smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
18 ഫ്രക്റ്റിഡോർ വർഷം V (4 സപ്റ്റമ്പർ.1797)-രാജഭക്തരെന്നു സംശയിക്കപ്പെട്ട നൂറിലധികം അംഗങ്ങൾ  നിയമസഭയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു 22 ഫ്ലോറിൽ വർഷം VI (11 മെയ് 1798)-അരാജകത്വവാദികളെന്നു(anarchists) സംശയിക്കപ്പെട്ടവർക്ക്  നിയമസഭാംഗത്വം നഷ്ടമായി.
30 പ്രയറിയാ വർഷം VII (18 ജൂൺ 1799)-ഭരണകൂടത്തിനുനേരെ (executive)നിയമസഭ (legislative) പ്രതികരിച്ചു 18-19 ബ്രൂമേർ,  വർഷം VIII (9-10 നവമ്പർ 1799) -കൗൺസിൽ ഭരണം നടപ്പിൽ വന്നു.
11 ഫ്രിമേർ  വർഷം  XIII   (2 ഡിസമ്പർ 1804 )-നെപോളിയന്റെ കിരീടധാരണം
Jul Abricot  ( Apricot ) 14 1 Aug Basilic  ( Basil ) 15 2 Aug Brebis  ( Ewe ) 16 3 Aug Guimauve  ( Marshmallow ) 17 4 Aug Lin  ( Flax ) 18 5 Aug Amande  ( Almond ) 19 6 Aug Gentiane  ( Gentian ) 20 7 Aug Écluse  ( Lock ) 21 8 Aug Carline  ( Carline thistle ) 22 9 Aug Câprier  ( Caper ) 23 10 Aug Lentille  ( Lentil ) 24 11 Aug Aunée  ( Inula ) 25 12 Aug Loutre  ( Otter ) 26 13 Aug Myrte  ( Myrtle ) 27 14 Aug Colza  ( Rapeseed ) 28 15 Aug Lupin  ( Lupin ) 29 16 Aug Coton  ( Cotton ) 30 17 Aug Moulin  ( Mill ) Fructidor (18 August ~ 16 September) 1 18 Aug Prune  ( Plum ) 2 19 Aug Millet  ( Millet ) 3 20 Aug Lycoperdon  ( Puffball ) 4 21 Aug Escourgeon  ( Six-row Barley ) 5 22 Aug Saumon  ( Salmon ) 6 23 Aug Tubéreuse  ( Tuberose ) 7 24 Aug Sucrion  ( Winter Barley ) 8 25 Aug Apocyn  ( Apocynum ) 9 26 Aug Réglisse  ( Liquorice ) 10 27 Aug Échelle  ( Ladder ) 11 28 Aug Pastèque  ( Watermelon ) 12 29 Aug Fenouil  ( Fennel ) 13 30 Aug Épine vinette  ( Barberry ) 14 31 Aug Noix  ( Walnut ) 15 1 Sep Truite  ( Trout ) 16 2 Sep Citron  ( Lemon ) 17 3 Sep Cardère  ( Teasel ) 18 4 Sep Nerprun  ( Buckthorn ) 19 5 Sep Tagette  ( Mexican Marigold ) 20 6 Sep Hotte  ( Harvesting basket ) 21 7 Sep Églantier  ( Wild Rose ) 22 8 Sep Noisette  ( Hazelnut ) 23 9 Sep Houblon  ( Hops ) 24 10 Sep Sorgho  ( Sorghum ) 25 11 Sep Écrevisse  ( Crayfish ) 26 12 Sep Bigarade  ( Bitter orange ) 27 13 Sep Verge d'or  ( Goldenrod ) 28 14 Sep Maïs  ( Maize or Corn ) 29 15 Sep Marron  ( Sweet Chestnut ) 30 16 Sep Panier  ( Pack Basket ) അവലംബം 1 2 Bond , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFBond ( help ) ↑ Shaw , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFShaw ( help ) ↑ Shaw , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFShaw ( help ) ↑ Bond , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFShaw ( help ) ↑ Almanac des Honnetes gents ↑ Perovic , പുറം.
sfn error: no target: CITEREFPerovic ( help ) ↑ ഫിലിപ് ദൊഗ്ലോണ്ടൈൻ ↑ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കൻ കലണ്ടർ ശേഖരിച്ചത്  2015 ജൂലൈ 30 ↑ Décret relatif aux poids et aux mesures.
18 germinal an 3 (7 avril 1795), accessed 30 July 2015 ↑ Dials Symbols of the French revolution.
The Republican Calendar and Decimal time|accessed 30 July 2015 {{ cite book }} : Cite has empty unknown parameter: | 1= ( help ) {{ cite book }} : Cite has empty unknown parameter: | 1= ( help )
റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് മഹാബാദ്
റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് മഹാബാദ് അല്ലെങ്കിൽ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കുർദിസ്ഥാൻ ( കുർദിഷ് : کۆماری کوردستان / Komara Kurdistanê ; പേർഷ്യൻ : جمهوری مهاباد ) ഇന്നത്തെ ഇറാനിൽ 22 ജനുവരി മുതൽ 15 ഡിസംബർ 1946 വരെ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു അംഗീകരിക്കപ്പെടാത്ത ഹ്രസ്വകാല കുർദിഷ് സ്വയം ഭരണ റിപ്പബ്ലിക്ക് ആയിരുന്നു.
സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പാവ രാഷ്ട്രമായിരുന്ന റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് മഹാബാദ്, സമാനമായ ഒരു ഹ്രസ്വകാല, അംഗീകാരമില്ലാത്ത സോവിയറ്റ് പാവ രാഷ്ട്രമായിരുന്ന അസർബൈജാൻ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിനൊപ്പമാണ് ആവിർഭവിച്ചത്.
റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് മഹാബാദിന്റെ തലസ്ഥാനം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിലെ മഹാബാദ് നഗരമായിരുന്നു.
മഹാബാദും സമീപ നഗരങ്ങളായ ബുക്കാൻ , ഓഷ്‌നവീഹ് , പിരാൻഷഹർ , നാഗാഡെഹ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഒരു ചെറിയ പ്രദേശം ഈ റിപ്പബ്ലിക് ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ഇതുകൂടാതെ അസർബൈജാൻ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ഉർമിയ, ഖോയ് , സൽമാസ് എന്നീ മൂന്ന് നഗരങ്ങൾക്കൂടി ഈ റിപ്പബ്ലിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.
1941 ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെ സഖ്യകക്ഷികൾ ഇറാനെ ആക്രമിക്കുകയും  രാജ്യത്തിൻറെ വടക്ക് ഭാഗം സോവിയറ്റുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരുകയും ചെയ്തു.
ഒരു കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ, സോവിയറ്റുകൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ഒപ്പം കുർദിഷ് ദേശീയതയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ അനുകൂല ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറാനിയൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ ഇറാനിലെ കുർദിഷ് ജനതയ്ക്ക് സ്വയംഭരണവും സ്വയംഭരണവും തേടുന്ന ഒരു കുർദിഷ് പ്രകടനപത്രിക ഉണ്ടായി.
ഇതോടെ കുർദുകൾ അധികമായി വസിച്ചിരുന്ന മഹാബാദ് നഗരത്തിൽ, ഗോത്രത്തലവന്മാരുടെ പിന്തുണയോടെ മധ്യവർഗക്കാരുടെ ഒരു കമ്മിറ്റി പ്രാദേശിക ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു.
സൊസൈറ്റി ഫോർ ദി റിവൈവൽ ഓഫ് കുർദിസ്ഥാൻ (കോമേലി ജിയാനവേ കുർദിസ്ഥാൻ അല്ലെങ്കിൽ ജെകെ) എന്ന പേരിൽ ഒരു ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി ഉടലെടുത്തു.
ഒരു മത നിയമജ്ഞ കുടുംബത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന ഖാസി മുഹമ്മദിനെ പാർട്ടിയുടെ ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
1945 ഡിസംബർ വരെ റിപ്പബ്ലിക് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും, ഇതിൻറ പതനം വരെ ഖാസിയുടെ കമ്മിറ്റി അഞ്ച് വർഷത്തിലേറെക്കാലം ഈ പ്രദേശത്തെ നിയന്ത്രിച്ചു.
1946-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സുരക്ഷാസമിതി 2, 3, 5 എന്നീ പ്രമേയങ്ങൾ പാസാക്കിക്കൊണ്ട് ഇറാൻ അധിനിവേശം നടത്തുന്ന സോവിയറ്റ് സേനയെ നീക്കം ചെയ്യാൻ പ്രേരണയും  അന്തിമമായി അതിന് സൗകര്യമൊരുക്കുകയും ചെയ്തു.
അവലംബം ↑ ↑ 1 2 1 2 ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ McDowall 2004 , പുറങ്ങൾ.
sfn error: no target: CITEREFMcDowall2004 ( help ) ↑ ↑ ↑ C. J. Edmonds, Kurdish Nationalism , Journal of Contemporary History, pp. 87–107 [96], 1971
റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Republic_of_the_Congo
പശ്ചിമ-മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു മുൻ‌കാല ഫ്രഞ്ച് കോളനി ആണ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ (( République du Congo ) ( കോംഗോ , കോംഗോ-ബ്രസ്സാവില്ല് , തദ്ദേശീയമായി കോംഗോ-ബ്രസ്സാ എന്നും ഈ രാജ്യം അറിയപ്പെടുന്നു).
ഗാബൺ , കാമറൂൺ , സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക് , ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ , അംഗോള , ഗിനിയ ഉൾക്കടൽ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ.
1960 -ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടേ മുൻപ് ഫ്രഞ്ച് പ്രദേശമായിരുന്ന മിഡിൽ കോംഗോ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ ആയി.
കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലം മാർക്സിസം പിന്തുടർന്ന ഈ രാജ്യം 1990-ൽ മാർക്സിസം ഉപേക്ഷിച്ചു.
1992-ൽ ഒരു ജനാധിപത്യ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നു.
അല്പം നാളത്തെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1997-ൽ പഴയ മാർക്സിസ്റ്റ് പ്രസിഡന്റ് ആയ ഡെനിസ് സാസൂ ൻഗ്വെസ്സോ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചുവന്നു.
റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Republic_of_Ireland
വടക്കു പറിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ അയർലന്റ് ദ്വീപിന്റെ 85 ശതമാനത്തോളം ഭൂവിഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര രാജ്യമാണ് അയർലണ്ട് എന്ന് പൊതുവേ അറിയപ്പെടുന്ന റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലന്റ് (ഐറിഷ്: Éire) (IPA [ˈeːrʲə]) .
ഇതൊരു കത്തോലിക്ക  ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമാണ്.
പ്രകൃതി രമണീയമായ ഈ രാജ്യം സാമ്പത്തിക കുതിപ്പ് നേടിയതിനാൽ കെൽടിക് കടുവ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്വീപ് ഭാഗംവെച്ചത് 1921-ൽ ആണ്.
യുണൈറ്റഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ ഭാഗമായ നോർത്തേൺ അയർലണ്ട് (വടക്ക്), അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം (പടിഞ്ഞാറ്), ഐറിഷ് കടൽ (കിഴക്ക്) എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗമാണ് ഈ രാജ്യം.
വികസിത രാഷ്ട്രമായ അയർലന്റിലെ ജനസംഖ്യ 42 ലക്ഷം ആണ്.
കർഷകരുടെ നാടുകൂടിയാണ് ഈ രാജ്യം.
യൂറോപ്പിന്റെ ഫാർമസി എന്നും ഈ രാജ്യം അറിയപ്പെടുന്നു.
ക്യാപിറ്റലിസ്റ്റ് സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയാണ് അയർലണ്ടിൽ ഉള്ളത്.
മലയാളി നഴ്സുമാരുടെ ഒരു കുടിയേറ്റ രാജ്യം കൂടിയാണ് അയർലണ്ട്.
അവലംബം ↑ CSO 2006 Census - Volume 5 - Ethnic or Cultural Background (including the Irish Traveller Community) ↑ CSO Ireland - April 2008 Population Estimates 1 2 3 4 യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങൾ
മുംബൈ ടൂറിസം Clockwise from top: Cuffe Parade skyline, Taj Mahal Palace Hotel, Chhatrapati Shivaji Terminus, Bandra–Worli Sea Link, and the Gateway of India.
എല്ലാ വർഷവും 6 മില്യൺ വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നതാണ് മുംബൈയിലെ ടൂറിസം, ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്ന 30-ആമത്തെ നഗരം.
20 മില്യൺ ജനസംഖ്യയുള്ള മുംബൈയാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം, ലോകത്തിലേ ഏറ്റവും വലിയ പത്താമത്തെ നഗരം.
ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക, വിനോദ, വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമാണ്‌ മുംബൈ.
ബോംബെ എന്നതാണ് മുംബൈയുടെ പഴയ പേര്.
റോഡ്‌, ട്രെയിൻ, കപ്പൽ, വിമാനം എന്നിങ്ങനെ മുംബൈ നല്ല രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തിൻറെ തലസ്ഥാനമാണ് മുംബൈ, മുൻപ് ബോംബെ എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഒരിക്കലും ഉറങ്ങാത്ത ഈ നഗരം ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക തലസ്ഥാനം കൂടിയാണ്‌.
റിസർവ്‌ ബാങ്ക്‌ ഓഫ് ഇന്ത്യ, ബോംബേ സ്റ്റോക്ക്‌ എക്സ്ചേഞ്ച്‌, നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക്‌ എക്സ്ചേഞ്ച്‌ എന്നിവയും, പലരാജ്യങ്ങളുടെ എംബസി മന്ദിരങ്ങളും, പല ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളുടെയും കോർപ്പറേറ്റ്‌ ആസ്ഥാന മന്ദിരങ്ങളും മുംബൈയിലാണുള്ളത്‌.
മുംബൈയിലെ അദമ്യമായ തൊഴിൽ - വ്യവസായ സാധ്യതകൾ കാരണം ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അനേകം പ്രവാസികളെ ആകർഷിക്കാൻ മുംബൈക്കു കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്‌.
നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള സഞ്ജയ് ഗാന്ധി നാഷണൽ പാർക്ക്‌ , മുംബൈയെ നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനമുള്ള ചുരുക്കം ചില നഗരങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇടം നൽകുന്നു.
ട്രോപിക്കൽ കാലാവസ്ഥ ആയതിനാൽ ഒരു വർഷത്തിൽ പലതരം കാലാവസ്ഥകൾ മുംബൈയിൽ ഉണ്ടാകും, ശരാശരി വാർഷിക താപനില 25 മുതൽ 2’8 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരേയാണ്‌, വേനൽ കാലത്ത് 33.3 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ ഉയരം.
ഡിസംബറിൽ തുടങ്ങി ഫെബ്രുവരിയിൽ അവസാനിക്കുന്ന തണുപ്പുകാലത്താണ് കുറഞ്ഞ ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
ബീച്ചുകളും തടാകങ്ങളും
പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പ്രവേശിക്കാവുന്ന അനവധി ബീച്ചുകൾ മുംബൈയിൽ ഉണ്ട്, അവ പ്രധാന വിനോദ സഞ്ചാര പ്രദേശങ്ങളുമാണ്.
ബീച്ചുകളിൽ ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു: ജുഹു ബീച്ച്, കലംബ് ബീച്ച്, മാർവി ബീച്ച്, മറൈൻ ഡ്രൈവ് , അക്സ ബീച്ച്.
കൂടാതെ മുംബൈയിലുള്ള തടാകങ്ങൾ ഇവയാണ്: പവായ് തടാകം , തുൾസി തടാകം , വിഹാർ തടാകം , ബാന്ദ്ര തലാവ് .
മുംബൈയിലെ പ്രസിദ്ധമായ പാർക്കുകളിൽ ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു:
അഡ് ലാബ്സ് അക്വാമാജിക്ക, എസ്സെൽ വേൾഡ് , അഡ് ലാബ്സ് ഇമേജിക്ക, ഭവൻസ് നേച്ചർ അഡ്വെൻച്ചർ സെന്റർ, അന്ധേരി, സഞ്ജയ്‌ ഗാന്ധി നാഷണൽ പാർക്ക്‌, ദി ഹാങ്ങിംഗ് ഗാർഡൻസ് ഓഫ് മുംബൈ.
മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തിലെ താനെ, മുംബൈ, സബർബൻ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണ് സഞ്ജയ് ഗാന്ധി ദേശീയോദ്യാനം.
87 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഉദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തൃതി.
കദംബം, തേക്ക്, ഇന്ത്യൻ കോറൽ മരം തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ഇവിടെ ധാരാളമായി വളരുന്നു.
പുള്ളിമാൻ, കുരക്കും മാൻ‍, ലംഗൂർ, റീസസ് കുരങ്ങ് എന്നീ ജന്തുക്കൾ ഇവിടെ അധിവസിക്കുന്നു.
കോട്ടകളും ഗുഹകളും
മുംബൈയിലെ ചരിത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ കോട്ടകളും ഗുഹകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവയിൽ ചിലത് ഇവയാണ്: എലിഫന്റ ഗുഹകൾ , കാനേരി ഗുഹകൾ , മാഹിം കോട്ട , ബേലാപ്പൂർ കോട്ട, ബോംബെ കാസിൽ, കാസ്റ്റെല്ല ഡി അഗ്വാഡ .
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മുംബൈ തുറമുഖത്തിന് സമീപം അറബിക്കടലിലുള്ള ദ്വീപിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രമാണ് എലിഫൻന്റ ഗുഹകൾ.
ഗേറ്റ്‌വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ബോട്ടുമാർഗ്ഗം ഈ ദ്വീപുകളിൽ എത്താം.
ശിവൻറെ ആരാധകരുടേതാണ് ഈ ശില്പങ്ങൾ.
1987-ൽ എലിഫൻന്റ ഗുഹകളെ യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായി എണ്ണി.
ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകൾ
മുംബൈ പ്രസിദ്ധമായ ബോളിവുഡ് നഗരമാണ്.
ഇരുപതിൽ അധികം ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകൾ ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മുംബൈ പോലീസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_Police
ബോബി-സഞ്ജയ് ടീം തിരക്കഥയെഴുതി റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 2013 മേയ് 3നു പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണു് മുംബൈ പോലീസ് .
പൃഥ്വിരാജ് , ജയസൂര്യ , റഹ്മാൻ , അപർണ നായർ , ഹിമ ഡേവിസ് എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നിഷാദ് ഹനീഫയാണു്.
ഇന്ത്യൻ സിനിമാചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ആദ്യമായി ഒരു സൂപ്പർതാരം മുഖ്യധാരാസിനിമയിൽ സ്വവർഗപ്രണയിയായ നായകകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു എന്ന ബഹുമതി ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.
2013-ലെ മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയ ചിത്രമാണ് മുംബൈ പോലീസ് .
ഈ ചിത്രത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച അഭിനേതാക്കൾ താഴെ പറയുന്നവരാണ്.
അഭിനേതാവ് കഥാപാത്രം അഭിനേതാവ് കഥാപാത്രം അഭിനേതാവ് കഥാപാത്രം പൃഥ്വിരാജ് ആന്റണി മോസസ് ജയസൂര്യ ആര്യൻ ജോൺ ജേക്കബ് റഹ്മാൻ ഫർഹാൻ അമൻ ക്യാപ്റ്റൻ രാജു ഗോപിനാഥൻ നായർ കുഞ്ചൻ സുധാകരൻ മറിയ റോയ് ആനി ഹിമ ഡേവിസ് റബേക്ക മുകുന്ദൻ ക്യാപ്റ്റൻ റിയാസ് ഖാൻ ഷൂട്ടർ അപർണ നായർ രാഖി ശ്വേത മേനോൻ ഡോക്ടർ നിഹാൽ പിള്ള സ്വവർഗാനുരാഗി ഹരീഷ് --- റോഹിത് വിജയൻ --- --- --- അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
മുംബൈ പോലീസ്: രസിക്കുമൊരു പോലീസ് ത്രില്ലർ!
മുംബൈ ബോംബ് സ്ഫോടനം (2011 ജൂലൈ 13) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/13_July_2011_Mumbai_bombings
മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 2011 ജൂലൈ 13-നു് വൈകീട്ട് 6:54-നും 7:04-നും ഇടയിൽ മൂന്ന് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളുണ്ടായി .
ഒപ്പേറ ഹൗസ്, സാവേരി ബസാർ, ദാദർ വെസ്റ്റ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ബോംബ് സ്ഫോടനമുണ്ടായത്.
സാന്താ ക്രൂസ് പ്രദേശത്ത് കണ്ടെത്തിയ നാലാമത്തെ ബോംബ് പെട്ടെന്നു തന്നെ നിർവ്വീര്യമാക്കി .
ദേശീയ സുരക്ഷാ സേനക്ക് (എൻ.എസ്.ജി) ക്ക് സംഭവത്തെ കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവ് ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
പാക് ഭീകരൻ അജ്മൽ കസബിന്റെ ജന്മദിനത്തിലാണെന്നുള്ളത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഇന്ത്യൻ മുജാഹിദീൻ എന്ന തീവ്രവാദ സംഘടനയാണിതിനു പിന്നിലുള്ളതെന്ന് സംശയിക്കുന്നു.
മുൻ സിമി പ്രവർത്തകരുൾപ്പെടെ നൂറോളം പേരോട്‌ ചോദ്യം ചെയ്യലിന്‌ ഹാജരാകാൻ എ.ടി.എസ്‌ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌.
തുടരന്വേഷണം കൊൽക്കട്ടയിലേക്കും, കേരളത്തിലേക്കും നീളുന്നു.
മുംബൈ സബർബൻ ജില്ല ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_Suburban_district മുംബൈ സിറ്റി, മുംബൈ സബർബൻ ജില്ലകൾ
മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തെ കൊങ്കൺ ഡിവിഷനിൽ ഉള്ള ഒരു ജില്ലയാണ് മുംബൈ സബർബൻ.
ബാന്ദ്ര ആണ് ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം.
കുർള , അന്ധേരി , ബോറിവലി എന്നീ മൂന്ന് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് മുംബൈ സബർബൻ ജില്ല .
മുംബൈ സിറ്റി , മുംബൈ സബർബൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ജില്ലകൾ ചേർന്നതാണ് മുംബൈ മെട്രോപോളിസ്.
ബാന്ദ്ര മുതൽ ദഹിസർ വരെയും കുർള (ചുനാഭട്ടി) മുതൽ മുളുണ്ട് വരെയും കുർള മുതൽ ട്രോംബേ ഉൾക്കടൽ വരെയും ഈ ജില്ല വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
ഈ ജില്ലക്ക് 446 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുണ്ട് .
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ രണ്ടാമത്തെ ജില്ലയാണ് ഇത്.
മിഠി നദിയാണ് പ്രധാന നദി.
ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകളിലൊന്നാണ് മുംബൈ സബർബൻ ജില്ല.
2011 ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ച് നിലവിലെ ജനസംഖ്യ 9,332,481 ആണ് .
ഇത് ഏകദേശം പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ബെനിൻ എന്ന രാജ്യത്തിലേതിന് തുല്യമാണ്.
ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് 25,291.28 ജനസാന്ദ്രത ഉണ്ട്.
2001-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ ജനസംഖ്യ വളർച്ചാ നിരക്ക് 8.01 ശതമാനമായിരുന്നു.
1000 പുരുഷന്മാർക്ക്  857 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ് ഈ ജില്ലയിലെ ലിംഗ അനുപാതം.
സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 90.9%.
1990 ഒക്ടോബർ 1 നാണ് മുംബൈ സബർബൻ ജില്ല രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് Archived 2013-08-06 at the Wayback Machine .
മുംബൈ മോണോ റെയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_Monorail ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇന്ത്യയിലെ , മുംബൈയിലെ യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ കൂട്ടുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പണി കഴിച്ചതാണ് മോണോറെയിൽ പദ്ധതി.
2014 ഫെബ്രുവരി 01നു ജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു.
മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രി പൃഥ്വിരാജ് ചവാനാണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.
ഇതു രാജ്യത്തെ ആദ്യ മോണോറെയിൽ പദ്ധതിയാണ്.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ MMRDA Monorail
മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_cricket_team
ഇന്ത്യൻ ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ മുംബൈ നഗരത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ് ടീമാണ് മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം .
ദക്ഷിണ മുംബൈയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വാങ്കഡെ സ്റ്റേഡിയമാണ് ഈ ടീമിന്റെ ഹോം ഗ്രൗണ്ട്.
രഞ്ജി ട്രോഫിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം തവണ ജേതാക്കളായ ടീമാണ് മുംബൈ ടീം.
40 തവണ അവർ രഞ്ജി ട്രോഫി നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാനി ട്രോഫി 16 തവണയും, വിജയ് ഹസാരെ ട്രോഫി 2 തവണയും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ , വിജയ് ഹസാരെ , സുനിൽ ഗവാസ്കർ , വിനു മങ്കാദ് തുടങ്ങിയ ധാരാളം മികച്ച കളിക്കാരെ ഈ ടീം ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന് സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഇപ്പോഴത്തെ ടീം അജിത് അഗാർക്കർ (ക്യാപ്റ്റൻ) ഇക്ബാൽ അബ്ദുള്ള അങ്കീത് ചവാൻ സിദ്ധാർത്ഥ് ചിറ്റ്നിസ് ഓങ്കാർ ഗുരാവ് വസീം ജാഫർ സഹീർ ഖാൻ ധവാൽ കുൽക്കർണി സുഷാന്ത് മറാത്തേ (wk) പ്രശാന്ത് നായിക്ക് (wk) അഭിഷേക് നായർ കൗസ്തുഭ് പവാർ രമേഷ് പവാർ അജിങ്ക്യ രഹാനെ ആവിഷ്കാർ സാൽവി ഹികൻ സാൽവി രോഹിത് ശർമ ഹർമീത് സിങ് ആദിത്യ താരെ (wk) സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ സൂര്യകുമാർ യാദവ്
മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ Archived 2012-12-15 at the Wayback Machine .
മുംബൈ ട്രാൻസ് ഹാർബർ ലിങ്ക്
ഇന്ത്യൻ നഗരമായ മുംബൈ യെ അതിന്റെ ഉപഗ്രഹ നഗരമായ നവി മുംബൈയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 21.8 കിലോമീറ്റർ (13.5 മൈൽ) നീളമുള്ള ഒരു പാലമാണ് ഗ്രേറ്റ് മുംബൈ ട്രാൻസ് ഹാർബർ ലിങ്ക് .
ഈ പാലത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം ശ്രീ അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി ട്രാൻസ് ഹാർബർ ലിങ്ക് എന്നാണ്.
ഇതു കൂടാതെ ശിവ്‌രി-നവ്‌ഷേവ ട്രാൻസ് ഹാർബർ ലിങ്ക് എന്ന പേരിലും അടൽ സേതു എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ കടൽപ്പാലവും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ 12-ാമത്തെ കടൽപ്പാലവുമാണിത്.
പാലത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണം 2018 ഏപ്രിലിൽ ആരംഭിച്ചു, 2024 ജനുവരി 12 ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
ദക്ഷിണ മുംബൈയിലെ ശിവ്‌രിയിൽ നിന്നും ആരംഭിച്ച് ഖാരാപുരി ദ്വീപിന്റെ വടക്ക് താനെ ക്രീക്ക് കടന്ന് പാലം നവ ഷേവായ്ക്കടുത്തുള്ള ചിർലെ ഗ്രാമത്തിൽ അവസാനിക്കും.
കിഴക്ക് മുംബൈ പൂനെ എക്സ്പ്രസ് ഹൈവേയുമായും പടിഞ്ഞാറ് നിർദ്ദിഷ്ട വെസ്റ്റേൺ ഫ്രീവേയുമായും റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കും.
27 മീറ്റർ വീതിയിൽ ആറുവരിപ്പാതയുള്ള ഒരു ഹൈവേ ആയിരിക്കും ഇത്.
രണ്ട് അടിയന്തര എക്സിറ്റ് പാതകൾ, എഡ്ജ് സ്ട്രിപ്പ്, ക്രാഷ് ബാരിയർ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരിക്കും.
പദ്ധതിക്ക് 14,262 കോടി രൂപ (2.0 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) ചിലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
പദ്ധതിക്കായി എംഎംആർഡിഎ 2017 നവംബറിൽ കരാർ നൽകി.
നാലര വർഷത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 2018 ഏപ്രിലിൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.
ദിവസവും ഏകദേശം 70,000 വാഹനങ്ങളുടെ ഗതാഗതം ഒരുക്കാൻ ഈ പാതക്ക് കശ്ഴിയുമെന്ന് എംആർഡിഎ കണക്കാക്കുന്നു.
മൂന്ന് പാക്കേജുകളായാണ് ഈ കടൽപാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആസൂത്രണം ചെയ്തത്.
പാക്കേജ് നീളം വിവരണം കരാറുകാർ ചിലവ് 1 10.38 km താനെ ക്രീക്കിനു കുറുകെ ശിവ്‌രി ഇന്റർചേഞ്ച് ഉൾപ്പെടുന്ന ഭാഗം ലാർസൺ ആൻഡ് ടൂബ്രോ, ഐ.എച്ച്.ഐ കോർപ്പറേഷൻ ₹ 7,637.3 കോടി (US$1.2 billion) 2 7.807 km താനെ ക്രീക്കിനു കുറുകെ ശിവാജി നഗർ ഇന്റർചേഞ്ച് ഉൾപ്പെടുന്ന ഭാഗം ടാറ്റാ പ്രൊജക്റ്റ്സ് ലിമിറ്റഡ്,  ദേവൂ ഇ സി ₹ 5,612.61 കോടി (US$880 million) 3 3.613 km സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 52, സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 54, നാഷണൽ ഹൈവേ 4B എന്നിവയിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാതകൾ ലാർസൺ ആൻഡ് ടൂബ്രോ ₹ 1,013.79 കോടി (US$160 million)
ഇവ കൂടാതെ നാലാമത്തെ പാക്കേജായി ഈ പാതയിലെ ടോൾ സംവിധാനങ്ങളും ആധുനിക ഗതാഗത നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും പ്രാവർത്തങ്കമാകും.
ടോൾ നിരക്ക് ട്രാൻസ് ഹാർബർ ലിങ്ക്, നിർമ്മാണത്തിൽ.
ശിവ്‌രി കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള്ല ദൃശ്യം
ഈ പാലത്തിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതത്തിന് 2045 വരെ ടോൾ പിരിവ് ഉണ്ടാകുമെന്ന് എംഎംആർഡിഎ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
2016-ൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതുപ്രകാരമുള്ള ടോൾ നിരക്ക് താഴെ പറയുന്ന വിധമാണ്.
വാഹനം ടോൾ നിരക്ക് കാറുകൾ ₹175 ലഘു വാണിജ്യ വാഹനങ്ങൾ ₹265 ബസുകൾ, ട്രക്കുകൾ ₹525 മൾട്ടി ആക്സിൽ വാഹനങ്ങൾ ₹790
പദ്ധതിക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിൽ പ്രമുഖ ഏജൻസിയായ ജപ്പാൻ ഇന്റർനാഷണൽ കോ-ഓപ്പറേഷൻ ഏജൻസി (JICA) ടോൾ നിരക്ക് ഉയർത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയുണ്ടായി.
മുംബൈ മെട്രോ റെയിൽ‌വേ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_Metro ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇന്നത്തെ പാതകളൂടെ കൂടെ മെട്രോ പാതയുടെ ചിത്രം
മുംബൈ നഗരത്തിലെ ഒരു അതിവേഗ റെയിൽ ഗതാഗത മാർഗ്ഗമാണ് മുംബൈ മെട്രോ റെയിൽ‌വേ .
ഈ പദ്ധതിയുടെ ഒന്നാം ഘട്ടത്തിലെ ആദ്യത്തെ പാതയായ ബ്ലൂ ലൈൻ 2014 ജൂൺ 8 മുതൽ  പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.
മുംബൈ നഗരത്തിൽ ഇപ്പോൾ  അന്തർ നഗര റെയിൽ ഗതാഗതം നിലവിലുണ്ട്.
പക്ഷേ, ഇത് സാധാരണ വേഗതയിലുള്ള റെയിൽ ഗതാഗതമാണ്.
2003 -ൽ ആസൂത്രണ പ്രകാരം മുംബൈ നഗരത്തിൽ 10 കി.
മി. നീളത്തിലുള്ള ഉയർത്തപ്പെട്ട പാളങ്ങളിലൂടെ ഗതാഗതം ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
അന്ധേരി ഘാട്കോപർ എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിലാണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പക്ഷേ, ഇതിലും മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു പ്ലാൻ 2004 ജനുവരിയിൽ, മാസ്റ്റർ ട്രാൻസിറ്റ് പ്ലാൻ മുംബൈ മെട്രോപൊളിറ്റൻ റിജിയൺ ഡെവലപ്പ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി രൂപപ്പെടുത്തി.
ഈ ആസൂത്രണ പ്രകാരം 146 കി.
മി. നീളമുള്ള മെട്രോ പദ്ധതി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതിൽ 32 കി.
മി. നീളം ഭുഗർഭ പാതയാണ്.
2004 ജൂണിൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ 13 സ്റ്റേഷനുകൾ ഉള്ള ഉയർന്ന നിലയിലെ ഘാട്കോപർ - വെർസോവ എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള പദ്ധതിക്ക് അനുമതി നൽകി.
ഇതിന്റെ തറക്കല്ലിടൽ ചടങ്ങ് 2006 ജൂൺ 21 -ന് നടന്നു.
ഈ പദ്ധതി 2008 -ൽ പൂർത്തികരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
പദ്ധതി ആസൂത്രണങ്ങൾ
അനിൽ ധിരുഭായി അംബാനിയുടെ കമ്പനിയായ റിലയൻസ് എനർജി ലിമിറ്റഡും ഹോങ്കോങ്ങിലെ ഒരു കമ്പനിയായ എം.ടി.ആർ. കോർപ്പറേഷനും കൂടി ഒരു കൂട്ടുകെട്ട് മെട്രോ റെയിൽ‌വേ പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടീ രൂപികരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മുംബൈ മെട്രോപൊളിറ്റൻ റിജിയൺ ഡെവലപ്പ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റിയും ചേർന്നുള്ള ഈ കൂട്ടുകെട്ട് കമ്പനി മുംബൈ മെട്രോയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിനുള്ള നിർമ്മാണ അവകാശങ്ങൾ 2356 കോടി രൂപക്ക് നേടിയെടുത്തു.
ഘട്ടം-1 നിർമ്മിച്ച് - പ്രവർത്തിപ്പിച്ച്-കൈമാറ്റം ചെയ്യുക എന്ന വ്യവസ്ഥിതിയിൽ 35 വർഷത്തേയ്ക്ക് ഈ കമ്പനിക്ക് അവകാശം നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്.
ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി കഴിഞ്ഞു.
ഇതു മൂന്ന് വർഷം കൊണ്ട് തീരുമെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു.
മാസ്റ്റർപ്ലാൻ
ഈ മാസ്റ്റർ ആസൂത്രണ പദ്ധതി പ്രകാരം അന്തർ നഗര റെയിൽ ഗതാഗതം എത്താത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ആളുകൾക്ക് എവിടെ നിന്നും ഒന്നോ രണ്ടൊ കി.
മി. ദൂരത്തിൽ അതിവേഗ റെയിൽ ഗതാഗതം നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് ഉദ്ദേശം.
ആകെ നീളം 146.5 കി.
ഒന്നാം ഘട്ടം (2006 – 2011) വെർസോവ - അന്ധേരി – ഘാട്കോപർ  - 11.07 km (പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു) ചാർകോപ്പ് - ബാന്ദ്ര - മാൻഖുർദ് - ബാ‍ന്ദ്ര - കൊളാബ - ആകെ  - 62.68 കി.
മി രണ്ടാം ഘട്ടം (2011 – 2016) ചാർകോപ്പ് - ദഹിസർ  - 7.5 കി.
മി. ഘാട്കോപർ  – മുളുന്ദ് - 12.4 കി.
മി. മൂന്നാം ഘട്ടം ( 2016 – 2021) ബി.കെ.സി. - കഞ്ചൂർമാർഗ് - എയർപോർട്ട് വഴി  - 19.5 കി.
മി അന്ധേരി (കിഴക്ക്) - ദഹിസാർ (കിഴക്ക്) - 18 കി.
മി ഹുതാത്മ ചൌക് – ഘാട്കോപർ - 21.8 കി.
മി സേവ്‌രി– പ്രഭാദേവി - 3.5 കി.
മി സേവ്‌രി- നവി മുംബൈ - 25 കി.
മി ഇപ്പോൾ ആസൂത്രണത്തിൽ നെരുൾ - താനെ നെരുൾ - ഉറാൻ ഖട്‌ഹാർ - തലോജ ബേലാപ്പൂർ - അയ്റോളി തീവണ്ടികൾ
നാലു കോച്ചുകളുള്ള വായു ക്രമീകരണമുള്ള 1500 യാത്രക്കാർക്ക് ഒരേ സമയം കയറുവാൻ കഴിവുള്ള തീവണ്ടികളാണ് പാത്-1 ൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
4 മിനുട്ട്  ഇടവേളയിലാണ് തീവണ്ടികൾ ഓടുക.
അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Mumbai Metro Rail Project Archived 2009-07-08 at the Wayback Machine .
Mumbai Metro official site Mumbai Metro is finally cleared New metro rail project for Mumbai Mumbai Metro Discussion forum Archived 2007-08-09 at the Wayback Machine .
Mumbai Metro Map with proposed lines Archived 2011-12-28 at the Wayback Machine .
Mumbai Metro Google Mashup Archived 2008-06-11 at the Wayback Machine .
മുംബൈ സബർബൻ റെയിൽവേ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Mumbai_Suburban_Railway
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ യാത്ര ചെയ്യുന്ന പൊതുഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ പ്രാധാനപ്പെട്ടതാണ് മുംബൈ സബർബൻ റെയിൽവേ .1857ൽ ആരംഭിച്ച ഇതിൽ പ്രതിദിനം എഴുപത് ലക്ഷത്തോളം ആളുകളാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് റെയിൽവേ മേഖലകളാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.
പശ്ചിമപാത പശ്ചിമ റെയിൽവേയുടെ പുതിയ ട്രെയിനുകളിലൊന്ന്
പശ്ചിമറെയിൽ‌വേ മേഖല പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന  പശ്ചിമപാത ചർച്ച്ഗേറ്റ് മുതൽ ദഹനു റോഡ് വരെ (120 km) നീളമുള്ളതാണ് .
ഈ പതയിൽ മൊത്തം 36 സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്.
ചർച്ച്ഗേറ്റ് മുതൽ വിരാർ വരെയുള്ള (64 km) ദൂരത്തിൽ ഇലക്ട്രിക്കൽ മൾട്ടിപ്പ്ൾ യൂനിറ്റ് (EMU) തീവണ്ടികളും വിരാർ മുതൽ ദഹനു വരെയുള്ള (60 km) ദൂരത്തിൽ മെയിൻലൈൻ ഇലക്ട്രിക്കൽ മൾട്ടിപ്പ്ൾ യൂനിറ്റ് (MEMU)തീവണ്ടികളുമാണ് ഓടിക്കുന്നത്.
സ്റ്റേഷനുകൾ അന്ധേരി (കിഴക്ക്) സ്റ്റേഷൻ സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടിക്കറ്റ് വിതരണ യന്ത്രം
(കട്ടികൂടിയ അക്ഷരത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അതിവേഗ വണ്ടികൾ നിർത്തുന്ന സ്റ്റേഷനുകൾ) Western Line # സ്റ്റേഷന്റെ പേര് ചുരുക്കെഴുത്ത് കണക്ഷൻ ഇംഗ്ലീഷ് ഹിന്ദി മലയാളം 1 Churchgate चर्चगेट ചർച്ച്ഗേറ്റ് C ഇല്ല 2 Marine Lines मरीन लाईन्स മറൈൻ ലൈൻസ് ഇല്ല 3 Charni Road चर्नी रोड ചാർനി റോഡ് ഇല്ല 4 Grant Road ग्रँट रोड ഗ്രാന്റ് റോഡ് ഇല്ല 5 Mumbai Central मुंबई सेंट्रल മുംബൈ സെന്ട്രൽ BC ഇല്ല 6 Mahalaxmi महालक्ष्मी മഹാലക്ഷ്മി ഇല്ല 7 Lower Parel लोअर परेल ലോവർ പരേൽ ഇല്ല 8 Elphinstone Road एल्फिंस्टोन रोड എൽഫിൻസ്റ്റൊൺ റോഡ് ഇല്ല 9 Dadar दादर ദാദർ D മദ്ധ്യപാത 10 Matunga Road माटुंगा रोड മാടുംഗ റോഡ് ഇല്ല 11 Mahim माहिम മാഹിം തീരദേശ പാത 12 Bandra वांद्रे ബാന്ദ്രെ B തീരദേശ പാത 13 Khar Road खार रोड ഖാർ റോഡ് തീരദേശ പാത 14 Santacruz सांताक्रुझ സന്താക്രൂസ് തീരദേശ പാത 15 Vile Parle विले पार्ले വിലെ പാർലെ തീരദേശ പാത 16 Andheri अंधेरी അന്ധേരി A തീരദേശ പാത 17 Jogeshwari जोगेश्वरी ജോഗേശ്വരി ഇല്ല 18 Goregaon गोरेगाव ഗോരെഗാവ് G ഇല്ല 19 Malad मालाड മാലാഡ് M ഇല്ല 20 Kandivali कांदिवली കാന്ദിവലി ഇല്ല 21 Borivali बोरिवली ബോറിവലി BO ഇല്ല 22 Dahisar दहिसर ദഹിസർ ഇല്ല 23 Mira Road मीरा रोड മീരാ റോഡ് ഇല്ല 24 Bhayandar भाईंदर ഭയന്ദർ BY ഇല്ല 25 Naigaon नयागाँव നയ്ഗാവ് ഇല്ല 26 Vasai Road वसई रोड വാസായ് റോഡ് BS ദിവ (മദ്ധ്യപാത) 27 Nala Sopara नालासोपारा നാലാസൊപാര ഇല്ല 28 Virar विरार വിരാർ V ഇല്ല 29 Vaitarna वैतर्ना വൈതർണ ഇല്ല 30 Saphale सफले സഫലെ ഇല്ല 31 Kelve Road केल्वे रोड കെൽവെ റോഡ് ഇല്ല 32 Palghar पालघर പാൽഘർ ഇല്ല 33 Umroli उमरोली ഉമ്രോളി ഇല്ല 34 Boisar बोइसर ബൊയ്സർ ഇല്ല 35 Vangaon वनगाँव വൻഗാവ് ഇല്ല 36 Dahanu Road दहानु रोड ദഹാനു റോഡ് ഇല്ല മധ്യ പാത
സി.എസ്.ടി. മുതൽ കല്യാൺ വരെയുള്ള 54 km പാതയിൽ ഇലക്ട്രിക്കൽ മൾട്ടിപ്പ്ൾ യൂനിറ്റ് (EMU) തീവണ്ടികളാണ് ഓടിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ നിന്നും രണ്ടായി വേർതിരിഞ്ഞ് ഒരു പാത കസറ വരെയും (67 km) മറ്റൊരു പാത  ഖൊപ്പോളിവരെയും(61 km) പോകുന്നു.
ഈ രണ്ട് പാതകളിലും മെയിൻലൈൻ ഇലക്ട്രിക്കൽ മൾട്ടിപ്പ്ൾ യൂനിറ്റ് (MEMU)തീവണ്ടികളാണ് ഓടിക്കുന്നത്.
മധ്യപാതയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് മധ്യ റെയിൽവേ മേഖലയാണ്.
മുംബൈ നഗരപ്രാന്തങ്ങളെയും ഉപഗ്രഹ നഗരങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ പാതയിൽ 62 സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്.
ഇന്ത്യയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ പാത കടന്നു പോകുന്നത്.
ദാദർ , കൂർള തുടങ്ങിയ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ ഈ പാതയിലാണ്.