smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ലക്നൗ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദം നേടി.
1952-ലെ പഞ്ചാബ് നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച് കൊണ്ടാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം.
ധനുവാലയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും നാല് വോട്ടുകൾക്ക്  പരാജയപ്പെട്ടു.
പിന്നീട് അഞ്ച് തവണ നിയമസഭാംഗമായും മൂന്ന് തവണ ലോക്സഭയിൽ അംഗമായും ഒരു തവണ പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രിയായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
കേന്ദ്രമന്ത്രി, സംസ്ഥാന ഗവർണർ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു.
1979-ൽ മൊറാർജി ദേശായി പ്രധാനമന്ത്രി പദം രാജിവച്ചപ്പോൾ അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന നീലം സഞ്ജീവറെഢി ഒരു താത്കാലിക സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ സുർജിത് സിംഗിനെ പ്രധാനമന്ത്രിയാകാൻ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും ഉപ-പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ചൗധരി ചരൺസിംഗാണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായത്.
1996-ലും പ്രധാനമന്ത്രി പദവി കൈയകലത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അകാലിദൾ നേതാവ് പ്രകാശ് സിംഗ് ബാദൽ ബി.ജെ.പിയുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കിയതിനെ തുടർന്നാണിത്.
എ.ആർ.കിദ്വായിക്ക് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാൾ സംസ്ഥാന ഗവർണറായിരുന്ന രണ്ടാമത്തെയാളാണ് സുർജിത്സിംഗ് ബർണാല.
മൂന്ന് തവണയായി എട്ട് വർഷം തമിഴ്നാടിൻ്റെ ഗവർണറായിരുന്ന ആദ്യത്തെയാളും സുർജിത് സിംഗ് തന്നെയാണ്.
പ്രധാന പദവികളിൽ 1965 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 1967 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല 1969 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല 1969-1970 : സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി 1972 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല 1977 : ലോക്സഭാംഗം, സൻഗ്രൂർ 1977-1979 : കേന്ദ്ര കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി 1980 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല 1985 : നിയമസഭാംഗം, ബർണാല 1985-1987 : പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രി 1990-1991 : തമിഴ്നാട് ഗവർണർ 1990-1993 : ലെഫ്റ്റനൻ്റ് ഗവർണർ, ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപസമൂഹം 1996 : ലോക്സഭാംഗം, സൻഗ്രൂർ 1997 : ഇന്ത്യയുടെ ഉപ-രാഷ്ട്രപതി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൻ.ഡി.എ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും ഐക്യമുന്നണിയുടെ കൃഷൺ കാന്തിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.
1998 : ലോക്സഭാംഗം, സൻഗ്രൂർ 1998-1999 : കേന്ദ്ര രാസവള-രാസവസ്തുവകുപ്പ് മന്ത്രി 2000-2003 : ഉത്തരാഖണ്ഡിൻ്റെ ആദ്യ ഗവർണർ 2003-2004 : ഗവർണർ, ആന്ധ്ര പ്രദേശ് 2004-2011 : ഗവർണർ, തമിഴ്നാട് 2009 : ലെഫ്റ്റനൻറ് ഗവർണർ, പുതുച്ചേരി മരണം
വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിലിരിക്കെ 91-മത്തെ വയസിൽ 2017 ജനുവരി 14ന് അന്തരിച്ചു.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Surjit Singh Barnala എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
സുർജിത് കൗർ ബർണാല
ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള സിഖ് രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ് സുർജിത് കൗർ ബർണാല.
ഹർചരൻ സിംഗ് ലോംഗോവലിന്റെ ചിന്തയെ പിന്തുണയ്ക്കാനും രാജീവ്-ലോംഗോവൽ കരാർ പൂർണ്ണമായും നടപ്പാക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഷിരോമണി അകാലിദൾ (ലോംഗോവൽ) പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റാണ് അവർ.
സുർജിത് സിംഗ് ബർണാലയുടെ ഭാര്യയാണ്.
ഹൈദർ കൺസൾട്ടിംഗ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Hyder_Consulting
ഗതാഗതം, സ്വത്ത്, യൂട്ടിലിറ്റികൾ, പരിസ്ഥിതി മേഖലകൾ എന്നിവയിൽ പ്രത്യേക വൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ള ഒരു മൾട്ടി-നാഷണൽ അഡ്വൈസറി, ഡിസൈൻ കൺസൾട്ടൻസിയായിരുന്നു ഹൈദർ കൺസൾട്ടിംഗ് .
യുകെ, യൂറോപ്പ് , ജർമ്മനി , മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ഏഷ്യ , ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിലായി ഏകദേശം 4,200 പേർക്ക് ജോലി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
2002 ഒക്ടോബർ മുതൽ ലണ്ടൻ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ആത്മവിശ്വാസം എന്നതിന്റെ വെൽഷ് പദമാണ് ഹൈദർ.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Hyder Consulting website Archived 2016-07-17 at the Wayback Machine .
ACLA Ltd website Bettridge Turner Partners website Archived 2009-02-20 at the Wayback Machine .
Cresswell website Archived 2021-10-16 at the Wayback Machine .
ESR Technology website RPA Group website World Of Hyder website Archived 2017-10-21 at the Wayback Machine .
ഹൈദറും ടിപ്പുവും കുടകരെ ശ്രീരംഗപട്ടണത്ത് തടവിലാക്കിയത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Captivity_of_Kodavas_at_Seringapatam
മൈസൂർ രാജാവായിരുന്ന ടിപ്പു സുൽത്താൻ കുടകിലെ ഹിന്ദുക്കളെ 1780 -ൽ മൈസൂർ രാജ്യത്തിനെതിരെ നടന്ന കലഹങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താനായി പിടികൂടി തടവിൽ ഇട്ടതിനെയാണ് പ്രധാനമായി ഹൈദറും ടിപ്പുവും കുടകരെ ശ്രീരംഗപട്ടണത്ത് തടവിലാക്കിയത്(Captivity of Kodavas at Seringapatam) എന്നതുകൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്.
