Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 5751-5768

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 94, pagina 5751-5768

22-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30550Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de Regeling grote projecten (30351)Pagina 5751-5751
Presentie en opening (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5751-5751
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 22 juni 2006 over drugsPagina 5788-5794
Noot 1: 'Euro-zone unemployment down tot 8.1%'; persbericht Eurostat d.d. 3 mei 2006Pagina 5822-5823
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Warenwet teneinde een mogelijkheid op te nemen tot het stellen van hygiënevoorschriften bij het tatoeëren en het piercen en tot het houden van toezicht daarop, de werking van die wet uit te breiden tot eet- en drinkwaren die worden verhandeld op het continentaal plat, alsmede tot strafbaarstelling van artikel 27, derde lid, van die wet op grond van de Wet op de economische delicten (30173), en van: - de motie-Kant/Arib over de registratie van of een vergunningsysteem voor privé-klinieken (30173, nr. 8); - de motie-Arib over toezicht op verwijderen van tatoeages (30173, nr. 9)Pagina 5794-5800
Voortzetting van het Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)Pagina 5769-5788
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5768-5768
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5820-5821
Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)Pagina 5751-5768
Voortzetting van de behandeling van het rapport 'Vandaag over gisteren en morgen' van de Tijdelijke Commissie Onderzoek TBS (30250, nrs. 4 tot en met 6)Pagina 5800-5820
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet voorkoming verontreiniging door schepen in verband met onder andere het Protocol van 1997 tot wijziging van het Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (Trb. 1999, 169) en richtlijn nr. 2005/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 juli 2005 tot wijziging van Richtlijn 1999/32/EG wat het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen betreft (PbEU L 191) (30500)Pagina 5751-5751

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 161 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen
over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen
(30550).De beraadslaging wordt geopend.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. Dit debat is nu al een bijzondere ervaring, bijvoorbeeld door
de aanwezigheid van de drie fractievoorzitters van de coalitiepartijen. Welk
een groot genoegen om hen dit jaar wel te mogen begroeten! Ik spreek voorts
van een bijzondere ervaring, omdat dit debat in een heel ander ritme staat
dan de gangbare debatten die wij hier voeren. Normaal vragen wij het liefst
vandaag een debat aan dat wij overmorgen willen voeren over iets dat morgen
gebeurt, maar nu is het anders. Nu voeren wij een debat over de periode 1 januari
2005 tot en met 31 december 2005, een periode die al weer een half tot
anderhalf jaar achter ons ligt. Dat is voor gewone mensen en politici af en
toe best lang.Ik roep eerst enkele zaken in herinnering. Het jaar 2005 was voor honderdduizenden
mensen een jaar dat begon met een door de tsunami weggespoelde toekomst en
voor vele anderen tien maanden later het jaar van een door een aardbeving
weggeslagen leven. Het was ook het jaar – dat lijkt ook al weer enorm
lang geleden – waarin Talpa begon met uitzenden, een poema de Veluwe
onveilig maakte, een mus Domino D-day verstoorde, en Van Persie nog geen vaste
plaats had in het Nederlands elftal, maar wel in een gevangenis in Rotterdam.
Het was het jaar waarin de olieprijzen na de orkaan Katrina door het plafond
schoten, Londen te maken kreeg met terroristische aanslagen – dat is
ook nog geen jaar geleden – en Frankrijk met rellen in de voorsteden.
Het was het jaar waarin Louis Seveke werd vermoord in Nijmegen en Peter R.
de Vries besloot uiteindelijk niet de politiek in te gaan. Het was vooral
het jaar dat soms al weer heel lang voorbij lijkt te zijn, maar in sommige
opzichten hier nog elke dag doordreunt.Dat beeld komt ook terug als wij kijken naar wat zich hier, in het Nederlandse
parlement, heeft afgespeeld in 2005. Er waren vrij unieke momentopnames, zoals
het vertrek van minister De Graaf en het debat over de Schiedamse moordzaak.
Er waren ook debatten waarmee een heleboel andere debatten werden afgesloten.
Ik denk aan het definitieve besluit om onze soldaten uit Irak terug te trekken,
of aan het definitieve debat over de invoering van het nieuwe zorgstelsel.
Er waren vorig jaar ook debatten die hier klaarblijkelijk elk jaar plaatsvinden,
zoals een debat met minister Donner die ook in 2005 al niets voelde voor legalisering
van de wietteelt, of een debat met minister Verdonk die ook in 2005 al niets
moest weten van een generaal pardon. Er waren ten slotte ook debatten waar
wij nog lang niet mee klaar zijn en nog elke dag mee doorgaan, bijvoorbeeld
over het "neen" tegen de Grondwet, de oorzaken van de brand op Schiphol-Oost,
de missie naar Afghanistan en de toekomst van de publieke omroep. Dat is het
jaar waar wij vandaag op terugkijken. Ik zal aan het eind van mijn betoog
iets proberen te zeggen over hoe zinnig het is om dat te doen op dit moment.Eerst een poging tot een oordeel. Bijna twee jaar geleden, bij de algemene
politieke beschouwingen eind september 2004, keken wij vooruit naar het jaar
waar wij nu op terugkijken. Dat debat werd overigens vanwege "de teen"
met waarnemend minister-president Zalm gevoerd. Als centrale vraag formuleerde
ik toen de vraag: Waar willen wij met dit land naar toe en in wat voor land
willen wij eigenlijk leven? Het is door die bril dat ik vandaag terug wil
kijken naar 2005.Als ik dat doe, is 2005 toch vooral een jaar gebleken, waarin onder de
Haagse werkelijkheid van gemiddelde burgers, gemiddelde koopkrachtplaatjes,
gemiddelde vooruitgang zus en gemiddelde vooruitgang zo, het beeld begint
op te doemen van een ernstig verdeeld land, een land met grote tegenstellingen,
grote ongelijkheden, toenemende tegenstellingen ook, toenemende ongelijkheden,
en ook steeds hardnekkiger tegenstellingen en hardnekkiger ongelijkheden.
Dat is een constatering die begint met de volstrekt scheve inkomensplaatjes,
want ook 2005 was een jaar waarin bijna iedereen een veer moest laten, maar
het was ook een jaar waarin het weer niet de sterkste schouders waren die
de zwaarste lasten moesten dragen. Neen, het waren weer de mensen die al in
de hoek zaten waar de klappen vielen. Gehandicapten, chronisch zieken, en
mensen rond het minimum, zij betaalden in 2005 de prijs voor het economisch
herstel. Het was ook het jaar waarin Nederland pas echt kennismaakte met en
wij hier debatten voerden over voedselbanken. Het was en blijft verbijsterend
om de verdediging van kabinet en coalitie op dat punt te horen. Als ik de
CDA-fractie hoor zeggen dat het vooral te maken heeft met de schuldenproblematiek
lijkt het erop alsof eigen verantwoordelijkheid niet zo heel veel verschilt
van eigen schuld, alsof het feit dat zoveel mensen juist nu in de schuldenproblemen
zijn gekomen, misschien niet ook iets te maken zou kunnen hebben met de lasten
waarmee zij door dit kabinet zijn opgescheept. De minister-president verdedigde
zich tegen de verwijten van toenemende armoede en ongelijkheid met het argument
dat dit kwam door de tegenvallende economische groei, alsof de recessie niet
door zijn bezuinigingen nodeloos werd verergerd.De tegenstellingen zitten veel dieper dan alleen maar een praatje over
inkomensverhoudingen. Het gaat niet alleen over inkomensongelijkheid, over
rijk en arm. Het gaat ook over achterstanden die steeds hardnekkiger worden.
De langdurige werkloosheid steeg in 2005, zonder dat het kabinet het ook maar
op enig moment nodig vond daar iets aan te doen. Pas nu lijkt er beweging
in te komen in die houding van het kabinet, maar het is "too little and
too late". Ook nam, ondanks de daling van het totale aantal bijstandsgerechtigden,
het aandeel langdurig bijstandsgerechtigden in de bijstand in 2005 juist toe.
Dat zijn allemaal voorbeelden van achterstanden die niet alleen hardnekkiger
worden, maar daarnaast ook nog eens van kleur verschieten. Hoewel de jeugdwerkloosheid
in 2005 weer hoger was dan wat het kabinet zich ten doel had gesteld, de jeugdwerkloosheid
daalde wel enigszins, alleen niet voor allochtone jongeren.Dat is het derde beeld dat wij hebben bij 2005. De achterstanden en ongelijkheden
nemen niet slechts toe en worden niet steeds hardnekkiger, ze krijgen ook
steeds meer een kleur. Wie daarin duikt, wie zich daarin probeert te verdiepen,
wie daar letterlijk in rondloopt, die schrikt, want het begint al heel vroeg,
bij de onverminderd hoge jeugdcriminaliteit, de onverminderd hoge schooluitval,
de schrikbarend hoge aantallen jongeren die te veel achterstand hebben om
zelfs maar aan een Cito-toets mee te doen, de tekortschietende behandelplaatsen
voor probleemjongeren en de falende en onzichtbare ouders. Het zijn allemaal
kranen die onverminderd open staan en achterstanden en ongelijkheden alleen
maar groter maken, maar ook gekleurder. Ook in 2005 komen wij bij al die problemen,
of het nu gaat om de jeugdcriminaliteit, de armoede, de schooluitval, de jeugdzorg,
onevenredig veel allochtonen tegen. Dat is waar wij echt verontrust over zouden
moeten zijn, namelijk dat de tegenstellingen, achterstanden en ongelijkheden
in Nederland zich niet slechts langs sociaal-economische lijnen lijken te
voltrekken, maar ook steeds meer langs etnische lijnen. Dat maakt het bestrijden
van die tegenstellingen, achterstanden en ongelijkheden zoveel moeilijker.Ik voeg er ten slotte nog een vierde beeld uit 2005 aan toe: Nederland
postcodeland. Geef mij je postcode en ik kan je voorspellen hoe gezond je
bent, wat de kans is dat je werkloos bent, of je een redelijk huis hebt in
een veilige buurt, hoe je bij de politie te boek staat en of je wit of zwart
bent. Nederland segregeert. Ook dat proces ging alleen maar verder in 2005.
De achterstanden zijn niet alleen toegenomen, niet alleen hardnekkiger geworden
en hebben niet slechts een kleur gekregen, wij vinden ze ook steeds vaker
op dezelfde plekken. Vandaag brengt het Sociaal en cultureel planbureau de
Kansenkaart van Nederland uit. Het zijn kaarten waarop je letterlijk kunt
zien bij welke postcode armoede en problemen horen in Nederland.
Het zijn geen problemen en risico's meer die iedereen kunnen treffen. Wij
weten precies waar je moet zijn, als je de ellende wilt aantreffen. De stapeling
van problemen van werkloosheid, criminaliteit, gebrek aan inburgering, gebrek
aan onderling begrip, overlast en asociaal gedrag in met name de vooroorlogse
wijken in onze grote en middelgrote steden neemt niet af. De segregatie nam
toe, de stapeling van problemen nam toe en de bereidheid van het kabinet om
er iets aan te doen nam af. Zelfs de Kamerbreed aangenomen motie-Bos, aangenomen
na het debat over het rapport van de commissie-Blok – een motie toch
waarmee iedereen in deze zaal zich verbonden zou moeten voelen en waarin werd
aangedrongen op afspraken met steden en randgemeenten om spreiding van sociale
woningbouw tot stand te brengen en zo de steden te ontlasten – wordt
feitelijk niet uitgevoerd. Daar wordt Nederland domweg niet beter van.Er zijn twee Nederlanden: een Nederland waar het je goed gaat, waar het
je ook steeds beter gaat en waar het barst van de kansen en een Nederland
waar je die kansen niet hebt en waar het ook steeds moeilijker wordt om ze
wel te krijgen. Ik kan mij niet voorstellen dat iemand hier, ook de minister-president,
zich wil neerleggen bij dat beeld. Vanuit de oppositie wordt dat al jaren
geroepen en pas nu, een week geleden, durft het kabinet eigenlijk te erkennen
dat wij daar gelijk in hebben. Minister Dekker schrijft in een brief aan de
Tweede Kamer dat de overtuiging is gegroeid dat, nog meer dan in het verleden,
een parallelle inspanning in fysieke en sociaal-economische zin in juist deze
wijken geboden is.De heer Van As (LPF):De heer Bos somt een aantal tekortkomingen en gebreken op. Ik kan mij
daar volledig in vinden, maar ik wil wel een nuance plaatsen. Is dit een opsomming
van de afgelopen twintig jaar of van de afgelopen vier jaar? Waar hebben wij
het nu over?De heer Bos (PvdA):Ik geef u een schets van ontwikkelingen die zijn verslechterd in 2005.
Maar u heeft natuurlijk gelijk: het niveau waarop men zich in 2005 bevond
is ook een resultante van vele jaren die daaraan vooraf zijn gegaan.De heer Van As (LPF):De problemen die u nu benoemt worden door iedereen onderkend. Ik kan mij
nauwelijks voorstellen dat iemand in de Kamer zal zeggen dat het niet zo is.
Is het dan niet noodzakelijk dat wij die eensgezind oplossen?De heer Bos (PvdA):Nou en of.De heer Van As (LPF):Het heeft geen zin om te wijzen met het vingertje de ene of de andere
kant op. Wat doen wij er nu met zijn allen aan? Komt u nu ook met oplossingen?De heer Bos (PvdA):Zeker, ik zal er een paar noemen. Dat is nu juist het opzienbarende aan
de brief die minister Dekker vorige week heeft geschreven. In die brief staat
in moeilijke woorden dat parallelle inspanningen in fysieke en sociaal-economische
zin in deze wijken is geboden. Dan komt het. Het verbeteren van de leefbaarheid
in achterstandswijken draait steeds meer om het bieden van voorzieningen en
mogelijkheden voor jongeren met een speciale focus op allochtone jongeren.
Schooluitval, jeugdwerkloosheid en andere problemen moeten gelijktijdig worden
aangepakt. Het is van groot belang dat juist op dit punt nieuwe coalities
worden gesmeed voor een succesvolle integrale aanpak van de complexe problemen
in achterstandswijken. De woningcorporaties zullen daar een cruciale rol in
spelen, aldus minister Dekker. Zij spreekt daarmee nogal een oordeel uit over
haar eigen beleid van de afgelopen jaren. Ik vind dat wij dat punt juist hier
moeten maken. Er is jarenlang helemaal niets gedaan aan de situatie in de
wijken die zij hier zo treffend beschrijft. En dan wel zo'n mooie brief schrijven!De heer Van As (LPF):Het is volstrekt onjuist dat u nu ineens naar minister Dekker wijst, die
in 2003 is aangetreden. Wij spreken over structurele problemen in de oude
wijken in de grote steden, waar juist de gemeentebesturen er met de neus bovenop
zitten. Een aantal mensen dat daar als bestuurder functioneert moet u zeer
bekend zijn. Daar ligt in eerste instantie het grote probleem. Wellicht moeten
wij hen erop aanspreken wat zij ervan hebben gemaakt. Vindt u dat ook niet?
Het is zo makkelijk om naar een ander te wijzen, maar wij moeten altijd eerst
de schuld bij onszelf zoeken.De heer Bos (PvdA):Dat is juist. Gemeentebesturen hebben hierin een grote verantwoordelijkheid.
