Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2005, met uitzondering van het deel Milieu (29800 XI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 1949-1970

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 29, pagina 1949-1970

30-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29800-XIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 30 november 2004)Pagina 1929-1930
Presentie en opening (dinsdag 30 november 2004)Pagina 1925-1925
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 30 november 2004)Pagina 1970-1972
Debat over het overlijden van de Indonesische mensenrechtenactivist MunirPagina 1942-1949
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat, te weten: de motie Van der Staaij c.s. over versnelde uitvoering van belangrijke vaarwegprojecten (29800 XII, nr. 34)Pagina 1933-1933
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over Schiphol, te weten: de motie-Verdaas c.s. over het vóór 1 mei 2005 ontwikkelen van een concreet en budgettair neutraal voorstel (29378, nr. 19)Pagina 1932-1932
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over militaire terreinen, te weten: - de motie-Vos over een alternatieve locatie buiten de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden (28114, nr. 7); - de motie-Vos over de interpretatie van artikel 6 van de Habitatrichtlijn (28114, nr. 8); - de motie-Van der Staaij over het toevoegen van een volzin aan de PKB-test (28114, nr. 10)Pagina 1932-1933
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over duurzame energie, te weten: de motie-Samsom over een stimulans voor fotovoltaïsche zonne-energie (29575, nr. 6)Pagina 1930-1930
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Schepenwet in verband met de totstandkoming van de Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid en de invoering van een nieuwe regeling van tuchtrechtspraak voor de scheepvaart (29476, R1754)Pagina 1938-1942
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het media-onderdeel van de begroting van OCW, te weten: - de motie-Van Dam/Vergeer over de omroepreserve (29800 VIII, nr. 87); - de motie-Atsma over de switch off (29800 VIII, nr. 88); - de motie-Atsma c.s. over externe pluriformiteit (29800 VIII, nr. 90) en 3 andere moties (de nrs. 93 t/m 95)Pagina 1931-1932
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, te weten: - de motie-Kruijsen c.s. over een revolving fund (29800 XIV, nr. 34); - de motie-Kruijsen over het investeringsbudget landelijk gebied (29800 XIV, nr. 35); - de motie-Kruijsen over de ecologische hoofdstructuur (29800 XIV, nr. 36) en 12 andere moties (de nrs. 37 t/m 48)Pagina 1930-1931
Vragen van het lid Jan de Vries aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het voornemen van het openbaar onderwijs in Rotterdam om tweetalig onderwijs te gaan aanbieden op alle 80 basisscholen vanaf groep 1 (Mondelinge vragenuur)Pagina 1925-1929
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet voorkoming verontreiniging door schepen, de Wet verontreiniging zeewater en de Scheepvaartverkeerswet in verband met de instelling van de Nederlandse exclusieve economische zone en enkele andere onderwerpen (28984)Pagina 1933-1938
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2005, met uitzondering van het deel Milieu (29800 XI)Pagina 1949-1970

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 130 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2005, met uitzondering van het
deel Milieu (29800 XI).De voorzitter:Zoals is afgesproken, is bij deze begrotingsbehandeling slechts de minister
van VROM aanwezig. Tussen nu en twaalf over tien doen wij alleen de eerste
termijn van de Kamer.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Duivesteijn (PvdA):Mede namens mijn collega de heer Hofstra van de VVD overhandig ik eerst
aan de voorzitter van de Tweede Kamer en daarna aan de minister van VROM ons
initiatiefwetsvoorstel tot wijziging van de Wet bevordering eigenwoningbezit.
Deze wijziging dient tot verruiming en vereenvoudiging van
de werking van de Wet bevordering eigenwoningbezit (Wet BEW). Wij doen dat
omdat bij de onderhavige begroting het voornemen bekend is gemaakt dat de
regering de Wet BEW graag wil intrekken. Wij als initiatiefnemers menen dat
het verstandig is om te komen met een verbetering van onze eigen wet. Wij
dienen haar graag bij u in, voorzitter, zodat zij onderdeel kan worden van
de beraadslaging.De voorzitter:Ik vind het een verrijking van onze werkwijze om initiatiefwetsvoorstellen
in een plenair debat aan de voorzitter aan te bieden en ter informatie aan
de minister te geven. Het is geen goede procedure om het initiatiefwetsvoorstel
onderdeel van het onderhavige debat te laten zijn, omdat het eerst de procedure
ingaat van toewijzing en voorlegging aan de Raad van State voor advies. Ik
dank de heer Duivesteijn voor de overhandiging, maar het wetsvoorstel zal
geen onderdeel zijn van dit debat als zodanig. Het onderwerp ervan is echter
niet buiten de orde.De heer Duivesteijn (PvdA):Het kan natuurlijk pas onderdeel zijn van de beraadslaging nadat het goed
is bestudeerd. Daarmee ben ik het eens. Wij hebben het voorstel niet alleen
nu overhandigd aan de minister. Ik bedank haar ook voor het feit dat wij technische
bijstand hebben gekregen. Wij hebben daarvan graag gebruik gemaakt. Ik zou
het prettig vinden als u, voorzitter, die dank namens de heer Hofstra en ondergetekende
zou overbrengen.De heer Van As (LPF):Het doet mij bijzonder deugd dat u samen met de VVD-fractie tot een dergelijk
voorstel bent gekomen. Is het voorstel met of zonder aftrek van hypotheekrente?
Het is misschien goed om dat te weten, dan weten wij namelijk ook of het voorstel
levensvatbaar is.De heer Duivesteijn (PvdA):Het lijkt mij een vraag voor de heer Hofstra, maar het voorstel is mét
hypotheekrenteaftrek.De voorzitter:Dan gaan wij nu echt over tot de behandeling van de begroting van VROM!De heer Verdaas (PvdA):Voorzitter. Een begrotingsbehandeling leent zich bij uitstek voor bespiegelingen
over het beleid van de minister, het schetsen van wat weidse vergezichten,
het reflecteren op maatschappelijke trends et cetera. Op het laatste Aedes-congres
hoorde ik minister Dekker echter verkondigen dat de tijd van analyseren en
nadenken voorbij is en dat het tijd is voor actie. Ik ben het daarmee eens.
Ik ga het er vandaag niet over hebben dat de legalisering van 74 vakantiewoningen
in het Groene Hart door de minister wordt afgedaan als een detail. Ook ga
ik het er niet over hebben dat de hele wereld zich verbaast over de dreigende
afschaffing van onze strenge regels voor de vestiging van detailhandel buiten
onze stadscentra, dat een overgrote meerderheid van de bevolking zich zorgen
maakt over de bescherming van onze open ruimten en dat VROM-raad, RIVM en
het Ruimtelijk Planbureau die zorgen delen. Daarover spreken wij elkaar maandag
immers weer.In lijn met de oproep van de minister op het Aedes-congres stellen mijn
collega Staf Depla en ik vandaag een aantal concrete zaken voor, die ons land
een stuk prettiger kunnen maken. Ik begin onze inbreng met een voorstel dat
voortborduurt op het manifest Iedereen Onder Dak in 2007, dat ik vorig jaar
aan de minister heb overhandigd. Uit de brief die de minister de Kamer afgelopen
vrijdag stuurde, maak ik op dat zij de grondgedachte van dit manifest nog
steeds een warm hart toedraagt. Ik ga vandaag dan ook niet in frustratie terugkijken
en benoemen wat er het afgelopen jaar allemaal nog meer had kunnen gebeuren.
Ik wil vandaag vooral een aantal stappen vooruit zetten. Ik presenteer daarom
dit jaar de "woonladder van Verdaas", al hoop ik oprecht dat het de "ladder
van Dekker" zal worden.In Nederlandse buurten lopen de spanningen vaak hoog op en dat heeft de
simpele reden dat een enkel huishouden vaak de omgeving bij voortduring overlast
bezorgt. Vaak gaat het dan om mensen die om wat voor redenen dan ook de weg
zijn kwijt geraakt. Soms gaat het ook om wat ik maar even gemakshalve aso's
noem, die zich simpelweg niets van hun buren aantrekken. In de praktijk zien
wij dat dan vaak lang, in mijn ogen te lang, met huisuitzetting wordt gewacht.
De reden daarvoor laat zich raden: huisuitzetting is immers een zwaar middel,
zeker als er in zo'n gezin ook kinderen zijn. Daarnaast lost het natuurlijk
niets op om een gezin op straat te zetten. Mensen, en de problemen die zij
hebben, verdampen niet. Men trekt in bij familie of men gaat op straat zwerven.
De oplossing waarvoor dan vaak wordt gekozen is, dat mensen "horizontaal"
worden uitgezet. Men krijgt dan een nieuwe kans in een andere buurt, maar –
het zal geen verrassing zijn – dat levert zelden succesvolle vervolgtrajecten
op. De enige reden waarom wij niet aan dit dilemma weten te ontsnappen is,
dat er al jaren een taboe rust op wat ik het suboptimale wonen noem. Waar
ik op doel is dat er op de woonladder een aantal treden ontbreekt tussen de
straat en het gewone reguliere wonen in een rijtjeshuis. Er is uiteraard weinig
mis met het achterliggende ideaal om iedereen gewoon te laten wonen. De realiteit
is echter, dat dit niet voor iedereen is weggelegd, zo blijkt keer op keer
uit de praktijk. Dat taboe moet dus worden doorbroken en wij moeten durven
praten over polyesterwoningen, pensions, rafelrandwoningen, containerwoningen
enzovoort, als het maar een oplossing is voor het probleem dat ik zojuist
heb gesignaleerd.Vandaag wil ik de minister daarom een aantal concrete voorstellen doen,
om de woonladder daadwerkelijk te implementeren. De kern van het voorstel
is dat mensen die niet gewoon kunnen wonen, sneller uitgezet moeten kunnen
worden, maar zij mogen niet op straat belanden. Zij verhuizen dus simpelweg
naar een lagere trede op de woonladder. De winst voor de samenleving is evident.
Hiermee wordt voorkomen dat spanningen in buurten onnodig oplopen en dat hele
gezinnen in de anonimiteit verdwijnen. Het heeft een opvoedend effect en de
maatschappelijke begeleiding van probleemhuishoudens zal vele malen effectiever
worden.Ik zal dit voorstel in een aantal concrete punten uitwerken, in de hoop
dat de ladder van Verdaas wellicht ooit de ladder van Dekker wordt. Dat klinkt
ook beter. Die voorstellen zal ik uiteraard toelichten. Het komt er allereerst
op aan, niet alleen te regelen dat mensen sneller uitgezet
mogen worden, maar ook resultaatafspraken te maken met de verschillende regio's
over het realiseren van die huisvesting. Alleen zo kun je de vrijblijvendheid
eruit halen. Ik stel de minister voor om die afspraken over de onderste trede
op de woonladder voor de bijzondere doelgroepen mee te nemen in de prestatieafspraken
die nu met de corporaties en de gemeenten worden gemaakt.Mevrouw Veenendaal (VVD):Voorzitter...De voorzitter:Ik aarzel een beetje. U gaat straks uw maidenspeech houden en dan mag
u niet worden geïnterrumpeerd.De heer Verdaas (PvdA):Ik heb er geen probleem mee, voorzitter.De voorzitter:Neen, ik houd mij aan de ongeschreven regels van het huis. Gaat u door
met uw betoog. Tegen de Kamer zeg ik: laat u het voorzitten nu gewoon aan
mij over.De heer Verdaas (PvdA):Dat was mijn eerste voorstel. Mijn tweede voorstel is dat de bouw van
de benodigde opvangvoorzieningen alleen zal worden gerealiseerd als het recht
op onderdak bij uitzetting ook wordt verankerd. Dan denk ik bijvoorbeeld aan
het BBSH. Anders wordt alleen het snelle uitzetten gebruikt, maar niet de
andere kant, de opvang. Mijn derde punt is dat er echt een groot gat zit in
het bepalen van omvang en kwaliteit van die doelgroep. Er zal gewerkt moeten
worden aan een monitor, het liefst een landelijke. Er zijn in de regio al
een paar initiatieven – ik denk aan Utrecht en Groningen – waarin
de provincie en de gemeente hun best doen om het type huishoudens in beeld
te krijgen waar het hier om gaat. Ik wil voorkomen dat er straks twaalf monitoren
naast elkaar bestaan en denk dat het Rijk daarin een bijzondere verantwoordelijkheid
heeft. Dat is niet zozeer een kwestie van geld, maar van de wil om het te
organiseren. Een vierde punt is dat ik in de praktijk vaak hoor dat mijn verhaal
over het suboptimale bouwen mooi is, maar dat de regelgeving het niet toestaat.
Er wordt vaak verwezen naar het Bouwbesluit. Ik ben politicus en heb maar
beperkt tijd en zin om zelf het Bouwbesluit uit te diepen, maar ik ben die
regelgeving nog niet zo tegengekomen en wil de minister dan ook uitdagen om
hierop te reageren. Erkent zij dat daar een probleem zit en zo ja, wat zijn
de specifieke regels? Is zij bereid om via vrijstellingsmogelijkheden daarvan
af te zien, juist om dit probleem op te lossen?Mijn laatste voorstel uit dit rijtje is dat blijvend moet worden ingezet
op preventie. De snelle uitzetting waar ik over sprak, is een instrument op
het eind van de keten. Mijn inziens wordt er in de praktijk nog te snel naar
het instrument van de uitzetting gegrepen, zonder dat helder is gemaakt wat
de inspanningen zijn geweest van de verhuurder om het probleem te voorkomen.
Ik pleit er dan ook voor dat de minister met de corporaties of met de brancheorganisatie
een protocol overeenkomt, waarin een minimuminzet aan begeleiding bij huurschuld
of overlast wordt vastgelegd. Wij moeten af van de luiheid die je vaak ziet,
van: wij sturen een aanmaning en dan nog een en nog een, en dan lossen wij
het op.Tot slot worden er in Gelderland en Overijssel op dit moment goede initiatieven
genomen. In Gelderland gebeurt dat vanuit maatschappelijk opvang, in Overijssel
vanuit de bouwproductie. Ik wil de minister voorstellen, een pilot Oost-Nederland
op te zetten. Ook hier gaat het niet om geld, hooguit in de vorm van ambtelijke
inzet. Waarom hecht ik er toch aan? Ik vind dat wij ons als Kamer, als landelijke
politiek moeten verplichten aan de ervaringen uit de regio. Wij moeten deze
op de Haagse agenda zien te krijgen en aan beide provincies het signaal afgeven
dat wij ons zullen inspannen om belemmeringen die zij tegenkomen uit de weg
te ruimen. Uiteraard heb ik overlegd met de beide verantwoordelijke gedeputeerden,
de heren Rietkerk en Esmeijer. Zij steunen dit idee en als de minister daar
behoefte aan heeft, wil ik het op enig ander moment ook nader toelichten.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Juist in deze tijden moeten wij mensen vertrouwen geven en
hen vooral niet onzeker maken. Mensen willen de zekerheid dat zij in een huis
kunnen blijven wonen, dat zij hun huur kunnen blijven betalen, erop kunnen
vertrouwen dat zij een dak boven hun hoofd hebben, zeker weten dat de overheid
hen steunt bij het veilig en leefbaar maken en houden van hun eigen buurt
en erop kunnen vertrouwen dat zij er niet alleen voorstaan als zij geterroriseerd
worden door asociale buren. De overheid moet er duidelijkheid over verschaffen
dat zij er alles aan doet om integratie te bevorderen. Helaas moeten wij op
bijna al deze punten concluderen dat minister Dekker een onvoldoende scoort
bij haar begroting. Dat moet beter, want daar hebben mensen in dit land recht
op.Allereerst de huurbrief. Het voorstel van de minister om voor 600.000
huurwoningen de huurprijsbescherming af te schaffen, heeft veel mensen in
onzekerheid gebracht. Je zou maar in een dergelijke woning wonen. Je huur
gaat stijgen met wel € 80 per maand. Je kunt geen kant meer op,
want koopwoningen zijn onbetaalbaar en voor goedkope huurwoningen zijn er
lange wachtlijsten. De minister bevestigt het eigenlijk zelf al in haar brief
door gewoon te schrijven dat huurders vier jaar de tijd krijgen om aan het
nieuwe huurniveau te wennen, dan wel om te zien naar een andere woning. In
gewoon Nederlands betekent dat: u zult betalen of u moet oprotten.Wie worden nu door deze voorstellen het hardst getroffen? Ik noem een
voorbeeld uit de vele brieven en mails die ik dezer dagen heb ontvangen. Een
verpleegster van 37 jaar woont in de Jordaan. Zij heeft een netto inkomen
van ongeveer € 1250 per maand. Zij heeft dertien jaar lang op de
wachtlijst gestaan en heeft nu eindelijk een huisje van 37 vierkante meter.
Zij betaalt een kale huur van € 358. De huurprijsbescherming van
deze woning wordt straks afgeschaft, want in de Jordaan ligt de WOZ-waarde
een stukje hoger. Een kale huur van € 600 – dan ben ik netjes –
kan zij niet meer betalen. De woonquote is dan 50%. Zij krijgt van u vier
jaar de tijd om te verhuizen. Zij werkt in Amsterdam. Dan moet er in vier
jaar tijd wel ergens een woning voor haar te vinden zijn. Die is er niet,
want de wachtlijsten zijn vele malen langer. Dit is een van de vele voorbeelden
die ik de laatste dagen heb ontvangen. Het zijn geen incidenten. Ook uit het
onderzoek van het RIGO dat gisteren is gepresenteerd door drie woningbouwcorporaties
uit het oosten van het land, blijkt dat de woonlasten fors
stijgen door uw plannen. Uit het onderzoek blijkt dat 27 tot 35% van de huurders,
afhankelijk van de mate waarin de liberalisering wordt doorgevoerd, te maken
krijgen met een forse stijging van de woonlasten. Hierdoor ontstaan woonquotes
van meer dan 30%. Dat betekent dat men meer dan 30% van het inkomen kwijt
is aan kale huur. Het treft vooral mensen, zo blijkt uit het onderzoek, die
een inkomen hebben van de huursubsidiegrens tot ongeveer € 30.000.