ഇങ്ങനെ പിടികൂടിയവരെ ബലമായി നാടുകടത്തുകയോ മതപരിവർത്തനം നടത്തുകയോ കൊന്നുകളയുകയോ ആണ് ചെയ്തത്.
പല സ്രോതസ്സുകളിലും ഇങ്ങനെ പീഡിപ്പിക്കവരുടെ എണ്ണം പലതായാണ് കാണുന്നത്.
പുങ്ങനൂറിയുടെ കണക്കിൽ 500 പേർ മാത്രമുള്ളപ്പോൾ ബി എൽ റൈസിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഇത് 85000 ആണ്.
മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധകാലത്ത് (1789-1792) ഈ തടവിൽ നിന്നും 5000 ആണുങ്ങളും അവരുടെ കുടുംബമടക്കം ആകെ 12000 -ഓളം ആൾക്കാർ രക്ഷപ്പെട്ട് കുടകിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
ടിപ്പു സുൽത്താൻ (1750–1799), കുടകരെ ശ്രീരംഗപട്ടണത്ത് ബന്ധനത്തിലാക്കിയതതിന്റെ സൂത്രധാരൻ പശ്ചാത്തലം ഹൈദറിന്റെ കടന്നുകയറ്റം
മൈസൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയും ടിപ്പുവിന്റെ പിതാവുമായ ഹൈദറിന്റെ കുടക് പിടിച്ചടക്കൽ 3 മാസവും 8 ദിവസവും നീണ്ടുനിന്നു.
കുടകിലെ കോട്ട 1765 -ൽ ഉപേക്ഷിച്ച് അവിടത്തെ രാജാവ് മലബാറിലേക്ക് നാടുവിട്ടിരുന്നു.
കുടക് പിടിച്ചെടുത്ത ഹൈദർ കുടകിന്റെ തലസ്ഥനമായ മടിക്കേരിയിൽ തന്റെ സൈന്യത്തെ നിലനിർത്തി.
രാജാവിനു കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന 12 മാടമ്പിമാരെ തന്റെ ആൾക്കാരാക്കിമാറ്റി അവരിൽ നിന്നും കരവും പിരിച്ച് ഹൈദർ ശ്രീരംഗപട്ടണത്തേക്ക് മടങ്ങി.
അപ്രതീക്ഷിതമായി ഹൈദർ അലി കൂർഗിൽ കടന്നുകയറിയപ്പോൾ കുറെ കുടകർ നിറയെ മരം നിറഞ്ഞ ഒരു മലയിൽ ഒളിക്കുകയും ഹൈദറിന്റെ സേന അവരെ കാണതെ കടന്നുപോകുകയും ചെയ്തു.
തന്റെ മുന്നിൽ എത്തിക്കുന്ന ഓരോ കുടകന്റെ തലയ്ക്കും അഞ്ചു രൂപ വച്ച് ഹൈദർ പ്രതിഫലം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
കുറച്ചുസമയത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ സൈനികർ 700 തലകൾ എത്തിച്ചപ്പോളാണ് ഹൈദർ ആ കൂട്ടക്കുരുതി നിർത്തിയത്.
ഹൊരമലെയിലെ ദേവപ്പ രാജയ്ക്കെതിരെ തന്റെ മരുമകനായ അപ്പാജി രാജയ്ക്കു വേണ്ടി ലിങ്കരാജയുടെ ക്ഷണപ്രകാരം 1773 -ൽ ഹൈദർ പിന്നെയും കൂർഗിൽ എത്തി.
കൂർഗ് രാജാവായിരുന്ന ദേവപ്പ രാജ 1774 -ൽ കലാപമുണ്ടാക്കി ചിത്രദുർഗയ്ക്കും ഐകേരിക്കും മധ്യേയുള്ള ബസവപട്ടണത്തേയ്ക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ അയാളെ പിന്തുടർന്നു പിടിച്ച് ശ്രീരംഗപട്ടണത്തിൽ തടവിലാക്കി.
കുടകു പിടിച്ചെടുത്ത ഹൈദർ രാജ്യം അപ്പാജി രാജയ്ക്ക് നൽകി, അയാളെ കുടകുരാജാവ് എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും നൽകി അയാളിൽ നിന്നും വാർഷിക നികുതി ഈടാക്കി അവിടെ ഒരു കമാണ്ടറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സേനയേയും നിലനിർത്തി.
1776 -ൽ അപ്പാജി രാജ മരിച്ചപ്പോൾ അയാളുടെ അമ്മാവനായ ലിങ്കരാജ രാജാവായി.
1780 -ൽ ലിങ്കരാജ മരിക്കുമ്പോൾ അയാളുടെ മക്കൾ തീരെ ചെറുതായിരുന്നു.
മൂത്ത ആൾ ദൊഡ്ഡ വീര രാജേന്ദ്ര ആയിരുന്നു.
ചെറിയ കുട്ടികൾ ആയിരുന്നതിനാൽ ഹൈദർ അവരുടെ സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുക്കുകയും കൂർഗിന്റെ ഭരണാധിപസ്ഥാനം പൂർണ്ണമായി സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
മുൻരാജാവിന്റെ മക്കളെ രാജാവാക്കാതെ ഹൈദർ ഒരു പുരോഹിതനായ സുബ്ബരാസയ്യയെ ഭരണമേൽപ്പിച്ചു.
ഇതിൽ രോഷം കൊണ്ട കുടകുകാർ 1782 -ൽ കലാപം ഉണ്ടാക്കി.
ഹൈദർ രാജകുമാരന്മാരെ മടിക്കേരിയിൽ നിന്നും ഹസ്സനിലെ ഗോരുരുവിലേക്കു മാറ്റി.
അവലംബം .
{{ cite book }} : Invalid | ref=harv ( help ) .
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ Tipu Sultan: Villain or Hero?
ഹൈദാർ നഗർ
പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ ലുധിയാന ജില്ലയിലെ ഒരു വില്ലേജാണ് ഹൈദാർ നഗർ.
ഹൈദാർ നഗർ വില്ലേജിന്റെ പരമാധികാരി സർപഞ്ചാണ് .
2011 ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി വിവരമനുസരിച്ച് ഹൈദാർ നഗർ ൽ 50 വീടുകൾ ഉണ്ട്.
ആകെ ജനസംഖ്യ 248 ആണ്.
ഇതിൽ 129 പുരുഷന്മാരും 119 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഹൈദാർ നഗർ ലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 45.56 ശതമാനമാണ്.
ഹൈദാർ നഗർ ലെ 6 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 30 ആണ്.
ഇത് ഹൈദാർ നഗർ ലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 12.1 ശതമാനമാണ്.
2011 ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് രേഖകൾ പ്രകാരം 80 ആളുകൾ വിവിധ തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ 77 പുരുഷന്മാരും 3 സ്ത്രീകളും ഉണ്ട്.
2011 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം 92.5 ശതമാനം ആളുകൾ അവരുടെ ജോലി പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായി കണക്കാക്കുന്നു എന്നാൽ 76.25 ശതമാനം പേർ അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ജോലി അടുത്ത 6 മാസത്തേക്കുള്ള താത്കാലിക വരുമാനമായി കാണുന്നു.
ഹൈദാർ നഗർ ലെ 0  പേരും പട്ടിക ജാതി വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു.
ജനസംഖ്യാവിവരം വിവരണം ആകെ സ്ത്രീ പുരുഷൻ ആകെ വീടുകൾ 50 - - ജനസംഖ്യ 248 129 119 കുട്ടികൾ (0-6) 30 15 15 പട്ടികജാതി 0 0 0 പട്ടിക വർഗ്ഗം 0 0 0 സാക്ഷരത 45.56 % 53.98 % 46.02 % ആകെ ജോലിക്കാർ 80 77 3 ജീവിതവരുമാനമുള്ള ജോലിക്കാർ 74 71 3 താത്കാലിക തൊഴിലെടുക്കുന്നവർ 61 58 3 ലുധിയാന  ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ലുധിയാന  ജില്ലയിലെ വില്ലേജുകൾ അവലംബങ്ങൾ
ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യ കംബോഡിയയിലെ അംഗോർവാറ്റ് ക്ഷേത്രമാണ് ബാഹുല്യത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രം കംബോഡിയയുടെ ദേശീയ പതാകയിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ഈക്ഷേത്രത്തെയാണ് കർണാടകത്തിലെ ഒരു പ്രാചീന മഹാദേവക്ഷേത്രം 1112ൽ നിർമിച്ചത് ഇന്തോനേഷ്യയിലെ പ്രാംബനൻ ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന കോവിൽ.
ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രവും യുനെസ്കോ പൈതൃകകേന്ദ്രവും കൂടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിച്ഛേദ ചിത്രം
വിശ്വകർമജരുടെ അക്ഷീണ പ്രവർത്തനഫലമായാണ് ഹൈന്ദവ വാസ്തുവിദ്യ വികാസം പ്രാപിച്ചത്.
ശ്രീകോവിൽ അഥവാ ഗർഭഗൃഹം , പ്രദക്ഷിണപാത, നമസ്കാര മണ്ഡപം തുടങ്ങിയവയാണ് ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ.
ഇതിൽ ഗർഭഗൃഹം അഥവാ ശ്രീകോവിലിലാണ് ആരാധനാമൂർത്തിയുടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ടിക്കുന്നത്.
ശ്രീകോവിലിനുമുകളിലായ് ഗോപുരസമാനമായ് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ശിഖരങ്ങൾ ഹിന്ദുക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ് എന്നാൽ കേരളീയ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യ ഈ ശൈലിയെ അനുഗമിക്കുന്നില്ല.
ഭാരതീയ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയെ പ്രധാനമായും രണ്ട് ശാഖകളായ് തിർക്കാം.
വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ നഗരശൈലിയും തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ദ്രാവിഡശൈലിയും.
ശിഖരങ്ങളുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഈ രണ്ടു ശൈലികളും പ്രധാനമായും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് രൂപകല്പന Dodda Basappa Temple at Dambal, Karnataka is a unique 24-pointed, uninterrupted stellate (star-shaped), 7-tiered dravida plan, 12th century CE ചരിത്രം
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെയും സൂക്ഷ്മ ജഗത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.
ചരിത്രപരമായ കാലഗണന
പ്രാചീന ക്ഷേത്രങ്ങൾ അവ നിർമിച്ച കാലത്തെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചത് : Gupta period temples at Sanchi , Tigawa , Eran , Bhumra, Nachna Deogarh 500-525 Bhitargaon Brick temple 6th cent മഹാബോധിക്ഷേത്രം Lakshman Brick Temple, Sirpur 600-625 മഹാബലിപുരം 650-675 Rajiv Lochan, Rajim ,  600 Parsurameswar Temple , Bhubaneshwar 600-650 ഐഹോൾ Meguti Temple 634, Lad Khan and Durga Temples  7th cent.
Alampur Garuda-brahma  696-734, Svarga brahma  681-696, Visva-Brahma 700 ബദാമിഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ എല്ലോറ , കൈലാസ ക്ഷേത്രം(750-775),  32ആം ഗുഹ(800-825) പട്ടടക്കൽവിരൂപാക്ഷ മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രങ്ങൾ, 745 Temples at Mahua, Amril, Naresar, Batesar: 8th century Osian Surya 700-725, Harihar 775-800 ഗ്വാളിയോർ Teli Ka Mandir 725-750 Vaital Deula , Bhubaneshwar , 750-800 Madhakheda MP 825 പദശേഖരം ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ലഘു രൂപചിത്രം
ജഗതി
തറനിരപ്പിൽ നിന്നും അല്പം ഉയർനിരിക്കുന്ന പ്രതലത്തെയാണ് ജഗതി എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇതിനുമുകളിലായാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത് അന്തരാളം
ശ്രീകോവിലിനും മണ്ഡപത്തിനും ഇടയിലുള്ള ചെറിയ ഇടനാഴിയാണ് അന്തരാളം.
വടക്കൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ഇവ പ്രധാനമായും കണ്ടുവരുന്നത് മണ്ഡപം
(मंडप in Hindi/Sanskrit, also spelled mantapa or mandapam ) ഇവയാണ് വിവിധമണ്ഡപങ്ങൾ അർദ്ധ മണ്ഡപം — അഷ്ടാന മണ്ഡപം  — കല്യാണ മണ്ഡപം  —  മതപരമായ  വിവാഹ ചടങ്ങുകൾ അരങ്ങേറുന്നത് ഇവിടെവെച്ചാണ് മഹാ മണ്ഡപം  —  ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒന്നിലധികം മണ്ഡപങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവയിൽ ഏറ്റവും വലുതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതാണ്  മഹാ മണ്ഡപം.
പ്രധാമമായും മതപരമായ പ്രഭാഷണങ്ങൾക്കും സമൂഹ പ്രാർത്ഥനകൾക്കുമുള്ള വേദിയാണ് മഹാ മണ്ഡപങ്ങൾ.
നന്തി മണ്ഡപം  -  ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ശ്രീകോവിലിനഭിമുഖമായ് നന്തീ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്ന മണ്ഡപമാണ് ഗർഭഗൃഹം അഥവാ ശ്രീകോവിൽ
ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥലമാണ് ശ്രീകോവിൽ.
ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗവും ശ്രീകോവിൽ തന്നെ.
ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇതിനെ {{en:Sanctum sanctorum}} (സാങ്ക്റ്റം സാങ്ക്റ്റോറം) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
കേരളത്തിലെ ചില മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഗർഭഗൃഹം എന്നത് പ്രതിഷ്ഠയെ കേന്ദ്രമാക്കിയുള്ള അറയെയാണ്.
അതിനും ശ്രീകോവിലിന്റെ ഭിത്തിയുടെയും ഇടയിൽ ഉള്ള സ്ഥലം അന്തരാളം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇവിടെ ഉപദേവതകളെ പ്രതിഷ്ടിക്കാറുണ്ട്.
സാധാരണയായി ശ്രീകോവിലെക്ക്  ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് പ്രവേശനമില്ല.
ശിഖരം അഥവാ വിമാനം ക്ഷേത്ര ഗോപുരം
ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രവേശന കവാട മന്ദിരങ്ങളാണ് ഗോപുരങ്ങൾ.
അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന് ദിക്കിനെ അനുസരിച്ചാണ് ക്ഷേത്ര ഗോപുരങ്ങൾ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഉരുശൃംഖം വ്യത്യസ്ത വാസ്തുശൈലികൾ നഗര ശൈലി
നഗര വാസ്തുവിദ്യ ഉത്തരേന്ത്യയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്, അവയിൽ പ്രധാനമായത് ചുവടെ
ഒഡീഷ ശൈലി
ചന്ദേല ശൈലി
സോളാങ്കി ശൈലി
ഹൊയ്‌സാല ശൈലി
ഒഡീഷാ ശൈലി
ശിഖരം- കുത്തനെ ഉയർന്നതിനുശേഷം മുകളിൽ പെട്ടെന്നുതന്നെ വളയുന്ന ശിഖരം.
രേഖാപ്രസാദ് രീതിയിലാണുള്ളത്.
ജഗ്‌മോഹൻ (മണ്ഡപം)- ശിഖരം രേഖാപ്രസാദ് രീതിയിലാണെങ്കിൽ ജഗ്‌മോഹന്റെ നിർമ്മിതി പംസനരീതിയിലാണ്.
ഭോഗ്മന്ദിർ- വിജയനഗരാ ശൈലിയിലെ കല്ല്യാണമണ്ഡപങ്ങൾ കാണുന്നതുപോലെ, ഭോഗ്മന്ദിർ പൂർണ്ണമായും തൂണുകൾകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാനകെട്ടിടത്തിനു പുറത്ത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉദാ- ജഗനാഥ ക്ഷേത്രം പുരി, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം.
മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ ബുദ്ധേലഖണ്ഡിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ചന്ദേല ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നഗര വാസ്തുവിദ്യയുടെ അമൂർത്ത ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ആകെയുള്ള 22 ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എല്ലാംതന്നെ പ്രതിഷ്ഠ ശിവനോ, വിഷ്ണുവോ ആണ്.
ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തമായത് അവിടെയുള്ള രതിശില്പങ്ങളുടെയും, അത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് അശ്ലീല കൊത്തുപണികളിലൂടെയുമാണ്.
ഗർഭഗൃഹത്തിനോട് ചേർന്നുതന്നെ അകത്തും പുറത്തുമായി നിരവധി മണ്ഡപങ്ങൾ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സോളാങ്കി ശൈലിയിൽ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം രാജാസ്ഥാനിലെ ദിൽവാര ജൈനക്ഷേത്രമാണ്.
മധ്യേന്ത്യയിൽ 12,13 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രങ്ങൾ.
സുഘടിതമായരീതിയിൽ ജഗതി മുതൽ കെട്ടിയുയർത്തിയതാണ് ഹൊയ്‌സാല ശൈലിയുടെ വലിയ പ്രത്യേകതയായി കാണക്കാക്കുന്നത്.
പഞ്ചായത്താന വാസ്തുശൈലി
ചില അമ്പലങ്ങൾ പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റുമായി നാല് ഉപദേവാലയങ്ങളോടെ കാണപ്പെടുന്നു ദ്രാവിഡ ശൈലി ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രം
ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പ്രധാനമായും നാലു ഭാഗങ്ങളാണുള്ളത്.
നിർമിച്ച കാലത്തിനനുസൃതമായ് ഇവ രൂപത്തിലും ഘടനയിലും വ്യത്യാസപ്പെടാം.
വിമാനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാഗമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഒരു മുറിയും അതിനുമുകളീലായ് സ്തൂപികാകൃതിയിലുള്ള മേൽപ്പുരയും ചേർന്നതാണ് വിമാനത്തിന്റെ ഘടന.
മണ്ഡപങ്ങൾ: ഗോപുരങ്ങൾ: തൂൺ മണ്ഡപങ്ങൾ:
ഇവകൂടാതെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്ര പൊയ്കയോ, കിണറോ ഉണ്ടാകും.
മതപരമായ കർമ്മങ്ങൾക്കാവശ്യമായ് ജലം ഇവയിൽ നിന്നാണ് സ്വീകരിക്കുക ബദാമി ചാലൂക്യ വാസ്തുവിദ്യ
വ 450കളോടെയാണ് ബദാമി ചാലൂക്യ വാസ്തുവിദ്യ ആവിർഭവിക്കുന്നത്.
പ്രധാനമായും കർണാടകത്തിലെ ഐഹോൾ, പട്ടടയ്ക്കൽ, ബദാമി എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ബദാമി വാസ്തുവിദ്യയുടെ വികാസം.
ഇന്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യാ ചരിത്രത്തിലെ ശോഭനമായ നാളുകളായിരുന്നു, ബദാമി ചാലൂക്യരുടെ ഭരണകാലം.
ഇന്നത്തെ കർണാടകത്തിലെ ബാഗൽകോട്ട് ജിലയിലുള്ള വാതാപി അഥവാ ബദാമിയായിരുന്നു ചാലൂക്യരുടെ ഭരണകേന്ദ്രം.
മലകളും കുന്നുകളും നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ് ബദാമി.
വ 500-നും 757-നും മധ്യേ മലപ്രഭാ നദിയുടെ തീരങ്ങളിലായ് ഇവർ ഗുഹാക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചു.
ബദാമിയിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ അത്തരത്തിലുള്ള ഒന്നാണ്.
ഭാരതീയ വാസ്തുവിദ്യയുടെ കളിതൊട്ടിൽ എന്നാണ് ഐഹോൾ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഈ ചെറിയോരുപദേശത്താകെ ഏകദേശം 150-ലധികം ക്ഷേത്രങ്ങൾ ചാലൂക്യർ പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഐഹോളിലെ ലഡ് ഗാൻ ക്ഷേത്രമാണ് ഇവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നത്.
ഗർഭഗൃഹത്തിനു ചുറ്റുമായ് വച്ചിരിക്കുന്ന ശില്പങ്ങളും, അർദ്ധവൃത്താകൃതിയിലുള്ള പിൻ ഭാഗവും കോടിച്ചേർന്ന ദുർഗാക്ഷേത്രവും പ്രശസ്തമാണ്.
പട്ടടയ്ക്കൽ ഒരു ലോകപൈതൃക കേന്ദ്രമാണ് .
പട്ടടയ്ക്കലിലെ വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രമാണ് അവിടെയുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വെച്ച് വലുത്.
കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത രാമായണ-മഹാഭാരത രംഗങ്ങളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രം, കാശിവിശ്വനാഥക്ഷേത്രം, പാപനാഥ ക്ഷേത്രം എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ മറ്റുക്ഷേത്രങ്ങൾ.
ഇന്ന് ഇവയെല്ലാം ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തുവകുപ്പിന്റെ കീഴിലാണ് ബദാമി, ഐഹോൾ, പട്ടടക്കൽ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ചാലൂക്യ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ബദാമിയിലെ ഭൂതനാഥ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം(11-ആം നൂറ്റാണ്ട്) ഐഹോളിലെ മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രം ചാലൂക്യ രാജാവായിരുന്ന വിക്രമാദിത്യൻ IIന്റെ പത്നി ലോകമഹാദേവി പണികഴിപ്പിച്ച വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രം ഗദഗ് വാസ്തുവിദ്യ
ഗദക് വാസ്തുശൈലി പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യ വാസ്തുവിദ്യ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
1050 മുതൽ 1200 വരെയുള്ള 150 വർഷത്തോളം ഈ വാസ്തുശൈലി ഊർജ്ജസ്വലമായിരുന്നു.
ഈ കാലയളവിൽ ഏകദേശം 50-ഓളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപെട്ടു.
ഗദഗിലെ ത്രികുടേശ്വര ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനകത്തെ സരസ്വതി ക്ഷേത്രം, ദംബളിലെ ദോദ്ദബസപ്പ ക്ഷേത്രം , അണ്ണിഗേരിരിലെ അമ്രിതേശ്വര ക്ഷേത്രം എന്നിവ ഗദഗശൈലിയിലുള്ള സുപ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്.
കല്യാണി ചാലൂക്യർ അഥവാ പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യരുടെ ഭരണകാലത്താണ് ഈ ശൈലി ഉദഭവിക്കുന്നത്.
ഗദഗ്/ പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യ വാസ്തുശൈലിക്ക് ഉദാഹരണങ്ങൾ ദോദ്ദബാസപ്പ ക്ഷേത്രം ത്രികുടേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ കൊത്തുപണികളോടുകൂടിയ ഗദഗ് തൂണുകൾ,ത്രികുടേശ്വര ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിലെ സരസ്വതീ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും.
കലിംഗാ വാസ്തുശൈലി
ഇന്നത്തെ ഒഡീഷ , വടക്കു കിഴക്കൻ ആന്ധ്രാപ്രദേശ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലായ് ഉദ്ഭവിച്ച് വികാസം പ്രാപിച്ച ഒരു വാസ്തുശൈലിയാണ് കലിംഗ വാസ്തുവിദ്യ.
കലിംഗ വാസ്തുവിദ്യയിൽ മൂന്നു വ്യത്യസ്ത ശൈലികളിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമിച്ചുവന്നു.
രേഖാ ദ്യൂല, പിദാ ദ്യൂല,ഖഗര ദ്യൂല എന്നിവയാണ് ആ മൂന്നു ശൈലികൾ.
ദ്യൂല എന്നാൽ കലിംഗരുടെ പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ ക്ഷേത്രം എന്നാണർത്ഥം.
ഇവയിലെ ആദ്യത്തെ രണ്ടും വിഷ്ണു, സൂര്യൻ , ശിവൻ എന്നിവരുമായ് ബന്ധപ്പെട്ടതും, മൂന്നാമത്തെ ദ്യൂല ദുർഗ, ചാമുണ്ഡ ദേവിമാരുമായ് ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണ്.
ഭുവനേശ്വരിലെ ലിംഗരാജാ ക്ഷേത്രം, പുരിയിലെ ലിംഗരാജാ ക്ഷേത്രം എന്നിവ രേഖാ ദ്യൂല ശൈലിക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഒഡീഷാ വാസ്തുവിദ്യയുടെ മുഖമുദ്രയായ കൊണാർക് സൂര്യക്ഷേത്രം പിദാ ദ്യൂല ശൈലിയിലാണ് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ദ്യൂലകൾ ഭുവനേശ്വരിലെ ലിംഗരാജാ ക്ഷേത്രം(രേഖാ ദ്യൂല) കൊണാർക്കിലെ സൂര്യ ക്ഷേത്രം(പിദാ ദ്യൂല).
വൈതാൽ ദ്യൂല(ഖഗര ദ്യൂല).
മാരു ഗുർജാര വാസ്തുശൈലി
16-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജസ്ഥാനിലാണ് മാരു ഗുർജാര വാസ്തുശൈലി രൂപംകൊള്ളുന്നത്.
രാജസ്ഥാനികളുടെ കരവിരുതിനെയാണ് ഈ ശൈലി പ്രകടമാക്കുന്നത്.
ഈ വാസ്തുശൈലിക്ക് പ്രധാനമായും രണ്ടു രീതികളുണ്ടായിരുന്നു: മഹാമാരുവും മാരു ഗുർജാരയും.
ജോർജ്ജ് മൈക്കിൾ, എം.എ ധാക്കി, മൈക്കിൽ ഡബ്ലിയു മീസ്റ്റെർ, യു.എസ്. മൂർത്തി തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ ഈ വാസ്തുശൈലിയെ തീർത്തും പടിഞ്ഞാറൻ ഭാരതീയ വാസ്തുശൈലിയായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ഈശൈലി മറ്റു ഉത്തരേന്ത്യൻ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഈ ശൈലി രാജസ്ഥാനി വാസ്തുവിദ്യയെ ഉത്തരേന്ത്യയിലെ മറ്റു വാസ്തുവിദ്യകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
മാരു ഗുർജാരയും ഹൊയ്സാല വാസ്തുശൈലിയും തമ്മിൽ ചില സാമ്യങ്ങളുണ്ട്.
ഇവരണ്ടിലും വാസ്തുനിർമിതികൾ ഒരു ശില്പം നിർമ്മിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
മാരു ഗുർജാര ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് ഉദാഹരണങ്ങൾ രാജസ്ഥാനിലെ നഗദാ ക്ഷേത്രം ഉദയ്പൂരിലെ ജഗദീശ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തിയിൽ കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത ആനകളുടെ ശില്പങ്ങൾ ചെന്നകേശവ പെരുമാൾ ക്ഷേത്രം, സോമനാഥപുര സമകാലീന ഹൈന്ദവ വാസ്തുവിദ്യ ചിത്രശാല
അവലംബം ↑ ↑ Cousens (1926), p. 101 ↑ Kamath (2001), pp. 117 – 118 ↑ ↑ Michael W. Meister
Artibus Asiae , Vol.
49, No. 3/4 (1988 - 1989), pp. 254-280 ↑ cite web
|url= http://www.art-and-archaeology.com/india/glossary1.html Archived 2007-04-05 at the Wayback Machine .
|title=Glossary
|publisher=
|accessdate=2007-04-09 ↑ cite web
|url= http://www.indoarch.org/arch_glossary.php Archived 2012-03-06 at the Wayback Machine .
|title=Architecture on the Indian Subcontinent - Glossary
|publisher=
|accessdate=2007-01-26 ↑ ↑ cite book
| first= Binda
| last= Thapar
| year= 2004
| title= Introduction to Indian Architecture
| edition= 
| publisher= Periplus Editions
| location=Singapore
| isbn=  0-7946-0011-5
| page= 143 1 2 cite book |last= Fergusson |first= James|title= History of Indian and Eastern Architecture |origyear= 1910 |edition= 3rd |year= 1997 |publisher= Low Price Publications |location= New Delhi|page= 309 ↑ ↑ ↑ ↑ The sculpture of early medieval Rajasthan , by Cynthia Packert Atherton ↑ Beginnings of Medieval Idiom c. A.D. 900–1000 by George Michell ↑ The legacy of G.S. Ghurye: a centennial festschrift , by Govind Sadashiv Ghurye, A. R. Momin,p-205
ഹൈന്ദവ ചരിത്രം ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഏകദേശം 3,000 ബിസിഇ യിൽ സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരത്തിൽ സിന്ധു നദിയുടെ തീരത്ത് നിന്നാണ് ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വേരുകൾ ആരംഭിച്ചതും ഉയർന്നുവന്നതും.
അത് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലൂടെ വ്യാപിച്ചു.
ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ചരിത്രം ഇരുമ്പ് യുഗം മുതൽ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മതത്തിന്റെ വികാസവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അതിന്റെ ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ വെങ്കലയുഗം പോലെയുള്ള ചരിത്രാതീത മതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.
സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരം .
അതിനാൽ ഇത് ലോകത്തിലെ "ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മതം" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഹിന്ദു ഭരണാധികാരികളും രാജവംശങ്ങളും തെക്ക് , തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ഹിന്ദുമതം പ്രചരിപ്പിച്ചു.
ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ഗുപ്ത കാലഘട്ട ഭരണം ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ "സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം" ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹിന്ദുമതം സിൽക്ക് റൂട്ടിലൂടെ മധ്യേഷ്യയിലേക്കും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
മധ്യ-കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാര പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി ഹിന്ദു കോളനികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലും പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്തോനേഷ്യയിലും ഇസ്‌ലാമും മുസ്ലീം അധിനിവേശവും വ്യാപിച്ചതോടെ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ഹിന്ദുമതം ക്ഷയിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്തു.  [15]
ഹൈദ്രോസുകുട്ടി മൂപ്പർ
കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ അധീനതയിലുണ്ടായിരുന്ന പുന്നത്തൂർ സ്വരൂപത്തിൻറെ ചാവക്കാട് പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണറായിരുന്നു ഹൈദ്രോസുകുട്ടി മൂപ്പർ .
ചാവക്കാടിൻറെ ചരിത്രപുരുഷനായാണ് ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത് .
ഹൈദ്രോസുകുട്ടി മൂപ്പരോടുള്ള ബഹുമാനാർത്ഥം എല്ലാ വർഷവും മകരമാസത്തിൽ മണത്തല ജുമാമസ്ജിദിൽ ചന്ദനക്കുടം എഴുന്നെള്ളിപ്പും താബൂത്ത് കാഴ്ചയും നടത്തിവരുന്നു .
ഗുരുവായൂരിനടുത്ത് പാലയൂരിലെ അമ്പലത്ത് വീട്ടിൽ കുഞ്ഞിമൂസക്കുട്ടി മൂപ്പരുടെയും നാലകത്ത് ചാന്ദിപ്പുറത്ത് ആമിനയുടെയും മകനായി പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിലായിരുന്നു ഹൈദ്രേസുകുട്ടി മൂപ്പരുടെ ജനനം.
അക്കാലത്ത്, അദ്ദേഹത്തിൻറെ ബാപ്പ, കുഞ്ഞിമൂസക്കുട്ടി മൂപ്പർ  ചാവക്കാടിൻറെ ഗവർണറായിരുന്നു .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ മണത്തല ചന്ദനക്കുടം നേർച്ച 28, 29 തിയ്യതികളിൽ Manathala Juma Masjid
ഹൈന്ദവ ദേവതകളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/List_of_Hindu_deities പ്രധാന ദേവതകൾ ആദിപരാശക്തി ഭുവനേശ്വരി ഭഗവതി മഹാമായ മഹാദേവി ദുർഗ്ഗ മഹാകാളി ഭദ്രകാളി മഹാലക്ഷ്മി മഹാസരസ്വതി ചണ്ഡിക ചാമുണ്ഡി പരമേശ്വരി മംഗളാദേവി മഹാത്രിപുരസുന്ദരി കാർത്യായനി നാരായണി സപ്തമാതാക്കൾ വാരാഹി ദശമഹാവിദ്യമാർ
സരസ്വതി ഗായത്രി സാവിത്രി ശതരൂപ വാക് /വാഗീശ്വരി ശാരദ മഹാസരസ്വതി
മഹാലക്ഷ്മി അഷ്ടലക്ഷ്മി ആദി-ലക്ഷ്മി ധന-ലക്ഷ്മി ധാന്യ-ലക്ഷ്മി സന്താന-ലക്ഷ്മി വിജയ-ലക്ഷ്മി വിദ്യാ-ലക്ഷ്മി ധൈര്യ-ലക്ഷ്മി (വീര ലക്ഷ്മി) ഗജ-ലക്ഷ്മി ശ്രീ ഭൂമിദേവി അലക്ഷ്മി തുളസി സീത രുക്‌മിണി ദേവി രാധിക പദ്മാവതി പാർവ്വതി സതി /ദാക്ഷായണി പരാശക്തി ഭുവനേശ്വരി മഹാവിദ്യ കാളി ചണ്ഡിക ചാമുണ്ഡേശ്വരി ഭദ്രകാളി താരാ ദേവി ലളിതാംബിക തൃപുരസുന്ദരി ഭൈരവി ധൂമവതി ബഗളാമുഖി മാതംഗി കമലാത്മിക ഭവാനി ദുർഗ്ഗ നവദുർഗ്ഗ ഭഗവതി ശൈലപുത്രി ബ്രഹ്മാചരണി കൂശ്മാണ്ട സ്കന്ദ മാതാ കാർത്യായണി മഹാഗൗരി കാലരാത്രി ചന്ദ്രഘണ്ഡ സിദ്ധി ധാത്രി ജഗത്ധാത്രി ബ്രഹ്മാവ് പ്രജാപതി
ആദികല്പത്തിൽ അഞ്ചുതലകൾ ഉള്ള വിശ്വകർമ്മാവ്,
രണ്ടാംകല്പത്തിൽ നാലു തലകൾ ഉള്ള ബ്രഹ്മാവ്,...
etc [ശിവൻ] മഹാദേവൻ പ്രജാപതി ഖണ്ഡോബ ജ്യോതിബ ഭൈരവൻ നടരാജൻ അർദ്ധനാരീശ്വരൻ ദക്ഷിണാമൂർത്തി പശുപതി ലിംഗോത്ഭവമൂർത്തി മൃത്യുഞ്ജയമൂർത്തി വൈദ്യനാഥൻ കാലകാലൻ വീരഭദ്രൻ
മഹാവിഷ്ണു നാരായണൻ വിഷ്‌ണു പരമാത്മാവ്‌ സ്വയംഭഗവാൻ ആദിവിഷ്‌ണു ആദിവിരാട്‌പുരുഷൻ ആദിമഹേശ്വരൻ മഹാപ്രഭു മഹാപുരുഷൻ ത്രിഗുണാത്മൻ ത്രിവിക്രമൻ വാസുദേവൻ ഭഗവാൻ പരബ്രഹ്മം അനന്തപത്മനാഭൻ വെങ്കടേശ്വരൻ രംഗനാഥസ്വാമി പെരുമാൾ ബ്രഹ്മാണ്ഡനാഥൻ ത്രിലോകനാഥൻ വൈകുണ്ഠനാഥൻ ജഗന്നാഥൻ ജഗദ്ദാതാ സർവ്വേശ്വരൻ അഖിലാണ്ഡേശ്വരൻ വിധാതാ വിശ്വംഭരൻ പ്രജാപതി ബാലാജി ലക്ഷ്‌മി കാന്തൻ സർവ്വോത്തമൻ പുരുഷോത്തമൻ പരമപ്രഭു പരമപുരുഷൻ ചക്രധരൻ ചക്രപാണി ശ്രീഹരി ശ്രീവല്ലഭൻ അവതാരങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവ് നാരദൻ ലക്ഷ്മി സീതാദേവി രുക്മിണി രാധിക പദ്മാവതി ദുർഗ്ഗ പാർവതി മഹാകാളി ഭദ്രകാളി ചണ്ഡിക ചാമുണ്ഡേശ്വരി ഭുവനേശ്വരി ആദിപരാശക്തി മഹാമായ മഹാവിഷ്ണു ദശാവതാരം മത്സ്യം കൂർമ്മം വരാഹം നരസിംഹം വാമനൻ പരശുരാമൻ ശ്രീരാമൻ ബലരാമൻ കൃഷ്ണൻ കൽക്കി
തെന്നിന്ത്യയിൽ ബുദ്ധനു പകരം ബലരാമനെയാണ് അവതാരമായി കണക്കാക്കുന്നത്.
ഉപദൈവങ്ങൾ (Minor Gods)
ത്രിദശ ( മുപ്പത്തിമൂന്ന് ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദൈവങ്ങളെ കുറിച്ച് ഋഗ്വേദത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.
12 ആദിത്യന്മാർ , 8 വസുക്കൾ , 11 രുദ്രന്മാർ , 2 അശ്വനികൾ എന്നിവരാണവർ ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനാണ് ഇവയിൽ ഒന്നാമത്, തുടർന്ന് അഗ്നിയും .
ആദിത്യന്മാർ മിത്രൻ വരുണൻ ശക്ര അഥവാ ഇന്ദ്രൻ ദക്ഷൻ അംശ ആര്യമാൻ ഭഗ god of wealth വിവസ്വത് രവി അല്ലെങ്കിൽ സവിതൃ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു ത്വഷ്ട്ര പൂസഃ ധരണി യമൻ രുദ്രന്മാർ അജൈകപാത്ത് അഹിർബുധ്ന്യൻ വിരൂപാക്ഷൻ സുരേശ്വരൻ ജയന്തൻ രൂപൻ അപരാജിതൻ സാവിത്രൻ ത്ര്യംബകൻ വൈവസ്വതൻ ഹരൻ വസുക്കൾ
ഇന്ദ്രൻ , മഹാവിഷ്ണു എന്നിവരുടെ സഹായികൾ അഗ്നി വായു ധ്യൗഷ്പ്രിത് പൃഥ്വി സൂര്യൻ സോമൻ അഥാവാ ചന്ദ്രൻ അപ് ധ്രുവ നക്ഷത്രം അശ്വിനി കുമാരന്മാർ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിൽ അ-അം അഗ്നി അച്യുതൻ അദിതി അപ് അയ്യനാർ അയ്യപ്പൻ അരുന്ധതി അരുണൻ അർദ്ധനാരീശ്വരൻ അർജ്ജുനൻ അത്രീ അശ്വിനീദേവകൾ അഷ്ടദിക്പാലകർ അഷ്ടലക്ഷ്മി അഷ്ടവസുക്കൾ അഷ്ടവിനായകൻ അന്നപൂർണ ദേവി അസുരൻ ആകാശം ആദിത്യൻ ആദിമൂർത്തി ആര്യമാൻ ഇന്ദ്രൻ ഇന്ദ്രാണി ഈശൻ ഈശ്വരൻ ഉമ ഋണമോചക ഗണപതി ക-ങ കടുത്തസ്വാമി കണ്ണകി കമലാത്മിക കറുപ്പസ്വാമി കല കശ്യപൻ കാമൻ കാമാക്ഷി കാർത്തികേയൻ കാർത്യായണി കാളി കാവേരി കിരാതമൂർത്തി കുബേരൻ കൃഷ്ണൻ ഗംഗ ഗണപതി ഗണേശൻ ഗരുഡൻ ഗായത്രി ഗുരുവായൂരപ്പൻ ച-ഞ ചന്ദ്രൻ ചാത്തൻ ചാമുണ്ഡൻ ചാമുണ്ഡി ചാവര് ചിത്രഗുപ്തൻ ജഗദ്‌ധാത്രി ജഗന്നാദൻ ത-ന ത്രിപുരസുന്ദരി താര ദക്ഷൻ ദത്തത്രയൻ ദ്രൗപദി ദാക്ഷായണി ദിതി ദുർഗ്ഗ ദേവൻ ദേവനാരായണൻ ദേവി ധന്വന്തരി ധനു ധര ധർമ്മം ധാത്രി ധൂമവതി നടരാജൻ നന്ദി നരസിംഹം നാഗദേവത നാഗയക്ഷി നാഗരാജൻ നാരദൻ നാരായണൻ പ-മ പത്മനാഭൻ പ്രജാപതി പരശുരാമൻ പരാശിവൻ പശുപതി പാർവ്വതി പുരുഷൻ പൃത്ഥ്വി പേയ് ബ്രഹ്മം ബലരാമൻ ബഹളമുഖി ബാലാജി ബലരാമൻ ബുദ്ധി ബൃഹസ്പതി ഭഗൻ ഭദ്ര ഭദ്രകാളി ഭരണി ഭരതൻ ഭവാനി ഭാരതി ഭീഷ്മർ ഭുവനേശ്വരി ഭൂതമാത ഭൂമീദേവി ഭൈരവൻ ഭൈരവി മണികണ്ഠൻ മറുത മല്ലികാർജ്ജുനൻ മഹാകാലേശ്വരൻ മഹാവിദ്യ മഹാവിഷ്ണു മാതംഗി മാർകണ്ഡേയൻ മാരിയമ്മൻ മിത്രൻ മീനാക്ഷി മുത്തപ്പൻ മുരുകൻ മൂകാംബിക മോഹിനി യ-ഹ യക്ഷൻ യക്ഷി യമൻ യുധിഷ്ഠിരൻ രംഗനാഥൻ രതി രവി രാധ രാമൻ രാമേശ്വരൻ രുദ്രൻ രേണുക രേവന്മ്ന് ലക്ഷ്മണൻ ലക്ഷ്മി വരുണൻ വസുക്കൾ വായു വാവർസ്വാമി വാസുകി വിശ്വകർമ്മാവ് വിശ്വനാഥൻ വിഷ്ണു വീരഭദ്രൻ വീരലിംഗേശ്വരൻ വെങ്കിടേശ്വരൻ ശക്തി ശത്രുഘ്നൻ ശിവൻ സരയൂ സരസ്വതി സാവിത്രി സീത സുബ്രഹ്മണ്യൻ സൂര്യൻ സോമൻ സോമനാഥൻ ഹനുമാൻ ഹരി ഹൃഷികേശ് കണ്ണികൾ Wikimedia Commons has media related to Hindu_deities .