Ik denk dat dit ook een van de redenen is geweest waarom de Partij van de
Arbeid het bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen zo goed heeft gedaan.
Kennelijk was men het in een heleboel steden zat wat er op dat moment gebeurde
en vooral wat er niet gebeurde. Er waren goede voorbeelden van PvdA-wethouders
overal in het land die bereid waren die problemen wel aan te pakken en er
wel wat aan te doen, ook al werd men tegengewerkt vanuit Den Haag. Maar als
uw punt is dat wij dit alleen maar samen kunnen oplossen, ook samen met die
gemeentebesturen, dan vindt u mij altijd aan uw zijde.Ik zei net dat het nogal wat is als een minister zo'n brief schrijft over
iets waar zij zelf verantwoordelijk voor is geweest en waar zij eigenlijk
niets aan gedaan heeft. Ik moet dat corrigeren, want er is de afgelopen jaren
natuurlijk wel degelijk iets gebeurd. Er is bijvoorbeeld bezuinigd op de inburgering,
waardoor er in 2005 juist in deze wijken nog minder mensen zijn ingeburgerd
dan in 2004, toen het er al minder waren dan in 2003. Ook op het geld dat
nodig is om de verpaupering in de steden tegen te houden, is in 2005 bezuinigd.
Het toppunt is dat, terwijl iedereen nu weet dat er wel 4 mld. nodig is om
deze wijken er bovenop te helpen, dit bedrag, toen de brief uiteindelijk geschreven
was, meteen weer daaruit geschrapt werd. In goed Zeeuws, maar dat kan de minister-president
beter dan ik: ons ben zunig.2005 is daarmee al met al het jaar waarin iedereen een veer moest laten,
maar niet om allerlei maatschappelijke problemen op te lossen. Die werden
vooral groter. En dan hoop je dat het in 2006 beter zal gaan. Met de schooluitval
en de jeugdzorg gaat het echter nog steeds beroerd. De langdurige werkloosheid
is in de eerste maanden van 2006 weer toegenomen. De verhouding tussen de
verschillende bevolkingsgroepen is alleen maar aan het verslechteren. De urgentie
om daar iets aan te doen, legt het nog altijd af tegen de dominante boekhoudersfilosofie
van minister Zalm. Juist nu het weer beter gaat met Nederland
en de economie weer groeit, moeten wij de kansen pakken om dat wat de afgelopen
jaren kapot is gegaan en gemaakt, te herstellen. Wij zijn in dit land met
z'n allen tot heel veel in staat, maar alleen als wij dit soort tegenstellingen
en achterstanden weten te overwinnen. Alleen als iedereen meedoet, kunnen
wij het met elkaar veel beter doen. Alleen als achterstanden overbrugbaar
blijken, blijft het inspireren om je in te spannen en initiatieven te nemen.
Alleen als wij steden leefbaar houden, blijven succesvolle mensen daar wonen
en hernemen zij hun oorspronkelijke functie van emancipatiemachine.Tot slot wijd ik nog enkele woorden aan de aard van dit debat. Ik realiseer
mij dat ik mij met een concentratie op deze zaken en deze invalshoeken beperkt
heb. Ik vermoed evenwel dat de collega's na mij dat straks ook zullen doen.
Ik heb hiervoor gekozen, omdat dit veel zegt over het land waarin wij leven,
en in een heleboel opzichten ook over het land waarin wij niet willen leven.
2005 ging echter over veel meer, net als de jaarverslagen. Al jaren proberen
wij met de VBTB-debatten ten minste twee zaken te bereiken. Enerzijds willen
wij door beter terug te kijken op prestaties het lerend vermogen van de overheid
verbeteren en anderzijds willen wij de kloof tussen burger en politiek verkleinen
door de politiek te dwingen om zich te verantwoorden. Al jaren zijn wij ontevreden
over de manier waarop dat gebeurt. Eigenlijk lukt het niet.Dit jaar is er weer een poging gedaan door alle fractievoorzitters het
woord te laten voeren. Het is kennelijk een laatste poging om het debat een
beetje allure te geven, vergelijkbaar met de algemene politieke beschouwingen.
Dat is alleen al niet gelukt omdat niet alle fractievoorzitters aanwezig zijn,
maar zelfs als zij er wel zouden zijn, zou het niet lukken. Wat mij betreft,
is het bij voorbaat een wat vreemde exercitie om hier een debat te voeren
dat het hoogtepunt zou moeten zijn, terwijl alle verantwoordingsdebatten met
de relevante ministers de afgelopen weken al gevoerd zijn. Hoezeer ik ook
geloof in wat ik hier vandaag naar voren heb gebracht, ik moet toch zeggen
dat ik wel eens aan zinvollere debatten heb deelgenomen. Een geprofileerd
politiek debat lukt alleen maar aan het begin van de verantwoordingscyclus
en niet aan het eind. Volgend jaar valt dit debat, gezien de verkiezingen,
waarschijnlijk helemaal in het water. Via de commissie voor de Rijksuitgaven
zullen wij bekijken hoe wij dat probleem volgend jaar en in de jaren daarna
moeten aanpakken.Ik maak mij sterk dat buiten Den Haag zich niemand voor deze debatten
heeft geïnteresseerd. Dat heeft vooral te maken met de vraag of het kabinet
rapporteert vanwege het rapporteren of dat de rapportages ook tot andere politiek
leiden. Als er iets wordt geconstateerd wat niet klopt, leidt dat meestal
tot een andere vorm van rapportage. Hoe vaak heeft een verantwoordingsdebat
echter geleid tot echt andere politieke keuzes? Is het toeval dat het kabinet,
ondanks toezeggingen, al jaren weigert om in de jaarverslagen een rubriek
op te nemen met de titel "beleidsconsequenties"? Zo is dus een debat
dat bedoeld was om de kloof tussen burgers en politiek te verkleinen, verworden
tot iets wat die kloof bepaald niet slecht maar misschien juist vergroot.
De politiek is op deze manier vooral met zichzelf bezig. Het kabinet rapporteert
trouw, maar of het nu goed gaat of slecht, consequenties worden er eigenlijk
niet aan verbonden. Risico's worden vermeden door geen ambitieuze en meetbare
maatschappelijke doelen voorop te stellen en onvolledig te zijn in het melden
van de resultaten. Het politiek profiel wordt van jaar tot jaar lager. Dat
klinkt als een grafrede en dat is het ook een beetje. En dat vind ik jammer.
De hele exercitie waar wij nu mee bezig zijn, is een metafoor geworden van
hoe dit kabinet in de samenleving staat. In zichzelf gekeerd, gericht op cijfertjes,
niet luisterend en niet lerend. Blij met een rapport dat keurig opgeschreven
is maar met de verbijsterende inhoud wordt helemaal niets gedaan. Verstand
op nul, blik op oneindig. Ook dat kan heel veel beter!De voorzitter:Dat was de heer Bos. En dan gaan wij nu over naar de heer Verhagen, dit
jaar in ons midden.De heer Verhagen (CDA):Dank u, voorzitter, dat u na dit zonnetje in huis, zelf nog wat meer sfeer
in dit debat brengt. Het doet mij denken aan uw eigen sms-je vorig jaar tijdens
het debat over ditzelfde onderwerp, waarin u vanuit Utrecht ten tijde van
de campagne voor het Europees referendum, stelde dat het toch buiten Den Haag
gebeurde. Ik zie dat u uit solidariteit met mijn aanwezigheid hier, ook zelf
hier aanwezig bent, waarvoor mijn waardering.Voorzitter. Het kabinet-Balkenende heeft Nederland door een recessie geloodst.
Een recessie die inderdaad iedereen heeft geraakt. De hervormingen die het
kabinet zeker ook in 2005 heeft doorgevoerd, hebben in eerste instantie onzekerheid
veroorzaakt bij de mensen, maar ze waren wel nodig. Kijk naar de start van
Balkenende II. Wachtlijsten, lerarentekort, een onhoudbare WAO, criminaliteit
en gebrek aan waarden en normen. Tegelijkertijd was er de noodzaak van een
antwoord op vergrijzing, globalisering en dreiging van terrorisme. De resultaten
van die hervormingen worden nu zichtbaar en zijn veelbelovend. De koopkracht
is beter dan onder Paars. Het minimuminkomen is ondanks de recessie sinds
2000 niet gedaald. De inkomensverschillen tussen arm en rijk zijn een van
de kleinste in Europa. Het aantal huishoudens met een laag inkomen is fors
gedaald. De economie groeit stevig, de werkgelegenheid neemt toe en er zijn
nog nooit zo veel mensen uit een uitkering aan een baan geholpen als in de
afgelopen jaren. Mensen die langs de kant stonden, doen weer mee. Door het
beleid, door de hervormingen van 2005 staat Nederland er beter voor dan onze
buurlanden. De wachtlijsten in de zorg zijn gelukkig in aantal en omvang kleiner
geworden. De criminaliteit is gedaald, het cellentekort is weggewerkt en het
lerarentekort is meer dan gehalveerd. En dat was hard nodig na de Paarse jaren
waarin er voldoende geld was maar geen visie op de toekomst. Ook Bos erkent
nu, in tegenstelling tot 2005, dat de hervormingen nodig waren. Hij wil ze
dan ook niet terugdraaien.Na dit terugkijken op wat 2005 ons land in algemene zin heeft gebracht,
sta ik stil bij het proces van beleidsverantwoording. Hebben wij bereikt wat
wij hebben beoogd? Hebben wij gedaan wat wij daarvoor zouden doen en heeft
het gekost wat wij dachten dat het zou kosten en wat betekent dat voor de
volgende begroting? Het IMF was dit voorjaar buitengewoon lovend over het
Nederlandse begrotingsbeleid. Wij werden ongeveer de hemel in geprezen. De
enige kanttekening werd geplaatst bij de verantwoording via VBTB, het proces
dat vandaag zijn jaarlijkse hoogmis beleeft. Volgens het IMF
is in ieder geval meer inzet hierop vereist en dan vooral om de toegankelijkheid
van de begrotingsstukken te verbeteren. Het lijkt mij dan ook zinnig om verdere
aandacht te besteden aan de kwaliteit van het verantwoordingsproces. Ondanks
die noodzaak ben ik ervan overtuigd dat deze verbetering overigens niet plaatsvindt
door dit verantwoordingsdebat te besluiten met een debat met de fractievoorzitters.
Een politieke discussie is namelijk nauwelijks mogelijk bijna twee jaar na
de begrotingsbesprekingen tijdens de algemene beschouwingen van 2004. Wij
zijn inderdaad anderhalf jaar verder. Dit debat heeft dan ook meer het karakter
van een politieke accountancyverklaring voor de begroting van 2005. Die taak
kan veel beter verricht worden – laten wij elkaar niets wijs maken –
door de financiële woordvoerders, juist om te voorkomen dat het enkel
een formele decharge van de kascommissie wordt. Ik stel dan ook voor om het
volgend jaar op deze manier te doen. Indien het namelijk nodig is om het kabinet
ter verantwoording te roepen over het gevoerde beleid, zijn fractievoorzitters
mans genoeg om dat direct te doen; daarvoor hoeven wij niet te wachten op
dit debat.Ik keer terug naar de jaarverslagen en kom eerst toe aan het commentaar
van de Algemene Rekenkamer. De Rekenkamer is redelijk positief over de rechtmatigheid
en de bedrijfsvoering binnen de departementen. Ook het aantal onvolkomenheden
dat zij heeft geconstateerd, is gedaald. Een aantal van deze onvolkomenheden
is echter erg hardnekkig en komt steeds terug. Tijdens het algemeen overleg
over het jaarverslag van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
is bijvoorbeeld de afspraak gemaakt dat een onvolkomenheid die in 2005 voor
het eerst wordt gesignaleerd, uiterlijk in het jaarverslag van 2007 als "opgelost"
wordt gemeld. Er is dus de garantie dat de onvolkomenheid binnen twee jaar
wordt opgelost. Ik vraag de minister-president of deze lijn voor alle departementen
gehanteerd kan worden.Bij de behandeling van de jaarverslagen zelf beperk ik mij tot een enkele
opmerking bij de verslagen van een aantal departementen. Allereerst kan ik
niet om de zo vurig gewenste vermindering van de administratieve lasten heen.
Ik geloof onmiddellijk dat er in 2005 veel regels zijn geschrapt, maar burgers
en ondernemers merken daarvan nog bitter weinig. Dat kon het kabinet ook vaststellen
tijdens het rondje langs de velden van vorige week maandag. Er is geconstateerd
dat vanaf 2002 een daling van de administratieve lasten van 9% is bereikt.
Het kabinet zegt op basis daarvan, erin te slagen om aan het einde van deze
kabinetsperiode de lasten met een kwart te verminderen. Dat betekent dat er
over de periode tussen 2006 en medio 2007 bijna twee keer zo veel lastenvermindering
gerealiseerd moet zijn als in de eerste twee en een half jaar. Hoe gaat het
kabinet dat voor elkaar krijgen?In dit kader is het ook goed om stil te staan bij de bestuurlijke stroperigheid,
de traagheid van besluitvorming. Neem bijvoorbeeld het wetsvoorstel "Paarse
krokodil". In de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel van april
2006 is bijvoorbeeld aangekondigd dat de drempel voor teruggave van omzetbelasting
aan reizigers van buiten de EU van € 136 zal worden verlaagd naar € 50.
Voor deze verlaging is naar mijn mening geen wetswijziging nodig; er kan worden
volstaan met een ministeriële regeling. Dat is normaal gesproken geen
kwestie van maanden, maar van dagen. Kan het kabinet toezeggen dat deze verlaging
zo snel mogelijk wordt gerealiseerd? Als wij immers moeten wachten op het
schriftelijk verslag van de Tweede Kamer en het debat in de Kamer, kunnen
wij met een beetje geluk in het debat van volgend jaar constateren dat de
toeristen er in het jaar daarop iets van zullen merken. Als iedereen het over
dit punt eens is, waarom kan het dan niet nu, zodat de toeristensector er
deze zomer al iets aan heeft?In het kader van die trage besluitvorming is overigens niet alleen de
Kamer, maar ook de stammenstrijd tussen verschillende departementen een vertragende
factor. Als de Kamer bijvoorbeeld op het punt van de gewasbescherming de regels
wil vereenvoudigen, rollen VROM, VWS, Verkeer en Waterstaat, SZW en LNV over
elkaar heen. Dat kan onmogelijk snel tot een oplossing leiden. Ik heb een
nog beter – of misschien juist slechter – voorbeeld: de problemen
die gemeenten en schoolbesturen ondervinden bij het opstarten van opvangvoorzieningen
voor jongeren die op school niet te handhaven zijn, dus de tuchtscholen. Niemand
ontkent de urgentie om iets voor deze jongeren te doen. Het aanpakken van
voortijdig schoolverlaten staat bovenaan de agenda, maar als de ministers
van SZW, OCW en Justitie, de minister die verantwoordelijk is voor het grotestedenbeleid
en de staatssecretaris van VWS samen om de tafel gaan zitten en het daarover
eens zijn, zou dat voor het begin van het nieuwe schooljaar geregeld moeten
zijn. Nu wijst echter iedereen naar iedereen en komt er dus niets uit. Moet
op het punt van die stammenstrijd niet eindelijk worden doorgepakt om daar
via die coördinerende bevoegdheden doorheen te komen, bijvoorbeeld in
het kader van het project Andere overheid?In de jaarverslagen van LNV, EZ en VROM speelt de energievoorziening terecht
een belangrijke rol. Het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen
is een van de belangrijkste opgaven voor deze eeuw. Nog niet zo lang geleden
heeft de Algemene Rekenkamer een onderzoek gewijd aan energiebesparing in
de glastuinbouw en heeft zij daarover een aantal aanbevelingen gedaan. Dan
is het raar dat de systematiek van tarieven en belastingen met regelmaat juist
nadelig is voor bedrijven die fors willen investeren in energiebesparing.