Dat is de groep die ook al te maken krijgt met de stijgende zorglasten, hoge
stookkosten en extra kosten voor de kinderopvang. Wij horen graag uw reactie
op de effecten die door het RIGO zijn berekend. Wij willen weten wat u ervan
vindt en of deze uitkomsten voor u een reden vormen om de voorstellen aan
te passen.Een andere groep betreft mensen met huursubsidie. Zo lang zij blijven
zitten, is er niets aan de hand. Maar stel dat zij meer gaan verdienen. Iemand
heeft een parttime baan als leraar en hij kan een fulltime baan krijgen. Daardoor
kan hij dus meer gaan verdienen. Dat kan hij beter niet doen. De straf is
namelijk dat zijn huur vrijgegeven gaat worden. Ik was twee weken geleden
in Amsterdam bezoek bij een oudere. Zij woonde op driehoog en kon moeilijk
trappen lopen. Gelukkig kon zij een benedenwoning krijgen in haar eigen buurtje
waar zij al jarenlang had gewoond. Dat zou dadelijk wel eens niet meer kunnen
als die woning is geliberaliseerd. Zij krijgt alleen huursubsidie en huurbescherming
als zij in haar woning blijft wonen. Als zij naar de begane grond verhuist,
houdt het op. Hoe gaat u de onzekerheid van deze mensen wegnemen?De PvdA-fractie is voor inflatievolgend huurbeleid. De verhuurders hebben
forse financiële reserves. Dit weekend bleek dat die alweer verder zijn
gegroeid. Toch worden er nog te weinig woningen gebouwd. Kunt u mij uitleggen
waarom hoge huren niet tot meer woningbouw hebben geleid? Kunt u mij uitleggen
waarom het dan wel rechtvaardig is om alle mensen hogere woonlasten te geven?
Kunt u reageren op de stelling dat de echte reden dat er te weinig wordt gebouwd,
is dat de woningbouwcorporaties over te weinig grond beschikken? Wat gaat
u daaraan doen?De huren van de niet-geliberaliseerde sector stijgen de eerste twee jaar
gelukkig beperkt. Daarna krijgt die sector echter ook een huurstijging van
inflatie plus 3% voor de kiezen. Gelukkig hebt u daar een voorwaarde aan gesteld:
de corporaties moeten genoeg huizen bouwen. Het gaat om 15.000 woningen in
2005 en dat loopt op tot 21.000 woningen in 2007. In andere brieven staat
echter dat er de komende jaren ongeveer 80.000 woningen bij moeten komen.
Dan is 15.000 woningen oplopend naar 21.000 in 2007 wel een beetje weinig,
vooral omdat in een andere brief stond dat het voor de helft huurwoningen
moeten zijn en voor de helft koopwoningen. Kunt u uitleggen waarom u dit soort
prestatieafspraken maakt? Of kunnen wij van het positieve scenario uitgaan,
namelijk dat de huren in 2007 toch niet omhooggaan?Aan de hand van de waarde van een woning wordt bepaald of de huurprijsbescherming
verdwijnt. De huren van de huurwoningen in betere buurten, de Vinex-wijken
en de gemeenten rond de grote steden zullen vooral stijgen. Neem het voorbeeld
van de Haaglanden. Het is nu juist in deze regio gelukt om de trend van segregatie
te keren. Er is een pril begin, maar de trend is gekeerd in tegenstelling
tot de trend in de rest van het land waar met name de hogere en middeninkomens
de stad uitgaan en de mensen met lage inkomens de stad in komen. Het is gelukt
om de segregatietrend te keren. In gemeentes als Zoetermeer en het Westland
is het aantal mensen met een laag inkomen gestegen. De mensen met een laag
inkomen die uit die gemeenten kwamen, konden een woning in hun eigen buurt
vinden. Daarnaast zijn in Den Haag meer mensen met een iets hoger inkomen
vastgehouden.Door uw beleid zal van een groot aantal huurwoningen in bijvoorbeeld Zoetermeer
of het Westland de huurprijs vrij worden gegeven. Daardoor breekt u eigenlijk
het prille begin van het doorbreken van de ruimtelijke segregatie in de knop.
Welk rechtsmiddel hebt u om verhuurders te dwingen om genoeg betaalbare woningen
in betere buurten en gemeenten rond de grote steden beschikbaar te houden?
De PvdA-fractie wil ook graag van de minister weten of zij bereid is, wetenschappelijk
onderzoek te laten doen naar de effecten van haar huurbrief op de segregatie.
Zij heeft een mooie CPB- en een ABF-studie meegestuurd, die vooral gaan over
de doorstroming, inkomenseffecten en dergelijke. Op het punt van de segregatie
heeft zij wel een stuk meegestuurd, maar geen wetenschappelijk onderbouwde
studie. Tegelijk met haar huurbeleid gaat de minister 95.000 goedkope huurwoningen
in probleemwijken afbreken.Waar moeten de mensen met de lage en middeninkomens straks heen? Volgens
de PvdA-fractie leiden de voorstellen van de minister vooral tot concentratie
van mensen met lage inkomens en minder kansen. De minister vindt liberalisering
blijkbaar belangrijker dan het bevorderen van diversiteit in de wijken. Tegen
deze achtergrond hoor ik graag hoe de minister de uitvoering van de motie-Bos
ter hand heeft genomen. Daarin wordt gevraagd om ervoor te zorgen dat meer
betaalbare woningen in randgemeenten worden gebouwd. Welke resultaten heeft
de minister geboekt? Wat doet zij concreet tegen gemeenten die te weinig betaalbare
woningen bouwen?Ik kom vervolgens op het punt van de huursubsidie. Iedereen weet dat bezuinigd
moet worden, maar dit kabinet kiest er keer op keer voor om de bezuinigingen
vooral te leggen op de zwakste schouders. Dat debat hebben wij verleden jaar
bij de begrotingsbehandeling gevoerd en in juni bij de wetsbehandeling. Wij
hebben geprobeerd om dat in onze alternatieve begroting ongedaan te maken.
Wij laten dus zien dat het ook anders kan, niet door de bezuinigingen niet
door te voeren, maar door ze anders te verdelen. De minister kiest er met
het kabinet voor om de mensen zonder hypotheek een cadeautje van 250 mln euro
te geven en voor hen de lasten te verlagen. Wij denken dat het beter is om
de bezuinigingen op de huursubsidie terug te draaien. Wij zullen alle voorstellen
daarover steunen of zelf voorstellen indienen.Wij vinden de fraudebestrijding bij de huursubsidie heel belangrijk. Als
iets dodelijk is voor het draagvlak onder een sociale maatregel, is het wel
misbruik. Misbruik moet hard aangepakt worden. Als ik echter de brief van
de minister van verleden week over de stand van zaken bij de
huursubsidie lees, lees ik daarover niets. Toevallig staat in De Telegraaf
een verhaal dat per jaar voor 50 mln misbruik zou worden gemaakt. In de bijlage
lees ik dat inderdaad 10% van de mensen wel eens misbruik maakt van de huursubsidie.
Waarom doet de minister in haar brief geen voorstellen voor maatregelen om
misbruik terug te dringen? Waarom zijn er bij VROM maar zeven inspecteurs
die zich bezighouden met de huursubsidie? Waarom geeft de minister geen gehoor
aan de wens van de gemeenten, bijvoorbeeld van Utrecht, om deel te nemen in
interventieteams om van deur tot deur fraude aan te pakken? Elke euro die
hierdoor bespaard wordt, willen wij graag steken in vermindering van de korting
op de huursubsidie van mensen die dat geld wel nodig hebben.De PvdA wil zich niet neerleggen bij het feit dat mensen alleen in een
wijk blijven wonen omdat zij geen andere keuze hebben, omdat zij niet in staat
zijn om de verhuiswagen te betalen. Juist in eenzijdig gebouwde buurten hoopt
de sociale ellende zich nu op. Dergelijke buurten worden door veel bewoners
als onleefbaar ervaren. Mensen in dergelijke wijken kunnen niet wachten op
ingrijpende sloop-nieuwbouwprogramma's. Er moet morgen iets gedaan worden
aan de veiligheid en leefbaarheid in deze buurten. Denk aan conciërges,
renovatie, woonruimteverdeling et cetera. Alleen dan kan voorkomen worden
dat mensen die het iets beter krijgen, deze buurten verlaten. Het behouden
van deze mensen is het beste instrument om op korte termijn diverse buurten
te krijgen.Tegen die achtergrond vinden wij ook dat illegale verhuur en huisjesmelkers
op korte termijn stevig moeten worden aangepakt. Het bestrijden van huisjesmelkers
en illegale verhuur is een belangrijk wapen in de strijd tegen onleefbare
buurten en verloedering. De PvdA wil weten wie waar woont. Het opheffen van
anonimiteit komt zowel de leefbaarheid als de veiligheid ten goede. Wij willen
huisjes melken aanpakken, omdat het gepaard gaat met uitbuiting en fraude.
Fraude en illegale verhuur kunnen makkelijker bestreden worden als de officiële
instanties weten waar wie woont. Dit is ook belangrijk bij de bestrijding
van terrorisme. Daarom wil de PvdA verhuurders verplichten om periodiek te
controleren of er in een eigen woning sprake is van illegale verhuur. Te vaak
zie je nog dat corporaties het allemaal wel goed vinden zolang de huur binnenkomt.
Gelukkig zijn er ook positieve voorbeelden die laten zien dat aan dit soort
praktijken wel degelijk een einde kan worden gemaakt, als je het goed aanpakt.De heer Van As (LPF):Ik hoor een fantastisch verhaal van de heer Depla in de richting van de
minister over de aanpak van illegale verhuur. Wij hebben overigens die zaak
al in 2002 aangekaart, maar toen gaf zijn fractie minder thuis. Misschien
is het veranderd sinds hij in de Kamer is gekomen. De heer Depla spreekt over
illegale verhuur. Wil het zoden aan de dijk zetten, dan praat je over de grote
steden. Praat hij wel eens met lokale politici van zijn partij hierover en
over de vraag waarom men dat al die jaren heeft nagelaten?De heer Depla (PvdA):Ja. Ik ben vooral geïnspireerd door mijn eigen bezoek aan buurten
waar bewoners klagen dat corporaties het nalaten of bewoners zien dat hun
buurt verloedert. Ik raak vooral geïnspireerd door mensen als Dominic
Schrijer in Rotterdam en een corporatie in Amsterdam die dat wel serieus aanpakken.De heer Van As (LPF):De heer Depla weet toch net zo goed als ik dat er ook een heel belangrijke
taak voor de lokale gemeentebesturen is weggelegd?De heer Depla (PvdA):Ja. De kern van onze voorstellen is vooral dat de minister de randvoorwaarden
moet creëren dat het op lokaal niveau beter aangepakt kan worden. Het
gaat er in onze voorstellen met name om dat niet zozeer de minister op pad
moet om van deur tot deur te controleren op illegale verhuur, als wel dat
verhuurders dat minder vrijblijvend doen en dat gemeentes en verhuurders die
er werk van willen maken betere instrumenten in handen krijgen.De heer Van As (LPF):Het klinkt bijzonder om de bal bij de minister te leggen, maar laat de
heer Depla nu gewoon zeggen dat de problematiek is ontstaan doordat jarenlang
gemeentebesturen en wellicht ook mensen van zijn eigen achterban gewoon in
gebreke zijn gebleven.De heer Depla (PvdA):Ja, dat klopt.De heer Van As (LPF):Ik ben blij dat u dat erkent; dan kunnen wij het goed aanpakken.De heer Depla (PvdA):Als je in het verleden de verantwoordelijkheid had, ben je ook verantwoordelijk
voor de in het verleden gemaakte fouten.De heer Van As (LPF):Prima. Dan kunnen wij elkaar misschien vinden met eventuele moties hierover.De heer Depla (PvdA):Ik hoop dat dat niet nodig is, want ik wil de minister een plan geven
en haar vragen op de afzonderlijke punten te reageren. Misschien wil zij die
overnemen, want volgens mij is het een heel goed plan. Dan hoeven wij geen
moties in te dienen. Als zij het plan niet overneemt, kom ik bij de heer Van
As langs om het met moties te larderen en het alsnog voor elkaar te krijgen.Wij moeten aan de ene kant verhuurders verplichten om periodiek te controleren
wie er in hun woning woont en of er sprake is van illegale verhuur. Aan de
andere kant moeten wij verhuurders de gelegenheid geven om dat in het GBA
te bekijken. Het is nu vaak onmogelijk. Je mag niet eens controleren wie in
je eigen woning woont. Bij het vermoeden van onderverhuur zou de bewijslast
omgedraaid moeten kunnen worden. Iemand zou moeten aantonen dat hij in een
bepaald huis woont, als de verhuurder een sterk vermoeden van onderverhuur
heeft. Het gaat vooral om de illegale onderverhuur, om mensen die voor € 400
een woning van de corporatie huren en die voor € 1100 onderverhuren.
Dat heeft als gevolg dat er aan de ene kant voorgedrongen wordt en aan de
andere kant mensen veel te hoge huren betalen.Huisjesmelkers moeten harder aangepakt worden en vooral in hun portemonnee
getroffen worden. De minister gaat uitvoering geven aan de motie-Dijsselbloem
c.s. om de Wet Victor/Victoria uit te breiden van drugspanden naar illegale
verhuur. Dat heeft natuurlijk onze steun. Maar er moet meer gebeuren. De succesvolle
interventieteams in Rotterdam en Den Haag laten zien dat de
aanpak om van deur tot deur te gaan werkt. Dergelijke teams kunnen hun werk
gerichter doen als elke verhuurder aan de gemeente vooraf moet melden hoeveel
mensen er in een woning kunnen wonen. Door dit te koppelen aan gemeentelijke
bestanden, kunnen verdachte panden eerder worden opgespoord.Huisjesmelkers moeten ook direct in de portemonnee worden getroffen. Het
systeem van aanschrijvingen en dwangsommen werkt te traag. Als de boel weer
in orde wordt gebracht, wordt de dwangsom teruggetrokken. Wij streven meer
naar een systeem van bestuurlijke boetes. Als je eenmaal in de fout bent gegaan,
moet je ook gewoon betalen.Wij hebben een 6-puntenplan gemaakt, dat ik de minister straks zal aanbieden
met het verzoek om erop te reageren. Aangezien zij de strijd tegen illegale
verhuur en huisjesmelkers steunt, ga ik ervan uit dat ons plan een positief
onthaal krijgt.Na de verkiezingen van 2001 was iedereen het snel eens: de verloedering
van buurten moest worden aangepakt. Mensen die in de steek waren gelaten,
moesten een steuntje in de rug krijgen. Wat doet dit kabinet? Het bezuinigt
500 mln op het ISV, naast een flink aantal bezuinigingen op de sociale pijler
van het grotestedenbeleid. Doorvertaald naar investeringen in de grote steden,
betekent dat dat er de komende vijf jaar 5 mld minder in de grote steden geïnvesteerd
wordt. Toch zegt de minister dat het allemaal geen effect heeft op het realiseren
van de doelstellingen. Ik kan slechts concluderen dat de beloftes uit 2002
niet worden nagekomen. Mensen voelen zich weer in de steek gelaten.Tijdens de begrotingsbehandeling voor het jaar 2004 heeft de minister
toegezegd dat zij er persoonlijk voor zou zorgen dat er geen enkel project
niet door zou gaan vanwege geldgebrek bij de corporaties. Ook zou zij de projectensteunregeling
aanpassen, zodat corporaties met grote opgaven maar weinig geld aan vermogen
geholpen zouden worden. Hoe staat het ermee? Kan de minister zeggen wanneer
Centrada in Lelystad en de corporatie in Dordrecht projectensteun zullen krijgen?
Centrada heeft in augustus plannen ingeleverd. Er was drie maanden tijd voor
collegiale financiering. Die drie maanden zijn om en het noodzakelijke bedrag
is er niet. Kunnen zij vanaf januari met projectensteun aan de gang? Heeft
Centrada zekerheid dat de plannen kunnen worden uitgevoerd?De postcode is niet de perfecte voorspeller van maatschappelijke voorspoed
of ellende. Wij steunen de aanpak om met prioriteit in 56 wijken de leefbaarheid
te verbeteren. Maar tegen die achtergrond snappen wij niet, waarom de regering
nog steeds afwijzend blijft reageren op het idee om de dubbele overdrachtsbelasting
bij wijk- en ontwikkelingsmaatschappijen in haar geheel af te schaffen. Waarom
blijft de minister volhouden dat de BTW-verlaging voor nieuwbouw en renovatie
in de 56 aandachtswijken niet mag van Europa? In Zweden kennen wij namelijk
een voorbeeld waar dat wel gebeurt, en waar niet 25% BTW, maar 5% op bepaalde
bouwprojecten wordt gegeven. Dat geldt niet voor het hele land, maar voor
stedelijke gebieden. Is de minister bereid om een pilot in twee steden, bijvoorbeeld
de Tarwewijk in Rotterdam en Kanaleneiland in Utrecht te starten?Kan de minister uitleggen hoe zij het particulier opdrachtgeverschap ook
voor mensen met lagere en middeninkomens stimuleert? Er is nu een regeling
waarmee elke gemeente een bepaald bedrag per woning extra krijgt, als een
bovengemiddeld aantal kavels beschikbaar wordt gesteld. Wij zien echter liever
een wat meer gerichte regeling.De aanpak van de woningnood staat bij iedereen hoog op het prioriteitenlijstje.
Nu blijkt de bouw in IJburg vertraging op te lopen, vanwege procedurele problemen.
In januari heeft het lid Koopmans een motie ingediend, waarin werd gevraagd
om de bestuurlijke lus te introduceren. In dit geval zou dat fors kunnen helpen.
