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതു ശിരോസ്തമില്ലാതെയായിരിക്കും.
പതാകാവന്ദനം കഴിഞ്ഞാൽ ദേശീയഗാനാലാപനവും നടത്തണമെന്നുണ്ടു്‌.
വാഹനങ്ങളിലെ പ്രദർശനം
വാഹനങ്ങളിൽ ദേശീയപതാക ഉപയോഗിക്കാനുള്ള വിശിഷ്ടാവകാശം രാഷ്ട്രപതി, ഉപരാഷ്ട്രപതി, പ്രധാനമന്ത്രി, ഗവർണ്ണർമാർ, ലഫ്റ്റനന്റ്‌ ഗവർണ്ണർമാർ, മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ, ഇന്ത്യൻ പാർലമന്റിലെയും സംസ്ഥാനനിയമസഭകളിലെയും ജൂനിയർ കാബിനറ്റ് അംഗങ്ങൾ, ലോകസഭയിലെയും സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെയും സഭാദ്ധ്യക്ഷർ, രാജ്യസഭാ ചെയർമാൻ, നിയമനിർമ്മാണ സമിതി ചെയർമാൻ, സുപ്രീം കോടതിയിലേയും ഹൈക്കോടതിയിലേയും ജഡ്ജിമാർ, കര-നാവിക-വ്യോമ സേനകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ,  തുടങ്ങി ചുരുക്കം ചിലർക്കു മാത്രമേയുള്ളൂ.
ആവശ്യമെന്നു കണ്ടാൽ മേല്പ്പറഞ്ഞവർക്കൊക്കെ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളിൽ ദേശീയപതാക യുക്തമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണു്‌.
കാറിന്റെ മുൻഭാഗത്തെ മൂടിക്കു പുറത്തു മദ്ധ്യത്തിലായോ മുൻഭാഗത്തു വലതുവശത്തായോ ദണ്ഡിൽ പിടിപ്പിച്ചു പതാക ബലമായി നാട്ടണം.
ഏതെങ്കിലും അന്യരാജ്യത്തുനിന്നുള്ള വിശിഷ്ടവ്യക്തി സർക്കാർകാറിൽ യാത്ര ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ, ത്രിവർണ്ണപതാക വലതുവശത്തും ആ രാജ്യത്തിന്റെ പതാക ഇടതു വശത്തും പാറണം.
രാഷ്ട്രപതിയോ ഉപരാഷ്ട്രപതിയോ പ്രധാനമന്ത്രിയോ വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ സന്ദർശനത്തിനു പോകുമ്പോൾ, അവർ പോകുന്ന വിമാനത്തിൽ ദേശീയപതാക ഉപയോഗിക്കണം.
ഒപ്പം, ആ രാജ്യത്തിന്റെ പതാകയാണു സാധാരണ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെങ്കിലും, യാത്രാമധ്യേ വേറെ ഏതെങ്കിലും രാജ്യങ്ങളിൽ വിമാനമിറങ്ങുകയാണെങ്കിൽ ഔദാര്യത്തിനുള്ള നന്ദിയും കടപ്പാടും പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അതതിടങ്ങളിലെ ദേശീയപതാകയായിരിക്കണം പകരം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതു്‌.
ഭാരതത്തിനുള്ളിലാണെങ്കിൽ, രാഷ്ട്രപതിയുടെ സന്ദർശനങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രപതി കയറുന്ന അല്ലെങ്കിൽ ഇറങ്ങുന്ന ഭാഗത്തു ദേശീയപതാക പ്രദർശിപ്പിക്കണം.
രാഷ്ട്രപതി രാജ്യത്തിനകത്തു പ്രത്യേക തീവണ്ടിയാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, ഡ്രൈവറുടെ കാബിനിൽ നിന്നു തീവണ്ടി പുറപ്പെടുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമിന്റെ വശം അഭിമുഖീകരിച്ചു പതാക പാറണം.