Het kan toch niet zo zijn dat ondernemers die gas besparen, worden gestraft
met een hoger tarief en/of een hogere belasting? Ik hoor graag van de minister
van Financiën of hij kan aangeven hoe het kabinet bij het volgende Belastingplan
dit soort ongewenste neveneffecten van heffingen kan wegwerken. Anders bereiken
wij die beleidsdoelstellingen immers nooit.Op het punt van ruimte is in het jaar 2005 veel gebeurd. Een belangrijke
opgave voor 2005 was de gematigde huurontwikkeling. Dat is geregeld. De huurontwikkeling
is het laagst sinds 1959. Een andere opgave was bouwen, bouwen, bouwen. Daarmee
zijn wij in principe in 2005 begonnen, met name door het vaststellen van de
nota Ruimte, waardoor er weer meer kan in dit land: ruimte voor een vitaal
platteland en ruimte om te bouwen door minder regels en procedures. Het is
overduidelijk dat je knelpunten op de woningmarkt niet oplost door een hypotheekrentediscussie,
maar door bouwen.Een andere belangrijke doelstelling in 2005 was uiteraard het punt van
de veiligheid. Het is veiliger geworden. Dat is ook de beleving van veel mensen.
De criminaliteitscijfers zijn verbeterd. Ook op het gebied van de
terrorismebestrijding zijn in 2005 de nodige stappen gezet, bijvoorbeeld in
de vorm van het Nationaal Coördinatiecentrum Terrorismebestrijding. De
maximale gevangenisstraf is verhoogd van twintig naar dertig jaar. Dat doet
recht aan het gevoel dat mensen hebben bij veiligheid en rechtvaardigheid.
Het kabinet is dus op de goede weg. Dat geldt ook voor de uitbreiding van
de mogelijkheden voor cameratoezicht in de openbare ruimte. Die positieve
tendens in de jaarverslagen en in de rapportage dreigt te worden verstoord
door de negatieve ontwikkeling in de politiesterkte in het jaar 2005. Het
kabinet beloofde extra uitbreiding, zeker ook in de aanloop naar het jaar
2010. Bij de algemene beschouwingen is een motie van de coalitiepartijen aangenomen
die juist extra financiële middelen beschikbaar stelde. De dip in het
jaar 2005 maakt dat ik het kabinet met klem vraag, aan te geven wat er gaat
gebeuren om de beoogde sterkte in het jaar 2010 te halen. De ontwikkeling
bij de politiesterkte is immers nu niet bevorderlijk voor het verder verbeteren
van de veiligheid, een van de hoofddoelstellingen van het kabinet.Wij zijn ook minder tevreden over de prestatie van de Belastingdienst
in het jaar 2005. Vooral de automatise­ringsproblemen en mede als gevolg
daarvan de haperingen bij uitbetalingen bij toeslagen hebben voor de nodige
problemen gezorgd. Uiteraard dient ter verklaring dat de Belastingdienst in
het jaar 2005 wel erg veel voor de kiezen heeft gekregen: invoering van de
zorgtoeslag en invoering van de huurtoeslag. Er moet wat gebeuren. Gelukkig
erkent de staatssecretaris ruiterlijk dat er het nodige mis was in het jaar
2005. Hij heeft maatregelen aangekondigd en op basis daarvan hebben wij vertrouwen
dat het goed gaat komen. Het kabinet zal ons echter niet kwalijk nemen dat
onze financiële woordvoerder het jaarverslag over 2006 op dit punt met
de nodige aandacht zal bestuderen.De CDA-fractie kijkt per saldo met een goed gevoel terug op het jaar 2005.
Het kan echter altijd beter. Ik heb een aantal voorbeelden genoemd. Ook op
het gebied van administratie en beheer valt er winst te behalen. De tevredenheid
over het optreden van het kabinet overheerst echter. Er is juist in 2005 voortvarend,
met durf en soms met niet al te populaire maatregelen gewerkt aan de toekomst
van ons land. Er is veel in gang gezet. Het kabinet moest nadrukkelijk tegen
de stroom in roeien. Het heeft dat met open vizier gedaan. Dat verdient waardering.
Het is ook niet voor niets geweest, zo blijkt uit alle signalen. Nederland
staat er weer goed voor. Wij kunnen de toekomst, ook de vergrijzing, met vertrouwen
tegemoet zien.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik grijp de kans om de heer Verhagen te vragen naar de topbeloningen in
het jaar 2005. Dat is flink fout gegaan, zowel in de private als de publieke
en semi-publieke sector. De heer Verhagen weet dat. Hij heeft de jaarverslagen
erop na kunnen lezen. Wat vindt het CDA dat hierop het passende antwoord is?De heer Verhagen (CDA):Het kabinet heeft, in tegenstelling tot voorgaande kabinetten, ervoor
gezorgd dat er transparantie is. Daardoor ontstaat publieke discussie. In
het verleden werd er niet over gesproken omdat de inkomens überhaupt
niet bekend waren. Een van de maatregelen die dit kabinet genomen heeft, is
juist te zorgen voor transparantie om een publieke discussie en het uitoefenen
van druk mogelijk te maken. De andere grote maatregel van het kabinet op dit
vlak zijn de bevoegdheden van aandeelhouders en de commissarissen om de mensen
hierop aan te spreken. In het verleden is gesproken over de salarissen van
de bazen in de energiesector. Daarbij is nadrukkelijk gezegd dat de aandeelhouders,
vaak provinciale of lokale vertegenwoordigers, hun verantwoording moeten nemen.
Ik wijs ook op de commotie over het salaris van de baas van Shell, de heer
Van der Veer. Ik ken een commissaris bij de Shell. De heer Vendrik ook. Ik
heb gezegd dat die zijn werk moet doen en moet controleren of het goed gaat.
Wij moeten in onze debatten hier nadrukkelijk de aandeelhouders en de commissarissen
aanspreken. Binnenkort voeren wij hier een discussie over de norm van het
salaris van de minister-president. Dat debat moeten wij met open vizier aangaan.
Als wij het feit kapittelen dat in de semi-publieke sfeer mensen een salaris
verdienen dat hoger is dan dat van de minister-president moeten wij lef tonen
en ook het salaris van de topambtenaren willen verlagen. Óf wij moeten
het salaris van ministers op een verantwoord niveau brengen. Als wij het salaris
van de minister-president als norm stellen, dan moet het ook een verantwoorde
norm zijn. Wij zullen die debatten nog voeren. De heer De Vries en mevrouw
De Pater voeren dat debat namens mijn fractie en zij hebben dit punt ook meermalen
naar voren gebracht.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wist overigens niet dat u commissarissen bij Shell kende, maar dat
even terzijde. Ik vraag mij krampachtig af wie ik daar ken, maar mijn geheugen
is blanco. Ik laat de private sector maar even voor wat hij is, daar gaat
het echt fout. Ik beperk mij nu tot de verantwoordelijkheid van dit kabinet.
U zegt dat het salaris van de minister-president de norm schijnt te zijn.
Vindt het CDA dat het salaris van de minister-president de norm voor de publieke
en de semi-publieke sector is? Dat zou echt een stap vooruit zijn, want dit
debat emmert maar door. Wat moet het kabinet doen om ervoor te zorgen dat
die norm gestand wordt gedaan, niet alleen bij het Rijk maar ook bij semi-publieke
instellingen: de ziekenhuizen, de universiteiten en de energiebedrijven? Wat
moet het kabinet nu ondernemen?De heer Verhagen (CDA):Wij hebben er natuurlijk verschillende malen een debat over gevoerd. Om
te beginnen vind ik dat wij het salaris van de minister-president op een dusdanig
niveau moeten brengen dat wij het als norm kunnen hanteren. Dat zal de eerste
stap moeten zijn. Op dit moment kun je niet de mensen krijgen die je wilt
hebben om die taken naar behoren te kunnen vervullen.De heer Vendrik (GroenLinks):U vindt dus eigenlijk dat dit kabinet laat zien dat je niet de goede mensen
krijgt voor dat salaris.De heer Verhagen (CDA):Nee, ik heb het over de normstelling voor de publieke en de semi-publieke
sector. Ik waardeer het juist dat ministers, de minister-president in het
bijzonder, dit doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Hij gaat nu weg.De heer Verhagen (CDA):Het gaat over hemzelf, dus hij denkt waarschijnlijk dat
hij zich beter buiten dit debat kan houden. Dat waardeer ik. De vice-premiers
zitten er echter en zij nemen hem op dit moment waar.Minister Zalm:Zijn 36 uur zijn vol.De voorzitter:Voor de Handelingen vermelden wij even dat de minister-president kort
de zaal heeft verlaten.De heer Verhagen (CDA):Juist bij politici gaat het vaak niet om de salariëring, maar om
het idealisme. Zij kiezen er zelf voor. Zij zetten zich in om hun taken naar
behoren te kunnen vervullen. Voor hen is het salaris niet bepalend. Als het
salaris de norm voor bepaalde functies wordt, dan moet die norm ook op een
normaal niveau liggen. Daar zullen wij binnenkort in relatie tot de rapportage
van de commissie-Dijkstal over praten. Laten wij daar eerlijk over zijn. Als
wij vinden dat het de norm moet zijn, dan moeten wij ook bereid zijn om te
spreken over een normale salariëring.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat was mijn vraag niet. Ik vroeg niet naar de hoogte van het salaris
van de minister-president en of er 30% of 10% bij moet. Ik begrijp
dat u dat debat nu wilt voeren. Dat is prima. Laat maar komen. Wij zullen
het daarover oneens zijn. Stel dat die norm eenmaal is vastgesteld: op het
huidige niveau of plus 30%, wat u lijkt te willen. Hoe moet dit kabinet
er dan voor zorgen dat die norm gehandhaafd en toegepast wordt in de publieke
en de semi-publieke sector? Dat is mijn vraag.De heer Verhagen (CDA):Je kunt om te beginnen een appel doen. Je kunt degenen die erover gaan
erop aanspreken. Ik vind uiteindelijk dat het onze plicht is om ervoor te
zorgen dat die functies bemand worden. Dat zal op de normale wijze moeten
gebeuren. Als niemand aangesteld mag worden in een functie die een hogere
salariëring kent, dan wens ik u veel succes. Dan doen wij alleen niet
meer mee.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Ik begin met de opmerking dat de actie van vorig jaar niet
ongeslaagd was, want Utrecht was de enige plek in Nederland waar een meerderheid
voor de Europese grondwet heeft gestemd. Wat dat betreft heeft het toch een
bijdrage geleverd dat de drie fractievoorzitters daar aan het folderen waren.Zes jaar geleden voerde ik voor het eerst het woord tijdens een verantwoordingsdebat.
Dat was in het Europees Parlement. Als rapporteur blokkeerde ik toen de kwijting
van de jaarrekening totdat het Europese ziekenhuis in Gaza geopend zou worden.
Dat ziekenhuis was af, maar om allerlei bureaucratische redenen werd het niet
gebruikt, terwijl tienduizenden Palestijnen zonder medische hulp zaten. Vandaar
de blokkade van het Europees parlement. Overigens hadden wij hiermee succes,
want in dit ziekenhuis worden elke dag mensenlevens gered.Als ik dat vergelijk met de manier waarop wij hier met jaarverslagen omgaan,
zie ik toch wel een heel groot verschil. Het lijkt soms een verplicht bureaucratisch
nummer in plaats van een heel belangrijke kans om er samen voor te zorgen
dat onze publieke middelen het best worden besteed en dat wij de effectiefste
overheid hebben. Ik hoor daarom graag van de regering wat zij gaat doen met
de kritiek van de Algemene Rekenkamer dat de ministers zich de kans ontnemen
om echt te leren en dat de jaarverslagen niet de spiegel van de begroting
zijn die ons is beloofd. Ook ontbreekt het nog steeds aan de toegezegde rubriek
met beleidsconsequenties. De heer Bos sprak hier al over. Wat gaat de regering
hieraan doen?Politici moeten afgerekend kunnen worden op resultaten. Dat geldt zeker
voor de regering. Wat is nu het resultaat als ik door mijn oogharen naar drie
jaar Balkenende II kijk? Toen deze coalitie aantrad, ging het met onze economie
en overheidsfinanciën in een hoog tempo bergafwaarts. Niet voor niets
was het creëren van banen de eerste prioriteit van dit kabinet. Hoewel
2005 in veel opzichten nog steeds een moeilijk economisch jaar was, kunnen
wij constateren dat het herstel steeds zichtbaarder wordt. Het CPB meldt in
zijn juniraming van vorige week dat de Nederlandse economie eindelijk weer
in de lift zit. Voor het eerst sinds 2002 neemt de werkgelegenheid substantieel
toe. De daling van de werkloosheid bedraagt rond 2007 zelfs maar liefst 30%.
Voor het eerst sinds 1999 groeit de economische in 2006 en 2007 harder dan
die van het eurogebied. En het begrotingstekort verdwijnt, zoals het CPB formuleert,
als sneeuw voor de zon. Dat betekent dat wij volgende generaties niet met
onze schulden opzadelen.Natuurlijk zal de ommekeer voor een deel het gevolg zijn van de conjunctuur
en van meevallende gasbaten en belastinginkomsten. Wij moeten natuurlijk wel
eerlijk en realistisch blijven. Een ander deel heeft echt te maken met het
gevoerde beleid. Terwijl de stuurlui van de oppositie vrijblijvend protest
aantekenden vanaf het Museumplein, werkte de ploeg van premier Balkende keihard
aan herstel. Tal van maatregelen in de sociale zekerheid en de zorg hebben
een stevig budgettair en economisch fundament gelegd. Waarvoor hulde.Een minpunt is wel dat de arbeidsmarkt nog te weinig is geflexibiliseerd,
terwijl wij in het Centraal Economisch Plan onlangs konden lezen dat modernisering
van het ontslagrecht leidt tot een structurele daling van de werkloosheid.
Hieraan zal nog hard gewerkt moeten worden.Natuur en milieu is een onderwerp dat voor de D66-fractie van groot belang
is. Daarover zijn zowel in het Hoofdlijnenakkoord als later de nodige middelen
vrijgemaakt. Desondanks is het niet uit te sluiten dat de doelen voor de ecologische
hoofdstructuur vertraging oplopen. Volgens minister Veerman wordt de ehs-doelstelling
in 2018 gehaald, maar hij heeft aangegeven dat het tempo van realisatie wellicht
niet kan worden gehaald. Houdt de regering er al rekening mee dat zij extra
geld zal moeten uittrekken om vertraging te voorkomen? Wij willen niet dat
de realisatie van de ehs vertraging oploopt en dat een volgende regering met
die achterstand wordt opgezadeld. Als het kabinet de problemen van de WAO
en de gezondheidszorg kan oplossen, kan dat natuurlijk ook gewoon met de natuur.Alles bij elkaar is de balans positief. Zo heeft de coalitie ruimte gevonden
om miljarden deels structureel en deels incidenteel via het FES te investeren
in de kenniseconomie. Mede aan de hand van het rapport van de Studiegroep
Begrotingsruimte zullen wij moeten bezien hoe wij de voeding van het FES en
wellicht ook de uitgaven stabieler kunnen maken en hoe wij tot een optimale
besluitvorming voor kennisinvesteringen kunnen komen. Graag krijg ik een reactie
van de minister van Economische Zaken als eerst verantwoordelijke voor investeringen
in kennis.In het jaarverslag van het ministerie van OCW staat waar in 2005 0,5 mld.
van de enveloppenmiddelen van Balkenende I en II zijn terechtgekomen. Als
onderwijspartij is D66 natuurlijk zeer geïnteresseerd in de vraag hoe
deze specifieke middelen precies zijn ingezet en wat het concreet opgeleverd.
Ik zit niet op alle details te wachten, maar dat laat onverlet dat de informatie
hierover incompleet is. Ik moet toch kunnen beoordelen in hoeverre de bewindslieden
van OCW erin zijn geslaagd de kwaliteit van het onderwijs en van de leraren
te verbeteren? Mede met het oog op de nog in te zetten middelen verzoek ik
het kabinet in de begroting van 2007 duidelijker aan te geven waar de extra
middelen voor worden ingezet, wat de concrete doelen zijn en wat de tot dusverre
behaalde resultaten zijn.In meer algemene zin is het jaarverslag van OCW te weinig prestatiegericht.
De vraag wat er is bereikt, wordt in minder dan één op de vijf
gevallen concreet beantwoord. En dat op een begroting van 27,5 mld. Mijn collega,
Ursi Lambrechts, is hierop tijdens het wetgevingsoverleg over het onderwijsjaarverslag
al uitgebreid ingegaan. Ik zal dat niet allemaal overdoen, maar ik vraag voor
drie zaken speciaal aandacht.In de eerste plaats ga ik in op de constatering dat een kwart van de leerlingen
in de kader- en beroepsgerichte leerweg van het vmbo de leerling- of instructieboeken
niet kan lezen. Ik heb eens uitgerekend hoeveel leerlingen dat eigenlijk zijn.
Alleen al in deze leeftijdscategorie en bij deze opleidingsrichtingen gaat
het om meer dan 14.000 leerlingen die hun schoolboeken niet kunnen lezen.
Natuurlijk hoeven niet alle kinderen bollebozen te zijn, maar lezen is zo
essentieel voor de rest van je leven dat ik dit schokkend vind. Wat gaat het
kabinet hieraan doen?In de tweede plaats vind ik dat schoolprestaties transparant moeten zijn.
Als ouder moet je op internet de prestaties van scholen kunnen vergelijken.
Hoe presteren de leerlingen? Hoe groot zijn de klassen? Hoeveel geld wordt
er aan overhead besteed in plaats van aan lerarensalarissen? Dat zijn allemaal
relevante vragen voor ouders en leraren. Tot dusverre was de transparantie
slecht geregeld in Nederland, maar nu is er een website, namelijk www.onderwijsincijfers.nl.
Ik heb die site bezocht, ik vind hem niet gebruiksvriendelijk en ook niet
heel toegankelijk. Graag zou ik meer informatie hebben over verbetering van
dit initiatief en de controle op de kwaliteit en de vergelijkbaarheid van
de informatie.Ten slotte noem ik het voortijdig schoolverlaten. De Algemene Rekenkamer
en het CPB kraken hierover buitengewoon kritische noten. Voortijdig schoolverlaten
is een groot maatschappelijk probleem. Er zijn verschillende definities in
omloop, maar volgens de Algemene Rekenkamer hebben wij het over 57.000 nieuwe
voortijdig schoolverlaters in 2005. Nu is het natuurlijk niet zo dat alle
mensen voor galg en rad opgroeien en dat iedereen werkloos wordt, maar de
kans dat dit gebeurt, is wel groter. De gespreksnotitie daarover van staatssecretaris
Van Hoof, staatssecretaris Rutte en de Taskforce Jeugdwerkloosheid die deze
week naar de Kamer is gestuurd, spreekt boekdelen. Waar de jeugdwerkloosheid
onder jongeren met een startkwalificatie sowieso al een probleem is, is deze
onder jongeren zonder startkwalificatie ronduit gigantisch. In 2005 bedroeg
deze maar liefst 38,5% voor niet-Westerse vijftien- tot tweeëntwintigjarige
allochtonen die niet naar school gingen. Overigens wordt in deze notitie melding
gemaakt van 166.000 vijftien- tot tweeëntwintigjarigen zonder startkwalificatie,
van wie er 25.000 als werkloos te boek staan en 41.000 als niet-participerend.
10.000 jongeren zonder startkwalificatie werken niet, gaan niet naar school
en staan ook niet als werkzoekend geregistreerd bij het CWI. Wat gaat de regering
daaraan doen?Uit de rapporten van de Algemene Rekenkamer en het CPB blijkt dat de aanpak
van het voortijdig schoolverlaten een rommeltje is, met vooral weinig nadruk
op voorkoming van het probleem. Die nadruk zouden wij wel willen. De D66-fractie
wil dat het kabinet eindelijk eens op een effectieve manier werk maakt van
de bestrijding van voortijdig schoolverlaten. Zeker nu er 100 mln. extra voor
wordt uitgetrokken. Dat betekent het verrichten van nulmetingen, het kiezen
van duidelijke en consistente doelen en het wetenschappelijk verantwoord evalueren
met controlegroepen. Op basis van de wetenschappelijke inzichten denk ik dat
de inzet van coaches en mentoren kan helpen. Daarnaast zijn er steeds meer
aanwijzingen dat voor- en vroegschoolse educatie, mits dit een follow-up krijgt
in een later stadium, zeer effectief is. Preventief beleid is beter dan dweilen
met de kraan open. Dat geldt vooral voor kinderen uit de zwakkere sociaal-economische
milieus. Ik verzoek de regering daarom, mede op basis van ervaringen in het
buitenland, een plan van aanpak te maken om de beschikbaarheid van voor- en
vroegschoolse educatie drastisch te vergroten en daarbij aansluiting te zoeken
bij bestaande initiatieven op het gebied van kinderopvang en naschoolse opvang.
Heel concreet vraag ik de regering te kijken of de huidige doelstelling, namelijk
dat 70% van de achterstandsleerlingen in 2010 in de voor- en vroegschoolse
educatie komt, ambitieuzer kan. Wellicht moeten wij die doelstelling al in
2009 bereiken. Ik overweeg hierover in tweede termijn een motie in te dienen.Als wij de jaarverslagen bekijken, is het duidelijk dat de balans positief
is. Voor ons zijn er echter nog een paar belangrijke punten van zorg, vooral
met betrekking tot milieu, onderwijs, vroegtijdig schoolverlaten en voor-
en vroegschoolse educatie. Wij horen graag van de regering wat zij hieraan
zal doen.De heer Irrgang (SP):Voorzitter. Het jaar 2005 was voor burgers van ons land een slecht jaar
in vele opzichten. De lonen gingen nauwelijks omhoog, uitkeringen werden bevroren,
de huursubsidie ging omlaag en de ziektekosten omhoog. De koopkracht van de
meeste mensen daalde. Als gevolg daarvan steeg de armoede, terwijl tegelijkertijd
het aantal miljonairs steeg tot 108.000.In nog een opzicht was 2005 een jaar om maar snel te vergeten. Overheidsdiensten
lieten het massaal afweten bij de uitvoering van hun taken. De Nationale ombudsman
Brenninkmeijer noemde overheidsdiensten zelfs dolgedraaid. Door de vele nieuwe
wetten en de bezuinigingen op het overheidsapparaat kwam de uitvoering in
de knel. Daardoor kwamen volgens de ombudsman burgers in de problemen. Het
meest extreme voorbeeld was een gezin dat geen huursubsidie kreeg door een
fout bij de vaststelling van het inkomen door de Belastingdienst
en daardoor op straat kwam te staan. Mensen die werkloos werden, moesten soms
door de puinhoop bij UWV maanden wachten op hun werkloosheidsuitkering waardoor
zij uiteindelijk naar de voedselbank moesten om toch te kunnen eten.Het lijkt erop dat dit kabinet met zijn veranderingsdrang meer aandacht
heeft besteed aan het veranderen van het beleid dan aan de uitvoering ervan.
Door de toegepaste kaasschaafmethode bij de bezuinigingen werd bovendien de
druk op uitvoerende organisaties te groot. Koploper in slechte uitvoering
was opnieuw de IND, een organisatie die klantonvriendelijkheid en mensen de
deur wijzen bijna in haar "mission statement" heeft staan. Er is
enige verbetering zichtbaar. Toch vraag ik de minister-president om toe te
zeggen dat er een einde komt aan de voortdurende reorganisaties, het niet
ten uitvoer leggen van gerechtelijke uitspraken en de onbereikbaarheid van
de dienst.Het functioneren van UWV is ook synoniem geworden met mensonwaardige herkeuringen,
het niet op tijd betalen van uitkeringen, telefonische onbereikbaarheid en
het niet nakomen van beloftes. Als klap op de vuurpijl geeft dit kabinet het
huidige bestuur van UWV en oud-topman Joustra een bonus van 5% van
het jaarsalaris. Het is een bonus voor het niet doen van je werk, voor slecht
gedrag en voor het schofferen van de burger. Alsof de gemiddelde Nederlandse
werknemer bij zijn baas kan komen met het verzoek om een bonus omdat hij dat
jaar een groot deel van zijn werk heeft gedaan. Kan de minister-president
toezeggen dat er volgend jaar onder deze omstandigheden geen bonus wordt uitgekeerd
aan de UWV-leiding en de oud-UWV-topman? Wat kunnen wij aan verbeteringen
verwachten zodat mensen die werkloos worden niet meer naar de voedselbank
hoeven in afwachting van de toekenning van een werkloosheiduitkering?De problemen bij de Belastingdienst hebben in een spoeddebat dat begin
april werd gehouden en in het wetgevingsoverleg van twee weken geleden al
veel aandacht gekregen. De problemen zijn groot. De Belastingdienst doet sinds
kort ook de uitvoering van de huur- en zorgtoeslag. Als gevolg van fouten
die daarbij worden gemaakt, komen grote groepen mensen in de problemen.Ik ontving een e-mail over twee tienerouders met een netto-inkomen van € 1000
in de maand, huurlasten van € 500 en een zorgverzekering van € 200.
Zij hadden in oktober vorig jaar zorgtoeslag aangevraagd en die werd slechts
gedeeltelijk toegekend. In januari hadden zij ook huurtoeslag aangevraagd,
maar daarvan hadden zij tot voor kort geen cent gezien. Deze jonge ouders
moesten naar hun moeder om hulp te vragen. Ik heb dit voorbeeld eind april
ook al aan de orde gesteld. Ik kreeg uiteindelijk pas vorige week het bericht
dat het probleem dankzij de politieke interventie van de staatssecretaris
van Financiën uiteindelijk is opgelost. Dat is wel vijf maanden later.
Het is voorstelbaar wat dit voor mensen met een inkomen van € 1000
betekent.Eergisteren, op 20 juni, kreeg ik een bericht dat was ondertekend
met "vriendin van een wanhopige vrouw". Zij schreef: "Mijn
vriendin heeft op de normale manier huur- en zorgtoeslag aangevraagd. Zorgtoeslag
kreeg zij bericht over, maar huurtoeslag niet. Wij zijn toen op 18 december
2005 naar het belastingkantoor geweest waar een ambtenaar de aanvraag invulde.
Vandaag heeft zij gebeld met de Belastingdienst en ook deze maand krijgt zij
nog geen huurtoeslag. Dat is dan zeven maanden. Zij weet niet meer wat zij
doen moet, want haar jaarinkomen is € 9000. Wat moet zij doen om
toch haar toeslag te vragen? Zij heeft wel gewoon haar belastingaanslag gekregen
dit jaar en daar zeggen ze ook niet: betaal maar over een jaar." Ook
dit bericht heb ik doorgestuurd naar de staatssecretaris van Financiën
met het verzoek om hiervoor per omgaande een oplossing te vinden. Dit hebben
wij overigens al voor honderden mensen gedaan die bij de belastingdienst in
de problemen komen.Wat onze politieke verschillen ook zijn, mensen mogen nooit in de problemen
komen door de uitvoering van taken door de overheid. Dat is nu wel gebeurd.
Verleden jaar is dat ook veel te veel gebeurd. Wiens schuld is dit? De verantwoordelijkheid
daarvoor ligt heel duidelijk bij dit kabinet. In verband met de belastingdienst
is indertijd volgehouden dat een hele reeks van beleidswijzigingen (de huurtoeslag,
de kinderopvangtoeslag, de zorgtoeslag, de overname van de premie-inning door
UWV, de elektronische aangifte) te combineren was met een ingrijpende reorganisatie
en een jarenlange vacaturestop om zo te kunnen bezuinigen op de uitvoering.
Het kabinet heeft dus steeds volgehouden dat dit kon. Het kon echter niet.
Wat de SP-fractie betreft, is het kabinet direct en volledig verantwoordelijk
voor de problemen bij de belastingdienst.Het zijn niet alleen individuele burgers die hierdoor in de problemen
komen, ook de belastingmoraal gaat achteruit door gebrekkig toezicht op de
aangiften. De ervaren kans op ontdekking van belastingfraude ligt nu op 66%.
Dit is fors lager dan de doelstelling van 83%. De staatssecretaris
zei daarover in het wetgevingsoverleg dat die doelstelling misschien wat al
te ambitieus was. Werd die doelstelling in 2002 niet gewoon gehaald? Accepteert
het kabinet daarmee niet impliciet dat de uitvoering sterk verslechterd is
door zijn eigen bezuinigingen, waardoor ook deze minister van Financiën
nu inkomsten misloopt?Ik stel voor dat wij 2005 maar niet snel vergeten en dat wij het herinneren
als een voorbeeld van hoe het vooral niet moet. Ik spreek de vurige wens uit
dat het in 2006 niet alleen beter, maar veel beter gaat met de uitvoering
van overheidsbeleid. De overheid is er immers uiteindelijk ten dienste van
de burgers. Wat dat betreft, is zij verleden jaar op te veel punten jammerlijk
te kort geschoten.Ik wil nu nog enkele woorden wijden aan het verantwoordingsdebat. Daarover
is al een aantal opmerkingen gemaakt. Als medewerker van de SP-fractie heb
ik het begin van deze nieuwe verantwoordingsmethode kunnen volgen, maar ik
moet zeggen dat het op mij steeds meer de indruk maakt dat er vooral veel
bureaucratisch werk wordt verricht. Ook kan ik mij niet aan de indruk onttrekken
dat het neerkomt op veel cijferfetisjisme. Ik denk ook dat wij langzamerhand,
bijna vijf jaar later, de conclusie kunnen trekken dat het nooit zal verworden
tot echt een volwaardige tegenhanger van Prinsjesdag. Dit heeft te maken met
het feit dat het kabinet op Prinsjesdag zijn voornemens voor het daaropvolgende
jaar op één geconcentreerd moment presenteert. De fractievoorzitters
kunnen daarop dan een reactie geven. Zo ontstaat daarover een politiek debat.De controle op de uitvoering door de Kamer is evenwel permanent. Als er
dus problemen zijn bij de belastingdienst, voeren wij daarover een spoeddebat.
Zo gaat het ook bij andere problemen bij de uitvoering door
de overheid. Dit is dus het fundamentele verschil met de procedure van Prinsjesdag.
De Kamer doet er mijns inziens dan ook goed aan om na te gaan hoe zij hiermee
verder moet gaat. Het is in ieder geval duidelijk dat de meerderheid dat wel
wil. Ik heb ook begrepen dat de voorkeur ernaar uitgaat om dit debat door
de financieel specialisten te laten voeren. Dit heeft in ieder geval ook onze
voorkeur.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik begin ook maar met een blik op dit debat. Ik maak er geen
uitvoerige analyse van, want dan zijn wij inderdaad veel met onszelf bezig.
Toch is het goed om er een opmerking over te maken. Immers, dit zou voor de
Kamer het hoogtepunt moeten zijn in de uitvoering van haar controlerende taak.
Wij voeren dit debat nu al een aantal jaren, maar het wil maar geen hoogtepunt
worden. Ik stip aan wat in mijn ogen de twee oorzaken ervan zijn. De eerste
sluit aan bij wat collega Verhagen zei, namelijk dat hét verantwoordingsdebat
in feite niet bestaat. Je kunt het namelijk niet isoleren en los zien van
alle andere debatten die wij met het kabinet voeren om het verantwoording
te laten afleggen over alle deelonderwerpen en dergelijke. Ook tijdens de
algemene beschouwingen en via spoeddebatten wordt voortdurend verantwoording
afgelegd en treedt de Tweede Kamer corrigerend op. Het zou niet best zijn
als het anders was en wij alles zouden opzouten tot dit jaarlijkse debat.De tweede oorzaak is dat de Tweede Kamer geen tweede Rekenkamer is. Dat
moet zij ook niet willen zijn. Dit blijf ik door de jaren heen benadrukken.
De Algemene Rekenkamer beoordeelt de jaarverslagen. De Tweede Kamer hoeft
dat dus niet dunnetjes over te doen. In dit debat zal ik dus ook niet de vinger
op de zere plek leggen als de Algemene Rekenkamer dat al heeft gedaan. Daarbij
komt dat wij over alle onderwerpen waar maar iets over op te merken is, al
hebben gesproken tijdens de wetgevingsoverleggen. Daardoor hebben wij ze eigenlijk
al langs de VBTB-meetlat gelegd. Alleen daarom al is het niet zo zinvol om
tijdens dit plenaire debat in herhaling te vallen. Wij moeten ons nog maar
eens in deze kwestie verdiepen.Ik wil over een aantal punten wel iets concreets opmerken, op het gevaar
af dat zich overlappen voordoen. Een aardige vraag voor dit debat, die op
zichzelf ook wel in een verantwoordingsdebat thuishoort, is natuurlijk of
Nederland er in 2005 op vooruit is gegaan en dan niet alleen in financieel-economische
zin. In aansluiting daarop rijst de vraag welke rol het kabinet daarin heeft
gespeeld. Dit is natuurlijk een aardige vraag, maar zelfs die zal ik in dit
debat niet uitputtend behandelen. Tijdens de komende algemene politieke beschouwingen
zal namelijk de balans van dit kabinet worden opgemaakt vanwege het feit dat
dit de laatste algemene beschouwingen van dit kabinet zullen zijn. Ik vond
het, eerlijk gezegd, wel intrigerend, dat niet alleen de grootste oppositiepartij,
de Partij van de Arbeid, maar het CDA en D66 eigenlijk ook al bezig waren
met het opmaken van de eindbalans van dit kabinet en het vergeleken met het
Paarse kabinet. Ik probeer de politieke betekenis hiervan te duiden en zal
mijn gedachten hier dus nog eens over laten gaan. Toen mevrouw Van der Laan
het kabinet uitvoerig complimenteerde en betoogde dat het sinds Paars en het
jaar 2002 allemaal zo veel beter was geworden, dacht ik wel dat dit in financieel-economische
zin een hard oordeel was over de twee Paarse kabinetten waar D66 natuurlijk
ook verantwoordelijkheid in droeg. In dat verband had zij minder recht van
spreken dan de heer Verhagen, denk ik zo.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik vind het wel belangrijk om even duidelijk te stellen waarop ik precies
kritiek had. Natuurlijk hangt de Nederlandse economie in sterke mate af van
wat er in de wereld gebeurt qua markten, olie en conjuncturele effecten. Ik
vind dat wij daar eerlijk over moeten zijn. Vandaar dat je nooit alles kunt
toeschrijven aan een kabinet, zoals de heer Rouvoet ook weet. Ik heb alleen
gezegd dat, afgezien van de conjuncturele effecten en de wereldeconomie, er
kan worden geconstateerd dat het beleid van het kabinet-Balkenende II heeft
bijgedragen aan het herstel. Daarvoor heb ik het mijn complimenten gemaakt.
De zware economische situatie waarin dit kabinet heeft geopereerd, is natuurlijk
niet te vergelijken met die van Paars I en Paars II.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat verergert de boel alleen maar, want dat betekent dat Paars het ondanks
het feit dat het nog meer mogelijkheden had om het goed te doen, het niet
goed gedaan heeft. Paars heeft belangrijke onderwerpen laten liggen, los van
mijn oordeel over de verschillende stelselherzieningen. Daarvoor draagt ook
D66 verantwoordelijkheid. Paars heeft juist de grote vraagstukken op het vlak
van de WAO en het zorgstelsel niet opgelost, omdat het daartoe niet bij machte
was. Mevrouw Van der Laan heeft daar terecht een vrij streng oordeel over
geveld via haar complimenten aan dit kabinet voor het feit dat het die onderwerpen
wel op de agenda heeft gezet.Mevrouw Van der Laan (D66):Precies! Dan kan de heer Rouvoet nog even met mij meedenken. Welke leden
van Paars zitten nu niet in dit kabinet? Zij zijn verantwoordelijk.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U maakt dus vooral de CDA-fractie en de heer Verhagen complimenten voor
het feit dat het nu anders is gegaan? Ja, de heer Verhagen glundert al. Maar
goed, wij vinden elkaar in het uitdelen van een paar flinke draaien om paarse
oren.Bij de presentatie van de jaarverslagen duidde minister Zalm het jaar
2005 als het jaar van de omslag. De conjunctuur sloeg eind 2005 om, beleidsmatig
ging het van voorbereiding naar uitvoering en, wat vooral voor onze minister
van Financiën van belang is, de overheidsfinanciën liggen weer op
een evenwichtskoers. Maar hoe mooi 2005 ook was vanuit het perspectief van
de overheidsfinanciën, het tegendeel was het geval voor veel mensen.
Zoals de minister-president en zoals het kabinet weet, was dat allemaal niet
nodig geweest. Ik wil niet al te veel pretenties hebben, maar de ChristenUnie
heeft niet voor niets keer op keer bij de begrotingen een tegenbegroting ingediend
om voorstellen te doen voor juist de kwetsbare groepen mensen, die het al
moeilijk hadden en het nog moeilijker hebben gekregen door het kabinetsbeleid.
Die voorstellen zouden aan hen ten goede zijn gekomen. En dat – ik zeg
het met nadruk – zonder dat wij de hervormingsagenda van het kabinet
ten principale onder kritiek hebben gesteld. Wij hebben de
uitwerking ervan evenwichtiger willen maken met onze voorstellen.Als wij terugkijken naar 2005 en de periode daarna hebben wij het natuurlijk
ook over het verhaal van het zoet en het zuur. Dat verhaal schiet tekort,
ook in economische zin. Ik heb de afgelopen jaren – het is voor de minister
van Financiën en de minister-president geen verrassing – voortdurend
het procyclische karakter van het overheidsbeleid bekritiseerd. Dat heeft
de afgelopen jaren de economische crisis onnodig diep gemaakt. Nu de conjunctuur
aan het kantelen is, moeten wij overigens niet vervallen in oude fouten zoals
in 2001 is gebeurd met een gigantische, onnodige lastenverlichting. Ook die
opmerking heb ik eerder tegen de minister van Financiën gemaakt. Ook
toen herkende hij haar al. Dat zal vandaag niet anders zijn. Het komt er voor
het kabinet op aan om dingen niet alleen goed te doen, wat ook moet gebeuren
zoals uit de jaarverslagen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer in algemene
zin blijkt, maar om ook de goede dingen goed te doen. Daarmee wordt echt vertrouwen
gewekt. En als ik het woord "vertrouwen" laat vallen, hebben wij
het over het echte punt waarmee de politiek zich vooral moet bezighouden.
Dat is het afgelopen jaar wel gebleken. Het is het grote politiek-maatschappelijke
probleem waarmee wij te maken hebben.Wat de verantwoording zelf betreft blijkt er nog steeds een gebrekkige
aansluiting te zijn tussen de begroting en het jaarverslag, terwijl het toch
een eenheid zou moeten zijn. Het jaarverslag zou het spiegelbeeld van de begroting
moeten zijn. Een verdere ontwikkeling van VBTB in dat opzicht is dus gewenst,
zeg ik met de Rekenkamer.Een volgend punt waarop ik met de Rekenkamer de vinger wil leggen, is
het stagneren van de hoeveelheid informatie in de begrotingen. Vaak is de
aanwezige informatie ook nog beperkt bruikbaar. Concrete thema's, hervormingsagenda,
de stelselherziening; het jaarverslag mag er dan netjes uitzien, maar intussen
is er nog al wat veroorzaakt in de samenleving met bijvoorbeeld de invoering
van de nieuwe Zorgverzekeringswet. Maar niet alleen dat, want er waren eerder
al maatregelen in de zorg en de sociale zekerheid genomen die vaak dezelfde
groepen raakten. In combinatie heeft dat toch vooral geleid tot niet zozeer
een kostenreductie in de zorg als wel een lastenverschuiving. Dan heb ik het
bijvoorbeeld over de no claim. Die blijkt geen goede prikkel tot minder vraag
naar zorg te zijn. Ondanks dat wil het kabinet de no claim handhaven. Wij
spreken daarover volgende week met de minister voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, maar voor mij is in elk geval duidelijk dat de huidige benadering
niet de juiste is en zie ik ons gelijk bevestigd dat wij tegen het wetsvoorstel
over de no claim hebben gestemd.Ik pik er een punt uit dat met de minister van OCW is besproken, maar
dat toch betekenis heeft voor de verantwoording. Dat is de schooluitval. Een
van de dossiers waarop de overheid, met name het ministerie van OCW, heel
slecht heeft gescoord in de verantwoording en controle op de effectiviteit
van beleidsmaatregelen, betreft het dossier van het voortijdig schoolverlaten.
De beleidsdoelstellingen zijn helder maar de minister van OCW heeft, aldus
de conclusie van de Rekenkamer, sinds het begin van de jaren negentig ongeveer
elke drie jaar opnieuw ingezet op dezelfde drie typen maatregelen. Dat zijn
dan preventieve maatregelen, curatieve maatregelen en maatregelen ter verbetering
van melding en registratie. En dan gaat de conclusie verder: zonder dat bekend
was wat het effect van de afzonderlijke maatregelen was. Telkens werd niet
onderzocht waarom bepaalde maatregelen de voorgaande keren al dan niet hadden
gewerkt. Wij trekken hieruit de conclusie dat er op dit dossier de laatste
tien jaar weinig lerend vermogen aan de dag is gelegd. Dat is een stevige
conclusie, een belangrijke conclusie. Weliswaar is het jongste plan van aanpak
Aanval op de uitval nog niet meegenomen, maar het is wel een herkenbare conclusie
voor het beleid dat het ministerie van OCW verlaat, namelijk dat oude maatregelen
worden gepresenteerd alsof het nieuwe zijn en waarbij onvoldoende in de gaten
wordt gehouden wat het effect daarvan is. Dat moet een les zijn voor een volgende
verantwoording, in ieder geval voor OCW. Het zal voor ons ook een belangrijk
aandachtspunt zijn.Ik zie dat ik moet afronden en zal niet verder in concretiseringen vervallen.
Er zou nog genoeg gezegd kunnen worden over de keuzes van het kabinet, bijvoorbeeld
de Nota Mobiliteit, waarin het kabinet duidelijk zijn asfaltkleur heeft bekend.
Ook over de systematiek rondom het FES zou nog het nodige op te merken zijn.
De Rekenkamer maakt zich zorgen over de doeltreffende en doelmatige besteding
van de steeds hogere FES-middelen. De Rekenkamer vindt, in tegenstelling tot
de minister van Economische Zaken, de criteria te ruim. Al was het maar om
ook hem in de gelegenheid te stellen zijn termijn te houden, vraag ik aan
de minister van Economische Zaken meer toelichting op dit punt.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Vandaag houden wij hier het verantwoordingsdebat met het kabinet.
Dan siert het je zeker om te zeggen dat hetgeen is gebeurd, een goede aanzet
is geweest tot herstel van de economie. Natuurlijk zijn wij ook afhankelijk
van exogene factoren, van internationale ontwikkelingen. Maar de aanzet die
dit kabinet heeft gegeven, heeft zeker geleid tot herstel. Dat is altijd onze
kritisch-positieve opstelling jegens dit kabinet geweest, want je moet het
debat altijd durven aangaan en op grond van rationele argumenten discussiëren.Dat herstel is dit jaar duidelijk zichtbaar en ook de komende jaren verwachten
wij er veel van. Wij moeten er lering uit trekken. Hoe gaan wij verder? Hoe
gaat het kabinet om met de middelen en met de economische groei? Ga je er
goed en zorgvuldig mee om? Laten wij nu niet weer vervallen in de fouten die
in het verleden zijn gemaakt onder Paars I en II. Het is altijd vervelend
om weer te wijzen en dat wil ik in wezen niet. Ik wil vooruitkijken. Laten
wij de balans opmaken. Wij weten wat er in het land moet gebeuren. Er spelen
allerlei zaken, zoals de heer Bos duidelijk heeft gezegd: de jongeren, de
schoolverlaters en de mensen aan de onderkant van de samenleving. Maar wij
constateren ook dat wij in Europa bij de top drie zitten, als wij zien wat
de overheid betekent voor de inactieve mensen in ons land. Laten wij in ieder
geval goed omgaan met de middelen die wij hebben; laten wij nu al rekening
houden met de vergrijzing. Ik neem aan dat er met Prinsjesdag het nodige over
zal worden gezegd. Ik ga ervan uit dat er nu al met bepaalde reserveringen
ruimte voor wordt gehouden. De Lijst Pim Fortuyn zou graag zien dat het kabinet ook eens over de eigen
schutting heen durft te kijken. Dat is het debat dat wij ieder jaar met het
kabinet aangaan, maar dat er eigenlijk onvoldoende uitkomt. Houd niet vast
aan de jarenlang bestaande ambtelijke structuren, maar bekijk serieus de mogelijkheden
om over te gaan tot het instellen van kerndepartementen en te komen tot een
afgeslankte overheid, minder bestuurslagen en plattere organisaties waarin
je winst kunt behalen en efficiënter kunt omgaan met je mensen en je
middelen. Zorg ervoor dat je die mensen beter kunt honoreren die dat verdienen.
Ik denk aan het personeel in de zorg, in de buitendienst bij de politie, de
brandweer enzovoorts. Daar is een behoorlijke discrepantie in honorering.
Laten wij er eens anders mee omgaan.Er moeten ook lessen en beleidsconclusies worden getrokken uit het verantwoordingsdebat.
Ik hoor er graag meer over van dit kabinet. Minister Zalm heeft al een paar
keer gezegd dat hij met een lijstje zou komen. Dat lijstje heeft hij in zijn
binnenzak of het ligt onder zijn kussensloop, maar ik heb het nog niet gezien.
Hij heeft het al een aantal jaren beloofd, maar wij zien er weinig van. Zoals
de Rekenkamer rapporteert, kan ondanks de positieve tendens in ruim tweederde
van de gevallen geen inzicht worden gegeven in de kernvraag of wij hebben
bereikt wat wij wilden bereiken. Dat is nogal wat: doelbereiking 31%,
geleverde prestaties 58% en ingezette middelen 77%. Het kan
beter en het moet beter. Daar moet je altijd naar streven, ook al zitten wij
op een betere weg dan voorgaande jaren. Het aantal onvolkomenheden is ten
opzichte van 2003 gedaald, maar er zijn toch nog ernstige onvolkomenheden
gesignaleerd bij Defensie, bij Verkeer en Waterstaat en bij VWS. Dat zou niet
mogen gebeuren, want juist daar valt de eerste slag te behalen.Waar het gaat om de veiligheid, moet geconstateerd worden dat het het
kabinet maar niet lukt om meer blauw op straat te krijgen. Er is zelfs een
daling van 3% genoteerd. De Kamer heeft extra geld ter beschikking
gesteld om de politiesterkte te vergroten, maar het is de vraag wat er met
dat geld is gebeurd. Dat geld is kennelijk niet besteed aan het aannemen en
opleiden van meer agenten. Er is een jaarlijkse uitstroom van ongeveer 2600
agenten. Dat betekent dat het rekruteren en opleiden van aspirant-agenten
en het hebben van voldoende gebouwen en docenten op zichzelf al een "hell
of a job" is. Laat de regering gewoon de waarheid zeggen. Als zij aangeeft
dat de opleidingscapaciteit onvoldoende is of dat zaken anders moeten worden
aangepakt, dan kunnen wij daar met elkaar verder over praten.Daarnaast schiet de honorering bij de politie tekort. Bij de politie wil
men om het niveau te verhogen, hbo-studenten aantrekken voor recherchefuncties.
Dat betekent dat die mensen ook beter gehonoreerd moeten worden. Het geld
dat wij aan de politie geven, mag niet hoofdzakelijk aan materieel worden
uitgegeven. Het mag ook niet zo zijn dat, als er aan het eind van het jaar
geld over is, dit ook nog aan allerlei materiële zaken wordt besteed
en dat er gigantische politiefeesten worden gegeven, terwijl er verder niets
gebeurt. Ik hoor graag van het kabinet hoe het dit structureel wil gaan aanpakken.Mijn fractie is erg bezorgd over de wijze waarop de reclassering omgaat
met de taakstraffen en de slapheid op dit punt bij de verantwoordelijke minister.
Een taakstraf is al een lichte straf. Als veroordeelden daar een loopje mee
nemen, moet dat een signaal zijn dat zij moeten worden opgehaald en dat zij
hun straf desnoods moeten uitzitten in de gevangenis. Daar moet echt een sanctie
tegenover staan, want in het kader van normen en waarden mogen de taakstraffen
geen lachertje worden. Graag hoor ik de reactie van het kabinet hierop.Ik kom op het verplichtingenbeheer. De Rekenkamer constateert voor het
zoveelste jaar onvolkomenheden bij Verkeer en Waterstaat. De minister heeft
heel openhartig gezegd dat er sprake is van onwil bij de ambtenaren, maar
het is de vraag wie er uiteindelijk bestuurt. Doet de minister dat of bepalen
de ambtenaren wat er gebeurt? Ik hoor gaarne van de premier hoe dit precies
zit. Is er een gegronde reden voor de onwil van de ambtenaren of lappen zij
alles maar aan hun laars en doen zij maar wat? Dat zou volstrekt onacceptabel
zijn.Het subsidiebeheer bij VWS heeft altijd onze persoonlijke aandacht gehad.
Wij vinden dat er nog steeds te veel subsidie over de toonbank gaat en dat
hier dus beter naar gekeken moet worden. Of is er ook bij VWS sprake van een
cultuurprobleem bij de ambtenaren?In het sociale jaarverslag vinden wij een rijtje rijksambtenaren die meer
verdienen dan een minister. Dit rijtje moet natuurlijk zo snel mogelijk weggesaneerd
worden. Daarnaast vallen ons vooral de gouden handdrukken op. Een ambtelijk
secretaris van VROM met een jaarsalaris van € 64.000 heeft een gouden
handdruk gekregen van meer van € 300.000. Is dat echt een gouden
handdruk voor één persoon en, zo ja, wat moet je bij VROM doen
om een gouden handdruk van vijfmaal je jaarsalaris te krijgen? Wij vinden
dit echt te gek voor woorden. Vorige week hebben wij in een plenair debat
al over de topsalarissen gediscussieerd. Toen hebben wij begrepen dat de fracties
van het CDA en de PvdA eerst de rapporten van de commissie-Dijkstal willen
afwachten. Ik hoop dat wij hier met z'n allen uit kunnen komen. Daarover ging
vanmorgen ook de discussie tussen de heer Verhagen en de heer Vendrik. Als
je vindt dat de hoogte van de topsalarissen afgeleid moet worden van de hoogte
van het salaris van de minister-president, dan zal je er ook de discussie
met elkaar over aan moeten gaan dat de premier op een behoorlijk salarisniveau
zit. Anders is het namelijk een lachertje om het als afgeleide te zien en
komt er verder niets van terecht. Ik ben het dan ook volledig eens met de
heer Verhagen dat je anders voor de desbetreffende vacatures voor functies
in de semi-publieke en de publieke overheid geen goede mensen zal vinden.
Wij moeten dus realistisch en niet kopschuw zijn door te onderkennen dat de
kabinetsleden in wezen onderbetaald worden.In het Sociaal jaarverslag staat dat er zo'n 300 commissies zijn, waaronder
adviescolleges, onderzoekscommissies en commissies van bezwaar. De voorganger
van deze premier, de heer Lubbers, heeft destijds inderdaad flink gehakt in
het aantal commissies. Misschien wordt het hoog tijd dat wij toch wat meer
afgaan op ons eigen gezonde verstand door wat minder snel commissies in te
stellen. Wat gaat het kabinet hieraan doen? Vindt het ook niet dat het aantal
commissies moet worden teruggebracht?Met de aanpak van fraude begint het kabinet nu eindelijk een beetje actief
te worden. Jarenlang was minister Donner niet vooruit te branden om de fraude
aan te pakken, tot grote irritatie van mijn fractie. Zichtbaar werd dat slechts
2,6% van de fraudegevallen met een gevangenisstraf werd
afgesloten. Een onthutsend en slecht resultaat. Wij zouden graag zien dat
het kabinet de financiële kennis bij het OM en het functioneel pakket
gaat "upgraden", zodat de fraude adequater kan worden aangepakt.
Er valt op dit punt namelijk nog veel winst te behalen.De pluk-ze-wetgeving heeft bij lange na niet opgeleverd wat ervan werd
verwacht. In Amsterdam zien wij de eerste vruchten van het patserproject.
Ik vraag het kabinet hiernaar in het bijzonder te kijken. Ook in Italië
zijn er goede voorbeelden ten aanzien van de wijze waarop de maffia-pluk-ze-teams
actief zijn. Ik verwacht van de kant van het kabinet meer actie in dezen.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter. Het jaar 2005 was voor veel Nederlanders een slecht
jaar. Vrijwel iedereen werd geconfronteerd met een daling van het besteedbaar
inkomen. Het kabinet meldde bij de algemene beschouwingen over de begroting
voor 2005, dat deze daling niet meer dan 1% van de koopkracht zou bedragen,
maar vrijwel alle groepen van burgers hebben het achteraf slechter gekregen.
Ik zou zeggen: verklaar u nader, minister-president, er is een belofte niet
gestand gedaan. Dat geldt in het bijzonder – dat weegt zeer zwaar voor
de fractie van GroenLinks – voor chronisch zieken, gehandicapten en
ouderen. De minister van VWS stond bijkans te klapwieken van vreugde toen
hij onlangs meldde dat het budgettaire kader Zorg, zeg maar de nationale zorgpot,
in 2005 slechts met 2,5% was gegroeid. Maar buiten beeld bleef de trieste
waarneming dat de eigen betalingen van burgers aan gezondheidszorg in 2005
met 72% zijn gestegen. Het zijn vooral de mensen die niet zonder frequente
zorg kunnen, chronisch zieken, gehandicapten en ouderen, die deze zeer forse
en oplopende rekening hebben betaald. Verklaar u nader, minister-president.
Vindt u dat u in 2005 goed heeft gezorgd voor deze groep burgers?Alleen de topbestuurders in de publieke en private sector hebben vrijwel
allemaal in 2005, resultaat of geen resultaat, een topbeloning binnengesleept.
Zij groeien door het dak heen. De zelfverrijking zette in 2005 door. Wij hebben
er inmiddels alweer twee debatten met dit kabinet aan gewijd, met als resultaat
nul. Het kabinet komt niet uit de stoel, er worden geen nieuwe maatregelen
overwogen. Het is wachten op alweer een advies. Bent u tevreden, minister-president,
over dit gebrek aan fatsoen en aan solidariteit in Nederland in 2005? U laat
het land straks achter met een grotere inkomensongelijkheid, met meer armoede
en voedselbanken en met meer miljonairs dan u het in 2002 heeft aangetroffen.
Bent u tevreden?Het kabinet zet elk jaar in op verhoging van de arbeidsparticipatie, op "meedoen".
Dat is goed. Toch weet het jaarverslag van het Rijk, namens het kabinet geschreven
door de minister van Financiën, niet méér te melden dan
dat op dit terrein de arbeidsparticipatie van ouderen – dat is de groep
van 55- tot 64-jarigen – in 2005 licht is gestegen. Deze stijging van
de arbeidsparticipatie van ouderen begint nu echt een buitengewoon vermoeiende
aangelegenheid te worden; ik heb er al vele keren over gesproken met leden
van het kabinet. Het kabinet heeft voor 2007 een doelstelling die gelijk is
aan de autonome realisatie in 2007. Met andere woorden: met niets doen wordt
het doel vanzelf bereikt. Waarom blijft het kabinet volharden en denkt het
opnieuw zich op zo'n belangrijke doelstelling als de arbeidsparticipatie in
den brede, en in het bijzonder die van ouderen, op deze wijze adequaat te
verantwoorden?Het is de hoogste tijd om speciaal op dit punt met het kabinet te gaan
afrekenen. Ik begrijp dat het CDA dat nu zelf ook doet. Ik verwijs daarvoor
naar het recent verschenen komische boekje "Een greep uit de successen
van het kabinet Balkenende". Daarnaar waren wij ook benieuwd. Wij hebben
de inhoud dus onmiddellijk ter harte genomen. Er schijnen 101 successen te
zijn, maar ik begin even met wat volgens het CDA het grootste succes is; met
stip op 1 staan de werkgelegen­heidssuccessen. Ik citeer: "Nederland
heeft na jaren de laagste werkloosheid van alle EU-landen." Men suggereert
dus dat het goed gaat. Deze witwasserette moet echt even weersproken worden.
In 2002, mijnheer Verhagen, bij de start van de minister-president, bedroeg
de werkloosheid in Nederland 2,8%. Inmiddels is de werkloosheid gestegen
naar 4%. Dit is dus het nettoresultaat van dit kabinet; de werkloosheid
is gestegen. Uit cijfers van Eurostat blijkt dat de ontwikkeling in Europa
in dezelfde periode juist de andere kant op ging. De conclusie is dus dat
Europa wel een goed, want neerwaarts resultaat geboekt heeft, waar dit kabinet
de werkloosheid heeft laten oplopen. Ik vraag de heer Verhagen om dit boekje
dan ook weer in te nemen, want volgens mij is dit soort misleidende reclame
bij wet verboden.De heer Verhagen (CDA):Ik heb de stukken van Eurostat hier voor mij. Eurostat constateert dat
het werkloosheidspercentage in Europa gemiddeld 8,4 was. Ik citeer: "Amongst
the Member States seventeen recorded a decrease in their unemployment rate
over a year, one remained stable." (...) "The largest relative falls
were observed in" (...). Dan volgt een aantal landen, waaronder Nederland.
Daar daalde de werkloosheid namelijk, zo schrijft men, van 4,9% naar
4%. Nederland wordt dus door Eurostat tot de landen gerekend waarin
de grootste daling van de werkloosheid wordt geconstateerd. Dat staat hier
dus gewoon. Gelet op het percentage werklozen in de lidstaten, scoort Nederland
het best. U kunt uw statistiekjes gebruiken zoals u wilt, maar Eurostat meldt
dus zelf in het begeleidende persbericht dat Nederland tot de landen behoort
waar de beste slag geslagen is. Als je dat afzet tegen de andere landen, die
met dezelfde economische recessie te maken hebben gehad, kunnen wij juist
dankzij dit beleid dit succes claimen.De heer Vendrik (GroenLinks):Het wordt alleen maar erger. Op de voorpagina van dit boekje staat: "Een
greep uit de successen van het kabinet-Balkenende". Wanneer is de premier
aangetreden? In juni 2002. Vergeef mij dat ik dan even kijk naar de stand
van de werkloosheid in Nederland in 2002. Nogmaals: die stand was 2,8%.
Wat is de stand nu? Die is 4%. Dat is dus het nettoresultaat van drie
jaar onder leiding van deze minister-president.De heer Verhagen (CDA):Behalve als de andere landen naar 8% gaan.De heer Vendrik (GroenLinks):Misschien mag ik dit punt even afmaken. Dat is dus het nettoresultaat
in Nederland. Nu de vergelijking met andere landen. Inderdaad, alle Europese
landen hebben last gehad van een economische recessie. Wat blijkt nou? Uit
de gegevens van Eurostat blijkt dat alle Europese landen desondanks een daling
van de werkloosheid teweeg hebben weten te brengen. Er is één
land dat een stijging van de werkloosheid teweeg heeft weten te brengen, namelijk
Nederland en dus dit kabinet. Dan durft u, mijnheer Verhagen, dat als het
belangrijkste succes van dit kabinet in te boeken. Dat kunt u niet menen!De heer Verhagen (CDA):Ik vind dit onbestaanbaar. Ik ben natuurlijk blij dat GroenLinks de successen
van het kabinet-Balkenende gaat bestuderen. Dat werd tijd, maar u beroept
zich op Eurostat en ik heb hier de officiële tekst van Eurostat. Daarin
staat: "In March 2006, the lowest were registered in The Netherlands."
