smcproject/ml-wiki-sentences huggingface dataset:
സുഗന്ധമുള്ള, രാത്രി പൂക്കൾ 25 to 30 cm (9.8 to 11.8 in) നീളം, 15 to 17 cm (5.9 to 6.7 in) പെരികാർപെൽ 2.5 to 5 cm (0.98 to 1.97 in) വീതി നീളം, ഏകദേശം 2.5 cm (0.98 in) കട്ടിയുള്ളതും ബ്രാക്റ്റിയോളുകൾ അണ്ഡാകാരവും നിശിതവുമാണ്, 2.5 മുതൽ 4 cm (1.6 in) വരെ നീളം; ഏകദേശം 3 cm (1.2 in) പാത്രം കട്ടിയുള്ള, ബ്രാക്റ്റിയോളുകൾ ലീനിയർ-കുന്താകാരമാണ്, 3 to 8 cm (1.2 to 3.1 in) നീളം; ബാഹ്യ ടെപ്പലുകൾ കുന്താകാരം-രേഖീയം മുതൽ രേഖീയം വരെ, അക്യൂട്ട് (ഒരു ബിന്ദുവിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നു), 10 to 15 cm (3.9 to 5.9 in) നീളം, 10 to 15 mm (0.39 to 0.59 in) വീതിയും മ്യൂക്രോണേറ്റും (ഒരു ചെറിയ മൂർച്ചയുള്ള പോയിന്റിൽ അവസാനിക്കുന്നു).
അവയുടെ നിറം പച്ചകലർന്ന മഞ്ഞയോ വെള്ളയോ ആണ്, അപൂർവ്വമായി റോസാപ്പൂവ്; അകത്തെ തേപ്പലുകൾ 10 to 15 cm (3.9 to 5.9 in) വരെ കുന്താകാരമാണ് (അഗ്രത്തിൽ ഒരു ബിന്ദുവിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നു) സമചതുരാകൃതിയിൽ (അതായത് അടിത്തട്ടിൽ കൂടുതൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു), ഏകദേശം 40 mm (1.6 in) നീളം വീതിയേറിയ ബിന്ദുവിൽ വീതിയുള്ളതും, മ്യൂക്രോണേറ്റ്, പൊട്ടാത്തതും, മൂർച്ചയുള്ളതും മൂർച്ചയുള്ളതും (ചൂണ്ടിയത്) വെളുത്തതുമാണ്.
പൂമൊട്ട് വിരിയുന്ന പുഷ്പം ഹവായിയിലെ കോനയിൽ പൂക്കുന്നു.
കേസരങ്ങൾ 5 to 10 cm (2.0 to 3.9 in) നീളമുള്ളതും, താഴേക്കുള്ളതും, തൊണ്ട മുതൽ 35 mm (1.4 in) വരെയുള്ള തുടർച്ചയായ ഒരു സോണിൽ തിരുകിയതുമാണ് പെരികാർപെലിനും ക്രീമിനും മുകളിൽ.
സ്റ്റൈൽ (കളങ്കം വഹിക്കുന്നത്) 17 വരെ, അവ 5 to 24.5 cm (2.0 to 9.6 in) നീളം, തടിച്ച, 6 to 8 mm (0.24 to 0.31 in) കട്ടിയുള്ളതും ക്രീമും 26 സ്റ്റിഗ്മ ലോബുകളും വരെ അവ മുഴുവനായോ ചിലപ്പോൾ മുകളിൽ പിളർന്നതോ ആകാം, ക്രീം, ഏകദേശം 25 mm (0.98 in) നീളം.
അമൃതിന്റെ അറകൾ 30 mm (1.2 in) ആണ് നീളം.
പഴം മുതിർന്ന പഴങ്ങൾ
പഴം 6 to 12 cm (2.4 to 4.7 in) നീളമുള്ള ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ളതാണ് നീളം, 4 to 9 cm (1.6 to 3.5 in) കട്ടിയുള്ളതും, വലിയ ബ്രക്റ്റിയോളുകളുള്ളതുമായ ചുവപ്പ്, വെളുത്തതോ അതിലധികമോ അസാധാരണമായ, പിങ്ക് പൾപ്പും ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കറുത്ത വിത്തുകളും.
സെലിനിസെറിയസ് അണ്ടറ്റസ് ലിത്തോഫൈറ്റിക് അല്ലെങ്കിൽ ഹെമിപിഫൈറ്റിക് ആണ്.
കൃഷിയിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഇത് വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഇത് ഒരു പരന്നുകിടക്കുന്നതോ മുന്തിരിവള്ളിയോ, ഭൗമ അല്ലെങ്കിൽ എപ്പിഫൈറ്റിക് കള്ളിച്ചെടിയാണ്.
ആകാശ വേരുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അവ കയറുന്നു, പാറകളിലും മരങ്ങളിലും വളരുന്ന 10 മീറ്റർ (32.8 അടി) അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതൽ ഉയരത്തിൽ എത്താൻ കഴിയും.
ഈ ഇനം എസ് ഒകാമ്പോനിസ് , എസ് എസ്ക്യൂന്റ്ലെൻസിസ് എന്നിവയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണ്.
Selenicereus undatus വിവരിച്ചത് (Haw. ) ബ്രിട്ടൺ റോസ് 256.
1918-ൽ ഫ്ലോറ ഓഫ് ബെർമുഡയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
2017-ൽ, ഡിആർ ഹണ്ട് സെലിനിസെറിയസ് ജനുസ്സിൽ ഹൈലോസെറിയസ് ജനുസ്സിനെ ഗ്രൂപ്പുചെയ്യുന്നു.
ഹൈലോസെരീ ഗോത്രത്തിന്റെ (കൊറോട്ട്കോവ, മറ്റുള്ളവരും, 2017) ഒരു ഫൈലോജെനെറ്റിക് വിശകലനം ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, അതിനാൽ ഈ ഇനം സെലിനിസെറിയസ് അണ്ടാറ്റസ് എന്ന പേരിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ undatus എന്ന വിശേഷണത്തിന്റെ അർത്ഥം ഉണ്ട "തരംഗം" എന്നതിൽ നിന്ന് "അലകൾ" എന്നാണ്,  അതിന്റെ ശാഖകളുടെ വാരിയെല്ലുകളുടെ അലകളുടെ അരികുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