തീവണ്ടി നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുമ്പോഴും, ഏതെങ്കിലും സ്റ്റേഷനിൽ തങ്ങാനായി എത്തുമ്പോഴും മാത്രമേ ദേശീയ പതാക ഉപയോഗിക്കാവൂ.
പതാക ഉയർത്തൽ കേരളത്തിലെ അങ്കമാലിയിലെ ഒരു വിദ്യാലയത്തിൽ ദേശീയ പതാക ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു
രാഷ്ട്രപതിയുടെ പ്രത്യേക ഉത്തരവുപ്രകാരം ദേശീയ ദുഃഖാചരണ വേളകളിൽ,ത്രിവർണ്ണ പതാക പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാവുന്നതാണ്‌.
ഈ സമയത്ത് എന്നുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടരണമെന്നും രാഷ്ട്രപതി തന്റെ ഉത്തരവിൽ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടുന്ന വേളയിലും ചില ആചാര മര്യാദകൾ പാലിയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്; ആദ്യം പതാക മുഴുവനായി ഉയർത്തുന്നു, അതിനു ശേഷം മാത്രമേ സാവധാനം താഴേയ്ക്കിറക്കി പകുതിയിലെത്തിച്ച് കെട്ടാറുള്ളൂ.
പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടിയ അവസ്ഥയിൽനിന്നും പതാക പൂർണ്ണമായും ഉയർത്തിയതിനു ശേഷം മാത്രമേ പതാക താഴെയിറക്കാവൂ.
രാഷ്ട്രപതി, ഉപരാഷ്ട്രപതി, പ്രധാനമന്ത്രി തുടങ്ങിയവരുടെ നിര്യാണത്തിൽ അനുശോചിച്ചുള്ള ഔദ്യോഗിക ദുഃഖാചരണവേളയിൽ ഭാരതമൊട്ടുക്ക് ത്രിവർണ്ണപതാക പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാറുണ്ട്.
ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർ , സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് തുടങ്ങിയവർ മരിച്ചാൽ ദില്ലിയിൽ മുഴുവനും; കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരുടെ നിര്യാണത്തിൽ ദില്ലിയിലും , ഓരോ സംസ്ഥാനങ്ങളുടേയും തലസ്ഥാനത്തും ദേശീയപതാക പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാറുണ്ട്.
ഏതെങ്കിലും സംസ്ഥാനത്തെ ഗവർണ്ണറോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ മരിച്ചാൽ അതത് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ദേശീയ പതാക താഴ്ത്തിക്കെട്ടാറുണ്ട്.
ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷമാണ്‌ മരണവിവരം ലഭിയ്ക്കുന്നതെങ്കിൽ തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പതാക പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാവുന്നതാണ്‌.
ആ ദിവസം പുലരുന്നതിനു മുൻപ് ശവസംസ്കാരം നടന്നിട്ടില്ലെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇതു ചെയ്യാനാവൂ.
സംസ്കാരസ്ഥലത്ത്, സംസ്കാരസമയത്ത് ആവശ്യമെങ്കിൽ പതാക താഴ്ത്തിക്കെട്ടാവുന്നതാണ്‌.
ഗണതന്ത്ര ദിനം(Republic Day), ഗാന്ധിജയന്തി, സ്വാതന്ത്ര്യദിനം, ദേശീയവാരം (ഏപ്രിൽ 6 മുതൽ 13 വരെ) തുടങ്ങിയ ദേശീയാഘോഷവേളകളിൽ ദുഃഖാചരണം വന്നാൽ പതാക ഉയർത്തുന്നതിന്‌ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
മൃതശരീരം ദർശനത്തിനു വച്ചിരിയ്ക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകളിൽ മാത്രമേ ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ദേശീയ പതാക പകുതി താഴ്ത്തി പ്രദർശിപ്പിക്കാവൂ.
മൃതശരീരം കെട്ടിടത്തിൽ നിന്നും മാറ്റിയതിന്‌ ശേഷം ത്രിവർണ്ണ പതാക പൂർണ്ണമായും ഉയർത്തി പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്‌.
സൈനികരുടെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളില് അവരോടുള്ള ആദരസൂചകമായി ശവപ്പെട്ടിയുടെ മുകളിലായി ദേശീയപതാക വിരിച്ചിടാറുണ്ട്.
ഇങ്ങനെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ദേശീയപതാക മൃതദേഹത്തിന്റെ കൂടെ മറവുചെയ്യാനോ ചിതയില് ദഹിപ്പിയ്ക്കാനോ പാടില്ല.
നിർമാർജ്ജനം
തീർത്തും ഉപയോഗിക്കാനാകാത്ത വിധം മോശമായാൽ പതാകയെ അതിന്റെ അന്തസ്സിനു യോജിച്ച വിധം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യണം.
മണ്ണിൽ മറവു ചെയ്യണം.
സമാന പതാകകൾ നൈജറിന്റെ ദേശീയപതാക.
ഐവറി കോസ്റ്റിന്റെ ദേശീയപതാക.
ഐറിഷ് ദേശീയപതാക.
അമേരിക്കയിലെ മയാമി നഗരത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പതാക.
ഇന്ത്യൻ ദേശീയപതാകയുമായി സാമ്യമുള്ള ഒന്നിലേറെ പതാകകളുണ്ട്.
ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ നൈജറിന്റേതും തിരശ്ചീനമായ മൂവർണ്ണ പതാകയാണ്.
മുകളിൽ ഓറഞ്ച് മധ്യത്തിൽ വെള്ള താഴെ പച്ച എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ പതാകയുടെയും നിറവിന്യാസം.
മധ്യത്തിൽ ഒരു വൃത്തവുമുണ്ട്.
ഓറഞ്ച്, വെള്ള, പച്ച നിറങ്ങൾ ലംബമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന ഐവറികോസ്റ്റ് , അയർലണ്ട് എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ ദേശീയപതാകൾക്കും ഇന്ത്യൻ പതാകയുമായി സാമ്യമുണ്ട്.
അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡ സംസ്ഥാനത്തെ മയാമി നഗരത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പതാകയുമായാണ് ഏറ്റവും സാദൃശ്യമുള്ളത് .
അടിക്കുറിപ്പുകൾ അവലംബങ്ങൾ ഇവയും കാണുക ഇന്ത്യ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Download Flag of India image from the National Portal of India,   Government of India.
The Flag Code of India Tiranga.net Flag of India through Indian stamps The wheel of truth Archived 2007-03-13 at the Wayback Machine .
കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് {{ cite journal }} : Cite has empty unknown parameters: | month= and | coauthors= ( help )
ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തിരുനെൽവേലിക്ക് സമീപം മഴ നിഴൽ പ്രദേശത്ത് അർദ്ധ വരണ്ട പ്രദേശം.
കാറ്റ് വീശുന്ന കേരളത്തിൽ കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയുള്ള സമൃദ്ധമായ വനങ്ങളിൽ മൺസൂൺ മേഘങ്ങൾ മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ അഗസ്ത്യമല നിര (പശ്ചാത്തലം) തിരുനെൽവേലിയിൽ എത്തുന്നത് തടയുന്നു .
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഏറെ വലിപ്പമുള്ളതിനാലും പ്രത്യേകതയുള്ളതിനാലും വൈവിധ്യമാർന്ന ദിനാന്തരീക്ഷ സ്ഥിതിയുള്ളതിനാലും ഇന്ത്യക്ക് പൊതുവായി ഒരു കാലാവസ്ഥയാണ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
കോപ്പൻ സമ്പ്രദായത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പറയുമ്പോൾ ഇന്ത്യക്ക് പ്രധാനമായും ആറ് കാലാവസ്ഥ ഉപവിഭാഗങ്ങളാണ് ഉള്ളത്.
പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തെ വരണ്ട മരുഭൂമി, വടക്ക് ഭാഗത്തായി ആൽപിൻ തുന്ദ്രയും ഹിമാനികളുമുള്ള അവസ്ഥ, മഴക്കാടുകൾ നിറഞ്ഞ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗവും ദീപ് അതിർത്ഥിയും എന്നിങ്ങനെ അവയെ തരം തിരിക്കാം.
ചില പ്രാദേശിയ അ‍ഡ്ജസറ്റ്മെൻറിലൂടെ അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡത്തെപ്പോലെ പ്രധാനമായും നാല് കാലാവസ്ഥാഅവസ്ഥകളാണ്  രാജ്യത്തെ കാലാവസ്ഥാ  വകുപ്പും നിർണ്ണയിച്ചിട്ടുള്ളത്.
പ്രാദേശിക ക്രമീകരണങ്ങളോടെ: ശീതകാലം (ജനുവരി, ഫെബ്രുവരി), വേനൽക്കാലം (മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ, മെയ്), മൺസൂൺ എന്നാൽ മഴക്കാലം (ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ), മൺസൂണിനു ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടം (ഒക്ടോബർ മുതൽ ഡിസംബർ വരെ) എന്നിവയാണ് അവ.
ലേഖനങ്ങൾ {{ citation }} : Unknown parameter | displayauthors= ignored ( | display-authors= suggested) ( help )
ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്രബജറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Union_budget_of_India
ഇന്ത്യയുടെ വാർഷിക ബജറ്റാണ് കേന്ദ്ര ബജറ്റ് എന്ന് പൊതുവിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വാർഷിക ധനകാര്യപ്രസ്താവന.
ഭരണഘടനയുടെ അനുഛേദം 112 അനുസരിച്ച് ഓരോ വർഷവും ഇന്ത്യൻ പാർലമെണ്ടിൻറെ ഇരുസഭകളുടെയും മുന്നിൽ ബജറ്റ് വയ്ക്കനമെന്നുണ്ട്.
രാഷ്ട്രത്തിൻറെ ധനകാര്യമണ്ഡലത്തിൻറെ നേതാവായ ധനകാര്യമന്ത്രിയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് രാഷ്ട്രപതി ഇപ്രകാരം ചെയ്യുന്നത്.2016 വരെ  എല്ലാവർഷവും ഫെബ്രുവരിയിലെ അവസാനത്തെ പ്രവൃത്തിദിവസമാണ് കേന്ദ്ര ധനകാര്യമന്ത്രി പാർലമെന്റിൽ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
എന്നാൽ 2017 മുതൽ ഫെബ്രുവരിയിലെ ആദ്യ ദിനം(ഫെബ്രുവരി 1)ആണ് ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിൽ സാമ്പത്തിക വർഷം ആരംഭിക്കുന്ന ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് കേന്ദ്ര ബജറ്റ് നടപ്പിൽവിൽ വരുന്നു.
അതിനു മുമ്പായി ബജറ്റ് പാർലമെണ്ടിൻറെ ഇരുസഭകളിലും വോട്ടെടുപ്പോടെ പാസ്സാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വൈസ്രോയിയുടെ ഇന്ത്യൻ കൌൺസില്ലിലെ ധനകാര്യ അംഗമായ ജെയിംസ് വിത്സൺ ആണ് ആദ്യത്തെ ബജറ്റ് തയ്യാറാക്കി അവതരിപ്പിച്ചത്.
പിന്നീട് 1909 ലെ മിൻറോ-മോർലി ഭരണപരിഷ്ക്കാരം അനുസരിച്ച് എല്ലാ വർഷത്തിലെയും  ആദ്യപാദത്തിൽ നിയമനിർമ്മാണ സഭയിൽ ധനകാര്യ അംഗം ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കണമെന്നും അത് ചർച്ചകൾക്ക് വിധേയമാക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു.
തുടക്കത്തിൽ പൊതുബജറ്റിൻറെ ഭാഗമായിരിന്ന റയിൽ ബജററ്റ് അക്വർത്ത് കമ്മറ്റിയുടെ ശുപാർശ അനുസരിച്ച് 1924 ൽ വേർപെടുത്തി.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കേന്ദ്ര ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചത് ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ധനകാര്യമന്ത്രി ആയിരുന്ന ആർ.കെ. ഷണ്മുഖം ചെട്ടി ആണ്.
1964 ഫെബ്രുവരി 29 ന്ഇ ബജറ്റ്ന്ത്യ അവതരിപ്പിച്ച മൊറാർജി ദേശായി ആണ് ജന്മദിനത്തിൽ ബജറ്റ്ൽ അവതരിപ്പിച്ച ഏക വ്യക്തി.
ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ഏക വനിതയാണ്‌ ഇന്ദിരാഗാന്ധി .
1947 ൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന ആർ.കെ. ഷണ്മുഖം ചെട്ടി ബജറ്റ്
ബജറ്റിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ള ചെലവുകൾ രണ്ട് പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കൺസോളിഡേറ്റട് ഫണ്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള വോട്ടുചെയ്യേണ്ട ആവശ്യമില്ലാത്ത ചെലവുകളും വോട്ടുചെയ്യേണ്ട ആവശ്യമുള്ള ചെലവുകളും ആണ് അവ.
വോട്ടുചെയ്യേണ്ട ആവശ്യമില്ലാത്ത ചെലവുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
രാഷ്ട്രപതിയുടെ ശമ്പളവും അലവൻസുകളും.
പാർലമെൻന്റിന്റെ ഇരുസഭാകളിലെയും അധ്യക്ഷൻമാരുടെ ശമ്പളവും അലവൻസുകളും.
ഭാരതസർക്കാരിൻറെ കടങ്ങൾ.
സുപ്രീംകോടതിയിലെയും ഹൈക്കോടതിയിലെയും ജട്ജിമാരുടെയും കംട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറലിൻറെ ശമ്പളവും അലവൻസുകളും ഫെഡറൽ കോടതിയിലെ വിരമിച്ച ജഡ്ജിമാരുടെ പെൻഷനും.
ഏതെങ്കിലും ഒരു കോടതിയുടെ തീരുമാനമോ നിശ്ചയമോ അനുസരിച്ചുള്ള തുകയും പാർലമെന്റോ ഭരണഘടനയോ ചെലവിനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുള്ള മറ്റ് ചെലവുകളും.
ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്, ഉത്തരവാദപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇനങ്ങളെന്ന നിലയ്ക്ക് ഈ ചെലവിനങ്ങൾ പാർലമെൻറ്  വോട്ടുചെയ്ത് പാസ്സാക്കേണ്ടതില്ലെങ്കിലും ഇരുസഭകൾക്കും അതിൽ ഏതിനെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാം.
വോട്ടുചെയ്യേണ്ട ആവശ്യമുള്ള ചെലവുകളെ സമ്പന്ധിച്ചിടത്തോളം അടങ്കൽ തുകകൾ ഗ്രാൻറിനുവേണ്ടിയുള്ള ഡിമാൻറ് രൂപത്തിൽ ലോകസഭയുടെ മുമ്പിൽ വയ്ക്കണം.
ഈ ഡിമാൻറുകളെ സഭയ്ക്ക് സ്വീകരിക്കുവാനോ തള്ളുവാനോ അധികാരമുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Emblem_of_India
അശോകചക്രവർത്തി സ്ഥാപിച്ച അശോക സ്തംഭത്തിൽ നിന്നും പകർത്തിയെടുത്തിട്ടുളളതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നം .
1950 ജനുവരി 26 നാണ് ഇന്ത്യ ദേശീയ ചിഹ്നമായി അശോക സ്തംഭം സ്വീകരിച്ചത്.
രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക എഴുത്തു കുത്തുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പേപ്പറിന്റെ മുകളിൽ ഈ ചിഹ്നം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
കൂടാതെ ഇന്ത്യൻ കറൻസി നോട്ടുകളിലും ഈ ചിഹ്നം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യൻ പാസ്‌പോർട്ടിൽ ഇവ അച്ചടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചിഹ്നത്തിന്റെ അടിയിൽ കാണാവുന്ന അശോകൻ ചക്രം ഇന്ത്യൻ പതാക യുടെ ഭാഗമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതും കാണുക പരമാധികാര രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ചിത്രസഞ്ചയം
ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനങ്ങളുടെ പട്ടിക
ഇന്ത്യയുടെ മുൻകാലതലസ്ഥാനങ്ങളുടെ പട്ടികയാണിത്.
ആദ്യകാല മദ്ധ്യ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ - സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പാടലിപുത്രം : താഴെ പറയുന്ന സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനം.
നന്ദ സാമ്രാജ്യം മൗര്യസാമ്രാജ്യം ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം പാല സാമ്രാജ്യം ബെഗ്രാം (വേനൽക്കാലം), മഥുര (ശൈത്യകാലം) : കുശാനസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ.
അമരാവതിയും പ്രതിസ്ഥാപനയും : ശതവാഹന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ.
കനൗജ് : ഹർഷവർദ്ധനന്റെ സാമ്രാജ്യതലസ്ഥാനം; പ്രതിഹാരരുടെയും.
മാൻഘട്ട് : രാഷ്ട്രകൂടസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം.
അവന്തി : പ്രതിഹാരരുടെ സാമ്രാജ്യതലസ്ഥാനം.
ഗാധിപൂർ : ഗുപ്ത രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം.
പുഹാർ : ആദ്യകാലചോളന്മാരുടെ തലസ്ഥാനം.
മധുരൈ : പാണ്ഡ്യന്മാരുടെ തലസ്ഥാനം.
ഗൌഡ : പാടലീപുത്രയുടെയൊപ്പം തന്നെയുള്ള പാലാ രാജവംശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം സിഗൽ : ശകരുടെ ആദ്യ തലസ്ഥാനം തക്ഷശില : ശകരുടെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനം മഥുര : ശകരുടെ മൂന്നാം തലസ്ഥാനം സഗാല : ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം പിൽക്കാല മദ്ധ്യ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ - ഉദാത്ത കാലഘട്ടം 2 ആധുനിക കാലഘട്ടം 1858-ൽ അലഹബാദ് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ  പ്രവിശ്യകളുടെ തലസ്ഥാനമായിരിക്കുന്നവേളയിൽ, ഒരു ദിവസം മുഴുവൻ ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
1911 വരെയുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ ഭരണക്കാലത്ത്, കൽക്കത്ത (ഇപ്പോൾ കൊൽക്കത്ത)  ആയിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനം.
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ സിംല വേനൽക്കാലതലസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
1911-ലെ ഇംപെരിയൽ ദർബാരിന്റെ അവസാനവേളയിൽ ജോർജ്ജ് അഞ്ചാമൻ കൽക്കത്തയിൽ നിന്നും ഡെൽഹിയിലേയ്ക്ക് ഡിസംബർ 12, 1911-ൽ തലസ്ഥാനമാറ്റം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പോർട്ടൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/India.gov.in
ഭാരത സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള മുഴുവൻ സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസ്ഥാന കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവ ലഭ്യമാക്കുന്ന സേവനങ്ങളെക്കുറിചുമുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒരു കുടക്കീഴിൽ ലഭ്യമാക്കനുദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പോർട്ടലാണ് http://www.india.gov.in .
പൊതുവായ വിവരങ്ങൾക്കു പുറമേ, വിവിധ മേഖലകളെക്കുറിച്ചും സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഭൂപടങ്ങൾ , ഫോമുകൾ, നയരേഖകൾ തുടങ്ങിയവയേക്കുറിച്ചും ആധികാരിക വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ഒരു ഏകജാലക സംവിധാനമായാണു ദേശീയ പോർട്ടലിനെ കണക്കാക്കുന്നത്.
ദേശീയ ഇ-ഭരണ നയത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരിനമായ ദേശീയ പോർട്ടൽ.
കേന്ദ്ര ഐ.ടി വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ എൻ ഐ സി യാണു തയ്യാറാക്കുന്നത്.