Dat staat er gewoon. Het percentage is in Nederland het laagst, namelijk 4.
In Ierland is het percentage 4,2 en in Denemarken 4,3. Dat zijn de landen
met de laagste percentages. Het gemiddelde percentage is 8,1. U vraagt mij
hoe ik dat durf te verklaren, maar in de periode waarin dit kabinet aantrad,
kwam de economische recessie in volle hevigheid naar voren. Die heeft overal
geleid tot een forse stijging van de werkloosheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Nee.De heer Verhagen (CDA):Nederland slaagt erin om het laagste percentage van de EU te krijgen.
Dan vind ik het werkelijk een gotspe dat u hier durft te beweren dat dankzij
dit kabinet de werkloosheid is gestegen. Integendeel, wij hebben ervoor gezorgd
dat wij de dalende lijn weer hebben ingezet, dat mensen weer aan het werk
zijn gekomen en dat mensen dankzij de Wet werk en bijstand, waar u ongetwijfeld
ook tegen was, weer aan de slag konden en niet aan de kant bleven staan.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik kijk gewoon maar even heel simpel naar de cijfers. De heer Verhagen
heeft wederom op veel punten ongelijk. Hij leent namelijk van het succes van
Paars. Dat schijnt vandaag populair te zijn, maar dan in omgekeerde zin. Ik
kan het niet anders verklaren. Lees gewoon de cijfers, mijnheer Verhagen.
Ik vertel het u nog één keer. Toen dit kabinet aantrad, bedroeg
de werkloosheid in dit land 2,8%. Waar zijn wij ultimo 2005 aangeland?
Bij een hogere werkloosheid. Dit kabinet heeft geen banen gecreëerd en
het heeft geen mensen aan de slag gekregen. Dit kabinet heeft werkloosheid
gecreëerd en het heeft mensen langs de kant laten staan. Dat is het resultaat
van drie jaar kabinetsbeleid. Dan moet u niet doen alsof het omgekeerde het
geval is. In 2002 was het verschil tussen Nederland en Europa groot, sterk
in het voordeel van Nederland. Het is waar dat alle landen last hebben gehad
van de economische recessie. Desondanks is de gemiddelde werkloosheid in Europa
gedaald. In Nederland is de werkloosheid echter gestegen. Zo zijn de cijfers
en niet anders.De heer Verhagen (CDA):Wij bespreken het jaarverslag van 2005. Ik constateer dat de werkloosheid
is gedaald van 4,9% in het begin van 2005 tot 4% aan het eind
van 2005. Eurostat kwalificeert dat niet alleen als het laagste werkloosheidspercentage
in de Europese Unie, maar ook als de meest forse daling van de werkloosheid.
U moet niet krom praten wat recht is. Recht is dat Nederland dankzij de maatregelen
van dit kabinet behoort tot de landen met een forse daling van het werkloosheidspercentage.
Nederland heeft een forse stijging van de werkgelegenheid gecreëerd.
Mensen die tot dan toe werkloos waren, zijn aan het werk geholpen.De heer Vendrik (GroenLinks):Als u werkelijk de successen van Balkenende wilt uitventen, doe het dan
goed. Wees dan ook reëel! Zeg dan dat dit kabinet in 2002 is aangetreden.
Neem de cijfers van 2003, 2004 en 2005 maar eens samen. Ik start met de constatering
dat de werkloosheid in Nederland in 2002 een stuk lager was dan vandaag de
dag. Dat ontkent u niet, maar zeg dan ook niet dat het een succes is. Het
is zeker niet het eerste succes. Het verschil met Europa is kleiner geworden
in het nadeel van Nederland. Andere landen...De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. Ik verzoek u het persbericht van Eurostat als bijlage bij
de Handelingen op te nemen. Dan kan eenieder lezen wat Eurostat ervan zegt.
Dan hoeft men niet af te gaan op onware suggesties van de heer Vendrik.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Verhagen verwijt mij nu dat ik sta te liegen. Dat neem ik hem
kwalijk, want ik lieg niet. Ik sta hier met cijfers die ik driedubbel heb
geverifieerd. Alles wat ik daarover zeg, is waar. De heer Verhagen vindt dat
dit kabinet op het punt van werkgelegenheid een succes is. Dit is een voor
mij zeer belangrijk punt. Dat is het gelukkig ook voor de heer Verhagen, want
het is het eerste punt waarmee hij het succes Vendrikvan dit kabinet verklaart.
Ik daag hem uit om te melden wat er in de afgelopen jaren is gebeurd. Ik houd
hem voor dat de werkloosheid in dit land is gestegen tijdens deze kabinetsperiode.
Dat is gebeurd onder de regie van deze premier. Dat zijn geen leugens, maar
dat zijn ware cijfers. Ik daag hem uit om met andere cijfers te komen, waaruit
blijkt dat de werkloosheid eind 2005 onder die van 2002 ligt.
Dat kan hij niet. Hij kijkt alleen naar 2005 en hij claimt dat dit het succes
van het gehele kabinet-Balkenende is. Ik heb in de volle breedte van de kabinetsperiode
gekeken wat er gebeurd is op het punt van de werkgelegenheid. Het zijn harde
cijfers.De heer Verhagen (CDA):U bent aan het goochelen met cijfers.De heer Vendrik (GroenLinks):Weerspreek het dan!De voorzitter:De heer Verhagen had het woord. U praat er niet doorheen, anders ontneem
ik u het woord.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik bied mijn excuses aan. Dat zal ik niet meer doen.De heer Verhagen (CDA):Het persbericht van Eurostat dat ik de voorzitter net heb overhandigd,
spreekt boekdelen. De wereldwijde economische recessie heeft overal geleid
tot een stijging van de werkloosheid. Dankzij de maatregelen van dit kabinet
is er een dalende lijn ingezet. Die forse daling heeft geleid tot het laagste
werkloosheidspercentage in de EU. Dat is een succes. Daar ben ik trots op
en dat zou u ook eens moeten zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik zal niet in herhalingen vervallen. Ik houd vast aan de cijfers die
ik heb genoemd en aan de conclusie die ik daaruit getrokken heb. Dit is misleidende
reclame voor een kabinet dat dit succes niet verdient.De jeugdwerkloosheid is bijna verdubbeld ten opzichte van het laatste
jaar van Paars II. In Europa is de jeugdwerkloosheid constant gebleven. Onder
allochtonen bedraagt de jeugdwerkloosheid het inmiddels zeer verontrustende
percentage van 31. En wat lees ik in het jaarverslag van de minister van Sociale
Zaken? Hij meldt trots dat hij in 2005 zijn taak heeft volbracht, want 24.000
jongeren zijn via de Taskforce Jeugdwerkloosheid op een jeugdbaan geplaatst.
Dat is een ontluisterende manier van verantwoording afleggen, omdat het kabinet
zich over het grote probleem van de jeugdwerkloosheid en in het verontrustende
percentage werkloze allochtone jongeren niet verantwoordt. Het kabinet laat
zich dus niet aanspreken op de resultaten van zijn beleid.Idem voor de langdurige werkloosheid. In 2002 stond 26% van de
werklozen – een kleine hoeveelheid werklozen, zeg ik er voor de heer
Verhagen nog maar een keer bij – langdurig langs de kant. Hoe hoog is
dat percentage in 2005? 40! Het gaat dus heel goed met ons land.De voorzitter:Tot nu toe heeft iedereen zich min of meer aan de afgesproken spreektijd
gehouden. Uw tien minuten zijn nu toch echt voorbij en daarom moet ik u vragen
af te ronden.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik vraag de minister-president een reactie te geven op de
veronderstelde werkgelegenheidssuccessen van dit kabinet en zich daarover
echt te verantwoorden.Het is mijn voorlopige conclusie dat het land er in 2005 op het gebied
van werk en inkomen slechter voor staat dan het in 2002 werd aangetroffen
door dit kabinet. Maar niet getreurd, want keer op keer heeft het kabinet
de bevolking voorgehouden dat de harde ingrepen noodzakelijk waren om Nederland
klaar te maken voor de vergrijzing. Maar dat zou dan wel terug te vinden moeten
zijn in de sommen van het CPB over diezelfde vergrijzing. In 2000 presenteerde
het CPB een scenario voor houdbare overheidsfinanciën. Dat deed het in
2005 ook. Je zou dus denken dat het door het kabinet geclaimde resultaat in
die sommen terug te vinden is. Jammer genoeg is dat niet zo. Het CPB meldt
namelijk in 2005 dat dit land nog lang niet klaar is voor de vergrijzing.
In een aantal opzichten is het zelfs nog lastiger geworden dan voorspeld in
2000. Het vergrijzingstekort bedraagt namelijk tussen de 10 en 15 mld. Je
zou dan ook denken dat het kabinet onmiddellijk besluit om bij te sturen.
Maar nee, met de recente voorlopige besluitvorming van het kabinet wordt het
probleem in het verkiezingsjaar 2007 nog eens met 3,5 mld. vergroot, zo meldt
het CPB onlangs in de boekhoudkundige berekeningen voor de komende kabinetsperiode.
Met andere woorden: het vergrijzingsprobleem wordt niet alleen niet opgelost,
maar zelfs vergroot. Dat is toch geen VBTB? Dan leer je toch niet van de prestaties
over 2005?Minister-president! U maakt dit land niet klaar voor de vergrijzing. U
bent bezig om dit kabinet klaar te maken voor de verkiezingen. Daar is politiek
niet voor bedoeld. Ik vraag u zich nader te verklaren, want ook u sprak in
2002 over de puinhopen van Paars. Hoe zit het dan met uw fantastische resultaten
als u in 2007 eigenlijk hetzelfde doet als de regering in het door u vermaledijde
paarse jaar 2002? Toen werden ook meevallers weggegeven aan lastenverlichting,
terwijl dat achteraf niet had moeten gebeuren. Dat dreigt nu weer te gebeuren
en ik vraag u daarop te reageren.De heer Van As (LPF):U vergelijkt appels met peren. Dit kabinet heeft bij zijn aantreden namelijk
allerlei gesubsidieerde banen geschrapt. Verder meldt u ook niet dat honderdduizenden
mensen vanuit de WAO aan het werk zijn gegaan en dat u cijfers uit een periode
met hoogconjunctuur vergelijkt met de cijfers die de uitkomst zijn van een
economie die een aantal jaren in een dal heeft gezeten.De heer Vendrik (GroenLinks):Het kost mij buitengewoon veel moeite om te begrijpen waarom u zegt dat
ik appels met peren vergelijk. Ik wijs er alleen maar op dat in de CPB-studie
Ageing and the sustainability of Dutch public finances uit 2005 staat dat
Nederland niet klaar is voor de vergrijzing, omdat er een tekort is van 10
tot 15 mld. Ik constateer alleen maar dat er letterlijk in het laatste rapportje
van het CPB over de komende kabinetsperiode staat: het komend jaar dreigt
de vergrijzingsproblematiek door dit kabinet nog groter te worden. Dat wil
ik graag aannemen. Daarom trek ik de vergelijking met 2002. Iedereen zegt
daarvan dat dit zo'n rampzalig jaar was. Allerlei politieke partijen zijn
toen helemaal uit de rails gelopen met een sober budgettair beleid. Dat dreigt
zich dus te herhalen. Als men het hier zo ernstig vindt wat er in 2002 is
gebeurd, haal de broekriem van 2007 dan ook maar aan en neem deze les van
het CPB serieus. Het kabinet zou dit in ieder geval moeten doen en daarover
ging mijn vraag.De heer Van As (LPF):Je mag dit kabinet de vergrijzing niet verwijten. Dat wisten wij in 2002
en zelfs tien jaar geleden al. Wij spreken nu over 15 mld. die ineens boven
de markt hangt. Over welke periode praten wij dan? Dat moet
je natuurlijk ook nuanceren. Als dat over een aantal jaar is, dan kunnen wij
met zijn allen maatregelen nemen. Ik ben heel benieuwd naar het antwoord van
minister Zalm in dezen. Ik ga dan met u de discussie aan.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil graag de discussie met de heer Van As aangaan over de vergrijzing,
maar dat was mijn punt niet. Het was niet mijn bedoeling om mijn eigen opvatting
over wat wij met vergrijzing moeten doen naar voren te brengen. Mijn punt
was dat dit kabinet de afgelopen jaren keer op keer tegen het Nederlandse
volk heeft gezegd dat wij hard moeten ingrijpen, omdat wij bezig zijn om dit
land klaar te maken voor de toekomst, lees: de vergrijzing. Ik constateer
dat het CPB onlangs heeft gezegd dat dit land niet klaar is voor de vergrijzing.
Ik vraag het kabinet hoe het dat beoordeelt. Geen resultaat. Ik vraag het
kabinet naar de waarschuwing van het CPB dat het nog erger wordt en dat het
land verder afraakt van het zogenaamde pad voor houdbare overheidsfinanciën,
zoals het CPB dat prognosticeert. Ik vraag het kabinet of wij dan niets leren.
Daarvoor is dit debat toch bedoeld? Het gaat niet om mijn opvattingen, maar
om de beweringen van het kabinet zelf en hoe die zich verhouden tot wat wij
inmiddels weten over de vergrijzingsproblematiek, wat er staat te gebeuren
en wat dit kabinet van plan is in 2007.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Wij voeren vandaag het verantwoordingsdebat over 2005, het
tweede begrotingsjaar van het kabinet-Balkenende. Het gaat de VVD-fractie
niet om mooie plannen, maar het gaat om resultaten. De resultaten tellen.
Wat de VVD-fractie betreft gaat het net als vorig jaar om de beleidsmatige
verantwoording. Hebben wij bereikt wat wij wilden bereiken? Hebben wij daarvoor
gedaan wat wij zouden doen? Heeft het gekost wat het zou kosten? Wat de VVD-fractie
betreft gaat het dit jaar ook om de verantwoording over de uitvoering. Is
de dienstverlening waarvoor het Rijk verantwoordelijk is van goede kwaliteit?
Wordt deze uitgevoerd binnen een verantwoord budget en op een transparante
manier? Zo niet, wat gaan wij daaraan doen? Dit mede tegen de achtergrond
dat de overheid er is voor de mensen en niet andersom.Niet alleen in het eerste jaar, maar ook in het tweede regeringsjaar heeft
het kabinet veel bereikt. Het kabinet heeft zich ontpopt als een waar hervormingskabinet
dat Nederland weer een uitstekende positie geeft om de komende jaren te groeien
en te bloeien. Het zijn geen gemakkelijke tijden om in de oppositie te zitten.
De afgelopen jaren verweet de PvdA het kabinet dat de economie werd afgeknepen
en dat Nederland daardoor achterbleef bij de rest van Europa. Het jaarverslag
over 2005 laat zien dat het kabinet de weg omhoog weer heeft gevonden. De
maatregelen die genomen moesten worden om de schade van de loonspiraal van
2001 en 2002 te repareren, hebben gewerkt. Laten wij elkaar niet wijsmaken
dat Nederland alleen maar meelift op de golven van de wereldeconomie. De maatregelen
van dit kabinet maken wel degelijk verschil, zoals de Wet werk en bijstand
die aantoonbaar heeft geleid tot een veel grotere uitstroom. Kijk naar het
kleinere beroep op de WAO als gevolg van de herbeoordelingen. Dit kabinet
begon met een financieringstekort dat boven de 3% lag. Inmiddels komt
het begrotingsevenwicht weer in zicht. De economische groei lag vorig jaar
nog onder het EU-gemiddelde, inmiddels daarboven. Het belangrijkste resultaat
op economisch terrein is natuurlijk dat de werkgelegenheid weer spectaculair
stijgt. De werkloosheid is gedaald tot onder de 4%, ondernemers investeren
weer, er ontstaat weer perspectief voor mensen die langs de kant stonden en
jongeren krijgen weer een baan. Dat zijn de resultaten waar iedere politicus
voor werkt. Ook de oppositie moet het met mij eens zijn dat Nederland er nu
veel beter voor staat dan toen het kabinet aantrad. Wij zullen dat allemaal
de komende jaren gaan merken.Niet alleen op economisch gebied zijn er veel maatregelen genomen. Ik
noem nog een aantal andere. Het nieuwe zorgverzekeringsstelsel geeft ons vrije
keuze van zorgverzekeraar. Als hij het niet goed doet, kan men jaarlijks overstappen
naar een andere maatschappij. Met de Wet maatschappelijke ondersteuning wordt
voor het eerst geregeld dat mensen met een chronische ziekte, handicap of
sociale achterstand en mantelzorgers recht hebben op ondersteuning op maat
van hun gemeente zodat zij kunnen participeren in de samenleving. Bedrijven
en ondernemers hebben een verlaging van de winstbelasting gekregen en er zit
nog meer in het vat. De overheid zal aan scholen in het primair onderwijs
niet meer tot in detail voorschrijven hoe zij hun geld moeten besteden. Zij
krijgen voortaan een lumpsumbudget.Bij de algemene politieke beschouwingen in 2005 heeft mijn voorganger
Jozias van Aartsen aandacht gevraagd voor kinderopvang, met name voor de voor-,
tussen- en naschoolse opvang in het schoolgebouw. Vanaf 1 augustus 2006
zal de tussenschoolse opvang wettelijk worden verankerd. Nog dit jaar zal
een begin worden gemaakt het wijzigen van de Wet op het primair onderwijs
voor dit doel. Het doel van de VVD-fractie is dat per 1 januari 2007
naschoolse kinderopvang tot tevredenheid van de kinderen en de ouders, en
dus ook van de VVD-fractie, is geregeld. Er moet niet meer worden gesjouwd
met kinderen. Nederland kan eindelijk ont-Pronken omdat de Vijfde Nota Ruimtelijke
Ordening daar de ruimte voor biedt.Een compliment hiervoor is op zijn plaats, maar wij zijn er nog niet.
De VVD-fractie heeft enkele beleidsthema's geselecteerd waarover zij nog vragen
heeft die zijn overgebleven uit de verantwoordingsdebatten met de verschillende
bewindslieden die de afgelopen twee weken hebben plaatsgevonden. Ik zal spreken
over administratieve lastenverlichting voor de burgers, over de jeugd, over
innovatie en over files. Ik zal afsluiten met een aantal opmerkingen over
de uitvoering van het beleid.Er wordt op de ministeries van Financiën en Economische Zaken hard
gewerkt aan het verminderen van administratieve lasten voor het bedrijfsleven.
Het kabinet heeft de helft de doelstelling van ruim 4 mld. lastenverlichting
gerealiseerd. Dat is mooi. Het bedrijfsleven zegt echter dat dit niet echt
veel lucht geeft. Daar is de VVD-fractie zeer bezorgd over. De aanbevelingen
van de commissies Kraaijeveld en Stevens moeten met spoed worden uitgevoerd.
Voor het bedrijfsleven is het nodig dat voorstellen van de Tweede Kamer, zoals
het vormen van één inspectie- en controledienst, kwartaalaangifte
in plaats van maandaangifte en het laten vervallen van de helft van de vergunningen,
met spoed worden uitgevoerd. Hoe staat het met de uitvoering van de moties
over deze onderwerpen? De minister van BVK heeft toegegeven dat hij moeite heeft om de doelstelling
te halen om ook voor de burger een flinke lastenverlichting te realiseren.
Hij heeft dan ook nog lang niet de helft van zijn doelstellingen gehaald.
Het is verstandig dat de minister-president een specifieke stuurgroep van
ministers heeft ingesteld om in het komende jaar alles te doen om die beloofde
lastenverlichting tot stand te brengen.Ons land is internationaal koploper in het gebruik van pc's en internet.
Nederland is echter een magere middenmoter op internationale lijsten waar
het gaat om de bereikbaarheid van internetsites van de overheid. Dat kan toch
niet? De invoering van het burgerservicenummer kan ook een stuk sneller. Er
wordt wel gezegd: de Belgen doen het beter. Dat laat het kabinet zich toch
niet zeggen? De VVD-fractie wil erop kunnen vertrouwen dat het goed komt.
Met welke concrete maatregelen voor het bedrijfsleven en de burgers komt het
kabinet dit jaar nog?Ik vervolg met een aantal opmerkingen over het jeugdbeleid. De jeugd heeft
de toekomst, maar dat geldt ook andersom: de toekomst van Nederland wordt
mede vormgegeven door de jeugd van nu. Er zijn nog steeds grote structurele
problemen in het kabinetsbeleid ten aanzien van de jeugd. De Algemene Rekenkamer
heeft terecht zeer kritische opmerkingen gemaakt over de resultaten van het
beleid om het aantal voortijdige schoolverlaters terug te dringen. De andere
woordvoerders spraken daar ook al over. Maar liefst 175 leerlingen per dag
verlaten de school voortijdig. Als je dit doorrekent, kom je tot de conclusie
dat in de afgelopen vijf jaar ongeveer 300.000 jonge mensen zonder diploma
op de arbeidsmarkt zijn gekomen. Dat is toekomstloos. Een deel van hen bekeert
zich gelukkig weer tot de schoolbanken, maar het is evident dat wij veel meer
moeten doen om het tij te keren. Er zijn wel plannen, maar er is onvoldoende
werk in uitvoering.De VVD is nog steeds ontevreden over de aansluiting tussen school en werk.
Wat schoolverlaters kunnen en weten, sluit niet aan bij wat bedrijven aan
vakmanschap vragen. De VVD-fractie heeft in 2004 een nota uitgebracht, waarin
vele maatregelen worden opgesomd om het oude vakmanschap weer in het onderwijs
te brengen: meer praktijk en minder theorie. Ook deze omslag is te beperkt
ingezet. De resultaten zijn wat ons betreft dan ook onvoldoende.De kwaliteit, de wachtlijsten en de versnippering in de organisatie van
de jeugdzorg baren ons nog steeds zorgen. Ik denk ook aan het ontbreken van
protocollen en een weinig wetenschappelijke onderbouwing van de behandelingen.
Heeft het beleid wel effect? Vooral de trage vorderingen op dit terrein verontrusten
ons. Juist bij de verantwoording gaat het om de vraag of het geld juist besteed
is en of het beoogde doel bereikt is. Dat is nu precies wat er ontbreekt.
De reden is dat het onbekend is. Wat ons betreft: alle hens aan dek. Wat is
dus concreet de ambitie van het kabinet om nog in deze kabinetsperiode de
kansen en de toekomst van de jeugd te verbeteren?Ik maak een aantal opmerkingen over het innovatiebeleid. Voor de discussie
over de verantwoording van VBTB is het van groot belang dat het beleid te
toetsen is, althans dat de gegeven prestatie-indicatoren daadwerkelijk meetbaar
en beschikbaar zijn in het jaarverslag. Dat is in de paragraaf over het bevorderen
van de innovatiekracht in het jaarverslag van Economische Zaken echter niet
het geval. Uit dit jaarverslag blijkt namelijk dat er over tal van effectindicatoren
geen realisatiecijfers beschikbaar zijn. De meest recente cijfers die wel
beschikbaar zijn, slaan veelal op het jaar 2000. Hierdoor is het onmogelijk,
de regering op haar beleid af te rekenen.Ter compensatie van de cijfers die niet beschikbaar zijn, wordt er verwezen
naar de stijging van Nederland van de achtste naar de zevende positie op de
European Innovation Score Board van 2005. Dit is weliswaar een goede prestatie,
maar dit is geen officiële prestatie-indicator. De VVD vraagt zich dan
ook af of het nut en de noodzaak van de gekozen prestatie-indicatoren in dit
geval wel goed werken.Het kabinet is van start gegaan met innovatie en kenniseconomie hoog op
de prioriteitenlijst. Het Innovatieplatform zou analyses maken, voorstellen
doen en aanjagen, dus ervoor zorgen dat kennis niet op de plank blijft liggen,
maar daadwerkelijk wordt toegepast. Daar schort het in Nederland vooral aan.
Wij horen en zien bijzonder weinig resultaten. Een omslag in het denken vergt
evenwel meer dan alleen mooie rapporten. Dat vergt het actief uitventen van
successen. Ik noem ook het leren van successen in andere sectoren en het toepassen
van best practices. Er is een sneeuwbaleffect nodig. Maar is de bal wel van
de berg gerold? Wat wordt er geanalyseerd en voorgesteld, alsook moet politiek
vertaald worden? Daarom is de betrokkenheid van dit kabinet in de persoon
van de minister-president ook zo belangrijk. Het kabinet moet bij dit onderwerp
echt aan de bak zien te komen.Ik maak nog enkele opmerkingen over de filebestrijding. De VVD is nadrukkelijk
ontevreden over het gebrek aan voortgang hierin. De doelstelling van het kabinet
is een vermindering van de filezwaarte met minimaal 30% op plaatsen
waar projecten zijn uitgevoerd. Voer die projecten ook uit, zo is onze oproep
aan het kabinet. Iedere ochtend hoort heel Nederland het fileleed breed uitgemeten
op de radio. Miljoenen hardwerkende mensen zitten vast op weg naar hun bedrijf
of een klant. Na het werk zitten veel ouders in de file, hopend dat de kinderopvang
nog niet gesloten is, als zij uiteindelijk uit die file zijn. Geld is niet
het probleem; het FES is goed gevuld. Wij roepen minister Peijs dan ook op
om te gaan asfalteren. Fijnstof zou de voortgang vooral blokkeren. De VVD-fractie
is daar niet van overtuigd. In het MIT staat een groot aantal wegen buiten
de grootstedelijke gebieden gepland. Die kunnen onzes inziens snel worden
aangelegd. Een motie met een opsomming van die wegen is vorig jaar bij de
algemene financiële beschouwingen aangenomen, maar er wordt maar geen
vooruitgang geboekt in het nemen van wettelijke maatregelen rondom fijnstof.
Niet alleen de wetgeving in Nederland hapert, maar ook uit Brussel, waar Europese
regelneven nog meer regelgeving op ons willen loslaten, komen er onrustbarende
geluiden. De VVD-fractie wil de duidelijke toezegging dat het kabinet niet
akkoord zal gaan met verdere aanscherpingen van de fijnstofregelingen vanuit
Brussel, in ieder geval niet zolang de huidige problemen niet zijn opgelost.Ik maak nog enkele opmerkingen over ontwikkelingssamenwerking. Niet het
jaarverslag, maar wel de brief die wij deze week van minister Van Ardenne
ontvingen, is zeer relevant voor dit verantwoordingsdebat. Deze brief vormt
een reactie op vragen van mijn collega Szabó over resultaatmeting op
het vlak van ontwikkelingssamenwerking. In de brief wordt een
onthutsend beeld geschetst. Een deugdelijke verantwoording van de geboekte
resultaten zou niet mogelijk zijn en dat terwijl het hier om 4 mld. per jaar
gaat! De VVD-fractie vindt dit niet acceptabel. Zij krijgt graag een heldere
verklaring.Ook dit jaar zijn wij weer een paar maal opgeschrikt door toch wel heel
zwakke plekken in de uitvoering van het overheidsbeleid. Dat is helaas niet
iets van het laatste jaar. Uit het onderzoek naar de bouwfraude bleek dat
de integriteit van enkele ambtenaren in het geding was. Verder functioneerde
het Openbaar Ministerie geenszins optimaal en kregen wij te maken met tbs'ers
die tijdens hun verlof in de fout gingen. Wij maken ons nog steeds veel zorgen
over de langs elkaar heen werkende organisaties die onze jeugd ondersteunen.
Het aantal schoolverlaters zonder diploma willen wij flink reduceren, maar
wij zijn daar nog niet in geslaagd. Het UWV moet er ook nog heel hard aan
trekken om iedereen op tijd de juiste uitkering te betalen. Zelfs de anders
zo goed functionerende Belastingdienst was telefonisch wel heel moeilijk bereikbaar
voor mensen met vragen over zorgtoeslag, huursubsidie en belastingen. Kortom:
er schort het een en ander aan de uitvoering van het overheidsbeleid. Dat
is voor de VVD-fractie een reden om er in dit verantwoordingsdebat extra aandacht
voor te vragen. De VVD-fractie stelt voor dat het kabinet bij ieder nieuw
beleidsvoornemen aan de Kamer meldt of het beleid in de praktijk wel uitvoerbaar
is en of geen beleid niet beter is dan wel beleid. Wij moeten namelijk niet
alles vanuit Den Haag willen regelen. Bovendien willen wij minder regels in
plaats van meer. Is de organisatie die het moet gaan uitvoeren, er wel klaar
voor en zal het in de praktijk wel zo werken als het kabinet het voor ogen
heeft?De VVD-fractie hecht van oudsher veel waarde aan verantwoordingsdag. Voor
liberalen zijn harde resultaten belangrijker dan mooie plannen, in de eerste
plaats omdat burgers moeten kunnen zien wat er met hun belastinggeld wordt
gedaan en in de tweede plaats vooral ook omdat liberalen de ambitie hebben
om Nederland steeds beter te maken. Als wij onze kleinkinderen over twintig
jaar willen laten zien wat wij voor hen hebben gedaan, kunnen wij niet voor
de dag komen met: opa deed mee met alle hypes en stond voorop bij ieder vragenuurtje,
maar controleerde niet of er voldoende geïnvesteerd werd en vooral of
er van al die mooie plannen ook iets terechtkwam. Wij zullen moeten laten
zien dat er daadwerkelijk iets is gebeurd, dat het onderwijs van wereldklasse
is, dat er volop werk is en dat er geen enorme overheidsschuld is, kortom,
dat Nederland meer dan ooit een land is om trots op te zijn. Natuurlijk vertellen
wij onze kleinkinderen daarbij dat dit zo is gekomen, omdat nooit genoegen
werd genomen met een 6-, niet op school, niet in de politiek en zeker niet
op verantwoordingsdag.De voorzitter:Het kabinet heeft gevraagd om ruimschoots de tijd te krijgen voor de beantwoording
van alle vragen van de Kamer, dus ik schors de vergadering tot 13.30 uur.
Wij beginnen dan met de regeling van werkzaamheden en zetten daarna dit debat
voort.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 11.25 uur tot 13.30 uur geschorst.Voorzitter: Ten HoopenDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-5751-5768.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl