Memorial (kuruluş)
Memorial (), Rusya merkezli bir insan hakları örgütüdür. Örgüt, 28 Ocak 1989 tarihinde Sovyetler Birliği döneminde kurulmuş olup Rusya'nın en eski insan hakları örgütlerinden biridir. Merkezi bir kuruluştan ziyade bir hareket olan Memorial, Rusya'da 50'den fazla kuruluşu ve Ukrayna, Almanya, İtalya, Belçika ve Fransa dahil olmak üzere diğer ülkelerde 11 kuruluşu kapsamaktadır.