smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ക്ഷേത്രകവാടത്തിനുമുന്നിൽ തെക്കോട്ടുമാറി ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ കാളിയൻ എന്ന സർപ്പത്തെ ചവിട്ടിമെതിയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ശില്പം പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചിറ്റൂർ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, എസ്.ബി.ഒ.എ. സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ കൊട്ടാരം, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലുഭാഗത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തും ഗോപുരങ്ങളില്ല.
അവ പണിയാൻ പദ്ധതികളുണ്ട്.
ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്.
അഗ്നിഹോത്രതീർത്ഥം എന്നാണ് ഇതിന്റെ പേര്.
ക്ഷേത്രകവാടത്തിൽ നിന്ന് ആനക്കൊട്ടിൽ വരെ വലിയ നടപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്.
ആനക്കൊട്ടിലിന്റെ വലിപ്പം എഴുന്നള്ളത്തുകൾക്ക് തികയാതെ വന്നപ്പോഴാണ് ഈ നടപ്പുര പണിതത്.
ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറം ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡനെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരവും അതിനുമപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുരയുമാണ്.
തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിൽ കാണാം.
ഇതിന് താരതമ്യേന പഴക്കം കുറവാണ്.
2015-ലാണ് ഇവിടെ അയ്യപ്പപ്രതിഷ്ഠ നടന്നത്.
ശബരിമലയിലെ പതിനെട്ടാം പടിയെ അനുസ്മരിപ്പിയ്ക്കും വിധത്തിൽ ഇവിടെയും അകത്തേയ്ക്ക് പതിനെട്ട് പടികളുണ്ട്.
എന്നാൽ, ശബരിമലയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് അയ്യപ്പന്റെ പ്രതിഷ്ഠ.
ശബരിമലയിലെ വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട് ഇവിടത്തെ അയ്യപ്പവിഗ്രഹത്തിനും.
ഈ ശ്രീകോവിലിന് ഒരു മുഖപ്പുണ്ട്.
അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനടുത്ത് ഊട്ടുപുരയും ഭജനമണ്ഡപവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
താരതമ്യേന പുതിയ നിർമ്മിതിയാണ് ഇതും.
നിത്യേന ഇവിടെ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ദേവസ്വം ഓഫീസ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ തൃപ്പൂണിത്തുറ ഡിവിഷനിൽ പെട്ട ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് ചിറ്റൂർ ദേവസ്വം.
പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ക്ഷേത്രമതിലിന് പുറത്തായി ഹനുമാൻസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ചിരഞ്ജീവിയും ശ്രീരാമദാസനുമായ ഹനുമാനെ സ്മരിയ്ക്കുന്നത് സർവ്വപാപഹരമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മതിലിനകത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ.
ആൽമരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി വാഴുന്ന നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് എല്ലാമാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയുമുണ്ട്.
നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് തൊട്ടടുത്തുതന്നെയാണ് ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെയും പ്രതിഷ്ഠ.
സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ.
വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് ചിറ്റൂർ ദേശത്തെ ആദ്യക്ഷേത്രമായ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രം.
കണ്ടൻകുളങ്ങര ക്ഷേത്രം എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഉഗ്രദേവതയായ ഭദ്രകാളി വടക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു.
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഇടത്തരികത്തുകാവിന്റെ അതേ പ്രാധാന്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനും.
ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാളിൽ ദേവിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ ഗുരുതിപൂജ നടത്തുന്നു.
ഇത് അതിവിശേഷമാണ്.
ഇതുകൂടാതെ നവരാത്രിയും വിശേഷമാണ്.
ഗുരുവായൂരിൽ വരുന്നവർ ആദ്യം ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ദർശനം നടത്തണം എന്നതുപോലെ ചിറ്റൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവർ ആദ്യം കണ്ടൻകുളങ്ങരയിൽ ദർശനം നടത്തണം എന്നാണ് ചിട്ട.
ഭഗവതിയെ തൊഴുതശേഷമാണ് ഭക്തർ ശ്രീകൃഷ്ണനെ തൊഴാൻ പോകുന്നത്.
ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഇരുനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുമുള്ളത്.
കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന് നല്ല നീളവും വീതിയുമുണ്ട്.
ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു.
ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുള്ള ഈ വിഗ്രഹവും അഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്തതാണ്.
ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ സുദർശനചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യവും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ഗദയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ താമരയും കാണാം.
അതേസമയം വിഗ്രഹരൂപം മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണെങ്കിലും ശ്രീകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിലാണ് പൂജകൾ നടക്കുന്നത്.
വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ, ചിറ്റൂരപ്പനായി വാഴുന്നു.
ശ്രീകോവിൽ, മനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളാലും ദാരുശില്പങ്ങളാലും അലംകൃതമാണ്.
ദശാവതാരം , ശ്രീകൃഷ്ണലീലകൾ, ശിവകഥകൾ തുടങ്ങി നിരവധി പുരാണസംഭവങ്ങൾ  ചുവർച്ചിത്രങ്ങളായും ദാരുശില്പങ്ങളായും പുനർജനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വടക്കുവശത്ത് ഓവ്, വ്യാളീമുഖത്തോടുകൂടി മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭഗവാന് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ജലം, പാൽ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ ഇതിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.
സാമാന്യം വലുതാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം.
നാലമ്പലത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം.
ഇവയിൽ തെക്കേ വാതിൽമാടം ഹോമങ്ങൾക്കും വടക്കേ വാതിൽമാടം നാമജപത്തിനും വാദ്യമേളങ്ങൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
പൂജകളുടെയും ദീപാരാധനയുടെയും സമയമൊഴികെയുള്ളപ്പോഴെല്ലാം ഇവിടെ ചെണ്ട , മദ്ദളം , തിമില , ഇടയ്ക്ക , ചേങ്ങില , ഇലത്താളം തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം.
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ തിടപ്പള്ളി പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ കിണറും .
തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഒരേ ശ്രീകോവിലിൽ ഒരേ പീഠത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവന്റെയും ഗണപതിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.
ത്രിമൂർത്തികളിൽ സംഹാരമൂർത്തിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ശിവൻ ഉപദേവനായി വരുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ക്ഷേത്രം.
രണ്ടടിയോളം ഉയരം വരുന്ന ചെറിയൊരു ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
ഗണപതിവിഗ്രഹത്തിനും ഏകദേശം അതേ ഉയരം വരും.
രണ്ടും ശിലാവിഗ്രഹങ്ങളാണ്.
ശിവന് ദിവസവും ധാര അടക്കമുള്ള അഭിഷേകങ്ങളും പ്രദോഷനാളുകളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജയും നടത്തപ്പെടുന്നു.
ഗണപതിയ്ക്ക് അപ്പമാണ് പ്രധാന വഴിപാട്.
അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - ഇന്ദ്രൻ , തെക്കുകിഴക്ക് - അഗ്നി , തെക്ക് - യമൻ , തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - നിരൃതി , പടിഞ്ഞാറ് - വരുണൻ , വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - വായു , വടക്ക് - കുബേരൻ / സോമൻ , വടക്കുകിഴക്ക് - ഈശാനൻ ), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബ്രാഹ്മി , മഹേശ്വരി , കൗമാരി , വൈഷ്ണവി , വരാഹി , ഇന്ദ്രാണി , ചാമുണ്ഡി എന്ന ക്രമത്തിൽ), വീരഭദ്രൻ (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകനായി, കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകനായി, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനും ഇടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനും ഇടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനും ഇടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനും ഇടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കുകിഴക്കിനും വടക്കിനും ഇടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ വിഷ്വക്സേനൻ ) തുടങ്ങിയ മൂർത്തികളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം.
വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇവിടെ ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവുമുണ്ട്.
ശൈവദേവതകളായ സപ്തമാതൃക്കളുടെ വൈഷ്ണവരൂപഭേദമാണിത്.
സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് സ്ഥാനം അനുവദിച്ച ദിക്കിന് എതിർവശത്ത്, അതായത് വടക്കുവശത്താണ് ഇവരുടെ സ്ഥാനം.
അതുമൂലമാണ് ഇവർ  'ഉത്തരമാതൃക്കൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ.
സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകരായി ഗണപതിയും വീരഭദ്രനുമുള്ളതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകരായി ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ട് ദേവന്മാരുമുണ്ട്.
ഇവരെ ബലിക്കല്ലുകളായി പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല.
എന്നാൽ, ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടെയും ബലിതൂകാറുണ്ട്.
ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു.
അതിനാൽ, അവയെ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
ബലിക്കല്ലുകൾ പിച്ചളയിൽ പൊതിഞ്ഞ് സ്വർണ്ണം പൂശി സംരക്ഷിച്ചുവരുന്നു.
നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം.
പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നിയമവെടിയോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള ശംഖുവിളിയോടെയും തകിൽ , നാദസ്വരം എന്നീ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു.
അതിനുശേഷം നാലുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു.
ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ് നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്.
തലേദിവസത്തെ ആടയാഭരണങ്ങൾ ചാർത്തി നടത്തുന്നതാണ് ഈ ദർശനം.
തുടർന്ന് അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു.
ആദ്യം എള്ളെണ്ണകൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം.
ചിറ്റൂരപ്പന് അഭിഷേകം ചെയ്ത എണ്ണ സർവ്വരോഗനിവാരകമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു.
തുടർന്ന് വാകച്ചാർത്ത്.
നെന്മേനിവാകയുടെ പൊടികൊണ്ട് ഭഗവാന് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്.
തുടർന്ന് ശംഖാഭിഷേകവും സുവർണ്ണകലശാഭിഷേകവും നടത്തുന്നതോടെ അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ സമാപിയ്ക്കുന്നു.
തുടർന്ന് മലർ , ശർക്കര , കദളിപ്പഴം തുടങ്ങിയവ ഭഗവാന് നേദിയ്ക്കുന്നു.
മലർ നിവേദ്യം കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടത്തുന്നു.
ആറുമണിയ്ക്ക് എതിരേറ്റുപൂജയും ഗണപതിഹോമവും നടത്തുന്നു.
അതിനുശേഷം എതിരേറ്റുശീവേലി.
തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്നാണ് ശീവേലിയുടെ ചടങ്ങ്.
ആദ്യം നാലമ്പലത്തിനകത്തും പിന്നീട് പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിൽ മുഴുവൻ മേൽശാന്തി ബലിതൂകിവരുമ്പോൾ കീഴ്ശാന്തി തിടമ്പുമായി പുറകെ എഴുന്നള്ളുന്നു.
അകത്ത് ഒന്നും പുറത്ത് രണ്ടും എന്ന ക്രമത്തിൽ മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കി അവസാനം പ്രധാന ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു.
തുടർന്ന് എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടിപൂജ.
പത്തരയ്ക്ക് ഉച്ചപ്പൂജയും പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് ഉച്ചശീവേലിയും കഴിയുന്നതോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു.
വൈകീട്ട് നാലരയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു.
സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തപ്പെടുന്നു.
ശ്രീലകത്തും പുറത്തുമുള്ള വിളക്കുകൾ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്.
ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞ് ഏഴരയ്ക്ക് അത്താഴപ്പൂജയും എട്ടുമണിയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയും നടത്തപ്പെടുന്നു.
അത്താഴശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ എട്ടേപത്തിന് തൃപ്പുക.
ശ്രീകോവിലിനകത്ത് അഷ്ടഗന്ധചൂർണ്ണം കൊണ്ട് പുകയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് തൃപ്പുക.
തൃപ്പുകസമയത്ത് ദർശനം നടത്തുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
തൃപ്പുക കഴിഞ്ഞ് രാത്രി എട്ടരയോടെ ക്ഷേത്രനട വീണ്ടും അടയ്ക്കുന്നു.
വിശേഷദിവസങ്ങളിലും സൂര്യ - ചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങളുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുടെ അവസരങ്ങളിലും മേൽപ്പറഞ്ഞ ക്രമങ്ങളിൽ മാറ്റം വരും.
ഉത്സവക്കാലത്ത് എല്ലാദിവസവം വിശേഷാൽ ശുദ്ധിക്രിയകളും അഭിഷേകങ്ങളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്.
അഷ്ടമിരോഹിണിയ്ക്ക് ഉച്ചയ്ക്ക് ഭഗവാന് പിറന്നാൾ സദ്യയുണ്ട്.
വിഷുദിവസം നേരത്തേ നടതുറക്കും.
ഗ്രഹണദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹണം തുടങ്ങുന്നതിന് അരമണിക്കൂർ മുമ്പ് അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കാറുള്ളൂ.
ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസം പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്.
അന്ന് നടയടയ്ക്കാൻ രാത്രി പത്തുമണിയാകും.
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാക്രമങ്ങളോട് ഏതാണ്ട് സാമ്യം പുലർത്തുന്ന ചിറ്റൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം, ഗുരുവായൂർ തന്ത്രികുടുംബമായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് മനയ്ക്കാണ്.
മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി ദേവസ്വം പദവികൾ ദേവസ്വം വക നിയമനമാണ്.
മേടമാസത്തിലെ തിരുവോണം നക്ഷത്രദിവസം ആറാട്ട് വരുന്ന വിധത്തിൽ എട്ടുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്.
ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും.
ധ്വജാദിമുറയിൽ (കൊടിയേറ്റത്തുകൂടി തുടങ്ങുന്ന മുറ) നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
എങ്കിലും ഉത്സവത്തിന് മുന്നോടിയായി വിശേഷാൽ ശുദ്ധിക്രിയകളുണ്ടാകും.
അവയ്ക്കുശേഷമാണ് കൊടിയേറ്റം.
ചിറ്റൂർ ഏകാദശി
വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ഏകാദശിയാണ് ചിറ്റൂർ ഏകാദശിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്.
ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയുടെ അതേ ദിവസം നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം, ചിറ്റൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് ഗുരുവായൂരുമായുള്ള ബന്ധം ഒന്നുകൂടി ഊട്ടിയുറപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ്.
അഷ്ടമിരോഹിണി വിഷു ↑ ↑
തെക്കൻ കോമരം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Idionyx_travancorensis
ശരീരത്തിന് തിളങ്ങുന്ന കരിംപച്ച നിറവും, കണ്ണുകൾക്ക് മരതകപ്പച്ച നിറവുമുള്ള കല്ലൻതുമ്പിയാണ് തെക്കൻ കോമരം ( Idionyx travancorensis ).
ഉയർന്ന വനമേഖലകളിലെ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലും വനപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്നു.
മെയ് മാസത്തിലും തുടർന്ന് മൺസൂൺ കാലത്തും ഇവയെ ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്നു.
കണ്ണുകൾക്ക് തിളങ്ങുന്ന മരതക നിറം.
തിളങ്ങുന്ന കരിംപച്ച നിറമുള്ള ഉരസ്സിൽ ചെറിയ മഞ്ഞ വരകളുണ്ട്.
കാലുകൾക്ക് കറുപ്പും മഞ്ഞയും കലർന്ന നിറമാണ്.
കറുത്ത ഉദരത്തിന്റെ തുടക്ക ഭാഗങ്ങളിൽ മഞ്ഞ നിറമുണ്ട്.
സുതാര്യമായ ചിറകിന്റെ തുടക്കഭാഗത്ത് നേരിയ തവിട്ട് നിറമുണ്ട്.
കാഴ്ചയിൽ  പെൺതുമ്പി ആൺതുമ്പികളെ പോലെയാണെങ്കിലും ചിലപ്പോൾ ചിറകുകളിൽ മുഴുവനും തവിട്ടു കലർന്ന മഞ്ഞ നിറമുണ്ട്.
ചിറകിന്റെ തുടക്ക ഭാഗങ്ങളിൽ തവിട്ടു നിറം കാണാം.
വലിയ കൂട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ഇവ തലങ്ങും വിലങ്ങും പറക്കുന്നത്.
കാവിക്കോമരം തുമ്പിയെയും ഇവയുടെ കൂട്ടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ഇതും കാണുക ഇന്ത്യയിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ Idionyx travancorensis എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
Idionyx travancorensis എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
തെക്കൻ കുറ്റൂർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Thekkan_Kuttur
കേരളത്തിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള തിരൂർ താലൂക്കിലുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് തെക്കൻ കുറ്റൂർ (Thekkan Kuttur) .
തിരൂർ ബ്ലോക്കിന്റേയും തലക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റേയും കീഴിലാണ് ഈ ഗ്രാമം .
നാലായിരത്തോളം ആളുകൾ താമസിക്കുന്ന ഇവിടം ഒരു കാർഷികഗ്രാമമാണ്.
ഇവിടെ എ.എം.എൽ.പി സ്കൂൾ ജി.എൽ. പി. എസ്., ദേവീ സഹായം എൽ.പി എന്നീ മൂന്ന് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും മതപഠനസ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ട്.
തിരൂരിൽ നിന്നും തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു പോകുന്ന ദേശീയ പാത No.966 പാലക്കാട് , കോയമ്പത്തൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
തെക്കൻ ചോലപ്പൊന്തചുറ്റൻ
ഒരു രോമപാദ ചിത്രശലഭമാണ് തെക്കൻ ചോലപ്പൊന്തചുറ്റൻ ‌ ( ഇംഗ്ലീഷ് : The Southern Sullied Sailer ).
Neptis clinia എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷിണ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തി.
അവലംബം പുറം കണ്ണികൾ Neptis clinia എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
തീർത്ഥങ്കരൻ ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
24 തീർത്ഥങ്കരന്മാർ
ജൈനമതത്തിൽ തീർത്ഥങ്കരൻ ( ജിനൻ ) എന്ന പദം സന്യാസത്തിലൂടെ ജ്ഞാനോദയം (പൂർണ്ണജ്ഞാനം) നേടിയ ഒരു മനുഷ്യനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
തീർത്ഥങ്കരൻ ആദ്ധ്യാത്മിക ഉപദേശം തേടുന്നവർക്ക് ഗുരുവും മാതൃകയും ആയി മാറുന്നു.
ഒരു പ്രത്യേക തരം അർഹതൻ (ക്രോധം, അഭിമാനം, ചതി, ആഗ്രഹം, തുടങ്ങിയവയ്ക്കുമേൽ പൂർണ്ണമായും വിജയം നേടിയ ആൾ) ആണ്.
തീർത്ഥ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ജൈന സമൂഹങ്ങളുടെ സ്ഥാപകരായതുകൊണ്ടാണ് തീർത്ഥങ്കരൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
കടവ് (നദിക്കു കുറുകെയുള്ള പാത) എന്നാണ് തീർത്ഥം എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം 24 തീർത്ഥങ്കരന്മാർ
ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ 24 തീർത്ഥങ്കരന്മാരുടെ പേരും അവരുടെ നിറം, അടയാളം എന്നിവസഹിതം താഴെ പട്ടികയായി കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
പേര് അടയാളം നിറം 1 റിഷഭ കാള സുവർണ്ണം 2 അജിതനാഥ ആന സുവർണ്ണം 3 സംഭവനാഥ കുതിര സുവർണ്ണം 4 അഭിനന്ദനനാഥ ആൾക്കുരങ്ങ് സുവർണ്ണം 5 സുമതിനാഥ Heron സുവർണ്ണം 6 പദ്മനാഭ താമര ചുവപ്പ് 7 സുപാർശ്വനാഥൻ സ്വസ്തികം സുവർണ്ണം 8 ചന്ദ്രപ്രഭ ചന്ദ്രൻ വെളുപ്പ് 9 പുഷ്പദന്ത ഡോൾഫിൻ / മകര മത്സ്യം (കടൽ വ്യാളി) വെളുപ്പ് 10 ശിതലനാഥ Shrivatsa സുവർണ്ണം 11 ശ്രേയനസനാഥ കാണ്ടാമൃഗം സുവർണ്ണം 12 വാസുപൂജ്യ എരുമ ചുവപ്പ് 13 വിമലനാഥ പന്നി സുവർണ്ണം 14 അനന്തനാഥ Hawk or ram or bear സുവർണ്ണം 15 ധർമ്മനാഥ Thunderbolt സുവർണ്ണം 16 ശാന്തിനാഥ Antelope or deer സുവർണ്ണം 17 കുന്തുനാഥ ആട് സുവർണ്ണം 18 ആരനാഥ Nandyavarta or fish സുവർണ്ണം 19 മള്ളിനാഥ Water jug നീല 20 മുനിസുവ്രത ആമ കറുപ്പ് 21 നാമിനാഥ നീല താമര സുവർണ്ണം 22 നേമിനാഥ Conch shell കറുപ്പ് 23 പാർശ്വനാഥൻ പാമ്പ് പച്ച 24 മഹാവീരൻ സിംഹം സുവർണ്ണം ഭാവി തീർത്ഥങ്കരന്മാർ
എല്ലാ കാലചക്രത്തിലും 24 പേർ വീതമുള്ള രണ്ടു ശാഖകളിലുമായി 48 തീർത്ഥങ്കരന്മാർ ജനിക്കും.
ഇപ്പോഴത്തെ കാലചക്രത്തിൽ ജനിച്ച ആദ്യ 24-പേരുടെ വിവരങ്ങൾ മുകളിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന പട്ടികയിൽ കാണാം.
ഇനി ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന 24 പേരുടെ പേരുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന പ്രകാരമാണ്.
വലയത്തിനുള്ളിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് ആത്മാവിന്റെ (പലതിൽ ഒരു) പൂർവ്വ മനുഷ്യജന്മത്തിന്റെ പേരാണ്.
പദ്മനാഭ (ഷ്രെണിക് രാജാവ്) സുർദേവ് (മഹാവീരന്റെ മാതുലൻ സുപർശ്വ) സുപർശ്വ (കൗണിക് രാജാവിന്റെ മകൻ ഉദയ് രാജാവ്) സ്വംപ്രഭ് (The ascetic Pottil) സർവാനുഭൂതി (Shravak Dridhayadha) ദേവ്‌ശ്രുതി (Kartik's shreshti) ഉദയനാഥ് (Shravak Shamkha) പെധൽപുത്ര (Shravak Anand) പൊട്ടിൽ (Shravak Sunand) ശതക് (Sharavak Shatak) മുനിവൃത് ( Krishna 's mother Devaki ) അമം (Lord Krishna ) സ്രീനിഷ്കാശയ് (Satyaki Rudhra) നിഷ്‌പുളക് (Krishna's brother Balbhadra also known as Balrama ) നിർമം (Shravika Sulsa) ചിത്രഗുപ്ത് (Krishna's brother's mother Rohini) സമാധിനാഥ് (Revati Gathapatni) സംവർനാഥ് (Sharavak Shattilak) യശോധർ (Rishi Dwipayan) വിജയ് (Arjuna of Mahabharata ) മാല്യദേവ് (Nirgranthaputra or Mallanarada) ദേവചന്ദ്ര (Shravak Ambadh) അനന്ത്‌വീര്യ (Shravak Amar) ശ്രീഭദ്രകാർ (Shanak) പുറം കണ്ണികൾ തീർത്ഥങ്കരന്മാർ എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലുണ്ട്.
തീർത്ഥജലം ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ശുദ്ധമായതും ശുദ്ധീകരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളതുമായ ജലം എന്ന മാനം കല്പിച്ച് പൂജാസ്ഥലങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നൽകാറുള്ള ജലമാണ് തീർത്ഥജലം .
ഈശ്വരന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടുനിൽക്കുന്നതാണ് ജലം .
ക്ഷേത്ര സങ്കല്പം
ദിവ്യമായ തീർത്ഥജലം തളിക്കൽ ശിരസ്സും ദേഹവും ഏറ്റുവാങ്ങുകയും കയ്യിൽ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ച് കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പുണ്യകർമ്മമായി ക്ഷേത്ര വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നു.
തീർത്ഥജലം കുടിക്കുമ്പോൾ അവനവനിലെ പരമാത്മ ചൈതന്യം ഉണരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അനുഭൂദി ഭക്തന് അനുഭവപ്പെടുമെന്നാണ് ക്ഷേത്രസങ്കൽപ്പം.
തീർത്ഥജലത്തിന് ഋഷിമാർ പറയുന്ന പേര് ആപസ്തത്വം എന്നാണ്.
അഗ്നിഹോത്രം നിത്യം നടത്തുന്ന-ധ്യാനവും മനനവും നിദിധ്യാസനവും പരിശീലിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന് മാത്രമേ ആപസ്തത്വം സൃഷ്ടിക്കാൻ അർഹതയുള്ളു എന്ന് യജുർവേദം പറയുന്നു.
’ആപോഹിഷ്ടാദി’ എന്ന ഋക് ഉപദേശരൂപത്തിൽ സ്വീകരിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ ജലത്തെ അനുഷ്ടാനപൂർവ്വം ജപിച്ച് തീർത്ഥമാക്കിയതിനു ശേഷം ഭക്തന് നൽകണം.
എങ്കിൽ ഭക്തൻ തന്റെ മനോമാലിന്യങ്ങളെ അകറ്റാൻ ശക്തിനേടി ക്രമേണ ബ്രഹ്മജ്ഞാനധികാരിയായി തീരുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് തീർത്ഥജലതത്വം.
തീർത്ഥയാത്ര
രാജേഷ് ഫിലിംസിന്റെ ബാനറിൽ ആർ.എസ്. പ്രഭു നിർമിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് തീർത്ഥയാത്ര .
ജോളി ഫിലിംസ് വിതരണം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം 1972 ഡിസംബർ 22-ന് കേരളത്തിൽ പ്രദർശനം തുടങ്ങി.
വി.ടി. നന്ദകുമാറിന്റെ ദൈവത്തിന്റെ മരണം എന്ന നോവലിന്റെ ചലച്ചിത്രാവിഷ്ക്കാരമാണ് ഈ ചിത്രം.
അഭിനേതാക്കൾ കവിയൂർ പൊന്നമ്മ മധു ശാരദ അടൂർ ഭാസി ശങ്കരാടി സുധീർ പി.ഒ. തോമസ് സുകുമാരി ഫിലോമിന പാലാ തങ്കം സുഭദ്ര എസ്.ആർ. വിജയകല മെറ്റിൽഡാ പ്രേമ കോട്ടയം ശാന്ത പ്രേംജി അബ്ബാസ് ആർ.കെ. നായർ തൊടുപുഴ രാധാകൃഷ്ണൻ കെടാമംഗലം അലി പി.എൻ. നമ്പ്യാർ മാസ്റ്റർ സത്യജിത്ത് സുപ്രിയ സിൻഡ്രല ലീല രാമൻകുട്ടി മേനോൻ സിദ്ധൻ പിന്നണിഗായകർ കെ.ജെ. യേശുദാസ് പി. സുശീല പി. ലീല ബി. വസന്ത പി. മാധുരി കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അണിയറയിൽ വിതരണം - ജോളി ഫിലിംസ് കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം -  വി ടി നന്ദകുമാർ സംവിധാനം -  എ വിൻസന്റ് നിർമ്മാണം -  ആർ എസ് പ്രഭു ഛായാഗ്രഹണം -  കെ സൂര്യപ്രകാശ് ചിത്രസംയോജനം -  ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ അസോസിയേറ്റ് സംവിധായകർ -  മേലാറ്റൂർ രവി വർമ്മ കലാസംവിധാനം -  മോഹന നിശ്ചലഛായാഗ്രഹണം - പി ഡേവിഡ് ഗാനരചന - പി ഭാസ്ക്കരൻ സംഗീതം -  എ ടി ഉമ്മർ ഗാനങ്ങൾ ഗാനരചന - പി. ഭാസ്കരൻ സംഗീതം - എ.ടി. ഉമ്മർ ക്ര.
