smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഫെലിക്സ് ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ (269–274) ഫെലിക്സ് രണ്ടാമൻ പാപ്പാവിരുദ്ധപാപ്പ (355–365) ഫെലിക്സ് ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ (483–492) ഫെലിക്സ് ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ (526–530) ഫെലിക്സ് രണ്ടാമൻ പാപ്പാവിരുദ്ധപാപ്പ , അമേദ്യൂസ് എട്ടാമൻ, സവോയിയുടെ ഡ്യൂക്ക് (1439–1449) ഇതും കാണുക മാർപ്പാപ്പമാരുടെ പട്ടിക
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ മലനിരകൾ
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ മലനിരകൾ തായ്ലാന്റിലെ ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ , ഫിറ്റ്സാനുലോക് , ലോയൈ , ചൈയാഭം പ്രവിശ്യകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു മലനിരയാണ്.
ഇതിൽ രണ്ടു സമാന്തരം പർവ്വത ശൃംഖലകളെ നടുവിലായി പാ സാക് നദീതടവും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഫു ഹിൻ റോങ് ക്ലായിലേയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേയും വിചിത്രങ്ങളായ ശിലാരൂപീകരണവും അവിടെ വന്യമായി വളരുന്നതും തായ് ഭാഷയില് ഡോക് ക്രാച്ചിയാവോ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നതുമായ സിയാം തുളിപ് പുഷ്പങ്ങളും (Curcuma alismatifolia) ഈ മലനിരകളുടെ ചില പ്രത്യേകതകളാണ്.
പർവത നിരകൾ ഒന്നാകെ മലമ്പ്രദേശത്തിനുള്ളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ നഗരത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇതിന്റെ തെക്കും തെക്കുകിഴക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ ഡോങ് ഫായ യെൻ മലനിരകളാണുള്ളത്.
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ പർവ്വതനിരകളുടെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളും സമാന്തരമായുള്ളതും ഒരേ ദൈർഘ്യത്തിൽ വടക്ക്-തെക്ക് ദിശകളിലേയ്ക്കായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നതുമാണ്.
പടിഞ്ഞാറൻ ശ്രേണി ലുവാങ് പ്രബാങ് നിരയുടെ തെക്കൻ അറ്റത്തിന്റെ ഒരു ദീർഘീകരണമാണ്.
കിഴക്കൻ നിര, മദ്ധ്യ തായ്ലാന്റിലെ വിശാലമായ ചാവേ ഫ്രായാ നദീതടത്തെ ഇസാനിലെ ഖൊറാത് പീഠഭൂമിയുമായി വിഭജിച്ചു കടന്നുപോകുന്നു.
മെക്കോങ് നദിയുടെ പോഷകനദിയും വടക്കൻ ദിശയിലേയ്ക്കൊഴുകുന്ന നദിയുമായ ലോയേയുടെ ഉറവിടങ്ങൾ കിഴക്കൻ നിരയിലാണ്.
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ മലനിരകളുടെ വടക്കൻ‌ അതിർത്തി ഇനിയും കൃത്യമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ഏകദേശം പതിനാറാം സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശവൃത്തത്തിന്റെ  തെക്കുഭാഗത്തുനിന്നാരംഭിക്കുന്ന ഉയരം കുറവുള്ളതും അവിടവിടെ ചിതറിക്കിടക്കുന്നതുമായ ഏതാനും മലനിരകൾ ചേർന്ന് ഇത് തെക്കൻ ഭാഗത്തേയ്ക്കു നീണ്ടു കിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വിരളമായി മാത്രമേ ഈ മലനിരകൾ 800 മീറ്റർ ഉയരത്തിലെത്തുന്നുള്ളൂ.
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ മലനിരകളുടെ കിഴക്കൻ നിരകളെ “ഫാങ്  ഹോയി നിര” എന്നു ചില ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ രേഖകളിൽ  സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഡോങ് ഫായ യീൻ പർവ്വത  നിരകളുടെ  വടക്കൻ ഭാഗത്തെ മുഴുവനായും സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദമാണിത്.
ഫെറ്റ്ച്ചാബൻ മലനിരകളുടെ ഏറ്റവും കൂടിയ ഉയരം 1,794 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഫൂ താപ് ബോക് ശൃംഗമാണ്.
ഇവിടെയുള്ള മറ്റു പ്രധാന കൊടുമുടികൾ ഖോവോ നാം കോ യായി , ഫു ക്രഡുയെങ് , ഫു ലുവാംഗ് , ഫു റൂയിയ , ഫൂ ലോം ലോ എന്നിവയാണ്.
ഭൗമശാസ്ത്രപരമായി, ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും മണൽക്കല്ലും സ്ലേറ്റും ഇടകലർന്നു രൂപപ്പെട്ടതാണ് ഈ മലനിരകൾ.
ഏതാനും ആഗ്നേയശിലകളും ഗ്രാനൈറ്റ്, ബസാൾട്ട് എന്നിവയും ഇവിടെനിന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് ചരിത്രം
ചരിത്രപരമായി, സുദീർഘമായ പെറ്റ്ച്ചാബൻ-ഡോംഗ് ഫായ യെൻ-സങ്കംഫായെംഗ് പർവ്വതവ്യൂഹം, ഇസാൻ മേഖല, മദ്ധ്യ സമതലം എന്നിവയ്ക്കിടയിലെ ഒരു വിഭജനരേഖയായി നിലനിൽക്കുന്നു.
അടുത്തിടെ മാത്രമാണ് ഏതാനും ചില പാതകൾ മാത്രം ഈ പർവ്വതവ്യൂഹം മുറിച്ചു കടന്നുപോയിട്ടുള്ളത്.
1968 മുതൽ1982 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ 1,143 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഖാവോ ഖോ (เขา ค้อ), ഫൂ ഹിൻ റോംഗ് ക്ല എന്നിവ ഇടയ്ക്കിടെ ഒരു യുദ്ധഭൂമിയായും മാറിയിരുന്നു.
അക്കാലത്ത് തായ്ലൻഡിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ കലാപകാരികൾ ഇവിടെയുള്ള പർവതപ്രദേശങ്ങളിലെ വിവിധ ഒളിസ്ഥലങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ താവളങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും തായ് സേനയ്ക്കെതിരെ നിരന്തരമായി പോരാടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ഖാവോ ഖോ ജില്ല പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഫെറ്റ്ച്ചാബുൻ മലനിരകളുടെ പനോരമ വീക്ഷണം.
ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി സംരക്ഷിത മേഖലകളും ഫോറസ്റ്റ് പാർക്കുകളും, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും ഈ മലനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
2005 ൽ ഇത് യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിലേക്കുള്ള ഭാവി കൂട്ടിച്ചേർക്കലിനായി ഇവയെ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു.
ഈ സംരക്ഷിത മേഖലകൾ കൂടാതെ, ചില കാനന ഉദ്യാനങ്ങളും മലനിരകളുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു: ഫു ഹിൻ റോങ് ക്ലാ ദേശീയോദ്യാനം നംറ്റോക്ക് ചാറ്റ് ട്രാക്കാൻ ദേശീയോദ്യാനം , നാം നാവോ ദേശീയോദ്യാനം ഫു റുയേയ ദേശായോദ്യാനം.
ഫു ക്രാഡുയെങ് ദേശീയോദ്യാനം സുവാൻ ഹിന് ഫാ ന്ഗാം പാർക്ക് ഫു ഫാ മാൻ ദേശീയോദ്യനം ഫു ലുവാങ് വന്യമൃഗ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം തുങ് സലായെങ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം ടാറ്റ് മോക്ക് ദേശീയോദ്യാനം ചിത്രശാല വാങ് തോങ് ജില്ലയിലെ ഖെക് നദി.
The heights of the range between Phetchabun and Phitsanulok Khao Kho Mountain ഖാവോ ഖോ ജില്ലയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രം അവലംബം ↑ Google Earth ↑ Phu Thap Buek - Cabbage farms ↑ ↑ ↑ ↑ Suan Hin Pha Ngam - Khunming Archived 2013-03-10 at the Wayback Machine .
ബഹിരാകാശ യുദ്ധം!
(വിഡിയോ ഗെയിം) ഈ ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ നിന്ന് കൃത്യമല്ലാത്ത/യാന്ത്രികമായ പരിഭാഷപ്പെടുത്തലാണ് .
മാർട്ടിൻ ഗ്രേറ്റ്‌സ്, വെയ്ൻ വൈറ്റാനൻ, ബോബ് സോണ്ടേഴ്‌സ് , സ്റ്റീവ് പൈനർ എന്നിവരുമായിസഹകരിച്ച്
സ്റ്റീവ് റസ്സൽ 1962-ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു ബഹിരാകാശ പോരാട്ട വീഡിയോ ഗെയിമാണ് .
മസാച്യുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ പുതുതായി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത DEC PDP-1 മിനികമ്പ്യൂട്ടറിനായി എഴുതിയതാണ് ഇത്.
അതിന്റെ പ്രാരംഭ സൃഷ്ടിക്ക് ശേഷം, ഡാൻ എഡ്വേർഡ്‌സ്, പീറ്റർ സാംസൺ എന്നിവരുൾപ്പെടെ പ്രദേശത്തെ സർവ്വകലാശാലകളിലെ മറ്റ് വിദ്യാർത്ഥികളും ജീവനക്കാരും ഇത് കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ചു.
PDP-1 കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ഏതാനും ഡസൻ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളിൽ പലതിലേക്കും ഇത് വ്യാപിച്ചു.
ഇത് Spacewar എന്ന വിഡിയോഗെയിം ഉണ്ടാക്കി!
ഇത് ഒന്നിലധികം കമ്പ്യൂട്ടർ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളിൽ കളിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന വീഡിയോ ഗെയിം ആയിരുന്നു.
ഈ ഗെയിമിൽ രണ്ട് ബഹിരാകാശ കപ്പലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
"സൂചി", "വെഡ്ജ്", ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ കിണറ്റിൽ കുതിച്ചുകയറുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ഡോഗ്ഫൈറ്റിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
രണ്ട് കപ്പലുകളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് മനുഷ്യ കളിക്കാർ ആണ്.
ഓരോ കപ്പലിനും പരിമിതമായ ആയുധങ്ങളും കുതന്ത്രങ്ങളും ഇന്ധനവും ഉണ്ട്, കളിക്കാരൻ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നില്ലെങ്കിലും കപ്പലുകൾ ചലനത്തിലായിരിക്കും.
ഗുരുത്വാകർഷണ സഹായം നൽകാൻ നക്ഷത്രത്തിന് സമീപം പറക്കുന്നത് ഒരു സാധാരണ തന്ത്രമായിരുന്നു.
ഒരു ടോർപ്പിഡോ, നക്ഷത്രം അല്ലെങ്കിൽ പരസ്പരം കൂട്ടിയിടിക്കുമ്പോൾ കപ്പലുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും, സ്‌ക്രീനിൽ പുതിയതും ക്രമരഹിതവുമായ ലൊക്കേഷനിലേക്ക് നീങ്ങാൻ കളിക്കാരന് ഒരു ഹൈപ്പർസ്‌പേസ് സവിശേഷതയിൽ ഏർപ്പെടാൻ കഴിയും, എന്നിരുന്നാലും ചില പതിപ്പുകളിൽ ഓരോ ഉപയോഗത്തിനും പകരം കപ്പലിനെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്.
ഗെയിം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടും അസ്വാസ്ഥ്യവും കുറയ്ക്കുന്നതിന് ബോബ് സോണ്ടേഴ്‌സ് നേരത്തെ ഒരു ഗെയിംപാഡ് നിർമ്മിച്ചെങ്കിലും PDP-1-ലെ സ്വിച്ചുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഗെയിം ആദ്യം നിയന്ത്രിച്ചത്.
വീഡിയോ ഗെയിമുകളുടെ ആദ്യകാല ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും സ്വാധീനമുള്ളതുമായ ഗെയിമുകളിൽ ഒന്നാണ് .
1960-കളിൽ ചെറിയ പ്രോഗ്രാമിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ ഇത് വളരെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു, അക്കാലത്ത് മറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങളിലേക്ക് പബ്ലിക് ഡൊമെയ്ൻ കോഡ് വ്യാപകമായി പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുകയും പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു, പ്രത്യേകിച്ചും മോണിറ്ററുകളുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങൾ ദശകത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ കൂടുതൽ വ്യാപകമായതിന് ശേഷം.
PDP-1 എമുലേറ്ററുകൾക്കായി കൂടുതൽ ആധുനിക പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളിലും ഇത് പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട് .
ആദ്യത്തെ വാണിജ്യ ആർക്കേഡ് വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ , ഗാലക്‌സി ഗെയിം , കമ്പ്യൂട്ടർ സ്‌പേസ് (1971), ആസ്റ്ററോയിഡുകൾ (1979) പോലുള്ള മറ്റ് നിരവധി വീഡിയോ ഗെയിമുകൾക്ക് ഇത് നേരിട്ട് പ്രചോദനം നൽകി.
2007-ൽ, ബഹിരാകാശ യുദ്ധം!
ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പത്ത് വീഡിയോ ഗെയിമുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
ഇത് ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസിൽ ഗെയിം കാനോന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു , 2018 - ൽ ദി സ്ട്രോങ്ങും ഇന്റർനാഷണൽ സെന്ററും ചേർന്ന് വേൾഡ് വീഡിയോ ഗെയിം ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
പശ്ചാത്തലം Steve Russell , designer and main programmer of the initial version of Spacewar!
, with a PDP-1 in 2007
1950-കളിൽ, വിവിധ കമ്പ്യൂട്ടർ ഗെയിമുകൾ അക്കാദമിക് കമ്പ്യൂട്ടർ, പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഗവേഷണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലും കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ശക്തിയുടെ പ്രകടനങ്ങൾക്കായും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
പ്രത്യേകിച്ചും ചെറിയതും വേഗതയേറിയതുമായ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഒരു ദശാബ്ദത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷം, തത്സമയം പ്രോഗ്രാമുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ഒരു ഷെഡ്യൂളിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെ അവർ എതിർക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, കുറച്ച് പ്രോഗ്രാമുകൾ, അവർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ശക്തിയും വിനോദ ഉൽപ്പന്നങ്ങളായും പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്‌നോളജി (എംഐടി) പോലെയുള്ള ബിരുദ, ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളും യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ജീവനക്കാരും ചേർന്നാണ് ഇവ സാധാരണയായി സൃഷ്ടിച്ചത്.
അവിടെ ജോലിക്കാരെയും വിദ്യാർത്ഥികളെയും ടിഎക്‌സ്-0 പരീക്ഷണാത്മക കമ്പ്യൂട്ടറിനായി പ്രോഗ്രാമുകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നു.
ഈ സംവേദനാത്മക ഗ്രാഫിക്കൽ ഗെയിമുകൾ സൃഷ്ടിച്ചത് പ്രോഗ്രാമർമാരുടെ ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റിയാണ്, അവരിൽ പലരും അലൻ കോട്ടോക്ക് , പീറ്റർ സാംസൺ , ബോബ് സോണ്ടേഴ്‌സ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ടെക് മോഡൽ റെയിൽറോഡ് ക്ലബ്ബുമായി (TMRC) അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളും യൂണിവേഴ്സിറ്റി ജീവനക്കാരുമാണ്.
ഗെയിമുകളിൽ Tic-Tac-Toe ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു , അത് കമ്പ്യൂട്ടറിനെതിരെ ഒരു ലഘു പേനയും ക്രോസുകളും കളിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഒരു വെർച്വൽ മൗസിനായി ചുവരുകളുടെ ഒരു മട്ടുപ്പാവ് സജ്ജീകരിക്കാൻ ഒരു ലൈറ്റ് പേന ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മൗസ് ഇൻ ദ മേസ് .
സഞ്ചരിക്കുക.
1961 സെപ്റ്റംബറിൽ, MIT ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ സ്ഥാനമായ ബിൽഡിംഗിന്റെ 26-ന്റെ രണ്ടാം നിലയിലെ " ക്ലഡ്ജ് റൂമിൽ" ഒരു ഡിജിറ്റൽ എക്യുപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ (DEC) PDP-1 മിനികമ്പ്യൂട്ടർ സ്ഥാപിച്ചു .
PDP-1 പഴയ TX-0-നെ പൂരകമാക്കുന്നതായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു പഞ്ച്ഡ് ടേപ്പ് റീഡറും റൈറ്ററും ഉള്ളതുപോലെ , കൂടാതെ സ്വിച്ചുകളുടെ പാനലിൽ നിന്നുള്ള ഇൻപുട്ട് സ്വീകരിക്കുകയും കാഥോഡ്-റേ ട്യൂബ് (CRT) ഡിസ്‌പ്ലേയിലേക്ക് ഔട്ട്‌പുട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം.
വേനൽക്കാലത്ത്, അതിന്റെ വരവിനു മുമ്പുള്ള ഒരു കൂട്ടം വിദ്യാർത്ഥികളും യൂണിവേഴ്സിറ്റി ജീവനക്കാരും പുതിയ കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ കഴിവുകൾ പ്രകടമാക്കുന്ന പ്രോഗ്രാമുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയങ്ങൾ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
അവരിൽ മൂന്ന് പേർ- സ്റ്റീവ് റസ്സൽ , പിന്നീട് ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ ജീവനക്കാരനും എംഐടിയിലെ മുൻ ഗവേഷണ സഹായിയും; എംഐടിയിലെ റിസർച്ച് അസിസ്റ്റന്റും മുൻ വിദ്യാർഥിയുമായ മാർട്ടിൻ ഗ്രെറ്റ്‌സ്; ഒപ്പം ഹാർവാർഡിലെ റിസർച്ച് അസിസ്റ്റന്റും എംഐടിയിലെ മുൻ ജീവനക്കാരനും വിദ്യാർത്ഥിയുമായ വെയ്ൻ വൈറ്റനെൻ ആണ് സ്‌പേസ്‌വാറിന്റെ ആശയം കൊണ്ടുവന്നത് !
മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ കേംബ്രിഡ്ജിലെ ഹിംഗ്‌ഹാം സ്ട്രീറ്റിലെ ഒരു ടെൻമെന്റ് കെട്ടിടത്തിലാണ് ഗ്രേറ്റ്‌സും വൈറ്റാനനും താമസിച്ചിരുന്നത് എന്നതിനാൽ അവർ അവരുടെ സഹകരണത്തെ "ഹിംഗ്‌ഹാം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു .
"ഞങ്ങൾക്ക് ഈ പുതിയ PDP-1 ഉണ്ടായിരുന്നു", 1972 ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ റസ്സൽ റോളിംഗ് സ്റ്റോണിനോട് പറഞ്ഞു.
"ആരോ [ മാർവിൻ മിൻസ്‌കി ] ചില ചെറിയ പാറ്റേൺ ജനറേറ്റിംഗ് പ്രോഗ്രാമുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്, അത് ഒരു കാലിഡോസ്‌കോപ്പ് പോലെ രസകരമായ പാറ്റേണുകൾ ഉണ്ടാക്കി .
അത്ര നല്ല പ്രകടനമല്ല.
എല്ലാത്തരം നല്ല കാര്യങ്ങളും ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഈ ഡിസ്‌പ്ലേ ഇവിടെയുണ്ട്!
അതിനാൽ ഞങ്ങൾ അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി, എന്താണ് രസകരമായ പ്രദർശനങ്ങളായിരിക്കും, ഒരുപക്ഷേ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ദ്വിമാന കുസൃതി ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു, കൂടാതെ സ്വാഭാവികമായും ചെയ്യേണ്ടത് ബഹിരാകാശ കപ്പലുകളാണെന്ന് ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു.
ഉറവിടങ്ങൾ അവലംബം ↑ സ്മിത്ത് , പേജ്.
43-49 1 2 1 2 3 ↑ ↑ ↑
ബഹിരാകാശ വകുപ്പ്
ബഹിരാകാശ വകുപ്പ് (Department of Space - DoS) ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ വകുപ്പാണ്.
ബഹിരാകാശ പര്യവേക്ഷണവും ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി ഏജൻസികളും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളും ഇത് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
ബഹിരാകാശ വകുപ്പിനു കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ പരിപാടി രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനായി ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും വികസനവും പ്രയോഗവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
ആശയവിനിമയം, ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപണം, കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണവും അനുബന്ധ സേവനങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഇൻസാറ്റ് , റിസോഴ്‌സ് മോണിറ്ററിംഗിനും മാനേജ്‌മെന്റിനുമുള്ള ഇന്ത്യൻ റിമോട്ട് സെൻസിംഗ് സാറ്റലൈറ്റ് (IRS) സംവിധാനം എന്നിവയിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഉപഗ്രഹ സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഐആർഎസ്, ഇൻസാറ്റ് ക്ലാസ് ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി രണ്ട് ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണ വാഹനങ്ങളായ പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (പിഎസ്എൽവി), ജിയോസിൻക്രണസ് സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (ജിഎസ്എൽവി) എന്നിവയും ബഹിരാകാശ വകുപ്പിൻ്റെ കീഴിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
1961-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റും അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവും ബഹിരാകാശ ഗവേഷണത്തിനും ബഹിരാകാശത്തിന്റെ സമാധാനപരമായ ഉപയോഗത്തിനുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം ഡോ. ഹോമി ജെ. ഭാഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് അറ്റോമിക് എനർജിയെ (DAE) ഏൽപ്പിച്ചു.
1962-ൽ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് അറ്റോമിക് എനർജി ( ഡിഎഇ ), ബഹിരാകാശ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനായി  ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഫോർ സ്പേസ് റിസേർച്ച്  (ഇൻസ്കോപാർ) സ്ഥാപിച്ചു.
ഡോ. വിക്രം സാരാഭായ് ആയിരുന്നു അതിൻ്റെ ചെയർമാൻ.
1969-ൽ, ഇന്ത്യ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി (INSA) യുടെ കീഴിൽ ഒരു ഉപദേശക സ്ഥാപനമായി INCOSPAR പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം (ISRO) സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
1972-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് സ്‌പേസ് കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കുകയും ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് സ്‌പേസ് (DoS) സ്ഥാപിക്കുകയും 1972 ജൂൺ 1-ന് ISRO-യെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പ് മാനേജ്‌മെന്റിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.
ജനുവരി 15-ന് എസ്. സോമനാഥ് കൈലാസവാദിവൂ ശിവന്റെ പിൻഗാമിയായി ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷന്റെയും സ്പേസ് കമ്മീഷന്റെയും സെക്രട്ടറിയും (സ്പേസ്) എക്സ് ഒഫീഷ്യോ ചെയർമാനുമായി നിയമിതനായി.
വന്ദിത ശർമ്മയാണ് വകുപ്പിൻ്റെഅഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി .
ഏജൻസികളും സ്ഥാപനങ്ങളും ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന്റെ ഘടന കാണിക്കുന്ന ഓർഗനൈസേഷൻ ചാർട്ട്.
ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ഭൂപടം.
ബഹിരാകാശ വകുപ്പ് ഇനിപ്പറയുന്ന ഏജൻസികളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു: ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ (ISRO) - DoS ന്റെ പ്രാഥമിക ഗവേഷണ വികസന വിഭാഗം.
വിക്രം സാരാഭായ് സ്പേസ് സെന്റർ (VSSC), തിരുവനന്തപുരം ലിക്വിഡ് പ്രൊപ്പൽഷൻ സിസ്റ്റംസ് സെന്റർ (LPSC), തിരുവനന്തപുരം.
സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്റർ (SDSC-SHAR), ശ്രീഹരിക്കോട്ട .
ISRO സാറ്റലൈറ്റ് സെന്റർ (ISAC), ബെംഗളൂരു .
സ്പേസ് ആപ്ലിക്കേഷൻ സെന്റർ (എസ്എസി), അഹമ്മദാബാദ് .
നാഷണൽ റിമോട്ട് സെൻസിംഗ് സെന്റർ (NRSC), ഹൈദരാബാദ് .
മാസ്റ്റർ കൺട്രോൾ ഫെസിലിറ്റി (എംസിഎഫ്), ഹാസൻ .
ISRO ടെലിമെട്രി, ട്രാക്കിംഗ് ആൻഡ് കമാൻഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക് (ISTRAC), ബെംഗളൂരു.
ലബോറട്ടറി ഫോർ ഇലക്‌ട്രോ ഒപ്‌റ്റിക്‌സ് സിസ്റ്റംസ് (LEOS), ബെംഗളൂരു.
ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിമോട്ട് സെൻസിംഗ് (ഐഐആർഎസ്), ഡെറാഡൂൺ .
ഫിസിക്കൽ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറി (പിആർഎൽ), അഹമ്മദാബാദ്.
ന്യൂസ്‌പേസ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ് (എൻഎസ്‌ഐഎൽ), ബെംഗളൂരു.
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സ്പേസ് പ്രൊമോഷൻ ആൻഡ് ഓതറൈസേഷൻ സെന്റർ (ഇൻ-സ്പേസ്) ഇതും കാണുക സ്വാമി വിവേകാനന്ദ പ്ലാനറ്റോറിയം, മംഗലാപുരം റഫറൻസുകൾ ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
ഫലകം:Politics of outer space
ബഹിരാകാശ വാഹനം
മനുഷ്യരെ വഹിച്ചു ബഹിരാകാശ യാത്ര നടത്താവുന്ന പ്രത്യേക തരത്തിൽ നിർമിച്ചിട്ടുള്ള വാഹനങ്ങളെയാണ് ബഹിരാകാശ വാഹനം എന്ന പദം കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
മനുഷ്യർക്ക്‌ വസിക്കാവുന്ന തരത്തിൽ ഉള്ള സൗകര്യങ്ങളും ഭൂമിയുമായുള്ള റേഡിയോ കമ്യൂണിക്കേഷൻ സൗകര്യവും യാത്ര നിയന്ത്രിക്കാനാവശ്യമായ റോക്കറ്റ് പ്രോപ്പല്ലറിംഗ് സൗകര്യങ്ങളും ഒക്കെ ഇത്തരം വാഹനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും.
പ്രഥമ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരിയായ യൂറി ഗഗാറിൻ സഞ്ചരിച്ച വോസ്റ്റോക്ക് ആയിരുന്നു പ്രഥമ ബഹിരാകാശ വാഹനം.
അമേരിക്കയുടെ സ്പേസ് ഷട്ടിലുകളാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പുരോഗമിച്ച വാഹനങ്ങൾ.
ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ
== സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ== വോസ്റ്റോക്ക് വോസ്ക്കോഡ് മാതൃക സോയൂസ് വോസ്റ്റോക്ക് - ഒരാൾക്ക്‌ മാത്രം സഞ്ചരിക്കാവുന്നതാണ് ഈ പരമ്പരയിലെ വാഹനങ്ങൾ.
ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരി യൂറി ഗഗാറിൻ യാത്രനടത്തിയത്‌ വോസ്റ്റൊക്ക് - 1 ലായിരുന്നു.
വോസ്റ്റൊക്ക് 6 യാത്ര നടത്തിയ വാലന്റീന തെരഷ്കോവ ആദ്യ ബഹിരാകാശ യാത്രിക ആയി.
ഈ പരമ്പരയിൽ മൊത്തം ആറു വാഹനങ്ങൾ യാത്ര നടത്തി.
(പതിമൂന്നെണ്ണം പ്ലാൻ ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും കൂടുതൽ പരിഷ്കൃതമായ വോസ്ക്കോഡ് വാഹനങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായതിനാൽ റദ്ദാക്കി) വോസ്ക്കോഡ് - രണ്ടുപേർക്ക് സഞ്ചരിക്കാവുന്ന വാഹനം.
ഇതിന്റെ രണ്ടാം യാത്രയിലാണ് സോവിയറ്റ് ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരി അലക്സി ലിയനോവ് വാഹനത്തിന് പുറത്തിറങ്ങി ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ നടത്തം എന്ന റെക്കോർഡ് ഇട്ടത്.
ഈ പരമ്പരയിൽ രണ്ടു വിക്ഷേപണങ്ങൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
സോയൂസ് - മൂന്നുപേർക്ക്‌ സഞ്ചരിക്കാവുന്ന വാഹനം.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബഹിരാകാശ യാത്ര നടത്തിയ റെക്കോർഡ് ഈ വാഹനങ്ങൾക്ക് ആണ്.
ഒരേയൊരു തവണ മാത്രമേ ഈ വാഹനം അപകടത്തിൽ പെട്ട ചരിതമുള്ളൂ.
നിരവധി തവണ അപ്ഗ്രേഡിംഗിന് വിധേയമായി.
സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ തകർച്ചക്ക്  ശേഷം ഇപ്പോൾ  റഷ്യൻ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികൾ യാത്രക്കുപയോഗിക്കുന്നത് സോയുസ് ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്‌.
അമേരിക്കൽ ഷട്ടിലുകൾ ഡീ കമ്മീഷൻ ചെയ്ത ശേഷം ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്‌ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിലേക്കുള്ള ഒരേയൊരു യാത്രാ മാർഗ്ഗം സോയുസ് ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളാണ്.
അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ മെർക്കുറി - ഒരാൾക്ക്‌ മാത്രം കയറാവുന്ന ഈ വാഹനത്തിലാണ് ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരി ബഹ്യാകാശ യാത്ര നടത്തിയത്.
ജെമിനി - രണ്ടു പേർക്ക് കയറാവുന്ന ബഹിരാകാശ വാഹനമായിരുന്നു ജെമിനി ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ.
അപ്പോളോ - മൂന്നുപേർക്ക്‌ കയറാവുന്ന ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളാണ് അപ്പോളോ.
ചാന്ദ്രയാത്ര ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു അപ്പോളോ ബഹിരാകാശ വാഹനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.
സ്പേസ് ഷട്ടിലുകൾ - പുനരുപയോഗം സാദ്യമാവുന്ന ആദ്യ ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളായിരുന്നു സ്പേസ് ഷട്ടിലുകൾ.
സാധാരണ ഗതിയിൽ ഏഴുപേർക്കും പരമാവധി പതിനൊന്നു പേരും യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധ്യമാവുമായിരുന്നു.
കൊളംബിയ , ചലഞ്ചർ, ഡിസ്ക്കവറി, അറ്റ് ലാന്ടിസ്, എൻഡവർ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു ഷട്ടിലുകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
രണ്ടെണ്ണം അപകടങ്ങളിൽ തകർന്നു.
വൻ ചെലവ് വരുന്ന പദ്ധതിയായതിനാൽ ഇപ്പോൾ എല്ലാ ഷട്ടിലുകളും പറക്കൽ നിർത്തി ഈഗിൾ - ഇവ കൂടാതെ ചന്ദ്രയാത്രയിൽ അപ്പോളോ ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളുടെ കൂടെ ചന്ദ്രനിലിറങ്ങാനും തിരികെ മാതൃവാഹനത്തിലെത്താനും ഉപയോഗിച്ച ഈഗിൾ ഉപ വാഹനങ്ങളെ ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ  ഉൽപ്പെടുത്താറുണ്ട്.
അവസാന ചന്ദ്രയാത്രയിൽ രണ്ടു ദിവസം യാത്രികർ ഈഗിൾ ലാൻഡറിൽ ചന്ദ്രനിൽ ചിലവഴിച്ചിരുന്നു.
അപ്പോളോ 13 ബഹിരാകാശ വാഹനം അപകടത്തിൽ പെട്ടപ്പോൾ യാത്രികർ ജീവൻ നിലനിർത്തിയത് അതിലെ ഈഗിൾ ഉപവാഹനം ഉപയോഗിച്ചാണ്.
ചൈനീസ് ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ ഷെൻസൊയു - 2003ൽ സ്വന്തമായി ചൈന മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്തെത്തിച്ചതോടെ ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ രാജ്യമായി മാറി.
മൂന്നു പേർക്ക് യാത്ര ചെയ്യാവുന്ന ഷെൻസൊയു ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളാണ് ചൈനീസ്‌ യാത്രികർ ഉപയോഗിച്ചത്.
ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളുടെ രാജ്യം തിരിച്ചുള്ള പട്ടിക രാജ്യങ്ങൾ  (അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ പരമ്പരയായ രാജ്യങ്ങൾ) സെപ്റ്റംബർ 2015 അനുസരിച്ച് അവയിലെ പൗരന്മാർ സ്പേസിലേയ്ക്ക് പറന്നത് മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്തെത്തിക്കാൻ കഴിവുള്ള രാജ്യങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ആ കഴിവ് സജീവമായി വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ.
ആരാണ് ബഹിരാകാശത്ത് പറന്നത് എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനം വൈവിദ്ധ്യമുള്ളതാണ്..
FAI എന്ന സംഘടന സ്പേസ് സഞ്ചാരത്തെ ഇങ്ങനെ നിർവ്വചിക്കുന്നു: 100 kilometres (62 mi) മുകളിലുള്ള ഉയരത്തിൽ നടത്തുന്ന ഏതൊരു സഞ്ചാരവും ബഹിരാകാശസഞ്ചാരമാണ്..
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ , പ്രൊഫഷണലോ , സൈന്യം , വാണിജ്യ വ്യോമയാത്ര ആസ്ട്രോനോട്ട്കൾ 80 kilometres (50 mi) നു മുകളിൽ ഉയരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അവർക്ക് ആസ്ട്രോനോട്ട് വിങ്സ് എന്ന പുരസ്കാരം നൽകുന്നതാണ്.
സ്പേസിലെയ്ക്കു യാത്രചെയ്ത മിക്ക ആളുകളും ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാണതു ചെയ്യുന്നത്.
ഈ പട്ടികയിൽ വ്യക്തികൾ ഈ മൂന്നു നിബന്ധനകളും പാലിച്ച് പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന പതാകകൾ ആ വ്യക്തി ബഹിരാകാശസഞ്ചാരം നടത്തിയ സമയത്തുള്ള അയാളുടെ ദേശീയതയാണു കാണിക്കുന്നത്.
ഇനി ഒരു ബഹിരാകാശസഞ്ചാരിക്ക് ഇരട്ടപൗരത്വമുണ്ടെങ്കിൽ അയാളുടെ പ്രാധമിക താമസസ്ഥലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികയിൽ അയാളെ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ എന്ന പേരിൽ രണ്ടാമതൊരു പട്ടിക കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്, കാണിക്കുന്നത് റസ്യയിലല്ല അയാൾ ജനിച്ചത് എന്നാണ്.
അതുപോലെ അമേരിക്കൻ അയ്ക്യനാടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പട്ടികയും കാണാനാകും.
ഇതു കാണിക്കുന്നത്, ഈ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികൾ ഇപ്പോഴത്തെയോ മുൻപോ യു എസ് പൗരന്മാർ ആണ്/ആയിരുന്നു എന്നാൽ അവർ മറ്റിടങ്ങളിൽ ആണ് ജനിച്ചത് എന്നാണ്.
രണ്ടാം പട്ടികയിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന പതാകകൾ ആ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികൾ ജനിച്ച സമയത്ത് അവിടെ ഉപയൊഗത്തിലിരുന്ന പതാകകൾ അണ്.
ചരിഞ്ഞ അക്ഷരത്തിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികളുടെ നാമം അവർ ഏതെങ്കിലും ദേശീയതയുമായോ അത്തരം ബഹിരാകാശ സഞ്ചാര പരിപാടിയുമായൊ ബന്ധമില്ലാതെ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരം നടത്തിയവർ എന്നാണ്.
( ടൊയൊഹിറോ അക്കിയാമ , ഹെലെൻ ഷാർമാൻ , എന്നിവർ സ്പെസ് അഡ്വഞ്ചേഴ്സ് ഉപഭോക്താക്കൾ അല്ലെങ്കിൽ ഭ്രമണ പഥത്തിനു താഴെയുള്ള സ്പേസ് ഷിപ്പ് വൺ പൈലറ്റുമാർ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ടവരാണ്.)
സ്പെസ് ഷിപ് വൺ പൈലട്ടുകളെ ഒഴിച്ച് മറ്റെല്ലാ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളും ചൈന, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ/റഷ്യ അല്ലെങ്കിൽ അമെരിക്കൻ അയ്ക്യനാറ്റുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളോ ഈ രാജ്യങ്ങൾ വിക്ഷെപിച്ച ബഹിരാകാശവാഹനങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ സഞ്ചാരികളോ ആയിരിക്കും.
As of ഒക്ടോബർ 2016 [[Category:Articles containing potentially dated statements from പ്രയോഗരീതിയിൽ പിഴവ്: അപ്രതീക്ഷിതമായ ഓപ്പറേറ്റർ ]] , 37 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ആളുകൾ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
545 ആളുകൾ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
548 ആളുകൾ FAI നിർവ്വചനമനുസരിച്ച് ബഹിരാകാശത്ത് എത്തി,  അമേരിക്കൻ നിർവ്വചനമനുസരിച്ചാണെങ്കിൽ 554 പേർ ബഹിരാകാശത്തെത്തിയതായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്.
എന്നാൽ, 24 പേർ മാത്രമാണ് ഭൂമിയുടെ താഴ്ന്ന ഭ്രമ്മണപഥം കടന്നുപോയത്.
ബഹിരാകാശത്തു ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലേയ്ക്കു സഞ്ചരിച്ച 37 രാജ്യങ്ങളിലെ പൗരന്മാരിൽ 26 പേർ ഒറ്റ പ്രാവശ്യം മാത്രമാണ് യാത്രചെയ്തത്.
മറ്റുള്ള 4 പേർ രണ്ടു പ്രാവശ്യം മാത്രം സഞ്ചരിച്ചു.
ഇതുവരെയുള്ള ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികളിൽ 94% പേരും താഴെപ്പറയുന്ന 8 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരാണ്.
: അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ 336 (61.65%) റഷ്യ 1 118 (21.65%) ജർമ്മനി 2,3 11 (2.02%) China 11 (2.02%) ജപ്പാൻ 11 (2.02%) ഫ്രാൻസ് 2 10 (1.65%) കാനഡ 9 (1.65%) ഇറ്റലി 2 7 (1.28%) - Other countries 33 (6.06%)
1 Includes 61 Soviet cosmonauts and 11 cosmonauts who flew for both Russia and the Soviet Union.
2 Includes both national space programme activity and European Space Agency participation.
3 Includes astronauts from the Federal Republic of Germany and the German Democratic Republic .
Suborbital space fliers Union of Soviet Socialist Republics
സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ഒരിക്കൽപ്പോലും ഭൂഭ്രമണപഥത്തിനു താഴെയുള്ള് അസ്പേസിൽ ആളിനെ അയച്ചിട്ടില്ല.
The following persons were launched aboard Soyuz 18a , intended as orbital, but which was forced to abort before reaching orbit, after reaching suborbital space.
Vasili Lazarev — Soyuz 18a .
Also orbited aboard Soyuz 12 .
Oleg Makarov — Soyuz 18a .
Also orbited aboard Soyuz 12 , Soyuz 27 , Soyuz 26 and Soyuz T-3 .
താഴെപ്പറയുന്നവർ 100 കി.
മുകളിൽ പറന്ന അമേരിക്കക്കാരായിരുന്നു: ബ്രയാൻ ബിന്നി — SpaceShipOne flight 17P ഗുസ് ഗ്രിസ്സോം (1926–1967) — Mercury 4 .
Also orbited aboard Gemini 3 .
മൈക്ക് മെൽവിൽ , born in Johannesburg, South Africa — SpaceShipOne flight 15P , SpaceShipOne flight 16P അലൻ ഷെപ്പാർഡ് (1923–1998), first American in space — Mercury 3 .
Also orbited and flew to the moon aboard Apollo 14 .
ജോസഫ് എ. വാക്കർ (1921–1966), USAF X-15 astronaut — X-15 Flight 90 , X-15 Flight 91
താഴെപ്പറയുന്നവർ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ നിബന്ധന അനുസരിച്ചുള്ള 80 മുതൽ 100 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള ബഹിരാകശഭാഗത്ത് എത്തി: മൈക്കൽ ജെ. ആഡംസ് (1930–1967) — X-15 Flight 191 വില്ല്യം എച്ച്. ഡാന (1930–2014) — X-15 Flights 174 and 197 ജോസഫ് എച്ച്. ഇംഗിൾ — X-15 Flights 138, 143, and 153.
Also orbited.
വില്ല്യം ജെ. നൈറ്റ് (1929–2004) — X-15 Flight 190 ജോൺ ബി. മക്കെ (1922–1975) — X-15 Flight 150 റോബർട്ട് എ. റഷ്‌വർത്ത് (1924–1993) — X-15 Flight 87 ജോസഫ് എ. വാക്കർ (1921–1966) — X-15 Flight 77.
Also flew above 100 km.
റോബർട്ട് എം. വൈറ്റ് (1924–2010) — X-15 Flight 62 ഭൂഭ്രമണപഥത്തിലെ ബഹിരാകാശയാത്രക്കാർ [[File:|23x15px|border |alt=അഫ്ഗാനിസ്താൻ|link=അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] അഫ്ഘാനിസ്ഥാൻ അബ്ദുൽ അഹദ് മൊഹ്‌മന്ദ് ( ഇന്റെർകോസ്മോസ് ), സ്പേസിലെത്തിയ ആദ്യ അഫ്ഘാൻ — Soyuz TM-6 / 5 ബ്രസീൽ മാർക്കോസ് പോണ്ടിസ് , first Brazilian in space, first lusophone in space, first professional astronaut officially representing a Southern Hemisphere country in space.
— Soyuz TMA-8 ബൾഗേറിയ Aleksandar Panayotov Aleksandrov ( Intercosmos ) — Soyuz TM-5 / 4 Georgi Ivanov ( Intercosmos ), first Bulgarian in space.
— Soyuz 33 കാനഡ Roberta Bondar ♀ , first Canadian woman in space.
— STS-42 Marc Garneau , first Canadian in space.
— STS-41-G , STS-77 , STS-97 Chris Hadfield , first Canadian to walk in space.
— STS-74 , STS-100 , Soyuz TMA-07M Guy Laliberté , space tourist — Soyuz TMA-16 / 14 Steven MacLean — STS-52 , STS-115 Julie Payette ♀ — STS-96 , STS-127 Robert Thirsk — STS-78 , Soyuz TMA-15 Bjarni Tryggvason , born in Iceland — STS-85 Dafydd Williams — STS-90 , STS-118 ചൈന Chen Dong — Shenzhou 11 Fei Junlong — Shenzhou 6 Jing Haipeng — Shenzhou 7 , Shenzhou 9 , Shenzhou 11 Liu Boming — Shenzhou 7 Liu Wang — Shenzhou 9 Liu Yang ♀ , first Chinese woman in space — Shenzhou 9 Nie Haisheng — Shenzhou 6 , Shenzhou 10 Wang Yaping ♀ — Shenzhou 10 Yang Liwei , first Chinese national in space — Shenzhou 5 Zhai Zhigang , first Chinese national to walk in space — Shenzhou 7 Zhang Xiaoguan — Shenzhou 10 ക്യൂബ Arnaldo Tamayo Méndez ( Intercosmos ), the first Cuban and the first person from a country in the Western Hemisphere other than the U.S. to travel to space.
He was also the first Hispanophone and first person of African ancestry in space.
— Soyuz 38 ചെക്കോസ്ലൊവാക്യ Vladimír Remek ( Intercosmos ), first Czech and first non-Soviet European in space.
— Soyuz 28 European Space Agency members
Some of these astronauts participated in national space programme activity unrelated to their home country's contemporary or subsequent membership of the European Space Agency.
ആസ്ട്രിയ Franz Viehböck , first Austrian in space.
— Soyuz TM-13 / 12 ബെൽജിയം Frank De Winne , EAC — Soyuz TMA-1 / TM-34 , Soyuz TMA-15 Dirk Frimout , first Belgian in space.
— STS-45 ഡെൻമാർക്ക് Andreas Mogensen , first Dane in space.