smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
ഡച്ചുസാഹിത്യകാരനായ എറാസ്മസ്സിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഗ്രന്ഥമായിരുന്നു പ്രെയിസ് ഒഫ് ഫോളി.
ഡോൺ ക്വിക്സോട്ടിന്റെ രചനയിലൂടെ സ്പെയിൻകാരനായ സെർവാന്തെസ് പുതിയൊരു സാഹിത്യഭാവുകത്വത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചു.
നവോത്ഥാനകാലത്തെ ഏറ്റവും വിപ്ലവകാരിയായ ചിന്തകനായിരുന്നു ജർമനിയിലെ മാർട്ടിൻ ലൂഥർ.
ഇംഗ്ലീഷ് ചിന്തകരും സാഹിത്യകാരന്മാരുമായ സർ തോമസ് മോർ , ജോൺ മിൽട്ടൺ , വില്യം ഷെയ്ക്സ്പിയർ തുടങ്ങിയവർ നവോത്ഥാനത്തിനു നല്കിയ സംഭാവനകൾ ഗണനീയമാണ്.
സാഹിത്യവും വിമർശനചിന്തയും പുതിയ ഊർജ്ജം കൈവരിച്ചത് അക്കാലത്താണ്.
അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കാവ്യമീമാംസയുടെ പുതിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ റോബർട്ടെല്ലോ , ബർനാർഡോ സെഞ്ഞി എന്നിവർ പുറത്തിറക്കി.
ലോഞ്ജിനസ് , ക്വിന്റ്ലിയൻ എന്നിവരുടെ കൃതികളും ജനകീയമായി വായിക്കപ്പെട്ടു.
പ്ലേറ്റോ , അരിസ്റ്റോട്ടിൽ , ഹോറസ് തുടങ്ങിയവരുടെ വിമർശനചിന്തകളും കാവ്യനിരൂപണങ്ങളും ഇക്കാലത്ത് ഏറെ സംവാദാത്മകമായിത്തീർന്നു. ' റെട്ടറിക് ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന 'അലങ്കാരശാസ്ത്രം' നവോത്ഥാനകാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രധാന സംഭാവനയാണ്.
ഒരു കൃതിയിലെ പദവാക്യഛന്ദോലങ്കാരങ്ങളെ വിന്യസിക്കുന്ന ശാസ്ത്രബോധമാണ് 'റെട്ടറിക്' എന്നു പറയാം.
സിസറോ , ഹോറസ് , ക്വിന്റ്ലീയൻ , [[സിഡ്നി (ആചാര്യൻ) തുടങ്ങിയ ആചാര്യന്മാർ, അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ പോയറ്റിക്സിലെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ സ്ഥാനമാണ് 'റെട്ടറിക്കി'ന് നല്കിയത്.
പ്രഭാഷണകലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രചരിച്ചിരുന്ന ഈ പദം നവോത്ഥാനകാലഘട്ടത്തിൽ സാഹിത്യസിദ്ധാന്തമണ്ഡലത്തിൽ ചർച്ചാവിഷയമായിത്തീർന്നു.
അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കാവ്യമീമാംസാദർശനങ്ങൾ നവോത്ഥാന സാഹിത്യരംഗത്തെ കൂടുതൽ ചലനാത്മകമാക്കി.
കാസ്റ്റൽവെട്രോ , ടാസ്സോ തുടങ്ങിയവർ കാവ്യമീമാംസയെ സംബന്ധിച്ച നിരൂപണങ്ങളിലൂടെ ജനശ്രദ്ധ നേടി.
പ്രാചീന ഗ്രീക്ക്-റോമൻ സാഹിത്യകൃതികളുടെ പ്രചാരവും നവീനപഠനങ്ങളും നവോത്ഥാനകാലത്തിന് ഊർജസംഭരണിയായിത്തീർന്നു.
ഭാവനയുടെ സ്വാതന്ത്യ്രവും മതസ്വഭാവമുള്ള സാഹിത്യനിയമങ്ങളും നവോത്ഥാനസാഹിത്യചിന്തയെ ഒരുപോലെ സ്വാധീനിക്കുകയും പരിപോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രാചീന ആചാര്യന്മാരുടെ ദർശനങ്ങൾ അനുകൂലമായും പ്രതികൂലമായും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും അതിന് അനുബന്ധമായി ഒട്ടേറെ പുതിയ കൃതികൾ പുറത്തുവരികയും ചെയ്തു.
പാരമ്പര്യ ആസ്വാദനസമ്പ്രദായത്തിൽനിന്ന് വേറിട്ട്, നവീനഭാവുകത്വത്തിന്റെ അഭിരുചികൾ പ്രകടമാക്കാൻ നവോത്ഥാനചിന്തകരും ആസ്വാദകരും ശ്രമിച്ചു.
യാഥാസ്ഥിതിക ക്രൈസ്തവസഭകളുടെ സാഹിത്യദർശനവും പുതിയ വിപ്ലവാത്മക ചിന്തകളും നവോത്ഥാനത്തെ ജ്വലിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
മധ്യയുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കത്തോലിക്കാസഭ കലയെയും സാഹിത്യത്തെയും കർശനനിലപാടോടെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടത്.
മതസാഹിത്യത്തെയും മതാത്മകദർശനങ്ങളെയും അവർ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
സഭാനവീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി ഉയർന്നുവന്ന പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകൾ കലയെയും സാഹിത്യത്തെയും തിന്മയുടെ ശക്തികളായാണ് വിലയിരുത്തിയത്.
മനുഷ്യവികാരങ്ങളുടെ സ്വച്ഛന്ദമായ ആവിഷ്കരണം തികച്ചും അധാർമികവും ദുരുപയോഗവുമാണെന്ന് അവർ വ്യാഖ്യാനിച്ചു.
നവോത്ഥാനദശയിൽ സാഹിത്യത്തിന് ലഭിച്ച ഊഷ്മളമായ വരവേൽപ്പ് പ്യൂരിറ്റൻവാദികളായ മതചിന്തകരെ ഭയപ്പെടുത്തിയെന്നുപറയാം.
യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ശംഖൊലി കേട്ടുതുടങ്ങിയതോടെ ഗ്രീക്കു, ലാറ്റിൻ ഭാഷകൾ എവിടെയും പ്രിയങ്കരമായിത്തീർന്നു.
ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പണ്ഡിതന്മാരിലൂടെ 'കേംബ്രിഡ്ജ് സ്കൂൾ', പുതിയ സാഹിത്യദർശനവും ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയുടെ നവീകരണവും ലക്ഷ്യമിട്ടു.
ഹ്യൂമനിസം ശരിയായ അർഥത്തിൽ ഒരു തത്ത്വചിന്ത ആയിരുന്നില്ല.
മറിച്ച് ഒരു പഠനരീതിയായിരുന്നു.
പുരാതന ലാറ്റിൻ, ഗ്രീക്ക് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പുതിയ പഠനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാക്കുകയായിരുന്നു അവർ.
ഇറ്റാലിയൻ കവിയും, ചിന്തകനുമായ ഫ്രാൻസിസ് പെട്രാർക്കാണ് ഹ്യുമനിസത്തിന്റെ ആദ്യ വക്താവായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
-ത്തിൽ ഒരു ഹ്യൂമനിസ്റ്റ് പാഠ്യപദ്ധതി തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടു.
സ്റ്റൂഡിയ ഹ്യൂമാനിറ്റാറ്റിസ് (studia humanitatis) എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ട ഇതിൽ വ്യാകരണം , പ്രഭാഷണകല , മോറൽ ഫിലോസഫി , കവിത , ചരിത്രം എന്നിവ ലാറ്റിനിലും , ഗ്രീക്കിലും അഭ്യസിപ്പിച്ചു.
ലിയൊനാർദോ ബ്രൂണൊ , ബൊക്കാചിയൊ , സിസെറോ , സൈമൺ അൽമനൊ , ഗീർട്ട് ഗ്രൂടെ , ബെർനട് മെട്ഗെ , നിക്കോലാസ് ഡി നിക്കോളി തുടങ്ങിയവർ ഇതിന്റെ പ്രമുഖ വക്താക്കളായിരുന്നു.
നിക്കോളാസ് മാക്കിയ വല്ലിയും , തോമസ് മോറും ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ രാഷ്ട്രീയചിന്തയെ മുന്നോട്ടുവെച്ചു.
ആധുനികസാമൂഹികശാസ്ത്രവികാസത്തിന്റെ നാഴികക്കല്ലായി ഇത് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
പികോസെല്ല മീറൻഡോയുടെ എഴുത്തുകൾ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
മറ്റിയൊ പൽമിയറി സിവിക് ഹ്യൂമനിസത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു.
ഹ്യൂമനിസം ചിന്തയോടും പഠനത്തോടുമൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും ചേർന്നതാണെന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതം.
ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ചും, സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ആശയങ്ങൾ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു.
ഇറാസ്മസ് എന്ന ദാർശനികൻ 'ആദർശമാനവൻ' എന്ന സങ്കല്പത്തെ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.
തത്ത്വദർശനം , സാമൂഹികാവബോധം , പ്രഭാഷണകല , മതബോധം , കായികശക്തി എന്നിവയെല്ലാം ആദർശവ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഉദാത്തമൂല്യങ്ങളായി ഉയർത്തിക്കാണിച്ചു.
മാനവരാശി കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് 'ഏറ്റവും മഹത്തായ പുരോഗമന വിപ്ളവം' എന്നാണ് ഫ്രെഡറിക് എംഗൽസ് നവോത്ഥാനത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
ധൈഷണികരംഗത്തെന്നപോലെ ശാസ്ത്രസാങ്കേതികരംഗത്തും നവോത്ഥാന യൂറോപ്പ് കൈവരിച്ച പുരോഗതി അക്കാലംവരെ ലോകഭൂപടത്തിൽ തികച്ചും അപ്രസ്കതമായിരുന്ന യൂറോപ്പിന്റെ മുന്നോട്ടുള്ള പ്രയാണത്തിന് മാർഗദർശനമേകി.
നവോത്ഥാന ചിന്തകരെ മുഴുവൻ സ്വാധീനിച്ച ചിന്തകനായിരുന്നു അരിസ്റ്റോട്ടിൽ .
അരിസ്റ്റോട്ടിലിയൻ ചിന്താപദ്ധതികൾ പരമ്പരാഗത ധാരണകളെ തകർക്കുന്നതിനുള്ള വിമർശനാത്മക ഊർജ്ജം എഴുത്തുകാർക്ക് നല്കി.
തത്ത്വചിന്തയുടെ പല സാങ്കേതിക പദങ്ങളും മറ്റും ഈ ചിന്താപദ്ധതിയിൽനിന്നും രൂപപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വികാസത്തോടെ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല സിദ്ധാന്തങ്ങളും നിരാകരിക്കപ്പെട്ടു.
നവോത്ഥാനം സൃഷ്ടിച്ച സമൃദ്ധി അനേകം സർഗസൃഷ്ടികളുടെ ഉദയത്തിന് വഴിതെളിച്ചു.
ഇറ്റലിയിലെ സമ്പന്നരായ പ്രഭുക്കന്മാരും ഭൂവുടമകളും ബാങ്കുടമകളും വ്യാപാരികളും തങ്ങളുടെ സമ്പന്നതയിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവരായിരുന്നു.
കലാകാരന്മാരുടെയും ശില്പികളുടെയും സംരക്ഷണവും മറ്റും ഏറ്റെടുക്കുന്നത് വലിയ അഭിമാനകരമായ കാര്യമായാണ് അവർ കണ്ടിരുന്നത്.
പ്രമുഖരായ പണ്ഡിതരെയും കലാകാരന്മാരെയും അതിഥികളാക്കാനും പുസ്തകങ്ങളും കലാസൃഷ്ടികളും വലിയ വിലകൊടുത്ത് വാങ്ങാനും അവർ ഉത്സാഹിച്ചിരുന്നു.
ഫ്ളോറൻസിലെ സമ്പന്നകുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ആരാധനാലയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനും അലങ്കരിക്കാനും കലാകാരന്മാരെ ക്ഷണിക്കുകയും അവർക്ക് മികച്ച പ്രതിഫലം നല്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും പ്രതാപമഹിമകളുടെ സാക്ഷ്യമായിട്ടാണ് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ചാപ്പലുകൾ നിലനിന്നിരുന്നത്.
പള്ളിയിലെ അൾത്താരയ്ക്ക് മുകളിലെ ഭിത്തിയിൽ നിരവധി ഫ്രെസ്കോ പെയിന്റിങ്ങുകൾ ഇടംനേടി.
ഫ്ലോറൻസിലെ സാന്റാമറിയ ഡെൽ കാർമൈൻ പള്ളിയിലെ ഫ്രെസ്കോ പെയിന്റിങ്ങുകളാണ് ചിത്രകലയിലെ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യതുടിപ്പുകളെന്ന് പല ചരിത്രഗവേഷകന്മാരും വിശ്വസിക്കുന്നു.
എന്നാൽ മസോളിനോ , മസാക്കിയോ എന്നിവരുടെ ഫ്രെസ്കോ ചിത്രങ്ങളാണ് മതാത്മകകലയിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവുതന്നെയുണ്ടാക്കിയത്.
ഗ്ലാസ് ജനാലകളിലും കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിലുമാണ് മധ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ കലയുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിരുന്നത്.
അപൂർവമായി മാത്രം മനുഷ്യരൂപങ്ങളും അവർ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു.
സൂക്ഷ്മമായ കലാദർശനം അവരുടെ സൃഷ്ടികളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ മസ്സാക്കിയോയുടെ പേഴ്സ്പെക്ടീവ് രചനാസമ്പ്രദായം ചിത്രകലയ്ക്ക് ഒരു പുതിയ ഊർജവും ദർശനവും നല്കി.
സ്ഥലകാലങ്ങളെ ആഴത്തിൽ നോക്കിക്കാണുന്ന ആ കലാദർശനത്തെ ഫിലിപ്പോ ബ്രൂണെൽസ്കിയെപ്പോലുള്ളവർ പിൻതുടരുകയുണ്ടായി.
അമൂർത്തചിത്രകലയുടെ കാലംവരെ, (ഏതാണ്ട് 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ അവസാനകാലംവരെ) ഈ ചിത്രകലാരീതി നിലനിന്നു.
നവോത്ഥാനകല, ക്രൈസ്തവമതദർശനത്തിൽനിന്ന് വിമുക്തമായിരുന്നില്ല.
മിക്ക പെയിന്റിങ്ങുകളും ബൈബിൾ കഥകളുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങളായിരുന്നു.
ലിയാനാർദോ ദാവിഞ്ചിയുടെ 'ലാസ്റ്റ് സപ്പർ' എന്ന വിഖ്യാതരചനയും മൈക്കൽ ആഞ്ചലോയുടെ ദാവീദും, ഗോലിയാത്തും, കന്യാമറിയം എന്നീ ശില്പങ്ങളും നവോത്ഥാനകലയുടെ മതപരമായ സ്വാധീനം വ്യക്തിമാക്കിത്തരുന്നവയാണ്.
ക്രൈസ്തവ പാരമ്പര്യത്തെ പിന്തുടരുമ്പോഴും പൗരാണികത്വം നവോത്ഥാന കലാകാരന്മാരെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിരുന്നു.
ക്ലാസ്സിക്കൽ ഗ്രീക്കുവാസ്തുവിദ്യയുടെയും ശരീരശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിശദജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഉത്തമോദാഹരണമാണ് ദാവീദിന്റെ ശില്പം.
ശില്പങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ നിരവധി ചലനങ്ങളാണ് മൈക്കൽ ആഞ്ചലോ അവതരിപ്പിച്ചത്.
വ്യത്യസ്ത പോസുകളിൽ മനുഷ്യനെ ആദ്യമായി ചിത്രീകരിച്ചത് മൈക്കലാഞ്ചലോ ആയിരുന്നു.
ഗ്രീക്കു പാരമ്പര്യത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും പ്രകീർത്തിച്ചുകൊണ്ട് റാഫേൽ ആവിഷ്കരിച്ച ചിത്രങ്ങളും നവോത്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജകമായിത്തീർന്നു.
ധീരന്മാരായ യോദ്ധാക്കളെ ചിത്രങ്ങളിലും ശില്പങ്ങളിലും ആവിഷ്കരിക്കുന്ന രീതിയും നവോത്ഥാനകലാകാരന്മാർ പരീക്ഷിച്ചു.
അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ശവകുടീരങ്ങളും അക്കാലത്ത് ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി.
നവോത്ഥാനത്തിന് മുമ്പ് കലാപ്രതിഭകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ പ്രചോദനം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ സമൂഹത്തിലെ ഉന്നതവ്യക്തികൾ കലാകാരന്മാരെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ നവോത്ഥാനം ക്രിയാത്മകരൂപം കൈകൊണ്ടു.
മരണശേഷവും തങ്ങളുടെ പ്രതാപവും പ്രശസ്തിയും നിലനിൽക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച പ്രഭുക്കന്മാർ കലാകാരന്മാർക്ക് അകമഴിഞ്ഞ സഹകരണമാണ് നല്കിയത്.
ആദ്യകാല നവോത്ഥാനകാലഘട്ടത്തിലെ പുരസ്കർത്താക്കളിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു കോസിമോ ഡി മെഡിസി .
ഫ്ലോറൻസിലെ ഭരണകർത്താവായിരുന്ന അദ്ദേഹം കലകളെയും മാനവികമൂല്യങ്ങളെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴി പിൻതുടർന്ന ചെറുമകൻ ലോറൻസോ കവിയും പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.
നവോത്ഥാനകലയുടെ റോമിലെ പരിഷ്കർത്താക്കൾ പോപ്പുമാരായിരുന്നു.
പണ്ഡിതരായ മാനവികതാവാദികൾക്ക് വത്തിക്കാൻ കോടതിയിൽ പ്രത്യേക ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരുന്നു.
ജൂലിയസ് രണ്ടാമന്റെ കാലത്ത് പ്രാചീനമായ പ്രതിമകളും പൗരാണികവസ്തുക്കളും ശേഖരിക്കപ്പെടുകയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ജൂലിയസ് തന്റെ ശവകുടീരം അലങ്കരിക്കാനും, പ്രസിദ്ധമായ വത്തിക്കാൻ സിഡറ്റൈൻപള്ളി പുനരുദ്ധരിക്കാനും ഏല്പിച്ചത് മൈക്കലാഞ്ചലോയെ ആണ്.
ഇറ്റലിയിൽ ആവിർഭവിച്ച നവോത്ഥാനം, അവിടുത്തെ എല്ലാ നഗരങ്ങളിലും ഒരേസമയത്ത് പ്രതിഫലിച്ചില്ല.
വരെയും വെനീസിൽ മാത്രമാണ് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഉണർവ് പ്രകടമായത്.
രണ്ടു നൂറ്റാണ്ടുകൊണ്ട് വെനീസ് കലയുടെയും കച്ചവടത്തന്റെയും നഗരമായി പേരെടുത്തു.
ചിത്രരചന അഭ്യസിക്കുന്നതിനുള്ള അനേകം സ്കൂളുകൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇറ്റലിയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
ഇറ്റലിയിൽ നിന്നും ഈ നവീന ചിത്രകല യൂറോപ്പിലെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
ഫ്രാൻസ്, ഇംഗ്ലണ്ട്, ജർമനി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ അനേകം ചിത്രകാരന്മാരെ ലോകത്തിനു സംഭാവന ചെയ്തു.
ഇംഗ്ലണ്ടിൽ എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ കാലത്ത് ചിത്രകലയ്ക്ക് അസാമാന്യമായ സ്വാധീനം ലഭിച്ചു.
യൂറോപ്പിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും നവോത്ഥാന ചിത്രകലയുടെ സ്വാധീനം ദൃശ്യമായിരുന്നു.
ചിത്രകലയോടൊപ്പംതന്നെ ശില്പകലയിലും അസാമാന്യമായ പുരോഗതി ഇക്കാലത്തുണ്ടായി.
യൂറോപ്പിലെ ദേവാലയങ്ങളിൽ അലങ്കാരത്തിനുവേണ്ടി മരംകൊണ്ടും മാർബിൾകൊണ്ടും ഉള്ള നിരവധി പ്രതിമകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
ഹോളണ്ട്, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലും ശില്പകലയ്ക്ക് വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായി.
ഗ്രീക്കു ലാവണ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന 'പ്രകൃതിയുടെ ശരിപ്പകർപ്പ്' (imitation of nature-plato) നവോത്ഥാനകാലത്തെ കലയുടെ ലക്ഷ്യവും സവിശേഷതയുമായിരുന്നു.
ഇക്കാലഘട്ടത്തിൽ ഓരോ ചിത്രകാരന്റെയും വ്യക്തിഗത ശൈലിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത ഉണ്ടാകാൻ തുടങ്ങിയെന്നതും, എണ്ണച്ചായം (oil medium) പ്രചാരത്തിലായിയെന്നതും എടുത്തുപറയേണ്ട കാര്യമാണ്.
വ്യക്തിഗത കലാകാരന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള മതിപ്പ് അക്കാലത്ത് ഏറിവന്നു.
കലയെ ബുദ്ധിജീവിയുടെ തൊഴിലായി അംഗീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതും നവോത്ഥാനകാലത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്.
വ്യക്തിഗത കലാകാരന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം കാര്യമായി ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്.
യഥാതഥ പ്രതീതി (illusion of reality) നവോത്ഥാന കാലത്ത് ചിത്രകലയിൽ നേടിയെടുക്കാൻ സാധിച്ചത് കലയെ ഉയർന്ന തലത്തിലേക്ക് വികസിക്കുവാൻ സഹായിച്ചു.
ചിത്രത്തിൽ പശ്ചാത്തലമായി ഭൂഭാഗദൃശ്യങ്ങൾ (Landscape) വരാൻ തുടങ്ങുന്നത് മിക്കവാറും നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തോടെയാണ്.
പരിപ്രേക്ഷ്യം (perspective) എന്ന രചനാവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് പശ്ചാത്തലഭൂഭാഗത്തിന് യാഥാർഥ്യ പ്രതീതി നൽകിയത് നവോത്ഥാനകാലത്തെ സവിശേഷതയാണ്.
യഥാതഥ പ്രതീതി എന്ന ദൃശ്യവിസ്മയം അതിശ്രേഷ്ഠമായി ചിത്രകലയിൽ ഉപയോഗിച്ചത് ഡച്ചു ചിത്രകാരന്മാരാണ്.
ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാനം പോലെ ഡച്ചു ചിത്രകലാരംഗവും പാശ്ചാത്യലോകത്ത് ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നല്കി.
ജാൻവാൻ ഐക് (Janvan Eyech)ന്റെ ഘന്റ് അൾത്താര (Ghant altarpiece) ചിത്രം, അർനോൾ ഫിനിയുടെ വിവാഹചിത്രം (wedding portrait of Arnolfling) എന്നിവയിൽ ഓരോ ചെറിയ വസ്തുവിന്റെയും കൃത്യവും വിശദവുമായ ചിത്രീകരണം, വെളിച്ചം പതിയുന്നു എന്നു തോന്നിക്കുന്ന സ്വാഭാവികത എന്നിവയെല്ലാം യാഥാർഥ്യപ്രതീതി ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളാണ്.
സംഗീതകലയിലുണ്ടായ പുരോഗതിയും നവോത്ഥാനകാലത്തിന്റെ തനിമയാണ്.
ആധുനികരീതിയിലുള്ള സംഗീതവിദ്യകളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും കണ്ടുപിടിക്കാൻ ഇക്കാലത്തെ സംഗീതവിദ്വാന്മാർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു.
ഉപകരണ സംഗീതം, വായ്പാട്ടിൽനിന്ന് വേർപെട്ട് സ്വതന്ത്ര അസ്തിത്വം കൈവരിച്ചു തുടങ്ങുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്.
പോളിഫോണിക് സംഗീതവും രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയത് നവോത്ഥാനകാല പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ്.
മാഡ്രിഗൽ എന്ന സംഗീതരൂപം ഹ്യൂമനിസ്റ്റുകളുടെ മഹത്തായ പരീക്ഷണമായിരുന്നു.
നാലോ അഞ്ചോ ശബ്ദങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേർത്ത സംഗീതരൂപമായിരുന്നു ഇത്.
മതേതരമായ പ്രമേയങ്ങൾ സംഗീതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും സംഗീതപാരമ്പര്യത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും ചെയ്തു ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങൾ.
നവോത്ഥാനകാലത്തുണ്ടായ മറ്റൊരു വലിയ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു ശാസ്ത്രീയവിജ്ഞാനത്തിന്റെ വളർച്ച.
ആധുനികവിജ്ഞാനത്തിൽ ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നല്കിയ റോജർ ബേക്കൺ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്.
ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയായിരുന്നു പ്രകൃതി ശാസ്ത്രത്തിലും മനുഷ്യശരീരശാസ്ത്രത്തിലും എഞ്ചിനീയറിങ്ങിലും വലിയ പാണ്ഡിത്യം നേടിയിരുന്ന ഡാവിഞ്ചി യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വ്യോമയാനത്തെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു.
പോളണ്ടുകാരനായ കോപ്പർ നിക്കസ് പഴയ 'ഭൌമ-കേന്ദ്രിത' പ്രപഞ്ചസങ്കല്പത്തെ തകർത്ത് സൂര്യനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രഹമാണ് ഭൂമിയെന്ന് സമർഥിച്ചു.
കോപ്പർനിക്കസ്സിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കുന്നതിന് ജർമൻകാരനായ കെപ്ലർ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനു കഴിഞ്ഞു. 'കോപ്പർ നിക്കസ് വിപ്ളവം' യുഗനിർണായകമായ ശാസ്ത്രീയസംഭാവനയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക ബലതന്ത്രത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായ ഗലീലിയോ ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച്, ചന്ദ്രനെയും വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും ശുക്രന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങളും നിരീക്ഷിച്ചതാണ് മറ്റൊരു ചരിത്രമുഹൂർത്തം.
ക്രൈസ്തവസഭയുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾക്കെതിരായിരുന്നു ഗലീലിയോയുടെ കണ്ടുപിടിത്തം.
കോപ്പർ നിക്കസിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങളെ തെളിയിക്കുയായിരുന്നു ഗലീലിയോ.
പോപ്പ് പീയുസ് നാലാമൻ ദൈവനിന്ദ ആരോപിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ ഏകാന്ത തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു.
എന്നാൽ ചരിത്രഗതിയിൽ സഭ പിൻതള്ളപ്പെടുകയും മനുഷ്യഗതിയെ മാറ്റിയ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി ഗലീലിയോ അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഇംഗ്ളണ്ടുകാരനായ സർ ഐസക് ന്യൂട്ടൺ കണ്ടുപിടിച്ച 'ഗുരുത്വാകർഷണ' നിയമവും 'ചലന'നിയമങ്ങളും ശാസ്ത്രത്തെമാത്രമല്ല, മനുഷ്യരുടെ ലോകബോധത്തെത്തന്നെ അഗാധമായി പരിവർത്തിപ്പിച്ചു.
1662-ൽ ലണ്ടനിലെ റോയൽ സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതോടുകൂടി ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ശാസ്ത്ര ഗവേഷണം അസാമാന്യമായ വളർച്ച പ്രാപിച്ചു.
നവോത്ഥാനകാലത്തെ ഒരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു വെടിമരുന്നിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം.
രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ചൈനാക്കാർക്ക് വെടിമരുന്നിനെ ഒരു സ്ഫോടകവസ്തുവായി ഉപയോഗിക്കാൻ അറിയാമായിരുന്നു.
യൂറോപ്പിൽ വെടിമരുന്നു കണ്ടുപിടിച്ചത് റോജർബേക്കൺ ആണെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
റോജർ ബേക്കണിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തത്തിനുശേഷം ജർമൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ബർത്തോൾഡ് ഷ്വാറ്റ്സ് വെടിമരുന്നിന്റെ ശക്തി കൂടുതൽ വർധിപ്പിച്ചു.
അതിനെത്തുടർന്നാണ് വെടിമരുന്നുപയോഗിച്ചുള്ള പീരങ്കികൾ നിലവിൽവന്നത്.
അതോടെ വെടിമരുന്നിന്റെ നിർമ്മാണം ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും നിലനില്പിന് ആവശ്യമായിത്തീർന്നു.
വലിയതോതിൽ തോക്കുകളും പീരങ്കികളും നിർമിച്ചു സൂക്ഷിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് യൂറോപ്പിലെ പുതിയ രാജാക്കന്മാർ അതിശക്തരായിത്തീർന്നു.
യൂറോപ്പിലെ ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുക്കന്മാരെ അടിച്ചൊതുക്കുവാൻ അവർ തോക്കുകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി.
യൂറോപ്യൻ നാവികശക്തികൾക്ക് വിദൂരങ്ങളായ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ കോളനികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവുണ്ടാക്കിക്കൊടുത്തതും വെടിമരുന്നിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം ആയിരുന്നു.
ഭൗതികശാസ്ത്രത്തോടൊപ്പം മറ്റു ശാസ്ത്രശാഖകളും രൂപപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു.
ഏതു വസ്തുവിനെയും സ്വർണമാക്കി മാറ്റാമെന്നുള്ള ധാരണയിൽ ആരംഭിച്ച ആൽക്കെമി , രസതന്ത്ര പഠനങ്ങൾക്ക് അടിത്തറയിട്ടു.
ലാവോസിയേയിലൂടെ ഈ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണം കൂടുതൽ മുന്നോട്ടുപോയി.
വൈദ്യശാസ്ത്രം , ഗണിതം , ജീവശാസ്ത്രം , ഭൗമശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും പുതു ചുവടുവെപ്പുകളുണ്ടായി.
പരമ്പരാഗത അന്വേഷണരീതികളും അറിവും പരമ്പരകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട് നിലനിന്നതായിരുന്നു.
എന്നാൽ നവോത്ഥാനകാല തത്ത്വചിന്തയും, ഗണിതവും, പുതിയ അന്വേഷണങ്ങളും ചേർന്ന് 'ശാസ്ത്രീയ രീതിശാസ്ത്രം' (Scientific methodology) വികസിച്ചുവന്നു.
വസ്തുനിഷ്ഠ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഈ മേഖല ലോകത്തെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ നടത്തി.
ഒരുപക്ഷേ ശാസ്ത്രീയരീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ വികാസമായിരിക്കും യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചലനാത്മകമായ സംഭാവന.
അരിസ്റ്റോട്ടിലിയൻ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ നിരാകരിച്ചുകൊണ്ട് കൂടിയാണ് ഇത് മുന്നോട്ടുപോയത്.
വാസ്തുവിദ്യ മിലാനിലെ സ്സാന്റ മറിയ ഡെല്ല ഗ്രേസിയേ ദേവാലയം
ഇറ്റലിയിലെ ഫ്ലോറെൻസിൽ നിന്ന് ആവിർഭവിച്ച് പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളായ റോം , മിലാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ നെതർലൻഡിലും ക്രമേണ സ്പെയിൻ , ഇംഗ്ലണ്ട് , ഫ്രാൻസ് തുടങ്ങിയ യുറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ഒരു നൂതന വാസ്തുവിദ്യാരീതി പ്രചാരത്തിൽ വന്നത് നവോത്ഥാനത്തോടെയായിരുന്നു.
ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും ശൈലിയിൽ തനതായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ദർശിക്കാമെങ്കിലും അവയിലെ അടിസ്ഥാനതത്ത്വങ്ങൾക്ക് മാറ്റം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് എടുത്തു പറയേണ്ടത്.
പുത്തനുണർവ് വാസ്തുശില്പികളെ കൂടുതൽ ലൗകികമനസ്കരാക്കിമാറ്റിയതാകാം പുതിയൊരു വാസ്തുവിദ്യാശൈലിയുടെ ആവിർഭാവത്തിനുകാരണം.
പ്രാചീന വാസ്തുശില്പങ്ങളുടെ ആകാരവടിവ് തങ്ങളുടെ വാസ്തുശില്പങ്ങളിൽ കാലാനുസൃതമായ മാറ്റങ്ങളോടെ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളായിരുന്നു അവരിലാദ്യമുണ്ടായത്.
തുടർന്ന് ക്ളാസ്സിക്കൽ, ഗോഥിക് സമ്പ്രദായങ്ങൾക്കും പകരം നൂതനമായ രീതികൾ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു.
റോം, ഗ്രീസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ വാസ്തുശില്പങ്ങൾ അവലോകനവിധേയമാക്കുന്നതിലും നവോത്ഥാനവാസ്തുശില്പങ്ങളിൽ അവയിലെ സൗകുമാര്യം സ്വാംശീകരിക്കുന്നതിലും അന്നത്തെ വാസ്തുശില്പികൾ ബദ്ധശ്രദ്ധരായിരുന്നു.
നവോത്ഥാന വാസ്തുവിദ്യയിൽ അനുപാതങ്ങൾക്കും വീക്ഷണകോണിനും മുൻതൂക്കം നല്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ക്ളാസ്സിക്കൽ വാസ്തു വിദ്യാരീതിയിലെ സ്തംഭം, വൃത്താകാരകമാനം, കുംഭഗോപുരം മുതലായവ നവോത്ഥാന വാസ്തുവിദ്യയിലും പുനരാവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
കുംഭഗോപുരവും അതിനെ താങ്ങിനിർത്തിയിരുന്ന സംരചനയും ശ്രദ്ധേയമായി മാറി.
വൃത്താകൃതിയിലോ ബഹുഭുജരൂപത്തിലോ ഉള്ള ഒരിനം ഡ്രമ്മിന്റെ മുകളിൽ വരുന്ന തരത്തിലാണ് കുംഭഗോപുരം ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
തന്മൂലം വാസ്തുശില്പത്തിലെ കുംഭഗോപുരത്തെ ദൂരെനിന്നു തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.
വാസ്തുശില്പത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ വ്യതിരിക്തമായി നിർവചിക്കാനും അവ തമ്മിലുള്ള വിഭേദനം വ്യക്തമാക്കാനും ശില്പികൾ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു.
നവോത്ഥാന വാസ്തുവിദ്യയുടെ മൗലികഘടകം അതിലെ ക്രമമാണ് (order).
ടസ്കൻ, ഡോറിക്.
അയോണിക്, കോറിന്തിയൻ, കോംപൊസിറ്റ് എന്നിവ ഇവയിലെ സുപ്രധാനങ്ങളായ പഞ്ചക്രമങ്ങളാണ്.
നവോത്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ക്രമങ്ങൾക്കാണ് മുൻതൂക്കം ലഭിച്ചിരുന്നത്.
ഉദാഹരണമായി, വിതാനങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നല്കുന്ന ആലങ്കാരിക ശൈലിയായ കൊറിന്തിയൻ ക്രമത്തിന് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ പ്രാരംഭകാലത്ത് പ്രചാരം ലഭിച്ചുവെങ്കിൽ സുദൃഢവും പൗരുഷമൂല്യങ്ങൾക്ക് പ്രാമുഖ്യം നല്കിയിരുന്നതുമായ ഡോറിക് ക്രമമാണ് സമുന്നത നവോത്ഥാന കാലത്ത് (high renaissance) അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
റോമൻ വാസ്തുശില്പങ്ങളിലെപ്പോലെ ഒരേ വാസ്തുശില്പത്തിൽത്തന്നെ ഒന്നിലേറെ ക്രമങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയും പ്രാബല്യത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന് ബഹുനിലക്കെട്ടിടത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴത്തെ നില സുദൃഢമായ ടസ്കൻ ക്രമത്തിലോ ഡോറിക് ക്രമത്തിലോ രൂപപ്പെടുത്തിയശേഷം മുകളിലുള്ള നിലകൾ യഥാക്രമം ഭാരം കുറഞ്ഞുവരുന്ന അയോണിക്, കൊറിന്തിയൻ, കോംപൊസിറ്റ് ക്രമത്തിലും പണിതിരുന്നു.
സരളഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ചിട്ടയോടും സമമിതമായും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന വാസ്തുശില്പങ്ങൾ ജ്യാമിതിയുടെ ത്രിമാന മൂർത്തീകരണമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
മധ്യകാലത്ത് വെറുമൊരു യാന്ത്രിക കലയായി കരുതപ്പെട്ട വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് നവോത്ഥാന കാലത്തോടെ ഒരു സുകുമാരകല എന്ന പരിഗണന ലഭിച്ചു.
ഇതോടെ വാസ്തുശില്പിയുടെ വ്യക്തിത്വത്തിനും പ്രാധാന്യം സിദ്ധിച്ചു.
സമകാലികർക്കിടയിലും വാസ്തുശില്പങ്ങളോടൊപ്പം സ്വന്തം വ്യക്തിപ്രഭാവവും അംഗീകരിക്കപ്പെടണമെന്ന് നവോത്ഥാനവാസ്തുശില്പികൾ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.
വാസ്തുവിദ്യാതത്ത്വങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടുകയും വാസ്തുവിദ്യയിലെ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകൃതമാവുകയും ചെയ്തു.
വാസ്തുശില്പികളുടെ രേഖാചിത്രങ്ങളും അവരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങളും തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടു.
കേവലം ഒരു പണിക്കാരൻ എന്നതിലുപരി ഉത്കൃഷ്ട കലാകാരൻ എന്ന പദവിക്ക് വാസ്തുശില്പികൾ അർഹരായി.
കൊറിന്തിയൻ രീതിയുടെ പ്രയോക്താക്കളും നവോത്ഥാന വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉപജ്ഞാതാക്കളുമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നവർ ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശില്പി ഫിലിപ്പൊ ബ്രുനെസ്ഷി, ഗിയാകൊമൊ ദ വിഗ്നൊല, ആൻദ്രെ പല്ലാദിയൊ, നവോത്ഥാന വാസ്തുവിദ്യാ പ്രബന്ധങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയ ലയൊൻ ബത്തിസ്ത അൽബ്രെത്തി എന്നിവരാണ്.
സമുന്നത നവോത്ഥാന വാസ്തുശില്പികളായ ദൊനൊറ്റൊ ബ്രമന്തെ, അന്റാനിയൊ ഗിയംബെർത്തി, മൈക്കലാൻഞ്ചലൊ, ലിയനാർദോ ദാവിഞ്ചി തുടങ്ങിയവരും അനശ്വരരാണ്.
യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനവും ഇതര നവോത്ഥാനങ്ങളും
നവോത്ഥാനം, ആധുനികത എന്നീ സങ്കല്പങ്ങൾ ഇന്ന് വളരെയധികം പ്രശ്നവത്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
സമീപകാലംവരെയും ഈ സങ്കല്പങ്ങൾ ലോകത്തിനുമുഴുവൻ ഒരുപോലെ ബാധകമായ സാർവലൌകിക സങ്കല്പങ്ങളായിട്ടാണ് കരുതിപ്പോന്നത്.
യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ കൊളോണിയലിസത്തിനു വിധേയമായിരുന്ന ഏഷ്യനാഫ്രിക്കൻ, ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായതോടെ യൂറോപ്യൻ ആശയങ്ങളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സാർവലൗകികത ചോദ്യംചെയ്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.
നവോത്ഥാനവും ആധുനികതയും യൂറോപ്പിലാരംഭിക്കുകയും ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലേക്കു വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്ത സാർവലൗകിക ചരിത്രപ്രതിഭാസങ്ങളാണ് എന്ന ധാരണ യൂറോകേന്ദ്രിതവാദമായിട്ടാണ് ഇന്നു വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
മനുഷ്യചരിത്രത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും ഒരു പ്രഭവകേന്ദ്രമുണ്ടെന്നും അത് യൂറോപ്പാണെന്നുമുള്ള വിശ്വാസം ലോകത്തിനുമേൽ യൂറോപ്പിനുണ്ടായിരുന്ന ധൈഷണികവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ ആധിപത്യത്തെയാണ് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്.
അധിനിവേശാനന്തര ചിന്ത 'ഏകകേന്ദ്ര ലോകം' എന്ന ആശയത്തെ നിരാകരിക്കുകയും 'ബഹുകേന്ദ്രലോകം' എന്ന സങ്കല്പത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ സാർവലൗകിക പ്രതിച്ഛായ യഥാർഥത്തിൽ കൊളോണിയലിസത്തിനുള്ള സാംസ്കാരികവും ആശയപരവുമായ സാധൂകരണമായിരുന്നു.
കൊളോണിയലിസത്തിന്റെ മനുഷ്യവിരുദ്ധവും ആധിപത്യപരവുമായ മാനങ്ങളെ മറച്ചുവയ്ക്കാനാണ് അപരിഷ്കൃത രാജ്യങ്ങളെ 'സംസ്കരി'ക്കാനുള്ള ദൗത്യം' തങ്ങളിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നു എന്ന് കൊളോണിയലിസ്റ്റുകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചത്.
യൂറോപ്പിന്റെ പ്രതിഛായയിൽ സംസ്കൃതചിത്തരാവുകയും പുരോഗതിയിലേക്കു മുന്നേറുകയും ചെയ്യണമെങ്കിൽ, 'അവികസിതരാജ്യങ്ങൾ' നവോത്ഥാനം, ജ്ഞാനോദയം, ആധുനികത എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചരത്രഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് യൂറോകേന്ദ്രിത പ്രത്യയശാസ്ത്രം നിഷ്കർഷിച്ചു.
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ മാതൃകയാക്കേണ്ടത് യൂറോപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തെയാണെന്ന ഈ സിദ്ധാന്തം യൂറോപ്പേതര ജനതകളുടെ ചരിത്രങ്ങളെ നിരാകരിക്കുകയും ചരിത്രം എന്നത് യൂറോപ്പിന്റെ ചരിത്രമാണെന്നു സമർഥിക്കുകയും ചെയ്തു.
യൂറോപ്പിന്റെ സന്ദർഭബദ്ധവും സവിശേഷവുമായ ചരിത്രത്തെ ലോകചരിത്രമാക്കി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് യൂറോപ്പിൽ സംഭവിച്ച നവോത്ഥാനത്തിനും ആധുനികതയ്ക്കും സന്ദർഭനിരപേക്ഷവും സാർവലൌകികവുമായ പരിവേഷം ലഭിച്ചത്.
യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും ആധുനികതയുടെയും 'മറുവശ'മായിരുന്ന അഥവാ 'കറുത്ത അന്തർധാര'യായിരുന്ന കൊളോണിയലിസത്തെ സാധൂകരിക്കുന്ന ഇത്തരം വാദങ്ങൾ നിരാകരിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 'ആധുനികത' എന്ന സംജ്ഞ, സാർവലൌകിക പരിവേഷത്തിലേക്കുയർത്തപ്പെട്ട യൂറോപ്യൻ ആധുനികത തന്നെയാണെന്ന തിരിച്ചറിവിൽ നിന്നാണ് 'ബഹുആധുനികതകൾ' (multiple modernities) എന്ന ബഹുസ്വരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ സംജ്ഞ ആവിർഭവിക്കുന്നത്.
ഏക ആധുനികതയിൽ നിന്നും 'അനേകാധുനികത'യിലേക്കുള്ള  ഈ ജനാധിപത്യപരിവർത്തനം നവോത്ഥാനം എന്ന സങ്കല്പത്തെയും ബഹുസ്വരവും ബഹുമുഖവുമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും സവിശേഷമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹ്യ-ഭൂദേശ ചുറ്റുപാടുകളിൽ നിന്നുമാണ് നവോത്ഥാനം പോലെയുള്ള ചരിത്രവിച്ഛേദങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കുന്നത്.
മറിച്ച്, യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ പകർപ്പോ അനുകരണമോ ആയി മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ ചരിത്രപരിവർത്തനങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് പ്രസ്തുത രാജ്യങ്ങളെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നു നിഷ്കാസനം ചെയ്യുന്നതിനു തുല്യമാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ നവോത്ഥാനം എന്നത് (യൂറോപ്യൻ) നവോത്ഥാനചരിത്രത്തിലെ ഒരു പില്ക്കാലഘട്ടമായി കാണുന്ന സമീപനമായിരുന്നു സമീപകാലം വരെയും നിലനിന്നിരുന്നത്.
എന്നാൽ നവോത്ഥാനചരിത്രം എന്നതിനുപകരം 'നവോത്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രങ്ങൾ' എന്നു ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ, ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം നിസ്തുലമായ ഒരു ചരിത്രപ്രക്രിയയുടെ ചരിത്രമാണെന്ന ആശയത്തിനു പ്രാമുഖ്യം ലഭിക്കുന്നു.
നവോത്ഥാനം - ഇന്ത്യയിൽ
19-20 ശ.
-ങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിലെ മത, സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലുണ്ടായ നവീകരണങ്ങളെയാണ് നവോത്ഥാനം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ മത-സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ മുഴുവൻ സങ്കീർണതകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ പകർപ്പായി കാണാനാവില്ല.
ബഹുസ്വരവും ആധുനികവും മിക്കപ്പോഴും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ ധാരകൾ ഉൾച്ചേർന്നിട്ടുള്ള നവോത്ഥാനം, യഥാർഥത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കോളോണിയലിസത്തോടുള്ള തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളുടെ പ്രതികരണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം സിദ്ധിച്ച വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ ആവിർഭാവമാണ് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചാലകശക്തി.
ഇവർ പടിഞ്ഞാറൻ സാഹിത്യവും തത്ത്വചിന്തയും രാഷ്ട്രീയവുമായി ഇടപഴകുകയും അത് അവരുടെ ലോകവീക്ഷണത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനിടയാക്കുകയും ചെയ്തു.
യൂറോപ്യൻ മൂല്യങ്ങളുമായുള്ള താരതമ്യത്തിൽ സ്വന്തം മത-സാമൂഹിക സങ്കല്പങ്ങൾ അപരിഷ്കൃതമാണെന്ന് അപകർഷതാബോധം, ഇക്കൂട്ടരിൽ നവീകരണചിന്തയ്ക്കു പ്രചോദനമേകി.
യൂറോപ്യൻ ജ്ഞാനോദയചിന്തകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ സ്വന്തം പാരമ്പര്യത്തെ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കാനും പുനർനിർവചിക്കാനും പാശ്ചാത്യവിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ച വരേണ്യവിഭാഗങ്ങൾ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളെയാണ് പൊതുവിൽ ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാനം എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന് പ്രേരകമായത് അവിടുത്തെ സമൂഹങ്ങളുടെ ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളായിരുന്നു.
എന്നാൽ, വൈദേശിക ശക്തികളെയും ആശയങ്ങളെയും അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടവന്ന ഹൈന്ദവ വരേണ്യ വിഭാഗങ്ങളുടെ സ്വത്വപ്രതിസന്ധികളാണ് ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാനത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചത്.
അതിനാൽ, യൂറോപ്പിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ പാരമ്പര്യത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായി പുനർമൂല്യനിർണയനം ചെയ്യാനോ ജാതിയെന്ന ഇന്ത്യൻ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രാടിത്തറയെ അട്ടിമറിക്കാനോ ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാന പ്രക്രിയയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.
നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യചുവടുവയ്പുകൾ നടത്തിയത് ബംഗാളിലെ നവവരേണ്യവിഭാഗമായിരുന്നു.
രാജാറാം മോഹൻ റോയ് (1774-1833) ആയിരുന്നു ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യസാരഥി.
വിവിധ ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരവുമായും മതചിന്തയുമായും ഇടപഴകാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു.
1814-ൽ 'ആത്മീയ സഭ' സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം പ്രവർത്തനരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.
യുക്തിഹീനമായ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു.
ഇംഗ്ളീഷ് വിദ്യാഭ്യാസവും ശാസ്ത്രപഠനവും സാമൂഹികമുന്നേറ്റത്തിന് അനിവാര്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
വിഗ്രഹാരാധനയെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയും, സതിനിരോധനത്തിന് വേണ്ടി വാദിക്കുകയും ചെയ്തു.
1828-ൽ അദ്ദേഹം ' ബ്രഹ്മസമാജം ' സ്ഥാപിച്ചു.
1875-ൽ രൂപീകൃതമായ ആര്യസമാജം , നവോത്ഥാനഭാരതത്തിൽ ഹിന്ദുമത പരിഷ്കരണത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു സംഘടനയാണ്.
ലാലാ ലജ്പത്റായിയും സ്വാമി ശ്രദ്ധാനന്ദയും ആര്യസമാജത്തിന്റെ പ്രവർത്തകരായിരുന്നു.
സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിനുവേണ്ടി ശക്തമായി നിലകൊണ്ട പ്രസ്ഥാനമാണ് ആത്മാറാം പാണ്ഡുരംഗ്സ്ഥാപിച്ച [പ്രാർഥനാസമാജ്]].
ആർ.ജി. ഭണ്ഡാർക്കറും ജസ്റ്റിസ് റാനഡെയും ഇതിന്റെ പ്രമുഖ പ്രവർത്തകരായിരുന്നു.
റാനഡെ ഡക്കാൻ എഡ്യൂക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിക്ക് രൂപം കൊടുക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമാകുകയും ചെയ്തു.
ഗോഖലെ സർവന്റ്സ് ഒഫ് ഇന്ത്യാ സൊസൈറ്റിയും വനജോഷി സോഷ്യൽ സർവീസ് ലീഗും സ്ഥാപിച്ചു.
ഇന്ത്യയിലെ മറ്റൊരു പ്രമുഖ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു തിയോസഫിക്കൽ സൊസൈറ്റി .
1875-ൽ മാഡം ബ്ലാവറ്റ്സ്കിയും കേണൽ ഓൾകോട്ടും ചേർന്നാണ് ഈ സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നല്കിയത്.
1889-ൽ ആനിബസന്റ് സൊസൈറ്റിയിൽ അംഗമാവുകയും 1893-ൽ ഇന്ത്യയിലെത്തി സ്വജീവിതം സൊസൈറ്റിക്ക് സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
വിവേകാനന്ദന്റെ നേതൃത്വത്തിലാരംഭിച്ച രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ (1896) ഹിന്ദുമത പരിഷ്കരണങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ശബ്ദിക്കുകയും ആത്മീയതയെ ഭൗതികജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്  പുതിയ മതദർശനങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിടുകയും ചെയ്തു.