smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
Peechi-Vazhani Wildlife Sanctuary in Thrissur District , 125 km 2 (48 sq mi) , altitude 40 m-928 m, established in 1958 Muthangha Wildlife Sanctuary in Wayanad District , 344.44 km 2 (132.99 sq mi) , altitude 800 m-1158 m, established in 1973: Indian elephant , Bengal tiger Parambikulam Wildlife Sanctuary in Palakkad District , 285 km 2 (110 sq mi) , altitude 459 m-1439 m, established in 1973: Nilgiri tahr , lion tailed macaque , gaur , Indian elephant Idukki Wildlife Sanctuary in Idukki District , 70 km 2 (27 sq mi) , altitude 600 m-1200 m, established in 1976: Indian elephant, sambar Peppara Wildlife Sanctuary in Thiruvananthapuram District , 53 km 2 (20 sq mi) , altitude 60 m-1717 m, established in 1983: lion tailed macaque, Indian elephant, shola birds Thattekad Bird Sanctuary in Idukki District , 25.16 km 2 (9.71 sq mi) , altitude 30 m-620 m, established in 1983: Birds Chimmony Wildlife sanctuary in Thrissur District , 85 km 2 (33 sq mi) , altitude  50 m-1116 m, established in 1984: Indian elephant, Bengal tiger Shenduruny Wildlife Sanctuary in Kollam District , 171 km 2 (66 sq mi) , altitude 120 m-1785 m, established in 1984: Myristica swamps, Bengal tiger, lion tailed macaque, shola birds, lesser predators, Gluta Travancorica trees Chinnar Wildlife Sanctuary in Idukki District , 90.44 km 2 (34.92 sq mi) , altitude 440 m -2300m, established in 1984: sandal forests, dry habitat species of animals and birds, Nilgiri tahr, Indian elephant Aralam Wildlife Sanctuary in Kannur District , 55 km 2 (21 sq mi) , altitude 60m-1598m, established in 1984: gaur, sambar, Nilgiri langur Mangalavanam Bird Sanctuary in Ernakulam District , 0.0274 km 2 (0.0106 sq mi) , almost at sea level, established in 2004 Kurinjimala Sanctuary in Idukki District , 32 km 2 (12 sq mi) , altitude approx.
800 m-2550 m, established in 2006: Neelakurinji Ranipuram Wildlife Sanctuary proposed 2007 in Kasaragod district , approx.
80 km 2 (31 sq mi) is an integral part of Brahmagiri biosphere: shola forests, Indian elephants, Indian leopards , wild dogs , various species of birds, Malabar large-spotted civets , slender loris, macaque ; no protection for this biodiversity area; illegal night hunting and poaching are main threats; attention of the concerned authorities is required to declare it a wildlife sanctuary.
കടുവ സങ്കേതങ്ങൾ
1978 Periyar Tiger Reserve 777.54 km 2 Idukki District 1950.
PTR notified in 1982  TE, MF, MD, P. West Coast TE 900 m-2019 m tiger, lion tailed macaque, black panther, elephant, smaller mammals.
Parambikulam Tiger Reserve is the second tiger reserve in Kerala.
This is located in the district of Palakkad, Kerala, while the closest town for visitor access to this tiger reserve is Pollachi, in Tamil Nadu.
മൃഗശാലകൾ The Thiruvananthapuram Zoo is one among the best designed in Asia and is set amidst a woodland, lakes and lawns.
It is one of the oldest in the country, established as an annexe to the museum in 1857.
The Thrissur Zoo is home to the wide variety of animals, reptiles and birds.
Spread over an area of 13.5 acres of land, a natural history museum and an art museum are also enclosed within the same premises showcasing the socio-cultural heritage of the region.
There is a special building which houses snakes also.
സംരക്ഷിത വനപ്രദേശങ്ങൾ Attappadi - The 249 km 2 Attappadi Reserve Forest is an informal buffer zone conjoining Silent Valley National Park to the West.
81 km 2 of this forest was separated to become most of the new 94 km 2 Bhavani Forest Range which is part of the 147.22 km 2 Silent Valley Buffer Zone .
A useful source is detailed Topographic Maps of India.
ഇതും കാണുക Protected areas of West Bengal Protected areas of Himachal Pradesh Protected areas of Tamil Nadu അവലംബങ്ങൾ
കേരളത്തിലെ സസ്തനികളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/List_of_mammals_of_Kerala
കേരളത്തിൽ 13 നിരകളിലായി 35 കുടുംബങ്ങളിൽ 118 സ്പീഷിസ് സസ്തനികൾ ആണ് ഉള്ളത്, ഇതിൽ 15 എണ്ണം പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസികളും 29 എണ്ണം ഏതെങ്കിലുമൊക്കെ രീതിയിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നവയുമാണ്.
ംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസി 37 House Shrew (Grey Musk Shrew) Suncus murinus വീട്ടു നച്ചെലി Linnaeus , 1766 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 38 Hill Shrew (Indian Highland Shrew)¹3 Suncus niger മല നച്ചെലി Horsfield , 1851 സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസി 39 Pygmy White-toothed Shrew Suncus etruscus കുഞ്ഞൻ നച്ചെലി Savi , 1822 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ IX.
നിര CHIROPTERA 13.
കുടുംബം Pteropodidae (fruit bats) 40 Lesser Dog-faced Fruit Bat Cynopterus brachyois ശ്വാനമുഖൻ വവ്വാൽ Muller , 1838 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
V 41 Short-nosed Fruit Bat (Greater Short-nosed Fruit Bat) Cynopterus sphinx കുറുമൂക്കൻ വവ്വാൽ Vahl , 1797 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
V 42 Dawn Bat (Lesser Dawn Bat)¹4 Eonycteris spelaea പ്രഭാത വവ്വാൽ Dobson , 1871 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
V 43 Indian Flying Fox Pteropus giganteus ഇന്ത്യൻ പഴവവ്വാൽ Brunnich , 1782 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
V 44 Fulvous Fruit Bat (Leschenault's Rousete) Rousettus leschenaulti മഞ്ഞച്ചുവപ്പൻ പഴവവ്വാൽ Desmarest , 1820 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
V 14.
കുടുംബം Emballonuridae (sheath-tailed bats) 45 Pouch-bearing Bat (Naked-rumped Pouched Bat) Saccolaimus saccolaimus സഞ്ചിവാഹി ഉറവാലൻവാവൽ Temminck , 1838 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 46 Bearded Sheath–tailed Bat (Black- bearded Tomb Bat) Taphozous melanopogon കരിന്താടി ഉറവാലൻവാവൽ Temminck , 1841 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 47 Long-armed Sheath-tailed Bat (Long-winged Tomb Bat) Taphozous longimanus നീൾക്കൈയ്യൻ ഉറവാലൻവാവൽ Hardwicke , 1825 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 15.
കുടുംബം Megadermaidae (false-vampire bats) 48 Greater False-vampire Bat Megaderma lyra വലിയ നരിച്ചീർ E. Geofroy , 1810 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 49 Lesser False-vampire Bat Megaderma spasma ചെറിയ നരിച്ചീർ Linnaeus , 1758 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 16.
കുടുംബം Rhinolophidae (horseshoe bats) 50 Lesser Woolly Horseshoe Bat (Beddomme's Horseshoe Bat) Rhinolophus beddomei ചിന്ന കുതിരലാടംവാവൽ Andersen , 1905 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 51 Blyth’s Horseshoe Bat Rhinolophus lepidus ചെറു കുതിരലാടംവാവൽ Blyth , 1844 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 52 Least Horseshoe Bat Rhinolophus pusillus കുഞ്ഞൻ കുതിരലാടംവാവൽ Temminck , 1834 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 53 Rufous Horseshoe Bat Rhinolophus rouxii ചെമ്പൻ  കുതിരലാടംവാവൽ Temminck , 1835 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 17.
കുടുംബം Hipposideridae (leaf-nosed bats) 54 Dusky Leaf-nosed Bat Hipposideros ater ഇരുളൻ ഇലമൂക്കൻവാവൽ Templeton , 1848 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 55 Fulvus Leaf-nosed Bat Hipposideros fulvus തവിടൻ ഇലമൂക്കൻവാവൽ Gray , 1838 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 56 Schneider’s Leaf-nosed Bat Hipposideros speoris ഇന്ത്യൻ ഇലമൂക്കൻവാവൽ Schneider , 1800 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 18.
കുടുംബം Molossidae (free-tailed bats) 57 Egypian Free-tailed Bat Tadarida aegypiaca ഈജിപ്‌ഷ്യൻ വാലൻവാവൽ E. Geofroy , 1818 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 19.