ഗാനം ആലാപനം 1 കൊല്ലൂരിലും കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും പി സുശീല 2 തീർത്ഥയാത്ര തീർത്ഥയാത്ര പി ലീല 3 മാരിവില്ലു പന്തലിട്ട കെ ജെ യേശുദാസ് 4 ചന്ദ്രക്കലാധരനു കൺകുളിർക്കാൻ ദേവി പി സുശീല 5 അംബികേ ജഗദംബികേ ബി വസന്ത, മാധുരി, കവിയൂർ പൊന്നമ്മ 6 അനുവദിക്കൂ ദേവീ കെ ജെ യേശുദാസ് അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ മലയാളചലച്ചിത്രം ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന് തീർത്ഥയാത്ര
തീർത്ഥങ്കര ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Theerthankara തീർത്ഥങ്കര അപരനാമം: തീർത്ഥങ്കര ലുവ പിഴവ് ഘടകം:Location_map-ൽ 522 വരിയിൽ : Unable to find the specified location map definition: " Module:Location map/data/India Neeleswaram " does not exist തീർത്ഥങ്കര 12°15′28″N 75°06′55″E ﻿ / ﻿ 12.2578707°N 75.1152862°E ﻿ / 12.2578707; 75.1152862 ഭൂമിശാസ്ത്ര പ്രാധാന്യം ഗ്രാമം രാജ്യം ഇന്ത്യ സംസ്ഥാനം കേരളം ജില്ല കാസർഗോഡ് ഭരണസ്ഥാപനം(ങ്ങൾ) കാഞ്ഞങ്ങാട് നഗരസഭ ' ' ' വിസ്തീർണ്ണം കണക്കാക്കിയിട്ടില്ല ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ജനസംഖ്യ കണക്കാക്കിയിട്ടില്ല ജനസാന്ദ്രത കണക്കാക്കിയിട്ടില്ല/ ച.
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരം നഗരസഭയോടു് ചേർന്നു് കാഞ്ഞങ്ങാട് നഗരസഭയിലെ പടന്നക്കാടിനു് പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണു് തീർത്ഥങ്കര .
കാഞ്ഞങ്ങാടു് നഗരസഭയിലെ 28-ആം വാർഡ് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണിതു്
കാഞ്ഞങ്ങാട് നെഹ്രു ആർട്സ് സയൻസ് കോളേജിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്താണു് ഈ പ്രദേശം.
തീർത്ഥങ്കരകുളം എന്ന പേരിൽ വലിയൊരു കളമിവിടെയുണ്ടു്.
തീൻ കന്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Teen_Kanya
1961 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ബംഗാളി ചലച്ചിത്രം ആണ് ' തീൻ കന്യ' .
രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോറിന്റെ മൂന്ന് ചെറുകഥകളെ ആധാരമാക്കി സത്യജിത് റേ സംവിധാനം ചെയ്ത മൂന്ന് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളുടെ സമുച്ചയം ആണീ സിനിമ.
പോസ്റ്റ് മാസ്റ്റർ, മോനിഹാര, സമ്പതി എന്നീ കഥകളാണ് റേ ഇതിലൂടെ അവതരിപ്പിച്ചത്.
സത്യജിത് റേ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ആയിരുന്നു നിർമാതാക്കൾ.
കറുപ്പും വെളുപ്പും വർണങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഈ മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളും തീൻ കന്യ എന്ന പേരിൽ പുറത്തു വന്നത് 1961-ൽ ആണ്.
ഇതിൽ പോസ്റ്റ് മാസ്റ്ററും സമ്പതിയും 1956-ലും മോനിഹാര 1961-ലുമായിരുന്നു ചിത്രീകരിച്ചത്.
സൗമേന്ദു റോയ് ആയിരുന്നു ഛായാഗ്രാഹകൻ.
മുഖ്യ അഭിനേതാക്കൾ അനിൽ ചാറ്റർജി , കാളി ബാനർജി , സൗമിത്ര ചാറ്റർജി , അപർണ സെൻ എന്നിവരായിരുന്നു.
രവീന്ദ്ര സംഗീതവും ബംഗാളി നാടോടി സംഗീതവും ഇഴചേർത്തുകൊണ്ട് റേ തന്നെയായിരുന്നു ഇതിന്റെ സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചത്.
പ്രമേയം ബഹുമതികൾ 1961 : President's Silver Medal for Best Feature Film in Bengali - Samapti അവലംബം ↑ {{ cite web }} : Check date values in: | accessdate= ( help ) പുറംകണ്ണികൾ satyajitray.org Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine .
Teen Kanya ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസിൽ San Francisco Chronicle Review
തീർത്ഥപാദപരമഹംസർ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Theerthapadaparamahamsar
ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുടെ സന്ന്യാസിശിഷ്യനായിരുന്നു വാഴൂർ തീർത്ഥപാദപരമഹംസർ (19 ഒക്ടോബർ 1881 - 11 സെപ്റ്റംബർ 1938 ).
മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ആശ്രമമായ വാഴൂർ ‘ തീർത്ഥപാദാശ്രമം ’ സ്ഥാപിച്ചു.
പറവൂർ വടക്കേക്കരയിൽ മഠത്തിൽ എന്ന കുടുംബത്തിൽ 1881 ഒക്ടോബർ 19നാണ് സ്വാമികളുടെ ജനനം.
തോട്ടത്തിൽ നാണുക്കുറുപ്പ് എന്നാണു അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
പ്രസിദ്ധ പണ്ഡിതന്മാരായിരുന്ന മേനാക്കൈയ്മൾ വേലുണ്ണിത്താൻ, മേനാക്കൈയ്മൾ കൃഷ്ണനുണ്ണിത്താൻ, ഓണാക്കയ്മൾ കൃഷ്ണനുണ്ണിത്താൻ എന്നിവരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസവും മലയാളം, സംസ്‌കൃതം എന്നീ ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യവും നേടി.
പതിനാലാം വയസ്സിൽ ശങ്കരഗിരി എന്ന യോഗിയിൽ നിന്നും ഹഠയോഗം അഭ്യസിച്ചു.
തമിഴ്ഭാഷ നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, ചിദംബരം ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള കൊവിലൂർ മഠത്തിലെ ചിദംബരസ്വാമികളിൽ നിന്നും ‘ കൈവല്യനവനീതം ’ എന്ന തമിഴ് വേദാന്തഗ്രന്ഥം പരിചയപ്പെട്ടു.
യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം തിരികെയെത്തിയ സ്വാമികൾ ചേന്നമംഗലം അയ്യാശാസ്ത്രി, വിദ്വാൻ രാമുണ്ണി ഇളയത് എന്നിവരിൽ നിന്നും തർക്കവ്യാകരണാദിശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ചു.
കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻത്തമ്പുരാൻ , കാത്തൊള്ളി അച്യുതമേനോൻ മുതലായ പണ്ഡിതകവികളുമായും അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
ചേന്ദമംഗലത്ത് പഠിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന കാലത്ത് ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുമായി പരിചയത്തിലായി.
സ്വാമികൾ ബാലനായ നാണുക്കുറുപ്പിന്  ബാലാസുബ്രഹ്മണ്യമന്ത്രദീക്ഷ നൽകി.
സ്വാമികളിൽ നിന്നും യോഗശാസ്ത്രത്തിലെ വിദ്യകൾ അഭ്യസിക്കുവാനും ദശോപനിഷത്തുകൾ, ബ്രഹ്മസൂത്രങ്ങൾ, ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീതാ എന്നിവ ശാങ്കരഭാഷ്യസഹിതം പഠിക്കുവാനും അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞു.
ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുമായി കോടനാട് വനപ്രദേശത്തിൽ അദ്ദേഹം താമസിച്ചു.
സന്ന്യാസ ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് തീർത്ഥപാദപരമഹംസർ എന്ന സന്ന്യാസിയായി.
ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുടെ പരമ്പരയാ ഉള്ള ആദ്ധ്യാത്മികോപദേശങ്ങൾക്കാണ് തീർത്ഥപാദസമ്പ്രദായം എന്നു പറയുന്നത്.
തീർത്ഥപാദസമ്പ്രദായത്തിലെ സന്ന്യാസിമാർക്കായി ഒരു ആശ്രമവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിച്ചത് പരമഹംസരാണ്.
കൊല്ലവർഷം 1087 ൽ അദ്ദേഹം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വാഴൂരിൽ ‘തീർത്ഥപാദാശ്രമം’ സ്ഥാപിച്ചു.
ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുടെ ഷഷ്ടിപൂർത്തിസ്മാരകമായി എഴുമറ്റൂരിൽ ‘പരമഭട്ടാരാശ്രമവും അയിരൂരിൽ പമ്പാതീരത്ത് ഗുരുകുലാശ്രമവും സ്ഥാപിച്ചു.
അയിരൂർ ചെറുകോൽപ്പുഴ ഹിന്ദുമഹാമണ്ഡലം ആരംഭിച്ചത്   തീർത്ഥപാദരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ്.
വാഴൂർ ദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന തെരണ്ടുകുളികല്യാണം, താലികെട്ടുകല്യാണം തുടങ്ങിയ അനാചാരങ്ങളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ പരിശ്രമിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ  രണ്ടു സ്‌കൂളുകൾ വാഴൂരിൽ പ്രവർത്തിക്കാനാരംഭിച്ചു.
വാഴൂർ തീർത്ഥപാദാശ്രമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുതിരവട്ടം എന്ന പ്രദേശം തീർത്ഥപാദപുരം എന്നാണ് ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ജാതിഭേദം ഇല്ലതെയാകുവാൻ മിശ്രവിവാഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്നും അത് സാദ്ധ്യമാക്കുന്നതിന് ഒരു ‘വിവാഹമഹാസഭ’ രൂപീകരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു.
അയിത്തോച്ചാടനം, ക്ഷേത്രപ്രവേശനം, ആശൌചപരിഷ്‌കാരം എന്നിവയിലെല്ലാം സ്വാമിജിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും നൽകി.
നായർസമുദായത്തെ തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ, ലേഖനങ്ങൾ ഉപദേശങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അദ്ദേഹം ഉത്തേജിപ്പിച്ചു.
നായർ സമുദായാചാര്യനായ മന്നത്തുപദ്മനാഭൻ തീർത്ഥപാദരുടെ ഗൃഹസ്ഥശിഷ്യനാണ്.
സ്വാമികളുടെ പ്രേരണയാലാണ് മന്നം സാമുദായികോന്നമന രംഗത്ത് സജീവമായത്.
പെരുന്നയിലെ ആദ്യ കരയോഗമന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയത് തീർത്ഥപാദരായിരുന്നു.
‘നായർപുരുഷാർത്ഥസാധിനീസഭ’ സ്ഥാപിച്ച്  നായർ സമുദായത്തെ ദുരഭിമാനത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുവാൻ പരിശ്രമിച്ചു.
ആദ്ധ്യാത്മികപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കോട്ടയം കേന്ദ്രമാക്കി ‘അദ്ധ്യാത്മമിഷൻ’ എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു.
സ്ത്രീസമുദായോദ്ധരണം ലക്ഷ്യമാക്കി  ശിഷ്യയായ  ചിന്നമ്മ അമ്മ   സ്ഥാപിച്ച ‘ഹിന്ദുമഹിളാമന്ദിരത്തിന്’   ആവശ്യമായ ഉപദേശ നിർദേശങ്ങൾ നൽകി.
സനാതനധർമ്മപരിചയം പരിചയപ്പെടുത്താൻ  കേരളമൊട്ടാകെ സഞ്ചരിച്ച് പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തി.
11 സെപ്റ്റംബർ 1938 ന് അന്തരിച്ചു.
തീർത്ഥാടനം (ചലച്ചിത്രം) ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Theerthadanam_(Film)
എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ തന്റെ വാനപ്രസ്ഥം എന്ന കഥയെ ആധാരമാക്കി രചിച്ച് ബി. കണ്ണൻ സംവിധാനം നിർവഹിച്ച് 2001-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളം ചലച്ചിത്രമാണ് തീർത്ഥാടനം .
ജയറാം , സുഹാസിനി എന്നിവർ മുഖ്യ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം മികച്ച നിരൂപകപ്രശംസ നേടി.
ഈ പടത്തിലെ അഭിനയത്തിന് സുഹാസിനിക്ക് ആ വർഷത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഗായിക ചിത്ര ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ഒരു സംസ്ഥാന അവാർഡ്‌ കൂടി കരസ്ഥമാക്കി.
അഭിനേതാക്കൾ അഭിനേതാവ് കഥാപാത്രം ജയറാം കരുണാകരൻ സുഹാസിനി വിനോദിനി പൊന്നമ്മ ബാബു വിനോദിനിയുടെ അമ്മ
തീൻ മൂർത്തി ഭവൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Teen_Murti_Bhavan
28°36′09″N 77°11′56″E ﻿ / ﻿ 28.602608°N 77.198774°E ﻿ / 28.602608; 77.198774 തീൻ മൂർത്തി ഭവൻ
ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതിയായിരുന്ന കെട്ടിടമാണ് തീൻ മുർത്തി ഭവൻ .
ന്യൂ ഡെൽഹിയിൽ രാഷ്ട്രപതി ഭവന് അടുത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മന്ദിരം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്  ഡെൽഹിയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വാണിജ്യകേന്ദ്രമായ കൊണാട്ട് പ്ലേസ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത റോബർട്ട് ടോർ റസ്സൽ ആണ്.
ഈ കെട്ടിടം ആദ്യം പണിതത് ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച സൈനികരുടെ ഓർമ്മക്കായാണ്.
ഇതിന്റെ കവാടത്തിനു പുറത്ത് മൂന്ന് പ്രതിമകൾ നിൽക്കുന്നതിനാലാണ് മൂന്ന് പ്രതിമകൾ ഉള്ള കെട്ടിടം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ തീൻ മൂർത്തി ഭവൻ എന്ന പേര് വന്നത്.
ഇന്ത്യക്ക്  സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടുന്നതിന്  മുൻപ്  ഈ കെട്ടിടം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ കമാണ്ടർ ഇൻ ചീഫ് ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
1947 നു ശേഷം ഇത് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വസതിയായി ഉപയോഗിച്ചു.
പിന്നീട് നെഹ്രുവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഇത് ഒരു മെമ്മോറിയൽ ആയി നില നിർത്തുകയായിരുന്നു.
ഇവിടെ ഒരു ലൈബ്രറിയും മ്യൂസിയവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഇതിനകത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലൈബ്രറിയും, മ്യൂസിയവും തിങ്കളും, പൊതു അവധി ദിവസങ്ങളിലും ഒഴിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.
നെഹ്രു പ്ലാനറ്റേറിയം
തീൻ മൂർത്തി ഭവന് അകത്ത് തന്നെയാണ് നെഹ്രു പ്ലാനറ്റേറിയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഇത് 1984 ഫെബ്രുവരി 6 ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ആയിരുന്ന ശ്രീമതി. ഇന്ദിരഗാന്ധി രാജ്യത്തിനു സമർപ്പിച്ചതാണ്.
ഇവിടെ സാധാരണ പ്രദർശനങ്ങൾ 11:30നും 3 മണിക്കും ഇടയിൽ നടക്കുന്നു.
തീർത്ഥാടനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Pilgrimage
ആചാരസംഹിതകൾക്കനുസൃതമായി പുണ്യസ്ഥലത്തേക്ക് നടത്തുന്ന യാത്രയാണ് തീർത്ഥാടനം .
ഒറ്റയ്ക്കോ കൂട്ടമായോ ആണ് തീർത്ഥാടനം നടത്തുന്നത്.
പുരാതനകാലം മുതൽ മിക്ക മതങ്ങളിലും തീർഥാടന സമ്പ്രദായം നിലനിന്നിരുന്നു.
ഭൗതികമോ ആത്മീയമോ ആയ നേട്ടങ്ങൾ ലക്ഷ്യമാക്കിയാണ് തീർഥാടനം നടത്തുന്നത്.
രോഗശാന്തിക്കായും സന്താനലബ്ധിക്കായും സമ്പദ്സമൃദ്ധിക്കായും തീർഥാടനം നടത്തുന്നു.
ഉദ്ദിഷ്ട കാര്യം നടന്നതിന്റെ ഉപകാരസ്മരണയും, തീവ്രഭക്തിയും തീർഥാടനത്തിനു പ്രചോദനമേകുന്നു.