smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
{{Reflist|refs= പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ "Tully: Monster vs Method" , a video by the Field Museum of Natural History "The Tully Monster" , a video by the Field Museum of Natural History Mazon Creek Paleobotany References by the Field Museum of Natural History ↑ {{ cite journal }} :  CS1 maint: multiple names: authors list ( link ) ↑ {{ cite journal }} :  CS1 maint: multiple names: authors list ( link ) ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑
ടുണീഷ്യൻ സിനിമ
ആഫ്രിക്കൻ വൻ‌കരയിലെ ഒരു അറബ് രാജ്യമായ ടുണീഷ്യയുടെ സിനിമാ വ്യവസായത്തെ ടുണീഷ്യൻ സിനിമ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
1896 മുതൽ ടുണീഷ്യയിലെ തെരുവുകളിൽ ലൂമിയേ സഹോദരന്മാർ അനിമേറ്റഡ് സിനിമകൾ കാണിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ മുതൽ ടുണീഷ്യയിലെ സിനിമ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ആരംഭമായി.
1919-ൽ, നോർത്ത് ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ ഫീച്ചർ ചലച്ചിത്രം ഫൈവ് ഡൂമെഡ് ജെന്റിൽമെൻ ചിത്രീകരിച്ചത് ടുണീഷ്യയിൽ ആണ്.
ലുയിഡ്സ്-മൊറാട് , പിയറേ റെനിയർ എന്നിവരായിരുന്നു ഈ സിനിമയുടെ സംവിധായകർ.
1924-ൽ, സമാമാ-ചിക്ലി , ദ ഗേൾ ഫ്രം കാർത്തേജ് സംവിധാനം ചെയ്തു.
അങ്ങനെ സമാമാ-ചിക്ലി വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടകാത്മക ചലച്ചിത്രസംവിധായകരിൽ ഒരാളായി.
1966-ൽ ടുണീഷ്യൻ ചലച്ചിത്രം അൽ ഫജർ (ദി ഡൗൺ) ഒമർ ഖലിഫി സംവിധാനം ചെയ്തു.
1966 മുതൽ നടക്കുന്ന കാർത്തേജ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിനും ടുണീഷ്യ ആതിഥ്യമരുളുന്നു.
അറബ്, ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കാണ് ഈ ഫെസ്റ്റിവൽ മുൻഗണന നൽകുന്നത്.
ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെയും അറബ് വേൾഡിന്റെയും ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ചലച്ചിത്രമേളയാണിത്.
അക്കാഡമി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ
1995 മുതൽ മികച്ച വിദേശ ഭാഷാ ചിത്രത്തിനുള്ള അക്കാദമി അവാർഡുകൾ ടുണീഷ്യ നൽകി വരുന്നു.
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അക്കാദമി ഓഫ് മോഷൻ പിക്ചർ ആർട്സ് ആൻറ് സയൻസസ് ആണ് ഈ പുരസ്കാരം നൽകുന്നത്.
2009-ൽ, രണ്ട് ടുണീഷ്യൻ ചിത്രങ്ങൾ മികച്ച വിദേശ ഭാഷാ ചിത്രത്തിനുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനായി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഇതും കാണുക Cinema of the world അവലംബം കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ Robert Lang, New Tunisian Cinema: Allegories of Resistance , Columbia University Press, 2014, ISBN 978-0-231-16507-5 978-0-231-16507-5 Florence Martin, "Cinema and State in Tunisia" in: Josef Gugler (ed.) Film in the Middle East and North Africa: Creative Dissidence , University of Texas Press and American University in Cairo Press, 2011, ISBN 978-0-292-72327-6 978-0-292-72327-6, ISBN 978-9-774-16424-8 978-9-774-16424-8, pp 271-283
ടുപേകാ, കൻസാസ്
ടുപേകാ (/toʊˈpiːkə/;[9][10] Kansa: Tó Pee Kuh) അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സംസ്ഥാനമായ കൻസാസിൻറെ തലസ്ഥാനവും ഷോനീ കൌണ്ടിയുടെ കൌണ്ടി സീറ്റുമാണ്.
പട്ടണം ഷോനീ കൌണ്ടിയുടെ നടുഭാഗത്ത് കൻസാസ് നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കുകിഴക്കേ കൻസാസിലാണ് ടുപേകാ പട്ടണം നിലനിൽക്കുന്നു.
2010 ലെ യു.എസ്. കാനേഷ്യമാരിക്കണക്കനുസരിച്ച് ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ  127,473 ആണ്.
ഷോനീ , ജാക്സൺ , ജഫേർസൺ , ഔസാജ് , വാബൌൻസീ എന്നീ കൌണ്ടികൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ടുപേകാ മെട്രോപോളിറ്റൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ മേഖലയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 2010 ലെ സെൻസസിൽ 233,870 ആയിരുന്നു.
ടുപേകാ എന്ന പേര് കൻസ-ഒസാജ് ഭാക്ഷയിൽ നിന്നാണ്.
1826 മുതലാണ് ഈ പേര് ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്.
പട്ടണത്തിന് സമീപത്തുകൂടി കൻസാസ് നദി ഒഴുകുന്നു.
സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി ഈ മഹാ സമതലപ്രദേശത്ത് നേറ്റീവ് ഇന്ത്യൻ വംശക്കാർ വസിച്ചു വന്നിരുന്നു.
16, 17 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഫ്രഞ്ചു സാമ്രാജ്യം വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏതാനും വലിയ ഭാഗങ്ങളുടെ മേൽ ഉടമസ്ഥാവകാശമുന്നയിച്ചിരുന്നു.
ഫ്രഞ്ച്-ഇന്ത്യൻ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1762 ൽ ഫൊൻടെയിനെബ്ല്യൂ സമാധാന ഉടമ്പടി പ്രകാരം ഫ്രഞ്ചുകാർ ന്യൂ ഫ്രാൻസ് പ്രദേശം മുഴുവനും രഹസ്യമായി സ്പെയിനിനു വിട്ടുകൊടുക്കുകയുണ്ടായി.
1802 ൽ സ്പെയിൻ 7,500 സ്ക്വയർ മൈൽ ഒഴികെ ഈ പ്രദേശത്തിൻറെ കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങളും ഫ്രാൻസിനു തിരികെ കൊടുത്തു.
1803 ൽ ഫ്രാൻസിൽ നിന്ന് 828,000 സ്ക്വയർ മൈൽ ലൂയിസിയാന പ്രദേശം ഏക്കറിന് 2.83 സെൻറു വില വച്ച് വാങ്ങിയതിലൂടെ ഇന്നത്തെ ആധുനിക കൻസാസ് ഉൾപ്പെടുന്ന ഏറെക്കുറെ ഭാഗങ്ങൾ യു.എസിൻറെ അധീനതയിലായിത്തീർന്നു.
വടക്കുകിഴക്കേ കൻസാസിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ടപേകാ പട്ടണത്തിൻറെ അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 39°03′N 95°41′W ആണ്.
യു.എസ്. ഹൈവേകളായ I-70 യും ഹൈവേ 75 ഉം അന്യോന്യം ഛേദിച്ചു കടന്നുപോകുന്നത് ടൊപേകായിലൂടെയാണ്.
പട്ടണത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന മറ്റു റോഡുകൾ, യു.എസ്. ഹൈവേ 24 (മൻഹാട്ടന് 50 മൈൽ കിഴക്ക്), യു.എസ്. ഹൈവേ 40 (ലോറെൻസ് പട്ടണത്തിന് 30 മൈൽ പടിഞ്ഞാറ്) എന്നിവയാണ്.
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് പട്ടണത്തിൻറെ വിസ്തൃതി 61.47 സ്ക്വയിർ മൈലാണ് (159.21 km2), ഇതിൽ 60.17 സ്ക്വയർ മൈൽ (155.84 km2) കരഭാഗവും ബാക്കി 1.30 സ്ക്വയർ മൈൽ ഭാഗം (3.37 km2) വെള്ളവുമാണ്.
കാലാവസ്ഥ, കാറ്റ്, വാർഷികപാതം എന്നിവയിൽ വളരെയേറെ വ്യതിയാനങ്ങളുള്ള ഒരു പട്ടണമാണിത്.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ 1 2 3 ↑ ↑ ↑
ടുലയർ
ടുലയർ ( / t ʊ ˈ l ɛər i / tuu- LAIR -ee ), അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സംസ്ഥാനമായ കാലിഫോർണിയയിലെ ടുലെയർ കൗണ്ടി യിലുൾപ്പെട്ട ഒരു ഒരു നഗരമാണ്.
2010 ലെ യു.എസ്. സെൻസസിൽ ഈ നഗരത്തിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 59,278 ആയിരുന്നു.
സെൻട്രൽ വാലിയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ടുലെയർ നഗരം വിസാലിയയ്ക്ക് എട്ട് മൈൽ തെക്കായും ബേക്കർസ്ഫീൽഡിന് വടക്ക് അറുപത് മൈൽ അകലെയുമായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
മഹാതടാകങ്ങൾക്ക് തെക്കായി, ഒരുകാലത്ത് ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകമായിരുന്നതും ഇപ്പോൾ വരണ്ടുപോയതുമായ ടുലെയർ തടാകത്തിന്റെ പേരിലാണ് ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നത്.
ടുഷേറ്റി ദേശീയോദ്യാനം
ടുഷേറ്റി ദേശീയോദ്യാനം ,  2003 ഏപ്രിൽ 22 ന് ജോർജ്ജിയൻ പാർലമെന്റ് അംഗീകാരം നൽകിയ എട്ട് പുതിയ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്.
ഇതു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഈസ്റ്റ് ജോർജിയയിലാണ്.
ഗ്ലോബൽ എൻവയോൺമെന്റ് ഫെസിലിറ്റി (GEF), ലോകബാങ്ക് എന്നിവ "ജോർജ്ജിയ - പ്രൊട്ടക്റ്റഡ് ഏരിയാസ് ഡെവലപ്മെന്റ് പ്രോജക്ട്" എന്ന ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ സംരക്ഷിതമായ സസ്യങ്ങളിൽ പൈൻ ഗ്രോവ്സ് ( Pinus sosnovkji ), ബിർച്ച് ഗ്രോവ്സ് ( Betula litvinovii , Betula raddeana ) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ പ്രധാന ജന്തുവർഗ്ഗങ്ങൾ അനറ്റോളിയൻ പുള്ളിപ്പുലി ( Panthera pardus ambornii ), കരടി , ചമോയിസ് (ഒരു തരം പർവ്വത മാൻ), ഫാൽക്കൻ, ഗോൾഡൻ പരുന്ത് , ലാമ്മെർഗീർ (താടിയുള്ളകഴുകൻ), ലിൻക്സ് , പർവ്വത ആട് , കാട്ടാട് , ചെന്നായ എന്നിവയാണ്.
ടുലി ഗോർജ് ദേശീയോദ്യാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tully_Gorge_National_Park
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്യൂൻസ്ലാന്റിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ടുലി ഗോർജ് ദേശീയോദ്യാനം .
ബ്രിസ്ബേനു വടക്കു-പടിഞ്ഞാറായി 1,338 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം .
ക്യൂൻസ്ലാന്റ് വെറ്റ് ട്രോപ്പിക്സിൽ തദ്ദേശീയമായ സ്പീഷീസുകളിൽപ്പെട്ട പക്ഷികളെ നിലനിർത്തുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷിസങ്കേതമായ വൂറുനൂരാന്റെ ഭാഗമായ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ബേഡ് ലൈഫ് ഇന്റർനാഷനൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ടുവാടര ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tuatara
ന്യൂസിലാന്റിൽ മാത്രം കണ്ടു വരുന്ന ഉരഗങ്ങളാണ് ടുവാടരകൾ .
റെങ്കോസെഫാലിയൻ ഉരഗവിഭാഗത്തിൽ ഇന്ന് അവശേഷിക്കുന്ന ഏകവർഗ്ഗമാണ് ഇവ.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ടുവാടരകളെ പല്ലികൾ ആണെന്നു കരുതി സ്ക്വാമാറ്റ്ര എന്ന ഉരഗവിഭാഗത്തിലാണ് പെടുത്തിയിരുന്നത്.
1867-ൽ ആൽബർട്ട് ഗുന്തർ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ടുവാടരകൾ പല്ലികൾ അല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയത്.
മാളങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ടുവാടരകൾ രാത്രികളിൽ മാത്രമേ പുറത്തിറങ്ങാറുള്ളൂ.
ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഫോസിൽ എന്ന് ഇവയേ വിളിക്കാറുണ്ട് .
60 വർഷം വരെയാണ് ഇവയുടെ ആയുസ് പ്രത്യേകതകൾ
ശരീരഘടനകൊണ്ട് പല കാരണങ്ങളാലും ടുവാടരകൾ മുതലകളുടെ വിഭാ‍ഗമായ ക്രോക്കഡേലിയാക്കും പല്ലികളുടെ വിഭാഗമായ സ്ക്വാമാറ്റ്രക്കും ഇടക്കു നിൽക്കുന്നു.
സ്ഫിനോഡോൺ‌ടിഡൻസ് എന്ന പ്രത്യേക ഓർഡറിലാണ് വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രത്തിൽ ഇവയുടെ സ്ഥാനം.
ഇതേ ഓർഡറിലുള്ള പല ഉരഗങ്ങളും 225 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് യൂറോപ്പിലും ആഫ്രിക്കയിലും വടക്കേ അമേരിക്കയിലും ജീവിച്ചിരുന്നതായി ഫോസിൽ തെളിവുകളുണ്ട്.
ദിനോസർ യുഗമായിരുന്നു അത്.
ഇക്കാരണം കൊണ്ടാണ് ടുവാടരകളെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഫോസിൽ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഫോസിൽ എന്നു വിളിക്കുന്നതിൽ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവരുമുണ്ട്.
ടുവാടരകളെ കുറിച്ച് ഫോസിൽ രേഖകൾ ഒന്നുമില്ലാത്തത് ഈ ജീവികൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിനു വർഷങ്ങൾ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു എന്നതിന് തെളിവില്ലാത്തതിന് തുല്യമാണെന്നും ആദ്യകാല സ്ഫിനോഡോൺ‌ടിനുകളിൽ നിന്ന് തലയോട് , പല്ലുകൾ , താടിയെല്ല് മുതലായവയിൽ ടുവാടരകൾക്ക് വ്യത്യാസമുണ്ടെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു.
ഓന്തിനെ പോലെ തോന്നിക്കുന്ന ടുവാടരകൾക്ക് 1.3 കി.
ഗ്രാം വരെ ഭാരമുണ്ടാകും.
60 വർഷം വരെ ഇവ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
കടൽ പക്ഷികളും, കട്ടിയുള്ള തോടുള്ള കടൽ ജീവികളുമടക്കമുള്ള ജീവികളെ ഭക്ഷിക്കാനും മാത്രം ബലമുള്ളവയാണ് ഇവയുടേ താടിയെല്ലും പല്ലുകളും.
തലക്കു പിറകിൽ ആരംഭിച്ച് വാലു വരെ മുള്ളുകൾ പോലെയുള്ള ഭാഗങ്ങളുണ്ട്.
ന്യൂസിലാന്റിൽ തന്നെ ഏതാനം ഒറ്റപ്പെട്ട ദ്വീപുകളിൽ മാത്രമാണ് ടുവാടരകളെ കണ്ടുവരുന്നത്.
ഇത്തരത്തിലെ മുപ്പതോളം ദ്വീപുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അതിശൈത്യം, ആഞ്ഞടിക്കുന്ന കാറ്റ്, നിരപ്പല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകൾ.
ഇവിടുത്തെ സ്റ്റീഫൻസ് ദ്വീപിലാണ് ഏറ്റവുമധികം ടുവാടരകളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്.
150 ഹെക്റ്റർ വരുന്ന ഈ ദ്വീപിൽ അനുയോജ്യങ്ങളായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓരോ ഹെക്റ്റർ സ്ഥലത്തും 2000 ടുവാടരകൾ വീതമെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പ്രത്യുത്പാദന കാലത്ത് ആൺ ടുവാടരകൾ തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ള ഒരു പ്രദേശം സ്വന്തമാക്കുന്നു.
അവിടെ മറ്റ് ആൺ ടുവാടരകളെ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ല.
ഒരു ആൺ ടുവാടരയുടെ അധീന പ്രദേശത്ത് ഒന്നിലധികം പെൺ ടുവാടരകൾ ഉണ്ടായിരിക്കും.
പെൺ ടുവാടരകളെ ആകർഷിക്കാൻ ഈ സമയത്ത് ആണുങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തുള്ള തൊലിയും മുള്ളുകളും ബലമായി ഉയർത്തി നിർത്തുന്നു.
ഉറക്കാത്ത മണ്ണുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പെൺ ടുവാടരകളാണ് കൂടുണ്ടാക്കി മുട്ടയിടുന്നത്.
ഉണ്ടാക്കിയ കൂട് തൃപ്തിയായില്ലങ്കിൽ മറ്റൊരെണ്ണം ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
10 മുതൽ 50 സെമീ വരെ ആഴമുള്ള കൂടുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഇവ 10 മുതൽ 20 വരെ മുട്ടകൾ ഇട്ട് കൂട് പുല്ലും മണ്ണും ഉപയോഗിച്ച് അടക്കുന്നു.
എങ്കിലും കൂടിനരികത്തന്നെ പെണ്ണുങ്ങൾ കുറേ കാലമുണ്ടാകും, ഈ സമയങ്ങളിൽ മറ്റു പെൺ ടുവാടരകളെ പ്രദേശത്തു നിന്ന് തുരത്തിയോടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ടുവാടരയല്ലാതെ ലോകത്തിൽ അപൂർവ്വങ്ങളായ പല്ലികളും തവളകളും ഷഡ്‌പദങ്ങളും സ്റ്റീഫൻസ് ദ്വീപിലുണ്ട്.
ഇവയേ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സസ്യങ്ങളും മറ്റും വച്ചു പിടിപ്പിക്കുന്നത് ടുവാടരകൾക്ക് പ്രതികൂലമായി ഭവിക്കുന്നു എന്നു കരുതുന്നവരുണ്ട്.
മനുഷ്യർ ന്യൂസിലാന്റ് ദ്വീപുകളിൽ എത്തിച്ചിട്ടുള്ള മറ്റു ജീവികൾ, എലി , പൂച്ച , പന്നി തുടങ്ങിയവ സ്വതന്ത്രരായി താമസിച്ചിരുന്ന ടുവാടരകൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്.
അവലംബം ↑ ↑ ↑ ↑ Wikimedia Commons has media related to Sphenodon punctatus .
ടുവോൾ സ്ലെങ്ങ് ജെനോസൈഡ് മ്യൂസിയം ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Tuol_Sleng_Genocide_Museum
കംബോഡിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ നോം പെനിലെ കംബോഡിയൻ വംശഹത്യയുടെ ചരിത്രമുള്ള ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ടുവോൾ സ്ലെങ്ങ് ജെനോസൈഡ് മ്യൂസിയം.
ഈ നിർദിഷ്ടസ്ഥലം മുൻ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളാണ്.
സെക്യൂരിറ്റി പ്രിസൺ 21 (എസ് -21) ആയി ഖമർ റൂഷ് ഭരണകൂടം 1975-ൽ അധികാരത്തിൽ വന്നതുമുതൽ 1979 ലെ പതനം വരെ ഇവിടം ഉപയോഗിച്ചു.
1976 മുതൽ 1979 വരെ 20,000 പേരെ ടുവോൾ സ്ലെങ്ങിൽ തടവിലാക്കി (യഥാർത്ഥ സംഖ്യ അജ്ഞാതമാണ്).
ടുവോൾ സ്ലെങ്ങ് (Khmer: ទួល h Khmer ഉച്ചാരണം: [tuəl slaeŋ]) എന്നാൽ "വിഷവൃക്ഷങ്ങളുടെ മല" അല്ലെങ്കിൽ " സ്ട്രൈക്നൈൻ ഹിൽ" എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
ഖമർ റൂഷ് സ്ഥാപിച്ച കുറഞ്ഞത് 150 പീഡന, വധശിക്ഷാ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ടുവോൾ സ്ലെംഗ്, മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ 196 ജയിൽ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഈ കണക്കുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
2010 ജൂലൈ 26 ന്, കംബോഡിയയിലെ കോടതികളിലെ അസാധാരണ അറകൾ, മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും 1949 ലെ ജനീവ ഉടമ്പടികളുടെ ഗുരുതരമായ ലംഘനങ്ങൾക്കും ടുവൽ സ്ലെങ് ജയിലിലെ മേധാവി കാങ് കെക്ക് ല്യൂവിനെ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ചരിത്രം Many of the school rooms were divided into crude cells Cells Razor wire around the perimeter Inside the museum
മുമ്പ് നോറോഡാം സിഹാനൗക്കിന്റെ രാജകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട പൂർവ്വികന്റെ പേരിലുള്ള ടുവോൾ സ്വേ പ്രേ ഹൈസ്കൂൾ സമുച്ചയത്തിലെ അഞ്ച് കെട്ടിടങ്ങൾ 1976 മാർച്ച് / ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ ജയിലും ചോദ്യം ചെയ്യൽ കേന്ദ്രമായും മാറ്റി.
പട്ടണത്തിലെ മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾ ഇതിനകം ജയിൽ എസ് -21 ആയി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഖമർ റൂഷ് സമുച്ചയത്തിന് "സെക്യൂരിറ്റി പ്രിസൺ 21" (എസ് -21) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
ജയിലിൽ തടവുകാർക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.
കെട്ടിടങ്ങൾ വൈദ്യുതീകരിച്ച മുള്ളുവേലികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു, ക്ലാസ് മുറികൾ ചെറിയ ജയിലായും പീഡന അറകളായും മാറ്റി.
എല്ലാ ജാലകങ്ങളും രക്ഷപ്പെടലും ആത്മഹത്യയും തടയാൻ ഇരുമ്പ് ബാറുകളും മുള്ളുവേലികളും കൊണ്ട് മൂടിയിരുന്നു.
1975 മുതൽ 1979 വരെ 17,000 ത്തോളം പേരെ തുവാൾ സ്ലെങിൽ ജയിലിലടച്ചു എന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു (ചില കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 20,000 ത്തോളം എണ്ണം ആണെങ്കിലും യഥാർത്ഥ എണ്ണം അജ്ഞാതമാണ്).
ഏതാണ്ട് 1,000–1,500 നും ഇടയിൽ തടവുകാർ ഒരേസമയം ജയിലിലായിരുന്നു.
അവരെ ആവർത്തിച്ച് പീഡിപ്പിക്കുകയും കുടുംബാംഗങ്ങളെയും അടുത്ത സഹകാരികളെയും പേര് ചേർക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവർ അറസ്റ്റു ചെയ്യുകയും പീഡിപ്പിക്കുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആദ്യകാല മാസങ്ങളിൽ, S-21 ന്റെ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും മുൻ ലോൺ നോൾ ഭരണകൂടത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.
സൈനികർ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, അതുപോലെ അക്കാദമിക്, ഡോക്ടർമാർ, അധ്യാപകർ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, ഫാക്ടറി തൊഴിലാളികൾ,  സന്യാസിമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പിന്നീട്, പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിന്റെ ഭ്രാന്ത് രാജ്യത്തുടനീളം സ്വന്തം നിലയിലേക്കും ശുദ്ധീകരണത്തിലേക്കും തിരിയുകയും ആയിരക്കണക്കിന് പാർട്ടി പ്രവർത്തകരെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെയും ടുവോൾ സ്ലെങ്ങിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
അറസ്റ്റിലായവരിൽ ഉയർന്ന റാങ്കിലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയക്കാരായ ഖോയ് തോൺ , വോൺ വെറ്റ് , ഹു നിം എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള ഔദ്യോഗിക കാരണം "ചാരവൃത്തി" ആണെങ്കിലും, ഈ പുരുഷന്മാരെ ഖമർ റൂഷ് നേതാവ് പോൾ പോട്ട് തനിക്കെതിരായ ഒരു അട്ടിമറിയുടെ സാധ്യതയുള്ള നേതാക്കളായി വീക്ഷിച്ചിരിക്കാം.
തടവുകാരുടെ കുടുംബങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ ചോദ്യം ചെയ്യാനായി കൊണ്ടുവന്ന് പിന്നീട് ചോയിംഗ് ഏക് ഉന്മൂലന കേന്ദ്രത്തിൽ വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ആക്രമണകാരിയായ വിയറ്റ്നാമീസ് സൈന്യം 1979-ൽ ജയിൽ കണ്ടെത്തി.
ഖമർ റൂഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നടപടികളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്ര മ്യൂസിയമായി 1979/80 ൽ ജയിൽ പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കമ്പുചിയ സർക്കാർ വീണ്ടും തുറന്നു.
ജയിലിലെ ജീവിതം
ജയിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ തടവുകാരുടെ ഫോട്ടോയെടുക്കുകയും, അവരുടെ കുട്ടിക്കാലം മുതൽ അറസ്റ്റിൽ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിശദമായ ആത്മകഥകൾ നൽകേണ്ടതായും വന്നു.
അതിനുശേഷം, അവരുടെ അടിവസ്ത്രത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ അവർ നിർബന്ധിതരാവുകയും അവരുടെ വസ്തുവകകൾ കണ്ടുകെട്ടുകയും ചെയ്തു.
തടവുകാരെ അവരുടെ സെല്ലുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ചെറിയ സെല്ലുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയവരെ മതിലുകളിലേക്കോ കോൺക്രീറ്റ് തറയിലേക്കോ ബന്ധിപ്പിച്ചു.
വലിയ ബഹുജന സെല്ലുകളിലുണ്ടായിരുന്നവരെ കൂട്ടമായി ഇരുമ്പ് ബാറിൽ കൂട്ടായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഒന്നിടവിട്ട ബാറുകളിലേക്ക് ചങ്ങലകൾ ഉറപ്പിച്ചു.
തടവുകാർ തലയുയർത്തി എതിർദിശയിൽ കിടന്നു.
പായകൾ, കൊതുക് വലകൾ അല്ലെങ്കിൽ പുതപ്പുകൾ ഇല്ലാതെ അവർ തറയിൽ ഉറങ്ങി.
പരസ്പരം സംസാരിക്കാൻ അവർ വിലക്കപ്പെട്ടു.
ജയിലിൽ ദിവസം പുലർച്ചെ നാലരയോടെ തടവുകാരെ പരിശോധനയ്ക്കായി നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
ചങ്ങലകൾ അയഞ്ഞതാണോ അതോ തടവുകാർക്ക് ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന  മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടോ എന്ന് കാവൽക്കാർ പരിശോധിച്ചു  കാലക്രമേണ, നിരവധി തടവുകാർ സ്വയം മരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അതിനാൽ കാവൽക്കാർ ചങ്ങലകളും സെല്ലുകളും പരിശോധിക്കുന്നതിൽ വളരെ ശ്രദ്ധാലുക്കളായിരുന്നു.
തടവുകാർക്ക് നാല് ചെറിയ സ്പൂൺ അരി കഞ്ഞി, ദിവസേന രണ്ട് തവണ ഇലകളുടെ വെള്ളമുള്ള സൂപ്പ് എന്നിവ ലഭിച്ചു.
കാവൽക്കാരോട് അനുവാദം ചോദിക്കാതെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ മർദ്ദനത്തിന് കാരണമായി.
ജയിലിൽ വളരെ കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, അനുസരണക്കേട് കാണിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഏതൊരു തടവുകാരനെയും കഠിനമായി മർദ്ദിച്ചു.
മിക്കവാറും എല്ലാ നടപടികളും ജയിലിലെ ഒരു കാവൽക്കാരൻ അംഗീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
തടവുകാർ ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യ മലം കഴിക്കാനും മനുഷ്യ മൂത്രം കുടിക്കാനും നിർബന്ധിതരായി.
ജയിലിലെ ശുചിത്വമില്ലാത്ത ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, പേൻ, തിണർപ്പ്, റിംഗ് വേം, മറ്റ് രോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായി.
ചോദ്യം ചെയ്യലിൽ പരിക്കേറ്റ ശേഷം തടവുകാരുടെ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ മാത്രമാണ് പരിശീലനം ലഭിക്കാത്ത ജയിലിലെ മെഡിക്കൽ സ്റ്റാഫ് ചികിത്സ നൽകുന്നത്.
ചോദ്യം ചെയ്യലിനായി തടവുകാരെ ഒരിടത്തു നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ അവരുടെ മുഖം മൂടിയിരുന്നു.
കാവൽക്കാരെയും തടവുകാരെയും സംസാരിക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ല.
മാത്രമല്ല, ജയിലിനുള്ളിൽ, വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകളിലുള്ള ആളുകൾക്ക് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടാൻ അനുവാദമില്ലായിരുന്നു.
പീഡനവും ഉന്മൂലനവും Waterboard displayed at Tuol Sleng.
Prisoners' legs were shackled to the bar on the right, their wrists were restrained to the brackets on the left and hot water was poured over their face using the blue watering can.
Mugshots of prisoners on display Cabinets filled with human skulls
എസ് -21 ലെ മിക്ക തടവുകാരെയും രണ്ട് മൂന്ന് മാസം അവിടെ പാർപ്പിച്ചിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ഉയർന്ന റാങ്കിലുള്ള നിരവധി ഖമർ റൂഷ് കേഡർമാരെ കൂടുതൽ നേരം തടഞ്ഞു.
എസ് -21 ലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസത്തിനുള്ളിൽ എല്ലാ തടവുകാരെയും ചോദ്യം ചെയ്യലിനായി കൊണ്ടുപോയി.
തടവുകാരെ തടവിലാക്കിയവർക്കെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഏത് കുറ്റവും ഏറ്റുപറയുന്നതിന് വേണ്ടിയാണ് ടുവോൾ സ്ലെംഗിലെ പീഡന സംവിധാനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.
തടവുകാരെ പതിവായി മർദ്ദിക്കുകയും വൈദ്യുത ഷോക്ക് നൽകുകയും, ചൂടുള്ള ലോഹ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പൊള്ളിക്കുക, തൂക്കിയിടുക, അതുപോലെ മറ്റു പല ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പീഢിപ്പിക്കുക എന്നിവയും പതിവായിരുന്നു.
ചില തടവുകാരെ കത്തി ഉപയോഗിച്ച് മുറിക്കുകയോ പ്ലാസ്റ്റിക് ബാഗുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ശ്വാസം മുട്ടിക്കുകയോ ചെയ്തു.
മുറിവുകളിൽ മദ്യം ഒഴിക്കുമ്പോൾ വിരൽ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് വലിക്കുക, തടവുകാരുടെ തല വെള്ളത്തിനടിയിൽ പിടിക്കുക, വാട്ടർബോർഡിംഗ് സാങ്കേതികത ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവയാണ് കുറ്റസമ്മതം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ.
ലൈംഗിക പീഡനം ഡെമോക്രാറ്റിക് കമ്പുചിയ (ഡി.കെ) നയത്തിന് എതിരാണെങ്കിലും സ്ത്രീകളെ ചിലപ്പോൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർ ബലാത്സംഗം ചെയ്തു.
അതിക്രമിക്കുന്ന കുറ്റവാളികളെ കണ്ടെത്തി വധിച്ചു.
പല തടവുകാരും ഇത്തരത്തിലുള്ള ദുരുപയോഗം മൂലം മരണമടഞ്ഞെങ്കിലും, ഖമർ റൂഷ്ന് അവരുടെ കുറ്റസമ്മതം ആവശ്യമായിരുന്നതിനാൽ അവരെ കൊല്ലുന്നത് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തി.
തുവോൾ സ്ലെംഗിലെ "മെഡിക്കൽ യൂണിറ്റ്" 100 തടവുകാരെയെങ്കിലും രക്തസ്രാവം കൊണ്ട് കൊലപ്പെടുത്തി..
ചില തടവുകാരിൽ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയതായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കംബോഡിയയിലെ രോഗികളെ അരിഞ്ഞതായും അനസ്തെറ്റിക് ഇല്ലാതെ അവയവങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതായും വ്യക്തമായ തെളിവുകളുണ്ട്.
"തത്സമയ തടവുകാരെ ശസ്ത്രക്രിയാ പഠനത്തിനും പരിശീലനത്തിനുമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നും ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തം വാർന്നുപോകുകയും ചെയ്തതായും" ക്യാമ്പിന്റെ ഡയറക്ടർ കാങ് കെക് ഐവ് സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കുറ്റസമ്മതത്തിൽ തടവുകാരോട് അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ പശ്ചാത്തലം വിവരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അവർ പാർട്ടി അംഗങ്ങളാണെങ്കിൽ, അവർ വിപ്ലവത്തിൽ ചേർന്നപ്പോൾ ഡി.കെ.യിലെ തങ്ങളുടെ ജോലിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ വിശദീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.
തുടർന്ന് തടവുകാർ അവരുടെ രാജ്യദ്രോഹ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാലക്രമം അനുസരിച്ച്‌ വിവരിക്കേണ്ടിയിരുന്നു.
കുറ്റസമ്മത മൊഴിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ഭാഗം തടവുകാരുടെ പിന്തിരിപ്പൻ ഗൂഢാലോചനകളും രാജ്യദ്രോഹചർച്ചകളുമാണ് വിവരിക്കുന്നത്.
അവസാനം, കുറ്റവാളികളിൽ തടവുകാരുടെ സുഹൃത്തുക്കളോ സഹപ്രവർത്തകരോ പരിചയക്കാരോ ആയ രാജ്യദ്രോഹികളുടെ ഒരു സ്ട്രിംഗ് പട്ടികപ്പെടുത്തും.
ചില ലിസ്റ്റുകളിൽ നൂറിലധികം പേരുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
കുറ്റസമ്മത പട്ടികയിൽ പേരുള്ള ആളുകളെ പലപ്പോഴും ചോദ്യം ചെയ്യലിനായി വിളിക്കാറുണ്ട്.
സാധാരണ കുറ്റസമ്മതം സി‌എ‌എ, കെ‌ജി‌ബി, അല്ലെങ്കിൽ വിയറ്റ്നാം എന്നിവയ്‌ക്കായുള്ള അവരുടെ ചാരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സാങ്കൽപ്പിക വിവരണങ്ങളുമായി തടവുകാരൻ അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ സംഭവങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് വാക്കുകളിലേക്ക് കടന്നു.
ഉറക്കമില്ലായ്മയും തടവുകാരുടെ ബോധപൂർവമായ അവഗണനയും ശാരീരിക പീഡനങ്ങളും കൂടിച്ചേർത്തു.
പീഡന ഉപകരണങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
തടവുകാരിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും തങ്ങൾക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ നിരപരാധികളാണെന്നും പീഡനം തെറ്റായ കുറ്റസമ്മതം നടത്തിയെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
എല്ലാ തടവുകാരെയും പീഡിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
ആദ്യ വർഷം എസ് -21 ജയിലിനടുത്ത് മൃതദേഹങ്ങൾ അടക്കം ചെയ്തിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, 1976 അവസാനത്തോടെ, കേഡർമാരെ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
തടവുകാരെയും കുടുംബാംഗങ്ങളെയും ഫ്നാമ് പെനിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ബോയിംഗ് ചോയിംഗ് ഏക് ("Crow's Feet Pond")  ഉന്മൂലന കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വെടിമരുന്ന് ക്ഷാമവും വിലയും കാരണം ഇരുമ്പ് ബാറുകൾ, പിക്കെക്സ്, ശസ്‌ത്രക്രിയക്കുപയോഗിക്കുന്ന കത്തി, മറ്റ് താൽക്കാലിക ആയുധങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സഖാവ് ടെങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു കൂട്ടം കൗമാരക്കാർ അവരെ കൊലപ്പെടുത്തി.
തടവുകാരെ വധിച്ചതിനു ശേഷം എസ് -21 ൽ നിന്ന് അനുഗമിച്ച സൈനികർ അവരെ ശവകുടീരങ്ങളിൽ കുഴിച്ചിടുകയും 6 പേർ മാത്രം ജീവിക്കുകയും, 100 മൃതദേഹങ്ങൾ അടക്കുകയും ചെയ്തു.
ജയിലിൽ കംബോഡിയക്കാർ അല്ലാത്തവർ
പീഡിതരിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും കംബോഡിയക്കാരാണെങ്കിലും, വിദേശികളായി 488 വിയറ്റ്നാമീസ്, 31 തായ്, ഒരു ലാവോഷ്യൻ, ഒരു അറബ്, ഒരു ബ്രിട്ടൻ, നാല് ഫ്രഞ്ച്, രണ്ട് അമേരിക്കക്കാർ, ഒരു കനേഡിയൻ, ഒരു ന്യൂ സീലാൻഡർ, രണ്ട് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർ, ഒരു ഇന്തോനേഷ്യൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ, പാകിസ്ഥാൻ വംശജരായ ഖമർ ജനങ്ങളെയും ജയിലിലടച്ചു.
ട്രക്കുകളിൽ ഫ്രഞ്ച് എംബസി ജനങ്ങളെ ഒഴിച്ചുമാറ്റുന്നതിനെത്തുടർന്ന് മിക്കവാറും എല്ലാ കംബോഡിയക്കാരും 1975 മെയ് ആദ്യം രാജ്യം വിട്ടുപോയി.
അവശേഷിക്കുന്ന കുറച്ചുപേരുടെ ജീവൻ അപകടനിലയിലായിരുന്നു.
വിദേശ പീഢിതരിൽ ഭൂരിഭാഗവും വിയറ്റ്നാമീസ് അല്ലെങ്കിൽ തായ് ആണെങ്കിലും, നിരവധി പാശ്ചാത്യ തടവുകാരെ 1976 ഏപ്രിലിനും 1978 ഡിസംബറിനും ഇടയിൽ എസ് -21 വഴി ഖമർ റൂഷ് പട്രോളിംഗ് ബോട്ടുകളിൽ കടലിൽ കൊണ്ടുപോയി.
എസ് -21 ൽ ബന്ദികളായ ഒരു വിദേശ തടവുകാരും രക്ഷപ്പെട്ടില്ല.
സിയം റീപ്പിൽ കന്നുകാലികളെ വളർത്തുന്ന ജോലി ചെയ്തിരുന്ന രണ്ട് ഫ്രാങ്കോ-വിയറ്റ്നാമീസ് സഹോദരന്മാരായ റോവിൻ, ഹരാഡ് ബെർണാഡ് എന്നിവരെ 1976 ഏപ്രിലിൽ അവിടെനിന്ന് മാറ്റിയ ശേഷം  തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഫ്രഞ്ച് എംബസിയിലെ ഗുമസ്തനും ടൈപ്പിസ്റ്റുമായ 30 കാരനായ ആൻഡ്രെ ഗാസ്റ്റൺ കോർട്ടിഗെൻ എന്ന മറ്റൊരു ഫ്രഞ്ചുകാരനെ അതേ മാസം തന്നെ സീം റീപ്പിലെ ഖമർ ഭാര്യയോടൊപ്പം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
1975-ൽ ഫ്നാമ് പെൻ ഒഴിപ്പിച്ചതിനുശേഷം കാണാതായ ഫ്രഞ്ച് പൗരന്മാരും എസ് -21 വഴി കടന്നുപോയതായിരിക്കാം.
സമാനമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് രണ്ട് അമേരിക്കക്കാരെ പിടികൂടിയത്.
1978 ഏപ്രിലിൽ ജെയിംസ് ക്ലാർക്കും ലാൻസ് മക്നമറയും തങ്ങളുടെ ബോട്ട് ഗതിയിൽ നിന്ന് കംബോഡിയൻ കടലിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
ജർമൻ പട്രോളിംഗ് ബോട്ടുകളാണ് ഇവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്.
കരയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി കണ്ണുകൾ മൂടികെട്ടി ട്രക്കുകളിൽ കയറ്റി അന്നത്തെ വിജനമായ നോം പെനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ബ്രിട്ടീഷ് ടൂറിസ്റ്റായ ഇരുപത്തിയാറുകാരനായ ജോൺ ഡി. ഡേഹർസ്റ്റ് ജയിലിൽ മരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വിദേശികളിൽ ഒരാളാണ്.
തന്റെ ന്യൂസിലാന്റ് കൂട്ടാളിയായ കെറി ഹാമിൽ, കനേഡിയൻ സുഹൃത്ത് സ്റ്റുവർട്ട് ഗ്ലാസ് എന്നിവരോടൊപ്പം കപ്പൽ കമ്പോഡിയൻ പ്രദേശത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ 1978 ഓഗസ്റ്റ് 13 ന് ജർമൻ പട്രോളിംഗ് ബോട്ടുകൾ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു.
അറസ്റ്റിനിടെ ഗ്ലാസ് കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഡ്യൂഹർസ്റ്റിനെയും ഹാമിലിനെയും പിടികൂടി കണ്ണുകൾ മൂടികെട്ടി കരയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ടുവോൾ സ്ലെംഗിൽ മാസങ്ങളോളം പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശേഷമാണ് ഇരുവരെയും വധിച്ചത്.
ഒരു വിദേശിയെ ജീവനോടെ ചുട്ടുകൊന്നതായി സാക്ഷികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; തുടക്കത്തിൽ, ഇത് ജോൺ ഡേഹർസ്റ്റ് ആയിരിക്കാമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ അതിജീവിച്ച ഒരാൾ പിന്നീട് കെറി ഹാമിലിനെ ഈ പ്രത്യേക ക്രൂരകൃത്യത്തിന്റെ ഇരയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
റോബർട്ട് ഹാമിലും ഒരു ചാമ്പ്യൻ അറ്റ്ലാന്റിക് റോവറും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം സഹോദരൻ തടവിലാക്കപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ബ്രദർ നമ്പർ വൺ എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിച്ചു.
അവസാനമായി മരണമടഞ്ഞ വിദേശ തടവുകാരിൽ ഒരാളാണ് ഇരുപത്തിയൊമ്പത് വയസുകാരനായ അമേരിക്കൻ മൈക്കൽ എസ്. ഡീഡ്സ്, സുഹൃത്ത് ക്രിസ്റ്റഫർ ഇ.
ഡെലാൻസിനൊപ്പം 1978 നവംബർ 24 ന് സിംഗപ്പൂരിൽ നിന്ന് ഹവായിയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നതിനിടെ പിടിക്കപ്പെട്ടു.
വിയറ്റ്നാമീസ് സൈന്യം കംബോഡിയ ആക്രമിച്ച് ഖമർ റൂഷിനെ പുറത്താക്കുന്നതിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറ്റസമ്മതം ഒപ്പിട്ടു.
1989-ൽ ഡീഡിന്റെ സഹോദരൻ കാൾ ഡീഡ്സ് സഹോദരന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിൽ കംബോഡിയയിലേക്ക് പോയി.
2012 സെപ്റ്റംബർ 3 ന് അന്തേവാസികളുടെ ഛായാചിത്രങ്ങളുടെ കാഷെകളിൽ ഡെലാൻസിന്റെ ഫോട്ടോ കണ്ടെത്തി.
1999 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ആകെ 79 വിദേശ പീഢിതർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ മുൻ ടുവോൾ സ്ലെങ് ഖെമർ റൂഷ് ഫോട്ടോഗ്രാഫർ നിം ഇം അവകാശപ്പെടുന്നത് രേഖകൾ പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെന്നാണ്.
അതിനെക്കാളുപരി ജയിലിലൂടെ കടന്നുപോയ ഒരു ക്യൂബന്റെയും സ്വിസ്സിന്റെയും ദൃക്‌സാക്ഷി വിവരണമുണ്ട്.
എങ്കിലും ഇവരുടെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളൊന്നും കാണിക്കുന്നില്ല.
തുവോൾ സ്ലെങ്ങിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവർ
തുവോൾ സ്ലെങ്ങിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 20,000 ആളുകളിൽ, അറിയപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ട് പേരിൽ ഏഴ് മുതിർന്നവരും അഞ്ച് കുട്ടികളും മാത്രമാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്.
വിമോചനത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഒരു കുട്ടി മരിച്ചു.
2011 സെപ്റ്റംബർ പകുതിയോടെ, മുതിർന്നവരിൽ മൂന്ന് പേർ ചും മേ , ബോ മെംഗ് , ചിം മേത് എന്നിവരും നാല് കുട്ടികളും മാത്രമാണ് ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
തടവുകാരിൽ ഉപയോഗപ്രദമെന്ന് വിധിച്ച കഴിവുകൾ ഉള്ളതിനാലാണ് തങ്ങളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നതെന്ന് മൂന്ന് പേരും പറഞ്ഞു.
ജയിലിൽ വെച്ച് ഭാര്യ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോ മെംഗ് ഒരു കലാകാരനാണ്.
യന്ത്രങ്ങൾ നന്നാക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവ് കാരണം ചും മേയെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തി.
ചിം മെത്തിനെ എസ് -21 ൽ രണ്ടാഴ്ച തടവിലാക്കുകയും അടുത്തുള്ള പ്രേ സാർ ജയിലിലേക്ക് മാറ്റി.
സഖാവ് ഡച്ച് ജനിച്ച കമ്പോംഗ് തോമിലെ സ്റ്റോയിംഗ് ജില്ലയിൽ നിന്നായതിനാൽ അവളെ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കാം.
ചോദ്യം ചെയ്യലിനിടെ പ്രവിശ്യാ ഉച്ചാരണം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് അവളെ മനഃപൂർവ്വം സ്വയം വേർതിരിച്ചു.
പെയിന്റ് ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് കാരണം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട വാൻ നാഥ് 2011 സെപ്റ്റംബർ 5 ന് അന്തരിച്ചു.
അവശേഷിക്കുന്ന കുട്ടികളിലൊരാളായ നോർങ് ചാൻ ഫാൽ തന്റെ കഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
കംബോഡിയയിലെ ഡോക്യുമെന്റേഷൻ സെന്റർ അടുത്തിടെ കണക്കാക്കിയത്, വാസ്തവത്തിൽ 179 തടവുകാരെ എസ് -21 ൽ നിന്ന് 1975 നും 1979 നും ഇടയിൽ മോചിപ്പിച്ചുവെന്നും 1979 ജനുവരിയിൽ ജയിൽ മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഏകദേശം 23 തടവുകാർ (5 കുട്ടികളടക്കം രണ്ട് സഹോദരങ്ങളായ നോർംഗ് ചാൻഫാലും നോർംഗ് ചാൻലിയും) ജയിലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നും ആണ്.
ഒരു കുട്ടി താമസിയാതെ മരിച്ചു.
മോചിതരായ 179 തടവുകാരിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേർ അപ്രത്യക്ഷരായി.
1979 ന് ശേഷം രക്ഷപ്പെട്ടത് ചുരുക്കം പേർ മാത്രം.
കൂടുതൽ ഗവേഷണം ഇതിൽ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.
രക്ഷപ്പെട്ടതായി ലിസ്റ്റുചെയ്തിട്ടുള്ള കുറഞ്ഞത് 60 പേരെ (ഡിസി കാം പട്ടികയിൽ നിന്ന്) ആദ്യം വിട്ടയച്ചതായി കണ്ടെത്തി.
പക്ഷേ പിന്നീട് വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
എസ് -21 ലെ സ്റ്റാഫ്
ജയിലിൽ 1,720 പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇവരിൽ ഏകദേശം 300 പേർ ഓഫീസ് ജീവനക്കാർ, ആഭ്യന്തര തൊഴിലാളികൾ, ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർ എന്നിവരായിരുന്നു.
ജയിലിൽ ഭക്ഷണം നൽകുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് 1,400 പേർ ജനറൽ ജോലിക്കാരാണ്.
ഈ തൊഴിലാളികളിൽ പലരും തടവുകാരുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് എടുത്ത കുട്ടികളായിരുന്നു.
ഖമർ റൂഷ് പോൾ പോട്ടുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ച മുൻ ഗണിതശാസ്ത്ര അധ്യാപകനായ ഖാങ് ഖെക് ല്യൂ (സഖാവ് ഡച്ച് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആയിരുന്നു ജയിലിലെ മുഖ്യൻ.
കിം വാട്ട് അക്ക ഹോ (എസ് -21 ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ്), പെംഗ് (ചീഫ് ഓഫ് ഗാർഡ്സ്), മാം നായ് അകാ ചാൻ (ചോദ്യം ചെയ്യൽ യൂണിറ്റ് ചീഫ്), ടാങ് സിൻ ഹീൻ അല്ലെങ്കിൽ പോൺ (ചോദ്യം ചെയ്യുന്നയാൾ) എന്നിവരാണ് എസ് -21 ലെ മറ്റ് പ്രമുഖർ.
കിയോ മിയാസ്, നെയ് സരൺ, ഹോ നിം, ടിവ് ഓൾ, ഫോക് ചായ് തുടങ്ങിയ പ്രധാന വ്യക്തികളെ ചോദ്യം ചെയ്ത വ്യക്തിയായിരുന്നു പോൺ.
ടേപ്പ് റെക്കോർഡുചെയ്‌ത കുറ്റസമ്മതങ്ങൾ ട്രാൻസ്‌ക്രൈബുചെയ്യൽ, തടവുകാരുടെ കുറ്റസമ്മതങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയ്യക്ഷര കുറിപ്പുകൾ ടൈപ്പുചെയ്യുക, കുറ്റസമ്മതത്തിന്റെ സംഗ്രഹം തയ്യാറാക്കുക, ഫയലുകൾ പരിപാലിക്കുക എന്നിവയാണ് ഡോക്യുമെന്റേഷൻ യൂണിറ്റിന്റെ ചുമതല.