കുടുംബം Vesperilionidae (evening bats) 58 Hairy-winged Bat (Lesser Hairy- winged Bat) Harpiocephalus harpia രോമച്ചിറകൻ വാവൽ Temminck , 1840 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 59 Painted Bat (Painted Woolly Bat) Kerivoula picta ചിത്ര വാവൽ Pallas , 1767 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 60 Horsfield's Mouse-eared Bat (Horsfield's  Myois) Myois Horsfieldii ചെവിയൻ വാവൽ Temminck , 1840 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 61 Burmese Whiskered Bat (Burmese Whiskered  Myois) Myois monivagus മീശവാവൽ Dobson , 1874 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 62 Chocolate Bat15 Falsistrellus ainis തവിടൻ അടക്കവാവൽ Dobson , 1871 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 63 Kelaart’s Pipistrelle Pipistrellus ceylonicus സിലോൺ അടക്കവാവൽ Kelaart , 1852 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 64 Least Pipistrelle Pipistrellus tenuis കുഞ്ഞൻ അടക്കവാവൽ Temminck , 1840 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 65 Dormer's Bat16 Scotozous dormeri ഡോർമറുടെ അടക്കവാവൽ Dobson , 1875 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 66 Greater Asiaic Yellow House Bat Scotophilus heathii മഞ്ഞവാവൽ Horsfield , 1831 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 67 Lesser Asiaic Yellow Bat Scotophilus kuhlii ചെറു മഞ്ഞവവ്വാൽ Leach , 1821 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ 68 Bamboo Bat Tylonycteris pachypus മുളവാവൽ Temminck , 1840 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ X. നിര PHOLIDOTA 20.
കുടുംബം Manidae (pangolins) 69 Indian Pangolin Manis crassicaudata ഈനാംപേച്ചി E. Geoiroy , 1803 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ Sch.
I XI.
നിര CARNIVORA 21.
കുടുംബം Canidae (dogs) 70 Bengal Fox¹7 Vulpes bengalensis കുറുക്കൻ Shaw , 1800 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 71 Golden Jackal Canis aureus കുറുനരി , ഊളൻ Linnaeus , 1758 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 72 Indian Wild Dog (Dhole) Cuon alpinus ചെന്നായ , കാട്ടുനായ Pallas , 1811 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ Sch.
കുടുംബം Ursidae (bears) 73 Sloth Bear Melursus ursinus കരടി Shaw , 1791 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
I 23.
കുടുംബം Mustelidae (oters and martens) 74 Nilgiri Marten Martes gwatkinsi മരനായ Horsfield , 1851 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസി Sch.
II 75 Asian Small-clawed Oter (Clawless Oter) Aonyx cinerea മല നീർനായ Illiger , 1815 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
I 76 Smooth-coated Oter (Indian Smooth-coated Oter) Lutrogale perspicillata നീർനായ I. Geofroy Saint-Hilaire , 1826 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
II 24.
കുടുംബം Viverridae (civets and palm civets) 77 Small Indian Civet Viverricula indica പൂവെരുക് E. Geoiroy Saint-Hilaire , 1818 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജന
കമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 78 Common Palm Civet (Toddy Cat) Paradoxurus hermaphroditus മരപ്പട്ടി Pallas , 1777 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 79 Brown Palm Civet (Jerdon’s Palm Civet) Paradoxurus jerdoni തവിടൻ വെരുക് Blanford , 1885 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസി Sch.
II 25.
കുടുംബം Herpesidae (mongooses) 80 Brown Mongoose⁴ Herpestes fuscus തവിടൻ കീരി Gray , 1837 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 81 Indian Grey Mongoose Herpestes edwardsii നാടൻ കീരി E. Geoiroy Saint-Hilaire , 1818 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 82 Ruddy Mongoose¹7 Herpestes smithii ചുണയൻ കീരി Gray , 1837 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 83 Stripe-necked Mongoose⁴ Herpestes vitticollis ചെങ്കീരി Bennet , 1835 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 26.
കുടുംബം Felidae (cats) 84 Jungle Cat Felis chaus കാട്ടുപൂച്ച Schreber , 1777 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 85 Leopard Cat Prionailurus bengalensis പുലിപ്പൂച്ച Kerr , 1792 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
I 86 Rusty-spoted Cat¹7 Prionailurus rubiginosus തുരുമ്പൻപൂച്ച I. Geofroy Saint-Hilaire , 1831 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
I 87 Leopard Panthera pardus പുള്ളിപ്പുലി Linnaeus , 1758 സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
I 88 Tiger Panthera tigris കടുവ Linnaeus , 1758 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ Sch.
I XII.
നിര ARTIODACTYLA 27.
കുടുംബം Suidae (pigs) 89 Wild Boar (Wild Pig) Sus scrofa കാട്ടുപന്നി Linnaeus , 1758 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
III 28.
കുടുംബം Tragulidae (mouse deer) 90 Indian Chevrotain (Mouse Deer)18 Moschiola indica കൂരമാൻ ‍, കൂരൻപന്നി Gray , 1852 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
I 29.
