smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
മരങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള വ്യാസം കുറഞ്ഞ ശിഖരങ്ങളിലാണ് സാധാരണയായി ആൺ‌കിളികൾ ഇരതേടുന്നത് .
പെൺ‌കിളികളാകട്ടെ മധ്യഭാഗങ്ങളിലും താഴെയുമുള്ള വ്യാസം‌കൂടിയ ഭാഗങ്ങളിലും.
മറ്റുപക്ഷികളെ തുരത്തിയോടിക്കാനാണ് ആൺ‌കിളികൾ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്നതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
താരതമ്യം ഹെയറി മരംകൊത്തി
വടക്കേ അമേരിക്കയിൽതന്നെ കാണപ്പെടുന്ന ഹെയറി മരംകൊത്തികളുമായി വളരെയേറെ സാമ്യമുണ്ട് ഡൗണി മരംകൊത്തികൾക്ക്.
ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പം ഹെയറി മരംകൊത്തികൾക്ക് അല്പം കൂടുതലാണ് എന്നതുമാത്രമാണ് ഏകവ്യത്യാസം.
എന്നാൽ ഈ കിളികൾ തമ്മിൽ വർഗ്ഗപരമായി ഒരു ബന്ധവുമില്ല.
ജീവികളുടെ കേന്ദ്രീകൃത പരിണാമത്തിന് മികച്ചൊരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ സാമ്യം .
അവലംബം ↑ {{ cite web }} : Cite has empty unknown parameter: | last-author-amp= ( help ) ; Cite uses deprecated parameter | authors= ( help ) ; Invalid | ref=harv ( help ) ↑ ↑ http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract doi=10.1650%2F7858.1 ct=1
ഡ്വാർഫ് കാവൻഡിഷ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Dwarf_Cavendish ഡ്വാർഫ് കാവൻഡിഷ് വാഴയുടെ ഇല.
ഒരു ക്ലോസപ്പ് ചിത്രം.
വാഴകളിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ, കാവൻഡിഷ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഒരു വാഴയിനമാണ് ഡ്വാർഫ് കാവൻഡിഷ് (Dwarf Cavendish).
ബസ്റായ്, മോറിസ്, പെറ്റിറ്റ് നേൻ എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഉയരം കുറവായത് കൊണ്ടു തന്നെ കാറ്റിനെ ചെറുക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്.
വാഴത്തണ്ടിന് വലിയ വണ്ണമാണ്.
ഇലകൾ നീളം കുറഞ്ഞതും അടുത്തടുത്തമായിട്ടുമാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഉയരക്കുറവ് കാരണം വാഴക്കുലകൾ മിക്കതും നിലം തൊട്ടായിരിക്കും നിൽക്കുന്നത്.
കുലയിൽ പടലയും കായകളും വളരെ അടുപ്പിച്ചാണ് അടുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
വാഴകളുടെ ഉയരം ശാരാശരി 6-8 അടിയാണ്.
അവലംബം വാഴ (2009) - കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല പ്രസിദ്ധീകരണം.
ഡ്വെയ്ൻ ബ്രാവോ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Dwayne_Bravo
ഒരു വെസ്റ്റിൻഡീസ് ക്രിക്കറ്റ് താരമാണ് ഡ്വെയ്ൻ ബ്രാവോ (ജനനം 7 ഒക്ടോബർ 1983).
1983 ഒക്ടോബർ 7ന് ട്രിനിഡാഡ് ടുബാഗോയിൽ ജനിച്ചു.
അരങ്ങേറ്റം ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് അരങ്ങേറ്റം
ട്രിനിഡാഡ് ടുബാഗോയ്ക്കു വേണ്ടി ബാർബഡോസിനെതിരെ 2002ൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
ആദ്യ ഇന്നിങ്സിൽ 15 റൺ നേടി.
അടുത്ത മാസത്തിൽ തന്നെ ആദ്യ സെഞ്ച്വറി നേടി.
ഏകദിന അരങ്ങേറ്റം
വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിന്റെ 2003/04ൽ നടന്ന ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരായ പരമ്പരയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
2 വിക്കറ്റ് നേടി.
ടെസ്റ്റ് അരങ്ങേറ്റം
2004ൽ നടന്ന ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരായ പരമ്പരയിൽ ടെസ്റ്റിൽ അരങ്ങേറി.
ആദ്യ മത്സരത്തിൽ 44 റൺസും 3 വിക്കറ്റും നേടി.
ആ പരമ്പരയിൽ 220 റൺസും 16 വിക്കറ്റും നേടി.
കരിയർ: 2006-07
ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരായ പരമ്പരയിൽ ടീമിൽ നിന്ന് പുറത്തായെങ്കിലും 2006ലെ ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫിയിൽ തിരിച്ചെത്തി.
164 റൺസും 7 വിക്കറ്റും നേടി.
ഈ ടൂർണമെന്റിലായിരുന്നു ബ്രാവോയുടെ ആദ്യ സെഞ്ച്വറി.
ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറികൾ ഡ്വെയ്ൻ ബ്രാവോയുടെ ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറികൾ റൺസ് കളി എതിർടീം City/country സ്ഥലം വർഷം 1 107 13 ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക St John's , Antigua ആന്റിഗ്വാ റീ ക്രിയേഷൻ ഗ്രൗണ്ട് 2005 2 113 15 ഓസ്ട്രേലിയ ഹൊബാർട്ട് , ഓസ്ട്രേലിയ ഓവൽ 2005 3 104 33 ഓസ്ട്രേലിയ അഡ്ലെയ്ഡ് , ഓസ്ട്രേലിയ അഡ്ലെയ്ഡ് ഓവൽ 2009 ഏകദിന സെഞ്ച്വറികൾ ഡ്വെയ്ൻ ബ്രാവോയുടെ ഏകദിന സെഞ്ച്വറികൾ നം റൺസ് കളി എതിർടീം City സ്ഥലം വർഷം 1 112* 54 ഇംഗ്ലണ്ട് അഹമ്മദാബാദ് സർദാർ പട്ടേൽ സ്റ്റേഡിയം 2006 2 106 154 ന്യൂസിലൻഡ് ഹാമിൽടൺ സെഡൺ പാർക്ക് 2014 ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്
ആദ്യ 3 സീസണുകളിലും ബ്രാവോ മുംബൈ ഇന്ത്യൻസിനു വേണ്ടിയാണ് കളിച്ചത്.
എന്നാൽ 2011ൽ ചെന്നൈ ബ്രാവോയെ സ്വന്തമാക്കി.
2014ലിലും ബ്രാവോ ചെന്നൈയ്ക്കു വേണ്ടിയാണ് കളിക്കുന്നത്.
2011ലെ ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്
പരിക്കേറ്റതിനാൽ ബ്രാവോയ്ക്ക് ലോകകപ്പിൽ കളിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.
സിനിമകൾ 2013 ഉല തമിഴ് ഏകദിന മാൻ ഓഫ് ദി മാച്ചുകൾ S No Opponent Venue Date Match Performance 1 England Trent Bridge , Nottingham 27 June 2004 10-2-26-3; DNB 2 India Queen's Park Oval , Port of Spain 26 May 2006 5-0-32-3; 61* (62 balls: 3x4, 1x6) 3 India Queen's Park Oval , Port of Spain 28 May 2006 62* (44 balls: 4x4); 9-0-45-0 4 Sri Lanka Queen's Park Oval , Port of Spain 10 April 2008 10-1-32-4, 1 catch; 36 (37 balls: 3x4, 2x6) 5 England Kensington Oval , Bridgetown 27 March 2009 7-1-19-4, 1 catch; DNB 6 Zimbabwe Arnos Vale Stadium , Kingstown 12 March 2010 9-2-21-4; 6 (8 balls: 1x4) 7 Zimbabwe National Cricket Stadium , St. George's 24 February 2013 10-1-43-6; 0 (2 balls) ടി20 മാൻ ഓഫ് ദി മാച്ചുകൾ S No Opponent Venue Date Match Performance 1 India Lord's Cricket Ground , London 12 June 2009 4-0-38-4; 66* (36 balls: 4x4, 3x6) അവലംബം ↑ പുറം കണ്ണികൾ ഡ്വെയ്ൻ ബ്രാവോ : കളിക്കാരനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ക്രിക്ക്ഇൻഫോയിൽ നിന്ന്.
ഡ്വൈറ്റ് ഐസനോവർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Dwight_D.
_Eisenhower
1953 മുതൽ1961 വരെ അമേരിക്കയുടെ 34 ആം പ്രസിഡണ്ടും അമേരിക്കയുടെ സൈനികതലവനും ആയിരുന്നു ഡ്വൈറ്റ്  ഐസൻഹാവർ (Dwight David "Ike" Eisenhower) ( / ˈ aɪ z ən ˌ h aʊ . ər / EYE -zən- HOW -ər ; ഒക്ടോബർ14, 1890 – മാർച്ച് 28, 1969) .
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് സഖ്യകക്ഷികളുടെ യൂറോപ്പിലെ പരമാധികാര സൈന്യാധിപൻ ഐസൻഹാവർ ആയിരുന്നു.
അദ്ദേഹമാണ് 1942-43 കാലത്ത് വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലേക്കും 1944 - 45 കാലത്ത് ഫ്രാൻസിലേക്കും ജർമനിയിലേക്കും സൈന്യത്തെ നയിച്ച് വിജയത്തിലെത്തിച്ചതിന്റെ സൂത്രധാരൻ.
1951 - ൽ അദ്ദേഹം നാറ്റോയുടെ (NATO) ആദ്യ സർവ്വാധിപനായി.
[[വർഗ്ഗം:[മറയ്ക്കുക]      കാ സം തി   Seal of the President of the United States.svg അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പ്രസിഡണ്ടുമാർ]]
ഡ്വെയ്ൻ ജോൺസൺ
ഒരു അമേരിക്കൻ നടനും, നിർമ്മാതാവും, സെമി-റിട്ടയേഡ് പ്രൊഫഷണൽ ഗുസ്തിക്കാരനുമാണ് ഡ്വെയ്ൻ ഡഗ്ലസ് ജോൺസൺ (ജനനം: മേയ് 2, 1972).
"ദി റോക്ക്" എന്ന റിങ് നാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
കാലിഫോർണിയയിലെ ഹേവാർഡിൽ 1972 മേയ് 2-നാണ് ഡ്വെയ്ൻ ജോൺസൺ ജനിച്ചത്.
ഫുട്ബോൾ കരിയർ പ്രൊഫഷണൽ റെസ്ലിംഗ് ജീവിതം
വേൾഡ് റെസ്ലിംഗ് ഫെഡറേഷൻ എന്റർടെയിൻമെന്റ് അഭിനയ ജീവിതം 2001 ൽ വാനിറ്റി ഫെയറിന്റെ ഒരു ഫോട്ടോ ഷൂട്ടിൽ ദ റോക്ക്
തന്റെ ഗുസ്തിതരംഗത്തിന്റെ പ്രചോദനത്താൽ ജോൺസൺ ഒരു സിനിമാ താരമായി മാറി.
സ്വകാര്യ ജീവിതം 2009 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻഭാര്യ ഡാനി ഗാർഷ്യയുമായി ജോൺസൺ
ഫ്ലോറിഡയിലാണ്ജോ ൺസൺ താമസിക്കുന്നത്.
1997 മേയ് 3-ന് ജോൺസൺ ഡാനി ഗാർഷ്യയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
ഡൗൺടൗൺ കൊല്ലം പായ്ക്കട റോഡ്, പഴയ തെരുവ് ആർ.പി. മാൾ, നാഷണൽ ഹൈവേ കൊല്ലം കമ്പോളത്തിന്റെ രണ്ടു വശങ്ങൾ, രണ്ടു കാലഘട്ടങ്ങൾ ചിന്നക്കടയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഡൗൺടൗണിലേക്കുള്ള വഴി കാണിക്കുന്ന ഒരു ദിശാസൂചി
കൊല്ലം നഗരത്തിലെ വ്യാപാരകേന്ദ്രമായി (കൊല്ലം കമ്പോളം) വരുന്ന മേഖലകളെ പൊതുവായി വിളിക്കുന്ന പേരാണു ഡൗൺടൗൺ കൊല്ലം .
കിഴക്ക് കടപ്പാക്കട, പടിഞ്ഞാറ് തങ്കശ്ശേരി , വടക്ക് താലൂക്ക് കച്ചേരി, തെക്ക് മുണ്ടയ്ക്കൽ എന്നിവയ്ക്കുള്ളിൽ വരുന്ന പ്രദേശമാണു ഡൗൺടൗൺ കൊല്ലം.
കൊല്ലം തുറമുഖവും, ബിഗ്‌ബസാറും ചിന്നക്കടയും ഡൗൺടൗൺ കൊല്ലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പ്രധാന പ്രദേശങ്ങൾ ചിന്നക്കട ചാമക്കട കടപ്പാക്കട വലിയകട പുള്ളിക്കട പായ്ക്കട ലക്ഷ്മിനട കോട്ടമുക്ക് കൊച്ചുപിലാമ്മൂട് വടക്കുംഭാഗം പള്ളിത്തോട്ടം വടയാറ്റുകോട്ട ആണ്ടാമുക്കം വാടി കാവൽ തങ്കശ്ശേരി ബീച്ച് കൊല്ലം പോർട്ട് കൊല്ലം Downtown Kollam എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
മുക്താർ അഹമ്മദ് അൻസാരി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mukhtar_Ahmed_Ansari
ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരനേതാവും രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനും ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും മുസ്ലിം ലീഗിന്റെയും മുൻ അധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു മുക്താർ അഹമ്മദ് അൻസാരി (1880 - 1936).
1880-ൽ ബീഹാറിൽ ജനിച്ചു.
പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം ‍ ബീഹാറിൽ പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളജിലും എഡിൻബറോ സർവകലാശാലയിലും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി.
യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവന്ന അൻസാരി ഡൽഹിയിൽ വൈദ്യവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടു.
തുർക്കിയിലേക്ക് അയച്ച മെഡിക്കൽ മിഷന്റെ (1912-13) സംഘാടകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.
അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലിം ലീഗ് രൂപവത്കരണത്തിൽ ഇദ്ദേഹവും നല്ലൊരു പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1920-ൽ മുസ്ലിം ലീഗ് അധ്യക്ഷനായി.
എന്നാൽ താമസിയാതെ സ്വാതന്ത്യ്രസമരത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി കോൺഗ്രസ്സിൽ .
അൻസാരിയെ മദ്രാസിൽ വച്ചു ചേർന്ന അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിന്റെ (1927) അധ്യക്ഷനായി തെരഞ്ഞെടുത്തു.
ഗാന്ധിജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച നിസ്സഹകരണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാലനേതാക്കളിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു ഡോ. അൻസാരി.
രണ്ടു പ്രാവശ്യം ഇദ്ദേഹത്തിന് ജയിൽവാസം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
സൈമൺ കമ്മിഷന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പരിഗണിക്കാൻ വിളിച്ചുകൂട്ടിയ അഖിലകക്ഷി സമ്മേളനത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
1933 മാർച്ച് 31-ന് നടന്ന ഡൽഹി സമ്മേളനത്തിലും ഇദ്ദേഹം അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു.
1934-ൽ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട കോൺഗ്രസ് പാർലമെന്ററി ബോർഡിലും ഇദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.
സമുദായസൌഹാർദത്തിനും മതസഹിഷ്ണുതയ്ക്കും വേണ്ടി യത്നിച്ച ദേശീയ നേതാവായിരുന്നു ഡോ. അൻസാരി.
സമുദായപ്രാതിനിധ്യവാദം പിൻവലിപ്പിക്കാൻ ഗാന്ധിജിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചതും ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു.
ഡോ. അൻസാരി 1936-ൽ അന്തരിച്ചു.
മുക്തി (ചലച്ചിത്രം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mukthi
ഐവി ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത് രാജു മാത്യു നിർമ്മിച്ച 1988 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് മുക്തി .
ചിത്രത്തിൽ മമ്മൂട്ടി , ശോഭന ,ഉ ർ‌വശി , തിലകൻ എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
പൊരുതിമുന്നേറിയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന മുൻ ട്യൂട്ടോറിയൽ കോളേജ് അധ്യാപകൻ ഹരിദാസൻ കാലിക്കട്ട് ഡിസ്ട്രിക്ട് കളക്ടറായി ചുമതലയേറ്റു.
ഹമീദിനെ എ.ഡി.എമ്മായും നമ്പ്യാർ എസ്പിയായും ചുമതലയേറ്റു.
രാവുണ്ണി വാരിയറാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതിയിലെ സഹായി.
വീട്ടിലേക്കുള്ളയാത്രയിൽ അയാൾ പഴയ ട്യൂട്ടോറിയൽ സന്ദർശിക്കുന്നു.
അവിടെ  പിള്ള സാറിനെയും മകൾ സുധർമ്മയെയും കണ്ടുമുട്ടുന്നു.
അവളെ ഭാവിവധുവായി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.
അദ്ദേഹം തന്റെ എളിമയുള്ള വീട് സന്ദർശിച്ച് അമ്മയ്ക്കും ഇളയ സഹോദരൻ സുധിക്കും സഹോദരി ശോഭയ്ക്കും സമ്മാനങ്ങൾ കൈമാറി.
കളക്ടറാകുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മവൻ ശേഖരൻ അവരോട് നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറിയിട്ടില്ല, ഭാര്യയോടും മകളായ രാധികയോടുമൊപ്പം  സന്ദർശിക്കുന്നു.
അവൾക്ക് ഹരിയോട് ഒരടുപ്പമുണ്ട്.
കുഞ്ചുണ്ണ്യമ്മാമൻ ഹരിയുടെ മറ്റൊരു അമ്മാവനാണ്, അയാൾ ഒരു പതിവ് മദ്യപാനിയാണ്, പക്ഷേ ഹരി അദ്ദേഹത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നു.
ബേപ്പൂർ മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയായ രാധമ്മ അവർക്കെതിരായ പോലീസ് ക്രൂരതയെക്കുറിച്ച് ഹരിയെ അറിയിക്കുന്നു.
ഹരിയുടെ അമ്മയും സഹോദരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതിയിലേക്ക് മാറുന്നു.
സർക്കാർ സ്വത്ത് കൈയേറിയ വിശ്വനാഥന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഹോട്ടലിന്റെ കാര്യം ഹരി പരിശോധിക്കുന്നു.
വിശ്വനാഥൻ തന്റെ മകൻ വിനോദിനോട് സുധിയുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടാൻ പറയുന്നു.
രാധികയുടെ വിവാഹാലോചന അമ്മ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഹരി അതിനെ എതിർക്കുന്നു.
അയാൾ തന്റെ ആഗ്രഹം  കുഞ്ചുണ്ണിയോട് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശോഭയ്‌ക്കൊപ്പം വിനോദിനെ കണ്ടെത്താൻ പോലീസ് ഒരു ഹോട്ടലിൽ റെയ്ഡ് നടത്തി.
അപമാനത്തെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് ഹരിയും കുടുംബവും ആശ്ചര്യപ്പെടുമ്പോൾ, വിശ്വനാഥൻ ശോഭയുടെ വിവാഹത്തിനു ശോഭയെ തന്റെ മകനു ചോദിക്കുന്നു.
തന്റെ മകളായ ജയശ്രീയുമായുള്ള വിവാഹമാണ് സ്ത്രീധനം.
സഹോദരിയുടെ അവസ്ഥ, അമ്മയുടെയും സഹോദരന്റെയും നിർബന്ധവും ഹമീദിന്റെ ഉപദേശവും പ്രായോഗികമാണെന്ന് ഹരി സമ്മതിക്കുന്നു.
തുടർന്ന് പിള്ള സർ, സുധർമ്മ എന്നിവരിൽ നിന്ന് മാപ്പ് തേടുന്നു.
വിവാഹ സമ്മാനങ്ങളിൽ, ജയശ്രീ ശിവനുവേണ്ടി സതി പൈനിംഗിന്റെ ഒരു ഷോ പീസ് കണ്ടെത്തുന്നു, ഇത് ഹരിയുടെ ഭൂതകാലത്തെ സംശയിക്കുന്നു.
ഒരു അബ്കാരിയെ സഹായിക്കാൻ സുധി തന്റെ പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഹരി കണ്ടെത്തുമ്പോൾ അയാൾ അവനെ ശാസിക്കുന്നു.
ഹരിയെക്കാൾ മികച്ചവനാകാമെന്ന് വെല്ലുവിളിച്ച് സുധി വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുന്നു.
ശേഖരനും അമ്മായിയും സുധിയോട് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയിൽ ചേരാൻ പറയുന്നു.
ജോലിയുടെ പ്രതിബദ്ധതയും സംശയവും കാരണം ഹരിയും ജയശ്രിയും തമ്മിൽ പിരിമുറുക്കം വർദ്ധിക്കുന്നു.
രാധികയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയെന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന റവന്യൂ മന്ത്രി ശെഖരന്റെ പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവായി സുധി മാറുന്നു.
ജയശ്രീ സുധർമ്മയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവരുടെ വിവാഹം സുധർമ്മയുടെ ഒരു ഔദാര്യമാണെന്ന്ണെ  ഹരി അവളോട് പറയുന്നു.
സുധി വന്നു അമ്മയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.
ഹോട്ടൽ വിഷയത്തിൽ കളക്ടർ തന്റെ നിലപാട് മയപ്പെടുത്തിയെന്ന് ജില്ലാ കൗൺസിൽ അംഗമെന്ന നിലയിൽ സുധി ആരോപിച്ചു.
ആർ‌എമ്മിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് നടപടിയെടുക്കുമെന്ന് ഹരി അവകാശപ്പെടുന്നു.
ശോഭയുടെ അഭ്യർഥന മാനിച്ച്, ആർ‌എമ്മിനെ ദാമ്പത്യത്തിന് ഹാനികരമാകുമെന്നതിനാൽ നിർബന്ധിക്കരുതെന്ന് ഹരി സുധിയോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
ഹരിയും ജയശ്രീയും നിയമപരമായി വേർപിരിയാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു, പക്ഷേ കുറച്ചു കാലം അവളിൽ തന്നെ തുടരാനാണ്.
രാധികയുമായുള്ള സുധിയുടെ വിവാഹത്തിൽ ഹരി പങ്കെടുക്കുന്നു.
അവർ എതിർക്കുന്ന ഒരു പുതിയ യൂണിയൻ രൂപീകരിക്കുന്നതിന് സുധി രാധമ്മയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു.
ക്ഷേത്രോത്സവത്തിൽ സുധിയും അനുയായികളും രണ്ട് ഹിന്ദുക്കളുടെയും ഒരു മുസ്ലീമിന്റെയും മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിൽ ഹരി കഠിനമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജയശ്രീ വീണ്ടും അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നു, ഇരുവരും അവരുടെ വിവാഹജീവിതത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു.
തന്റെ പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പള്ളിയെ ആക്രമിച്ച് ക്ഷേത്രസംഭവത്തെ വർഗീയ കലാപമായി മാറ്റാൻ സുധി തീരുമാനിക്കുന്നു.
സാധ്യമായ എല്ലാ കോണുകളിൽ നിന്നും പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഹരിയെ ഇത് അറിയിക്കുന്ന രാധിക ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.
തന്റെ പഴയ സുധിയെ തിരികെ ലഭിക്കാൻ എന്തും ചെയ്യുമെന്ന് സുധിയോട് പറയുമ്പോൾ, ഇളയവൻ താൻ സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം മനസ്സിലാക്കുന്നു.
പ്രതിഷേധക്കാരെ തടയാൻ സുധി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പോലീസ് വെടിവച്ച് കൊല്ലുന്നു.
കടുത്ത അസ്വസ്ഥതകൾക്കിടയിലും ഹരിയും ജയശ്രീയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിലേക്ക് പോകുന്നു, അവിടെവച്ച് അമ്മ ശാസിക്കുകയും ഗ്രാമവാസികളും പാർട്ടി അനുയായികളും തല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു.
തനിക്ക് എന്താണ് നല്ലതെന്ന് ചോദിച്ച് കുഞ്ഞുണ്ണി അവനെ രക്ഷിക്കുന്നു.
തിരിച്ചു പോകുമ്പോൾ ഹരി ഒരിക്കൽ പഠിപ്പിച്ച ട്യൂട്ടോറിയൽ കോളേജ് സന്ദർശിച്ച് ജയശ്രീ, പിള്ള സർ, സുധർമ്മ എന്നിവർ കണ്ട ക്ലാസ് എടുക്കുന്നു.
താരം വേഷം 1 മമ്മൂട്ടി ഹരിദാസൻ IAS, 2 ശോഭന രാധിക 3 എം ജി സോമൻ ഹമീദ് 4 ഉർവശി സുധർമ 5 റഹ്മാൻ സുധാകരൻ 6 ബാലൻ കെ നായർ പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് നമ്പ്യാർ 7 ശങ്കരാടി രാവുണ്ണി വാരിയർ 8 കവിയൂർ പൊന്നമ്മ മാധവിയമ്മ 9 തിലകൻ കുഞ്ഞുണ്ണി നായർ 10 സിതാര ശോഭ 11 ജനാർദ്ദനൻ ശേഖരൻ നായർ 12 കെ പി എ സി സണ്ണി 13 ബാബു നമ്പൂതിരി 14 സീമ രാധമ്മ 15 സി ഐ പോൾ 16 ചിത്ര ജയശ്രീ 17 ജഗന്നാഥ വർമ്മ വിശ്വനാഥൻ നായർ 18 ഭീമൻ രഘു 19 തൊടുപുഴ വാസന്തി 20 ജോണി 21 കെ ബി ഗണേഷ് കുമാർ 22 ശിവജി 23 നിലമ്പൂർ ബാലൻ പാട്ടരങ്ങ്
ഗാനങ്ങളില്ല പരാമർശങ്ങൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ മുക്തി (1988) വിഡിയോ യൂട്യൂബിൽ Mukthi ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ
മുക്തേശ്വർ ശിവക്ഷേത്രം ഛറോഡ മുക്തേശ്വർ ശിവക്ഷേത്രം
ഭാരതത്തിൽ ഛത്തീസ്ഗഡ് സംസ്ഥാനത്തിൽ റായ്പൂർ-ബിലാസ്പുർ  പാതയിൽ 18 കിമി യാത്രചെയ്താൽ  ആണ് ഛറോദ എന്ന സ്ഥലം.
അവിടെ  പ്രസിദ്ധമായ മുക്തേശ്വർ ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പ്രസിദ്ധശക്തിപീഠങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ശില്പങ്ങളാലും താലാബ് കളാലും (പൊയ്ക/ അമ്പലക്കുളം) സുന്ദരമാണ്.
ഇവിടെ അമ്പലക്കുളം എന്നു പറയാവുന്ന സമീപത്തെ കുളത്തിലുള്ള ഗജേന്ദ്രമോക്ഷം ശില്പം അതിസുന്ദരമാണ്.
Wikimedia Commons has media related to Muktheshwar_shiv_mandir,_charoda .
മുക്തിക ഉപനിഷത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Muktik%C4%81
മുക്തിക ( സംസ്കൃതം : "मुक्तिका") 108 ഉപനിഷത്തുകളിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട  ഉപനിഷത്ത് ആണ്  മുക്തിക ഉപനിഷത്ത് .
ശ്രീ രാമനും , ഹനുമാനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് മുക്തി ഉപനിഷത്ത് എന്ന് പറയപെടുന്നുണ്ട് .
മുക്തിയെ അതായത് മോക്ഷത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണം ആണ് മുക്തിക ഉപനിഷത്ത് എന്നും പറയാം.
ഏകദേശം  500 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള കൈയെഴുത്തുപ്രതികളെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ ഈ ഉപനിഷത്തുകളുടെ പതിപ്പുകൾ  ഇറങ്ങുന്നത് .
ഉപനിഷത്തുകൾ എല്ലാം തന്നെ വേദങ്ങളുമായി ബന്ധപെടുത്തി എഴുതപെട്ടതാണ് എന്ന് പറയാം.
നൂറ്റിയെട്ടു ഉപനിഷത്തുകളെ  അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു വേദങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്.
10 ഉപനിഷത്തുകൾ ഋഗ്വേദം വുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു 16 ഉപനിഷത്തുകൾ സാമവേദംവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു 19 ഉപനിഷത്തുകൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു ശുക്ല യജുര്വെദ വുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു 32 ഉപനിഷത്തുകൾ കൃഷ്ണ യജുർവേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്, 31 ഉപനിഷത്തുകൾ അഥർവ്വവേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അവലംബം ↑ പാട്രിക് ഓലിവെല്ലെ (1998), ഉപനിഷത്ത്.
ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് ISBN 978-0199540259 , ↑ ഗുഡ്റുൺ ബുഹ്മാൻ (1996), റിവ്യൂ: ദി സീക്രട്ട് ഓഫ് ദ റ്റി സിറ്റിസ്: ആൻ ഇൻട്രോഡക്ഷൻ ടു ഹിന്ദു സഖാ തന്ത്രി, ജേണൽ ഓഫ് ദി അമേരിക്കൻ ഓറിയന്റൽ സൊസൈറ്റി, വോളിയം 116, നമ്പർ 3, പേജ് 606 ↑ Quotation of "... almost all printed editions depend on the late manuscripts that are hardly older than 500 years, not on the still extant and superior oral tradition" is from: Witzel, M., "Vedas and Upaniṣads ", in: Flood 2003 , പുറം.
69 harvnb error: no target: CITEREFFlood2003 ( help ) .
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ മുക്തിക ഉപനിഷത്ത് - പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്: ഡോ. എ.ജി. കൃഷ്ണ വാര്യർ ദി തിയോസിക്കൽ പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്, ചെന്നൈ മുക്തകയുടെ 108 ഉപനിഷത്തുകൾ
മുക്രിത്തെയ്യം ഈ ലേഖനത്തിനു മിഴിവേകാൻ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും.
വടക്കേ മലബാറിൽ കെട്ടിയാടുന്ന ഒരു തെയ്യമാണ് മുക്രിത്തെയ്യം .
മാപ്പിളത്തെയ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ കുമ്പള , മഞ്ചേശ്വരം ഭാഗങ്ങളിലാണ് ഈ തെയ്യം പ്രധാനമായും കാണുന്നത്.
ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യം , ബപ്പിരിയൻ തെയ്യം , പോക്കർ തെയ്യം , കോയിക്കൽ മമ്മദ് തെയ്യം (കലന്തർ മുക്രി) , ആലിത്തെയ്യം തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റ് പ്രധാനപ്പെട്ട മാപ്പിളത്തെയ്യങ്ങൾ.
ഈ തെയ്യങ്ങൾ സാധാരണ മുസ്ലിമിന്റെ പ്രേതക്കോലങ്ങളായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.
വിവിധ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ചാമുണ്ഡിത്തെയ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ് മാവിലൻ സമുദായക്കാർ കെട്ടിയാടുന്ന ഈ തെയ്യങ്ങൾക്കുള്ളത്.
കോപ്പാളന്മാരും മാപ്പിള തെയ്യങ്ങൾ കെട്ടിയാടാറുണ്ട്.
കാസർകോഡ് ജില്ലയിൽ വെള്ളരിക്കുണ്ട് മാലോം കൂലോം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം , കമ്പല്ലൂർ കോട്ട നായർ തറവാട്, മൗവ്വേനി കോവിലകം ദേവീ ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ തെയ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഈ കോലം കെട്ടിയാടുന്നത് .
നാടുവാഴിയുടെ കാര്യസ്ഥനായിരുന്നു  ആയോധനാ വീരനായ പോക്കർ.
പോക്കറെ , നാടുവാഴിയുടെ സേവകന്മാർ ചതിച്ച് കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
മരണശേഷം  പോക്കർ, മുക്രിപോക്കർ തെയ്യമായി എന്ന്  ഐതിഹ്യം.
പ്രധാന തെയ്യാട്ട സ്ഥലങ്ങൾ
കാസർഗോഡ്‌ ജില്ലയിൽ കുമ്പള ആരിക്കാടി കാവ് , നർക്കിലക്കാട് കാവ് , കമ്പല്ലൂർ കോട്ട ദേവസ്ഥാനം , പുലിക്കുന്നു ഐവർ പരദേവതാ കാവ് , മൌവ്വേനി കൂലോം , തൃക്കരിപ്പൂർ പേക്കടംകാവ് , മാലോത്ത്‌ കൂലോകം ദേവസ്ഥാനം , നീലേശ്വരം കക്കാട്ട് കാവ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ മാപ്പിള തെയ്യങ്ങൾ കെട്ടിയാടുന്നു.
മുക്തി നാഗ ക്ഷേത്രം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mukti_Naga_Temple
ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നാഗ ക്ഷേത്രമാണ് ബാംഗ്ലൂരിലെ മുക്തി നാഗ ക്ഷേത്രം .
ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തിരിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗ പ്രതിമയ്ക്ക് 16 ടൺ ഉയരവും 36 ടൺ ഭാരവുമുണ്ട്.
ക്ഷേത്രം പുതിയതാണെങ്കിലും 200 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ളതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഇതിഹാസം.
മൈസൂർ റോഡിൽ രാമോഹള്ളിയ്ക്ക് സമീപമാണ് മുക്തി നാഗ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
നാഗപ്രതിഷ്ഠ അല്ലാതെ വേറെയും ഒട്ടേറെ പ്രതിഷ്ഠകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നരസിംഹ മൂർത്തി, സിദ്ധിവിനായക, രേണുക യെല്ലമ്മ, ആദി മുക്തി നാഗ തുടങ്ങിയവരെ കൂടാതെ നൂറ്റിയേഴോളം ചെറു നാഗരൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം.
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഭക്തർ സർപ്പം താമസിക്കുന്ന "ഹത്ത" (ചിതൽപുറ്റ്) ചുറ്റും 9 പ്രദക്ഷിണം നടത്തുമ്പോൾ 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തീകരിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
ഈ പ്രദേശത്തെ നിവാസികൾ ഈ സ്ഥലത്തെ "ജുഞ്ജപ്പാന ബയാലു" (ജുഞ്ജപ്പാസ് ഫീൽഡ്) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ഇരുനൂറിലേറെ വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്.
അക്കാലത്തു ഇവിടുത്തെ പ്രദേശവാസികളുടെ ആരാധനാമൂർത്തി നാഗദൈവമായിരുന്നു.
ജൂഞ്പ്പഹയിലു എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്തു ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ആരാധനയോടെ വിളിച്ചിരുന്ന ജൂഞ്ചപ്പ നാഗ ദൈവം തങ്ങളുടെയും ഗ്രാമത്തിന്റെയും സംരക്ഷകനായാണ് കരുതിയിരുന്നത്.
മുക്തി ബാഹിനി Usage {{Infobox militant organization
|name     = 
|logo     = 
|caption  = 
|dates    = 
|leader   = 
|motives  = 
|area     = 
|ideology = 
|crimes   = 
|attacks  = 
|status   = 
}} Example
മുക്തി ബാഹിനി The Mukti Bahini ( ബംഗാളി : মুক্তি বাহিনী സ്വാതന്ത്ര്യസമര ഭടന്മാർ Freedom Fighters , അല്ലെങ്കിൽ വിമോചനസൈനികർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വിമോചനത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ച സൈനികസമമായ ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു; ബംഗ്ലാദേശി ഫോഴ്സസ് എന്നും ഇതറിയപ്പെട്ടു ( Bangladesh Forces ).
ഈ സംഘടന പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽ നിന്നും ബംഗ്ലാഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അന്നത്തെ പ്രദേശത്തെ വിമോചിക്കുവാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
ബംഗാളികളായ സൈനികരുടെയും പാരാമിലിട്ടറി അംഗങ്ങളുടെയും സിവിലിയന്മാരുടെയും പിന്തുണയോടെ രൂപവത്കരിച്ച ഗറില്ലാസേനയായിരുന്നു.
1971കളിലാണിത് രൂപീകരിച്ചത്.
മുക്തി ഫൗജ് എന്ന് ഇതു മുമ്പ് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1971 മാർച്ച് 25നു ഷെയ്ക്ക് മുജീബുർ റഹ്മാൻ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങളോടു ഒരു സമഗ്രമായ സമരത്തിനു സന്നദ്ധരാകാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
പിന്നീട് ഈ സമരം പ്രകടനമായി.
അന്ന് വൈകുന്നേരം പ്രതിഷേധ പ്രകടനമായി.
മേയ് 1971 മുഴുവൻ ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കെതിരെ പാകിസ്താന്റെ സൈന്യം ഓപ്പറേഷൻ സെർച്ച് ലൈറ്റ് എന്ന പേരിൽ ആക്രമണം നടത്തി.
ബംഗ്ലാദേശിലെ പ്രവിശ്യാസർക്കാറിനെ എതിർത്തുകൊണ്ട് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ സൈനികനേതൃത്വം തന്നെ 1971 ഏപ്രിലിൽ കലാപത്തിനു നേതൃത്വം നൽകി.
സൈനിക കൗൺസിൽ മേധാവി ജനറൽ എം. എ. ജി ഓസ്മാനിയായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ 11 സെക്ടർ കമാൻഡേഴ്സുമുണ്ടായിരുന്നു.
1941 ഏപ്രിൽ 4നാണ് ബംഗ്ലാദേശ് ആംഡ് ഫോഴ്സസ് സ്ഥാപിതമായത്.
ഇതിനുപുറമേ, മുക്തിബാഹിനിയിൽ സിവിലിയന്മാർക്കായി ഗൊണൊബാഹിനിയും സ്ഥാപിതമായി..
മുക്തിബാഹിനിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം മേജർ സിയാവുർ റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇസഡ് ഫോഴ്സ് ആയിരുന്നു.
കെ ഫോഴ്സ് ഖാലിദ് മുഷൠഅഫ് നയിച്ചു.
എസ് ഫോഴ്സ് നയിച്ചത് മേജർ കെ. എം. ഷാഫുള്ള ആയിരുന്നു.
അവാമി ലീഗ് വിദ്യാർത്ഥികൾ സൈനികരൂപത്തിലുള്ള മുജീബ്‌ബാഹിനി, കാദെർബാഹിനി, ഹിമായത്ത്‌ബാഹിനി എന്നിവ രൂപീകരിച്ചു.
കോമറേഡ് മോണി സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി, നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി എന്നീ സംഘടനകൾ ഗറില്ലാ ബറ്റാലിയനു രൂപം നൽകി.
മുക്തിബാഹിനിയെ ഫ്രഞ്ച് പ്രക്ഷോഭവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.
ഈ രണ്ടു പ്രക്ഷോഭങ്ങളും അവരുടെ രാജ്യത്തെ വിമോചിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു.
വിയറ്റ് കോങ് ആയിരുന്നു മറ്റൊരു ഉദാഹരണം.
ഗറില്ല യുദ്ധമുറയുപയോഗിച്ച് മുക്തിബാഹിനി ബംഗാളിന്റെ വലിയ ഒരുഭാഗം തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി.
അത് വിജയകരമായ ആക്രമണങ്ങളും അട്ടിമറിപ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തി, പുതിയതായി തുടങ്ങിയ ബംഗ്ലാദേശ് നാവികസേനയും വ്യോമസേനയും ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ചേർന്നു.
മുക്തിബാഹിനിയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിൽനിന്നും സഹായവും പരിശീലനവും ആയുധങ്ങളും ലഭിച്ചു, കാരണം ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കും വടക്കുകിഴക്കും പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങൾ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ  (ഈസ്റ്റ് പാകിസ്താന്റെ) അതേ സംസ്കാരവും ഭാഷയും ജീവിതരീതികളും പിന്തുടരുന്നവരായിരുന്നു.
1971ലെ ഇൻഡോ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തിൽ മുക്തിബാഹിനി ബംഗ്ലാദേശ്- ഇന്ത്യാ സംയുക്ത സൈന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി പാകിസ്താനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
ഇത് 1971 ഡിസംബറിൽ പാകിസ്താന്റെ കീഴടങ്ങലിനും ബംഗ്ലാദേശിലെ ധാക്കയുടെയും മറ്റു പട്ടണങ്ങളുടെയും വിമോചനത്തിനും ഇടയാക്കി.
മുക്തിബാഹിനി രണ്ടു ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിച്ചിരുന്നു: "നിയോമിതോ ബാഹിനി" - അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ സേന - കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ പാരാ മിലിട്ടറി, സൈന്യം, പൊലീസ് സേന ഇവയിൽ നിന്നു വന്നവർ; ഗൊണ്ണോബാഹിനി - അല്ലെങ്കിൽ ജനകീയസേന, സിവിലിയന്മാർക്കുള്ളതായിരുന്നു.
ഈ നാമങ്ങൾ നൽകുന്നതും അതിനെ നിർവ്വചിക്കുന്നതും ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാർ ആയിരുന്നു.
ഇന്ത്യക്കാർ നിയോമിതോ ബാഹിനിയെ മുക്തി ഫൗജ് എന്നും ഗൊണ്ണോബാഹിനിയെ ഫ്രീഡം ഫൈറ്റേഴ്സ് (സ്വാതന്ത്ര്യപ്പോരാളികൾ) എന്നും വിളിച്ചു.
പശ്ചാത്തലം Flag of Bangladesh in 1971, used during the Bangladesh Liberation War .
കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പാകിസ്താന്റെ മുഴുവനുമായ ഔദ്യോഗികഭാഷയാവുന്നതിനെതിരെ പ്രക്ഷോഭം നടത്തി.
1970ലെ പാകിസ്താനി ഇലക്ഷനിൽ അവാമി ലീഗ് ഭൂരിപക്ഷം നേടി.
അവാമി ലീഗിന്റെ നേതാവായ ഷേയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാനെ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽനിന്നും വിലക്കി.
Bengali ബംഗാളിയാണ് പേർഷ്യൻ അറാബിക് അക്ഷരമാലയുപയോഗിക്കാത്ത പാകിസ്താനിലെ ഒരേയൊരു ഭാഷയായിരുന്നത്.
പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താൻ ഐക്യരൂപമായി കിഴക്കൻ പാകിസ്താനെ ചേർക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങൾക്ക് സംശയമുളവാക്കി.
പാകിസ്താന്റെ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനു സ്വയംഭരണം നൽകാനുള്ള താത്പര്യമില്ലായ്മയും ബംഗാളി ദേശീയതയും ആണ് പാകിസ്താനിൽനിന്നും വേർതിരിയാൻ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
1970ലെ ഭോല കൊടുംകാറ്റ് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിൽ 500,000 പേർ മരിക്കാനിടയാക്കുകയും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ഗതാഗതം, മറ്റു സേവനങ്ങൾ എന്നിവ താറുമാറാകുകയും ചെയ്തു.
ഈ പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിൽ പാകിസ്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ വളരെ സാവധാനം പ്രതികരിക്കുകയും ആവശ്യമായ ഫണ്ട് നൽകാതിരിക്കുകയുമുണ്ടായി.
ഇത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങളിൽ ഈർഷ്യയുണ്ടാക്കി.
ഈ വിദ്വേഷം അവാമി ലീഗിനു വൻ വിജയം നൽകി.
ആകെയുള്ള 162 പാർലിമെന്റു സീറ്റിൽ 160 നേടിയാണൂ അവാമി ലീഗ് വിജയിച്ചത്.
അങ്ങനെ അവാമി ലീഗ് 300 സീറ്റുണ്ടായിരുന്ന പാകിസ്താൻ പാർലമെന്റിൽ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കക്ഷിയായിത്തീർന്നു.
1971 ഇലക്ഷനുശേഷം യാഹ്യാഖാൻ മുജീബും ഭൂട്ടോയുമായി ഒരു അധികാരം പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള കരാറിനായി ചർച്ചചെയ്തെങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല.
മുജീബ് തന്റെ പ്രവിശ്യയായ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനു സമ്പൂർണ്ണ സ്വയംഭരണം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഭൂട്ടോ യാഹ്യ ഖാനോടു ചർച്ച് നിർത്താൻ പറഞ്ഞു.
മാർച്ചിൽ ജനറൽ യാഹ്യാഖാൻ പാകിസ്താൻ പാർലമെന്റ് പിരിച്ചുവിട്ടു.
1971 മാർച്ച് 7നു ഷെഖ് മുജീബ് റഹ്മാൻ റമ്ന റേസ് കോഴ്സിൽ (സഹ്രവർധി ഉദ്യാൻ) ഇന്നും പ്രസിദ്ധമായ തന്റെ പ്രസംഗം നടത്തി.
ഈ പ്രസംഗത്തിൽ, അദ്ദേഹം ഈ സമയത്ത് "നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി സമരം ചെയ്യൂ, ഈ സമയത്ത് നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടൂ" എന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പ്രക്ഷേപകർ ഉടനേ തന്നെ രബീന്ദ്രനാഥ ടഗോറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ സംപ്രക്ഷണം ചെയ്തുതുടങ്ങി.
പാകിസ്താനിൽ നിരോധിതമായ പാട്ടുകളായിരുന്നു അവ.
പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള പരിപാടികളുടെ സമയം ചുരുക്കിയായിരുന്നു അവർ ടഗോറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ കേൾപ്പിച്ചത്.
കിവിലിയന്മാരുമായുള്ള പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തിന്റെ ബന്ധം കുറഞ്ഞുവന്നു.
സാധാരണ ജനങ്ങൾ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അധിനിവേശം നടത്തിയ ആളുകളായാണ് കണ്ടത്.
പ്രാദേശികരായ കോട്രാക്ടർമാർ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തിനുള്ള വിതരണം അവസാനിപ്പിച്ചു.
പാകിസ്താൻ പട്ടാളം ഈ സമയം കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ റൈഫിളിലുള്ള ബംഗാളികളായ സൈനികരെയും പൊലീസുകാരേയും മറ്റ് കരസേനാ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും സേനയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കനും അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത് അവരെ നിരായുധരാക്കാനും ശ്രമിച്ചു.
ബംഗാളി ഓഫീസർമാർ പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തിനെതിരെ കലാപം നടത്തുകയും പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽനിന്നുള്ള പട്ടാളത്തെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
കിവില്യന്മാരെ പാകിസ്താൻ പട്ടാളം അക്രമിച്ചു.
ഇത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പട്ടാളക്കർ പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥൻ പട്ടാളക്കാർക്കെതിരായ കലാപത്തിനു കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
കിഴക്കൻ പാകിസ്താനി പട്ടാളക്കാർ ഇന്ത്യയിലേയ്ക്കുവന്ന് മുക്തിബാഹിനിയുടെ പ്രധാന ഭാഗമായി.
1971 മാർച്ച് 26നു ഷെയ്ഖ് മുജീബ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
അതേ ദിവസം, പാകിസ്താൻ പ്രസിഡന്റായ യാഹ്യാഖാൻ മുജീബിനെ രാജ്യദ്രോഹി എന്ന് തന്റെ രാജ്യത്തോടായി ചെയ്ത പ്രക്ഷേപണത്തിൽ വിളിച്ചു.
പാകിസ്താൻ പട്ടാളം കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലേയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ കവചിതവാഹനങ്ങളും കരസൈന്യത്തേയും സൈനികനടപടികൾക്കായി അയച്ചു.
നേരത്തേയുള്ള ചെറുത്തുനിൽപ്പ് Location of West Pakistani (marked green) and rebel Bangladeshi (marked red) military units in March 1971.
മാർച്ച് 25നു സൈനികനിയമം നടപ്പാക്കി.
ഷെയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാൻ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു.
കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിൽ ഓപ്പറേഷൻസെർച്ച് ലൈറ്റ് തുടങ്ങി.
വിദേശ പത്രപ്രവർത്തകരെ പുറത്താക്കുകയും അവാമി ലീഗിനെ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു.
പാകിസ്താനോടു കൂറു കാണിക്കാത്തതെന്നു പാകിസ്താൻ കരുതിയ അവാമി ലീഗ് അംഗങ്ങളേയും കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ റൈഫിൾസിലെയും കിഴക്കൻ ബംഗാൾ റെജിമെന്റിലേയും മറ്റുള്ളവരേയും പാക്ക് പട്ടാളം ആക്രമിച്ചു.
മുക്തിബാഹിനിയുടെ നട്ടെല്ലായത് ഈ ആക്രമണങ്ങളിൽനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടവരായിരുന്നു.