smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഇത് ഇർവിന്റെ നിർവജനത്തെ അപേക്ഷിച്ഛ് പൊതുജനത്തിന് വളരെ ചെറിയ ഒരു സ്ഥാനമേ നൽകുന്നുള്ളൂ.
Citizen science , Citizen scientists എന്നീ വാക്കുകൾ 2014-ൽ ഓക്സ്ഫഡ് ഇംഗ്ലീഷ് ഡിൿഷ്ണറിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
അതിൽ സിറ്റിസൺ സയൻസിനെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത് "ശാസ്ത്രീയ ജോലികൾ പൊതുജനം മിക്കവാറും വിദക്തരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയോ ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ പങ്കാളിത്തത്തോടെയോ മേൽനോട്ടത്തിലോ ചെയ്യുന്നത്" എന്നാണ് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സിറ്റിസൺ സയന്റിസ്റ്റിന് നല്കിയിക്കുന്ന നിർവചനം "സമൂഹത്തിന്റെ പൊതു താൽപ്പര്യം മുന്നിരുത്തി വർത്തിക്കുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ" അല്ലെങ്കിൽ "ശാസ്ത്രീയ ജോലികൾ വിദക്തരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയോ ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ പങ്കാളിത്തത്തോടെയോ മേൽനോട്ടത്തിലോ ചെയ്യുന്ന പൊതു സമൂത്തിൽ നിന്നുള്ള ആൾ" എന്നാണ്.
ഒക്ടോബർ 1979-ൽ New Scientist മാസികയിലാണ് ആദ്യമായി "സിറ്റിസൺ സയന്റിസ്റ്റ്" എന്ന് പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ജനുവരി 1989-ൽ MIT Technology Review എന്ന മാസികയിൽ "Citizen Science and Policy: A European Perspective" എന്ന ലേഘനത്തിൽ ആണ് "സിറ്റിസൺ സയൻസ്" എന്ന വാക്കിന്റെ ആദ്യ പ്രയോഗം.
ആർ. കെർസൻ എം.ഐ.ടി ടെക്നോളജി റിവ്യൂ എന്ന മാസികയിൽ പൗരശാസ്ത്രം എന്ന വാക്ക് 1989ൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിൽസൺ സെന്ററിനു വേണ്ടിയുള്ള "പൗരശാസ്ത്രവും നയവും: ഒരു യൂറോപ്യൻ കാഴ്ചപ്പാട്" എന്ന നയരേഖയിൽ പറയുന്നുണ്ട്.
1989-ൽ 225 സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ചേർന്ന് Audubon Society യുടെ അമ്ലമഴ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടിക്കുവേണ്ടി അമേരിക്കയുടെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽനിന്നും മഴവെള്ളം ശേഖരിച്ചതാണ് സിറ്റിസൺ സയൻസിന്റെ ആദ്യ പ്രായോഗിക ഉപയോഗമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
2013-ൽ European Commission -ന്റെ Digital Science Unit, Socientize.eu എന്നിവയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "Green Paper on Citizen Science" -ൽ സിറ്റിസൺ സയൻസിനെ ഇങ്ങനെ നിർവച്ചിരിക്കുന്നു: "പൊതുസമൂഹം അവരുടെ ബുദ്ധിപരമായ കഴിവുകളോ അനുഭവസമ്പത്തോ മറ്റു വിഭവങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ചു ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. അവർ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ ഗവേഷണങ്ങൾക്കും പുതിയ ചോദ്യംചെയ്യലുകൾക്കും അങ്ങനെ ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്ര സംസ്കാരം രൂപംകൊള്ളുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു."
കാട്ടാടുകളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ
ഒറ്റക്കോ കൂട്ടമായോ പരസ്പരബന്ധിതമായ കൂട്ടായ്മയായോ സിറ്റിസൺ സയൻസ് സാധ്യമാണ്.
ഈ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ മിക്കവാറും വിദക്തരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരോട് ചെർന്നാണ് ഒരു പൊതുലക്ഷ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
വലിയ പരസ്പരബന്ധിതമായ കൂട്ടായ്മകൾ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഏറെ പണച്ചെലവും സമയവും വേണ്ട വലിയ പധതികൾ എളുപ്പത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
പല സിറ്റിസൺ സയൻസ് പദ്ധതികളും വിദ്യാഭ്യാസം അവബോധനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്കുംകൂടി ഉപകരിക്കുന്നു.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് കഴിഞ്ഞ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ക്രമാനുഗതമായി വളർന്നുവന്നതാണ്.
അടുത്തകാലത്ത് നടക്കുന്ന പദ്ധതികളിൽ പൊതുബോധം വളർത്താനുതകുന്ന നയങ്ങൾക്കും പ്രവൃത്തികൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നു.
ആധുനിക സിറ്റിസൺ സയൻസ് അതിന്റെ ആദ്യ രൂപത്തിൽനിന്നും ഏറെ വ്യതിചലിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പൊതുപങ്കാളിത്തം, സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ ഉപയോഗം, എന്നിവക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൈവന്നിരിക്കുന്നു.
മാർച്ച് 2015-ൽ Office of Science and Technology Policy "Empowering Students and Others through Citizen Science and Crowdsourcing" എന്ന ധവളപത്രം പുറത്തിറക്കി.
അതിൽ പറയുന്നത് സിറ്റിസൺ സയൻസ് പദ്ധതികൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കു ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ,  ഗണിതം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അവരുടെ കഴിവുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഉപകരിക്കുന്നു.
അതിൽ പങ്കെടുക്കുകവഴി യഥാർത്ഥശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രായോഗിക പരിശീലനം ലഭിക്കാനും പലപ്പോളും പരമ്പരാഗതമായ ക്ലാസ്സ്മുറി പശ്ചാത്തലത്തിനു പുറത്തേക്ക് പഠനം വ്യാപിപ്പിക്കാനും സാധിക്കുന്നു.
മെയ് 2016-ൽ Citizen Science Association Ubiquity Press -യുമായി സഹകരിച്ച Citizen Science: Theory and Practice (CS:T P) എന്ന എല്ലാവർക്കും വായിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണം തുടങ്ങി.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള പഠനകളും കണ്ടെത്തുലകളും പൊതുസമൂഹത്തിനു ലഭ്യമാക്കുവാൻ ഒരു ഇടം നൽകുക, അതുവഴി അവയെല്ലാം പരിശോധിക്കാനും വിലയിരുത്താനും പങ്കുവെക്കാനും കഴിയുക; അങ്ങനെ സിറ്റിസൺ സയൻസിന്റെ നിലവാരവും പൊതുസമൂഹത്തിലുള്ള സ്വാധീനവും ഉയർത്തുക എന്നതാണ്  ഈ പ്രസിദ്ധീകരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
നൈതികത ആനകൾ മൂലമുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങളുടെ കണക്കെടുക്കുന്ന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ
ബൗദ്ധികസ്വത്തവകാശം , പദ്ധതികളുടെ രൂപകൽപ്പന ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ സിറ്റിസൺ സയൻസിന്റെ നൈതികവശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്ന നിരവധി പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.
കോണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓണിത്തോളജി അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സിറ്റിസൺ സയൻസ് അസോസിയേഷൻ (CSA), നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ബെർലിൻ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ സിറ്റിസൺ സയൻസ് അസോസിയേഷൻ (ECSA) എന്നിവയാണ് 'സിറ്റിസൺ സയൻസ്' നയങ്ങളും പെരുമാറ്റസംഹിതകാളും രൂപപ്പെടുത്താൻ മുൻകൈയെടുക്കുന്നത്.
ഇന്റർനെറ്റ് വഴി ആൾക്കൂട്ടത്തെ ആശ്രയിച്ച വിവരശേഖരണത്തിന്റെ വൈദ്യശാസ്ത്ര നൈതികത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
സെപ്റ്റംബർ 2015-ൽ  യൂറോപ്യൻ സിറ്റിസൺ സയൻസ് അസോസിയേഷൻ (ECSA) നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ നേതൃത്വവും മറ്റനേകം അംഗങ്ങൾ പങ്കാളികളാകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട്  രൂപംനൽകിയ സിറ്റിസൺ സയൻസിന്റെ പത്ത് അടിസ്ഥാനതത്ത്വങ്ങൾ ( Ten Principles of Citizen Science ) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു: പുതിയതോ നിലവിലുള്ളതോ ആയ ശാസ്ത്ര പദ്ധതികളിൽ പൊതുജനം ചുറുചുറുക്കോടെ സഹകരിക്കണം.
പൊതുജനത്തിന് സംഭാവകൻ, സഹകാരികൾ, പദ്ധതി നേതാക്കൾ, തുടങ്ങി അവരുടെ കഴിവിനനുസരിച്ചുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാം.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് പരിപാലനമോ നടത്തിപ്പോ നയപരമോ ആയി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശുദ്ധമായ ഫലങ്ങൾ നൽകും.
പങ്കെടുക്കുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും സിറ്റിസൺ സയൻന്റിസ്റ്റുകൾക്കും ഇത് ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്രദമാണ്.
ഗവേഷണ ഫലങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണം, പഠനാവസരങ്ങൾ, നേരമ്പോക്ക്‌, സാമൂഹികമായ ഗുണങ്ങൾ, മാനസിക സംതൃപ്തി എന്നിവ ചില ഉദാഹരങ്ങൾ.
സിറ്റിസൺ സയൻന്റിസ്റ്റുകക്ക്  താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കൽ തുടങ്ങി ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങളുടെ വിശകലനവും ഫലപ്രസിദ്ധീകരണത്തിലുംവരെ പങ്കെടുക്കാം.
സിറ്റിസൺ സയൻന്റിസ്റ്റുകക്ക് അവർ ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങൾ എന്തെല്ലാം ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചു എന്നും അവകൊണ്ട് ഗവേഷണത്തിലും നയപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലും സാമൂഹ്യപരമായ കാര്യങ്ങളിലും എങ്ങനെയെല്ലാം ഉപകരിച്ചുവെന്നും അറിയാൻ കഴിയണം.
പരമ്പരാഗതമായ ഗവേഷണ രീതികളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായി സിറ്റിസൺ സയൻസ് പൊതുജന പങ്കാളത്തിത്തിനും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവത്‌കരണത്തിനും വേദിയൊരുക്കുന്നു.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് പദ്ധതികൾ വഴി ശേഖരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പൊതുജനത്തിന് ലഭ്യമാകുന്ന രീതിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം (സുരക്ഷയുടെയും സ്വകാര്യതയുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ).
പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഫലങ്ങളിലെല്ലാം പങ്കെടുത്ത മുഴുവൻ സിറ്റിസൺ സയൻന്റിസ്റ്റുകളെയും കൃതജ്ഞതപെടുത്തണം.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് പദ്ധതികൾ അവയുടെ ശാസ്ത്രീയത, വിവരങ്ങളുടെ നിലവാരം, പങ്കെടുത്തവരുടെ അനുഭവം, സാമൂഹികവും നയരൂപീകരണത്തിലുമുള്ള സ്വാധീനം എന്നിവയുടെയെല്ലാം യോഗ്യതവേച്ഛ്  വിലയിരുത്തണം.
സിറ്റിസൺ സയൻസ് പദ്ധതികൾക്കു നേതൃത്വം നൽകുന്നവർ ബൗദ്ധികസ്വത്തവകാശം , പകർപ്പവകാശം , വിവരങ്ങളുടെ പങ്കുവെക്കൽ, സ്വകാര്യത, കൃതജ്ഞതപെടുത്തൽ, പാരിസ്ഥിതികാഘാതം എന്നിവയെല്ലാം ശ്രദ്ധിക്കണം.
"സിറ്റിസൺ സയൻസ്" പുതിയൊരു സംജ്ഞയാണെങ്കിലും പണ്ടുമുതലേ ഉള്ള ഒരു സമ്പ്രദായമാണ്.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിനുമുൻപ്  ശാസ്ത്രം പ്രധാനമായും കുലീനരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും, ഐസക് ന്യൂട്ടൺ , ബെഞ്ചമിൻ ഫ്രാങ്ക്ലിൻ , ചാൾസ് ഡാർവിൻ , എന്നിവരെപ്പോലെ ശാസ്ത്രകുതുകികളോ സ്വയം പണം കണ്ടുത്തുന്നവരോ ആയ ഗവേഷകരുടെയും തൊഴിലോ വിനോദമോ ആയിരുന്നു.
പക്ഷെ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ ശാസ്ത്രം യൂണിവേഴ്സിറ്റികളും ഗവൺമെന്റ് ഗവേഷണശാലകളും നിയമിക്കുന്ന ഗവേഷകരുടെ ആധിപത്യത്തിലായി.
1970-കളുടെ അവസാനത്തോടെ ഈ രൂപാന്തരീകരണം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
തത്ത്വചിന്തകനായ Paul Feyerabend ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിനായി വാദമുയർത്തി.
ജീവരസതന്ത്രജ്ഞനായ Erwin Chargaff ശാസ്ത്രത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽനിന്നും മോചിപ്പിച്ഛ് റെനെ ദെക്കാർത്ത് , ഐസക് ന്യൂട്ടൺ , ഗോട്ട്ഫ്രൈഡ് ലെയ്ബ്നിസ് , Buffon , ചാൾസ് ഡാർവിൻ തുടങ്ങിയവരുടെ പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്ന പ്രകൃതിസ്നേഹികളായ ശാസ്ത്രകുതുകികളിലേക്ക് തിരികെക്കൊണ്ടുവരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
2016-ലെ ഒരു പഠനമനുസരിച്ഛ് ജീവശാസ്ത്രഗവേഷണങ്ങളിൽ സിറ്റിസൺ സയൻസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രഭാവം പരിതഃസ്ഥിതിയുടെയും ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെയും പരിപാലനനത്തിലാണ്.
അതിനായുള്ള വിവരങ്ങളുടെ ശേഖരണത്തിനുള്ള പ്രധാന ഉപാധിയായി സിറ്റിസൺ സയൻസ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
വാനനിരീക്ഷണം
അശിക്ഷിതരായ വാനനിരീക്ഷകർ ചന്ദ്രൻ , ഗ്രഹങ്ങൾ , നക്ഷത്രങ്ങൾ , ധൂമകേതു ക്കൾ, ഉൽക്കമഴ , deep-sky objects ആയ നക്ഷത്രക്കൂട്ടങ്ങൾ, താരാപഥ ങ്ങൾ, നെബുല കൾ എന്നിവയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
ചിത്രശലഭ നിരീക്ഷണം
ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പിൽ പൗരശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇടപെടുന്ന ദീർഘമായ പാരമ്പര്യമുണ്ട്.
16 വർഷമായി കേരളത്തിലെ ആറളത്ത് വനം വകുപ്പിന്റെയും മലബാർ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭമായി നടന്നു വരുന്ന വാർഷിക കണക്കെടുപ്പും ദേശാടന നിരീക്ഷണവും ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
പക്ഷിനിരീക്ഷണം
ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്ന രീതിയിൽ പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തിലെ പൗരശാസ്ത്ര പരിപാടികൾ മാറിയിട്ടുണ്ട്.
കേരള പക്ഷി ഭൂപടം അടുത്ത കാലത്ത് കേരളത്തിൽ നടന്ന പ്രധാന പൗരശാസ്ത്ര പരിപാടിയാണ്.
അവലംബം കൂടുതൽ വായനക്ക് Franzoni, Chiara; and Henry Sauermann.
(2012, November 14).
"Crowd Science: The Organization of Scientific Research in Open Collaborative Projects" , Research Policy Dick Kasperowsik (interviewed by Ulrich Herb ): Citizen Science as democratization of science?
In: telepolis, 2016, August 27 Ridley, Matt.
(2012, February 8).
"Following the Crowd to Citizen Science" , The Wall Street Journal Young, Jeffrey R. (2010, May 28).
"Crowd Science Reaches New Heights" , The Chronicle of Higher Education Sauermann, Henry; and Chiara Franzoni (2015, January 20).
"Crowd Science User Contribution Patterns and Their Implications" , Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America പുറം കണ്ണികൾ NASA Solve: Citizen Science, Challenges and Prizes at NASA.
Citizen Cyberscience Centre .
The Citizen Cyberscience Centre in Geneva .
The Public Library of Science (PLOS) Archived 2013-02-17 at the Wayback Machine .
CitizenSci – projects, people, and perspectives fueling new frontiers for citizen science.
Citizen Science Center GeoTag-X run by UNITAR-UNOSAT Ibercivis Foundation Archived 2019-07-29 at the Wayback Machine .
Search and Rescue Citizen Science Experiment by National Research Council Canada Atlas Archived 2016-03-25 at the Wayback Machine .
Australia 's voice for birds since 1901.
Marine Debris tracker Archived 2017-12-27 at the Wayback Machine .
Spreading awareness of marine debris.
Indigo V Expeditions Archived 2018-03-18 at the Wayback Machine .
Dedicated to the advancement of citizen oceanography.
Government of Canada: Citizen Science Citizen Science with TCV .
Citizen Science projects in Scotland.
സിലൂസ് ഗെയിം റിസർവ്വ്
സിലൂസ് ഗെയിം റിസർവ്വ് , ടാൻസാനിയ യുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൃഗങ്ങൾക്കായുള്ള കരുതൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.
ഒരു പ്രശസ്ത വിനോദവേട്ടക്കാരനും, ആദ്യകാല വനപരിപാലകനും ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ജർമ്മനിക്കെതിരെ പടപൊരുതവേ 1917 ൽ ഈ പ്രദേശത്തെ ബെഹോ ബെഹോ യിൽ വച്ച് മരണമടഞ്ഞയാളുമായ സർ ഫ്രെഡറിക് സിലൂസിനെ അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ ഗെയിം റിസർവ്വിന് സിലൂസ് എന്ന പേരു ചാർത്തപ്പെട്ടത്.
സ്കോട്ടിഷ്‍ പര്യവേക്ഷകനും ഭൂപടരചയിതാവുമായിരുന്ന കീത്ത് ജോൺസ്റ്റണും RSGS ൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ ആഫ്രിക്കയിലെ മഹാതടാകങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള ഒരു പര്യവേക്ഷണ യാത്ര ജോസഫ് തോംസണു മായി ചേർന്ന് നടത്തവേ 1879 ൽ ബെഹോ ബെഹോ യിൽവച്ച് മരണമടഞ്ഞിരുന്നു.
1982 ൽ ഈ പ്രദേശത്തെ സവിശേഷമായ കന്യാവനങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യവും വന്യജീവി വൈവിദ്ധ്യവും മുൻനിറുത്തി യുനെസ്കോ ഇതിനെ ലോക പൈതൃക സ്ഥാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
ഈ ഗെയിം റിസർവ്വിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണമായ 54,600 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (21,100 ചതുരശ്ര മൈൽ) കൂടാതെ അധികമായി ബഫർ സോണുകളുമുണ്ട്.
ഗെയിം റിസർവ്വിൻറെ പരിധിയിൽ സ്ഥിരമായ മനുഷ്യവാസമോ സ്ഥിരം കെട്ടിടങ്ങളോ അനുവദനീയമല്ല.
മനുഷ്യൻറെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കുമുള്ള നീക്കങ്ങൾ ടാൻസാനിയൻ മിനിട്രി ഓഫ്‍ നാച്ചുറൽ റിസോർസസ് ആൻറ് ടൂറിസത്തിലെ വന്യജീവി വിഭാഗം ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം നിരീക്ഷിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വിശാല ശാദ്വല ഭൂമിയിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന മൃഗങ്ങളിൽ ചിലത് ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനകൾ , കറുത്ത കാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ , ഹിപ്പോപ്പൊട്ടാമസ് , മസായി സിംഹങ്ങൾ , കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ്ക്കൾ , ചീറ്റകൾ , കേപ്പ് കാട്ടുപോത്തുകൾ , മസായി ജിറാഫുകൾ , പ്ലെയിൻ സീബ്രകൾ , മുതലകൾ എന്നിവയാണ്.
ആഫ്രക്കയിലെ ഇതര ഗെയിം റിസർവ്വുകളിലോ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലോ കാണപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതലായി ഇത്തരം മൃഗങ്ങളെ ഈ ഗെയിം റിസർവ്വിൽ കാണുവാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.
ജർമ്മൻ ഗവർണ്ണറായിരുന്ന ഹെർമൻ വോൺ വിസ്മാൻ 1896 ൽ ഈ പ്രദേശം ഒരു സംരക്ഷിത മേഖലയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും 1905 ൽ ഒരു വേട്ടയാടൽ മേഖലയായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു വിവരണം
നീണ്ടുപരന്നു കിടക്കുന്ന ഈ റിസർവ്വിലെ ഭൂരിപക്ഷം പ്രദേശങ്ങളും വിനോദ വേട്ടയ്ക്കായി അനേകം സ്വകാര്യ സംരംഭകർ പാട്ടത്തിനെടുത്തിരിക്കുന്നു.
എന്നാൽ റുഫിജി നദി യ്ക്ക് സമാന്തരമായുള്ള ഉദ്യാനത്തിൻറെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ ഒരു ഭാഗം ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് സോണായി നിശ്ചയിക്കുകയും ഒരു വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനമായി, ഈ പ്രദേശത്തെ നദീതീരത്തിനു സമാന്തരമായും തടാക വ്യവസ്ഥയ്ക്കു സമീപവും നിരവധി ലോഡ്ജുകളും ക്യാമ്പുകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
റോഡുവഴിയുള്ള യാത്ര ദുഷ്കരമായതിനാൽ ഭൂരിപക്ഷം സഞ്ചാരികളും ഇവിടെയെത്തുന്നത് ദാറുസലാമിൽനിന്നുള്ള ചെറിയ എയർക്രാഫ്റ്റുകൾ വഴിയും ടെയിൻ മാർഗ്ഗവുമാണ്.
മാഫിയ ദ്വീപിനു എതിരായി ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന റഫ്യൂജി നദി, ഏകദേശം 100 മീറ്റർ ആഴവും 100 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള സ്റ്റേഗ്ലേർ ഗോർജ് എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന മലയിടുക്ക് എന്നിവാണ് പാർക്കിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രധാന സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങൾ.
ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ പുൽമേടുകൾ, സവിശേഷമായ അക്കേഷ്യ സാവന്ന, ഈർപ്പനിലം, വിപുലമായ മയോമ്പോ വനപ്രദേശം എന്നിവയും ഗെയിം റിസർവ്വിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
വന്യജീവികളുടെ ആകെയുള്ള എണ്ണം വളരെ കൂടുതലാണെങ്കിലും, ഗെയിം റിസർവ് വളരെ വലുതായതിനാൽ മൃഗങ്ങളുടെ സാന്ദ്രത സ്ഥിരം സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്ന ടാൻസാനിയയിലെ മറ്റു വടക്കൻ ടൂറിസ്റ്റ് മേഖലകളേക്കാൾ തുലോം കുറവാണ്.
സിലൂസ് ഗെയിം റിസർവ്വിനുള്ളിൽ നടന്നുള്ള സഞ്ചാരം അനുവദനീയമാണ്.
റുഫിജി നദിയിലൂടെയുള്ള ബോട്ടുയാത്രയും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന ഘടകമാണ്.
ഗെയിം റിസർവ്വിൽനിന്നുള്ള യൂറേനിയ നിക്ഷേപം കുഴിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി ഗെയിം റിസർവ്വിൻറെ അതിരുകളുടെ പുനർനിർണ്ണയം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അതിർത്തിമാറ്റത്തിനു യുനെസ്കോ അംഗീകാരം നൽകിയത് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെയും യൂറേനിയം-നെറ്റ്‍വർക്ക്, റെയിൻഫോറസ്റ്റ് റെസ്ക്യൂ പോലെയുള്ള സംഘടനകളെയും നിശിതവിമർശനങ്ങൾക്കു വിധേയമായിട്ടുണ്ട്.
1976 ൽ സിലൂസ് ഗെയിം റിസേർവിൽ ഏകദേശം 109,000 ആനകളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നു കണക്കാക്കിയിരുന്നു.
ഇത് ആനകളുടെ അംഗസംഖ്യയിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതായിരുന്നു.
എന്നാൽ 2013 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ആനകളുടെ എണ്ണം വെറും 13,000 ആയി കുറഞ്ഞു, 2009 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള കാലത്ത് ആനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ 66 ശതമാനം കുറവുണ്ടായി.
കള്ളന്മാർക്കു കഞ്ഞിവയ്ക്കുന്ന, വേട്ടക്കാർക്ക് ഒത്താശകൾ ചെയ്തുകൊടുക്കുന്ന അഴിമതിക്കാരായ രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും വ്യവസായികളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ആനകളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ കുറവിന് കാരണമായി പറയപ്പെടുന്നത്.
ചിത്രശാല റിസർവിലെ ആകാശ വീക്ഷണം Giraffes and gnu at Selous ആനകൾ Animals of Selous ബീ ഈറ്റർ Selous ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ സിംഹങ്ങളെ വീക്ഷിക്കന്ന സഞ്ചാരികൾ.
തടാകം അവലംബം ബാഹ്യകണ്ണികൾ Selous Game Reserve എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
African World Heritage Sites - Selous Archived 2017-10-18 at the Wayback Machine .
Selous Game Reserve Tanzania Multipark Excursions Archived 2009-01-21 at the Wayback Machine .
WCMC Selous Game Reserve Site Archived 1997-07-10 at Archive.is Official UNESCO website entry Map of Selous Game Reserve Wild Heart of Africa - The Selous Game Reserve in Tanzania, edited by Rolf Baldus http://www.wildlife-baldus.com/selous_game.html
സിൽഹെറ്റ്
വടക്കുകിഴക്കൻ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു പ്രധാന നഗരമാണ് സിൽഹെറ്റ് ( ബംഗാളി : সিলেট ).
സർമ നദിക്കരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സിൽഹെറ്റ് ബംഗ്ലാദേശിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണ്.
ജലാലാബാദ് എന്നാണ് ബംഗ്ലാദേശിൽ പൊതുവെ ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ആസാം പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന സിൽഹെറ്റ് 1947 ലെ ഇന്ത്യാവിഭജനത്തിനുശേഷം പൂർവ്വബംഗാളിന്റെ(ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) ഭാഗമായി .
ഇസ്ലാം മതസ്ഥരുടെ ഒരു പ്രധാന ആധ്യാത്മിക കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് സിൽഹെറ്റ്.
നഗരജനസംഖ്യയുടെ 95 ശതമാനത്തിലേറെയും ഇസ്ലാം മതത്തില്പെട്ടവരാണ്.
പ്രാദേശികചുവയുള്ള ബംഗാളി ഭാഷയാണ് പ്രധാന സംസാരഭാഷ.
രാജ്യത്തെ ഒരു പ്രധാന വ്യാവസായികകേന്ദ്രം കൂടിയാണ് സിൽഹെറ്റ്.
തെയില, പ്രകൃതിവാതകം ,രാസവളം മുതലായവയുടെ ഉല്പാദനം രാജ്യത്ത് ഏറ്റവുമധികം നടക്കുന്നത് സിൽഹെറ്റിലാണ് .
തെയിലത്തോട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ മലയോരനഗരത്തിൽ ഏകദേശം അഞ്ചരലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ താമസിക്കുന്നു .
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ സിൽഹെറ്റ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് Archived 2014-10-01 at the Wayback Machine .
Sylhet എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
ശിശുപാലവധം This article may be expanded with text translated from the corresponding article in English .
A model attribution edit summary Content in this edit is translated from the existing English Wikipedia article at [[:en:Shishupala Vadha]]; see its history for attribution.
You should also add the template {{Translated|en|Shishupala Vadha}} to the talk page .
ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Shishupala_Vadha
ശിശുപാലവധം സംസ്കൃതത്തിലെ പഞ്ചമഹാകാവ്യങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മഹാകാവ്യമാണ്.
മാഘൻ ആണ് ഇത് രചിച്ചിരിക്കുന്നത്.
20 സർഗ്ഗങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്.
കൃഷ്ണനാണ് നായകൻ.
കൃഷ്ണനും ശിശുപാലനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഇതിലെ പ്രതിപാദ്യ വിഷയം.
മഹാഭാരതത്തിൽ നിന്നുമാണ് കഥാതന്തു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
രുഗ്മിണിയെ സഹോദരനായ രുഗ്മി ശിശുപാലന് വിവാഹം കഴിച്ച് കൊടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
എന്നാൽ രുഗ്മിണി കൃഷ്ണനെ സ്വയംവരം ചെയ്തതറിഞ്ഞ് ക്രുദ്ധനായ ശിശുപാലൻ കൃഷ്ണനുമായി യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധത്തിൽ ശിശുപാലൻ കൃഷ്ണനാൽ വധിക്കപ്പെടുന്നു.
സീൻപോളിസ് ഈ താൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയോ ഇതിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ സം‌വാദം താളിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യേണ്ടതാണ്‌.
In Template:Multiple issues , found parameter #1 as " ഈ ലേഖനത്തിന്റെ വ്യാകരണം, ശൈലി, കെട്ടുറപ്പ്, അക്ഷരങ്ങൾ ശരിയാക്കാൻ തിരുത്തലുകൾ വേണ്ടിവന്നേയ്ക്കും. താങ്കൾക്ക് ഈ ലേഖനം ആവശ്യമായ രീതിയിൽ തിരുത്താൻ സഹായിക്കാവുന്നതാണ്. ( ഓഗസ്റ്റ് 2020 ) ( Learn how and when to remove this message ) This article relies on references to primary sources . Please add references to secondary or tertiary sources . ( October 2012 ) "; ...
സീൻപോളിസ് ഒരു മെക്സിക്കൻ സിനിമ തീയറ്റർ ശൃഖലയാണ്.
സീൻപോളിസ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം 'സിനിമയുടെ തലസ്ഥാനം' 'സിനിമയുടെ നഗരം' എന്നൊക്കെയാണ്.
സീൻപോളിസ് മെക്സിക്കോയിലെ ഏറ്റവും വലുതും(214 theaters in 97 cities), മെക്സിക്കോക്ക് പുറമേ ഗ്വാട്ടിമാല , എൽ സാൽവദോർ , പനാമ , കൊളംബിയ , പെറു , ബ്രസീൽ , ഇന്ത്യ , അമേരിക്ക , ബൊഗോട്ട , ഹോണ്ടുറാസ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി 335 തിയേറ്ററുകളും 3185 സ്ക്രീനുകളും 27197ലധികം ജോലിക്കാരുമായി ലോകത്തെ നാലാമത്തെ വലിയ സീൻപ്ളക്സ് ശൃഖലയാണ്.
A Cinépolis theater at Plaza Sendero Ecatepec in Ecatepec de Morelos
1947ൽ 'സീൻ മൊറിലോസ്' എന്ന പേരിൽ മെക്സിക്കോയിലെ മൊറിലിയയിൽ എൻറിക് റാമിറസ് വിയ്യലോൺ തുടങ്ങിയ സംരംഭമാണിത്.
ഈ കമ്പനി 1994ൽ 'സീൻപോളിസ്' എന്ന പേരിൽ റീബ്രാൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
A Cinépolis VIP theater at Plaza Las Américas in Cancún Cinépolis in Surat Locations of Cinépolis.
Cinépolis Mangalore VIP Screen.
The First VIP Screen of Cinépolis India.
2010ൽ 1500 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപവുമായി സീൻപോളിസ് ഇന്ത്യയിലെത്തി.
കോഴിക്കോട് , കൊച്ചി , അമൃതസർ , പൂണെ , ബംഗളൂരു , പാറ്റ്ന , അഹമ്മദാബാദ് , സൂററ്റ് , ഭോപ്പാൽ , ലുധിയാന , മംഗളൂരു , ജയ്പൂർ , ഹൈദരാബാദ് , ഹൂബ്ലി , താണെ , വിജയവാഡ , മുംബൈ , ചെന്നൈ , ഗുവാഹത്തി , വഡോദര , നാഗ്പൂർ , ഗാസിയാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി 500-ലധികം സ്ക്രീനുകൾ ഇന്ത്യയിലുണ്ട്.
സുഭദ്ര പ്രധാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Subhadra_Pradhan
സുഭദ്ര പ്രധാൻ (ജനനം ജൂൺ 5, 1986) ഒരു ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി കളിക്കാരിയാണ്.
1986 ജൂൺ 5-ന് ഒറീസ്സയിലെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണമായ സോനമാരയിൽ ആദിവാസി കുടുംബത്തിലാണ് സുഭദ്ര പ്രധാൻ ജനിച്ചത്.
ബിർസ മുണ്ട സ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസവും പാട്യാലയിലെ ഖൽസ കോളേജിൽ നിന്ന് പ്രീ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാഭ്യാസവും നേടി.
റൂർക്കേലയിലെ പാൻപോഷ് ഹോക്കി ഹോസ്റ്റലിൽ ആദ്യകാല പഠനം പൂർത്തീകരിച്ചു.
1997ൽ ഹോക്കി ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.
2000ൽ ഇന്ത്യൻ ജൂനിയർ ടീമിനായി സുഭദ്ര പ്രധാൻ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഒക്ടോബർ/നവംബർ 2004ലെ ജൂനിയർ ഏഷ്യ കപ്പിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനം ലഭിച്ച ജൂനിയർ ടീമിനെ നയിച്ചത് സുഭദ്ര പ്രധാനാണ്.
2003ൽ സീനിയർ വിഭാഗത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
2004 ഏഷ്യ കപ്പിൽ സ്വർണ്ണ മെഡൽ കരസ്ഥമാക്കിയ ടീമിലും 2006 കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ വെള്ളി മെഡൽ കരസ്ഥമാക്കിയ ടീമിലും സുഭദ്ര പ്രധാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
2007ൽ ഡച്ച് ക്ലബ് എച്സി ഡെൻ ബോഷ് ടീമിനു വേണ്ടി കളിക്കുക വഴി സുഭദ്ര പ്രധാനും ജസിജീത് കൗറും യൂറോപ്യൻ ക്ലബിൽ കളിക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതകളായി.
ഇന്ത്യ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ 2009 ഏഷ്യ കപ്പിൽ സുഭദ്ര പ്രധാൻ 'പ്ലെയർ ഓഫ് ദി ടൂർണമെന്റ്' ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2009 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സുഭദ്ര പ്രധാൻ പ്രദീപ് നായിക്കിനെ വിവാഹം ചെയ്തു.
സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റെയിൽവേയിൽ ജോലിചെയ്യുന്ന സുഭദ്ര പ്രധാൻ ഇപ്പോൾ റാഞ്ചിയിൽ ആണ് ജോലി ചെയ്യുന്നത്.
2006ൽ ഇന്ത്യൻ ഹോക്കിയ്ക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് ഏകലവ്യ പുരസ്കാരം നൽകി ആദരിച്ചു.
സുരയ്യ
ഇന്ത്യൻ സിനിമാരംഗത്തെ '40-'50 കാലഘട്ടത്തിലെ ഗായികയും പ്രശസ്തയായ അഭിനേത്രിയുമായിരുന്നു സുരയ്യ ജമാൽ ഷേഖ് എന്ന സുരയ്യ (15 ജൂൺ 1929 - 31 ജനുവരി 2004 ).
ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന പഞ്ചാബിലെ ഗുജ്രൻവാലായിലാണ് സുരയ്യ ജനിച്ചത്. 'ഉസ്നേ ക്യാ സോച്ചാ'(1937) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു ബാലതാരമായിട്ടാണ് ഇവർ സിനിമയിൽ പ്രവേശിയ്ക്കുന്നത്.
തന്റെ മാതുലനും ഹിന്ദി സിനിമകളിൽ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തുവന്നിരുന്നയാളുമായിരുന്ന ശഹൂറിനോടൊപ്പം തന്റെ സ്കൂൾ അവധിക്കാലത്ത് മോഹൻ സ്റ്റുഡിയോസ് സുരയ്യ സന്ദർശിയ്ക്കുമായിരുന്നു.
താജ് മഹൽ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം  ഈ സ്റ്റുഡിയോയിലാണ് നടന്നിരുന്നത്.
ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു സന്ദർശനവേളയിൽ സുരയ്യയെ കാണുവാനിടയായ  ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകൻ  നാനുഭായ് വക്കീൽ ഈ സിനിമയിൽ മുംതാസ് മഹലിന്റെ ബാല്യകാലം അഭിനയിയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവസരം ആ കുട്ടിക്ക് നൽകി.
റേഡിയോയിൽ കുട്ടികളുടെ ഒരു പരിപാടിയ്ക്കിടയിൽ സുരയ്യയുടെ ശബ്ദം ശ്രവിച്ച സംഗീതസംവിധായകനായ നൗഷാദ് ശാരദ (1942) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുരയ്യയുടെ ശബ്ദം  ഉപയോഗിച്ചു.
ആ സമയത്ത് സുരയ്യയ്ക്ക് 13 വയസ്സ് മാത്രമായിരുന്നു പ്രായം.
തുടർന്ന് നൗഷാദിന്റെശിക്ഷണത്തിൽ ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾ സുരയ്യ ആലപിയ്ക്കുകയുണ്ടായി.
അന്മോൽ ഗാഡി (1946), ദർദ് (1947), ദില്ലഗി (1949) ദസ്താൻ (1950) എന്നിവയായിരുന്നു ആലപിച്ച  മറ്റ് ചില ചിത്രങ്ങൾ.
സുരയ്യ നായികയായി അഭിനയിച്ച ആദ്യ ചിത്രം  ' തദ്ബിർ' (1945) ആയിരുന്നു.
സൈഗാളിനോടൊപ്പം ഒമർ ഖയ്യാം (1946), പർവാന (1947)എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും  ഇവർ പാടി അഭിനയിച്ചു.
റുസ്തം  സൊറാബ് (1963) ആയിരുന്നു അവസാന ചിത്രം.
അവലംബം പുറം  കണ്ണികൾ Legends - Suraiya: Her profile, Interview, complete list of her songs and reviews of her films ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് Suraiya Suraiya: the reluctant goddess Indian Express .
Suraiya's songs online Archived 2013-04-03 at the Wayback Machine .
സുരേഖ സിക്രി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Surekha_Sikri
നാടകങ്ങൾ , ചലച്ചിത്രങ്ങൾ , ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ എന്നിവയിൽ സജീവമായിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രിയാണ് സുരേഖ സിക്രി .
(19 ഏപ്രിൽ 1945 – 16 ജൂലൈ 2021) ആദ്യകാലത്ത് ഹിന്ദി നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഇവർ 1978-ൽ കിസാ കുർസി കാ എന്ന രാഷ്ട്രീയ സിനിമയിലൂടെയാണ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നത്.
തുടർന്ന് ഹിന്ദിയിലും മലയാളത്തിലുമായി ധാരാളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അഭിനയിച്ചു.
പ്രധാനമായും സഹനടിയുടെ വേഷങ്ങളിലാണ് ഇവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്.
സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ
പുരസ്‌കാരം ഏറ്റവും തവണ സ്വന്തമാക്കിയ റെക്കോഡ് സുരേഖയുടേതാണ്.
1988-ലെ തമസ് , 1995-ലെ മാമ്മോ 2019 ൽ ബധായി ഹോ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി.
ബാലികാവധു എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ 2008-ൽ മികച്ച പ്രതിനായിക, 2011-ൽ മികച്ച സഹനടി എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ ടെലി അവാർഡുകളും സ്വന്തമാക്കി.
ഹിന്ദി നാടകങ്ങളിൽ നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 1989-ലെ കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.
അതിനുമുമ്പ് അസോച്ചം ലേഡീസ് ലീഗിന്റെ മുംബൈ വുമൺ ഓഫ് ദ ഡെക്കേഡ് ആർക്കൈവേഴ്സ് അവാർഡും നേടിയിരുന്നു.
1997-ൽ സുമ ജോസ്സൺ സംവിധാനം ചെയ്ത ജന്മദിനം എന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചിരുന്നു.
1945 ഏപ്രിൽ 19-ന് ഉത്തർ പ്രദേശിലാണ് സുരേഖ സിക്രിയുടെ ജനനം.
പിതാവ് വ്യോമസേനാ ഉദ്യോഗസ്ഥനും മാതാവ് ഒരു അധ്യാപികയുമായിരുന്നു.
അൽമോറയിലും നൈനിറ്റാളിലും ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ച സുരേഖ പിന്നീട് അലഹബാദിലെ അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവകലാശാലയിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.
1968-ൽ നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിൽ നിന്നു ബിരുദം നേടി.
പത്തുവർഷം എൻ.എസ്.ഡി. റെപ്പർട്ടറി കമ്പനിയിൽ ജോലിനോക്കിയ സുരേഖ പിന്നീട് മുംബൈയിലേക്കു താമസം മാറി.
1985-ൽ തമസ് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണവേളയിൽ ഹേമന്ത് റേഗയെ പരിചയപ്പെട്ടു.
1994-ൽ ഇവർ തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്നു.
മുംബൈയിലെ ഒരു കലാകാരനായ രാഹുൽ സിക്രി ഇവരുടെ പുത്രനാണ്.
2009 ഒക്ടോബർ 20-ന് ഹൃദയാഘാത്തെ തുടർന്ന് ഹേമന്ത് റേഗെ അന്തരിച്ചു.
അഭിനയജീവിതം ടെലിവിഷൻ രംഗം
നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിലെ പഠനത്തിനുശേഷം മുംബൈയിലേക്കു താമസം മാറിയ സുരേഖ സിക്രി ചില ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിക്കുവാനാരംഭിച്ചു.
സന്ധ്യ ചായ , ജാസമ ഒഡാൻ , ആഥേ അഥൂർ എന്നിവയാണ് സുരേഖ അഭിനയിച്ച ആദ്യകാല ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ.
പിന്നീട് ഗോദാൻ , സാഥ് ഫെരെ , ജസ്റ്റ് മൊഹബത്ത് , ബനേഗി അപ്നി ബാത്ത് എന്നീ പരമ്പരകളിലും അഭിനയിച്ചു.
2008 മുതൽ കളേഴ്സ് ചാനലിൽ സംപ്രേഷണം ആരംഭിച്ച ബാലികാവധു എന്ന പരമ്പരയിലെ കല്യാണി ദേവി അഥവാ ദാദിസ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത് സുരേഖയായിരുന്നു.
ഏതാണ്ട് ആറു വർഷത്തോളം സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്ന ഈ പരമ്പരയിലെ 1600-ലധികം എപ്പിസോഡുകളിൽ സുരേഖ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ പരമ്പരയിലെ അഭിനയത്തിന് സുരേഖയ്ക്കു 2008-ലും 2011-ലും ഇന്ത്യൻ ടെലി അവാർഡ്സ് ലഭിച്ചിരുന്നു.
1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കിസാ കുർസി കാ ആണ് സുരേഖ സിക്രി അഭിനയിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ചലച്ചിത്രം.
പിന്നീട് വിവിധ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ സഹനടിയായി അഭിനയിച്ചു.
1988-ലെ തമസ് , 1995-ലെ മാമ്മോ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.
പിന്നീട് നസീം (1995), സർഫറോഷ് (1999), സുബൈദ (2001) എന്നിങ്ങനെ ധാരാളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു.
സുരേഖയുടെ അർദ്ധ സഹോദരി മനാര സിക്രിയെ വിവാഹം കഴിച്ചിരിക്കുന്നത് പ്രശസ്ത നടനായ നസീറുദ്ദീൻ ഷായാണ് .
ഇവരുടെ മകൾ ഹീബ ഷായുടെ അമ്മായിയാണ് സുരേഖ സിക്രി.
ബാലികാവധു എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സുരേഖയുടെ കഥാപാത്രമായ 'ദാദിസ'യുടെ ചെറുപ്പകാലം അവതരിപ്പിച്ചത് ഹീബയായിരുന്നു.
പക്ഷാഘാതത്തെ തുടർന്ന് സുരേഖ കുറച്ച് കാലം ചികിത്സയിലായിരുന്നു.
രണ്ട് വർഷത്തോളമായി ശാരീരിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ അവരെ അലട്ടിയിരുന്നു.
16 ജൂലൈ 2021 ന് നിര്യാതയായി.
Current Former ഏക് ഥാ രാജാ ഏക് ഥി റാണി ...
റാണാജിയുടെ അമ്മൂമ്മ ( ബഡി റാണി മാ ) (2015–2017) പർദേസ് മേ ഹെ മേരാ ദിൽ ...
ഇന്ദു മെഹ്റ (ദാദി) (2016-2017) ബാലികാവധു ....
കല്യാണി ദേവി ധരംവീർ സിംഗ് / ദാദിസ (2008- 2016) മാ എക്സ്ചേഞ്ച് ...
സുരേഖ സിക്രി മഹാ കുംഭ്: ഏക് രഹസ്യ, ഏക് കഹാനി ...
രുദ്രയുടെ അമ്മൂമ്മ (2014–2015) സാഥ് ഫേരെ - സലോണി കാ സഫാരി ...
ഭാബോ ബനേഗി അപ്നി ബാത് കേസർ ...
സരോജ് ഖേനാ ഹേ കുച്ച് മുഝ്കോ സഹേർ സമയ് സി.ഐ.ഡി. ...
മൈഥലി ഗോദാൻ ജസ്റ്റ് മൊഹബത്ത് ...
മിസിസ് പണ്ഡിറ്റ് കബ്ജേ കഹിയേ ......