കുടുംബം Cervidae (deer) 91 Spoted Deer (Chital) Axis axis പുള്ളിമാൻ Erxleben , 1777 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
III 92 Barking Deer (Indian Muntjac) 19 Muntiacus muntjak കേഴമാൻ ‍, കേഴയാട് Zimmermann , 1780 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
III 93 Sambar Deer Rusa unicolor കലമാൻ ‍, മ്ലാവ് Kerr , 1792 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
III 30.
കുടുംബം Bovidae (catle) 94 Gaur (Indian Gaur) Bos gaurus കാട്ടുപോത്ത് Smith , 1827 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
I 95 Four-horned Antelope (Chousingha) Tetracerus quadricornis ഉല്ലമാൻ de Blainville , 1816 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
I 96 Nilgiri Tahr 20 Nilgiritragus hylocrius വരയാട് Ogilby , 1838 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസി Sch.
I XIII.
നിര CETACEA 31.
കുടുംബം Delphinidae (marine dolphins) 97 Common Dolphin (Short-beaked Common Dolphin) Delphinus delphis കടൽപ്പന്നി , കടലേടി Linnaeus , 1758 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 98 Grey Dolphin (Risso's Dolphin) Grampus griseus ചാര ഡോൾഫിൻ G.Cuvier , 1812 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 99 Short-inned Pilot Whale (Paciic Pilot Whale) Globicephala macrorhynchus കുന്നിച്ചിറകൻ ഡോൾഫിൻ Gray , 1846 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 100 Pygmy Killer Whale (Slender Blackish) Feresa atenuata കുഞ്ഞൻ കൊലയാളിത്തിമിംഗിലം Gray , 1875 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 101 Fraser’s Dolphin (Sarawak Dolphin) Lagenodelphis hosei ഫ്രാസെറുടെ ഡോൾഫിൻ Fraser , 1957 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 102 Melon-headed Dolphin (Indian Broad-beaked Dolphin) Peponocephala electra തലയൻ തിമിംഗിലം Gray , 1846 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 103 False Killer Whale Pseudorca crassidens കപട  കൊലയാളിത്തിമിംഗിലം Owen , 1846 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 104 Rough-toothed Dolphin Steno bredanensis പരുക്കൻപല്ലൻ G. Cuvier in Lesson , 1828 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 105 Indo-Paciic humpback Dolphin (Plumbeous Dolphin) Sousa chinensis പുന്നനേടി Osbeck , 1765 സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 106 Striped Dolphin Stenella coeruleoalba വരയൻ Meyen , 1833 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 107 Pantropical Spoted Dolphin (Bridled Dolphin) Stenella atenuata പുള്ളി ഡോൾഫിൻ Gray , 1846 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 108 Spinner Dolphin Stenella longirostris മെലിയനേടി Gray , 1828 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 109 Botle-nosed Dolphin Tursiops truncatus കുപ്പിമൂക്കൻ ഡോൾഫിൻ Montagu , 1821 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 32.
കുടുംബം Phocoenidae (porpoises) 110 Finless Porpoise (Indo-Paciic Finless Porpoise) Neophocaena phocaenoides എലിയനേടി G. Cuvier , 1829 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
കുടുംബം Physeteridae (sperm whales) 111 Pygmy Sperm Whale Kogia breviceps കുഞ്ഞൻ എണ്ണത്തിമിംഗിലം Blainville , 1838 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 112 Sperm Whale Physeter catodon എണ്ണത്തിമിംഗിലം Linnaeus , 1758 വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ Sch.
II 34.
കുടുംബം Ziphiidae (beaked whales) 113 Ginkgo-toothed Whale (Ginkgo- toothed Beaked Whale) Mesoplodon ginkgodens ജിങ്കോ തിമിംഗിലം Nishiwaki and Kamiya , 1958 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 35.
കുടുംബം Balaenopteridae (rorquals) 114 Minke Whale (Lesser Rorqual) Balaenoptera acutorostrata ചെറുതിമിംഗിലം Lacepede , 1804 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II 115 Bryde’s Whale (Tropical Whale) Balaenoptera edeni ബ്രൈഡൻറെ തിമിംഗിലം Anderson , 1879 വസ്തുതകൾ അപര്യാപ്തമായ സ്പീഷിസുകൾ Sch.
II 116 Blue Whale Balaenoptera musculus നീല തിമിംഗിലം Linnaeus , 1758 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ Sch.
II 117 Fin Whale (Common Rorqual) Balaenoptera physalus ചിറകൻ തിമിംഗിലം Linnaeus , 1758 വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ Sch.
II 118 Humpback Whale Megaptera novaeangliae കൂനൻ തിമിംഗിലം Borowski , 1781 നിലനിൽപ്പ് ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ Sch.
II ↑ http://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/download/2000/3439
കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാനപാതകളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/List_of_state_highways_in_Kerala കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാനപാതകൾ
കേരളത്തിൽ സംസ്ഥാന പാതകളുടെയും പ്രധാന ജില്ലാ റോഡുകളുടെയും നിർമ്മാണത്തിനും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കും ഉത്തരവാദികളായ ഒരു പ്രധാന സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏജൻസിയാണ് കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് (KPWD).
സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ പ്രധാന ജില്ലാ റോഡുകളും സംസ്ഥാനപാതകളും കേരള സർക്കാർ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.
സംസ്ഥാനപാതകളുടെ നിർമ്മാണം, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ, തുടങ്ങി എല്ലാ ഉത്തരവാദിത്തവും പൊതുമരാമത്തു വകുപ്പിനാണ്.
കേരളത്തിൽ മൊത്തം 72 സംസ്ഥാനപാതകൾ ആണുള്ളത്.
(ഇതിൽ സംസ്ഥാനപാത SH 4 , SH 13, SH 20, SH 24 , SH 35 എന്നിവ ദേശീയ പാതകളായി നവീകരിച്ചു).
രിമല - കൊടൈക്കനാൽ റോഡ് പമ്പ - ചാലക്കയം - തുലാപ്പള്ളി -മുക്കൂട്ടുതറ - എരുമേലി - കൂവപ്പള്ളി - കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി - കാപ്പാടു - കാളകെട്ടി - തിടനാട് - ഈരാറ്റുപേട്ട - മേലുകാവ് - മുട്ടം -കല്ലൂർ - നേരിയമംഗലം - പനംകുറ്റി - കല്ലാർകുട്ടി - ആനച്ചാൽ - മൂന്നാർ - റ്റോപ് സ്റ്റേഷൻ - വട്ടവട - കൊടൈക്കനാൽ 126 45 തിരുവനന്തപുരം - പൊന്മുടി റോഡ് സംസ്ഥാനപാത 45 തിരുവനന്തപുരം - സംസ്ഥാനപാത2 - ചുള്ളീമാനൂർ - വിതുര - ആനപ്പാറ കവല – ലോവർ സാനറ്റോറിയം - പൊന്മുടി അപ്പർ സാനറ്റോറിയം 61 46 കിളിമാനൂർ-ആലംകോട് സംസ്ഥാനപാത 46 കിളിമാനൂർ കവല.
(എം സി റോഡ്) - നഗരൂർ - കരവാരം- ആലംകോട് കവല (ദേശീയപാത 544ൽ ചേരുന്നു) 10 47 ആറ്റിങ്ങൽ – നെടുമങ്ങാട് റോഡ് സംസ്ഥാനപാത 47 ആറ്റിങ്ങൽ (ദേശീയപാത 544ൽ നിന്നു തുടങ്ങുന്നു) - വളക്കാട് - വെഞ്ഞാറമൂട് (എം സി റോഡ് ) 10.5 48 ആയൂർ - പുനലൂർ റോഡ് ആയൂർ - അഞ്ചൽ - പുനലൂർ 19.65 49 ഗുരുവായൂർ - ചൂണ്ടൽ റോഡ് ഗുരുവായൂർ -ചൊവ്വല്ലൂർപ്പടി - ചൂണ്ടൽ 7.275 50 ചാവക്കാട് - വടക്കാഞ്ചേരി റോഡ് ചാവക്കാട് - കുന്നംകുളം - പന്നിത്തടം - എരുമപ്പെട്ടി - മാങ്ങാട് -ഒട്ടുപാറ - (തൃശൂർ - ഷൊർണൂർ റോഡുമായി ചേരുന്നു) 31.515 51 കൊടകര - കൊടുങ്ങല്ലൂർ റോഡ് കൊടകര - മാള - കൊടുങ്ങല്ലൂർ 27 52 പാലക്കാട് - പൊള്ളാച്ചി റോഡ് പാലക്കാട്(എൻ. എച്ച്. 47) - അത്തിക്കോട് കവല (എസ്. എച്ച് മുറിച്ചു കടക്കുന്നു.) - ഗോപാലപുരം സംസ്ഥാന അതിർത്തി.
ഈ റോഡ് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പൊള്ളാച്ചി വരെ തുടരുന്നു.
) 29.9 53 പാലക്കാട് - ചെർപ്പുളശ്ശേരി – പെരിന്തൽമണ്ണ റോഡ് ചെർപ്പുളശ്ശേരി കവല (പട്ടാമ്പി - ചെർപ്പുളശ്ശേരി റോഡ് ചേരുന്നു) - തൂത്ത - പെരിന്തൽമണ്ണ - സംസ്ഥാനപാത 23ൽ ചേരുന്നു 15.5 54 കോഴിക്കോട് - പേരാമ്പ്ര - പെരുവണ്ണാമൂഴി - പടിഞ്ഞാറേത്തറ - കൽപ്പെറ്റ  റോഡ് കോഴിക്കോട് - പുതിയങ്ങാടി - ഉള്ളിയേരി - പേരാമ്പ്ര - പൂഴിത്തോട് - പെരുവണ്ണാമൂഴി - പടിഞ്ഞാറേത്തറ - കൽപ്പെറ്റ 99 55 ചെർക്കള - ജാൽസൂർ റോഡ് ചെർക്കള - ബോവിക്കാനം - കോട്ടൂർ - കർമ്മംതൊടി - പൂവടുക്കം - മുള്ളേരിയ - ആദൂർ - കൊട്യാടി - പഞ്ചിക്കൽ - ജാൽസൂർ (കർണ്ണാടകയിലേയ്ക്ക്) 39.1 56 കാഞ്ഞങ്ങാട് - പാണത്തൂർ റോഡ് കാഞ്ഞങ്ങാട് - ഇരിയ -പൂതംകല്ല് - രാജപുരം - കോളിച്ചാൽ - പാണത്തൂർ - ചെമ്പേരി 44.1 57 കാസർഗോഡ് - കാഞ്ഞങ്ങാട് റോഡ് കാസർഗോഡ് - ഉദുമ - ബേക്കൽ - പള്ളിക്കര - ചാമുണ്ടിക്കുന്ന് - കാഞ്ഞങ്ങാട് തെക്ക് 29.5 58 വടക്കഞ്ചേരി - പൊള്ളാച്ചി റോഡ് 39 59 65 പരപ്പനങ്ങാടി - കൊണ്ടോട്ടി - അരീക്കോട് റോഡ് പരപ്പനങ്ങാടി - തിരൂരങ്ങാടി - കൊളപ്പുറം -  കുന്നുംപുറം - കൊണ്ടോട്ടി - കിഴിശ്ശേരി - അരീക്കോട് നിലമ്പൂർ റോഡിൽ ചേരുന്നു 42 83 കുന്നമംഗലം - തിരുവമ്പാടി - മേപ്പാടി - കൽപ്പറ്റ കുന്നമംഗലം - തിരുവമ്പാടി - മേപ്പാടി - കൽപ്പറ്റ 67 അവലംബം ↑ ↑
ചെന്തൊട്ടി ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Girardinia_diversifolia
ഹിമാലയൻ നെറ്റിൽ അല്ലെങ്കിൽ നീലഗിരി നെറ്റിൽ എന്നു സാധാരണ അറിപ്പെടുന്ന ചെന്തൊട്ടി ( ശാസ്ത്രീയനാമം : Girardinia diversifolia ) നേപ്പാളിലും ഇന്ത്യയിലെ ഹിമാലയപ്രദേശത്തും ചൈനയുടെ പലഭാഗങ്ങളിലും വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ്.
1,200 to 3,000 metres (3,900 to 9,800 feet) വഎ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇതു വളരുന്നു.
ചോലരാജൻ ശലഭ-ലാർവകളുടെ ഭക്ഷണസസ്യമാണ് ഇത്.
നാടൻ പേരുകൾ
ആനക്കൊടിത്തൂവ, ആനച്ചെന്തൊട്ടി, കുറ്റിത്തൂവ എന്നെല്ലാം പേരുകളുണ്ട്.
Sishond in Kumaoni language Kandeli in Garhwali language 'Nepalese allo ഉപയോഗങ്ങൾ
ചെന്തൊട്ടിയുടെ പരമ്പരാഗത ഉപയോക്താക്കൾ നേപ്പാളിലുടനീളമുള്ള ഗുരുങ്, മഗർ, റായ്, തമാംഗ് ആളുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വംശീയ വിഭാഗങ്ങളാണ്.
ഇതിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഗുരുങ്ങുകൾക്കും റായികൾക്കും സാംസ്കാരികമായി പ്രധാനമാണ് ഇത് വാണിജ്യപരവും മതേതരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായും വിൽക്കുന്നു.
ചെടിയുടെ ഫൈബർ ഇതര ഉപയോഗങ്ങളിൽ കാലിത്തീറ്റയായും ഇന്ധനമായും ജൈവവേലിയായും പരമ്പരാഗത മരുന്നുകളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഇതിന്റെ നാര് വളരെ വഴക്കമുള്ളതും ഉയർന്ന ദൃഢതയുള്ളതുമാണ്, ഇത് വസ്ത്രങ്ങളും ബാഗുകളും മുതൽ ഫ്ലോർ മാറ്റുകളും കയറും വരെയുള്ള നിരവധി കാര്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാവും.
ചെന്തോട്ടിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കുന്ന നാരുകൾ പൂർണമായും ബയോഡീഗ്രേഡബിൾ ആണ്.
ചിത്രശാല Inflorescence Fruits Seeds അവലംബം പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ Media related to Girardinia diversifolia at Wikimedia Commons Girardinia diversifolia എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
ചെന്നകേശവക്ഷേത്രം, സോമനാഥപുര
കർണാടകത്തിലെ സോമനാഥപുരയിൽ കാവേരിനദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഒരു വൈഷ്ണവ -ഹിന്ദുക്ഷേത്രമാണ് കേശവക്ഷേത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചെന്നകേശവക്ഷേത്രം .
ഏ ഡി 1258-ൽ ഹൊയ്‌സാല രാജാവായ നരസിംഹ മൂന്നാമന്റെ ജനറലായ സോമനാഥ ദണ്ഡനായകയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചത്.
മൈസുരു നഗരത്തിന് കിഴക്ക് 38 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഹൊയ്‌സാല വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു മാതൃകയാണ് ഈ ക്ഷേത്രമെന്നു പറയാം.
ചെറിയ ആരാധനാലയങ്ങളുടെ തൂണുകളോടുകൂടിയ ഇടനാഴികളുള്ള ഒരു നടുമുറ്റത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക്-തെക്ക് അക്ഷങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു സമചതുര മാട്രിക്സിൽ (89 'x 89') സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്ന് സമമിതി ശ്രീകോവിലുകൾ (ഗർഭഗൃഹം ) നിലത്തുനിന്നും ഉയർന്ന നക്ഷത്രാകൃതിയിലുള്ള ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോമിലാണ് മധ്യത്തിലെ പ്രധാനക്ഷേത്രം.
പടിഞ്ഞാറേ ശ്രീകോവിലിൽ കേശവന്റെ വിഗ്രഹമായിരുന്നു (ഇപ്പോൾ കാണാനില്ല), ജനാർദ്ദനന്റെ വിഗ്രഹം വടക്കേ ശ്രീകോവിലും, വേണുഗോപാലന്റെ വിഗ്രഹം തെക്കേ ശ്രീകോവിലുമാണ്.
ശ്രീകോവിലുകൾ നിരവധി തൂണുകളുള്ള ഒരു പൊതു കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാളുമായി ( സഭാമണ്ഡപം ) പങ്കിടുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറം മതിലുകൾ, അകത്തെ മതിലുകൾ, തൂണുകൾ, സീലിംഗ് എന്നിവ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രതിരൂപങ്ങളാൽ കൊത്തിയെടുത്തവയാണ്, കൂടാതെ രാമായണം (തെക്കൻ ഭാഗം), മഹാഭാരതം (വടക്കൻ ഭാഗം), ഭാഗവത പുരാണം പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗം) തുടങ്ങിയ ഹിന്ദുഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിപുലമായ കഥകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.
ഹൊയ്‌സാല ക്ഷേത്രശൈലിയിലെ വികസനത്തിന്റെ പാരമ്യത്തെ ചെന്നകേശവ ക്ഷേത്രം, പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുവെന്നും ഇത് പലതരത്തിലും അതുല്യമാണ് എന്നും ജോർജ്ജ് മിഷേൽ പറയുന്നു.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സോമനാഥ (ചില ലിഖിതങ്ങളിൽ സോമേയ ദണ്ഡനായക) എന്ന ഒരു ജനറലാണ് സോമനാഥപുര പട്ടണം സ്ഥാപിച്ചത്.
ഹൊയ്‌സാല രാജാവായ നരസിംഹ മൂന്നാമന്റെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
സോമനാഥൻ ഒരു അഗ്രഹാരം സൃഷ്ടിച്ച് അതിൽ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഭൂമിയും അതിൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിയുന്നതിനും പരിപാലിക്കുന്നതിനുമുള്ള വിഭവങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
സോമനാഥ-പുര എന്ന രക്ഷാധികാരിയുടെ പേരിലാണ് പട്ടണം ( പുര) അറിയപ്പെട്ടത് .
സോമനാഥ്പൂർ പോലെയുള്ള ഇതര അക്ഷരവിന്യാസങ്ങളാലും ഈ പ്രദേശം പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
പുതിയ താമസസ്ഥലത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായി, സോമനാഥൻ കേശവക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ച് 1258 CE-ൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി.
ഇതൊരു വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുപുറമേ, സോമനാഥ ശൈവ പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പഞ്ചലിംഗ ക്ഷേത്രം (അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ, "അഞ്ച് ലിംഗ ക്ഷേത്രം") ഭൂമി നൽകിയതിന്റെ കിഴക്ക്-വടക്കുകിഴക്ക് മൂലയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
അദ്ദേഹം ഭൂമിക്ക് ചുറ്റും ഒരു കോട്ട മതിലും നിർമ്മിച്ചു, എന്നാൽ ഇവ ഇപ്പോൾ നശിച്ച നിലയിലാണ്.
ലിഖിതങ്ങളും ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും നിന്നുള്ള തെളിവുകളും അനുസരിച്ച്, സോമനാഥൻ പുരഹര, നരസിംഹേശ്വര, മുരഹര, ലക്ഷ്മീനരസിംഹ, യോഗനാരായണ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്ത് ഹൊയ്‌സാല ശൈലിയിൽ പണിതു, എന്നാൽ ലക്ഷ്മിനരസിംഹം ഒഴികെയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം ഹിന്ദുരാജ്യങ്ങളും മുസ്ലീം സുൽത്താനേറ്റുകളും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിനുശേഷം അപ്രത്യക്ഷമായി.
ലക്ഷ്മീനരസിംഹ ക്ഷേത്രവും തകർന്ന നിലയിലാണ്.
മറ്റ് അപ്രത്യക്ഷമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, യോഗനാരായണ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ പ്രതിച്ഛായ മാത്രമാണ് അതിജീവിക്കുന്ന കലാസൃഷ്ടി.
പക്ഷേ അതും കേടുവന്ന രൂപത്തിലാണ്.
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലിഖിതങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കേശവക്ഷേത്രത്തിനും സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിലെ ചക്രവർത്തിമാരുടെ സാമ്പത്തിക സഹായവും ഗ്രാന്റും ഉപയോഗിച്ച് ഇത് നന്നാക്കി.
വരാന്തയിലും പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിന്റെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന്റെയും ഭാഗങ്ങളിലെ കല്ലുകളുടെ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളും ജോലിയുടെ ഗുണനിലവാരവും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്ക് തെളിവാണ്.
അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തിയ ക്ഷേത്രം 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു, പിന്നീട് 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മൈസൂർ സർക്കാർ വീണ്ടും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തി.
കേശവ ക്ഷേത്ര കവാടത്തിലെ കന്നഡ ലിഖിത ശിലയുടെ ഒരു ഭാഗം.
ഹൊയ്‌സാല സാമ്രാജ്യത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച 1,500 ഓളം ഹിന്ദു, ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കേശവ ക്ഷേത്രം.
നന്നായി ഗവേഷണം നടന്ന മറ്റ് ഹൊയ്‌സാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ബേലൂരിലും ഹലേബിഡുവിലും ഉള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ എട്ട് ശിലകളിൽ കേശവ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ചില ചരിത്രപരമായ തീയതികളും സാഹചര്യങ്ങളും ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
നാല് ലിഖിതങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ സോപ്പ് സ്റ്റോൺ സ്ലാബുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള വരാന്തയുടെ മേൽക്കൂരയിൽ രണ്ട് ലിഖിതങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു, ഒന്ന് തെക്ക് കിഴക്ക് കോണിനടുത്തും മറ്റൊന്ന് വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് കോണിലും.
തുംഗഭദ്ര നദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഹരിഹരേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമാണ് മറ്റൊരു ലിഖിതം കണ്ടെത്തിയത്.
എട്ടാമത്തെ ലിഖിതം യഥാർത്ഥ ഭൂമി ഗ്രാന്റായ പഞ്ചലിംഗ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിധിയിലുള്ള ശിവക്ഷേത്രത്തിലാണ്.
ഈ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ക്ഷേത്രം പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്നുവെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.
രണ്ട് ലിഖിതങ്ങൾ, ഒന്ന് CE 1497 ലും മറ്റൊന്ന് 1550 CE ലും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കേടുപാടുകളും അറ്റകുറ്റപ്പണികളും വിവരിക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിൽ നിരവധി ചെറിയ ലിഖിതങ്ങളുണ്ട്, അവ ഒന്നുകിൽ മേസൺ ഗിൽഡുകളുടെ ലോഗോ അല്ലെങ്കിൽ ബ്ലോക്ക്, സ്തംഭം അല്ലെങ്കിൽ കലാസൃഷ്ടി എന്നിവ കൊത്തിയ കലാകാരന്റെ പേര് ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്.