S. undatus , Lanikai, Na Mokulua, Oahu, Hawaii എന്നിവയെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.
പൊതുവായ പേരുകൾ ചെക്ക്: ഡ്രാസി ഓവോസ് ഡാൻസ്ക്: ഡ്രാഗ്ഫ്രഗ്റ്റ് ഇംഗ്ലീഷ്: പിറ്റഹായ , ഡ്രാഗൺ ഫ്രൂട്ട്, നൈറ്റ് ബ്ലൂമിംഗ് സെറിയസ്, സ്ട്രോബെറി പിയർ, ബെല്ലെ ഓഫ് ദി നൈറ്റ്, സിൻഡ്രെല്ല പ്ലാന്റ്, ജീസസ് ഇൻ ദ ക്രാഡിൽ, മൂൺഫ്ലവർ എസ്റ്റോണിയൻ: മാസിക്-മെറ്റ്സ്കക്റ്റസ് ഫിന്നിഷ്: pitaija, lohikäärmehedelmä ഫ്രഞ്ച്: പിറ്റയ, ഫ്രൂട്ട് ഡു ഡ്രാഗൺ, സിയർ-ലെസാർഡ്, പോയർ ഡി ചാർഡോൺ ജർമ്മൻ: ഡ്രാചെൻഫ്രച്ച്, ഡിസ്റ്റെൽബിർൺ ഗ്രീക്ക്: Φρούτο του δράκου ( fruto tu draku ) ഹവായിയൻ: panini-o-ka-puna-hou ("Punahou കള്ളിച്ചെടി") - പുനഹൗ സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും വളരുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത മാതൃക ജാപ്പനീസ്: pitaya ( ピタヤ ) , dragon fruit ( ドラゴンフルーツ ) , കൊറിയൻ: യോങ്-ഗ്വ (용과, 龍果, ഡ്രാഗൺ ഫ്രൂട്ടിന്റെ അക്ഷരീയ വിവർത്തനം), പോർച്ചുഗീസ്: പിറ്റായ, കാറ്റോ-ബാർസ്, കാർഡോ-അനനാസ്, റെയിൻഹ ഡാ നോയിറ്റ് സ്പാനിഷ്: പിതാഹയ റോജ (കോസ്റ്റാറിക്ക, കൊളംബിയ, മെക്സിക്കോ, വെനിസ്വേല); ഫ്ലോർ ഡി കാലിസ്, പിറ്റജാവ (പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ); ജുങ്കോ, ജുങ്കോ തപാറ്റിയോ, പിതാഹയ ഒറെജോണ, റീന ഡി ലാ നോച്ചെ, തസാജോ (മെക്സിക്കോ) സ്വീഡിഷ്: സ്കോഗ്സ്കക്റ്റസ്, റോഡ് പിതാഹയ വിയറ്റ്നാമീസ്: താങ് ലോംഗ് തായ്: แก้วมังกร (കയോ മങ്കോൺ) മലായ്: ബുവാ നാഗ.
ഉച്ചാരണം:boo-ah naa-gaa മലയാളം: വ്യാലീഫലം.
Chinese ഇറ്റാലിയൻ: പിതഹയ, ഫ്രൂട്ടോ ഡെൽ ഡ്രാഗോ ബംഗാളി: ড্রাগন ফল (ഡ്രാഗൺ ഫാൽ) ലിത്വാനിയൻ: kertuotis മ്യാൻമർ: နဂါးမောက်သီး ഇതും കാണുക പിതായ പാചക പഴങ്ങളുടെ പട്ടിക അവലംബം ↑ 1 2 3 1 2 3 4 5 นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์.
แก้วมังกร ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน.
กทม.
แสงแดด.
2550 หน้า 37 - 39 ↑ ↑ പുറംകണ്ണികൾ Hylocereus undatus എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധമുള്ള കൂടുതൽ പ്രമാണങ്ങൾ ( വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ) Selenicereus undatus എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
Dragon fruit plant grower's tips, greenhouse, flower and more
സെലെനിസെറിയസ് അന്തോണിയാനസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Selenicereus_anthonyanus
തെക്കൻ മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കള്ളിച്ചെടിയാണ് സെലിനിസെറിയസ് അന്തോണിയാനസ് (അതിന്റെ കാലഹരണപ്പെട്ട പേര്, ക്രിപ്‌റ്റോസെറിയസ് ആന്തോണിയാനസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു).
രാത്രികാല പൂക്കളും അസാധാരണമായ ഇലകൾ പോലെയുള്ള തണ്ടുകളും ഉള്ളതിനാൽ ഇത് ഒരു അലങ്കാര സസ്യമായി വളരുന്നു.
സാധാരണ പേരുകളിൽ ഫിഷ്ബോൺ കള്ളിച്ചെടി , റിക്രാക്ക് കള്ളിച്ചെടി , സിഗ്-സാഗ് കള്ളിച്ചെടി , സെന്റ് ആന്റണീസ് റിക്രാക്ക് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഇതിനെ ഓർക്കിഡ് കള്ളിച്ചെടി എന്നും വിളിക്കുന്നു.
ചെടിയുടെ തണ്ടുകൾ തൂങ്ങിനിൽക്കുന്നവയോ അരോഹികളൊ ആണ്.
ഇതിന്റെ ശാഖകൾ തണ്ടിനോട് ചേർന്ന് ഇടവിട്ട് കൂട്ടങ്ങളായും 1 മീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ നീളവും 7-15 സെ.
മീ വീതിയും കുറച്ച് ആകാശ വേരുകളുള്ള പരന്നതുമാണ്; ലോബുകൾക്ക് 25-45 മില്ലിമീറ്റർ നീളവും 10-16 മില്ലിമീറ്റർ വീതിയും ഉണ്ട്, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള അഗ്രഭാഗത്തേക്ക് ചെറുതായി ചുരുങ്ങുന്നു;  മുഴകൾ ചെറുതാണ്; പുറംതൊലി പച്ച മുതൽ മഞ്ഞ കലർന്ന പച്ച, മിനുസമാർന്നതാണ്.
അരികുകൾ ആഴത്തിൽ ലോബ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾക്ക് 10 മുതൽ 12 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളവും 15 മുതൽ 17 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വ്യാസവുമുണ്ട്.
പുറംഭാഗങ്ങൾ ധൂമ്രവർണ്ണവും പിന്നിലേക്ക് വളയുന്നത് വരെ പരന്നതുമാണ്.
അകത്തെ ശിഖരങ്ങൾ ആരോഹണവും, ക്രീം നിറവും, പൂവ് തൊണ്ടയ്ക്ക് നേരെ മഞ്ഞയുമാണ്.
വിത്ത് പാത്രം 15-20 മില്ലിമീറ്റർ നീളവും പച്ച നിറവുമാണ്.
ചാരനിറത്തിലുള്ള കമ്പിളി, കുറ്റിരോമങ്ങൾ, മുള്ളുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പെരികാർപെൽ നിരവധി ചെറിയ ചെതുമ്പലുകൾ കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കുന്നു.
പഴങ്ങൾ വൃത്താകൃതിയിലോ ഓവൽ ആകൃതിയിലോ 6 സെന്റീമീറ്റർ വരെയാണ്.
അവയിൽ നിറയെ മുള്ളുകൾ നിറഞ്ഞതാണ്, അവ മൂപ്പെത്തുന്നതിനനുസരിച്ച് കൊഴിഞ്ഞുവീഴുന്നു.
വിത്തുകൾക്ക് 2 x 1.5 മില്ലീമീറ്റർ, കറുപ്പ് നിറമുണ്ട്.
തണ്ട് പൂവിന്റെ വശം ചെടി ഉത്ഭവവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും
180 metres (590 ft) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ചിയാപാസ്, ഒക്‌സാക്ക , ടബാസ്‌കോ , വെരാക്രൂസ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ തെക്കൻ മെക്‌സിക്കോയിലെ ഈർപ്പമുള്ള താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ മഴക്കാടുകളിൽ എസ്.ആന്റോണിയനസ് പ്രാദേശികമാണ്.
മുതൽ 500 metres (1,600 ft) .
1950 ജൂണിൽ ഈ ഇനം ആദ്യമായി പൂവിട്ട ഹരോൾഡ് ഇ ആന്റണിയുടെ പേരിലാണ് ഈ ഇനം അറിയപ്പെടുന്നത്.
1946-ൽ ഈ ഇനത്തെ കണ്ടെത്തിയ തോമസ് മക്‌ഡൗഗൽ സമഗ്രമായി അന്വേഷിച്ച ഒരു പ്രദേശത്ത് ഈ ഇനം വളരെക്കാലമായി അജ്ഞാതമായിരുന്നു എന്ന വസ്തുതയാണ് ക്രിപ്‌റ്റോസെറിയസ് (അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ, "മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സെറിയസ്" ) എന്ന പഴയ പൊതുനാമം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
എപ്പിഫില്ലം ആംഗുലിഗറിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവിനെ കണ്ടെത്തിയെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.
1950-ൽ ജേഴ്‌സിയിലെ ഡോ. ഹരോൾഡ് ഇ ആന്റണിയുടെ ഹരിതഗൃഹങ്ങളിൽ ഇത് പൂവിട്ടപ്പോൾ ഇതൊരു വലിയ പുതുമയാണെന്ന് വ്യക്തമായിരുന്നു.
ഈ ഇനം വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ, കൃഷിയിലെ മിക്ക സസ്യങ്ങളും ഈ ആദ്യ ശേഖരത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
സെലെനിസെറിയസ് അന്തോനിയനസിനെ (അലക്സാണ്ടർ) ഡിആർ ഹണ്ട് ഔപചാരികമായി വിവരിക്കുകയും ബ്രാഡ്‌ലിയയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു; ഇയർബുക്ക് ഓഫ് ദി ബ്രിട്ടീഷ് കാക്ടസ് ആൻഡ് സക്കുലന്റ് സൊസൈറ്റി 7: 93.
അടുത്ത സഖ്യകക്ഷികളില്ലാത്ത ഒറ്റപ്പെട്ട ഇനമാണിത്.
മറ്റ് ഇനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് രണ്ട് എപ്പിഫൈറ്റിക് കള്ളിച്ചെടികൾ സമാനമായ ശക്തമായ ദൃഷ്ടിയുള്ള പരന്ന കാണ്ഡം കാണിക്കുന്നു, അവ പൂക്കാത്തപ്പോൾ ഈ ഇനത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല: ഇവ എപ്പിഫില്ലം ആംഗുലിഗർ , വെബെറോസെറിയസ് ഇമിറ്റൻസ് എന്നിവയാണ്.
എളുപ്പത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യാവുന്നതും വേഗത്തിൽ വളരുന്നതുമായ അധിസസ്യമായ എസ്. ആന്തോണിയനസിന് വേനൽക്കാലത്ത് ധാരാളം ജൈവപദാർത്ഥങ്ങളും   ആവശ്യത്തിന് ഈർപ്പവും അടങ്ങിയ കമ്പോസ്റ്റും ആവശ്യമാണ്.
ഇത് – തണലിലോ പൂർണ്ണ വെയിലിലോ വളർത്താം, പക്ഷേ 4 °C (39 °F) ൽ താഴെയായി സൂക്ഷിക്കരുത് ശൈത്യകാലത്ത്.
രാത്രിയിലെ പരാഗണത്തെ ആകർഷിക്കാൻ അതിന്റെ പൂക്കൾ ഒരു രാത്രി മാത്രം തുറക്കുകയും വളരെ സുഗന്ധമുള്ളവയുമാണ്.
വസന്തത്തിന്റെ അവസാനത്തിലോ വേനൽക്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലോ ഇത് പൂക്കുന്നു.
സങ്കരയിനം 'Corinna Paetz' ( S. anthonyanus × 'Feuerauber') ×Disoselenicereus 'Stauch's Mandarin' by Dr. Stauch ( Disocactus × smithii × S. anthonyanus ) ×Disoselenicereus 'Noris' by R. Gräser ( Disocactus speciosus × S. anthonyanus ).
×Disoselenicereus 'Wormatia' by Dr. Stauch ( Disocactus × smithii × S. anthonyanus ).
×Disoselenicereus 'Müllers Mandarin' ('Stauch's Mandarin' × Disocactus speciosus ) അവലംബം പുറംകണ്ണികൾ Selenicereus anthonyanus എന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധമുള്ള കൂടുതൽ പ്രമാണങ്ങൾ ( വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ) Selenicereus anthonyanus എന്ന ജീവവർഗ്ഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വിക്കിസ്പീഷിസിൽ കാണുക.
സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ പാത്രിയാർക്കൽ പ്രവിശ്യ
കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ ആസ്ഥാന സഭാ പ്രവിശ്യയായിരുന്നു സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ പാത്രിയർക്കൽ പ്രവിശ്യ അഥവാ ബേഥ് അരമായേ .
മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ ആസ്ഥാനമായി വ്യവസ്ഥാപിതമായ രൂപത നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും സഭാ പ്രവിശ്യ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത് കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽ എല്ലായിടത്തും എന്നപോലെ 410ലെ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ സൂനഹദോസോടെ യാണ്.
ഇത് ആദ്യം മുതലേ സഭയുടെ പരമാദ്ധ്യക്ഷനായ കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കാ-പാത്രിയർക്കീസിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യ ആയിരുന്നു.
ചരിത്രവും പശ്ചാത്തലവും സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിൽ ആസ്ഥാനം
ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശിഷ്യനായ മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെയും മാർ അദ്ദായിയുടെയും കാലം മുതലുള്ള പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്ന സ്ഥാനമാണ് കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ കാതോലിക്കാ പാത്രിയർക്കീസിന്റേത്.
പ്രത്യേകിച്ച് സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലെ സഭ മാർ അദ്ദായിയുടെ ശിഷ്യനായ മാർ മാറിയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മാർ പാപ്പ ബർ അഗ്ഗായിയാണ് സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലെ ചരിത്രപരമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആദ്യ മേൽപ്പട്ടക്കാരൻ.
410ൽ മാർ ഇസഹാഖിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ നടന്ന സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ സൂനഹദോസിൽ സഭയെ വിവിധ മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യകളായി തിരിച്ചിരുന്നു.
അതിൽ ആസ്ഥാന നഗരമായ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണും അതിന്റെ സമീപത്തുള്ള കഷ്കർ, ഹിർത, സാബെ, ദസ്ഖാർതാ ദ്‌മല്ക തുടങ്ങിയ രൂപതകളും പാത്രിയർക്കീസിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിന് കീഴിലുള്ള മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യയായി.
ഇതുകൂടാതെ ബേഥ് ഹൂസായേ , നിസിബിസ് , മയിഷാൻ , അദിയാബേനെ , ബേഥ് ഗർമായി എന്നിവയും മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യകളായി മാറി.
ഫാർസ് , മേദിയ , തബറിസ്ഥാൻ , ഖൊറാസാൻ , തുടങ്ങിയ അകലെയുള്ള രൂപതകൾക്കും ഇത്തരം പദവി ഈ സൂനഹദോസിന്റെ 21ാം കാനോൻ അനുവദിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നു.
420ൽ പാത്രിയർക്കീസ് യാഹ്ബല്ലഹാ 1ാമന്റെ സൂനഹദോസിൽ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന ബസ്റയ്ക്കും കിർകുക്കിനും ഇടയിലുള്ള ബേഥ് അരമായെ മേഖലയിലെ നിരവധി രൂപതകൾ പാത്രിയർക്കൽ പ്രവിശ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു.
പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ ദീർഘകാല ആസ്ഥാനവും കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ കളിത്തൊട്ടിലുമായ കോഹെയിലെ ഭദ്രാസനപ്പള്ളി സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.
ഇതിന്റെ ചില അവശേഷിപ്പുകൾ നഗരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ കാണാനാകും.
സാമന്ത രൂപതകൾ
ദമാസ്കസിലെ ഏലിയാ എന്ന സഭാപണ്ഡിതൻ വിവരിക്കുന്നതനുസരിച്ച്, 893-ൽ പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ പ്രവിശ്യയിൽ പതിമൂന്ന് രൂപതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കഷ്കർ, അൽ-തിർഹാൻ (തിർഹാൻ), ദൈർ ഹസ്ഖൽ (സാബെ രൂപതയിലെ പ്രധാന പട്ടണമായ അൽ-നുമാനിയയുടെ മറ്റൊരു പേര്), അൽ-ഹിറ (ഹിർത), അൽ-അൻബർ (പിറോസ് ഷാബുർ), അൽ-സിൻ (ഷെന്ന ദ്ബെത്ത് റമ്മാൻ), ഉക്ബറ, അൽ-റദ്ദാൻ, നിഫ്ർ, അൽ-ഖസ്റ, ബാ ദരായ ആൻഡ് ബ കുസയ (ബേഥ് ദരായേ), അബ്ദാസി (നഹർഗൂർ), അൽ-ബുവാസിഖ് (കോനിഷാബർ അല്ലെങ്കിൽ ബേഥ് വാസിഖ്) എന്നിവയാണ് അവ.
ഇതിൽ എട്ട് രൂപതകൾ സസാനിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലാണ് ബേഥ് വാസിഖ് രൂപത ആദ്യമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഉക്ബറ, അൽ റദ്ദാൻ, നിഫ്ർ, ഖസ്റ രൂപതകൾ സ്ഥാപിതമായത് ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്.
സസാനിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ നഹർഗൂർ രൂപത ബേഥ്-മൈഷാൻ പ്രവിശ്യയിലായിരുന്നു.
അത് പാത്രിയാർക്കൽ രൂപതയിലേക്ക് മാറ്റിയത് എന്നാണെന്നോ എന്തിനാണെന്നോ വ്യക്തമല്ല.
870നടുത്ത് പാത്രിയാർക്കീസ് സർഗ്ഗീസാണ് ഉക്ബറയിലെ പ്രഥമ ബിഷപ്പായിരുന്ന ഹക്കിമയെ അഭിഷേകം ചെയ്തത്.
പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഖസ്റ, റദ്ദാൻ, നിഫ്ർ എന്നിവിടങ്ങളിലേ ബിഷപ്പുമാരെ ആദ്യമായി പരാമർശിക്കുന്നത്.
963-ൽ കാസർ-നഹ്‌റവാനിലെ ഒരു അപ്പിസ്കോപ്പ പാത്രിയർക്കീസായി.
തുടർന്ന് റദ്ദാനും നിഫ്‌റിനും നിലിനും ബിഷപ്പുമാർ നിയമിക്കപ്പെട്ടു.
പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബേഥ് അരമായയിലെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സമൂഹങ്ങൾ ഏറ്റവും ശക്തമായിരുന്നുവെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.
900ൽ പാത്രിയാർക്കീസ് യോഹന്നാൻ നാലാമന്റെ മെത്രാഭിഷേകത്തിൽ പങ്കെടുത്ത മെത്രാന്മാരുടെ ഒരു ഭാഗിക പട്ടികയിൽ, പാത്രിയാർക്കൽ പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ബിഷപ്പുമാരും ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്.
അതിൽ സാബെ, ബെത്ത് ദാരായെ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബിഷപ്പുമാരും ഗുബിയൻമാരുടെ ബിഷപ്പായ ഈശോ സ്ഖ,  ഡെലാസറിലെ ഹ്നാനിഷോ, മെസ്‌കെനെയിലെ കുര്യാക്കോസ്, യഹൂദന്മാരുടെ യോഹന്നാനും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവസാനത്തെ നാല് രൂപതകൾ മറ്റെവിടെയും പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല, അതുകൊണ്ട് അവയെ തൃപ്തികരമായി തിരിച്ചറിയാൻ സാധ്യമല്ല.
ബാഗ്ദാദിൽ ആസ്ഥാനം
മെസപ്പൊട്ടാമിയയിലെയും പേർഷ്യയിലെയും അറബ് അധിനിവേശത്തിനും സസ്സാനിദ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിനും ശേഷം സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.
വർഷങ്ങളോളം കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കീസുമാർ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ ആസ്ഥാനമുറപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു.
അതേസമയം സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ ആസ്ഥാനം 33 മൈൽ അകലെ ബാഗ്ദാദ് എന്ന പുതിയ പട്ടണത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടെ അബ്ബാസിദ് ഖിലാഫത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ബാഗ്ദാദ് പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ ഇരിപ്പിടമായിത്തീർന്നു.
പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ, സ്ഥാനാരോഹണങ്ങൾ, കബറടക്കങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ബാഗ്ദാദ് വേദിയായി.
വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാത്രിയർക്കീസുമാർ വസതികളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ബാഗ്ദാദിലെയും പ്രന്തപ്രദേശങ്ങളിലെയും നിരവധി പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആശ്രമങ്ങളെയും പള്ളികളെയും പറ്റി നിരവധി രേഖകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പാത്രിയർക്കീസ് തിമോത്തി 1ാമന്റെയും (780-823) ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നിരവധി പിൻഗാമികളുടെയും വസതിയും കബറിടവുമായിരുന്ന  'പാത്രിയാർക്കൽ ആശ്രമം' (ദയർ അൽ-ജതാലിഖ്) എന്ന ക്ലിലീഷോ ആശ്രമം , പാത്രിയർക്കീസ് സബ്രീശോ 2ാമന്റെ (831–5) ആസ്ഥാനമായിരുന്ന മാർ പെതിയോൺ ആശ്രമം, പാത്രിയർക്കീസ് യോഹന്നാൻ 2ാമൻ ബർ നർസായിയുടെ (884–91) ആസ്ഥാനവും കബറിടവുമായ അൽ-ഷമ്മാസിയ ഭാഗത്തെ അസ്ബാഗിലെ പള്ളി എന്നിവ പാത്രിയർക്കൽ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അസ്ബാഗിലെ പള്ളിക്ക് അടത്തുള്ള 'ഗ്രീക്ക് കൊട്ടാരം' (ഡാർട്ട  ദ്‌റോമായേ, ദാർ അൽ-റും) യോഹന്നാൻ 3ാമൻ (893–9) മുതൽ എലിയാ 2ാമൻ (1111–32) വരെയുള്ള പതിനേഴു പാത്രിയർക്കീസുമാരിൽ പതിനാറു പേരുടെയും ആസ്ഥാനവും കബറിടവും ആയിരുന്നു.
പാത്രിയർക്കീസ് അബ്രഹാം 3ാമന്റെ (906-37) കബറിടമായ 'ബാഗ്ദാദിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള അബ്ദോനിന്റെ ആശ്രമം', പാത്രിയർക്കീസുമാരായ ബർസൗമയുടെയും (1134–6) ഈശോയാബ് 5ാമന്റെയും (1149–75), ഏലിയാ 3ാമന്റെയും (1176–90) കബറിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സൂഖ് അൽ-തലാത്ത പ്രദേശത്തെ മാർ സാബ്രീശോയുടെ പള്ളി, പാത്രിയർക്കീസുമാരായ യാഹ്ബല്ലാഹാ 2ാമന്റെയും (1190-1222) സബ്രീശോ 4ാമന്റെയും (1222-4), സബ്രീശോ 5ാമന്റെയും (1226-56) ആസ്ഥാനവും കബറിടവുമായിരുന്ന കാർഖിലെ മർഥ് മറിയത്തിന്റെ പള്ളി, മക്കീഖാ 2ാമന്റെയും (1257–65) ദെന്‌ഹാ 1ാമന്റെയും (1265–81) കബറിടസ്ഥലമായ ദുവൈദാർ അല അൽ-ദീനിലെ കൊട്ടാരം എന്നിവയും ബാഗ്ദാദിൽ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നു.
1295ൽ കറാമ്ലെശിൽ വെച്ച് എഴുതപ്പെട്ട ഒരു കവിതയിൽ അടുത്ത പാത്രിയർക്കീസായ യാഹബല്ലാഹാ 3ാമൻ ഗ്രീക്ക് കൊട്ടാരം എന്നുകൂടി അറിയപ്പെട്ട ഇതിലെ പള്ളികളും താമസസ്ഥലങ്ങളും പുനഃസ്ഥാപിച്ചുവെന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു.
ക്രൈസ്തവരോട് അനുഭാവം പുലർത്തിയിരുന്ന മംഗോളിയൻ ഭരണാധികാരി അർഘുൻ ഖാന്റെ കാലത്തായിരിക്കാം ഈ പുനരുദ്ധാരണം നടന്നത്.
ബാഗ്ദാദിൽ സ്ഥിരമായ ആസ്ഥാനം നിലനിർത്തിയ അവസാന പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാത്രിയർക്കീസ് മക്കീഖാ 2ാമനാണ്.
1259ൽ മംഗോളിയന്മാർ നഗരം അബ്ബാസിദുകളിൽനിന്ന് പിടിച്ചടക്കുകയും കൊള്ളയടിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അവിടെയുള്ള ക്രൈസ്തവരെ വെറുതെവിട്ടിരുന്നു.
ബുദ്ധമതവിശ്വാസികളായ മംഗോളിയർ ക്രൈസ്തവരോട് അനുഭാവം പുലർത്തിയിരുന്നു.
1261ൽ ഐൻ ജലൂട്ടിൽ മംഗോളിയന്മാർ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ പ്രദേശത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെ മതപീഡനങ്ങളും പുനരാരംഭിച്ചു.
1268ലും 1269ലും ബാഗ്ദാദിൽ അക്രമാസക്തമായ മുസ്ലീം കലാപങ്ങൾ അരങ്ങേറി.
1265ൽ ബാഗ്ദാദിൽ വെച്ച് വാഴിക്കപ്പെട്ട പാത്രിയർക്കീസ് ദെന്‌ഹാ 1ാമൻ ഇതിനേത്തുടർന്ന് ആദ്യം എർബിലിലേക്കും ഒടുവിൽ എഷ്‌നൂക്കിലേക്കും മാറി താമസിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി.
1281ൽ ബാഗ്ദാദിൽ വെച്ച്, പതിനാറ് വർഷത്തിനിടെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള തന്റെ ആദ്യ സന്ദർശനത്തിനിടെ, അദ്ദേഹം തികച്ചും യാദൃശ്ചികമായി മരിച്ചു.
അങ്ങനെ അവിടെ കബറടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട അവസാനത്തെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാത്രിയർക്കീസായി അദ്ദേഹം മാറി.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ യാഹ്ബല്ലാഹാ 3ാമനും 1281ൽ ബാഗ്ദാദിൽ വെച്ച് വാഴിക്കപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും കാലവും ചിലവഴിക്കപ്പെട്ടത് ആദ്യം എഷ്നൂക്കിലും പിന്നീട് മറാഘയിലും ആയിരുന്നു.
ബുദ്ധമതത്തിൽനിന്ന് ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ച ഗസാൻ ഖാൻ 1295ൽ ബാഗ്ദാദിൽ അധികാരമേറ്റെടുത്തതോടെ ബാഗ്ദാദിലും മറ്റ് നിരവധി നഗരങ്ങളിലും ക്രിസ്ത്യാനികൾ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും നിരവധി പള്ളികൾ കണ്ടുകെട്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ബാഗ്ദാദിലെ മിക്ക പള്ളികളും കൈക്കൂലിക്ക് പകരമായി ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിന് തിരിച്ചു കൊടുത്തെങ്കിലും മക്കീഖാ 2ാമൻ നിർമ്മിച്ച ഒരു പുതിയ പള്ളി കണ്ടുകെട്ടി ഒരു മോസ്ക്കാക്കി മംഗോളിയർ മാറ്റി.
അബ്ബാസിദ് പേർഷ്യ കീഴടക്കിയ ആദ്യ മംഗോളിയൻ ഭരണാധികാരി ഹുലഗു ഖാൻ ക്രൈസ്തവർക്ക് കൊടുത്ത ദുവൈദാർ അലാ അൽ-ദീനിന്റെ കൊട്ടാരവും അക്കാലത്ത് മുസ്ലീങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു.
ഇതിനേത്തുടർന്ന് പൗരസ്ത്യ സുറിയാനിക്കാർ പാത്രിയർക്കീസ് മക്കീഖാ 2ാമന്റെയും ദെന്‌ഹ 1ാമന്റെയും മറ്റ് പ്രമുഖ പുരോഹിതന്മാരുടെയും സന്യാസിമാരുടെയും ഭൗതികശേഷിപ്പുകൾ അവിടെ നിന്നും മാറ്റാൻ നിർബന്ധിതരായി.
ഈ സംഭവങ്ങൾക്കെല്ലാം ശേഷം പാത്രിയർക്കീസ് യാഹ്ബല്ലാഹാ 3ാമൻ ബാഗ്ദാദ് സന്ദർശിക്കാൻ പിന്നീട് താത്പര്യം കാണിച്ചില്ല.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി 1336ൽ സ്ഥാനമേറ്റ ദെന്‌ഹാ 2ാമൻ കറാമ്ലേശ് എന്ന ക്രൈസ്തവ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തന്റെ ആസ്ഥാനം മാറ്റി.
അടുത്ത നൂറ്റാണ്ടിൽ മൊസൂൾ സഭയുടെ ആസ്ഥാനമാകുന്നതുവരെ കറാമ്ലേശ് ഈ പദവി വഹിച്ചു.
പതനവും പരിണാമവും
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രവിശ്യയുടെ തകർച്ച ആരംഭിച്ചു.
ഹിർത (അൽ-ഹിറ) രൂപത ഇല്ലാതായി, നിഫ്റു അൽ-നിലും സാബെയോട് ലയിപ്പിക്കപ്പെട്ടു (അൽ-സവാബിയും അൽ-നുമാനിയയും).
ബേഥ് വാസിഖ് (അൽ-ബുവാസിഖ്) ഷെന്ന ദ്‌ബേഥ് റമ്മാനോടും (അൽ-സിൻ) ചേർക്കപ്പെട്ടു.
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മൂന്ന് രൂപതകൾ കൂടി ഇല്ലാതായി.
പിറോസ് ഷാബൂർ (അൽ-അൻബർ), കസ്റും നഹ്‌റവാനും എന്നീ രൂപതകൾ 1111ലും പൗരാണികമായ കഷ്‌കർ രൂപത 1176ലും ആണ് അവസാനമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.
കഷ്കർ രൂപതയുടെ പൗരാണികത കണക്കിലെടുത്ത്  അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ അതിന്റെ ബിഷപ്പിന് നതർ കുർസ്യാ (സിംഹാസനത്തിന്റെ കാവൽക്കാരൻ) എന്ന സ്ഥാനവും അനുവദിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നു.
പാത്രിയർക്കീസിന്റെ അഭാവത്തിൽ സഭയുടെ ചുമതല നതർ കുർസ്യാ യ്ക്ക് ആയിരുന്നു.
1139ൽ പാത്രിയാർക്കീസ് അബ്ദീശോ 3ാമന്റെ സ്ഥാനാരോഹണസമയത്ത് പാത്രിയർക്കീസിന്റെ പേര് പ്രഖ്യാപിച്ചത്  നിസിബിസ് പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ബിഷപ്പായിരുന്നു.
മുമ്പൊരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തപോലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയായ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലെ (ബേഥ് അരമായേ) എല്ലാ ബിഷപ്പുമാരും അതിനോടകം മരിക്കുകയും അവരുടെ ഭദ്രാസനങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുകയും ചെയ്തതിനാലാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇതേ പ്രവണത തുടർന്നു.
പാത്രിയർക്കീസ് യഹ്ബല്ലാഹ രണ്ടാമന്റെ (1190–1222) ഭരണകാലത്ത് സാബെയുടെയും നിലിന്റെയും രൂപതതയും 1222ൽ ഉക്ബറ രൂപത അവസാനമായി പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനമായപ്പോഴേക്കും ബേഥ് വാസിഖ്-ഷെന്ന, ബേഥ് ദാരോൻ, തിർഹാൻ എന്നീ മൂന്ന് രൂപതകൾ മാത്രമേ പ്രവിശ്യയിൽ അവശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളു.
എന്നിരുന്നാലും, അവിടങ്ങളിൽ സഭാസമൂഹങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു.
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബാഗ്ദാദിൽ നിന്നും പാത്രിയർക്കീസ് ആസ്ഥാനം മാറുന്നതിന് നിർബന്ധിതനായി.
പതിനാഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോടെ മൊസൂൾ സഭയുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറി.
മൊസൂളിനടുത്തുള്ള അൽഖോഷിലെ റമ്പാൻ ഹോർമിസ്ദ് ആശ്രമം ഇക്കാലത്താണ് പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ ആസ്ഥാനമായത്.
സഭയുടെ പാത്രിയർക്കൽ പിന്തുടർച്ച കുടുംബപരമായത് ഇക്കാലത്താണ്.
തങ്ങളുടെ പിൻഗാമികളായി അനന്തരവനെയോ അടുത്ത ബന്ധുവിനെയോ തിരഞ്ഞെടുത്ത് അവരെ നതർ കുർസ്യാ ആയി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന രീതിയും ആരംഭിച്ചു.
ഇക്കാലമത്രയും സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന പദവി തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ശീർഷകത്തിൽ പാത്രിയർക്കീസുമാർ നിലനിർത്തിവന്നു.
മൊസൂളിലെ മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന പദവി നതർ കുർസ്യാ യ്ക്കുള്ളതായി.
കുടുംബാധിപത്യത്തോടുള്ള എതിർപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ കാരണം 1552ൽ സഭയിൽ ഒരു വലിയ ഭിന്നത ഉണ്ടാവുകയും അതിലൂടെ കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
റോമിലെ മാർപ്പാപ്പയുടെ ആധിപത്യം അംഗീകരിച്ചിരുന്ന യോഹന്നാൻ സൂലാഖ മുതലായ കൽദായ പാത്രിയർക്കീസുമാർ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന പേരിന് പകരം മൊസൂളിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന ശീർഷകം ഉപയോഗിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.
ഇതിനുപുറമെ ബാബിലോണിന്റെ പാത്രിയർക്കീസ് എന്ന ഔദ്യോഗിക ശീർഷകം ഈ സഭയുടെ അദ്ധ്യക്ഷന്മാർ ഉപയോഗിച്ചുവന്നു.
സെലെനിസെറിയസ് ഗ്രാൻഡിഫ്ലോറസ് ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം https://ml.wikipedia.org/wiki/Selenicereus_grandiflorus
ആന്റിലീസ് , മെക്സിക്കോ , മധ്യ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒരു കള്ളിച്ചെടിയാണ് സെലെനിസെറിയസ് ഗ്രാൻഡിഫ്ലോറസ്.
രാത്രിയിലെ രാജ്ഞി, രാത്രിയിൽ പൂക്കുന്ന സെറിയസ് (ഈ രണ്ട് പദങ്ങളും മറ്റ് സ്പീഷീസുകൾക്കും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്), വലിയ പൂക്കളുള്ള കള്ളിച്ചെടി , മധുരമുള്ള കള്ളിച്ചെടി അല്ലെങ്കിൽ വാനില കള്ളിച്ചെടി എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ ഇനത്തെ സാധാരണയായി വിളിക്കുന്നത്.
യഥാർത്ഥ ഇനം കൃഷിയിൽ വളരെ വിരളമാണ്.
ഈ പേരിലുള്ള മിക്ക സസ്യങ്ങളും മറ്റ് സ്പീഷീസുകളോ സങ്കരയിനങ്ങളോ ആണ്.
എപ്പിഫില്ലം എന്ന ജനുസ്സുമായി ഇത് പലപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നു.
ഗ്രാൻഡിഫ്ലോറസ് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ 'വലിയ പൂക്കളുള്ള' എന്നാണ്.
1753-ൽ കാൾ വോൺ ലിന്നെ ഈ കള്ളിച്ചെടിയെ വിവരിച്ചപ്പോൾ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പൂക്കളുള്ള കള്ളിച്ചെടി യായിരുന്നു ഇത്.
വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, മറ്റ് പല സെലിനിസെറിയസ് സ്പീഷീസുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ പൂക്കൾക്ക് മിതമായ വലിപ്പമാണുള്ളത്
കൃഷിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന ആദ്യ ഇനം.
ലിന്നെ (ലിന്നേയസ്) 1753-ൽ ഇത് വിവരിച്ചു, പക്ഷേ അത് വളരെ മുമ്പുതന്നെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
1700-ന് മുമ്പ് ഹാംപ്ടൺ കോർട്ടിലെ റോയൽ ഗാർഡനിൽ ഈ ഇനം വളർത്തിയിരുന്നതായി ഹോർട്ടസ് കെവെൻസിസിൽ നിന്നുള്ള രേഖകൾ പറയുന്നു.
ലിനിയുടെ വിവരണം വരച്ചപ്പോൾ ഏത് ചെടിയാണ് ലഭ്യമായിരുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംശയമുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഇത് പരിഹരിച്ചു, ഈ വശത്തുള്ള രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ആധികാരിക സ്പീഷിസുകൾ കാണിക്കുന്നു.
ഗ്രേറ്റർ ആന്റിലീസ് (ക്യൂബ, കേമാൻ ദ്വീപുകൾ, പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ, ജമൈക്ക, ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്, ഹെയ്തി), മെക്സിക്കോ, ഗ്വാട്ടിമാല, ബെലീസ്, ഹോണ്ടുറാസ്, നിക്കരാഗ്വ, കൂടാതെ ദക്ഷിണ, മധ്യ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ മറ്റ് ചില സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് സ്വദേശമാണ്.
700 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ മരങ്ങളിലും പാറകളിലും കയറുന്നു.
വളരെ വേരിയബിൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ജമൈക്കയിൽ, ചെറുതായി വേവി മുതൽ ശക്തമായി മുട്ടുകുത്തിയ അരികുകളുള്ള കാണ്ഡം ഒരേ ചെടിയിൽ സംഭവിക്കുന്നു.
കൃഷിയിൽ വളരെയധികം ആശയക്കുഴപ്പം.
സെലിനിസെറിയസിന്റെ പല ഇനങ്ങളെയും ഈ ഇനത്തിന്റെ ഉപജാതികളുടെ പര്യായങ്ങളായി ചുരുക്കണം, ഇത് തരത്തിലല്ല മറിച്ച് ഡിഗ്രിയിൽ മാത്രം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
എളുപ്പത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യാവുന്ന, വേഗത്തിൽ വളരുന്ന അധിസസ്യം അല്ലെങ്കിൽ ലിത്തോഫൈറ്റിക് ചെടി ആണിത്..
വേനൽക്കാലത്ത് ധാരാളം ജൈവവസ്തുവും ആവശ്യത്തിന് ഈർപ്പവും അടങ്ങിയ കമ്പോസ്റ്റും ആവശ്യമാണ്.
ശൈത്യകാലത്ത് 5 °C (41 °F)-ൽ താഴെ നിലനിൽക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
പൂർണ്ണ സൂര്യനിൽ വളർത്തിയാൽ മികച്ച പ്രകടനം നടത്തുക.
വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ അധിക വെളിച്ചം വളർച്ചയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കും.
വസന്തത്തിന്റെ അവസാനത്തിലോ വേനൽക്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലോ പൂക്കൾ, വർഷത്തിൽ ഒരു രാത്രി മാത്രം പൂക്കും [അവലംബം ആവശ്യമാണ്] മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ വാടിപ്പോകും The bloom and wither of a Selenicereus grandiflorus (time-lapse)
10 മീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ നീളം, (10)15–25(–30)മില്ലീമീറ്റർ വരെ കനം ഉള്ള, കടുപ്പമുള്ള, ആകാശ വേരുകൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന, ശാഖിതമായ, ചിലപ്പോഴൊക്കെ കുരുക്കുകളുണ്ടാക്കുന്ന, തണ്ടുകൾ; വാരിയെല്ലുകൾ (4–)7–8(–10), താഴ്ന്നതും, പഴയ ശാഖകളിൽ കുറവാണ്, വീതിയേറിയതും വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഇടവേളകളാൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ചെറുതായി അലയുന്നതും ശക്തമായി മുട്ടുന്നതും; ചെറുത്, കമ്പിളി വെള്ള അല്ലെങ്കിൽ ചാരനിറത്തിലുള്ള വെള്ള, ഇടനാഴികൾ (6–)12–20 മില്ലീമീറ്റർ; നട്ടെല്ല് 5-18, മുതൽ 4.5-12 വരെ മില്ലിമീറ്റർ, അടിസ്ഥാനപരമായി ഏകദേശം 0,25 മില്ലിമീറ്റർ വ്യാസം, അക്യുലാർ, ദീർഘവൃത്താകാരം അല്ലെങ്കിൽ ക്രോസ് സെക്ഷനിൽ വൃത്താകൃതി, ബൾബസ് അടിസ്ഥാനം, പരന്നുകിടക്കുന്ന, മഞ്ഞ കലർന്ന തവിട്ട് മുതൽ തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ വരെ, പ്രായത്തിൽ ചാരനിറം, ആത്യന്തികമായി ഇലപൊഴിയും രോമങ്ങൾ ± അനേകം വെള്ളയോ തവിട്ടുനിറമോ ആണ് പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ചെടികൾക്ക് മുള്ളുകൾ ചെറുതും കുറവുമാണ്; പുറംതൊലി തിളങ്ങുന്ന പച്ച അല്ലെങ്കിൽ നീലകലർന്ന പച്ച, പലപ്പോഴും ± പർപ്പിൾ, മിനുസമാർന്നതാണ്.
പൂക്കൾ 17-22.5 സെന്റീമീറ്റർ നീളവും 15 ഇഞ്ച് (38 സെ.മീ) വീതിയിൽ.
വാനിലയെയും ഓറഞ്ച്-പൂക്കളെയും അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന സുഗന്ധം; പെരികാർപെൽ 25 മില്ലിമീറ്റർ നീളം, ബ്രാക്റ്റിയോളുകൾ 5 mm, സ്ട്രാപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ളതും മഞ്ഞകലർന്നതും, ഏതാണ്ട് വെളുത്തതോ തവിട്ടുനിറമോ ആയ രോമങ്ങളും മൂർച്ചയുള്ള കുറ്റിരോമങ്ങളും കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതാണ്; പാത്രം 7.5-8.7 സെ.
, ബ്രക്‌റ്റിയോളുകൾ 5-14 മി.മീ.
, സ്‌ട്രാപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ളത് മുതൽ രേഖീയമാണ്, മഞ്ഞകലർന്ന നീളമുള്ളതും ഏതാണ്ട് വെളുത്തതോ തവിട്ടുനിറമോ ആയ, അലകളുടെ രോമങ്ങൾ, അവയുടെ കക്ഷങ്ങളിൽ മൂർച്ചയുള്ള കുറ്റിരോമങ്ങൾ, ഏകദേശം 25 മില്ലിമീറ്റർ നീളമുണ്ട്; പുറം തേപ്പുകൾ 7.5-10 സെ.
മീ നീളം, ശരാശരി 4.5 മില്ലീമീറ്റർ വീതി, രേഖീയ-അറ്റൻവേറ്റ്, ഇളം തവിട്ട്, സാൽമൺ മുതൽ പിങ്ക് ബഫ് വരെ, മഞ്ഞകലർന്ന അഡാക്സിയൽ ; അകത്തെ തേപ്പലുകൾ 7.5-10 സെ.
മീ നീളം, 9-12(-15) മില്ലിമീറ്റർ, പുറം തേപ്പുകളേക്കാൾ ചെറുതാണ്, വീതിയും, കുന്താകാരവും, ക്രമേണ ഒരു കൂർത്തതോ നിശിതമോ ആയ അഗ്രമായി ഇടുങ്ങിയതും വെളുത്തതും; കേസരങ്ങൾ 38-50 മില്ലീമീറ്റർ നീളമുള്ള, ഡെലിനേറ്റ്, വെള്ള, 1.5 മില്ലിമീറ്റർ നീളമുള്ള ആന്തറുകൾ, മഞ്ഞകലർന്നതാണ്; ശൈലി 15-20 സെ.
മീ നീളം, പലപ്പോഴും അകത്തെ തേപ്പുകളേക്കാൾ നീളം, 1.5 mm ഏറ്റവും വലിയ വ്യാസം, സ്റ്റിഗ്മ ലോബുകൾ 7-12, ഏകദേശം 7.5 മി.മീ നീളമുള്ള, മെലിഞ്ഞ.
കായ്കൾ അണ്ഡാകാരമാണ്, 5-9 നീളം, 4.5-7 സെന്റീമീറ്റർ കട്ടിയുള്ളതും, വെളുത്തതും, ഭാഗികമായി പിങ്ക്, പിങ്ക്, മഞ്ഞ അല്ലെങ്കിൽ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ളതും, നട്ടെല്ലുകളുടെയും രോമങ്ങളുടെയും കൂട്ടങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞതും, ചീഞ്ഞതും, ചെറുതും വ്യക്തമല്ലാത്തതുമായ ഇംബിലിക്കസ്.
നാല് ഉപജാതികൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു: എസ്.എസ്.പി. ഡോങ്കെലാരി (സാൽം-ഡിക്ക്) റാൾഫ് ബോവർ എസ്.എസ്.പി. ഗ്രാൻഡിഫ്ലോറസ് എസ്.എസ്.പി. ഹോണ്ടുറൻസിസ് (K.Schum. ex Weing. ) റാൽഫ് ബോവർ എസ്.എസ്.പി. ലൗട്ട്നേരി റാൽഫ് ബവർ സങ്കരയിനം
സെലിനിസെറിയസ് × കാലിയാന്തസ് (ഗെയ്‌ലാർഡ്) ലിൻഡിംഗർ (1942).
ഈ സ്പീഷീസും സെലിനിസെറിയസ് ടെറാന്തസും തമ്മിലുള്ള സങ്കരയിനമാണിത് .
സെലിനിസെറിയസ് ഗ്രാൻഡിഫ്ലോറസ് എന്ന പേരിലുള്ള നിരവധി സസ്യങ്ങൾ ഈ കുരിശിൽ പെട്ടതാകാം.