Wanneer kunnen we het wetsvoorstel waarom in de motie wordt gevraagd, in de
Kamer verwachten?De mensen in het land moeten er in deze roerige tijden op aankunnen dat
de overheid de onzekerheid kleiner maakt, in plaats van groter. Daarin slaagt
de minister niet: zij maakt de onzekerheid eerder groter dan kleiner. Ik hoop
dat wij morgen kunnen constateren dat de minister de mensen wel vertrouwen
geeft, maar dan moeten er wel een paar voorstellen van tafel.Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. De minister staat voor grote opgaven: de woningbouwproductie
stagneert, de herstructurering gaat te langzaam, en bovendien zijn er niet
alleen te weinig geschikte woningen, maar ook is vaak sprake van een slechte
prijs-/kwaliteitsverhouding. Zo worden de toegenomen segregatie in de grote
steden en de behoefte aan woningen in het landelijk gebied voor de natuurlijke
aanwas in ieder geval niet opgelost. De minister moet ervoor zorgen dat in
vijf jaar zo'n 400.000 woningen worden gebouwd. Daar staat zij overigens niet
alleen voor, dat is ook een opgave voor de gemeenten, de woningbouwcorporaties,
particulieren, projectontwikkelaars en alle andere betrokkenen. Dat is een
grote uitdaging. De minister maakt op dit moment regionale afspraken en prestatieafspraken.
Hoe staat het daar eigenlijk mee?Het CDA zet er vraagtekens bij of de traditionele invulling van de bouwprogramma's
nog wel past bij de ontwikkelingen in de samenleving van dit moment. Want
wat zijn de demografische ontwikkelingen op dit moment? Volgens het CBS blijkt
dat de komende jaren het immigratiesaldo zal afnemen, terwijl het emigratiesaldo
zal stijgen. In 2004 zijn 104.000 personen uit Nederland vertrokken. Nooit
eerder was dit aantal zo groot. Opvallend aan deze cijfers is dat het met
name de emigratie van 55-plussers betreft. Terwijl in 1995 nog 2500 ouderen
zijn vertrokken, zijn er in 2003 al 4000 oudere autochtonen naar het buitenland
geëmigreerd. Voor een deel kan deze toename worden toegeschreven aan
de vergrijzing van de bevolking. Echter, er is ook sprake van een gedragsverandering.
Het aantal ouderen is ten opzichte van 1995 met 13% gegroeid, terwijl de emigratie
van dezelfde groep met maar liefst 64% is toegenomen. Deze ouderen vertrekken
naar landen als Frankrijk en Spanje, maar de laatste tijd zie je ook dat zij
vertrekken naar Duitsland en België. Een reden voor de emigratie van
55-plussers naar onze buurlanden is dat de prijs-/kwaliteitsverhouding van
de woningen daar gunstiger is dan in Nederland. Deze ontwikkeling vindt het
CDA zorgelijk, ook gezien het feit dat deze kapitaalkrachtige mensen zo niet meer bijdragen aan de Nederlandse economie.Als je inzoomt op de grote steden, krijg je een veel scherper beeld. In
8 jaar zijn 129.000 autochtonen uit de grote steden vertrokken en 148.000
allochtonen, veelal laag opgeleid en niet kapitaalkrachtig, in de grote steden
ingestroomd. Een successie van maar liefst 115%. De groep niet-westerse allochtonen
is ongeveer drie keer zo groot als de groep westerse allochtonen. De concentratie
van deze groep is vooral te zien op wijkniveau. Er zijn wijken waar 80 tot
90% niet-westerse allochtonen wonen. Dit heeft enorme consequenties voor de
samenleving die ook, en misschien wel in het bijzonder, het volkshuisvestelijke
aspect raken. Rotterdam heeft niet voor niets aan de bel getrokken.Naast de ontwikkelingen op het gebied van migratie zijn er de komende
jaren ook grote veranderingen op het gebied van de leeftijdsopbouw van de
samenleving. De verzilvering – een mooier woord dan vergrijzing –
zal de komende jaren haar hoogtepunt bereiken. De samenleving ontgroent. Ouderen
worden mondiger en kapitaalkrachtiger. Dit vertaalt zich ook in de vraag op
de woningmarkt. Ouderen willen tegenwoordig graag ruimer wonen, met een meer
comfort. In de woning moet ruimte zijn voor de man om te computeren en de
vrouw om te klussen. Het blijkt dat er voornamelijk geïnvesteerd wordt
in de bouw van appartementen. Bovendien is de groep ouderen divers. Er kan
onderscheid gemaakt worden tussen de groep jonge ouderen vanaf 55 jaar en
de groep oudere ouderen vanaf 75 jaar. Beide groepen hebben andere wensen.
Een nieuwbouwwoning wordt in 50 jaar afgeschreven. De verzilvering zal over
een jaar of dertig op haar hoogtepunt zijn en daarna afnemen. Dat betekent
dat woningen ook geschikt moeten zijn voor een andere doelgroep, zoals gezinnen.
Er vinden snelle en ingrijpende veranderingen plaats in de samenleving. De
CDA-fractie meent dat dit vraagt om een herbezinning op de traditionele invulling
van de bouwprogramma's, zeker nu de minister op regionaal niveau afspraken
maakt over de woningbouwproductie. Kan de minister aangeven in hoeverre deze
ontwikkelingen op het gebied van migratie en leeftijdsopbouw op de lange termijn
daadwerkelijk zijn ingecalculeerd in haar visie op bouwen en investeren in
de komende jaren? Oftewel: is de minister met het CDA van mening dat er een
herijking nodig is van de bouwplannen?In het licht van de eerder geschetste ontwikkelingen is het goed te begrijpen,
zo zei ik al eerder, dat een grote stad zoals Rotterdam aan de bel heeft getrokken.
Juist in deze grote steden en hun directe omgeving zal de komende jaren de
inspanning moeten worden geleverd. Het kabinet reageerde welwillende op de
voorstellen, maar toch lijkt er nu sprake van stagnatie. De 56-wijken aanpak
schiet niet op. De minister geeft in haar begroting aan dat het een moeizaam
proces is. Als de herstructurering en de woningbouwproductie niet tot stand
komen, zal ook de uitstroom van midden- en hogere inkomens niet tot staan
gebracht worden. De minister geeft aan wat daartoe haar inzet zal zijn. De
CDA-fractie is het daar op zichzelf mee eens, maar vindt het niet genoeg.
Er zijn pas met 23 wijken afspraken gemaakt en dat is nog niet eens de helft.
Twee jaar geleden heeft minister Kamp tijdens de begrotingsbehandeling aangegeven
dat hij binnen een halfjaar met al deze wijken afspraken wilde maken. Dit
gaat dus te langzaam. Kan de minister aangeven waar de knelpunten zitten?
Is zij niet bang dat er in die twee jaar nieuwe probleemwijken bij zijn gekomen?De heer Depla (PvdA):U bent verbaasd dat het zo lang duurt. Kan een van de oorzaken zijn dat
er 5 mld is geschrapt in het investeringsprogramma? Voor die bezuiniging is
het CDA medeverantwoordelijk.Mevrouw Sterk (CDA):Ik vraag de minister welke knelpunten er zijn. Het lijkt mij sterk dat
de bezuinigingen de enige oorzaak van de vertraging zijn. Ik hoor hier graag
meer over van de minister.De heer Depla (PvdA):Een bezuiniging van 5 mld op de geplande investeringen van in totaal 15
mld is fors. Er zullen dus doelen geschrapt moeten worden in die 56 wijken.
Welke keuzes maakt u daarin?Mevrouw Sterk (CDA):Volgens mij betekent het dat gemeenten en woningbouwcorporaties efficiënter
moeten werken. Zij moeten samen met de minister bezien op welke wijze de gewenste
herstructureringen op gang gebracht kunnen worden.In de nota "Mensen wensen wonen" nam het betrekken van mensen bij de invulling
en vormgeving van de woning en woonomgeving een belangrijke plaats in. In
plaats van "de bewoner bepaalt" lijkt het de laatste steeds meer "de bouwer
bepaalt" te zijn geworden. De bouwproductie is gecollectiveerd. Particulier
opdrachtgeverschap is steeds minder vanzelfsprekend, zeker in de steden, terwijl
dit juist het woongenot kan verhogen en de binding met de wijk kan vergroten.
In Enschede en in het oostelijk havengebied van Amsterdam werkt deze aanpak
goed. Het CDA ziet graag in de prestatieafspraken en de verstedelijkingsafspraken
de bevordering van het particuliere opdrachtgeverschap opgenomen. De CDA-fractie
wil ook dat de minister de ISV-2 plannen van de gemeente hierop toetst. Ten
slotte ziet het CDA graag dat er voor 1 april een overzicht van de stand
van zaken met betrekking tot de prestatieafspraken en de verstedelijkingsafspraken
naar de Kamer komt. Wat ons betreft is een A4-tje genoeg.Het CDA vindt het positief als huurders in staat worden gesteld hun huurwoning
te kopen. Verkoop van huurwoningen door woningbouwcorporaties aan huurders
met korting lijkt echter problemen op te leveren, terwijl juist het eigen
bezit van de woning een belangrijke impuls kan geven aan de leefbaarheid van
wijken. Waarom krijgt een woningbouwcorporatie niet meer ruimte dan de 30%
die nu wordt toegestaan? Ziet de minister een mogelijkheid om dit aan te passen?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb op zich niets tegen het verkopen van huurwoningen, maar er is een
tekort aan betaalbare huurwoningen. Bent u met mij van mening dat er, als
er huurwoningen verkocht worden, vergelijkbare betaalbare huurwoningen bijgebouwd
zouden moeten worden?Mevrouw Sterk (CDA):Volgens mij sluit het een het ander niet uit.Mevrouw Van Velzen (SP):Dus u bent het met mij eens?Mevrouw Sterk (CDA):Ik ben het met u eens dat er ook ruimte moet zijn voor
mensen die slechts een bepaald huurbedrag kunnen betalen om een woning te
huren.Binnenkort zullen de afspraken voor het ISV-2-budget voor de komende periode
worden bezegeld. De MOP's zijn ingediend. Ik heb daarover twee opmerkingen.
Kan de minister aangeven welke open einden er door de gemeente nog zijn aangegeven
in de MOBS? Het ISV kan versterkt worden als dit in samenhang gaat met de
regionale afspraken. Immers, herstructurering kan tot een grote druk leiden
op bijvoorbeeld de randgemeentes. Waarom koppelt de minister de afloop van
de regionale afspraken niet aan de aflooptermijn van het ISV-2, dus niet 2008
maar 2010, zodat deze processen parallel kunnen gaan lopen?Bedrijvigheid in een wijk is ook belangrijk voor de leefbaarheid. We zien
gelukkig dat steeds meer allochtone ondernemers actief zijn in wijken. Echter,
gemeentelijke ISV-plannen zouden ook op deze betrokkenheid van en ruimte voor
het MKB getoetst moeten worden. Zo kan er voor ondernemerschap ook fysieke
ruimte worden gecreëerd. Ik hoor hierop graag een reactie.Tenslotte staan of vallen de afspraken bij het nakomen ervan. Prestatieafspraken
moeten gemonitord worden en gemeenten bij wanprestaties gekort. Maar ook woningbouwcorporaties
moeten worden aangesproken op afgesproken doelen en kerntaken. Het CDA heeft
de indruk dat de minister, als woningbouwcorporaties hun maatschappelijke
taak onvoldoende serieus nemen, te weinig de regie neemt. De minister blaft
bijvoorbeeld op het terrein van de studentenhuisvesting wel, maar ze bijt
niet door. Het CDA vindt dat de minister meer gebruik zou moeten maken van
de instrumenten die de BBSH haar daarvoor biedt.Het debat over corporate governance strekt zich ook uit tot de publieke
sector. De CDA-fractie juicht dat van harte toe.De heer Depla (PvdA):U zegt dat de mogelijkheden die de BBSH biedt meer gebruikt moeten worden
om de huisvestingsplannen van de studentenhuisvesting voor elkaar te krijgen.
Doelt u dan op de collegiale financiering?Mevrouw Sterk (CDA):Wij vinden dat de minister meer gebruik moet maken van de regietaak die
zij heeft, bijvoorbeeld bij de bespreking rond de studentenhuisvesting. U
noemde zelf al Centrada. De minister zegt steeds dat zij zal ingrijpen als
het niet geregeld wordt. Zij riep dat een jaar geleden ook al. Zij zou nu
gebruik moeten maken van de instrumenten die de BBSH biedt. Ik noem artikel
21 lid 2.De heer Depla (PvdA):Het is een omissie van mij dat ik de wet niet helemaal ken. Wat staat
er in artikel 21 lid 2?Mevrouw Sterk (CDA):Als een woningcorporatie uiteindelijk niet nakomt wat zij zou moeten doen,
dan kan de minister ingrijpen.De heer Depla (PvdA):U bent dus niet voor het instrument van de projectensteun maar voor het
direct ingrijpen bij corporaties?Mevrouw Sterk (CDA):Wij zijn ook voor het instrument van projectensteun, maar wij vinden dat
de minister iets moet doen. Zij moet niet steeds maar zeggen: als het niet
in orde komt, dan ga ik wat doen. Wat ons betreft is het punt nu bereikt dat
de minister niet alleen moet blaffen maar ook moet bijten.De heer Depla (PvdA):Als de minister morgen niets toezegt, dan kunnen wij dus samen een motie
indienen dat de projectensteun nu aangepast moet worden zodat Centrada in
januari haar geld kan krijgen?Mevrouw Sterk (CDA):Ik wil eerst de reactie van de minister op dit punt afwachten voordat
ik met u afspraken ga maken over mogelijke moties. Ik neem aan dat u dat begrijpt.De heer Depla (PvdA):Nee, dat begrijp ik niet. Als het namelijk alsnog gebeurt, dan gaan we
geen motie indienen. Maar stel dat het niet gebeurt.Mevrouw Sterk (CDA):Ik ga niet in op als-dan-redenaties. Ik wil eerst het antwoord horen van
de minister. We hebben een debat met de minister en niet een debat met de
heer Depla. Als we eerst de reactie van de minister hebben gehoord, kunnen
we daarna nog verder kijken.Corporate governance of corporatie governance. Het debat strekt zich uit
tot de publieke sector. De CDA-fractie juicht dat van harte toe. Vragen over
transparantie, onafhankelijk toezicht en de rol van de verschillende belanghebbenden
zijn ook zeer relevant voor woningbouwcorporaties, misschien juist voor woningbouwcorporaties.
Discussies over hun publieke taak, de beloning van bestuurders en de invloed
van bijvoorbeeld gemeenten en huurders vragen om een antwoord van de sector.
Corporaties zijn en blijven private instellingen met een maatschappelijke
taak en dat schept verplichtingen. Een maatschappelijke onderneming moet maatschappelijk
ondernemen.Uit de rapportage van het CFV bleek vorig jaar dat het toezicht nog wel
eens te wensen overliet. Wat kunnen wij in dit opzicht leren van de andere
ministeries die in andere sectoren hiermee bezig zijn? Het CDA roept de minister
op, convenanten te sluiten met de sector over de kwaliteit en de bevoegdheden
van de raden van toezicht van de woningbouwcorporaties. Wij horen daar graag
een reactie op.Vorige week heeft de Kamer de huurbrief ontvangen. Zij heeft besloten
apart te overleggen over deze brief. Het blijkt dat de minister vanaf 2006
in wil zetten op een geliberaliseerd deel van de huurmarkt van 25%. Het CDA
stelt echter nadrukkelijk dat liberaliseren in een overspannen huurmarkt vragen
om ongelukken is. Een van de vragen die mijn fractie voor dit overleg beantwoord
wil zien, is wat de verdeling van het aantal huurders per groep is, onder
de huursubsidiegrens, tussen de huursubsidiegrens en de ziekenfondsgrens en
boven de ziekenfondsgrens. Daarnaast wil mijn fractie dat de minister de Kamer
informeert over de effecten op de koopkracht van in het bijzonder de middeninkomens.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat lijkt mij een goed idee, maar is het niet een nog beter idee om het
NIBUD te vragen om objectief te onderzoeken wat de voorstellen van minister
Dekker betekenen voor degenen boven de huursubsidiegrens, maar onder de ziekenfondsgrens?Mevrouw Sterk (CDA):Als u dat een goed voorstel vindt, kunt u dat in uw termijn indienen.
Ik beperk mij nu tot het vragen van een reactie aan de minister op de voorstellen.
Wij zullen dat betrekken bij het overleg wat hierover gevoerd zal worden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U kunt nu wel blaffen, maar ik wil graag ook bijten. Met standaardriedeltjes
vragen afdoen, is een leuk politiek trucje, maar het is erg doorzichtig. Ik
vraag u nogmaals of u het een goed idee vindt dat een onafhankelijk instituut
zoals het NIBUD dit doorrekent. Gratis medeleven van het CDA hebben wij nu
wel genoeg gezien.Mevrouw Sterk (CDA):Ik hoop niet dat u mij bijt. Ik blijf erbij dat ik het belangrijk vind
dat de minister deze zaken doorrekent. Als u vindt dat het NIBUD dat ook moet
doen, staat het u vrij om dat te vragen. Wij spreken nog met de minister over
de huurbrief. Wij slaan nu piketpaaltjes als uitgangspunt voor de behandeling
van de brief.De heer Depla (PvdA):U sprak in het begin van uw betoog over het probleem dat de hoge inkomens
de stad uit trekken en dat degenen met lage inkomens in de randgemeenten niet
aan hun trekken komen. Als u dat zo belangrijk vindt, welk piketpaaltje slaat
u op dat punt bij deze huurbrief?Mevrouw Sterk (CDA):Liberalisatie kan alleen op een niet gespannen huurmarkt. Aangezien dat
op dit moment het geval is, kan de liberalisatie nog niet plaatsvinden. Veel
meer zult u van mij nu niet horen, want wij hebben afgesproken om het debat
over de huurbrief niet hier voeren. De Kamer wil eerst hoorzittingen houden
en vervolgens een schriftelijke vragenronde. Wij hebben de minister zojuist
om meer informatie gevraagd. Al die informatie zullen wij betrekken bij de
bepaling van ons standpunt. Een belangrijke piketpaal heb ik in ieder geval
geslagen. Mijn inbreng in dit debat zal ook bij de bespreking van de huurbrief
een rol spelen.De heer Depla (PvdA):Dit is een procedureel antwoord. Ik debatteer niet zo vaak met u, maar
ik begrijp dat dit uw sterke kant is. U houdt een gloedvol betoog over het
belang van de stad en het vasthouden van de middeninkomens. U wijst erop dat
mensen met lage inkomens ook op andere plekken kunnen wonen. Ik vraag naar
uw reactie op de brieven van de gemeenten die zich zorgen maken. Hoe reageert
u op de brieven burgers? U bent nota bene specialist op dit onderwerp. Vindt
u daar niets van?Mevrouw Sterk (CDA):Juist omdat ik die brieven krijg en juist omdat wij signalen krijgen dat
het effecten heeft op de inkomens, hebben wij gevraagd naar de effecten die
de minister ziet als resultante van de brief. Wij kunnen praten over gemeenten
die bepaalde resultaten zien. Wij willen het echter van de minister horen.
Wij willen het meenemen in een brede afweging betreffende ons standpunt over
de huurbrief. Het heeft wat ons betreft weinig zin om nu al daarover te praten.
Wij hebben immers afgesproken om hierover te spreken op een later tijdstip,
als er meer informatie is om een afgewogen standpunt in te nemen.De heer Depla (PvdA):Ik concludeer dat het CDA niets wenst te vertellen over huren en segregatie.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik wil samen met mevrouw Sterk een paar piketpaaltjes slaan. Zij vraagt
terecht wat de effecten zijn van dit in negatieve zin radicale beleid voor
de lage en middeninkomens. Ik hoor het CDA-congres uitspraken doen over lastenmaximering.
De CDA-fractie in de Tweede Kamer heeft veelvuldig uitspraken gedaan over
een maximale huurquote voor huurders. Mag ik vragen welke effecten mevrouw
Sterk acceptabel vindt voor de lage en middeninkomens? Welke maximale huurquote
is acceptabel? Welke lastenmaximering is acceptabel?Mevrouw Sterk (CDA):Ik val in herhaling. Ook daarover wil ik op dit moment geen uitspraken
doen. Wij willen eerst een beeld hebben van de effecten. Naar aanleiding daarvan
bezien wij wat wij acceptabel vinden. Mevrouw Van Velzen kan erop vertrouwen
dat wij ons pleidooi rond de lastenmaximalisatie wat betreft de huur inbrengen
in het debat met de minister over deze huurbrief. Dat hebben wij onze kiezers
beloofd.Mevrouw Van Velzen (SP):Met dit soort antwoorden kan ik niets. Ik vraag om duidelijk aan te geven
welk effect onacceptabel is. Mevrouw Sterk zegt daarop de effecten af te wachten.
Het moge duidelijk zijn dat die effecten groot zijn. Ik vraag mevrouw Sterk
wat de maximale huurquote mag zijn. Welke extra lasten mogen de lage en middeninkomens
dragen van de CDA-fractie?Mevrouw Sterk (CDA):Ik verwijs naar mijn vorige antwoord.Van woningcorporaties wordt de komende jaren een forse bouwinspanning
gevraagd. Tegelijkertijd mogen zij geen grond verwerven waarop nog geen bouwbestemming
ligt. Gevolg is dat de grond via opties en dergelijke in handen komt van projectontwikkelaars.
Inmiddels is meer dan vijfduizend hectaren in handen van projectontwikkelaars,
waarop meer dan honderdduizend woningen kunnen worden gebouwd. Het CDA vindt
dat de corporaties net als projectontwikkelaars grond mogen verwerven waarop
nog geen bouwbestemming ligt, met een meldingsplicht aan VROM. Een andere
overweging daarbij is dat de opheffing van dit verbod een bijdrage kan leveren
aan de EMU-problematiek in relatie tot de lagere overheden. Wij overwegen
hierover een motie in te dienen.Het kraken van woningen en bedrijven vindt het CDA nog steeds onwenselijk.
Het is te gek voor woorden dat krakers een pand helemaal mogen uitwonen en
dat dit ook nog eens een wettelijke basis heeft. Er blijft vaak een puinhoop
achter, terwijl de eigenaar opdraait voor de kosten. Dat dit tot problemen
kan leiden, toont de brand aan in een leegstaand bedrijfspand tijdens een
illegale houseparty enkele weken geleden. Tegelijkertijd ziet het CDA ook
de moeilijkheden om te komen tot een effectieve oplossing voor het tegengaan
van speculatie met woningen en bedrijven. Daarom heeft het CDA in oktober
vorig jaar de motie-Ten Hoopen ingediend. In februari is de motie-Van As gesteund.
Er is tot op heden echter niets gebeurd. Wij vinden dat de minister moet doorpakken.
Wat ons betreft wordt het kraakrecht uit de wet gehaald en wordt er tegelijkertijd
gezocht naar welk aanvullend instrumentarium nodig is om gemeenten in staat
te stellen om langdurige leegstand van woningen en kantoren
en om speculatie op de woningmarkt effectief tegen te gaan. Het CDA wil dat
de minister de Kamer hierover binnen vier maanden rapporteert, inclusief een
reactie op de motie van de heer Van As.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De fractie van GroenLinks vindt dat kraken moet kunnen. Al die leegstand
in Nederland is immers ook nergens goed voor. Mevrouw Sterk weet net zo goed
als ik dat er 5,5 miljoen vierkante meter aan kantoren leegstaat. Is het geen
goed plan om een gedeelte van die leegstand om te zetten in woningen, ruimte
voor kunstenaars, starterswoningen en woningen voor jongeren en om daarvan
met verve werk te maken?Mevrouw Sterk (CDA):Die leegstand is voor ons geen reden om voor het kraakrecht te pleiten.
Wij vinden dat het mogelijk moet zijn voor anti-kraakinstellingen om mensen
te plaatsen voor tijdelijke huisvesting, bijvoorbeeld studenten. Als woningbouwcorporaties
of andere instellingen bereid kunnen worden gevonden om oude bedrijfspanden
om te bouwen tot woningen, juichen wij dat natuurlijk toe.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U steunt mij als ik met een voorstel kom om dat te regelen?Mevrouw Sterk (CDA):Ik zal dat voorstel serieus bekijken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat is winst.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik denk dat ik mevrouw Sterk straks maar eens een boekje moet opendoen
over de wantoestanden in het anti-kraakwereldje. Mensen worden daar vaak misbruikt
en betalen hoge huren voor tijdelijke contracten.Het verbieden van kraken is niets meer dan symptoombestrijding. Volgens
mij moeten wij er hand in hand voor vechten dat de woningnood onder jongeren
wordt opgelost. U gaat nu niet verder dan de minister aansporen om het voortaan
beter te doen, maar misschien komt u ook zelf met voorstellen?Mevrouw Sterk (CDA):U zult mij aan uw zijde vinden bij het zoeken naar oplossingen voor de
woningnood onder jongeren. Mijn fractie is daartoe bereid, zoals wel blijkt
uit de voorstellen van de heer Van Bochove. Hij heeft namelijk samen met mevrouw
Gent moties hierover ingediend.U zult mij echter niet aan uw zijde vinden als u vindt dat krakers het
recht hebben om woningen uit te wonen. De kosten daarvan moeten bovendien
ook nog eens worden opgebracht door de eigenaren van deze woningen. Bovendien
worden de buren van dergelijke panden ook nog eens geconfronteerd met een
waardevermindering van hun huis.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het is verschrikkelijk!Mevrouw Sterk (CDA):Het is inderdaad verschrikkelijk en daarom vinden wij dat het kraakrecht
uit de wet moet worden gehaald. Wij zullen moeten zoeken naar andere mogelijkheden
om de leegstand tegen te gaan.De heer Verdaas (PvdA):Eigenaren van panden hebben de mogelijkheid om een pand te laten ontruimen
als zij iets met dat pand willen doen. Wat voegt u voorstel aan deze mogelijkheid
toe?Ik vind verder dat u het ook positief kunt benaderen. Er zijn veel steden
waar pas afgestudeerden, jonge ambachtslieden en kunstenaars een pand onderhouden.
Zij voegen daardoor wel degelijk iets toe aan de stad waarin zij leven. Bent
u bereid om met mij te onderzoeken of het mogelijk is met een initiatiefvoorstel
te komen dat dit positieve aspect in stand houdt?Mevrouw Sterk (CDA):Mijn fractie vindt dat kraken geen wettelijke legitimatie mag hebben.
Kraken kan namelijk wel degelijk veel overlast opleveren voor buren en eigenaars.
Jongeren die een woning zoeken, kunnen volgens ons prima terecht bij de anti-kraakbeweging.
Laten wij samen onderzoeken of wij daarover afspraken kunnen maken. Daarbij
kunnen wij dan ook de kunstenaars betrekken die u noemde. U vindt mij echter
niet aan uw zijde als u het kraakrecht voor bijvoorbeeld kunstenaars in stand
wil houden.Voorzitter. Collega Verdaas van de PvdA-fractie heeft zojuist al iets
gezegd over sociale opvang. Ik heb met veel belangstelling naar hem geluisterd,
omdat ook de CDA-fractie zich hierover al langer druk maakt. Mijn voorganger
Theo Rietkerk heeft hierover een plan ingediend en ik wacht met veel belangstelling
de reactie van de minister op dit plan af. Wellicht kom ik hierop in tweede
termijn terug.Volgende week spreekt de Kamer over de nota Ruimte. Vandaag neem ik alvast
een voorschot op deze discussie. De koppeling van de inzet van de nota Ruimte
met het instrumentarium dat daarvoor nodig is, is cruciaal. Ik denk dan onder
meer aan de planschadewet, de grondexploitatiewet en de wet voorkeursrecht
gemeenten. Daarnaast komt het in de komende tijd vooral aan op de uitvoering
van deze wetten. De minister heeft de regie over een aantal projecten. Mijn
fractie verwacht dat zij deze verantwoordelijkheid waarmaakt en leiderschap
toont. Overigens geldt dit voor meer dossiers, bijvoorbeeld de 56-wijkenaanpak.De laatste tijd trekken steeds meer ouderen uit de grote steden naar de
landelijke gebieden. In Brabant is deze uitstroom goed zichtbaar. Deze ontwikkeling
leidt niet alleen tot meer druk op de woningmarkt, maar vergroot ook de vraag
naar ruimte. Mijn fractie zet vraagtekens bij het beleid op dit punt en vraagt
zich in het bijzonder af of deze vraag is ingecalculeerd in het ruimtelijk
beleid.Wij kennen al enige jaren de zogenaamde sleutelprojecten. Deze projecten
lopen in 2006 af. Tegelijkertijd wil dit kabinet de regio's stimuleren, zich
de komende jaren te ontwikkelen. Er zijn nieuwe kansrijke projecten nodig
voor de herinrichting van de regio's. Zo'n project is bijvoorbeeld Hart van
Zuid in Hengelo. Daarvoor is nu echter onvoldoende geld beschikbaar. De CDA-fractie
vindt het belangrijk dat het project een kans krijgt. Daartoe zal zij in tweede
termijn een motie indienen.Een ander punt betreft het Hart voor Dieren en de motie van Mastwijk c.s.
van vorig jaar. De motie is nu op 5 mln na uitgevoerd. Het laatste vlekje
moet nog worden weggepoetst. Mijn fractie nodigt de minister en haar collega
van V en W uit, snel naar de Kamer te komen met voorstellen op dit punt.Binnen tien jaar moeten de bestemmingsplannen herzien zijn. Tegelijkertijd
is het de bedoeling dat ze worden gedigitaliseerd. Hiervoor
stelt VROM slechts voor 2005 en 2006 geld beschikbaar. Met welk doel is het
geld beschikbaar gesteld? Waarom is niet voor de gehele periode van tien jaar
bijvoorbeeld in een jaarlijkse subsidie voorzien? Hoe denkt de minister de
prestatie te halen?In de begroting is te lezen over een bezuiniging op de internationale
contacten. Juist in deze globaliserende wereld, zeker wat betreft Europa,
kan internationale uitwisseling een belangrijke meerwaarde hebben. De CDA-fractie
vindt het van belang dat er wel Nederlandse vertegenwoordigers in deze trajecten
blijven. Hoe kijkt de minister hiertegen aan?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mevrouw Sterk heeft net gesproken over de nota Ruimte. Ik wil het met
haar nog graag even hebben over de nota Rechtvaardigheid. Mevrouw Sterk geeft
een aantal vergezichten en stelt veel vragen aan de minister. Ik wil echter
graag weten waar de CDA-fractie staat inzake het concrete beleid van volgend
jaar. Nu worden huurders bijvoorbeeld al € 12 gekort op de huursubsidie.
Volgend jaar loopt dat op tot € 14,28. Wat doet de CDA-fractie daarmee
als het gaat om rechtvaardigheid? Hoe beoordeelt mevrouw Sterk het grote verschil
tussen kopers en huurders? Hoe ziet zij dat verschil in het licht van de uitspraken
over sociaal beleid op haar congres? Hoe beoordeelt zij de koopkracht van
de mensen die gekort worden op de huursubsidie? Ik hoor haar daarover helemaal
niet. Ik dacht juist: mevrouw Sterk heeft het flink voor de kiezen gehad op
het congres van het CDA, dus wij krijgen een sociaal verhaal van haar. Maar
dat ontbreekt volledig. Hoe zit dat?Mevrouw Sterk (CDA):Wat betreft uw eerste vraag moet u met mij constateren dat wij de komende
jaren een gematigde huurontwikkeling zullen zien. De brief waarover wij praten
geldt voor de jaren daarna. Ik heb net aangegeven wat naar aanleiding daarvan
onze inzet zal zijn. Over de koopkrachtplaatjes kunnen wij nu discussiëren,
maar daarover hebben wij donderdagavond ook een debat. Je kunt er wel één
aspect uithalen, namelijk dat van de huren, maar wij vinden dat je koopkrachtplaatjes
in hun hele breedte moet kunnen bezien. Daarom zullen wij daarover donderdag
spreken. Nu wil ik daarop niet ingaan.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter, ik krijg geen antwoord!De voorzitter:Ik wil het tot één vraag beperken.De heer Depla (PvdA):Over de belangrijke begrotingspost van de huursubsidie kunnen wij het
dus niet hebben, maar wel over het volgende. Vanavond in het NOS Journaal
sprak u over het verbeurd verklaren van woningen. Daarbij zou hetzelfde moeten
gelden als bij scooters. Als mensen een paar keer de snelheid fors overtreden,
dan kan de politie door tussenkomst van de rechter de scooter verbeurd verklaren.
Dat zou bij illegale verhuur ook na een paar keer moeten gebeuren. Steunt
u dat verhaal of niet? Op tv zei u dat, en u moet op zijn minst de gelegenheid
krijgen om het ook in dit huis uit te spreken.Mevrouw Sterk (CDA):Als een gemeente twee keer constateert dat een woning illegaal is onderverhuurd,
moet zij inderdaad de mogelijkheid krijgen om het pand verbeurd te verklaren.
Ik steun dat voorstel.De heer Depla (PvdA):U moet iets preciezer zijn. Ik neem aan dat dit zou moeten gelden als
het om grootschalige onderverhuur gaat. Of voor elke vorm van onderverhuur?Mevrouw Sterk (CDA):Ik ondersteun uw voorstel op dat punt.De heer Depla (PvdA):Dan is het helder. Het gaat dus om grootschalige onderverhuur en niet
om iemand die één kamertje onderverhuurt.Mevrouw Sterk (CDA):In de NOS-uitzending heb ik gezegd dat ik uw voorstellen op dat punt steun.
Wij hebben ze overigens al eerder gedaan. Wij zijn blij dat de PvdA-fractie
nu eindelijk de privacy niet meer zo belangrijk acht, maar de veiligheid en
leefbaarheid vooropstelt.De heer Depla (PvdA):Dank u dat u nu wel iets inhoudelijks wilde zeggen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ga nog even in op het voorstel van de minister tot huurliberalisering.
Ik begrijp dat mevrouw Sterk daarbij alleen maar een vraag over inkomenseffecten
heeft en verder geen uitspraken doet. Ik krijg evenwel een fax van de gemeente
Amsterdam, waar de CDA-fractie een motie ondersteunt die de symbolische naam
"huurontploffing" heeft en waarin wordt opgeroepen om aan de Kamer en in de
media breed aan te geven wat de desastreuze gevolgen zijn, zoals segregatie
en ontzettende effecten op het inkomen. Keurt mevrouw Sterk het af dat haar
fractie in de Amsterdamse gemeenteraad daaraan nu al, zo voorbarig, haar steun
geeft? Of staat zij achter haar eigen fractie daar?Mevrouw Sterk (CDA):Wij willen geen liberalisering zolang er nog sprake is van een overspannen
woningmarkt. Wij willen ervoor zorgen dat mensen die uit hun woning moeten,
kunnen doorstromen naar een voor hen geschikte woning. Dat is onze inzet.
De segregatie moet daarbij natuurlijk niet worden bevorderd, en de woningbouwcorporaties
hebben hierin een taak te vervullen. Zij krijgen de ruimte om zelf te variëren
in de huur die zij vragen. De woningbouwcorporaties moeten hun maatschappelijke
taak op dit gebied waarmaken. U zegt dat de CDA-fractie in Amsterdam zich
daar zorgen over maakt. Welnu, ik heb zojuist ook aan de minister gevraagd
wat de gevolgen zijn. Ik heb een duidelijk piketpaaltje geslagen. Nogmaals:
wij willen geen liberalisatie zolang er een overspannen woningmarkt is. Dat
is onze inzet. ik begrijp wel dat u heel graag zou willen horen: de CDA-fractie
is tegen de plannen van de minister en vindt dat het zo niet moet gaan. Dat
zult u van mij dus niet horen, want dat is veel te kort door de bocht. Wij
willen eerst een debat aangaan met de minister. Wij denken dat wij er best
uit zullen komen, maar wij hebben wel een heleboel kritische vragen te stellen.
Ook willen wij een heleboel voorwaarden stellen, maar die ga ik niet nu hier
noemen, omdat wij daarin nog een heel proces te gaan hebben. Wij willen eerst
een aantal feiten op tafel hebben. Daarom heb ik vragen aan de minister gesteld.
U kunt er keer op keer naar vragen, maar daarop zal ik u geen antwoord geven.De heer Van As (LPF):Voorzitter. De LPF-fractie vindt het lovenswaardig dat de minister probeert
de doorstroming in de huursector te bevorderen. Wij plaatsen echter wel kanttekeningen
bij de wijze waarop de minister dit tracht te doen. De uitlatingen van de
minister zijn naar mijn mening niet altijd consequent, want als het haar werkelijk
ernst is met het bevorderen van de doorstroming en het eigenwoningbezit, denk
ik dat er iets anders moet gebeuren. Een belangrijk instrument om goedkope
huurwoningen voor de doelgroep beschikbaar te houden is het bevorderen van
de doorstroming naar de koopsector aan de bovenkant van de huurmarkt. Huurliberalisatie
kan een eerste stap in die richting zijn, maar dan is het wel zaak, potentiële
kopers niet af te schrikken door bijvoorbeeld verwarring te zaaien over het
voortbestaan van de hypotheekrenteaftrek. Volgens ons zijn het communicerende
vaten, waarbij het een het ander stimuleert.De minister heeft onlangs veel onrust veroorzaakt onder huizenbezitters
en aspirant-kopers, door openlijk een onderzoek naar de hypotheekrenteaftrek
in de volgende kabinetsperiode te bepleiten. Dit soort uitlatingen staat naar
onze mening op gespannen voet met de uitdrukkelijke wens van de minister en
haar partij om het eigenwoningbezit te bevorderen. De VVD heeft vorige week
nota bene samen met de PvdA een plan gepresenteerd om het eigenwoningbezit
onder lage inkomens en middeninkomens te bevorderen. Daarvoor verdienen zij
lof. Uiteraard staan wij positief tegenover dergelijke initiatieven, maar
de geloofwaardigheid ervan komt behoorlijk onder druk te staan als tegelijkertijd
het vertrouwen van huizenkopers wordt ondermijnd doordat de hypotheekrenteaftrek
ter discussie wordt gesteld. Dit vertrouwen heeft al een behoorlijke deuk
opgelopen toen het kabinet de besteding van de overwaarde drastisch beperkte.Om verdere afbreuk van vertrouwen te beperken, stellen wij voor om de
hypotheekrenteaftrek zoals wij die nu kennen, ook voor de volgende kabinetsperiode
te garanderen, of deze althans voor een langere periode vast te leggen. Gaarne
vernemen wij van de minister hoe zij hier tegenaan kijkt en of zij bereid
is hierover een toezegging te doenOm de doorstroming te bevorderen, zowel binnen de huursector als de koopsector,
is voldoende aanbod essentieel. Collega-woordvoerders die vóór
mij hebben gesproken, hebben dat ook al gezegd. Verhoging van de woningbouwproductie
is cruciaal. Daarvoor is het allereerst van belang om productiebelemmerende
factoren te beperken, door middel van vereenvoudigde regelgeving, het stimuleren
van gronduitgifte voor woningbouw en het verlagen van transactiekosten. De
door de minister gewenste huurliberalisatie kan voor huurders met voldoende
inkomen een prikkel zijn om over te gaan tot het kopen van een woning. Daartoe
moeten woningbouwcorporaties gestimuleerd blijven worden om hun huurders aan
te bieden het gehuurde huis te kopen. Voorwaarde daarbij is wel dat de opbrengst
wordt geïnvesteerd in betaalbare huurwoningen, want anders heeft het
geen impact. De vraag is echter of huurliberalisatie voor inactieve corporaties
in voldoende mate een prikkel zal vormen om de woningbouwproductie te verhogen.
Nu al berekenen veel verhuurders niet de maximaal toegestane huurverhoging
door. Wij vragen ons af of de minister wel over voldoende instrumenten beschikt
om de productie daadwerkelijk te verhogen en wachten met haar belangstelling
haar antwoord af.Voor de doorstroming binnen de sociale huursector vragen wij opnieuw aandacht
voor een adequate aanpak van scheefwonen. Zolang bewoners van een sociale
huurwoning met een te hoog inkomen geen prikkel ondervinden om door te stromen
naar een woning in een prijsklas die bij hun inkomen past, zullen er altijd
te weinig betaalbare huurwoningen zijn voor deze doelgroep. Wij roepen de
minister dan ook op, hier daadkracht te tonen en de mogelijkheden van het
invoeren van een fiscale huurtoeslag voor scheefwoners te onderzoeken. Wij
hebben daar al eerder voorstellen toe ingediend, maar kregen slechts de steun
van de GroenLinks-fractie. Daarbij zou naar onze mening ook betrokken moeten
worden de vraag in hoeverre corporaties zelf kunnen bijdragen aan het bestrijden
van scheefwonen, door de huurprijs afhankelijk te maken van het inkomen van
de huurder. Dat inkomen wordt immers ook als maatstaf genomen bij de bepaling
van de individuele huursubsidie. Om de huursubsidie voor de laagste inkomens
in stand te houden, is het naar onze mening noodzakelijk om onbevangen naar
de rechtvaardige verdeling van de huurlasten te kijken. Ik overweeg hierover
in tweede termijn een motie in te dienen.Met betrekking tot de woonruimteverdeling wil ik pleiten voor een rechtvaardig,
maar zeer stringent toewijzingsbeleid. De bestaande goedkope woningvoorraad
dient te worden gekoesterd en toewijzingscriteria dienen strak te worden gehanteerd.
Daarbij zouden voor alle gemeenten dezelfde normen moeten gelden. Het is naar
mijn mening niet wenselijk dat woningen worden toegewezen aan mensen voor
wie er alternatieven bestaan. Datzelfde geldt, wat de fractie van de LPF betreft,
voor het verstrekken van huursubsidie. Daar tegenover staat dat in gemeenten
waar de bestaande goedkope woningvoorraad niet toereikend is, oplossingen
gevonden moeten worden via de individuele huursubsidie. Er zijn immers legio
voorbeelden van gemeenten die in de jaren zestig en zeventig een naoorlogs
woningbezit hebben gebouwd op basis van het dynamische kostprijsstelsel. Die
zitten dus met behoorlijk hoge huren. Mensen met lagere inkomens en uitkeringen
komen gigantisch in de problemen.De vorige week bekend gemaakte cijfers over fraude met huursubsidie bevestigen
dat er haast gemaakt moet worden met de koppeling van subsidie- en belastinggegevens.
Het wordt potentiële fraudeurs nu wel erg gemakkelijk gemaakt. Zeker
nu ouderen en minima worden gekort op hun huursubsidie, is dat extra wrang.
Het geld dat nu aan fraudeurs is gegaan, was bedoeld voor mensen die het echt
nodig hebben. Misschien was zonder deze fraude de bezuiniging op de huursubsidie
wel helemaal niet nodig geweest. Terecht stelt de minister nu nader onderzoek
in naar de werkelijke omvang van de fraude, maar veel belangrijker is dat
er wordt voorkomen dat tienduizenden subsidieaanvragers zo gemakkelijk kunnen
frauderen.Voorts wil ik aandacht vragen voor het investeringsbudget stedelijke vernieuwing.
De grote steden hebben een zware opgave in sommige wijken en
steun van het Rijk is hierbij dringend noodzakelijk. Daarbij doet zich onder
meer het probleem voor dat milieubudgetten geen rekening houden met taakstellingen
van woningbouwprogramma's. Dit betekent bijvoorbeeld in een stad als Rotterdam
dat er een fors tekort ontstaat van bijna 10 mln euro voor bodemsanering,
waardoor de beoogde woningbouwproductie in de knel komt. Gaarne vernemen wij
van de minister of zij steden met een voortvarende aanpak in dit probleem
tegemoet wil komen.Daarnaast vragen wij hier de expliciete steun van de minister voor de
gebiedsgerichte aanpak die Rotterdam hanteert voor het oplossen van problemen
in achterstandswijken. Deze aanpak vergt onconventionele maatregelen. Wij
doen een dringend beroep op de minister om steden te helpen in sommige gebieden
streng op te treden, daar waar het gaat om bijvoorbeeld complexgewijze aanschrijving
en het verbeteren van de regelgeving voor de beheerstructuur voor opgeknapte
bouwblokken. Verder vragen wij de minister bij haar collega's van Justitie
en BZK aan te dringen op een spoedige invoering van strenge wettelijke bepalingen.
De gemeenten moeten betere mogelijkheden krijgen voor het verbeurdverklaren
van panden van huisjesmelkers. Hoe staat het eigenlijk met het verbreden van
de Wet Victor naar overlastgevend gebruik als illegale onderhuur? Ik ben benieuwd
naar het antwoord van de minister.Tot slot wil ik kort reageren op een aantal suggesties en voorstellen
die hier zijn gedaan. Wij kunnen van harte onderschrijven het voorstel van
de heer Depla met betrekking tot illegale onderverhuur. Wij hebben dat in
2002 ook al aan de orde gesteld bij de begrotingsbehandeling 2003. Wat ons
betreft, kan dit niet hard genoeg worden aangepakt. Wij hebben toch een indicatie
gekregen dat hier in de grote steden gigantisch misbruik van wordt gemaakt.
Wij vinden dat bij een aanschrijving eventueel keihard moet worden opgetreden.
Deze huurders die illegaal onderverhuren, moeten desnoods niet meer in aanmerking
komen voor woningtoewijzing. Mevrouw Sterk heeft het kraken weer aan de orde
gesteld. Het behoeft geen betoog dat wij van harte ook hier achterstaan. Wij
hebben dienaangaande ook een motie ingediend die op 17 februari 2004
door de Kamer is aangenomen. Ik ben ook benieuwd naar het antwoord van de
minister, want er is volgens mij te weinig gebeurd. Ik kom hier zo nodig in
tweede termijn op terug, al dan niet met een paar moties.Mevrouw Van Velzen (SP):U vroeg net terecht aandacht voor de Rotterdamse voorstellen rond de achterstandswijken.
U stelt heel veel onderwerpen heel snel aan de orde. U sprak ook over scheefwonen.
Ik wil u een gedachte-experiment voorleggen. Is scheefwonen in achterstandwijken
niet juist een oplossing? Ik doel op het mengen van verschillende inkomensgroepen
om sociale cohesie te bevorderen en om een achterstandswijk een beetje een
uplift te geven. Scheefwonen als oplossing, vindt u dat een idee?De heer Van As (LPF):De LPF-fractie is er niet tegen dat mensen uit verschillende inkomensgroepen
in hetzelfde woonblok of in dezelfde appartementen wonen. Wij vinden wel dat
er een soort systeem van communicerende vaten moet worden toegepast. Dat is
rechtvaardig en het kan worden gefaseerd. De overheid hoeft niet gelijk het
onderste kan te halen. Het probleem van mensen die gezien hun lage inkomen
een relatief te hoge huur betalen, wordt afgedekt via de individuele huursubsidie.
Zo zou er ook een regeling moeten worden toegepast zodat mensen die in relatie
tot hun inkomen een te lage huur betalen een huurtoeslag gaan betalen waardoor
de huursubsidie kan worden gefinancierd. Die regeling kan worden gefaseerd.
Er moet niet gelijk te zwaar worden ingezet.Het lijkt mij een rechtvaardige regeling. Er zijn genoeg mensen met een
wat hoger inkomen, bijvoorbeeld omdat zij in de loop der jaren promotie hebben
gemaakt, die vinden dat zij prima wonen in hun wijk. Dat is goed, maar dat
hoeft niet over de rug van anderen. Ik vind dat het dan rechtvaardig is dat
men de keuze heeft om een hogere huur te betalen of een huurtoeslag. Daar
kan men nog over van mening verschillen. Als de huur tussentijds kan worden
aangepast, is dat ook prima. Het is echter wel het een of het ander. Ik ben
niet voor het handige gebruik van een te lage huur waardoor duizenden mensen
jarenlang op wachtlijsten moeten staan. Wij wijzen dat af. Wij zijn voor een
goede oplossing en tegen segregatie.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Veenendaal, die haar maidenspeech zal houden.
Hierna mag zij interrumperen.Mevrouw Veenendaal (VVD):Voorzitter. Het heeft bijna een jaar geduurd voordat een van de onderdelen
van mijn portefeuille hier in de plenaire zaal aan de orde komt en dan is
het ook nog gelijk een begroting. Dat betekent dat ik vandaag mijn maidenspeech
houd over de begroting en dat vind ik niet mis.Mijn ouders zijn getrouwd na de oorlog en konden geen woning krijgen.
Er was jaren niet gebouwd en er was een enorme woningnood. In die tijd ging
je als je getrouwd was inwonen bij één van de ouders. Ik ben
dan ook bij mijn grootvader in huis geboren. Na 50 jaar, want zo oud ben ik
intussen, is er niet veel veranderd. Jongeren moeten nog steeds veel te lang
wachten op een woning en blijven daardoor lang bij hun ouders wonen. Dat is
niet goed. Zelfstandig worden, leer je het beste als je op jezelf woont.Ik wil een voorbeeld geven van een medisch analist die net aan het werk
is en die een goed inkomen heeft. Dat is iemand die niet meer in aanmerking
komt voor huursubsidie. Welke keuzes heeft diegene? De wens van deze man of
vrouw is een kleine woning. Maar die is er niet. De vraag is waarom die niet
worden gebouwd. Dat komt omdat een kleine woning volgens het puntenwaarderingsstelsel
ongeveer 45 punten oplevert en daar hoort een huur bij van € 200
tot € 250. Door onze hoge bouwkosten kan zo'n woning daar niet voor
worden gebouwd. Een corporatie doet dit soms nog wel, omdat die de onrendabele
top voor haar rekening neemt. Dan valt die woning echter onder de 'sociale
woningbouw' en daarvoor heeft deze analist weer een te hoog inkomen.Dit voorbeeld maakt duidelijk dat er sprake is van een verstoorde markt
en dat is volgens de fractie van de VVD ook één van de redenen
waardoor er niet genoeg wordt gebouwd. Volgens de VVD-fractie werkt
de markt alleen als er een rendement wordt gehaald op het geïnvesteerde
geld. Dat zal iedereen snappen, want men brengt zijn geld alleen naar de bank
als men rente krijgt. Een bank met een spaarrekening waar geen rente op wordt
uitgekeerd, zal weinig aantrekkingskracht hebben.Natuurlijk is de verstoorde markt niet de enige reden dat er onvoldoende
woningen worden gebouwd. Er zijn er meer. In de eerste plaats bouwen wij niet
waar mensen willen wonen en op de manier waarop mensen willen wonen. In de
tweede plaats duren de procedures te lang. Een traject van zes jaar is geen
uitzondering. In de derde plaats is een deel van de corporaties niet actief
genoeg. De spelers op de particuliere markt willen wel bouwen, maar het is
voor hen op dit moment niet interessant.Ik ga nu verder in op de hiervoor genoemde redenen. Ik zal aangeven wat
er volgens de fractie van de VVD moet gebeuren. Het eerste punt was de mismatch
in de woningmarkt. De doelstelling van het kabinet is om in 2010 het tekort
aan woningen teruggebracht te hebben tot 1,5 à 2 %. Hiervoor is het
noodzakelijk dat in totaal circa 445.000 woningen gebouwd worden. Punt van
zorg voor de VVD-fractie is dat de aandacht vooral ligt bij het aantal te
produceren woningen en dat daarbij te weinig rekening wordt gehouden met de
wensen van de consument. Alleen kwantiteit wordt beloond. Uit onderzoek, de
Thermometer Koopwoningen 2004, blijkt dat er een duidelijke mismatch is tussen
vraag en aanbod. Bouwprogramma's sluiten te weinig aan bij de wensen van de
toekomstige bewoners. Zo blijkt uit de Thermometer dat 89% van de woonconsumenten
een grondgebonden woning zoekt en 11% een appartement. Van de woningen die
nu worden gebouwd, is 43% appartement en slechts 57% een grondgebonden woning.Ook bij locaties is de mismatch groot. 30% van de woonconsumenten prefereert
een woning in een stad met meer dan 50.000 inwoners, 24% zoekt een woning
in een gemeente met 25.000 tot 50.000 inwoners en maar liefst 46% wil graag
op het platteland of in een dorp tot 25.000 inwoners wonen. In de praktijk
vindt 71% van de bouwproductie plaats op de grote Vinex-locaties en slechts
29% op andere, vaak binnenstedelijke locaties. Het Rijk is een van de veroorzakers
van deze mismatch. In de begroting schrijft de minister immers dat circa 75%
van de woningbouwopgave van 2005 tot 2009 in de stedelijke regio's dient te
worden gerealiseerd en slechts 25% in de meer landelijke gebieden.Conclusie: het type woning dat gebouwd wordt en de plaats waar de woningen
gebouwd worden matchen niet met de vraag. Dit leidt ertoe dat grote groepen
woonconsumenten in de toekomst niet in de woningen kunnen wonen waar zij zouden
willen wonen. Vanuit liberaal oogpunt is dit een ongewenste situatie. De VVD-fractie
pleit voor een bouwprogramma dat in overeenstemming is met de vraag. De minister
moet niet alleen op aantallen sturen, maar de bouwopgave moet ook in kwalitatieve
termen geformuleerd worden. Dan gaat het goed. Kan de minister daarop een
reactie geven?Wat helpt om de bouwproductie te stimuleren, is als het Rijk meehelpt
de mobiliteit te verbeteren. Wij moeten dus naar een meer geïntegreerd
beleid op meer departementen. Ook hier wil ik weer een voorbeeld geven. Uit
marktonderzoek blijkt dat Almere tot nog toe een interessante locatie was,
maar dat verandert snel. Juist hier heeft het Rijk veel grond in bezit en
kunnen projecten dus snel gerealiseerd worden. Wat is nu de reden dat mensen
in de toekomst niet meer naar Almere willen verhuizen of waarom willen de
huidige bewoners van Almere geen nieuwe bewoners? Dat is infrastructuur. De
sleutelwoorden zijn hier: voor wat hoort wat. Bewoners van Almere hebben in
de huidige situatie geen behoefte aan nog meer nieuwe bewoners. Dan komen
zij alleen nog maar meer in de file te staan of wordt het openbaar vervoer
nog drukker, want uitbreiding van het spoor komt er ook niet. Het kabinet
moet daar iets aan doen en het kabinet kan daar ook iets aan doen.Er ligt op dit moment een schitterend plan van Teun Koolhaas, waarbij
geld geen probleem is, waar de milieuorganisaties aan willen meewerken en
dat de problemen van Almere oplost. Deze minister heeft de mogelijkheid om
hier de bouwproductie fors te verhogen. Almere is in de nota Ruimte ook aangegeven
als een aandachtsgebied. Waarom is bij wijze van spreken niet gisteren al
besloten om dit plan te realiseren? Ik snap het niet. Kan de minister uitleggen
wat het kabinet van dit plan vindt en waarom het plan niet direct wordt uitgevoerd?
Kan zij hieraan iets veranderen? Zoals gezegd, het geld is hier geen probleem.
Ook dat is in het plan goed geregeld. Volgens mij is er een Kamermeerderheid,
misschien zelfs wel de gehele Kamer, die haar hierin zal steunen. Wij moeten
dus ophouden met jarenlang praten en snel iets gaan doen.Dat is ook een van de redenen waarom ik actief in de politiek ben gegaan.
Wij moeten goede plannen ondersteunen en snel uitvoeren. Hoe kunnen wij aan
de burgers verkopen dat alles zo lang moet duren? De VVD wil het probleem
van woningzoekenden oplossen door snel woningen te bouwen, maar ook woningen
die mensen graag willen hebben. Dus niet alleen aantallen, maar juist kwaliteit.
Als er woningen beschikbaar zijn die mensen graag willen hebben, en op locaties
waar mensen graag willen wonen, zal de doorstroming ook op gang komen.Het tweede struikelblok zijn de procedures. Het duurt veel te lang om
plannen te realiseren. Bouwprojecten zijn daarvan een vervelend voorbeeld.
Ook hier moet wat aan gedaan worden. De ontwikkelaars willen woningen bouwen
die ook te verkopen of te verhuren zijn. Bij hen kun je dus een vorm van vertrouwen
neerleggen. Zij werken nauw samen met de corporaties en het college van B
& W om bijvoorbeeld in een herstructureringswijk iets goeds neer te zetten.
Laat de gemeenteraad dan één keer het plan beoordelen, inclusief
eventuele sloop en herhuisvesting. Laat gemeenteraads-leden dan ook doen waarvoor
ze in de raad zitten, namelijk controleren of de belangen van alle betrokkenen
en van de huidige bewoners zijn meegenomen. Laat de uitvoering dan over aan
de ontwikkelaars en de corporaties. Bouwbeleid is langetermijnbeleid, omdat
er grote investeringen mee gemoeid zijn. Wij horen graag een reactie van de
minister.In Nederland worden tegen bouwprojecten veel bezwaarprocedures gestart.
Dat betekent dat mensen zich niet betrokken voelen bij het project; zij willen
inspraak. Een bezwaarprocedure is altijd een negatieve start om die inspraak
te krijgen. In Engeland is een architect jaren geleden begonnen
met een nieuwe manier van planontwikkeling die community planning genoemd
wordt. De gemeente stelt randvoorwaarden en binnen drie maanden ligt er een
stedenbouwkundig plan waarbij iedereen persoonlijk betrokken is geweest en
waarvoor veel draagvlak is. Wij zouden door middel van een proefproject eens
moeten kijken of dit bij ons ook zou werken. De VVD vraagt de minister dan
ook wat zij van dit idee vindt.De minister is bezig met de VROM-vergunning, wat de VVD een goed initiatief
vindt. Maar wij zouden een stap verder moeten gaan en een VROM-loket moeten
instellen. De burger vraagt een vergunning aan en achter het loket worden
de afzonderlijke vergunningen, indien noodzakelijk, bij andere ministeries
geregeld. Eén vergunning binnen korte tijd is noodzakelijk, ook om
onze economie te ondersteunen. De VVD vindt dat burgers en bedrijfsleven geen
hinder van de overheid mogen ondervinden, maar ondersteuning moeten krijgen.Bij de herstructurering van de 56 wijken willen wij een goed evenwicht
in sociale huur, wat duurdere huur en eenvoudige koop. Dat betekent dat corporaties
willen of moeten samenwerken met marktpartijen. Op dit moment is deze samenwerking
niet goed mogelijk door beperkingen in het BBSH. De eis dat corporaties een
meerderheidsaandeel moeten hebben in een samenwerking met een marktpartij
maakt het onmogelijk om met elkaar te ontwikkelen. Wij vragen de minister
om hier snel wat aan te doen.Bij meerdere wijken in de herstructureringsgebieden zou buiten het bouwen
meer moeten worden gedaan om de kwaliteit van de wijk te verbeteren. Winkels
moeten terugkomen en de werkgelegenheid in de wijk moet bevorderd worden.
Als een wijk erg slecht is, duurt het een tijd voordat de bedrijvigheid terugkomt.
De VVD pleit voor het invoeren van kansarme zones of investeringszones. Hierin
kunnen bedrijven uitstel van belasting krijgen of kwijtschelding van overdrachtsbelasting.
Gekoppeld hieraan zouden de bedrijven 30% van hun werknemers uit de wijk moeten
aannemen. Samenwerking met de taskforce jeugdwerkloosheid van Hans de Boer
zouden wij zeer toejuichen. Wij vragen de minister om een proef te doen met
één of twee wijken. Ik sluit mij aan bij de heer Depla, heel
toevallig heb ik dezelfde wijken geselecteerd: Kanaleneiland in Utrecht en
de Tarwewijk in Rotterdam. Het lijkt wel afgesproken werk.Ik kom op het functioneren van de corporaties. Laat ik beginnen met vast
te stellen dat er veel goede corporaties zijn, die hard werken aan het verbeteren
van hun bezit en de omgeving. Er zijn echter ook corporaties die weinig doen.
Ze klagen dat ze geen geld hebben en worden slecht geleid. Tegelijkertijd
is vandaag duidelijk geworden dat de corporaties een gezamenlijk vermogen
hebben dat gegroeid is tot bijna 15 mld. Daar moeten wij wat aan doen.Wij komen met een voorstel om meerdere problemen op dit punt op te lossen.
Alle corporaties moeten integraal vennootschapsbelasting gaan betalen. Dat
betekent dat alle activiteiten worden belast. Veel corporaties vragen hier
zelf om. Corporaties moeten niet sparen. Er moet een regeling komen dat ze
vennootschapsbelasting betalen over het rendement van hun vermogen, te vergelijken
met de heffing op het spaargeld van particulieren. De Belastingdienst gaat
ervan uit dat wij rendement maken. Zoiets moet ook bij de corporaties gebeuren.
Corporaties hebben volgens het BBSH 10% eigen vermogen, maar wij weten dat
zij veel meer in kas hebben, op dit moment 15 mld euro. De verwachting is
dat als wij niets doen, deze overmaat, dus het gedeelte boven die 10%, zal
oplopen tot 23 mld euro in 2010! Wat levert die belasting op het rendement
van het eigen vermogen van corporaties op? Alleen al over het verplichte deel
van 10%, levert dit 60 mln euro per jaar op. Over de overmaat nog veel en
veel meer! Eén ding moet natuurlijk wel goed geregeld worden, namelijk
dat dit geld geoormerkt wordt. Het voorstel van de VVD is om dit geld te gebruiken
als extra geld voor de herstructurering, want daar is het het hardst nodig.
De VVD hoopt op een brede steun voor dit voorstel in de Kamer en wil de minister
vragen om een goed onderzoek te doen naar de mogelijkheden die ik net heb
genoemd.Hoe worden corporaties geleid? Corporatiedirecteuren zijn bijna altijd
ook bestuurder. Dat kan dus niet. Hoe kun je goed intern toezicht hebben als
de directeur ook in de Raad van Bestuur zit? Corporaties hebben een Raad van
Bestuur, maar wat doet die en is het aantal bestuursleden wel juist? De VVD
heeft daar zo zijn vraagtekens bij en wil graag van de minister weten wat
zij daarvan vindt. Corporate governance, en het van toepassing verklaren van
de code-Tabaksblat op de corporaties is hier volgens de VVD noodzakelijk.
De code-Tabaksblat geldt alleen voor beursgenoteerde bedrijven, maar de minister
kan de corporaties aanwijzen deze code in te voeren.Ik had het net al even over het toezicht op corporaties. Dat kan volgens
de VVD anders en beter, maar ook het externe toezicht kan anders ingericht
worden. Ook dat zou weer geld kunnen opleveren, geld dat naar de woningbouw
zou moeten. Op dit moment hebben wij twee organisaties buiten VROM die toezicht
houden: het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) en het Waarborgfonds Sociale
Woningbouw (WSW). Beide organisaties worden door de corporaties betaald. Als
je kritisch kijkt naar wat deze organisaties doen, kun je er niet omheen dat
er overlap is. Het WSW is een organisatie die de financiële situatie
van de corporaties goed in de gaten houdt. Het Centraal Fonds doet dat ook
en groeit de afgelopen jaren gestaag. Het Centraal Fonds is gegroeid van 16
medewerkers in 2000 tot 28 in 2003. Deze ZBO groeit en groeit; uit publicaties
uit de krant blijkt dat deze ZBO ook nog één van de duurste
is. De VVD zou graag willen weten of de taken van het CFV niet voor een deel
overgenomen kunnen worden door het WSW. Volgens ons zou er eens goed naar
de taken gekeken moeten worden. De VVD weet dat de minister het totale toezicht
op dit moment onderzoekt en wij zouden graag deze optie meegenomen willen
zien.Ter afsluiting zou de VVD nog kort een paar zaken willen aanstippen, te
beginnen met de huisjesmelkers. Het plan van de VVD-fractie van Den Haag willen
wij graag doorvoeren. Alle gemeenten van Nederland zouden de mogelijkheid
moeten hebben om de huisjesmelkers aan te pakken. Het plan dat de PvdA nu
bij de begroting presenteert, is een wat zwakkere vorm van dit plan. Wij zullen
dit steunen, maar wij willen de minister vragen om het plan van de VVD Den
Haag uit te voeren. Een volgend punt is kraken en tijdelijke verhuur. Vorig jaar is bij de
begrotingsbehandeling van EZ de motie-Ten Hoopen aangenomen die de regering
verzoekt het kraken van bedrijfspanden te verbieden. Ook op de moties van
Van As, die het verruimen van de eisen op het gebied van tijdelijke verhuur
van woningen bepleiten, wil de VVD nogmaals wijzen. De VVD wil deze moties
alsnog zien worden uitgevoerd en steunt daarin de fracties van het CDA en
de LPF.De voorzitter:Ik feliciteer mevrouw Veenendaal van harte met haar maidenspeech. Ik schors
de vergadering, al was het maar om de heer Hofstra op charmante wijze een
bos bloemen te laten aanbieden!De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Van Dale geeft drie definities van volkshuisvesting: 1. het
verschaffen van voldoende en goede woningen aan het volk; 2. een dienst die
het verschaffen van woningen tot taak heeft; 3. een manier waarop het volk
gehuisvest is. Welke definitie kiest de minister? Ik onderscheid vier kernbegrippen
in haar beleid: huurstijging, woningtekort, bezuinigingen op huursubsidie
en tot slot de grote voltreffer: sloop. Deze woorden lijken mij eerder in
strijd met de definities van Van Dale dan in lijn hiermee. Van alle kanten
bereikten mij de afgelopen weken berichten over de slechte stand van de volkshuisvesting.
SP-afdelingen in het hele land voeren actie. Mijn brievenbus en mijn mailbox
werden overstroomd met duizenden brieven en mailtjes. Veel mensen blijken
zich grote zorgen te maken over de voorstellen van de minister voor de liberalisering
van het huurbeleid.Ik begrijp heel goed dat de minister zich zorgen maakt over het achterblijven
van de woningbouwproductie. Als wij niet uitkijken, wordt die productie in
gebieden met grote huisvestingsproblemen ingehaald door de sloop. De minister
vertaalt deze ontwikkeling door binnen haar dereguleringsbeleid meer ruimte
te bieden voor marktpartijen. Alle gelijkmatige stappen tot liberalisering
hebben geleid tot een toename van het woningtekort. Vanaf 1998 is het tekort
aan woningen met ruim 50% gestegen. De doorstroming is afgenomen en de woningbouwproductie
is ingezakt. Op basis hiervan is mijn conclusie dat de liberalisering tot
nu tot mislukt is. De reactie van deze VVD-minister is eigenlijk teleurstellend.
Wij zien dat er al een fout gemaakt is, maar de minister doet er nog een schepje
bovenop. De liberalisering gaat nog verder, terwijl men al kan zien dat het
fout gaat. De fout wordt alleen maar groter. Ik wens de minister daar veel
succes mee.Eén van de gemakkelijkste manieren om de woningvoorraad toe te
laten nemen, is niet liberaliseren maar stoppen met slopen. In prettiger termen
heet dat stadsvernieuwing. Het bevorderen van gemengde wijken blijkt in de
praktijk neer te komen op sloop van goede woningen met hooguit een beetje
achterstallig onderhoud. De TU Delft heeft hier recent onderzoek naar gedaan.
Professor Thomson geeft aan dat er nauwelijks slooprijpe sociale huurwoningen
zijn. De woningen die gesloopt worden, zijn grotendeels heel goed bewoonbaar.
Ik vraag de minister om paal en perk te stellen aan deze massale sloop en
initiatieven te ontwikkelen die het onderhoud en het behoud van sociale huurwoningen
stimuleren. Dan hoeft er veel minder gebouwd te worden en kunnen de problemen
snel worden opgelost. Juist met het oog op de overspannen woningmarkt vraag
ik de minister om alleen sloop toe te staan als er een gelijkwaardige woning,
ook qua huurprijs, is gebouwd. Is de minister bereid om in deze prangende
omstandigheden deze concessie te doen?Deze minister ziet het bevorderen van doorstroming als een van de voornaamste
manieren om de huisvestingsproblemen op te lossen. Doorstromen klinkt wel
lief, maar er wordt mee bedoeld dat mensen hun huis uit gepest worden. De
minister ontmoedigt mensen in een sociaal huurhuis te wonen als zij ook een
huis kunnen kopen of een hogere huur kunnen betalen. Als de plannen van de
minister door de Kamer worden goedgekeurd, zal de doorstroming verder stageneren.
Zoals de Amsterdamse wethouder Duco Stadig opmerkte: huurliberalisatie zal
ertoe leiden dat mensen die huursubsidie hebben in die overgangsperiode juist
geen plaats zullen maken. Zij blijven zitten uit angst om met een hogere huur
geconfronteerd te worden. Het bevorderen van doorstroming vind ik geen probleem,
maar huurdertjes pesten gaat mij veel te ver. Is de minister bereid positieve
voorstellen te doen die de doorstroming bevorderen?De achterblijvende bouwproductie is voor de minister aanleiding om de
huren te liberaliseren. Dat is een totaal verkeerd beleid. De vraag naar goedkope
woningen is gigantisch. Door de huren te liberaliseren, zal het aandeel goedkope
woningen juist afnemen. Waar er vraag is, creëert de minister een onderaanbod.
Je lost daar geen problemen mee op. Je creëert daar problemen mee. Vele
honderdduizenden huurders dreigen in de problemen te komen door deze maatregelen,
zeker als zij een inkomen precies boven de huursubsidiegrens hebben. Dat is
alleen maar bedoeld om zodoende de productie van dure huizen omhoog te brengen.
Ik wil graag zien dat de minister de regie terugpakt. Zij moet niet de pootjes
laten hangen naar de steenrijke corporaties die nog meer inkomsten willen
hebben. Zij moet luisteren naar huurders die terecht zorgen hebben over de
toekomst en de gigantische huurexplosie die eraan komt.Ik zag vorige week bij de behandeling van de begroting van Verkeer en
Waterstaat dat een CDA-minister in zwaar weer kwam doordat een VVD-Kamerlid
zich niet in haar beleid kon vinden. Vandaag verwacht ik de zoete wraak van
een CDA-Kamerlid op deze VVD-minister. Het congres van het CDA op 13 november
kwam op mij uiterst helder over. CDA-leden willen in meerderheid lasten maximeren.
Ik verwacht dat de CDA-fractie zich daar netjes bij aansluit. Of is het dualisme
inmiddels al zover doorgeslagen dat de CDA-fractie en de CDA-partij afzonderlijke
standpunten gaan innemen? Is de VVD-minister bereid om rekening te houden
met deze gevoeligheden van de CDA-partij en naar ik hoop ook CDA-fractie?
Of vertoont zich hier vandaag opnieuw een scheurtje binnen de coalitie?In Amsterdam heeft de CDA-fractie zich gekeerd tegen de voorgenomen huurontploffing.
Om zo snel mogelijk duidelijkheid te geven aan de huurders, wil ik deze week
het CDA onder andere de mogelijkheid bieden om zich ook landelijk
uit te spreken tegen deze liberalisatieplannen. Ik zal daarop in tweede termijn,
als dat nog nodig is, terugkomen via een motie. Ik hoop dat de minister, gezien
de reactie van de Kamer, spontaan tot herbezinning zal komen en deze idiote
liberaliseringsplannen terug zal nemen. De huurexplosie die deze minister
wil veroorzaken, lijkt mij op zijn minst in strijd met haar doel om te gaan
bezuinigen op huursubsidie. Huurprijzen zullen door de plannen van de minister
eerder boven de huursubsidiegrens komen. Daardoor zal de overheid meer huursubsidie
moeten uitkeren. Ik vraag aan de minister of dit klopt. En als zij daar geen
antwoord op heeft, wil zij dan onderzoeken of deze plannen leiden tot meer
aanspraak op huursubsidie? Is dat niet een gekke manier om woningbouwproductie
te gaan subsidiëren? De SP pleit ervoor om niet via allerlei omzichtige
maniertjes de woningbouwproductie te bevorderen maar dit te doen door de overheid
gewoon weer woningen te laten bouwen. Wij moeten terug naar de oude situatie
waarin de minister de corporaties gewoon richting kan wijzen.Voorzitter. Er wordt dit jaar opnieuw bezuinigd op de huursubsidie. Het
gaat ten opzichte van 2003 over iets van 150 mln euro. Dat is erg wrang gezien
het douceurtje van 250 mln euro voor de mensen die hun hypotheek op hun eigen
woning al hebben afgelost. De minister wil dit de komende jaren verder doorzetten.
In deze tijden waarin minima het al zwaar genoeg hebben, kan ik niet anders
zeggen dan dat deze maatregel asociaal is. Ik weiger daarom verantwoordelijkheid
te dragen. Ik heb daartoe een amendement ingediend: huren bevriezen, woningbouwcorporaties
laten betalen. Daarmee kunnen we problemen voorkomen. Dat is een sociale keuze.
Ik hoop dat deze minister eindelijk een keer met haar hart wil spreken en
de huursubsidieontvangers niet opnieuw in de kou wil laten staan.Voorzitter. Een paar woorden over het initiatiefwetsvoorstel van de PvdA
en VVD, die de koopsubsidiegrens willen verplaatsen naar de ziekenfondsgrens.
De minister wil de mensen die geen huursubsidie ontvangen, enorm treffen met
haar huurliberalisatie. Ik denk dat in dit licht een maatregel noodzakelijk
en rechtvaardig is, namelijk het onderscheid tussen het bevorderen van koop
en huur niet laten ontstaan. Er zal dan ook geen schade van liberalisatie
voor deze groep ontstaan. Deze zal binnen de perken blijven. Ik neem aan dat
we snel kunnen gaan spreken over het initiatiefwetsvoorstel en dat we ook
een aantal negatieve kanten daarvan kunnen bekijken. Mijn fractie is niet
onverdeeld positief over dit wetsvoorstel.Voorzitter. Dan het spreidingsbeleid. Volkshuisvesting speelt een belangrijke
rol bij integratie. Dat wordt algemeen erkend. De aanbevelingen van de commissie-Blok
over divers woningaanbod en vergroten van sociale cohesie in achterstandswijken
kon op veel steun binnen deze Kamer rekenen. Maar hoe moet dit nu uitgevoerd
worden? Hoe sporen de liberaliseringsplannen van deze minister met de wens
om integratie te bevorderen? Ik steun de oproep van de PvdA om onderzoek te
doen naar de segregerende effecten van deze liberaliseringsvoorstellen van
de minister. Wil zij de regie nemen om de aanbevelingen van de commissie-Blok
uit te voeren of blijft het bij loze kreten? Ik kom tot de conclusie dat dit
liberaliseringsbeleid contraproductief werkt op de integratie.De heer Verdaas heeft al aandacht besteed aan de positie van daklozen.
Wij hebben in 2002 het actieplan "onder dak" opgesteld, waarin concrete aanbevelingen
worden gedaan. Ik kom slechts tot de conclusie dat sinds die tijd het eigenlijk
alleen maar bergafwaarts is gegaan. Wij spreken momenteel al over 2331 dakloze
gezinnen. Dat kunnen wij in een welvarende maatschappij als Nederland niet
accepteren. Wat wil de minister doen om alle daklozen onder dak te brengen
en ervoor te zorgen dat niemand meer uit huis wordt gezet zonder dat duidelijk
is waar men opnieuw onder dak kan?Mijn collega Piet de Ruiter wees er vorig jaar al op dat onze jongerenafdeling
bezig is met een kraakoffensief om de problemen bij de jongerenhuisvesting
inzichtelijk te maken. Kraken leeft nog steeds. Ik weet dat er in deze Kamer
veel mensen zijn die niet zo positief denken over kraken. Ik zie dat wel als
een positieve factor, als een actie tegen leegstand, tegen woningnood en tegen
huurexplosies. Degenen in de Kamer die zich tegen het kraken richten, vraag
ik om samen met mij de strijd aan te gaan om de woningnood aan te pakken.
Kraken is een oplossing, maar de woningnood, een huurexplosie en leegstand
zijn problemen. Laten wij daar wat aan doen. Dan kunnen wij het altijd nog
over kraken hebben, want dat mag nu geen prioriteit zijn.Ik roep de minister op om aan de slag te gaan met volkshuisvesting. Sturend
beleid met speciale aandacht voor juist die mensen die niets hebben aan een
grote marktsector. Stoppen met slopen. Investeren in woningbouw. Huurders
serieus nemen. Gemengde wijken van twee kanten bevorderen. Daklozen onderdak
bieden. Passende huisvesting verzorgen voor jongeren en voor ouderen en vooral
stoppen met plannen voor verdere huurliberalisering. Tegen dit laatste hebben
wij via onze website mensen opgeroepen om te protesteren. Er zijn inmiddels
al duizenden mails binnengekomen. Honderdduizenden mensen maken zich bezorgd
over deze waanzinnige plannen van de minister. Ik hoop dat zij dit nog tijdens
deze begrotingsbehandeling bij zal sturen. Helaas is de minister op haar manier
duidelijk bezig, de definitie van het woord "volkshuisvesting" aan te passen.
Ik vraag haar wat zij over een paar jaar als definitie in de Van Dale wil
lezen voor het begrip "volkshuisvesting".Mevrouw Koser Kaya (D66):Voorzitter. Omdat ik slechts drie minuten spreektijd heb, beperk ik mij
noodgedwongen tot een eerste reactie op het huurbeleid.D66 plaatst grote vraagtekens bij de plannen over het huurbeleid die de
minister onlangs heeft gepresenteerd. In de eerste plaats is het opmerkelijk
dat zij nu alleen het huurdeel van de woningmarkt er uitpikt, terwijl de problemen
veel breder zijn. Mijn voorgangster Francien Giskes heeft bij de behandeling
van het Belastingplan 2004 de regering gevraagd om een integrale visie te
presenteren op de wijze waarop de overheid financieel betrokken wil zijn bij
het wonen in al zijn facetten. Mijn fractie voelt er weinig voor om nu het
huurgedeelte van de woningmarkt zo overhoop te gooien, terwijl wij nog niet
weten waar wij heen gaan met de gehele woningmarkt.Een tweede bezwaar is dat het voorstel van de minister ingrijpende gevolgen
heeft. Mensen die de huur van hun huis niet meer kunnen betalen, hebben geen
alternatief om door te stromen naar woonruimte van hun eigen keuze, omdat
in die sector niet gebouwd wordt. Is het echt de bedoeling van de minister
dat een bejaarde man na 30 jaar uit zijn huis moet omdat hij de huur niet
langer kan betalen? Als er geen nieuwe woningen worden gebouwd, kan er ook
geen doorstroming zijn. Minister Dekker wil beweging krijgen op de woningmarkt,
maar volgens het CPB moeten daarvoor echt meer beleidsmiddelen worden ingezet
dan huurverhoging gecombineerd met liberalisering. Met name het aantal betaalbare
huurwoningen in de grote steden neemt af. Waar denkt de minister dat deze
mensen heen moeten? De minister kan op dit moment geen garanties geven dat
er voldoende betaalbare huurwoningen komen voor de lage en middeninkomens.
Zij komt niet verder dan het uitspreken van de verwachting dat er in 2010
nog maar een woningtekort is van 1,5%. De minister heeft de aanwijzingsbevoegdheid
om corporaties te dwingen om te bouwen. Het is de taak van corporaties om
aanbod van sociale woningbouw te creëren. Dus moeten zij daaraan gehouden
worden. Voor die taak hebben zij miljarden meegekregen.Een derde bezwaar is dat D66 er niet van overtuigd is dat het huurplan
van de minister geen ongewenste effecten heeft op de spreiding en mix van
hoge, midden- en lage inkomens in steden. Voor huurders met lage en middeninkomens
worden de huren in aantrekkelijke, dure, geliberaliseerde buurten te hoog.
Zij moeten zich noodgedwongen vestigen in minder gewilde buurten, terwijl
wij deze segregatie juist tegen willen gaan. Tijdens het debat over het rapport
van de commissie-Blok heeft de Kamer een motie aangenomen die de minister
oproept om haar aanwijzingsbevoegdheid te gebruiken om corporaties te bewegen,
gedifferentieerd te bouwen. De heer Depla heeft die ook aangehaald. Waarom
handelt de minister in strijd met de ook door ons ondertekende motie-Bos? De koppeling die de minister in haar voorstellen legt tussen huurverhoging
en liberalisering van een deel van de huurmarkt en de wens om te bouwen is
voor de muziek uit lopen. De minister draait de volgorde om. D66 wil eerst
bouwen en dan de huren verhogen. Een eerste stap op weg naar bouwen is het
maken van harde afspraken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De bijdrage van D66 klinkt mij als muziek in de oren. Mevrouw Koser Kaya
heeft lef. Zij heeft terecht zware kritiek op de plannen van minister Dekker.
Gaan wat D66 betreft de liberalisering van de huren en de enorme huurverhogingen
niet door zolang er niet voldoende is gebouwd?Mevrouw Koser Kaya (D66):Ik ben duidelijk geweest. Er moet eerst een integrale visie komen. Men
kan tegelijkertijd bouwen. Pas daarna kan men de huren verhogen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Zolang dat niet gebeurd is, gaan de plannen van minister Dekker dus in
de koelkast en zijn die plannen wat betreft D66 onbespreekbaar?Mevrouw Koser Kaya (D66):Nogmaals: eerst bouwen, dan liberalisatie en huurverhoging. In de tussentijd
slechts gematigde huurverhoging.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik hoop dat de woordvoerder van D66 moties zal ondersteunen om dit huurliberalisatieplan
van tafel te geven.Mevrouw Koser Kaya (D66):Die vraag heb ik al beantwoord.De heer Depla (PvdA):Moet het debat dat in januari gepland is niet uitgesteld worden tot de
motie-Giskes is uitgevoerd en er een rapport ligt over de fiscale behandeling
van het wonen?Mevrouw Koser Kaya (D66):Ik wil morgen eerst het antwoord van de minister horen.De heer Depla (PvdA):Ik wil een concreet antwoord.Mevrouw Koser Kaya (D66):Ik heb concrete, heldere en duidelijke vragen gesteld. Ik wil eerst de
minister horen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Ik begin met mevrouw Veenendaal te feliciteren met haar maidenspeech.
Zij heeft heel veel gezegd. Ik baalde dan ook verschrikkelijk dat ik niet
mocht interrumperen. Ik heb een kopie bij me van het Aedes-Magazine, waarin
zij heldhaftige uitspraken doet over de hypotheekrenteaftrek, die wat betreft
mevrouw Veenendaal binnen afzienbare tijd ter discussie moet komen te staan.
Ik probeer in tweede termijn om alsnog met haar van gedachten te wisselen
over de hypotheekrenteaftrek.Wij hebben vandaag een debat met de minister van duur wonen. De begroting
en de nieuwe huurplannen vat ik samen met de woorden: minister Dekker kan
het nog gekker? De huursubsidie gaat omlaag. De huren gaan omhoog. In plaats
van de minister van Volkshuisvesting dreigt zij de geschiedenis in te gaan
als de minister van duur wonen, de minister van segregatie en de minister
van de huurschulden en de huisuitzettingen.Minister Dekker kan het nog gekker? De 1 miljoen armste huishoudens leveren
bij u € 14,28 per maand in. Maand in, maand uit. Van alle ministers
leverde u in verhouding het meeste geld in. Over de ruggen van de huurders
heeft u een wit voetje gehaald bij minister Zalm. U zegt in de Volkskrant:
ik wil niet kijken naar de bezuinigingen, want ik vind het juist een uitdaging
om te kijken wat er nog wel kan."Ik wil kijken wat er nog wel kan"! Voor huurders is er maar een antwoord
op die vraag: er kan nauwelijks nog iets. € 14,28, meer dan 30 Oudhollandse
guldens, laat u 1 miljoen gezinnen per jaar per maand inleveren. U hebt naar
mijn idee geen benul wat dat betekent. Als u dat wel zou weten, zou u namelijk
deze bezuinigingen nooit hebben doorgevoerd.Om u in contact te brengen met de dagelijkse realiteit van uw bezuinigingen
heb ik boodschappen gedaan. Voor € 14,28 is een doos vol eten te
koop. Ik heb hem hier in de gang staan. De bode zal mij helpen om u die doos
te overhandigen, want het is een heel zware doos. Ik zal u zodadelijk de bon
overhandigen. Het is een bon van € 14,23. Voor de vijf resterende
eurocenten heb ik voor u een sinasappel gekocht, waarmee ik
precies uitkom op € 14,28.U ziet hoeveel er in die doos zit. Het is natuurlijk geen lolletje, want
dit is wel wat de minister elke maand 1 miljoen gezinnen afneemt. Maand na
maand. Deze aderlating komt bovenop alle andere maatregelen. De huur blijft
stijgen. Bovenop de korting op de huursubsidie komt nog eens een bedrag van
rond de € 15 per maand. In totaal is dat zo'n € 350 aan
hogere woonlasten! Verder zijn de lonen en de uitkeringen bevroren, de bijzondere
bijstand gehalveerd, de lokale lasten gestegen, het ziekenfonds uitgekleed
en de ziekenfondspremie verhoogd. Ook de kinderopvang, de trein en de strippenkaarten
worden alsmaar duurder. En dan vraag ik me toch af: minister Dekker, kan het
nog gekker!Het is nog niet te laat. De GroenLinks-fractie heeft een serie voorstellen
gedaan om de bezuinigingen terug te draaien. Wij leggen de Kamer zes opties
voor. De amendementen zijn inmiddels rondgedeeld. In het bijzonder tegen de
CDA-fractie zeg ik: u mag kiezen. U mag kiezen wat u gaat doen voor de mensen
die in de knel zitten. U kunt het wel hebben over blaffen bijten in uw termijn,
maar het enige wat u doet, is een beetje keffen. U hebt het namelijk helemaal
niet over de mensen met de laagste inkomens. U accepteert gewoon dat die € 14,28
eraf gaat.Soms denk ik wel eens dat u uw eigen partijresolutie van 13 november
2004 nog maar eens goed moet lezen. Ik zal u die resolutie daarom straks nog
maar eens overhandigen. In deze resolutie worden heldere uitspraken gedaan
over het sociale beleid en het sociale gezicht van uw partij. Ik vrees dat
u deze motie niet goed heeft gelezen en daarom beveel ik deze resolutie nogmaals
in uw aandacht aan. Met deze resolutie in uw achterhoofd kunt u dan mijn amendementen
beoordelen.Voor de GroenLinks-fractie is het glashelder. Die € 14,28 per
maand moet van tafel, linksom of rechtsom. Dat maakt mij verder niet uit.
Aan u de keuze, zeg ik tegen mijn collega's. Tegen mevrouw Veenendaal zeg
ik maar dat wij het uit de vermogensoverschotten van de corporaties kunnen
betalen, uit het opschuiven van de ISV-uitgaven, uit het bevriezen van de
huren, uit een adequatere aanpak van de fraude met huursubsidie, uit de 250
mln die de wet-Hillen aan huizenbezitters heeft toegeschoven of uit een inperking
van de hypotheekrenteaftrek van de allerrijksten. U hebt het voor het zeggen.Vorige week werden wij opgeschrikt door de liberaliseringsplannen van
deze minister. Ook toen dacht ik weer: minister Dekker, kan het nou nog gekker!
In de eerste plaats gaat u voor 3 miljoen hurende huishoudens de jaarlijkse
huurverhoging laten oplopen. In juli 2005 gaat het al om tientallen euro's
per huishouden per maand. De jaren daarna wordt het alleen maar meer. Ik concludeer
daaruit dat u de volkshuisvesting bij het grofvuil zet en dat lijkt mij toch
niet de goede aanpak voor een minister voor Volkshuisvesting.Bovenop deze jaarlijkse huurverhoging gaat u 600.000 woningen, die nu
nog enigszins betaalbaar zijn, overleveren aan de grillen van de markt. 600.000
gezinnen die op termijn tot honderden euro's per maand extra kwijt zijn! Geld
dat het merendeel van deze mensen niet heeft. 600.000 huishoudens die nu al
steeds meer moeite hebben om rond te komen. 600.000 huishoudens, net boven
de huursubsidiegrens. Dat is bijvoorbeeld een postbode met een netto inkomen
van ongeveer € 1300, een verpleegster of een secretaresse. Het gaat
hierbij niet om mensen met dikke salarissen, maar om mensen die een heel normaal
inkomen hebben. Als de plannen van de minister doorgaan, dreigen er honderden
euro's per jaar extra betaald te moeten worden. Ik word er vooral boos over
dat de minister er geen problemen mee oplost, maar er enkel problemen mee
creëert. Ik zeg het het Centraal Planbureau na. Het is volstrekt onduidelijk
of de plannen van de minister enig positief effect zullen hebben, behalve
dan op het rekeningsaldo van de corporaties. De bewindsvrouw komt met een
onsamenhangend verhaal. Zij bedrijft koehandel om een onrechtvaardige bezuiniging
van 250 mln in te boeken. De lastenverzwaring moet een betere werking van
de woningmarkt opleveren volgens de minister. Maar waarom verhoogt zij dan
de huren? De woonlasten van huurders zijn al fors hoger dan die van kopers.
Huurders geven een derde van hun inkomen uit aan woonlasten, kopers slechts
een kwart. Terwijl de minister onlangs zelf de terechte vraag opwierp of kopers
niet te veel worden bevoordeeld ten opzichte van huurders, stelt zij voor
om het gat tussen huren en kopen groter te maken in plaats van kleiner. Ik
vind dat vreemd. Ik vraag de minister de beloofde studie naar koop- en huursubsidie
af te ronden, voordat zij de lasten voor huurders verder laat oplopen. Ik
vraag haar verder om een onafhankelijk onderzoek naar de koopkrachteffecten
voor met name de 600.000 gezinnen die te maken krijgen met extreem hoge woonlasten.
Wat de fractie van GroenLinks betreft is het NIBUD de aangewezen partij om
dit onderzoek te doen.Behalve dat de minister meer marktwerking wil, verhoogt zij de huren om
zo de nieuwbouw te stimuleren. Als de corporaties meer geld verdienen, zo
redeneert zij, dan zullen zij ook wel meer gaan bouwen. De corporaties verdienen
echter al jaar na jaar meer geld. Zij gaan daarentegen jaar na jaar minder
bouwen. Mevrouw Veenendaal sprak al over de 15 mld die oploopt tot 23 mld.
Met andere woorden, het vriendelijk vragen heeft in mijn ogen helemaal niet
gewerkt. De tactiek van de verleiding die de minister heeft toegepast, heeft
totaal geen effect gehad. In plaats van water naar de zee te dragen, kan zij
de corporaties beter dwingen om meer te bouwen. In plaats van huurverhogingen
wil ik bouwplannen zien. Dat zou met stip op één moeten staan.
Ik wil concrete en afrekenbare doelstellingen voor meer betaalbare woningen,
zowel in de huur- als in de koopsector, vooral voor jongeren, ouderen, gehandicapten
en studenten.De bouw van woningen kan ook worden gestimuleerd door leegstaande kantoorpanden
te renoveren. 5,5 miljoen vierkante meter staat leeg; een groot deel structureel.
Daar zouden een boel jongeren, ouderen of gezinnen kunnen wonen. Of er kunnen
werkplekken worden gecreëerd voor startende bedrijven en ateliers voor
kunstenaars. De fractie van GroenLinks heeft hiervoor twee jaar geleden al
voorstellen gedaan. De bewindslieden reageerden toen dat meer kantoren omgebouwd
moeten worden tot woningen. De minister heeft al in de pers gezegd dat zij
25.000 woningen wil in vijf jaar. Hoe gaat zij dat doel bereiken? Kortom,
hierbij liggen heel grote kansen voor de minister. Dit probleem vraagt niet
om geneuzel en getreuzel, maar om actie. Ik roep de minister
op om op korte termijn met een concreet plan van aanpak te komen voor de leegstaande
kantoren.Ik roep bewindsvrouw verder op om snel met voorstellen te komen voor verankering
van het initiatiefrecht voor huurders in het Burgerlijk Wetboek. Als huurders
zelf de touwtjes in handen mogen nemen, wordt iedereen daarvan beter, bijvoorbeeld
bij afsluiten van een portiek of het aanbrengen van dubbele beglazing. Een
motie van mij hierover is aangenomen, maar nog niet uitgevoerd; laat ik het
positief formuleren. De Kamer vindt dat groepen huurders de mogelijkheid moeten
krijgen om samen hun woning te verbouwen en te verbeteren. Minister Dekker
moet dat gewoon regelen. Ik krijg op dit punt graag een reactie.Minister Dekker ligt zwaar onder vuur. Dat vind ik terecht. Zij had het
afgelopen zaterdag bij de Woonbond heel moeilijk; onze mailboxen en brievenbussen
waren behoorlijk vol en wij kregen veel telefoontjes van allemaal zeer ongeruste
mensen. Ik daag de minister uit om deze week te transformeren van de minister
voor duur wonen tot een ware minister voor volkshuisvesting. Zij begrijpt
het natuurlijk al: tot een minister voor meer betaalbare woningen in de huur-
en koopsector. Ik ben echt de beroerdste niet. Miljoenen huurders, en ook
GroenLinks, willen de minister daarbij graag een handje helpen. Ik heb er
voorstellen voor ingediend en ik heb een aantal vragen gesteld. Ik ben heel
benieuwd wat zij daarmee doet.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. Gisteren heeft de Kamer het milieubeleid behandeld en volgende
week komt de Nota Ruimte aan de orde. Het ligt voor de hand dat wij ons deze
week concentreren op volkshuisvesting. Nog meer zou het voor de hand liggen
om het nu over het huurbeleid te hebben, want ook mijn mailbox raakt al wekenlang
verstopt door de mailtjes van ongeruste burgers, en het is het gesprek van
de dag. Wij hebben echter afgesproken dat wij daarover in januari zullen spreken.
Het kost mij enige moeite, maar mijn opmerkingen hierover houd ik dus op dit
moment nog achter mijn kiezen. De minister kent ons en zij weet dat wij behoorlijk
kritisch zullen zijn over haar plannen.Naast het huurbeleid blijft er gelukkig voldoende over. De situatie op
de woningmarkt in ons land is zorgelijk. Er wordt te weinig gebouwd, waardoor
de prijzen hoog blijven en er weinig doorstroming plaatsvindt. Startende jonge
gezinnen kunnen daardoor moeilijk aan een eerste woning komen, maar evengoed
is er sprake van een tekort aan seniorenwoningen. Daarnaast zijn er voortdurend
spanningen in achterstandswijken, veroorzaakt door gebrekkige integratie.
Daarom is er, zoals de minister in een interview aangaf, een samenhangende
en overkoepelende visie nodig op de woningmarkt. Met de minister vindt ook
mijn fractie dat daarin ook een beschouwing van de hypotheekrenteaftrek thuis
hoort. Ik vraag de minister om een nadere toelichting op haar uitspraak. Gaat
zij het fundamentele onderzoek, waar zij het in de Volkskrant over heeft,
nu al in gang zetten, zodat het volgende kabinet een kant-en-klaar rapport
heeft liggen op basis waarvan het knopen kan doorhakken? Als ik in de krant
lees wat de minister zegt, is dat toch het minste wat zij kan doen?Wil de minister ook ingaan op de problematiek van startende gezinnen?
Tot nu toe heb ik daarover weinig teruggevonden in de beleidsstukken. Vorig
jaar heb ik daarover iets gezegd, in relatie tot de studentenhuisvesting.
In het inkomensplan van mijn fractie, Omzien naar elkaar, heeft de ChristenUnie
voorgesteld om starters een korting te geven op het eigenwoningforfait. Graag
ontvang ik daarop een reactie.Voorlopig zet de minister in op verhoging van de bouwproductie, maar die
lag zelfs vorig jaar nog beneden het niveau van het jaar daarvoor. De prognoses
zijn goed, gelet op de afspraken met gemeenten, provincies en kaderwetgebieden,
maar ik vraag mij wel af hoe afdwingbaar die afspraken zijn. Is de realisatie
van deze woningen uiteindelijk niet afhankelijk van wat de corporaties gaan
doen? Overheden bouwen immers geen woningen; dat doen corporaties. De minister
zegt dat er veel woningen worden gesloopt. Wordt er daarbij rekening gehouden
met de cultuurhistorische waarde en de architectuur van sommige oude stadswijken? Behalve de achterblijvende woningproductie is de leefbaarheid van oude
wijken een groot probleem. Sinds het integratiedebat staat deze extra nadrukkelijk
in de schijnwerpers. In achterstandswijken concentreert zich een complex aan
problemen. Sociaal-economische achterstand en achterblijvende integratie leiden
tot segregatie en dat kan weer leiden tot slechte leefbaarheid en tot maatschappelijk
isolement van bevolkingsgroepen. Het is dan ook moeilijk te begrijpen dat
het kabinet bijna 700 mln bezuinigt op het ISV-budget. Hoe kan de minister
een en ander met elkaar rijmen? Er is een integrale aanpak nodig. De 56-wijkenaanpak
is een goede aanzet, maar de plotselinge aankondiging om wijken waarvoor de
plannen onvoldoende zijn uitgewerkt van de lijst te schrappen, plus de bijbehorende
sanctie dat zij niet langer voor het ISV-impulsbudget in aanmerking komen,
is bij de VNG in het verkeerde keelgat geschoten. Ik kan mij daar iets bij
voorstellen, want ik heb begrepen dat vanaf het begin onduidelijk bleek te
zijn wat er moest gebeuren. Het is niet redelijk om gemeenten daarop af te
rekenen. Graag zou ik van de minister hierop een reactie krijgen, alsmede
de toezegging dat zij hierover in overleg zal treden met de VNG.Voor een oplossing voor de leefbaarheidsproblematiek in achterstandswijken
pleit mijn fractie voor herwaardering van de huisvestingsvergunning. Niet
alleen voor sociale huurwoningen, maar ook voor koopwoningen kan deze verplicht
worden gesteld. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Er kunnen meer eisen worden
gesteld aan de nieuwe bewoners en bovendien wordt controle op illegale bewoning
eenvoudiger gemaakt. Met een periodieke controle van het adres kan worden
vastgesteld of daar niet in strijd wordt gewoond met de huisvestingsvergunning.
Op deze wijze wordt ook de overlast door illegale bewoning en overbewoning
door inwonende vrienden en familieleden voorkomen. De stad heeft hierdoor
meer grip op de instroom in de stad en de leefbaarheid van steden wordt verbeterd.
Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.Spreiding van kansarmen over de stad of regio en verdunning kunnen bijdragen
aan de beheersbaarheid van de achterstandsproblematiek, maar
ook binnen de stad is verspreiding en verdunning een mogelijkheid. Ik stel
voor om het instrument labelling in te zetten. Daarmee kunnen woningen gericht
worden toegewezen aan bepaalde groepen, bijvoorbeeld net afgestudeerden, studenten
en mensen die net iets meer verdienen, teneinde de eenzijdige bevolkingssamenstelling
in de wijk te doorbreken. Dit vraagt om een beperkte aanpassing van het gemeentelijk
woningverdeelsysteem. Het recente project in Bos en Lommer in Amsterdam is
hier een goed voorbeeld van. Ook hierop verneem ik graag een reactie van de
minister.Met het spreiden van de problemen lossen wij de problemen echter niet
op. Ook het gedrag van bewoners moet veranderen. Daarom moet er meer aandacht
komen voor een goed woongedrag. Zou de minister in overleg willen treden met
gemeenten, verhuurders en welzijnswerk om initiatieven te nemen die kunnen
bijdragen tot meer woonbeschaving? Hoe ouderwets en oubollig dat woord ook
moge klinken, iedereen die in een achterstandswijk woont, weet precies waar
het over gaat. Overlast van buren en buurtbewoners is de grootste bron van
klachten. Er is dus reden genoeg om mensen aan te spreken op hun woongedrag.
Eventueel kunnen corporaties het streven naar woonbeschaving voorzien van
een prikkel, door goede bewoners te belonen. Dat kan bijvoorbeeld door huurders
een huurkorting te geven, omdat de woning en het portiek netjes worden bewoond
en onderhouden.Tot slot waardeert de fractie van de ChristenUnie het dat de Wijziging
Huisvestingswet is ingetrokken en dat nu een novelle wordt ingediend, die
zowel toewijzing voor de eigen bevolkingsaanwas als woningtoewijzing met integratie
als criterium mogelijk zal maken. Ik spoor de minister aan om haast te maken
met dit wetsvoorstel. Zo eindig ik met een positieve noot.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. In heel wat plaatsen worden stevige discussies gevoerd over
de vestiging van voorzieningen die bij omwonenden zorgen oproepen over de
gevolgen voor de leefomgeving. Er is bijvoorbeeld nogal wat beroering over
de plaatsing van een sociaal pension, het bieden van onderdak aan mensen met
psychiatrische problemen, vaak verbonden met verslavingsproblemen en soms
met een criminele achtergrond. Recent was daar nog een hele discussie over
in Gouda. Het speelt daar nog steeds, maar ook in Zwolle en Vlaardingen. In
buurten ontstaat grote opschudding, burgers vrezen onveiligheid, vooral voor
hun kinderen, hoe zeer zij ook erkennen dat dit soort voorzieningen een nuttige
functie kunnen vervullen. Ik wil mij op deze plaats geen oordeel aanmatigen
over allerlei lokale casussen, maar als je ziet dat er op zoveel plaatsen
dit soort discussie plaatsvindt, is de vraag of het alleen maar een lokale
kwestie is of dat wij moeten kijken of er randvoorwaarden vanuit het Rijk
aan de orde zijn voor een zorgvuldige procedure. Ik zou in dat verband een
paar punten willen voorleggen.In hoeverre bestaan er vestigingseisen en -regelgeving voor dit soort
bijzondere instellingen? Met name als het gaat om drugsverslaafde bewoners
kan ik mij daar veel bij voorstellen. Daarnaast rijst de vraag hoe er moet
worden omgegaan met inspraakprocedures en het bezien van alternatieven voor
vestiging, als de vestiging voor een bepaald omstreden project bijvoorbeeld
gebaseerd zou worden op een verouderd bestemmingsplan dat vestiging niet in
de weg staat. Dat is nog steeds helaas bepaald geen uitzondering. Formeel
hoef je in een dergelijk geval in het ruimtelijke traject geen inspraakprocedure
te starten of alternatieven te bezien. Dan kan er gekozen worden voor de louter
vanuit bestuurlijk opzicht gemakkelijkste route, wat echter lang niet altijd
planologisch gezien de beste route is. Is een dergelijke situatie nu in de
nieuwe Wro onmogelijk gemaakt? Ons idee zou zijn dat je het gebruik van een
verouderd bestemmingsplan niet moet belonen. Bij het gebruik van een verouderd
bestemmingsplan zou voor een burger dezelfde rechtsbescherming moeten gelden
als bij een planherziening het geval is. Graag hoor ik hierop een reactie
van de minister.Dan kom ik bij het laatste punt dat ik in dit kader wil aanstippen. Ligt
het niet in de rede om gemeenten wettelijk te verplichten tot het uitvoeren
van een veiligheidseffectrapportage bij projecten of voorzieningen die een
behoorlijke uitstraling op de omgeving zouden kunnen hebben, uiteraard voorafgaand
aan het proces van vestiging?Het volgende punt betreft de huren. Wij zullen hierover op een later moment
nog uitvoerig doorspreken. Ik geef niettemin alvast enkele schoten voor de
boeg. De aangekondigde maatregelen op het gebied van het huurbeleid hebben
heel wat losgemaakt, zeker waar het gaat om de gedeeltelijke liberalisering
van de huurwoningenmarkt. Er zit op dit dossier traditioneel heel wat ruis.
Er worden soms ook beelden opgeroepen van huurders die met een slaapzakje
de straat op zouden moeten. In het verleden is echter al gebleken dat het
meestal zo'n vaart niet loopt en dat de meeste huurders gewoon de nacht in
hun eigen huurwoning kunnen doorbrengen.Dat betekent echter niet er geen bijzondere alertheid is geboden. Huurders
hebben immers niet zelden een betrekkelijk laag inkomen of een middeninkomen.
Het is een groep die ook langs andere wegen op dit moment moet inleveren als
gevolg van onder andere bezuinigingen in de zorg en bezuinigingen op sociale
uitkeringen. Die opeenstapeling kan leiden tot onbedoelde effecten. Ook de
middeninkomens, die per definitie buiten allerlei vormen van overheidssteun
en subsidies vallen, kunnen gedupeerd worden. Heeft de minister hier oog voor?
Worden de aangekondigde huurmaatregelen niet teveel op zichzelf beschouwd,
maar bezien in het bredere verband?Daarnaast lijkt een onvermijdelijk gevolg te zijn van gedeeltelijke liberalisering
dat huurwoningen in betere wijken niet langer betaalbaar zijn voor mensen
met lagere inkomens. Zullen deze voorstellen de segregatie niet verder bevorderen?
Hoe groot is het risico dat de middeninkomens zullen wegtrekken uit de oude
stadswijken? Wat zal er overblijven van de sociale huurwoningen in nieuwbouwwijken?
Betekenen deze voorstellen feitelijk een wijziging van het kabinetsstreven
naar een evenwichtige spreiding van betaalbare woningen? Kortom, er zijn heel
wat vragen te stellen en er zijn al heel wat vragen gesteld. Wat zijn de mogelijkheden
om meer maatwerk te leveren? De voorstellen van de VNG dat
corporaties eerst toestemming moeten vragen aan de desbetreffende gemeenten
alvorens tot liberalisering over te gaan, verdienen wat dat betreft positieve
aandacht. Hoe hard zijn de afspraken die zijn gemaakt over de aantallen nieuw
te bouwen woningen?Ik wil navolging van de fractie van het CDA aandacht vragen voor het project
"Hart van Zuid". Dit is een integraal ruimtelijk en economisch project in
Twente waarmee de broodnodige werkgelegenheid in deze regio wordt gediend.
Hierbij is inbreng van het Rijk nodig en wenselijk, bijvoorbeeld voor het
accommoderen van het geplande WTC en de realisatie van het industriemuseum.
Dat zijn allemaal heel concrete punten. Is de minister bereid om dit kansrijke
project, dat een internationaal karakter kent, verder te steunen?Er is de laatste tijd ook veel discussie over de zogenaamde aso-bewoners.
Het betreft overlast waarmee burgers in hun woongenot worden aangetast. Vanuit
woonsituaties zelf wordt in bepaalde gevallen voor stevige overlast gezorgd
die kan leiden tot verhuizing van de "goede" buren. Maar liefst 9% van de
Nederlanders wordt ernstig gehinderd door burenoverlast. Dat zijn dus tienduizenden
mensen. Wat zijn bij koopwoningen en bij huurwoningen de mogelijkheden om
ervoor te zorgen dat niet de goede bewoners vertrekken, maar dat juist de
overlastbezorgende mensen worden aangepakt. Ik wil graag een assertieve en
actieve inzet van de minister op dit punt.De minister wil inzetten op deregulering, vermindering van regelgeving.
Dat is een goede zaak. Het echter wel de vraag of gemeenten en provincies
daar soms niet nieuwe regels voor terug laten komen. Vermindering van rijksregels
mag niet leiden tot aanvullende regelgeving van provincies en gemeenten. Wordt
dit in de gaten gehouden en gemonitord? Ik sluit mij aan bij degenen die hebben
gevraagd waarom er zo weinig werk is gemaakt van de anti-kraakmoties. In de
lijst achter in de VROM-begroting staat een heel oude motie van mijn hand
uit 1999 waarin wordt gevraagd om daadwerkelijk werk te maken van een adequaat
woningaanbod voor starters die geen hoog inkomen hebben. Volgens mij is het
zo ongeveer de oudste motie die in de lijst staat. Wil de minister ervoor
zorgen dat deze volgend jaar niet meer hoeft terug te komen?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De minister zal morgenmiddag antwoorden.Sluiting 22.33 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-1949-1970.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl