smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
തിബെത്തിലെ പരുക്കനായ ഭൂമിശാസ്ത്രം തിബെത്തൻ ഭക്ഷണ രീതികളിലും പാചകക്രമവും മരുന്നുമെല്ലാം പരിതഃസ്ഥിതികളോട് ഇണങ്ങിചേരുന്നതാണ്.
2014ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം തിബെത്തൻ സ്വയംഭരണവകാശ പ്രവിശ്യയിലെ ജനസംഖ്യ 2.2 ദശലക്ഷമാണ്.
ചൈനയിലെ മറ്റു സ്വയം ഭരണ പ്രദേശങ്ങളായ ഗൻസു, ഗിൻഗായി, സിച്ചുവാൻ, ചൈന എന്നിവിടങ്ങളിലായാണ് ഈ കണക്ക്.
2009ലെ ഒരു കണക്ക് പ്രകാരം 189,000 തിബെത്തൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവർ ഇന്ത്യയിൽ വസിക്കുന്നുണ്ട്.
528 പേർ നേപ്പാളിലും, 4800 പേർ ഭൂട്ടാനിലും വസിക്കുന്നുണ്ട്.
145,150 പേർ തിബെത്തിന് പുറത്ത് താമസിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് തിബെത്തൻ രേഖയായ ഗ്രീൻ ബുക്ക് കണക്കാക്കുന്നത്.
അമേരിക്ക, ഓസ്‌ട്രേലിയ, കാനഡ, കോസ്റ്റ റിക്ക, ഫ്രാൻസ്, മെക്‌സിക്കോ, നോർവേ, തായ്‌വാൻ, സ്വിറ്റസർലാന്റ്, യുനൈറ്റ്ഡ് കിങ്ഡം എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലും തിബെത്തൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി ജീവിക്കുന്നുണ്ട്.
നിലിവലെ തിബെത്തൻ ജനസംഖ്യ കണക്കാകുക എന്നത് ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രയാസകരമായ കാര്യമാണ്.
1959ൽ 6.3 ദശലക്ഷമായിരുന്നത് 5.4 ദശലക്ഷമായി കുറഞ്ഞിരിക്കുകയാണെന്ന് സെൻട്രൽ തിബെത്തൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
എന്നാൽ, ചൈനീസ് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കുന്നത് 1954നേക്കാൾ 2.7 ദശലക്ഷം തിബെത്തൻ ജനത കൂടിയെന്നാണ്.
ഒരു തിബത്തൻ വഴിയോര കച്ചവടക്കാരി, നേപ്പാളിൽ നിന്ന്‌ ഒരു തിബത്തൻ മധ്യവയസ്‌കയായ സ്ത്രീ, സിക്കിം ഭാഷ
എട്ടു ദശലക്ഷത്തിൽ അധികം ജനങ്ങൾക്ക് സംസാരിക്കുന്ന സിനോ-തിബെത്തൻ ഭാഷാ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ഭാഷയാണ് തിബെത്തൻ ഭാഷ.
മധ്യ ഏഷ്യ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം- തിബെറ്റൻ പീഠഭൂമിയടക്കം.
നോർത്തേൺ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ബാൾട്ടിസ്താൻ, ലഡാക്, നേപ്പാൾ, സിക്കിം, ഭൂട്ടാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലും ജനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ്.
ക്ലാസിക്കൽ തിബെത്തൻ ഭാഷ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട സാഹിത്യഭാഷയാണ്.
പ്രത്യേകിച്ച് ബുദ്ധസാഹിത്യങ്ങൾക്കാണ് ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
മധ്യ തിബെത്തൻ ഭാഷകളായ  (യു ത്സാങ്, ല്ഹാസ വകഭേദങ്ങൾ അടക്കം.) ഖാംസ്, തിബെത്തൻ, അംഡോ തിബെത്തൻ എന്നിവ പൊതുവെ ഒരു ഏക ഭാഷ വകഭേദമായിട്ടാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്.
ഉത്ഭവം ജനിതകശാസ്‌ത്രം
ആധുനിക തിബെത്തൻ ജനസംഖ്യ ജനിതകപരമായി മറ്റു ആധുനിക കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ജനസംഖ്യയോട് സമാനമാണ്.
ഇവർക്ക് ആധുനിക മധ്യ ഏഷ്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ ജനിതകവുമായിട്ടാണ് ഘടനാസാദൃശ്യമുള്ളത്.
പിന്നീട്, ആധുനിക സൈബീരിയൻ ജനസംഖ്യയുമായിട്ടും.
തിബെത്ത് സ്വയംഭരണപ്രദേശം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tibet_Autonomous_Region ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരിലേഖനമായി  2020 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ തുടരുന്നു.
ചൈനയിലെ പ്രവിശ്യാതലത്തിലുള്ള ഒരു സ്വയംഭരണപ്രദേശമാണ് തിബെത്ത് സ്വയംഭരണപ്രദേശം .
തിബറ്റ് ഒരു ചരിത്രപരമായി സ്വതന്ത്രമായ ഭൂപ്രദേശം ആയിരുന്നു, എന്നാൽ 1950-കളിൽ ചൈനീസ് ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഇത് അധീനതയിൽ എടുത്തു.
ഇത് അന്നുമുതൽ ഒരു വിവാദമായ വിഷയമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പത്മശ്രീവാസ തിബറ്റൻ നയതന്ത്രം, സംസ്കാരം, മതം എന്നിവയിൽ വലിയ സ്വാധീനമുള്ള ബുദ്ധമതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിലകൊള്ളുന്നു.
പത്മശ്രീവാസ തലസ്ഥാനമായ ലാസായിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പോട്ടാല കൊട്ടാരം, ദലായ് ലാമയുടെ പഴയ ഔദ്യോഗിക വസതി, പ്രശസ്തമാണ്.
തിബറ്റിന്റെ വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ വന്യജീവിതം, ഹിമാലയൻ പരിസ്ഥിതി, ആകർഷകമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ പ്രകൃതി പ്രിയരെയും വിനോദ സഞ്ചാരികളെയും ആകർഷിക്കുന്നു.
1959-ലെ തിബറ്റൻ വിപ്ലവശ്രമം പരാജയപ്പെടുകയും, ദലായ് ലാമയും നിരവധി തിബറ്റൻ ജനങ്ങളും ഇന്ത്യയിലേക്ക് അഭയാർത്ഥികളായി പോവുകയും ചെയ്തു.
അതിനുശേഷം തിബറ്റിൽ ചൈനീസ് ഭരണകൂടം കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി.
തിബറ്റിലെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക വിപ്ളവം എന്നിവക്ക് ചൊല്ലി അന്തർദേശീയ തലത്തിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.
ഇതുവരെയും തിബറ്റൻ ജനങ്ങൾ സ്വതന്ത്ര തിബറ്റിന് വേണ്ടി പോരാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
തിബറ്റിലെ സമുദായം അവരുടെ സംസ്കാരവും മതവും നിലനിറുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നു, കൂടാതെ ദലായ് ലാമയുടെ ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിൽ അവരുടെയധിഷ്ഠിതമായ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും സഹകരിക്കുന്നു.
തിബാവ് മിൻ
തിബാവ് മിൻ , തെബാവ് അല്ലെങ്കിൽ തീബാവ് ( ബർമ്മീസ് : သီပေါ‌မင်း , pronounced [θìbɔ́ mɪ́ɰ̃ ] ; 1 ജനുവരി 1859 - 19 ഡിസംബർ 1916) ബർമ്മയിലെ  (മ്യാൻമർ) കോൻബോംഗ് രാജവംശത്തിലെ അവസാനത്തെ രാജാവും  കൂടാതെ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ ബർമീസ് രാജാവുമായിരുന്നു.
1886 ജനുവരി 1 ന് ഔദ്യോഗികമായി പിടിച്ചടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 1885 നവംബർ 29 ലെ മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സൈന്യം ബർമീസ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സൈന്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന് അവസാനമായത്.
മൌങ് യേ സെറ്റ് (မောင်ရေစက်) എന്ന തിബാവ് രാജകുമാരൻ രാജാവായ മിൻഡന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യമാരിൽ ഒരാളായ ലോങ്ഷെ മിബായയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു.
തിബാവിന്റെ അമ്മയെ രാജകൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് മിൻഡൻ പുറത്താക്കുകയും അവളുടെ അവസാന വർഷങ്ങൾ ഒരു തിലാഷിൻ അഥവാ ബർമീസ് ബുദ്ധമത സന്യാസിനിയായി ശിഷ്ടകാലം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ, തിബാവ് തന്റെ പിതാവിന്റെ പ്രീതി നേടുന്നതിനായി ക്യോങ്ങിൽ (ആശ്രമം) ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പഠിച്ചു.
അദ്ദേഹം പഹ്താമാബ്യൻ മതപരീക്ഷകളിൽ വിജയിച്ച അദ്ദേഹം പിതാവിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിൻറെ മുഖ്യ രാജ്ഞിയിൽ നിന്നും ബഹുമാനവും അംഗീകാരവും നേടി.
തിബത്തൻ മതം
തിബത്തിലെ മതം (2012-ലെ കണക്ക്) തിബത്തൻ ബുദ്ധമതം (78.5%) ബോൻ (12.5%) ചൈനീസ് മതങ്ങളും മറ്റുള്ളവയും (8.58%) ഇസ്ലാം (0.4%) ക്രിസ്തുമതം (0.02%)
തിബത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ മതമാണ് തിബത്തൻ മതം .
മതാധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സംസ്കാരമാണ് തിബത്തിന്റേത് .
ഓരോ വ്യക്തിയുടേയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ മതവിശ്വാസങ്ങൾ വളരെയധികം പ്രഭാവം ചെലുത്തുന്നു.
ബുദ്ധമതത്തിനാണ് തിബത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം സ്വാധീനം ഉളവാക്കാൻ കഴിഞ്ഞതെങ്കിലും ക്രിസ്ത്വബ്ദം 8-ാം ശ.
-ത്തിനു മുമ്പ് ബുദ്ധമതം ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സൂചന.
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരമുള്ള ശിവൻ്റെ കലാസം നിലനിൽക്കുന്നത് തിബറ്റിലാണ്.
ലോകത്തിലൊരുരാജ്യവും അവരുടെ ദൈവത്തിന്റ ഇരിപ്പിടം വിദേശത്താക്കുകയില്ലെന്നതുകൊണ്ട് തിബത്തിനെ പുരാതന ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി കാണണമെന്നും ചീനക്കാരുടെയല്ലെന്നും ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാവു് ഡോ. റാം മനോഹർ ലോഹ്യ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു.
അതിനു മുമ്പ് നിലനിന്നിരുന്ന തദ്ദേശജന്യമായ മതത്തിന്റെ സ്ഥാനം ബുദ്ധമതം ക്രമേണ ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു.
-ങ്ങൾ മുതൽ ബോൺ മതവും തിബത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു.
ബുദ്ധമതത്തിലും ബോൺ മതത്തിലും ഉൾപ്പെടുത്താനാവാത്ത നിരവധി വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും തിബത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ഇതിനെ സാമാന്യമതം എന്നു പറയാവുന്നതാണ്.
ഇസ്ളാം മതവിശ്വാസികളായ ഒരു ന്യൂനപക്ഷവും തിബത്തിലുണ്ട്.
പുരാതന മതസമ്പ്രദായങ്ങൾ
ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പ്രചാരത്തിനുമുമ്പ് തിബത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തദ്ദേശജന്യ മതവിശ്വാസങ്ങളേയും സമ്പ്രദായങ്ങളേയും കുറിച്ച് വ്യക്തമായ രേഖകൾ ലഭ്യമല്ല.
തിബത്തിലെ ജനങ്ങൾ രാജാവിനെ ദൈവമായി കരുതി ആരാധിച്ചിരുന്നു.
രാജാവിന്റെ ദീർഘായുസ്സിനും യുദ്ധവിജയത്തിനും പരമാധികാരത്തിനും മറ്റുമായി ഹോമങ്ങളും യാഗങ്ങളും നടത്തുക പതിവായിരുന്നു.
ആദ്യത്തെ രാജാവ് ആകാശത്തുനിന്ന് ഒരു മലയുടെ മുകളിൽ വന്നിറങ്ങുകയും താഴ്വാരത്തിൽവച്ച് തന്റെ പ്രജകളുമായി സന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നും, ചില രാജാക്കന്മാർ ഉടലോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് എടുക്കപ്പെട്ടു എന്നും, മറ്റു ചിലർ ദിവ്യ മലനിരകളിലേക്ക് ആവാഹിക്കപ്പെട്ടു എന്നുമുള്ള നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങൾ തിബത്തിൽ പ്രചരിച്ചിരുന്നു.
രാജാവിന്റെ മരണാനന്തരം ചെമ്മരിയാട് , കുതിര , ചമരിക്കാള മുതലായ മൃഗങ്ങളെ ബലിയർപ്പിക്കുകയും ശവകുടീരത്തിൽ വിലയേറിയ വസ്തുക്കൾ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
അന്തരിച്ച രാജാവിന്റെ തുണയ്ക്കായി ജോലിക്കാരേയും മറ്റു കുടുംബാംഗങ്ങളേയും ചുമതലപ്പെടുത്താറുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ഇവർക്ക് ജീവൻ ത്യജിക്കേണ്ടിയിരുന്നോ, അതോ ഒരു നിർദിഷ്ട സമയത്തേക്ക് ശവകുടീരത്തിനരികിൽ കഴിഞ്ഞാൽ മതിയായിരുന്നോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.
മരണാനന്തരചടങ്ങുകളുടെ കാർമ്മികത്വം വഹിച്ചിരുന്നവർ ബോൺപോസ് എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ചാക്രികമായി വരുന്ന വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച്, അതായത് നന്മയ്ക്ക് സർവാധിപത്യമുള്ള സുവർണ കാലത്തെക്കുറിച്ചും തിന്മ നടമാടുന്ന വിനാശകാലത്തെക്കുറിച്ചും മറ്റും ചില പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചുകാണുന്നു.
ദൈവങ്ങളുടെ ലോകമായ ആകാശം , മനുഷ്യരുടെ ലോകമായ ഭൂമി , ക്ളു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വർഗം ജീവികളുടെ ലോകമായ പാതാളം എന്നിങ്ങനെ വിശ്വത്തിന് മൂന്ന് തലങ്ങളുള്ളതായി പുരാതന മതം ഉദ്ഘോഷിച്ചു.
സൂര്യദേവൻ , ചന്ദ്രദേവൻ , യുദ്ധദേവൻ , അഗ്നിദേവൻ , ജീവദേവൻ , ഭൂമിദേവൻ തുടങ്ങി വ്യത്യസ്ത ദൈവങ്ങളെക്കുറിച്ച് പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശമുണ്ട്.
ദൈവങ്ങൾക്കിടയിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളുമുണ്ടെന്നും ഇവർക്കിടയിൽ പദവിക്കും അധികാരത്തിനും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്നും തിബത്തൻ ജനത വിശ്വസിച്ചു.
പാതാളം ജലനിബദ്ധമാണെന്നും അവിടെ ജീവിക്കുന്ന ക്ളു ജീവികൾ പ്രകോപിപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ അവയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുവാൻ കർമങ്ങൾ നടത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്നും ഇവർ കരുതി.
ഭൂമി കിളയ്ക്കുക, കുഴിയ്ക്കുക മുതലായ പ്രവൃത്തികൾക്കൊപ്പം തന്നെ ക്ളു ജീവികളെ പ്രസാദിപ്പിക്കുവാനുള്ള കർമങ്ങൾ കൂടി അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് തിബത്തിൽ പതിവായിരുന്നു.
ഈ മതസമ്പ്രദായങ്ങൾ പൂർണമായും തദ്ദേശീയമായിരുന്നില്ല എന്നും ഇന്ത്യ , ചൈന , ഇറാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ സംസ്കാരത്തിനും മതത്തിനും ഇവയിൽ പ്രഭാവം ചെലുത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്നും മതപണ്ഡിതർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായമുണ്ട്.
ബുദ്ധ മതം
-ത്തിൽ ഭരണാധികാരികളുടെ പിന്തുണയോടെയാണ് ബുദ്ധമതം തിബത്തിൽ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചത്.
-ത്തിൽത്തന്നെ തിബത്ത് ഒരു ഏകീകൃത രാജ്യമായി മാറിയിരുന്നു.
അയൽരാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ചു കീഴ്പ്പെടുത്തുകയും ശക്തമായ ഒരു മധ്യ ഏഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കുകയുമായിരുന്നു തിബത്തിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ ഉദ്ദേശ്യം.
ഇങ്ങനെ രൂപീകൃതമാകുന്ന സാമ്രാജ്യം നിലനിർത്തുവാൻ സഹായകമായ രീതിയിൽ ശക്തമായ ഒരു മതം തിബത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ബുദ്ധമതം പ്രചരിപ്പിക്കാനുണ്ടായ കാരണം.
ഉദ്ദേശം 779-ലാണ് തിബത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബൗദ്ധക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.
ബൗദ്ധ സന്ന്യാസിമാർക്ക് സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ നിരവധി പ്രത്യേക ആനുകൂല്യങ്ങളും അധികാരവും ലഭിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിൽ 7-8 ശ.
-ങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മഹായാന ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മാതൃകയാണ് തിബത്ത് പിൻതുടർന്നത്.
തന്ത്രവിധികളും വിപുലമായ സന്ന്യാസി മഠങ്ങളും മറ്റും ഇക്കാലത്തെ മഹായാന ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളായിരുന്നു.
ഇവ ഇന്നും തിബത്തിലെ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളായി നിലനില്ക്കുന്നു.
842-ൽ രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചമൂലം ബുദ്ധമതത്തിന് താത്ക്കാലികമായ അപചയം സംഭവിച്ചെങ്കിലും അധികം വൈകാതെതന്നെ വീണ്ടും ശക്തിപ്രാപിച്ചു.
തിബത്തിലെ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ആത്മീയ ഗുരു ലാമ എന്ന പേരിലാണറിയപ്പെടുന്നത്.
ലാമായിസം എന്ന പേര് തിബത്തിലെ ബുദ്ധമതത്തിന് ചില മതപണ്ഡിതർ നല്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഏഷ്യയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ബുദ്ധമതത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ഇവിടത്തെ ബുദ്ധമതം എന്ന ധ്വനി ഈ പേര് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ തിബത്തൻ വിശ്വാസികൾ അതിനെ എതിർക്കുന്നു.
സന്ന്യാസി മഠങ്ങളുടെ തലവന്മാർ മുൻഗാമികളുടെ പുനർജന്മമാണെന്ന  വിശ്വാസം തിബത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.
മതാധിപൻമാർ ദൈവത്തിന്റെ അവതാരമാണെന്ന വിശ്വാസവും ചിലർ പുലർത്തി.
അഞ്ചാമത്തെ ദലായ്ലാമ (1617-82)യിൽക്കൂടി ഈ രണ്ട് വിശ്വാസങ്ങളും ഒരാളിൽ സാക്ഷാത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടു.
ഇദ്ദേഹം തിബത്തിന്റെ ഭരണസാരഥ്യം ഏറ്റെടുക്കുകയും ബോധിസത്വനായ അവലോകിതേശ്വരന്റെ അവതാരമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്നുള്ള എല്ലാ ലാമമാരും അവലോകിതേശ്വരന്റെ അവതാരമാണെന്ന് തിബത്തുകാർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
സാമാന്യ മതം
തിബത്തിലെ സന്ന്യാസി മതവും സാമാന്യ മതവും കൃത്യമായി വേർതിരിക്കുക പ്രയാസമാണ്.
സന്ന്യാസിമാർ പലപ്പോഴും സാമാന്യമതത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും പങ്കുകൊള്ളാറുണ്ട്.
ബുദ്ധമതത്തിന്റേയും ബോൺ മതത്തിന്റേയും പ്രഭാവം സാമാന്യ മതാചാരങ്ങളിൽ ദൃശ്യമാണ്.
പുണ്യം നേടാനുള്ള നിരന്തര ശ്രമങ്ങളാണ് സാമാന്യ മതത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര.
ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനമാണ് പുണ്യം നേടാനുള്ള ഉത്തമ മാർഗ്ഗമെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നുവെങ്കിലും, സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായി ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ പുണ്യം നേടാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്.
അവലോകിതേശ്വരന്റെ മന്ത്രമായ "ഓം മണി പത്മേ ഹും" ആവർത്തിച്ചു ചൊല്ലുക, പ്രാർഥനാചക്രങ്ങൾ കറക്കുക, ശിലകളിലും ഭിത്തികളിലും മന്ത്രങ്ങൾ  കൊത്തിവയ്ക്കുക, പ്രാർഥനകൾ എഴുതിയ പതാകകൾ നാട്ടുക തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ പുണ്യം നേടാമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
തീർഥയാത്രകൾക്കും തിബത്തുകാർ വളരെയധികം പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്നു.
ലാസ , കൈലാസപർവതം , ബോധ്ഗയ , രാജഗൃഹ , ലുംബിനി , സാരനാഥ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ നിരവധി തീർഥാടകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.
പ്രാദേശിക പ്രാധാന്യമുള്ള ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതും സാമാന്യമതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഓരോ വീടിനും രക്ഷകരായ ദൈവങ്ങളുണ്ടെന്ന സങ്കല്പത്തിൽ വീടുകളുടെ മേൽക്കൂരയിൽ പുരുഷ-സ്ത്രീ ദൈവങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേകം അൾത്താരകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.
ഇതിനു പുറമേ മിക്ക വീടുകളിലും ശത്രു ദൈവത്തിനു സമർപ്പിച്ച ബാനറുകളും കാണാവുന്നതാണ്.
ബോൺ മതം
1960-കളിലും 70-കളിലും ചൈനീസ് ഭരണകൂടം തിബത്തിൽ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള മതപ്രവർത്തനങ്ങളും അടിച്ചമർത്തുകയും  സന്ന്യാസാശ്രമങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
1980-കളിൽ ഈ നയത്തിൽ മാറ്റം വരികയും സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾക്ക് തടസ്സമാകാത്ത രീതിയിലുള്ള മതപ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ തിബത്തിന്റെ ആത്മീയ ഗുരുവായ ദലൈ ലാമ ഇന്നും  പ്രവാസിയായാണു കഴിയുന്നത്.
കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ തിബത്തൻ മതം എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
↑ Internazional Religious Freedom Report 2012 by the US government.
p. 20: « Most ethnic Tibetans practice Tibetan Buddhism, although a sizeable minority practices Bon, an indigenous religion, and very small minorities practice Islam, Catholicism, or Protestantism.  Some scholars estimate that there are as many as 400,000 Bon followers across the Tibetan Plateau.  Scholars also estimate that there are up to 5,000 ethnic Tibetan Muslims and 700 ethnic Tibetan Catholics in the TAR. »
↑ Min Junqing.
The Present Situation and Characteristics of Contemporary Islam in China .
JISMOR, 8.
2010 Islam by province, page 29 .
Data from: Yang Zongde, Study on Current Muslim Population in China , Jinan Muslim, 2, 2010.
തിബെര്യാസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tiberias
തിബെര്യാസ് ( /ടി അɪ ബി ɪəര് ഞാൻ ə ങ്ങൾ / ; ഹീബ്രു : טְבֶרְיָה ‎ , Tverya ⓘ /img Tverya ⓘ ; അറബി : طبريا ‬ ) ഗലീലി കടലിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള എ.ഡി. 20ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഇസ്രായേലി നഗരമാണ്.
അതിന്റെ നാമം റോമൻ സാമ്രാജ്യം ത്തിലെ രണ്ടാം ചക്രവർത്തി,ആയ  തീബെർയ്യൊസിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നൽകിയതാണ് .
2019 ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ 44,779 ആണ് . [3]
2-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി മുതൽ ടിബീരിയാസ് യഹൂദമതത്തിൽ വളരെ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ യഹൂദമതത്തിന്റെ നാല് വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, ജറുസലേം , ഹെബ്രോൺ, സഫെഡ് എന്നിവ യാണ്ണ് മറ്റുള്ള നഗരങ്ങൾ .
രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഗലീലിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ യഹൂദ നഗരവും ഇസ്രായേൽ ദേശത്തെ ജൂതന്മാരുടെ രാഷ്ട്രീയ, മത കേന്ദ്രവുമായിരുന്നു തിബീരിയാസ്.
തെക്ക് അതിന്റെ അടുത്ത അയൽവാസിയായ ഹമ്മത്ത് ടിബീരിയാസ്, ഇപ്പോൾ ആധുനിക ടിബീരിയയുടെ ഭാഗമാണ്, ചൂടുള്ള നീരുറവകൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്, ഏകദേശം രണ്ടായിരം വർഷമായി ചർമ്മത്തെയും മറ്റ് രോഗങ്ങളെയും സുഖപ്പെടുത്തുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, .
ചരിത്രം പന്ത്രണ്ട് അപ്പൊസ്തലന്മാരുടെ ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് മൊണാസ്ട്രിയുടെ ഭാഗമായ സഹീർ അൽ ഉമറിന്റെ മതിലുകളുടെ എസ്ഇ കോണിലുള്ള "ചായുന്ന ഗോപുരം" സഭാചരിത്രത്തിനായി ടിബീരിയാസ് രൂപത കാണുക യഹൂദ ബൈബിൾ പാരമ്പര്യം
യഹൂദ പാരമ്പര്യം തിബെർയ്യാസ് രക്കത്ത് എന്നപുരാതന ഇസ്രായേല്യ ഗ്രാമത്തിലെ സൈറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചു എന്നതാണ്.
ജോഷ്വയുടെ പുസ്തകത്തിൽ ആണ് ആദ്യ പരാമർശം .
ടാൽമുഡിക് കാലഘട്ടത്തിൽ, യഹൂദന്മാർ ഇതിനെ ഇപ്പോഴും ഈ പേരിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
ഹെറോഡിയൻ കാലഘട്ടം
20-നാണ് ടിബീരിയാസ് ഗലീലിയിലെയും പെരേയയിലെയും ഹെറോഡിയൻ ടെട്രാർക്കിയിൽ സ്ഥാപിച്ചത്.
റോമൻ ക്ലയന്റ് രാജാവായ ഹെരോദാവ് ആന്റിപാസ് , മഹാനായ ഹെരോദാവിന്റെ മകൻ.
ഹെരോദാവ് ആന്റിപാസ് ഗലീലിയിലെ തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കി റോമൻ ചക്രവർത്തിയായ ടിബീരിയസിനു പേരിട്ടു.
17 ഓളം പ്രകൃതിദത്ത ധാതു ചൂടുള്ള നീരുറവകളായ ഹമ്മത്ത് ടിബീരിയാസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു സ്പായുടെ തൊട്ടടുത്താണ് നഗരം നിർമ്മിച്ചത്.
തിബീരിയാസ് ആദ്യം കർശനമായ പുറജാതീയ നഗരമായിരുന്നു, എന്നാൽ പിന്നീട് പ്രധാനമായും ജൂതന്മാർ ജനവാസമുള്ളവരായിത്തീർന്നു, ആത്മീയവും മതപരവുമായ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ബാൽനോളജിക്കൽ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.
ൽ അതുപോലെ, യഹൂദന്മാരുടെ പൗരാണികത , റോമൻ-യഹൂദ ചരിത്രകാരനായ ജോസീഫസ് ചൂടുള്ള നീരുറവുള്ളതുമായ ഗ്രാമം വിളിക്കുന്നു എമ്മവുസ്സ്, ഇന്നത്തെ ഹംമത് തിബെര്യാസ്, തിബെർയ്യാസ് സ്ഥിതി.
യഹൂദരുടെ യുദ്ധങ്ങൾ എന്ന കൃതിയിലും ഈ പേര് കാണപ്പെടുന്നു.
റോമൻ കാലഘട്ടം
ഗലീലി കടലിന്റെ എതിർവശത്തായി കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് ബോട്ടുകൾ സഞ്ചരിച്ച സ്ഥലമായി John 6:23 പരാമർശിക്കുന്നു.
ജനക്കൂട്ടം ആവശ്യപ്പെട്ട് യേശു അത്ഭുതകരമായി  5000 പേർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകിയശേഷം.
ഈ ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ച് യാത്രചെയ്ത്  വീണ്ടും തടാകടത്തിന്റെ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത്.
കഫർനാമിൽ എത്തി
റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിൽ, ഈ നഗരത്തെ ഗ്രീക്ക് നാമം εριάςβεριάς ( ടിബീരിയസ് , മോഡേൺ ഗ്രീക്ക് iverβεριάδα തിവേരിയാഡ ) എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
61-ൽ ഹെരോദാവ് അഗ്രിപ്പ രണ്ടാമൻ സിസേറിയ ഫിലിപ്പി എന്ന തലസ്ഥാനത്തെ തന്റെ രാജ്യവുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഒന്നാം ജൂത-റോമൻ യുദ്ധത്തിൽ, രാജ്യദ്രോഹികൾ നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ഹെരോദാവിന്റെ കൊട്ടാരം നശിപ്പിക്കുകയും റോമിനോട് വിശ്വസ്തത പുലർത്തിയിരുന്ന യഹൂദ ഭരണാധികാരിയായ അഗ്രിപ്പ രണ്ടാമന്റെ സൈന്യം നഗരം കൊള്ളയടിക്കുന്നത് തടയുകയും ചെയ്തു.
ക്രമേണ രാജ്യദ്രോഹികളെ ടിബീരിയയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും യഹൂദ, ഗലീലി, ഇഡ്യൂമിയ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലെ മറ്റ് മിക്ക നഗരങ്ങളും തകർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, റോബിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടെന്ന് അതിന്റെ നിവാസികൾ തീരുമാനിച്ചതിനാൽ ടിബീരിയയെ ഈ വിധി ഒഴിവാക്കി.
എ.ഡി. 70-ൽ ജറുസലേമിന്റെ പതനത്തിനുശേഷം ഇത് ഒരു സമ്മിശ്ര നഗരമായി മാറി; യെഹൂദ്യ കീഴടങ്ങിയതോടെ അവശേഷിക്കുന്ന തെക്കൻ യഹൂദ ജനത ഗലീലിയിലേക്ക് കുടിയേറി.
റോമൻ-ബൈസന്റൈൻ തെക്കൻ നഗരകവാടം ദ്വിതീയ ഉപയോഗത്തിൽ പുരാതന ലിന്റലുള്ള ക്രൂസേഡർ കോട്ട ഗേറ്റിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ബൈസന്റൈൻ കാലഘട്ടം
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിബീരിയാസ് ഇപ്പോഴും യഹൂദ മതപഠനത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടമായിരുന്നു.
ഇതിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ, ബേത്ത് അർഷാമിലെ സിറിയക് ബിഷപ്പ് സിമിയോണിന്റെ ഒരു കത്ത് പാലസ്തീനയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളോട് തിബീരിയാസിലെ യഹൂദമത നേതാക്കളെ പിടികൂടാനും അവരെ റാക്കിലേക്ക് നിർത്താനും നജ്‌റാനിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കാനും.
യഹൂദ രാജാവായ ധു നുവാസിനോട് കൽപിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.
റോമൻ നാടകവേദിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഹമ്മത്ത് ടിബീരിയാസ് സിനഗോഗ് ഫ്ലോർ
1033-ൽ ഭൂകമ്പത്തിൽ ടിബീരിയസ് വീണ്ടും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
നസീർ-ഇ ഖുസ്രോ 1047-ൽ ടിബീരിയാസ് സന്ദർശിച്ചു, തടാകത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വെള്ളത്തിന്റെ വശത്തൊഴികെ പട്ടണത്തിലുടനീളം സഞ്ചരിക്കുന്ന "ശക്തമായ മതിൽ" ഉള്ള ഒരു നഗരത്തെ വിവരിക്കുന്നു.
കൂടാതെ, അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നു
തടാകത്തിന്റെ കിടക്ക പാറയായതിനാൽ എണ്ണമറ്റ കെട്ടിടങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ തന്നെ പണിതിരിക്കുന്നു.
അവർ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് മാർബിൾ നിരകളിൽ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ആനന്ദ ഭവനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
തടാകത്തിൽ മത്സ്യം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
[] വെള്ളിയാഴ്ച പള്ളി പട്ടണത്തിന് നടുവിലാണ്.
പള്ളിയുടെ കവാടത്തിൽ ഒരു നീരുറവയുണ്ട്, അതിനു മുകളിൽ അവർ ഒരു ചൂടുള്ള കുളി നിർമിച്ചു.
[] പട്ടണത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ജാസ്മിൻ പള്ളി (മസ്ജിദ്-ഇ-യാസ്മിൻ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പള്ളി ഉണ്ട്.
ഒരു നല്ല കെട്ടിടം ഇടത്തരം ഭാഗത്ത് ഒരു വലിയ പ്ലാറ്റ്ഫോം (ദുക്കന്), അവർ എവിടെ ഉയരുന്നു മിഹ്രബ്സ് (അല്ലെങ്കിൽ പ്രാർത്ഥന-നിഛെസ്).
എല്ലായിടത്തും അവർ ജാസ്മിൻ- കുറ്റിച്ചെടികൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ നിന്നാണ് പള്ളിക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.
കുരിശുയുദ്ധ കാലഘട്ടം ഡോ. ടോറൻസിന്റെ മുൻ ആശുപത്രിയിലെ സ്കോട്ട്‌സ് ഹോട്ടൽ
ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധകാലത്ത് ജറുസലേം പിടിച്ചടക്കിയ ഉടൻ ടിബീരിയാസ് ഫ്രാങ്ക്സ് കൈവശപ്പെടുത്തി.
ജറുസലേം രാജ്യത്തിലെ ഗലീലയുടെ രാജത്വത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ ടാൻക്രെഡിന് നഗരം കള്ളമായി നൽകി; ഈ പ്രദേശത്തെ ചിലപ്പോൾ ടിബീരിയയുടെ പ്രിൻസിപ്പാലിറ്റി അഥവാ ടിബീരിയാഡ് എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.
1099-ൽ നഗരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സൈറ്റ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, സെറ്റിൽമെന്റ് വടക്ക് ഇന്നത്തെ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റി.
വർഷങ്ങളായി കുരിശുയുദ്ധക്കാർ നിർമ്മിച്ച സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ചർച്ച് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്, എന്നിരുന്നാലും ഈ കെട്ടിടം വർഷങ്ങളായി മാറ്റം വരുത്തി പുനർനിർമ്മിച്ചു.
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ടിബീരിയസിന്റെ ജൂത സമൂഹത്തിൽ റബ്ബികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 50 ജൂത കുടുംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു,  അക്കാലത്ത് തോറയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ അവിടെ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിൽ നഗരം നിഷേധാത്മക സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്നു.
ദമാസ്കസിലെ ഇബ്നു അസകീർ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഒരു ഹദീസ് (മരണം 1176) ടിബീരിയയെ "നരകത്തിന്റെ നാല് നഗരങ്ങളിൽ" ഒന്നായി പരാമർശിക്കുന്നു.
അക്കാലത്ത് മുസ്ലീം ഇതര ജനസംഖ്യയിൽ പട്ടണത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന വസ്തുത ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടാകാം.
മൈമോണിഡസിന്റെ ശവകുടീരം മംലൂക്ക് കാലഘട്ടം
1265-ൽ കുരിശുയുദ്ധക്കാരെ ഈജിപ്ഷ്യൻ മംലൂക്കുകൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, 1516-ൽ ഓട്ടോമൻ കീഴടക്കുന്നതുവരെ ടിബീരിയകളെ ഭരിച്ചു.
ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടം 1822-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ജോഹാൻ ലുഡ്‌വിഗ് ബർക്ക്‌ഹാർഡിന്റെ ടിബീരിയസിന്റെ രേഖാചിത്രം.
ജനസംഖ്യയുടെ നാലിലൊന്ന് ജൂതന്മാരാണെന്നും പോളണ്ട്, സ്പെയിൻ, വടക്കേ ആഫ്രിക്ക, സിറിയയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്നും ബർക്ക്‌ഹാർട്ട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ടിബീരിയാസ് തുറമുഖം ടിബറസ്, 1862
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിബീരിയാസ് ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായിരുന്നു.
ഇറ്റാലിയൻ റബ്ബി മോസസ് ബസ്സോള 1522 ൽ പലസ്തീൻ പര്യടനത്തിനിടെ ടിബീരിയാസ് സന്ദർശിച്ചു.
അദ്ദേഹം ടിബീരിയസിൽ പറഞ്ഞു, "... അതൊരു വലിയ നഗരമായിരുന്നു ... ഇപ്പോൾ അത് നശിച്ചതും ശൂന്യവുമാണ്".
"പത്തോ പന്ത്രണ്ടോ" മുസ്ലീം കുടുംബങ്ങളുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ ഗ്രാമത്തെ അദ്ദേഹം വിവരിച്ചു.
"അറബികൾ കാരണം" ഈ പ്രദേശം അപകടകരമായിരുന്നു, അവിടെ താമസിക്കാൻ, പ്രാദേശിക ഗവർണറുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പണം നൽകേണ്ടിവന്നു.
ടിബീരിയാസിലെ ജൂത വീട്, 1893
സഹീറിന്റെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിൽ, യഹൂദ കുടുംബങ്ങളെ തിബീരിയാസിൽ പാർപ്പിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
യഹൂദ സമൂഹത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്മിർനയിലെ റബ്ബി ചൈം അബുലാഫിയയെ ക്ഷണിച്ചു.
അദ്ദേഹം പണിത സിനഗോഗ് ഇന്നും യഹൂദന്മാരുടെ കൊട്ടാരത്തിലാണ്.
ഡോ ടോറൻസിന്റെ  ആശുപത്രി ടിബീരിയാസ് 1937, ഡോ. ടോറൻസിന്റെ ആശുപത്രി കേന്ദ്രം
1885-ൽ ഒരു സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടറും മന്ത്രിയുമായ ഡേവിഡ് വാട്ട് ടോറൻസ് ടിബീരിയാസിൽ ഒരു മിഷൻ ആശുപത്രി ആരംഭിച്ചു, അത് എല്ലാ വംശങ്ങളിലെയും മതങ്ങളിലെയും രോഗികളെ സ്വീകരിച്ചു.
1894-ൽ ഇത് ബീറ്റ് അബു ഷാംനെൽ അബു ഹന്നയിലെ വലിയ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറി.
1923-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഡോ. ഹെർബർട്ട് വാട്ട് ടോറൻസിനെ ആശുപത്രിയുടെ തലവനായി നിയമിച്ചു.
ഇസ്രായേൽ സ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷം, ഇസ്രായേൽ ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ഒരു പ്രസവ ആശുപത്രിയായി ഇത് മാറി.
1959 ൽ അടച്ചതിനുശേഷം, കെട്ടിടം ഒരു ഗസ്റ്റ്ഹൗസായി മാറി, 1999 വരെ ഇത് പുതുക്കി സ്കോട്ട്സ് ഹോട്ടൽ ആയി തുറന്നു.
ടിബീരിയാസ്, 1920 കൾ ബ്രിട്ടീഷ് മാൻഡേറ്റ് ടിബീരിയാസ് 1937
ബ്രിട്ടീഷ് മാൻഡേറ്റ് (1922) ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, നഗരത്തിന് ഇതിനകം ഒരു ജൂത ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്നു.
തുടക്കത്തിൽ ടിബീരിയസിലെ അറബികളും ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മികച്ചതായിരുന്നു, നെബി മൂസ കലാപത്തിൽ കുറച്ച് സംഭവങ്ങളും 1929 ൽ പലസ്തീനിലുടനീളം ഉണ്ടായ അസ്വസ്ഥതകളും.
ആദ്യത്തെ ആധുനിക സ്പാ 1929 ലാണ് നിർമ്മിച്ചത്.
ആധുനിക പട്ടണത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി രൂപപ്പെടുത്തിയത് 1934 നവംബർ 11 ലെ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമാണ്.
പട്ടണത്തിന് മുകളിലുള്ള ചരിവുകളിലെ വനനശീകരണം, നഗരം പണിതിരിക്കുന്ന വീടുകളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെയും ഒരു പരമ്പരയായിട്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് - സാധാരണയായി മതിലുകൾ പങ്കിടുന്നു - ഇടുങ്ങിയ റോഡുകളിൽ സമാന്തരമായി തടാകത്തിന്റെ തീരത്തെ കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നു.
ചെളിയും കല്ലും പാറക്കല്ലുകളും വഹിച്ച വെള്ളപ്പൊക്കം ചരിവുകളിൽ കുതിച്ചെത്തി തെരുവുകളിലും കെട്ടിടങ്ങളിലും വെള്ളം നിറച്ചു ജീവനും സ്വത്തിനും നഷ്ടം വളരെ വലുതാണ്.
നഗരം ചരിവുകളിൽ പുനർനിർമിക്കുകയും ബ്രിട്ടീഷ് നിർബന്ധിത സർക്കാർ മണ്ണ് പിടിക്കാനും സമാനമായ ദുരന്തങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനും പട്ടണത്തിന് മുകളിലുള്ള ചരിവുകളിൽ സ്വിസ് വനം നട്ടു.
പഴയ തീരത്ത് നിന്ന് നിരവധി യാർഡുകൾ കടന്ന് ഒരു പുതിയ സീവാൾ നിർമ്മിച്ചു.
1938 ഒക്ടോബറിൽ പലസ്തീനിൽ നടന്ന അറബ് കലാപത്തിൽ അറബ് തീവ്രവാദികൾ 19 ജൂതന്മാരെ ടിബീരിയയിൽ വച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി.
ഹമീ ത്വെരിയ ചൂടുള്ള നീരുറവകളും സ്പായും ഇസ്രായേൽ ടിബീരിയയുടെ കാഴ്ച തിബീരിയാസും ഗലീലി കടലും
1948 മുതൽ ടിബീരിയാസ് നഗരം ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും ജൂതന്മാരാണ്.
1940 കളുടെ അവസാനത്തിലും 1950 കളുടെ തുടക്കത്തിലും അറബ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ജൂതന്മാർ പുറപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നിരവധി സെഫാർഡിക്, മിസ്രാഹി ജൂതന്മാർ നഗരത്തിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.
കാലക്രമേണ, മറ്റ് പല വികസന നഗരങ്ങളിലെയും പോലെ പുതിയ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി സർക്കാർ ഭവനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
മത്സ്യബന്ധനത്തിനും വിനോദസഞ്ചാര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി ഗലീലി തടാകത്തിന്റെ തീരത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ തുറമുഖമാണ് ടിബീരിയാസ്.
1990 മുതൽ, മത്സ്യബന്ധനത്തിനുള്ള തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ക്രമേണ കുറയുന്നു, ടിബീരിയാസ് തടാകത്തിന്റെ തോത് കുറയുകയും, തുടർച്ചയായ വരൾച്ചയും തടാകത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധജലം പമ്പ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
2014 ഓടെ ഇസ്രായേലി ഡീസലൈനേഷൻ സൗകര്യങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പ്രവർത്തന ശേഷിയോടെ ടിബീരിയാസ് തടാകം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ നില ( 6 metres (20 feet)
കിൻ‌യറേറ്റിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു ചരിവിൽ നിർമ്മിച്ചതും ഹരേദി ജൂതന്മാർക്ക് മാത്രമായി ഭക്ഷണം നൽകുന്നതുമായ പുതിയ അയൽ‌പ്രദേശമായ കിരിയാറ്റ് സാൻ‌സ് ഉപയോഗിച്ച് നഗരം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുന്നു.
സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ (സിബിഎസ്) കണക്കനുസരിച്ച്, 2011 ഡിസംബർ വരെ 41,700 നിവാസികൾ ടിബീരിയാസിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.
സിബി‌എസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 2010 ഡിസംബർ വരെ നഗരത്തെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക തലത്തിൽ 10 ൽ 5 എന്ന് റേറ്റുചെയ്തു.
2009 ലെ ഒരു ജീവനക്കാരന്റെ ശരാശരി പ്രതിമാസ ശമ്പളം 4,845 എൻ‌ഐ‌എസ് ആയിരുന്നു.
1948 ഏപ്രിൽ 18 ന് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക സംരക്ഷണത്തിൽ ടിബീരിയയിലെ അറബ് ജനതയെ ഒഴിപ്പിച്ചതിനാൽ മിക്കവാറും എല്ലാ ജനസംഖ്യയും ജൂതന്മാരാണ്.
യഹൂദന്മാരിൽ പലരും മിസ്രാഹി, സെഫാർഡിക് എന്നിവരാണ് .
അടിസ്ഥാന സ .
കര്യങ്ങൾ നഗര നവീകരണവും സംരക്ഷണവും ആധുനിക ടിബീരിയസിന്റെ ബീച്ച് ഫ്രണ്ട്
പുരാതനവും മധ്യകാലവുമായ ടിബീരിയാസ് വിനാശകരമായ ഭൂകമ്പങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയിലൂടെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, 1837 ലെ വലിയ ഭൂകമ്പത്തെത്തുടർന്ന് നിർമ്മിച്ചവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും 1934 ലെ മഹാപ്രളയത്തിൽ നശിക്കുകയോ കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്തു.
പട്ടണത്തിന്റെ പുതിയ ഭാഗങ്ങളിലെ വീടുകൾ, വാട്ടർഫ്രണ്ടിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക്.
1949-ൽ, മതപരമായ കെട്ടിടങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള പഴയ പാദത്തിന്റെ മിക്കവാറും എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന 606 വീടുകൾ പകുതിയോളം വീടുകളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പ്രാദേശിക ജൂതന്മാരുടെ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് പൊളിച്ചുമാറ്റി.
ആറ് ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിനുശേഷം വാട്ടർഫ്രണ്ട് പ്രൊമെനെഡ്, ഓപ്പൺ പാർക്ക് ലാൻഡ്, ഷോപ്പിംഗ് സ്ട്രീറ്റുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ആധുനിക ഹോട്ടലുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തോടെ വ്യാപകമായ വികസനം ആരംഭിച്ചു.
കുരിശുയുദ്ധ കാലഘട്ടം, നഗരത്തിലെ രണ്ട് ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടത്തിലെ പള്ളികൾ, പുരാതന സിനഗോഗുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പള്ളികൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
വെളുത്ത ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ജാലകങ്ങളും ട്രിമും ഉപയോഗിച്ച് പ്രാദേശിക കറുത്ത ബസാൾട്ട് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നഗരത്തിലെ പഴയ കൊത്തുപണി കെട്ടിടങ്ങൾ ചരിത്രപരമായ അടയാളങ്ങളാണ്.
പുരാതന മതിൽ, ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടത്തിലെ കോട്ട, ചരിത്രപരമായ ഹോട്ടലുകൾ, ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടന ഹോസ്റ്റലുകൾ, കോൺവെന്റുകൾ, സ്കൂളുകൾ എന്നിവയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക ടിബീരിയയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ബെർണൈക്ക് പർവതത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ 15 metres (49 feet) അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പാളികളിൽ 2,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള റോമൻ തിയേറ്റർ കണ്ടെത്തി.
ഒരുകാലത്ത് 7,000 ത്തിലധികം ആളുകൾ ഇരുന്നു.
2004 ൽ, ഇസ്രായേൽ ആന്റിക്വിറ്റീസ് അതോറിറ്റി നടത്തിയ തിബീരിയാസിൽ നടത്തിയ ഖനനത്തിൽ, എ.ഡി. 3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഘടന കണ്ടെത്തി, അത് സാൻഹെഡ്രിന്റെ ഇരിപ്പിടമായിരിക്കാം.
അക്കാലത്ത് ഇതിനെ ബീറ്റ് ഹവാദ് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.
2018 ജൂണിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ ജൂത ശവകുടീരം കണ്ടെത്തി.