Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2005 (29800 XIII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2005 (29800 D)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 481-501

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 10, pagina 481-501

12-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29800-XIIIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29800-DToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Azough aan de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over diens uitlatingen over inburgeringseisen aan imams (Mondelinge vragenuur)Pagina 467-469
Stemmingen over moties, ingediend bij de algemene financiële beschouwingen, te weten: - de motie-Crone c.s. over bemiddeling bij herstel van het sociaal overleg (29800, nr. 30); - de motie-Crone c.s. over uitbetaling belastingkortingen (29800, nr. 31); - de motie-Van As over het salaris van bestuurders van goededoelenorganisaties (29800, nr. 32) en 4 andere moties (de nrs. 33, 34, 36 en 37).Pagina 474-474
Behandeling van de Brief van het Presidium over de commissie Vernieuwing Wet op de Parlementaire Enquête (29547, nr. 2)Pagina 475-475
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Informatie-uitwisseling NMa-Belastingdienst, te weten: - de motie-Vos over het ter beschikking stellen van gegevens door de NMa aan de Belastingsdienst (28244, nr. 83); - de motie-Heemskerk over financiële beloning voor het leveren van informatie aan de Belastingdienst (28244, nr. 84)Pagina 474-474
Vragen van het lid Bos aan de vice-premier en de staatssecretaris van Defensie over de bemiddelingspoging tussen het kabinet en de vakbonden (Mondelinge vragenuur)Pagina 459-463
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 12 oktober 2004)Pagina 469-471
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 oktober 2004 over criteria voor samenlevenPagina 475-479
Stemmingen in verband met het Voorstel van wet van het lid Halsema, houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot invoering van de bevoegdheid tot toetsing van wetten aan een aantal bepalingen van de Grondwet door de rechter (28331)Pagina 472-472
Het ontslagverzoek van de substituut-ombudsman (29771)Pagina 471-472
Presentie en opening (dinsdag 12 oktober 2004)Pagina 459-459
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 5 oktober 2004 over evaluatie BioPartnerPagina 479-481
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 12 oktober 2004)Pagina 512-513
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Pieken in de Delta, te weten: - de motie-Van Dijk c.s. over een vervolg op het Kompas voor het Noorden (29697, nr. 2); - de motie-Smeets c.s. over uitvoering van de motie-Slob c.s. en het nakomen van afspraken (29697, nr. 3); - de motie-Snijder-Hazelhoff c.s. over het maximaliseren van bijdragen van alle regio's en een evenwichtige ontwikkeling van regio's onderling (29697, nr. 4); en 3 andere moties ( de nrs. 5 t/m 7)Pagina 472-473
Noot 1: Algemene commissie voor IntegratiebeleidPagina 514-514
Vragen van het lid Vos aan de minister van Justitie en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over het niet melden van de mogelijke aanwezigheid van een bom in een vliegtuig (mondelinge vragenuur)Pagina 463-466
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de positie van de minister van OCW als voormalig bestuurslid van de TH-Rijswijk, te weten de motie-Tichelaar c.s. over de correctie door minister Van der Hoeven inzake frauduleuze constructies in het (hoger) onderwijs (28248, nr. 65)Pagina 474-474
Vragen van het lid Van Miltenburg aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het feit dat op de website van de Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) de gegevens openbaar zijn gemaakt van het onderzoek naar de kwaliteit van particuliere klinieken en niet de gegevens van het onderzoek naar de kwaliteit van verpleeghuizen, zijnde niet particuliere instellingen (mondelinge vragenuur)Pagina 466-467
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over Positie kleine ziekenhuizen, te weten de motie-Nawijn over realisering van acute zorg met basiszorg nabij ziekenhuislocatie Emmeloord (27295, nr. 72)Pagina 473-474
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering teneinde de collectieve afwikkeling van massaschades te vergemakkelijken (Wet collectieve afwikkeling massaschade) (29414)Pagina 501-512
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het Uitlekken van geheime justitiële gegevens via de laptop van een Amsterdamse officier van justitie, te weten de motie-Luchtenveld over maatregelen ter voorkoming van het openbaar worden van justitiële gegevens (29824, nr. 1)Pagina 475-475
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (Aanpassingswet invoering bachelor-masterstructuur) (28925), en over de motie-Joldersma c.s. over een herkenbare titulatuur (28925, nr. 29)Pagina 474-475
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over Arbeidsparticipatie ouderen, te weten de motie-Bussemaker over verbetering van de mogelijkheden voor ouderen om als zelfstandige te beginnen (27046, nr. 7)Pagina 472-472
Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2005 (29800 XIII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2005 (29800 D)Pagina 481-501

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 266 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2005 (29800 XIII);het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor
het jaar 2005 (29800 D).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van Dam (PvdA):Voorzitter. In een tijd waarin de economische groei in Nederland achterblijft,
de werkloosheid hard stijgt en veel mensen zich zorgen maken over de vraag
of hun baan niet naar Azië zal verdwijnen, bespreken wij de begroting
voor het ministerie van Economische Zaken. Is die begroting de hoop in bange
dagen? Is deze minister de rots in de branding? In dit debat moet dat blijken.Wij debatteren vandaag over een begroting waarvan de minister zelf zegt
dat hij niet kan worden aangesproken op het resultaat: hij is slechts verantwoordelijk
voor zijn inspanningen. Het resultaat wordt vooral door externe factoren beïnvloed.
Kortom, het ministerie van Economische Zaken mag niet worden afgerekend op
de economie. Toch omschreef Frank Heemskerk, vorig jaar woordvoerder namens
mijn fractie, op deze plek het ministerie van Economische Zaken als vriend
van de Partij van de Arbeid: het is er niet voor de cijfertjes, maar voor
marktwerking, innovatie en consumenten. Minister Brinkhorst koppelde vorig
jaar een sterke markt aan een sterke overheid en noemde zichzelf met regelmaat –
een beetje provocatief, zoals wij hem kennen – de minister van milieu
en van consumenten. Het stemde de Partij van de Arbeid hoopvol.Er kan in een jaar echter veel gebeuren. De Partij van de Arbeid heeft
een vriend verloren. Minister Brinkhorst zorgt voor onrust en onzekerheid.
Hij praat de economie de put in, doet denigrerend over hardwerkende Nederlanders,
maar vernieuwend beleid voor kennis en innovatie komt niet van de grond en
de visie op marktwerking en toezicht blijft hangen bij de grijs gedraaide
lp van sterke markt, sterke overheid.Frank Heemskerk zei het vorig jaar al. Als de minister het niet waar maakt,
is het misschien beter als op het ministerie het licht uitgaat. Heeft het
ministerie van Economische Zaken nog bestaansrecht? De fractie van de Partij
van de Arbeid is er niet op voorhand van overtuigd. Kan de minister de Kamer
misschien overtuigen? Wat gaat er mis als wij de taken van dit ministerie
herverdelen over andere ministeries? Het kabinet is al integraal
verantwoordelijk voor de economie, dus waarom niet? Waarom hebben wij twee
bewindslieden nodig die met zijn tweeën nog geen 2 mld euro verdelen,
terwijl hun collega's van OCW met zijn drieën 26,5 mld euro verspijkeren?
Per persoon is dat 8,5 keer zoveel! Kortom: doet EZ er eigenlijk wel toe?Toch omschrijft minister Brinkhorst zichzelf als coördinerend minister
voor economische groei. Hij was de grote roerganger achter de groeibrief.
Laat ik de minister een plezier doen en daar nu eindelijk het debat over voeren.
De groeibrief laat naar onze mening het topje van de ijsbergvisie van Brinkhorst
zien. Was het niet zo dat de minister eigenlijk verder wilde gaan? Klopt het
dat er, zoals de media berichten, een eerdere versie van de groeibrief was
waarin de verhoging van de AOW-leeftijd werd gesuggereerd?Het kabinet wil op voorspraak van minister Brinkhorst kiezen voor groei,
want groei moet, zoals in de begroting staat. Eenzijdiger kan het niet. Welvaart
moet en welvaart is meer dan groei. Welvaart is meer dan macro-economische
kerngetallen, meer dan winstcijfers van grote bedrijven en dividend voor aandeelhouders.
Welvaart gaat ook over de keuzemogelijkheden van mensen om bijvoorbeeld langer
of korter te werken. Welvaart gaat ook over een stevig milieubeleid om onze
planeet leefbaar te houden voor volgende generaties, over zekerheid voor iedereen,
omdat pech iedereen kan overkomen. Het is buitengewoon ouderwets om dat te
negeren en dat is precies wat in de groeibrief wordt gedaan.Waar gaat het in de groeibrief over het milieu? Een eenzijdige focus op
hogere groei leidt tot grotere belasting van het milieu. De minister doet
hieraan vrolijk mee. Vorig jaar was dat de afschaffing van de vrijstelling
van de energiebelasting voor groene stroom, afschaffing van de subsidie op
zonnepanelen en nu weer, met dank aan de coalitie, maar geaccepteerd door
de minister, de bezuinigingen op de energie-investeringsaftrek.Het lijkt niet op te houden. De VVD vecht nu al als een ouderwetse Don
Quichotte tegen windmolens. Is de minister bereid te zeggen: tot hier en niet
verder? Wil de minister uitspreken dat hij verdere bezuinigen op duurzame
energie niet zal accepteren of laat hij het volgend jaar weer gebeuren?Wie groei agendeert, moet het milieu met evenveel passie agenderen. Strenge
regels, onderzoek naar duurzame energie en prijsmaatregelen helpen het milieu
en dragen bij aan innovatie. Het is daarom tijd voor een actieplan voor milieu
en innovatie. Wil de minister dat idee omarmen en echt werk gaan maken van
een beter milieu?Als het gaat om zekerheden en keuzemogelijkheden van mensen is de groeibrief
vooral een snoeibrief. Brinkhorst zegt het steeds weer: Nederlanders moeten
harder, langer en meer werken. Het zijn ouderwetse praatjes voor een ouderwetse
agenda. De minister heeft blijkbaar de ontwikkelingen van de laatste vijftien
jaar gemist. Nederland kent veel deeltijdwerkers, want nieuwe generaties delen
de taken in huis. Of is dat niet zo, staatssecretaris Van Gennip? Jongeren
zoeken zelf de balans tussen werk en privé, tussen tijd voor de baas
en tijd voor de kinderen. Onze grote hoeveelheid deeltijdwerkers is zo bezien
geen probleem, maar vooral een verworvenheid.Daarnaast willen veel deeltijders best meer uren werken, maar zij worden
hiervan weerhouden door het gebrek aan betaalbare kinderopvang. Wie wil dat
mensen meer gaan werken, moet de kosten van kinderopvang verlagen en niet
verhogen, zoals dit kabinet doet. Kinderopvang is niet meer te betalen, de
WW wordt uitgekleed en prepensioen en levensloop zijn alleen nog weggelegd
voor mensen met een goed betaalde baan. Is het de overtuiging van deze minister
dat mensen die te weinig werken straf verdienen? Gaan mensen wel aan het werk
als je maar bezuinigt op hun uitkering en op scholing en reactivering? Laat
de minister dan nog eens goed kijken naar de voorstellen van de PvdA: investeren
in kinderopvang, in scholing van ouderen, in lagere arbeidskosten voor jongeren
en in een werkbonus voor iedereen met een baan. Dat leidt tot meer werkgelegenheid
en lagere kosten voor bedrijven. Waarom kiest het kabinet niet voor deze win-winsituatie,
maar komt de minister met een ouderwetse knoeibrief?Minister Brinkhorst bemoeit zich graag met het ministerie van Sociale
Zaken. Mogen wij dan ook iets van hem de andere kant uit verwachten? Is hij
bereid zich in te spannen voor werkgelegenheid voor jongeren? En dan niet
zoals het ging op prinsjesdag. Toen vroeg een jonge juriste live op televisie
de minister om een baan. De minister zei: neemt u maar contact op met mijn
ministerie. Dat heeft ze gedaan, maar zij heeft tot vandaag nog niets gehoord.
Het is schandalig als je als minister op zo'n manier mooie sier maakt, maar
je beloften niet nakomt.Minister Brinkhorst:Zij heeft nooit een CV gestuurd.De heer Van Dam (PvdA):Volgens onze informatie heeft zij dat wel gedaan. Ik neem aan dat iemand
die hard op zoek is naar een baan dat zeker zal doen als zij zo'n aanbod krijgt
van een minister. Er is alleen nog steeds geen reactie op gekomen. Aan de
ene kant zegt u dat zij maar moet komen, maar aan de andere kant laat u niets
horen. Dit is verreweg de makkelijkste reactie. Het probleem ligt natuurlijk
aan de andere kant.Voorzitter. Is de minister bereid om niet alleen voor haar, maar ook voor
andere jongeren op te komen? Is hij bereid stageplaatsen te betalen voor vmbo'ers,
zoals het innovatieplatform hem heeft gevraagd? Is de minister bereid de werkgevers
te bewegen om nu eens echt te investeren in scholing van hun werknemers? Is
de minister bereid om bij elk bedrijf waar hij komt leerwerkplaatsen te regelen
voor jongeren om zo Hans de Boer en de task force jeugdwerkloosheid een handje
te helpen? Dit is een uitdaging aan de minister.Wij moeten niet alleen meer werken, wij zijn ook te duur, zegt Brinkhorst.
Vorige week bij Buitenhof zei hij dat Nederland niet alleen duurder is dan
China of India, maar ook duurder dan de buurlanden. Dat is niet waar. Belgische
en Duitse werknemers zijn duurder dan Nederlandse werknemers. Los daarvan
is het streven naar loonmatiging op zichzelf niet verkeerd, maar wij moeten
het niet zien als een wondermiddel. Het verbetert op korte termijn onze concurrentiepositie,
maar op lange termijn is concurrentie op loonkosten niet reëel. Bovendien
is het zeer de vraag of het zal lukken. Gaat het lukken als de werknemers
hun kosten voor kinderopvang, ziektekos ten en prepensioen zien
oplopen en dat gaan verhalen op hun werkgevers? Gaat het lukken als tegenover
loonmatiging geen investering in mensen staat via scholing, een leven lang
leren en reactivering? Gaat het lukken als je de gespannen verhoudingen nog
verder op scherp zet door cao's niet algemeen verbindend te verklaren en op
die manier olie op het vuur te gooien? Deze maatregel is volgens het CPB overigens
volstrekt nutteloos. Gaat het lukken als topambtenaren van Economische Zaken
zelf het slechte voorbeeld geven door hoge bonussen op te strijken?De econoom Michael Porter zei het ook al, nota bene in de Ridderzaal in
2001: een strategie van loonkostenbeheersing is op langere termijn niet effectief.
Alleen innovatie die leidt tot een hogere productiviteit biedt kansen. Alleen
op deze wijze kunnen wij de concurrentie met Zuid-Oost-Azië aan. Het
Brabantse bedrijf VDL laat het zien: massaproductie, maar wel met de modernste
machines. Robots die het werk doen en mensen die robots bedienen. Als wij
echt die kant op willen, hebben wij een beleid nodig waarvan in deze begroting
niet veel is terug te vinden. Prof. Dany Jacobs zei het al: als iets niet
innovatief is, is het het innovatiebeleid. De PvdA had al eerder kritiek op
de tekentafeleconomie van deze minister: achter je bureau bedenken waar Nederland
goed in moet zijn terwijl vervolgens het innovatieplatform via een bottom-upbenadering
tot heel andere conclusies komt.Op ons voorstel steunde de Kamer moties vóór fiscale innovatieregelingen,
vóór beleid dat sterke sectoren ondersteunt. Subsidies aan bedrijven
moesten van de Kamer worden geschrapt. Brinkhorst kwam onlangs met een evaluatie
van zijn regelingen: ondernemers hebben goede dingen gedaan met de subsidies
en zijn er heel tevreden mee. Het is alsof Sinterklaas een tevredenheidsonderzoek
heeft gedaan onder kinderen. En wat was de verrassende uitkomt? De kinderen
waren blij! Maar daar ging het de Kamer niet om. Brinkhorst blijft weigeren
om de wil van de Kamer uit te voeren. Als hij de motie niet uitvoert, moet
de Kamer het zelf maar regelen. Daarom heb ik een amendement ingediend om
een aantal subsidies te schrappen en het geld te besteden aan een tweetal
nieuwe fiscale maatregelen, aan de instelling van een nieuw fonds dat geld
gaat uitlenen voor risicovolle projecten en aan de uitbreiding van de TTI's.
Volgens velen zijn deze instituten een groot succes maar ze laten ons weten
dat ze volgend jaar minder geld krijgen van EZ. Genoemd fonds zou een grotere
vulling nodig hebben dan waarin het amendement voorziet. Ziet de minister
mogelijkheden voor een innovatiefonds dat wordt gevuld uit het FES? Het beheer
van dat fonds zou dan in handen moeten komen van een nieuw bedrijvenloket
voor innovatie waarin bijvoorbeeld Senter, Syntens en STW opgaan. De nieuwe
organisatie moet naar het voorbeeld van het Finse Tekes ook het toegepast
onderzoek gaan aansturen. Eén loket voor innovatie en onderzoek.Voorzitter. Aan dit soort wijzigingen hebben innovatieve bedrijven veel
meer dan aan een algemene belastingverlaging, zeker wanneer de verlaging van
de vennootschapsbelasting betaald wordt door op innovatie te bezuinigen. De
vpb-verlaging komt vooral terecht bij banken en verzekeraars, maar niet bij
innovatieve bedrijven. Kan de minister aangeven dat hij die verlaging niet
gaat dekken uit het innovatiebudget?De heer Aptroot (VVD):De heer Van Dam zegt dat de vpb-verlaging voornamelijk ten goede komt
aan banken en verzekeraars. Kan hij duidelijk maken om welk deel het gaat?De heer Van Dam (PvdA):Ongeveer een derde.De heer Aptroot (VVD):Kan hij bevestigen dat het overgrote deel naar het midden- en kleinbedrijf
gaat?De heer Van Dam (PvdA):40% gaat naar het midden- en kleinbedrijf.De heer Aptroot (VVD):Plus de voorziene regelingen voor de vennootschap onder firma en dergelijke.De heer Van Dam (PvdA):Ik haal mijn gegevens uit de stukken van de minister. Er gaat overigens
niet alleen een derde naar banken en verzekeraars, maar ook komt er ongeveer
driekwart van de vpb-verlaging terecht bij bedrijven waar nauwelijks innovatie
plaatsvindt. De innovaties vinden vooral plaats in de industrie en daar wordt
veel minder vennootschapsbelasting betaald.De heer Aptroot (VVD):Dit is feitelijk onjuist, maar ik kom daar nog wel op terug.De heer Van Dam (PvdA):Ik neem aan dat het ministerie goed op de hoogte is, maar als u het beter
weet, hoor ik dat straks wel.Innovatie ontstaat volgens Porter vooral door concurrentie. Soms heeft
de markt een duwtje nodig, zoals bij duurzame energie. Maar ook bij breedband.
Wij hebben eerder een garantiefonds voorgesteld om dat duwtje te realiseren.
De impulscommissie breedband kwam daar gisteren ook mee, zij het in een andere
omvang. Begrijpen wij nu goed dat ook de minister daar enthousiast over is?
Het moet echter wel een duwtje blijven. De overheid mag de investeringen niet
overnemen. Als de plannen van de impulscommissie worden uitgevoerd, gaat het
daar wel een beetje op lijken. Breedband brengt ook risico's met zich mee
waarvan veel consumenten zich vaak niet bewust zijn. Vanuit de Kamer is aangedrongen
op een intensivering van de voorlichting, maar de minister heeft daar nooit
echt werk van gemaakt. Mevrouw Gerkens en ik hebben dus nu maar een amendement
ingediend.Het kabinet kiest voor belastingverlaging voor bedrijven, voor snoeiharde
maatregelen die de keuzevrijheid en zekerheid van werknemers en burgers beperken,
maar laat de echte vernieuwingsagenda van kennis, milieu en innovatie liggen.
Dit kabinet heeft een ouderwetse agenda en deze minister presenteert zich
als een ouderwetse liberaal. De Partij van de Arbeid kiest wel voor investering
in kennis, voor een vernieuwend innovatiebeleid en een duurzaam energiebeleid.
Onze agenda is daarmee beter voor de economie en, belangrijker nog, ook beter
voor de mensen in dit land.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Nederland heeft een open economie en maakt deel uit van de
Europese en de wereldeconomie. Gerenommeerde instituten als
het IMF schetsen een nieuw, maar ook positief beeld. Het aantal vacatures
in Nederland stijgt weer, de export neemt toe en de economie trekt weer aan.
Als het vertrouwen – waarom is gevraagd in de Troonrede – nu ook
weer toeneemt, zal de consument weer meer besteden en kan de groei in Nederland
zelfs iets hoger uitvallen. Samengevat zou je kunnen zeggen: over de dijken
van de polder is een nieuwe perspectiefvolle horizon zichtbaar.Er zijn op dit moment twee dominante ontwikkelingen: de felle concurrentie
in een globale markteconomie en de vergrijzing. Ik begin eerst maar eens met
de felle concurrentie. Er is een aantal redenen voor die felle concurrentie.
De belangrijkste zijn eigenlijk wel de vrijmaking van de wereldhandel, de
uitbreiding van de Europese Unie en de snelle groei van China, India en Oost-Europa.
Het CDA ziet dit als een uitdaging, als nieuwe mogelijkheden, niet in de laatste
plaats in sociaal opzicht. Is het niet fantastisch dat miljoenen mensen door
deze ontwikkeling de kans krijgen om boven de armoedegrens uit te komen. De
wereldeconomie draait dan ook niet langer op een, maar op twee benen. Onze
export profiteert van nieuwe afzetmarkten en Nederland is altijd sterk geweest
in met name de nichemarkten die legio kansen hebben om uit te groeien tot
grote markten. Daarom moeten wij niet de angst laten regeren. Wij moeten ons
inspannen om de kansen te gebruiken die er zijn. Verandering is juist een
kracht.De tweede bepalende factor is de vergrijzing. De CDA-fractie onderschrijft
de insteek van de Groei- en de Industriebrief, want de versterking van het
vestigings- en het concurrentieklimaat is voor het bedrijfsleven in Nederland
van essentieel belang. De maatregelen behelzen niet een eendimensionaal streven
naar ongebreidelde economische groei, maar leggen naar onze mening een stevige
basis en een stevige fundering voor een houdbare solidariteit in de toekomst.Het CDA kiest voor een sociale markteconomie waarin werkgevers en werknemers
een eigen verantwoordelijkheid hebben. Dan komt ook maatschappelijk verantwoord
ondernemen tot zijn recht. Een goed voorbeeld is al genoemd door de heer Van
Dam, namelijk de task force van de heer Hans de Boer. Het is dan ook zaak
dat ondernemers ruimte maken voor vmbo-leerlingen en vroegtijdige uitvallers
zodat die een kans krijgen om zich te ontplooien en zich een nieuwe toekomst
te verschaffen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil aanhaken bij hetgeen de heer Ten Hoopen zegt over een sociale markteconomie.
Ik heb hier een Engelstalig persbericht voor mij waarin de Nederlandse minister
van Economische Zaken wordt geciteerd als EU-voorzitter. Hij heeft een paar
dagen geleden gezegd dat wij toch meer de kant van de Verenigde Staten op
gaan. Hij heeft die suggestie van een overgang naar het Amerikaanse model
al vaker geopperd. Mag ik nu uit de inbreng van de heer Ten Hoopen afleiden
dat het CDA afstand neemt van dit type uitspraken van deze minister van EZ?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik neem geen afstand van dit kabinet. Ik zeg alleen dat de insteek van
het CDA is gericht op een sociale markteconomie en die is gekoppeld aan het
Rijnlandse model. Dit behoeft op zich misschien nog wel de nodige aanpassingen,
maar dit wil nog niet zeggen dat wij opschuiven naar het Amerikaanse model.De heer Vendrik (GroenLinks):Dus als de minister van Economische Zaken die kant op wil – hij
wil graag de oceaan oversteken – gaat het CDA niet met hem mee? Heb
ik dit goed begrepen?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb al gezegd dat het CDA de Industrie- en de Groeibrief steunt. Dit
betekent dat wij de aanpassing onderschrijven die nodig zijn, maar dit laat
onverlet dat wij kiezen voor het Rijnlandse model waarin die elementen zijn
opgenomen die nodig zijn voor een sociaal goed voorzieningenniveau en die
kansen bieden voor de jeugd.De heer Vendrik (GroenLinks):In die Groeibrief staat een nogal pittige passage over het ontslagrecht
in Nederland. Een van de elementen van het Rijnlandse model is dat je het
ontslagrecht fatsoenlijk moet regelen. Deze minister van Economische Zaken
heeft daar minder boodschap aan, zo lezen wij in de Groeibrief. Moet ik concluderen
dat de CDA-fractie voorstander is van verdere liberalisering van het ontslagrecht?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb gezien dat deze zaken in de Groeibrief worden benoemd, maar voor
zover ik weet, zijn er in deze Kamer nog geen voorstellen in die richting
gedaan. U praat meer over de toekomst, dan dat het onderwerp hier feitelijk
aan de orde is.Mevrouw Kant (SP):Het is dus niet aan de orde, maar komt een verdere versoepeling van het
ontslagrecht wat de CDA-fractie betreft ook niet aan de orde? Dat is een interessante
vraag. U onderschrijft de Groeibrief waarin het wordt onderzocht. Bent u voor
of tegen agendering van zo'n versoepeling?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik kan daar klip en klaar over zijn: de CDA-fractie zal daartoe geen voorstellen
indienen.Mevrouw Kant (SP):Zo ken ik er ook nog wel een paar. De CDA-fractie zal geen voorstellen
indienen. Stel: deze minister komt samen met de minister van Sociale Zaken
met een voorstel. Wat doet de CDA-fractie dan?De heer Ten Hoopen (CDA):Wij zullen dat voorstel op zijn merites beoordelen.Mevrouw Kant (SP):U sluit dus niet uit dat het ontslagrecht deze kabinetsperiode met het
CDA in de regering weer wordt verslechterd?De heer Ten Hoopen (CDA):De woorden die u kiest, zijn de uwe. Wij zullen geen initiatieven nemen
tot versoepeling van het ontslagrecht. Voorstellen van het kabinet daartoe,
die er op dit moment nog niet zijn, zullen wij dan op hun merites beoordelen.De heer Van Dam (PvdA):Stelt de CDA-fractie voorwaarden aan de voorstellen die de minister mogelijk
gaat doen? Moet er voor de werknemers nog iets tegenover staan?De heer Ten Hoopen (CDA):Dit is dezelfde vraag in een andere context. Ik herhaal daarom dat er
nog geen voorstellen zijn. Wij zullen niet met voorstellen komen. Er zijn
dus ook nog geen criteria.De voorzitter:Ik zie dat de heer Van Dam nogmaals wil reageren, maar volgens mij is
het duidelijk. Ik vraag de heer Ten Hoopen zijn betoog te vervolgen.De heer Ten Hoopen (CDA):De concrete voorstellen die ik vandaag zal doen, hebben meer betrekking
op de strategie die de globalisering van ons vraagt, en op de houding of,
met een mooi woord, attitude van de overheid. De CDA-fractie is van mening
dat deze houding eigenlijk fors dient te veranderen. Deze zou meer dienstverlenend,
faciliterend en betrokken moeten zijn. Dat geldt in het bijzonder voor het
ministerie van Economische Zaken. In onze optiek is Rotterdam een prachtig
voorbeeld. De "economic development board" – ik kan er ook niets aan
doen dat Rotterdam dit zo noemt – doet goed werk. Ik beveel EZ de "red
carpet treatment" oftewel de rode loper van de stad Rotterdam van harte aan.Processen van "offshoring" en "outsourcing" – ook weer van die prachtige
Nederlandse termen – confronteren ons met een nieuwe werkelijkheid.
Dat vergt een nieuwe benadering van EZ waarbij snelheid, betrokkenheid en
flexibiliteit voorop staan. De CDA-fractie ziet graag een overheid die binnen
haar mogelijkheid en, uiteraard, juridische randvoorwaarden doet wat zij kan
om het bedrijfsleven en de economie te stimuleren. Zo'n actieve houding is
noodzakelijk om binnen Europa een level playing field te realiseren. Ik vraag
dan ook aan de beide bewindslieden welke initiatieven zij in dit kader nemen
of nog zullen nemen.Dat brengt mij bij administratieve lasten, tegenstrijdige regels en trage
procedures. Die blijven nog steeds een belemmering voor een dynamische economie.
Hoe en op welke wijze kunnen wij de task force Vereenvoudiging Vergunningen
die begin 2005 met voorstellen komt, daadwerkelijk versnellen? Kan er niet
wat meer vaart achter gezet worden? Staatssecretaris Van Gennip heeft van
ondernemers zo'n 700 serieuze beschrijvingen van knelpunten gekregen. Slechts
een zeer beperkt aantal aanmeldingen, zo'n 1%, heeft betrekking op tegenstrijdigheid
in de regels zelf. Meestal is er niet zozeer sprake van tegenstrijdigheid
in de regels, maar van verschillende interpretaties van de regels. Hoe gaat
de staatssecretaris dit oplossen, zodat wij volgend jaar niet weer 700 aanmeldingen
krijgen? De CDA-fractie denkt hierbij aan een structurele oplossing. De Algemene
wet bestuursrecht kent nu namelijk een klachtenprocedure en belanghebbenden
zouden in een paralleltraject de mogelijkheid kunnen krijgen een zienswijze
te vragen. De toezichthoudende organen hebben dan de plicht om belanghebbende
ondernemers uitsluitsel te geven over de interpretatie van de mogelijke strijd
tussen regels en er is een vaste korte termijn. Dat laatste is volgens mij
bepalend voor ondernemers.Over het voorstel voor de kansenzones zeg ik: zet alle lichten nu eens
op groen! Bedrijven die aan een aantal voorwaarden voldoen krijgen toegang
tot de kansenzone, waarin cruciale voordelen zijn ingebouwd. Het eerste doel
van de zones is om nieuwe dynamiek mogelijk te maken, waarmee wij de concurrentie
aankunnen. Nieuwe, sterke, groeiende bedrijven krijgen de ruimte om daadwerkelijk
te groeien. Dat is de kans die wij krijgen in deze mondiale economie.Bedrijven moeten aan een aantal voorwaarden voldoen om tot de kansenzones
te worden toegelaten. In de eerste plaats moeten zij succesvol zijn. Wij hebben
het beleid van "backing the winners". Maak dat dan ook operationeel! Het gaat
om bedrijven die zo'n 6% in arbeidsplaatsen groeien en 10% in omzet per jaar.
Zij bieden kansen en nieuwe mogelijkheden. De tweede voorwaarde is meetbaar
goede samenwerking met kennisinstellingen en afnemers. Dan kunnen wij ook
de "Dutch paradox" bij elkaar brengen. De derde voorwaarde is een innovatief
karakter. Daarbij gaat het om operationalisering van het criterium "door een
meetlat voor succes". De stichting Technologierating kan daarvoor worden benut.
Ondernemers die aan de voorwaarden voldoen hebben de potentie om daadwerkelijk
snel te groeien en in hun bedrijfsplan behoort te staan dat zij daarvoor kiezen.
Het innovatieve karakter hoeft zich absoluut niet te beperken tot productinnovatie,
maar kan ook betrekking hebben op procesinnovaties.Wie eenmaal in de zone zit, heeft een aantal cruciale voordelen. Het betekent
dat een bedrijf wil groeien en een verlaagd winstbelastingniveau heeft. Het
kan ook betekenen dat er een verlaagd administratief lastenregime van toepassing
is, dat regels tot een minimum beperkt blijven en dat besluitvormingsprocessen
van lokale overheden worden gebonden aan een korte doorlooptijd. Bedrijven
hebben zo'n vijf jaar toegang tot deze zone. Er liggen dus kansen. Laten wij
die met elkaar dan ook benutten. Ik denk dat het mogelijk is om heel snel
met deze nieuwe zones van start te gaan. Minister de Graaf en minister Verdonk
hebben de Kamer toegezegd om snel een voorstel voor een uitzonderingswet in
te dienen bij de Raad van State. Daarmee wordt aan een randvoorwaarde voldaan.
Wij kunnen dit koppelen aan de kansenzones in Rotterdam, zodat ook die snel
van start kunnen gaan. Met andere woorden: er liggen kansen; laten wij die
met elkaar benutten. Als er geen stimulerend antwoord komt, overweeg ik in
tweede termijn een motie in te dienen.De heer Van Dam (PvdA):Ik herinner mij dat het vorig jaar bij de begrotingsbehandeling ook al
ging over kansenzones. De staatssecretaris heeft toen toegezegd om daar werk
van te maken. Wij zijn nu een jaar verder, maar er is niets gebeurd. Dat is
volgens mij het probleem. Bent u dit met mij eens en is het niet gewoon zo
dat de staatssecretaris het heeft laten verslonzen?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik zou tegen u zeggen: niet meer studeren, maar starten!De heer Van Dam (PvdA):Dat moet u niet tegen mij zeggen, maar tegen uw staatssecretaris. Zij
heeft het dossier op zijn beloop gelaten. Wij zijn een jaar verder, maar wij
zijn nog geen stap verder.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik zeg het ook tegen dit kabinet: niet meer studeren, maar starten.Ik vraag ook speciale aandacht voor de innovatieregio Limburg, waar een
aantal goede projecten loopt. Deze projecten kunnen een belangrijke voortrekkersrol
vervullen voor de rest van Nederland, bijvoorbeeld Biopartner Network Maastricht.
Daarnaast is van belang dat kennis en handel hand in hand gaan. In de vierhoek
Eindhoven, Maastricht, Leuven en Aken is een goede en nieuwe ontwikkeling
aan de gang. Het betreft een technologi sche topregio, die potentie
heeft en de internationale concurrentieslag kan aangaan. Heb ik goed begrepen
dat de provincie, de staatssecretaris en het Innovatieplatform hard aan het
werk zijn om deze goede projecten echt op poten te zetten? Is dat juist en
kunnen wij deze ook gebruikenvoor de best practices?Dat brengt mij bij het laatste onderwerp, te weten MKB, familiebedrijven
en de agrarische sector. Qua werkgelegenheid en vernieuwing is dat de stuwende
kracht achter onze economie. Dit vereist van het ministerie van Economische
Zaken kennis van zaken en met name een actieve en betrokken houding. Een voorbeeld
hoe het niet moet, is het wetsvoorstel over de accountancy. Ik vraag de bewindslieden
om daarin een coördinerende rol te gaan spelen. Als wij kijken naar de
regels die er zijn gekomen in het kader van de boekhoudschandalen bij grote
bedrijven in Amerika en in Nederland, dan zien wij dat die regels enorme administratieve
lasten veroorzaken voor kleinere bedrijven die zich geen aparte afdeling kunnen
permitteren voor juridische zaken en boekhouding.In andere Europese landen bestaat er meer beleid dat specifiek is gericht
op het MKB. Dat voorkomt dat het marktpotentieel van het MKB onbenut blijft.
De CDA-fractie wil daarom graag dat de minister en de staatssecretaris zich
sterk maken om de nadelen, met name de schaalnadelen, weg te nemen die het
MKB heeft. EZ hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, er zijn voorbeelden
ten over in het buitenland waar succesvolle faciliteiten kunnen worden gekopieerd.
Dat geldt voor regels op fiscaal gebied, op financieel gebied, op het gebied
van wetgeving.In het kader van innovatie en duurzame energie zou er meer aandacht moeten
komen voor het vergroten van de energie-efficiëntie in het MKB. Voorts
vraag ik de minister om de monitor voor het grotestedenbeleid te koppelen
aan een idee van MKB Nederland, dat een MKB stedenmonitor wenst. Graag hoor
ik hoe de minister daarover denkt.Voorts wil ik tegen het ministerie zeggen: bespaar niet meer op het EIM.
Als het immers gaat om een onderzoek van het instituut voor het MKB, dan zorgt
het EIM er met de begeleidingscommissie mede voor dat het vak ondernemerschap
academisch wordt verankerd. Dat is toch de kern waar het om gaat? Het gaat
toch om een mentaliteitsverandering die wij nastreven?De komende jaren zullen in Nederland ongeveer 18.000 bedrijfsoverdrachten
plaatsvinden, waaronder een groot aantal familie- en agrarische bedrijven.
De babyboomgeneratie is zo langzamerhand klaar om haar taak als ondernemer
aan de opvolger over te dragen. De CDA-fractie vraagt meer aandacht voor degenen
die een onderneming overnemen. Zij zijn het die de bedrijvigheid in de toekomst
voortzetten en uitbreiden. Bij hen ligt de toekomst, niet bij degene die het
bedrijf verkoopt. Nu is dus de nieuwe generatie na de babyboomers aan de beurt.
Geef deze ondernemers een kans. Ik denk daarbij concreet aan de financieringsproblematiek,
de fiscale problematiek en de toegang tot kapitaal. Wij zullen in het kader
van het Belastingplan terugkomen op nieuwe starters, overnemers en de nieuwe
economie.Wij hebben in het regeerakkoord afgesproken dat de WAO-premies kostendekkend
zullen zijn, nu en in de toekomst. De maatregelen lijken geleidelijk aan hun
vruchten af te werpen, want de WAO-stroom loopt gelukkig terug. Het overschot
aan opgebrachte premies moet leiden tot een verlaging van de premies, waardoor
de loonkosten dalen en uiteindelijk de concurrentiekracht in de bedrijven
toeneemt. Wat gaat het kabinet met dat overschot doen? Wij zouden graag zien
dat de opgebrachte premies worden teruggegeven aan degenen die ze hebben opgebracht,
in dit geval de ondernemers, of dat er een verlaging van de WAO-premie komt,
waardoor er een nieuwe stimulans ontstaat voor ondernemend Nederland en nieuwe
werkgelegenheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Mag ik de heer Ten Hoopen in het licht van het voorafgaande vragen hoe
hij de plannen van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt
voor een gemengde uitvoering van de WAO? Wanneer private uitvoerders de WAO
gaan verzekeren, zal dat waarschijnlijk leiden tot een enorme premiestijging
voor de WAO, omdat al die verzekeringen moeten geschieden op basis van kapitaaldekking.
Ik hoor de heer Ten Hoopen praten over lagere WAO-premies. Die komen er volgens
mij niet. Ik hoor hem het belang van gematigde loonkosten benadrukken. Dan
is toch wel het laatste wat je moet doen wat minister De Geus nu doet, namelijk
zorgen voor een systeem dat tot een enorme verhoging van de arbeidskosten
leidt? De kapitaaldekkingsvereiste zal immers misschien wel 10 tot 15 mld
euro vergen alvorens de WAO in private handen uitgevoerd kan worden. Is dat
dan wel wijs van dit kabinet?De heer Ten Hoopen (CDA):U weet dat er op dit moment zo'n 800 mln in de fondsen zit. Dat geld is
opgebracht. Een gedeelte daarvan moet worden gebruikt voor de uitvoeringskosten.
Dat is begroot en als zodanig opgenomen in de begroting. Wat niet nodig is
om de kosten te dekken, kan in onze ogen worden teruggebracht, of het nu om
een private of een publieke uitvoeringsinstelling gaat. Dat geld hoeft niet
in de fondsen te worden gehouden.De heer Vendrik (GroenLinks):U herhaalt wat u eerder hebt gezegd, maar dat was mij reeds duidelijk.
Dat begrijp ik nog wel. Als minister De Geus echter gelijk krijgt, de plannen
voor een publiek/private uitvoering doorgaan en verzekeraars op basis van
kapitaaldekking de WAO gaan verzekeren, stijgen de premies aanzienlijk. De
premieverlaging zal daarbij totaal in het niet vallen. Dit is het probleem
dat zich in de komende jaren voordoet. Ik zie de heer Ten Hoopen namens de
CDA-fractie het belang van gematigde arbeidskosten benadrukken. Hij hoopt
op nog gematigder arbeidskosten en wel via een verlaging van de WAO-premie.
Ik voorspel dat het omgekeerde gebeurt als de plannen van minister De Geus
worden uitgevoerd. Daarom vraag ik de CDA-fractie om een reactie op de plannen
van minister De Geus.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb net gezegd dat het gaat over het huidige fonds. Ik heb ook gezegd
dat de in de begroting opgenomen uitvoeringskosten ten laste komen van dit
fonds. Wij vinden dat het geld dat werkgevers en werknemers hebben opgebracht,
maar niet nodig is voor dit fonds en voor de herstructurering van de uitvoeringskosten,
via een premieverlaging moet worden teruggegeven. Wij zullen
het nog met elkaar hebben over het nieuwe systeem. Ik loop daar niet op vooruit.De heer Vendrik (GroenLinks):Het kabinet heeft al gekozen voor een gemengde uitvoering. Dat is al besproken.
Het merendeel van de Kamer heeft bij die besprekingen al niet op gelet. Ook
de CDA-fractie heeft niet opgelet, zeg ik er maar in alle eerlijkheid bij.
Ik spreek u, een CDA'er die een groot voorstander is van gematigde arbeidskosten,
hierop aan. U hebt gezegd dat de WAO-premie ook nog naar beneden moet. Tot
uw dienst, mijnheer Ten Hoopen. U en uw collega's van Sociale Zaken hadden
dit voorjaar alleen even moeten opletten. Er dreigt nu namelijk een systeem
te komen waardoor de arbeidskosten gigantisch gaan stijgen. De private uitvoering
kost ongelooflijk veel geld in de aanloop tot een privaat gefinancierde WAO.
Dat houd ik u voor. Wat vindt u daarvan? Mag ik u daarop aanspreken? Het kabinetsbesluit
is al besproken.De heer Ten Hoopen (CDA):U vraagt drie keer naar de bekende weg. U weet ook welke meerderheden
er zijn geweest. In de begroting is opgenomen wat nodig is voor de financiering
van de overgangsmaatregelen. Dat is een antwoord. Wij pleiten ervoor om de
premies te verlagen met het geld dat eventueel in de fondsen overblijft. Ik
kan het niet helderder zeggen. Dit zijn de feiten en dit is de visie van de
CDA-fractie daarop.De heer Varela (LPF):Voorzitter. Een minister kan nog zo veel beleid maken of dat juist nalaten,
maar de economische groei en de bijbehorende werkgelegenheid hangen primair
af van het vertrouwen van de mensen in de toekomst. Vertrouwen is het toverwoord
voor het broodnodige economische herstel. De consument moet vertrouwen hebben
in de toekomst, anders gaat hij sparen in plaats van besteden. De woningbezitter
moet vertrouwen kunnen hebben in de overheid, anders zakt de woningmarkt in.
De ondernemer moet erop kunnen vertrouwen dat de consument wil besteden, anders
investeert hij niet. Het bedrijfsleven moet vertrouwen hebben in de overheid,
anders vertrekt het naar het buitenland. Waarom investeren het kabinet en
de minister niet in vertrouwen, terwijl de meest noodzakelijke voorwaarde
voor een duurzaam herstel van de economie vertrouwen is? Het kabinet zendt
te veel onheilspellende boodschappen uit. Er wordt te veel angst ingeboezemd.
Dat werkt verlammend.Het is goed dat het kabinet zich veel moeite getroost om de arbeidskosten
te verlagen, onder andere door flexibilisering van de arbeidsmarkt. Denkt
de minister dat een versoepeling van het ontslagrecht een effectieve methode
kan zijn? Het starre Nederlandse ontslagbeleid zorgt ervoor dat ondernemers
wel drie keer nadenken voordat zij personeel in dienst nemen. Het gelukkig
gesneuvelde kabinetsplan om de ontslagvergoeding in mindering te brengen,
zou ervoor hebben gezorgd dat het nog moeilijker werd om personeel af te laten
vloeien. Wij horen graag van de minister van Economische Zaken wat hij vindt
van een versoepeling van het ontslagrecht, ondanks het feit dat onze collega
zich bezighoudt met dit onderwerp. Wij weten dat hij er doorgaans geen moeite
mee heeft om zich met het beleid van zijn collega's te bemoeien. En kan hij
ook aangeven wat hij doet om het onderwerp werkgelegenheid bovenaan op hun
prioriteitenlijstje te krijgen? Wat doet de ministersploeg onder zijn regie
om Nederland weer aantrekkelijk te maken voor buitenlandse investeerders?Het spijt ons, te moeten constateren dat minister Brinkhorst weinig of
geen concrete maatregelen neemt om de huidige impasse te doorbreken. Staatssecretaris
Van Gennip en hij zijn zeer druk bezig met het schrijven van allerlei brieven
en notities. In de afgelopen anderhalf jaar hebben wij de Groeibrief, de Industriebrief,
de Innovatiebrief en de nota's Pieken in de Delta en Innovatie in het energiebeleid
voorbij zien komen, maar er komt nauwelijks concreet beleid uit voort, terwijl
de analyses in deze stukken doorgaans toch van een behoorlijke kwaliteit zijn.
Het kabinet constateert in navolging van vele vorige kabinetten dat het Nederlandse
bedrijfsleven bijkans gesmoord wordt door een diarree van regelgeving. Veel
verder dan deze constatering komen de bewindslieden echter niet. De stap van
een theoretische analyse naar praktische oplossingen lijkt voor hen te groot.Dit wordt nog in de hand gewerkt door een onverbloemd vertrouwen in de
drie letters die ik van de rechter buiten deze Kamer niet mag uitspreken,
maar die in dit geval staan voor level playing field. Is dit in de internationale
context geen fata morgana? Terwijl de regering zich in de EU en in andere
verbanden sterk blijft maken voor eerlijke concurrentie, is vooral Frankrijk
al veel opportunistischer bezig met het beschermen van de eigen industrie.
Daar richt men "concurrentiezones" in, waarbij overheden, universiteiten en
bedrijven in een bepaalde sector nauw samenwerken. Bedrijven die meedoen,
krijgen belastingvoordelen en lage sociale lasten in ruil voor de toezegging
dat er geen banen naar lagelonenlanden zullen verdwijnen. Dit is nu een concreet
voorbeeld van strategisch beleid, gericht op het beschermen van de industrie
en de bijbehorende werkgelegenheid. Ik vermoed dat dit soort maatregelen niet
in het hoofd van deze minister zullen opkomen, omdat ze in theorie een aantasting
van het level playing field betekenen. Er is in de praktijk gebleken dat dit
kabinet weigert, rechtstreeks voor het Nederlandse bedrijfsleven op te komen,
ook als het alleen om het overleven van een economische dip zou gaan. Naar
onze mening zou de minister in Europa wat minder over een level playing field
moeten spreken; hij zou wat meer Macchiavelli moeten zijn om kansen voor het
bedrijfsleven te creëren.Als concreet voorbeeld noem ik Fokker. Met ons brave gedrag in Europa
hebben wij dit prachtige stukje van Nederland zo goed als dood laten gaan,
terwijl Boeing en Airbus door de betrokken overheden volop overeind worden
gehouden. Fokker vraagt om een kleine subsidie voor een studie naar de haalbaarheid
van een doorstart. Dat past toch in het gezonde opportunistische beleid dat
deze minister naar onze smaak zou moeten voeren. Wij zouden dan ook graag
zien dat de minister deze haalbaarheidsstudie faciliteert.Innovatie is mooi en schone technologie is prachtig, maar in de alledaagse
werkelijkheid volgen de afdelingen voor research and development van bedrijven
de productie naar een ver land. Innovatie is bovendien primair gekoppeld
aan hoogwaardige arbeid, terwijl er op dit moment massale werkloosheid aan
de onderkant van de arbeidsmarkt ontstaat. Een laag opgeleide productiemedewerker
die zijn baan verliest omdat het bedrijf economischer kan opereren in China,
de schoolverlater die zonder diploma kansloos is op de arbeidsmarkt, daarop
zou de overheid zich moeten concentreren. Wij hebben helemaal geen tijd voor
mooie vergezichten, wij moeten ons vooral bezighouden met het in stand houden
van sectoren met nog veel werkgelegenheid aan de onderkant van het loongebouw.Wij vragen de minister om naast de innovatieve sectoren al zijn aandacht
te richten op meer traditionele Nederlandse sectoren als de scheepvaart, waterbouw,
lucht- en ruimtevaart, metaalindustrie, elektronische industrie enz. Het volstaat
niet om daarbij te wijzen naar het level playing field of naar flexibele arbeidsmarkten.
Wij wensen concreet beleid voor de maakindustrie in Nederland.Ten slotte wil ik met de minister van Economische Zaken nog even kort
spreken over energie. De vorige week steeg de prijs van ruwe olie naar een
recordprijs van € 53 per vat, het hoogste bedrag in ongeveer twintig
jaar. De prijzen zijn dit jaar al met ongeveer 30% gestegen. De gevolgen voor
bedrijven en particulieren worden inmiddels zichtbaar. De vorige week kondigde
het eerste energiebedrijf al aan dat volgend jaar de energierekening voor
burgers en bedrijven 15 tot 30% zal stijgen. Dat is slecht nieuws voor het
gemiddelde huishouden en dat is slecht nieuws voor een kwakkelende economie
die uit het slop moet worden getrokken. Het is niet ondenkbaar dat de huidige
prijs van € 50 de komende jaren een soort van ondergrens wordt.
De enorme vraag naar ruwe olie door de snelle groei van China en het feit
dat domweg niet meer geproduceerd kan worden dan nu het geval is, zal er wellicht
toe leiden dat de olieprijs zich in de nabije toekomst zal bewegen tussen
de 50 en 100 dollar. Uit economisch oogpunt zou het daarom verstandig zijn
onze afhankelijkheid van olie te verminderen.De heer Aptroot (VVD):Ik schrik wat van de mededeling van de heer Varela dat de energieprijzen
met 15 tot 30% zullen stijgen het komende jaar. Ik lees de kranten redelijk
goed, maar ik heb het bericht niet aangetroffen. Hoe komt de heer Varela aan
die informatie? Waar kunnen wij die vandaan halen?De heer Varela (LPF):Die bron krijgt u straks van mij.De voorzitter:Ik neem aan dat het geen oliebron is!De heer Varela (LPF):Nee, jammer genoeg niet.In het verleden is veel tijd en energie gestoken in het ontwikkelen van
zogenaamde duurzame energie. De LPF-fractie vindt eigenlijk dat het hoog tijd
wordt dat kernenergie uit het verdomhoekje wordt gehaald en dat in een zuivere
discussie, zonder ideologische bagage maar met zorgvuldige weging van de argumenten
voor en tegen, de optie kernenergie serieus wordt bestudeerd voor onze toekomstige
energievoorziening. Het ministerie van Economische Zaken laat voor 53 mln
euro een langetermijnonderzoek uitvoeren – de Energie Onderzoek Strategie,
de EOS – waarin kernenergie niet als optie wordt meegenomen. Ik vraag
de minister om op die beslissing terug te komen en om in het genoemde onderzoek
serieus naar kernenergie te kijken. Mijn fractie overweegt om op dit punt
in tweede termijn een motie in te dienen.Ik heb nog één laatste punt, voorzitter.De voorzitter:U hebt nog drie seconden; dus het kan.De heer Varela (LPF):Ik zal er in tweede termijn op ingaan.De voorzitter:Dan hebt u ook drie seconden. Dus dat maakt niet veel uit.De heer Varela (LPF):Dat is lastig voor een motie.De heer Aptroot (VVD):Mijnheer de voorzitter. Het kabinet maakt vorderingen in het afschaffen
van regels en het verminderen van lasten, waaronder de administratieve lasten,
maar het gaat de VVD-fractie te langzaam. Wij willen grote stappen vooruit
zetten. Daarom doen wij vandaag acht voorstellen.1. In Denemarken zijn alle zaken betreffende vestiging van bedrijven geregeld
in het bestemmingsplan, waarop inspraak mogelijk is. Na vaststelling van het
bestemmingsplan kan een bedrijf de vergunning voor bouw en/of vestiging binnen
een paar weken krijgen. In Nederland duurt dat jaren. Is de minister van EZ bereid om samen met de collega van VROM de Deense methode te onderzoeken
en vervolgens ons zo mogelijk een voorstel te doen om deze methode over te
nemen?2. Hoge prioriteit heeft het flexibiliseren van de factor arbeid. De huidige
ontslagregeling met moeizame ontslagvergunning en hoge ontslagkosten belemmert
nieuwe werkgelegenheid. Indien in geval van slecht functioneren of economische
noodzaak makkelijker ontslag wordt verleend, zullen ondernemers makkelijker
en dus ook sneller mensen aannemen. Wanneer komt het voorstel voor een nieuw
en flexibeler ontslagrecht inclusief afschaffing van "last in first out"?3. Ambtenaren van Economische Zaken lopen stages bij bedrijven, maar nagenoeg
uitsluitend bij grote bedrijven. De VVD wil dat de ambtenaren ook stage lopen
bij het midden- en kleinbedrijf, het overgrote deel van ons bedrijfsleven.
Daarover krijg ik graag een toezegging.4. Wij spreken al jaren over een loket en kortere procedures voor vergunningen.
Wanneer komt het er eindelijk van?5. Veel regelingen kennen geen drempel. Zo moet een bedrijf dat gevaarlijke
stoffen in bezit heeft een gebruiksvergunning aanvragen, ook als het gaat
om een liter verfverdunner of een paar potjes Tippex. Dat leidt bij de uitvoering
tot verschillende interpretaties. Een ondergrens, bijvoorbeeld 100 liter,
lijkt redelijk. De VVD wil dat alle regelingen een drempelwaarde krijgen waar
beneden geen vergunning of ontheffing nodig is.6. Nieuwe wetgeving, zoals Arbo en milieu, volgt snel op voorgaande wetgeving.
Ondernemers hebben nauwelijks tijd om eraan te wennen. Noodzakelijke investeringen
kunnen niet worden afgeschreven, laat staan renderen. De VVD wil dat bij wetswijziging
de garantie wordt gegeven dat er minimaal vijf jaar geen verdere aanpassingen
plaatsvinden.7. De VVD wil een objectief en onafhankelijk onderzoek naar het functioneren
van de kamers van koophandel, hun werkzaamheden, heffingen en tarieven en
het draagvlak onder ondernemers. Een concrete suggestie voor betere dienstverlening
en lage kosten voor ondernemingen doen wij nu al. Ondernemers hebben bij allerlei
zaken een bewijs van inschrijving nodig van de kamer van koophandel. Waarom
sturen de kamers niet jaarlijks iedere ingeschrevene automatisch het bewijs
van inschrijving zonder extra kosten toe te rekenen? Dat scheelt werk en het
scheelt ondernemers kosten.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Aptroot zegt dat ondernemers moeten kunnen wennen aan nieuwe Arbo-
en milieuregels. Nu heb ik die de laatste jaren helemaal niet meer gezien,
maar zij schijnen er toch moeilijk aan te wennen, ook al komen de regels niet.
Geldt dat ook voor fiscale wetgeving, bijvoorbeeld op het gebied van VUT,
prepensioen en levensloop? Daarover hebben wij afgelopen maandag, gisteren
dus, een stortvloed van bezwaren van banken, verzekeraars, pensioenfondsen,
uitvoeringsinstellingen en kleine ondernemers te horen gekregen.De voorzitter:Kunt u het kort houden, mijnheer Vendrik?De heer Vendrik (GroenLinks):Zeker, maar het waren omvangrijke bezwaren. Ook daarvan was de essentie:
wij kunnen niet bijbenen wat dit kabinet allemaal wil. Geldt dat wat de VVD
betreft ook voor dit type wetgeving: meer tijd om te wennen aan wat het kabinet
over het land uitstort?De heer Aptroot (VVD):Ik heb het over een ander soort wetgeving, maar ik denk toch dat de heer
Vendrik en ik elkaar kunnen vinden. Bijvoorbeeld een wijziging in VUT/prepensioen
geldt niet voor degenen vanaf 55 jaar. Er is dus tien jaar lang een overgangsregeling
voor een categorie. Als je dat bij Arbo- en milieuwetgeving zou doen, zou
ik zeer tevreden zijn. Gezien de verplichtingen ten opzichte van Europa, denk
ik overigens dat het niet kan. Maar ik ben het met de heer Vendrik eens dat
wij altijd redelijke termijnen moeten geven. Wij vinden het ernstig dat ondernemers
op basis van nieuwe wetgeving investeringen doen en dat een, twee of drie
jaar daarna blijkt dat de investering ineens waardeloos is. Dat kan toch niet.De heer Vendrik (GroenLinks):De overgangstermijn van tien jaar bij VUT/prepensioen maakt de zaak nog
veel erger: dubbele administraties, verschillende groepen werknemers, verschillende
rechten; de ellende is niet te overzien. Het punt van de uitvoerende instellingen,
banken, verzekeraars en werkgevers was dat het kabinet hun drie jaar de tijd
moet geven om het wetsvoorstel VUT, prepensioen en levensloop te laten landen
in Nederland. Steunt de VVD deze nieuwe invoeringstermijn, dus niet per 1 januari
2006, maar per 1 januari 2008?De heer Aptroot (VVD):Ik heb het over een ander soort wetgeving die op bedrijven afkomt. Er
is gisteren een hoorzitting geweest over VUT/prepensioen. Het lijkt mij goed
dat ook de heer Vendrik daarnaar luistert. Die discussie zet zich elders voort.
Ik vind het niet goed om bij de begroting van Economische Zaken uitgebreid
te spreken over VUT/prepensioen, wat toch in eerste instantie Financiën
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangaat. Hij vindt een termijn van tien
jaar niet voldoende en noemt termijnen van drie jaar. Dat soort pleidooien
verwacht ik in ieder geval van GroenLinks over nieuwe wetgeving en nieuwe
heffingen voor het bedrijfsleven. GroenLinks wil bijvoorbeeld de energieheffing
het komend jaar voor het midden- en kleinbedrijf met 500 mln extra verhogen.
Het bedrijfsleven krijgt nauwelijks twee maanden om zich daarop aan te passen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is een heel eenvoudige aanpassing. Ik doe gewoon net wat meer wat
het kabinet al doet, dus dat kan het probleem niet zijn. Het is een serieuze
kwestie. Ik zou toch denken dat in dit debat ongeveer alles aan de orde kan
komen. Dat doen wij vaak bij Economische Zaken; dat doet deze minister ook.
Dit is een politieke actualiteit die er niet om liegt. Wat dit kabinet wil,
kan niet worden uitgevoerd, onmogelijk. Als de heer Aptroot op een ander gebied
pleit voor meer gewenningstijd, dan geldt dat ook hiervoor.De heer Aptroot (VVD):Ik heb het over de begroting van Economische Zaken. Ik ben ervan overtuigd
dat elementen daarvan ook in andere portefeuilles bij andere onderwerpen spelen.
Van de heer Vendrik hoor ik graag of datgene wat hij elders bepleit, ook voor
het bedrijfsleven, de ondernemers zal gelden. Daar laat hij
zich niet zien, wat heet, dan blijft hij achter.8. De VVD-fractie heeft vorig jaar een motie ingediend waarmee gevraagd
werd om het kritisch bezien van de PBO's, de product- en bedrijfschappen,
en om het instellen van een moratorium voor nieuwe. In december vorig jaar
verscheen hierover een KPMG-onderzoek. Het kabinet heeft daarover nog steeds
geen standpunt ingenomen. De VVD-fractie wijst het KPMG-rapport af, want is
het niet onafhankelijk en niet objectief. Alleen bestuurders en directeuren
of secretarissen van de PBO's zijn gehoord. De VVD eist een onafhankelijk
onderzoek en een kabinetsstandpunt gebaseerd op de regel "wie betaalt bepaalt".
Wij willen dat ondernemers bepalen of zij een PBO willen en, zo ja, wat de
taken en heffingen dan zijn. Het is op dit moment niet transparant, niet democratisch.
Dat moet veranderen.Er zijn veel subsidieregelingen binnen de begroting van Economische Zaken.
In het kader van de financiering verlaging vennootschapsbelasting is een taakstelling
opgenomen om tot vermindering te komen. Daarnaast wil de VVD dat alle regelingen
kritisch worden bezien en dat wij met een klein aantal regelingen doorgaan
die goed toegankelijk en effectief zijn. Wij hanteren daarbij vier criteria:
de subsidie draagt bij aan de groei van het Nederlandse bedrijfsleven, de
subsidie wordt benut voor investeringen in Nederland, de subsidie is goed
toegankelijk voor het midden- en kleinbedrijf, de kosten van subsidieverstrekking
en de administratieve lasten zijn gering. Dat betekent voor de VVD dat de
regelingen PSO en TAOM kunnen worden afgeschaft. Het is van de gekke dat wij
het uit Nederland verdwijnen van bedrijven en werk subsidiëren.De VVD wenst nieuwe of aangepaste regelingen gericht op het bevorderen
van het ondernemerschap en het ondernemingsklimaat. Ik noem er drie. Ten eerste
moet het besluit borgstelling midden- en kleinbedrijf (BBMKB) worden aangepast,
want er zijn nu te weinig mogelijkheden voor starters en groeiers. Het garantiedeel
onder de € 100.000 moet verhoogd worden. De procedure moet vereenvoudigd
worden, want de banken maken er vaak geen gebruik van omdat de kosten en de
administratieve lasten te hoog zijn. Naast voor banken, moet de regeling ook
toegankelijk worden voor participatiemaatschappijen. Als deze maatschappijen
gaan investeren, naast bankfinanciering en naast benutting van het BBMKB,
dan krijgen wij een opeenstapeling van geld voor groei. Dat multiplier-effect
moet worden toegejuicht. Het aanpassen van het BBMKB kan binnen het financiële
kader, omdat de opslag op rente- en afsluitkosten over het algemeen de eventuele
schade dekt.Wij willen ook een vereenvoudiging van de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk.
Het is een goede regeling, maar de aanvraag bij SenterNovem en de afrekening
bij de Belastingdienst vragen om een andere financiële opstelling. Wat
ons betreft moet het gelijk gaan lopen. Het midden- en kleinbedrijf zou forfaitaire
salaristarieven moeten kunnen gebruiken in plaats van exact berekende uurtarieven
per medewerker. Dat scheelt veel rekenwerk en veel discussie over wat wel
en niet aan overhead en opslag mag worden berekend.Wij willen een garantiefonds voor risicodragende investeringen. Er zit
wat ons betreft een gat in de beschikbaarheid van risicodragend kapitaal tot
bedragen van 5 mln. Ons voorstel om het BBMKB ook door participatiemaatschappijen
te laten benutten is een verbetering, maar wij willen inzet en steun vanuit
het ministerie voor een garantiefonds dat derden stimuleert bij risicodragende
investeringen tot die 5 mln. De VVD wil dat hierover met banken en de Nederlandse
Vereniging van Participatiemaatschappijen wordt overlegd en dat het kabinet
met een voorstel komt om dit gat in de financiering van ondernemingen in te
vullen.Het kabinet is met de groeibrief en de industriebrief op de goede weg.
De VVD-fractie wil bij de discussies daarover de keuzes nog wat aanscherpen
en vooral afspraken maken over concrete acties en doelstellingen. Er zijn
gebieden met problemen, of het nu om grote steden als Rotterdam gaat of om
Zuidoost-Limburg, het voormalige mijngebied dat zich tegenwoordig Parkstad
noemt. De oplossingsrichtingen zijn vergelijkbaar. Je hoort overal dat meer
mensen aan het werk de basis is om de problemen op te lossen. Recent contact
met deze regio's laat zien dat de instrumenten die nu ter beschikking staan
stroperig zijn. Zo is voor een bepaalde zone vrijstelling van dubbele overdrachtsbelasting
geregeld, maar niet als sprake is van een in de praktijk veel gebruikte rechtsvorm
zoals een commanditaire vennootschap. Kan dit niet worden aangepast aan de
behoeften? Als een gemeente winkels de gelegenheid wil bieden om op zondag
open te zijn, kan dit soms niet omdat er een strikte begrenzing voor toeristisch
gebied geldt. Dat is jammer omdat er soms kansen voor ondernemers en daarmee
voor de wijk liggen. Is het niet beter om bepaalde steden en gebieden aan
te wijzen als proeftuin met een maximale vrijheid voor het lokale bestuur?
Ik vind de voorstellen van de heer Ten Hoopen overigens ook interessant.Over breedband komen wij over anderhalve maand uitgebreid te spreken.
Ik herhaal dat de VVD erop tegen is dat overheden belastinggeld steken in
investeringen die ook gedaan worden door private partijen. Het is onverstandig
om met belastinggeld riskante investeringen te plegen en het is oneerlijk
om met belastinggeld private partijen te beconcurreren.De heer Van Dam (PvdA):U hebt gesproken over het schrappen van een aantal subsidieregelingen
en over de besteding van de middelen die daardoor vrijkomen. In april hebben
wij gezamenlijk een motie ingediend – die overigens ook met een ruime
meerderheid is aangenomen – waarin is aangegeven dat een aantal subsidieregelingen
geschrapt moet worden en dat de minister met de middelen die daardoor vrijvallen
fiscale regelingen moet ontwerpen ten gunste van innovatie. Ik heb misschien
slecht geluisterd, maar volgens mij viel dit niet onder de drie door u genoemde
punten.De heer Aptroot (VVD):U hebt inderdaad slecht geluisterd, want ik heb vier punten genoemd. Het
gaat ons niet alleen om innovatie. Wat is trouwens innovatie? Een handelsbedrijf
kan ook via innoverend beleid een groter marktaandeel verwerven en voor veel
werkgelegenheid zorgen. Bij ons staat het denken niet stil en ik hoop dat
dit bij u ook het geval is. Wij hebben er goed over nagedacht. Wij vinden
dat de bewindslieden een voorstel moeten doen voor een forse sanering van
de regelingen. Wij vinden een aantal van ruim 50 te veel. Daartoe
hebben wij vier stevige criteria geformuleerd waar elke regeling aan zou moeten
voldoen. Ik ben heel benieuwd wat de bewindslieden en u daarvan vinden.De heer Van Dam (PvdA):U draait handig om mijn vraag heen. Staat uw handtekening nog steeds onder
die motie en, zo ja, hoe wilt u dat dan waarmaken?De heer Aptroot (VVD):Het aardige is dat wij alweer een stap verder zijn. Wij roepen niet alleen
dat er bezien moet worden of er in regelingen geschrapt kan worden teneinde
met de vrijvallende middelen fiscale faciliteiten te financieren, maar wij
geven ook de richting aan. Het doel kan toch niet zijn om hier te schrappen
en er daar wat bij te doen? Elke euro die wij in het bedrijfsleven stoppen,
moet optimaal benut worden. Daar gaat het ons om.De heer Van Dam (PvdA):Wij hadden gezamenlijk een doel geformuleerd en dat was innovatie. Ik
heb u daar vandaag maar weinig woorden aan horen wijden, maar dat stond wel
in die motie. Hoe gaan wij dat nu waarmaken?De heer Aptroot (VVD):Ik heb de vier criteria genoemd voor eventuele steun aan het bedrijfsleven.
Ik ben benieuwd of u het daarmee eens bent. Nog belangrijker is echter de
mening van de bewindslieden en het kabinet op dat punt.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb zojuist het meest recente nummer van NRC/Handelsblad van de leestafel
geplukt. Daarin staat een verslag van een leuk gesprek waar u aan heeft deelgenomen.De heer Aptroot (VVD):Volgens mij heeft u daar ook aan deelgenomen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vind mijzelf nu niet zo belangrijk. Ik lees voor wat u daar over de
minister van Economische Zaken zegt. "Waar ik wel een probleem mee heb, zijn
losse flodders als pleidooien voor de verhoging van de AOW-leeftijd. Niemand
in het kabinet die hem daarin steunt. Af en toe denk ik wel eens: nu effe
dimmen." Kunt u dat citaat misschien toelichten?De heer Aptroot (VVD):Ik weet niet of daar nog iets voor staat. Toen mij werd gevraagd wat ik
van deze minister vind, ben ik uitermate lovend geweest. Ik hoop dat dit ook
in dat artikel staat. Ik heb gezegd dat ik één nadeel aan hem
zag, namelijk dat hij naast alle goede dingen die hij zegt, wel eens dingen
roept waarvan ik mij afvraag waarom hij dat doet. Het is bekend dat de VVD
geen verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar wil. Ik heb
begrepen dat het kabinet dat ook niet wil. Het is dan niet effectief dat de
minister van Economische Zaken dat in z'n eentje roept. Hij mag het overigens
wel vinden, want gelukkig kennen wij vrijheid van meningsuiting. Ik vind het
voor een bewindspersoon, een van de leden van dit kabinet, niet verstandig.
Dat ene puntje van kritiek had en heb ik op de minister. Dat heeft de NRC
dus goed verwoord. Ik ben benieuwd of u dat ook onderschrijft.Minister Brinkhorst:Ik kan u zelfs helpen: ik heb die uitspraak nooit gedaan.De voorzitter:Misschien kan de minister hierover morgen ook iets zeggen.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Aptroot maakt het nu minder belangrijk, maar het staat er rianter
dan hij hier nu doet voorkomen.De heer Aptroot (VVD):Ik heb het gezegd als onderdeel van een verhaal. Dit puntje van kritiek
heb ik gewoon op hem, dat klopt. Als ze mij over u interviewen heb ik ook
wel kritiek en wel meer dan een puntje, moet ik zeggen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat mag ik hopen, want als dat niet het geval is, heb ik een probleem
in mijn fractie. Maar daar gaat het nu niet over.De heer Aptroot spreekt de minister van Economische Zaken aan op zijn
bemoeizucht – dat vindt hij eigenlijk wel goed – ten aanzien van
arbo, milieu en administratieve lasten. Daar gaat deze minister helemaal niet
over, maar hij moet daar opvattingen over hebben, hij moet de boer op. Als
het de heer Aptroot dan even niet zint en hij iets verkeerds zegt, moet de
minister weer dimmen. Wat wil de VVD eigenlijk van deze minister?De heer Aptroot (VVD):Nu komt het totale verhaal er in flarden uit. Ik heb gezegd dat ik het
juist goed vind dat de minister van Economische Zaken zich ook over andere
beleidsterreinen uitspreekt als dat in het belang van de economie, de ondernemingen,
de concurrentiekracht en de werkgelegenheid is. Ik vind dat de minister zich
niet moet beperken tot zijn eigen ministeriële regelingen. Ik heb hem
daar een groot compliment voor gemaakt. Ik heb alleen gezegd dat als er nu
iets is waarvoor absoluut geen draagvlak is in het parlement, dat de verhoging
van de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar is. Ik heb gezegd dat hij
dat beter weg kan laten. Er zijn zoveel complimenten en maar een puntje van
kritiek. Dat is ook wel goed voor de minister, maar nu zegt hij dat hij het
niet heeft gezegd. Ik moet een nieuw punt van kritiek verzinnen, want het
is niet gezond om alleen lovend te zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik constateer dat de heer Aptroot het op de koop toeneemt dat er af en
toe een losse flodder tussenzit. Dat risico loop je met een minister van EZ
die zich overal mee bemoeit. Er zit af toe iets tussen wat het kabinet niet
steunt, maar dat vindt u uiteindelijk dus niet zo erg.De heer Aptroot (VVD):Als iemand veel dingen goed doet, vergeef ik hem dat hij één
keer iets zegt waar ik het niet mee eens ben. Als iemand weinig presteert,
kan ik hem dat laatste niet vergeven, maar dat is bij deze minister niet het
geval.Mevrouw Kant (SP):Het verbaast mij helemaal niet zo dat de VVD zo complimenteus is over
deze minister. Deze partij heeft gewoon een minister extra in het kabinet.
Sterker nog, u geeft zelfs aan dat hij de VVD soms rechts inhaalt. U moet
wel heel gelukkig zijn.De heer Aptroot (VVD):Ik heb niet gezegd dat hij de VVD soms rechts inhaalt. Bovendien mag rechts
inhalen niet in Nederland en ik neem aan dat hij zich aan de regels houdt.
Ik ben complimenteus, dat heeft u goed gehoord. Ik hoop dat u dat straks in
uw inbreng ook bent.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Kant.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Ik was even verrast, omdat er twee sprekers op de lijst stonden
voor de VVD, maar blijkbaar is één genoeg.Ik heb vorige week met verbazing naar de minister gekeken in Buitenhof.
Hij zei: eind jaren negentig lag de AEX-index boven de 1000, nu ligt die rond
de 300. De minister lacht al. Dat de AEX in de jaren negentig nog boven de
1000 uitkwam, is omdat deze toen nog in guldens werd uitgedrukt. De AEX-index
is inderdaad wel gezakt, maar niet zo sterk als de minister ons via de Nederlandse
ether wilde doen geloven.Vergissen is menselijk, voor iedereen, maar de aard van de vergissing
van deze minister vind ik wel heel typerend voor de enorme drive die hij heeft.
In mijn ogen is het een overdrive. Hij overdrijft ook erg graag, deze minister.
Hij probeert het volk met bezweringsformules te betoveren. Wij werken niet
hard genoeg, wij werken niet lang genoeg, onze concurrentiepositie is te zwak,
Nederland heeft een 10.000-kilometerbeurt nodig. Hij heeft het over de verslonzing
van Nederland. En wij zijn een soft en verwend land geworden. Tot zo ver een
aantal citaten.Ik zie het als bezweringsformules die vooral angst moeten zaaien om de
sociale afbraakagenda van dit kabinet door te kunnen drukken. Daarbij worden
te pas en te onpas allerlei cijfers gebruikt die op zijn minst eenzijdig zijn
en soms ook echt niet kloppen binnen de context waarin zij worden gebruikt.
Als je cijfers eenzijdig benadert, zeker als je minister van Economische Zaken
bent en daarmee iets wilt aangeven, maar halve waarheden naar voren brengt
of cijfers gebruikt die je eigenlijk niet mag gebruiken, dan is dat een beetje
liegen. Het is op zijn minst misleidend.Ik loop een aantal uitspraken langs en hoop dat de minister daarop ingaat.
Zijn uitspraak over de AEX-index heb ik al genoemd. Ik hoor graag zijn reactie
daarop. Een ander citaat uit hetzelfde programma Buitenhof betreft de arbeidsparticipatie,
een onderwerp waar de minister graag over spreekt. Hij zei: in geen land in
Europa wordt minder gewerkt dan in Nederland. Dat is volgens mij feitelijk
onjuist. Wil hij zijn uitspraak in dat programma op televisie toelichten?
De arbeidsparticipatie in Nederland is volgens het Centraal planbureau 76,5%
en daarmee staan wij in Europa op de vierde plaats. Ik wil graag weten wat
hij daarmee bedoelde.Ik zal niet eenzijdig zijn, zoals de minister soms is. Het zou kunnen
dat hij niet de arbeidsparticipatie bedoelde, maar dat hij wilde zeggen dat
wij niet hard of lang genoeg werken. Misschien bedoelde hij de uren. Dat cijfer
gebruikt hij ook ontzettend graag. Hij zegt: volgens statistieken werkt de
gemiddelde Europeaan gemiddeld 1615 uur per jaar, de gemiddelde Nederlander
1340 uur en een Amerikaan 1815 uur. Hij zei dat in het programma van Knevel.De minister gebruikt die cijfers, terwijl in de OESO-rapporten uitdrukkelijk
staat dat deze cijfers niet geschikt zijn om onderling te vergelijken, omdat
zij op verschillende definities gebaseerd zijn. Toch gebruikt deze minister
van Economische Zaken deze cijfers en in mijn ogen dus te onpas.Een volgend punt: de arbeidsproductiviteit is te laag. Volgens de arbeidsproductiviteit
per gewerkt uur van alle geïndustrialiseerde landen staan wij altijd
nog op de derde plaats! Ook in dit geval zal ik niet eenzijdig zijn. Als de
minister de groei bedoelt, dan is die het afgelopen jaar relatief laag. Als
je kijkt hoe het ervoor staat dat wil zeggen naar de arbeidsproductiviteit
per gewerkt uur, dan staan wij op de derde plaats. Vergeleken met Amerika
is die zelfs 10% hoger. Ook in dit geval schetst de minister op zijn minst
een eenzijdig beeld. Ik verzoek de minister op alle drie voorbeelden te reageren.De bezweringsformules werken niet. Ik was er zaterdag 2 oktober met
velen, meer dan 300.000 mensen. Sterker nog, ik heb echt de indruk dat de
bezweringsformules, de angstaanjagerij en de reacties op de demonstratie als
"mensen worden opgehitst" en "wij leggen het nog een keer uit" als olie op
het vuur werken.De staatssecretaris van Economische Zaken deed daartoe ook nog een poging
afgelopen zondag in het programma Netwerk. Uit een enquête bleek bijvoorbeeld
dat twee derde van de ondervraagden het niet eens is met de stelling dat als
er niet meer en langer gewerkt wordt in Nederland, wij afstevenen op een ramp.
17% was het eens met die stelling, maar twee derde niet. De staatssecretaris
reageerde daarop met de woorden: daar schrik ik van. Dat kan ik mij voorstellen
als het volk het niet met je eens is. Voorts zei zij: het is blijkbaar nog
niet doorgedrongen. Mevrouw Van Gennip: ik geloof dat het bij u niet doordringt
dat het volk het op dit punt niet met u eens is.Wat kunnen wij nog verwachten aan ingrepen in de sociale zekerheid als
het aan deze minister van Economische Zaken ligt? Marktwerking, de media staan
er bol van. Wordt het niet eens tijd daar een fundamentele discussie over
aan te gaan? Zelfs zijn collega van D66 in de Eerste Kamer, Gerard Schouw,
is het ermee eens dat daarover een fundamentele discussie moet worden gevoerd,
voordat wij verder gaan met marktwerking.Ik noem voorts de tarieven in de energiesector. Er lijkt een enorme prijsexplosie
aanstaande. Er worden heel hoge prijsstijgingen van soms wel 20 tot 30% voorspeld
door woordvoerders uit de energiesector. De marktwerking was toch bedoeld
om prijzen te laten dalen? Ik hoor graag de reactie van de minister, zodat
wij daar in tweede termijn over kunnen discussiëren.De innovatie is te gering. Waarom investeert de minister van Economische
Zaken niet in mensen? Dat is innovatie. Waarom investeert hij niet in onderwijs?Ik besluit met twee korte punten. Er was vorige week een demonstratie
ten behoeve van Zuid-Limburg. Deze regio vraagt zonder meer speciale aandacht.
Is de minister bereid met een aanvalsplan voor Zuid-Limburg te komen?Mijn fractie is een groot voorstander van één aanspreekpunt
voor het ICT-beleid, bij voorkeur het ministerie van Economische Zaken, omdat
daar de meeste kennis op dit punt aanwezig is.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Wie vernieuwing, verandering en vooruitgang wil, wie ambitie
heeft in dit platte landje, wie welvaart en welzijn wil zekerstellen en wie
onze beschaving wil redden, die roept verzet op. Daar heeft deze minister
ook mee te maken, alleen niet van mijn kant. Ik vind dat het kabinet, het
ministerie en de minister goed bezig zijn. Groei mag weer worden
nagestreefd. Ik zeg de collega's na dat het natuurlijk moet gaan om duurzaamheid
en innovatie en ik wijs daarbij op de industriebrief. Het woord "industrie"
mag weer genoemd worden als iets waar wij trots op zijn. Wij geloven in de
hoogwaardigheid en de toekomst daarvan, zelfs in een steeds concurrerender
wereld."Hoogwaardigheid" en "innovatie" zijn leidende begrippen. Flexibiliteit,
essentieel in een steeds concurrerender wereld, staat hoog op de agenda van
het ministerie van Economische Zaken.Deze minister waarschuwt keer op keer tegen de riskante tevredenheid die
wordt uitgestraald door mensen die zeggen dat het allemaal nog niet zo slecht
gaat. Alsof die bedreigingen er niet zijn! Ik ben blij dat er iemand is die
zich verzet tegen dat onredelijke en onvruchtbare conservatisme aan de rechter-
en de linkerkant van de Kamer en de samenleving om te voorkomen dat Europa
een chique achterbuurt van de wereld wordt. Zo drukte een oud-minister van
Economische Zaken dat vorige week kernachtig uit. Ik voeg eraan toe dat Nederland
niet het armste straatje mag worden. In een situatie waarin bedrijven overwegen
om zich elders in de wereld te vestigen, in ieder geval met een deel van de
productie, is duidelijk dat er iets aan de hand is. Ik geloof dat niemand
de zaak zo moet versimpelen dat de minister of het kabinet zou streven naar
loonmatiging als enige strategie. Het is een kwestie van alle zeilen bij zetten.
Wij moeten waken voor die gevaarlijke tevredenheid van mensen die zeggen dat
het allemaal wel redelijk gaat. Wij hebben nog een redelijke arbeidsproductiviteit,
maar daar zit geen schwung meer in en die schwung moet terugkomen. De kernwoorden
van het kabinet zijn naar mijn gevoel dan ook terecht "innovatie" en "excellentie".
Wij moeten niet voor een zesje gaan, maar de beste willen zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Uw vierde zin was dat het natuurlijk moet gaan om duurzame groei. U bedoelt
dus eigenlijk groene groei. Wat vindt u er dan van dat er in de groeibrief
geen woord staat over natuur en milieu? Er wordt met geen woord gerept over
de milieuschuld die wij nog elke dag opbouwen en die wij nalaten aan onze
kleinkinderen. Wat vindt u daarvan?De heer Bakker (D66):Het kabinet kiest impliciet voor vergroening van onze productiestructuur,
maar ik ben het met u eens dat het best wat explicieter mag. Innovatie en
technologische vooruitgang leiden heel vaak tot vergroening van energieopwekking,
energiegebruik, productie en afval. Ik verwijs naar de nieuwe technologische
ronden. Ik ben ook voor iedere impuls die dat verder stimuleert. U hebt gelijk
dat dit niet in de groeibrief staat, maar het staat wel degelijk in de industriebrief.De heer Vendrik (GroenLinks):Fijn dat u het met mij eens bent dat het er wel expliciet in had mogen
staan. Als je zo'n hervormingsagenda presenteert, mag je wel wat meer aandacht
aan natuur en milieu besteden. Het kan niet dat een minister die zichzelf
minister van milieu noemt nul komma niks aandacht aan natuur en milieu besteedt.
Kunt u een paar voorbeelden noemen van groene maatregelen die D66 had willen
terugzien in de langetermijnagenda van deze minister van milieu?De heer Bakker (D66):Ik herhaal mijn antwoord van zo-even. Het gaat om innovatie en technologie.
Het investeren in een kenniseconomie in plaats van in een economie gericht
op massaproductie met vaak een groot verbruik van grondstoffen, is één
van de elementen. Er is per saldo wel degelijk sprake van een vergroening
in het fiscale stelsel. Nu zult u zeggen dat wij daar vorige week wat van
afgedaan hebben. Die vergroening gaat u niet ver genoeg, maar die is er wel
degelijk. Ik ben wat dit betreft niet zo ontevreden, maar als het kabinet
er nog wat explicieter op ingaat, zou de tevredenheid alleen maar toenemen.
Ik noem in dit verband de duurzame energie. Het lijkt mij dat de achterstand
op dit punt moet worden ingelopen en ik vraag de minister het beleid daarop
in te zetten.De heer Vendrik (GroenLinks):Minister Brinkhorst houdt van brede visies, maar ik mis zijn commentaar
op de investeringsagenda voor de toekomst. Mevrouw Peijs mocht afgelopen zomer
aankondigen dat zij 86 mld euro klaar heeft liggen voor investeringen in de
infrastructuur. D66 kennen wij als een partij van onderwijs, kennis en innovatie.
Is de heer Bakker het met mij eens dat de langetermijnagenda van mevrouw Peijs,
waarmee gloeiend veel geld is gemoeid, moet worden heroverwogen ten gunste
van onderwijs, kennis en innovatie, ten gunste van een werkelijk duurzame
economie?De heer Bakker (D66):Daar kom ik straks nog even op terug.De heer Varela (LPF):De heer Bakker heeft nogal wat woorden gewijd aan kennis en innovatie,
maar wat doet hij voor mensen aan de onderkant van het loongebouw?De heer Bakker (D66):Dat is een relevante vraag, maar dan in het kader van de begroting van
SZW. Ik ben het overigens met de heer Varela eens dat het probleem aan de
onderkant van de arbeidsmarkt alleen maar groeit. Als gevolg van allerlei
demografische ontwikkelingen is er een betrekkelijk weinig mobiele arbeidsreserve
aan de onderkant ontstaan, terwijl tegelijkertijd de kansen op banengroei
vooral aan de bovenkant zitten. Van dat laatste moeten wij het hebben, maar
er is wel sprake van een gigantisch probleem aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
Een van de mogelijkheden om daar wat aan te doen, is gelegen in het flexibiliseren
van dat marktdeel. Er moeten niet al te veel rigide arrangementen komen want
de bescherming van de een is heel vaak een drempel voor de ander.De heer Varela (LPF):Moet ik denken aan bijvoorbeeld de vereenvoudiging van het ontslagrecht?De heer Bakker (D66):Dat lijkt mij heel verstandig. Nederland en Suriname zijn de enige landen
waar nog sprake is van de ingewikkelde preventieve ontslagtoets in combinatie
met de nogal kostbare kantonrechterformule. Dat werkt alleen leuk voor de
mensen die al een baan hebben, maar het is erg belemmerend voor de mensen
die nog geen werk hebben. Hoe steviger de achterdeur dicht zit, des te steviger
gaat ook de voordeur op slot.De heer Slob (ChristenUnie):Het siert de heer Bakker dat hij het opneemt voor deze minister.
Ik had ook niet anders van hem verwacht. Hij gaf een opsomming van de daden
die de minister heeft verricht. Heb ik het goed gehoord dat hij daar ook de
hernieuwde aandacht voor de industrie onder schaart?De heer Bakker (D66):Ja. Ik maak overigens bezwaar tegen uw suggestie dat ik het hier opneem
voor de minister. Zo kent men mij niet en zo ben ik ook niet. Ik ben het gewoon
met deze minister eens. Uw cynisme stel ik niet zo op prijs.De heer Slob (ChristenUnie):Daar neem ik kennis van. Er is vanmiddag nogal wat kritiek geuit op de
minister en het is uw goed recht om de aandacht te vestigen op hetgeen waarmee
hij bezig is. U zegt dat de bewindsman zich erg druk heeft gemaakt over de
industrie, maar ik wil u erop wijzen dat dit een enorme blinde vlek was in
het beleid van EZ en dat het de Kamer is geweest die deze bewindslieden zo
ver heeft moeten krijgen.De heer Bakker (D66):Ik ben inderdaad begonnen met een positieve opmerking over deze minister.
Ik ken deze minister al een poosje. Hij heeft vaak een wat provocatieve manier
van optreden. Ik herinner mij heel goed dat hij zich als minister van Landbouw
afvroeg waarom de dierziektes toch altijd bij gereformeerde boeren beginnen.
Dit was bij u tegen het zere been, maar ik vond het wel leuk. Dit is een beetje
zijn stijl. Ik vind het heel goed dat hij op die manier discussies los maakt
en soms ook polarisatie uitlokt. Wij zijn in deze economie en in deze polder
gewend om alles tot het einde plat te praten, maar daar komen wij niet verder
mee. Wij komen daar niet verder mee op het moment dat niet alleen de VS, China
en India, maar ook de landen om ons heen harder groeien.Ik ben het met de heer Slob eens dat de Kamer mede een rol heeft gespeeld
op het punt van de industrie, dit geldt bijvoorbeeld voor het initiatief om
de industrie hier naar toe te brengen. Hij zegt dat dit een blinde vlek was.
Ja, die is ontstaan nadat wij 20 jaar geleden afscheid hebben genomen van
het specifieke industriebeleid zoals dat ooit in de jaren zeventig was opgezet.
Dit was een terecht afscheid en ik vind de hernieuwde aandacht voor de industrie –
ook in de agenda van de minister – ook heel terecht. Wie daar dan de
vader van is? Misschien heeft de heer Slob daar eens een motie over ingediend?
Hartelijk dank daarvoor, het is goed dat het er staat.De heer Van Dam (PvdA):Het is fantastisch dat D66 de kenniseconomie zo roemt en weer noemt. De
heer Bakker en ik staan op dit punt in elkaars verlengde en wij spreken het
kabinet hier op aan. Het verschil tussen hem en mij is echter wel dat hij
het kabinet steunt en dat zijn fractie deel uitmaakt van dit kabinet. Als
ik dan kijk naar de daden van dit kabinet, dan stel ik vast dat er niet wordt
geïnvesteerd in onderwijs en in innovatie. Dit blijkt uit de cijfers
en uit het antwoord op de vragen die zijn gesteld bij de behandeling van de
miljoenennota, maar ook uit de begroting van het ministerie van Economische
Zaken van vorig jaar. Er zijn tientallen miljoenen bezuinigd op het innovatiebeleid.
Hoe kan de heer Bakker dan tevreden zijn?De heer Bakker (D66):De heer Van Dam komt opnieuw met het liedje dat de heer Crone en de heer
Bos eerder zongen tijdens de debatten van de afgelopen weken. Ik heb de cijfers
niet bij de hand, maar op onderwijs wordt per saldo 800 mln euro extra geïnvesteerd.De heer Van Dam (PvdA):Ik maak er bezwaar tegen dat de heer Bakker de waarheid geweld aan doet.
Dit klopt niet. Ik verwijs hem naar het antwoord van het kabinet op de vragen
over de investeringen in het onderwijs.De heer Bakker (D66):Ik beoordeel de netto investeringen van dit kabinet. De heer Van Dam telt
daar graag Balkenende I bij op, dat doe ik dus niet. Ik zie ook wel dat het
kabinet bijvoorbeeld op het incidenteel looninstrumentarium in het onderwijs
bezuinigt zoals dit in de hele collectieve sector gebeurt. Ik vind het echter
niet reëel om dit van de intensivering van het onderwijs af te trekken.
Het gaat om de netto investering in onderwijs. Die staat overeind, sterker
nog die is toegenomen van netto 700 mln euro naar netto 800 mln euro. Je kunt
daar de loonmatiging bij optellen en dan zeggen dat het allemaal minder is,
maar dit is geen reële vergelijking. Ik houd dus staande dat de intensivering
in de loop van deze kabinetsperiode en ook volgens het oorspronkelijke pad
wordt gerealiseerd. Als de heer Van Dam dan zegt dat hem nog een paar oude
bezuinigingen dwars zitten uit de periode van het vorige kabinet, ben ik de
eerste om dat toe te geven, maar ik schuif de verantwoordelijkheid daarvoor
dan ook wel naar dat kabinet, die neem ik niet op mijn schouders.De heer Van Dam (PvdA):Laten wij met elkaar afspreken dat wij daarop terugkomen bij de behandeling
van de begroting van OCW. Nu moeten wij het eens hebben over deze minister.
Vorig jaar diende hij een begroting in waarin voor tientallen miljoenen werd
bezuinigd op innovatiebeleid. Dat was niet Balkenende I, maar dat was Brinkhorst
I.De heer Bakker (D66):Daarin hebt u gelijk. Brinkhorst I zat natuurlijk met de doorwerking van
Balkenende I, omdat een aantal bezuinigingen in de voorjaarsnota waren ingevuld.
Toen zaten dit kabinet en deze minister er nog niet. Toen de begroting vervolgens
werd ingediend, was het kabinet wel aan zet. Ik heb helemaal geen zin in dat
defensieve verhaal. U hebt gelijk dat er op een paar posten is geschrapt,
maar dat vind ik helemaal niet erg. Weet u wat de heer Crone altijd doet?
Hij zegt: u hebt de scholingsaftrek geschrapt. Dat was echter een zinloos
cadeautje van de heer Vermeend in die polder van u om werkgevers en werknemers
mee te krijgen in het najaarsoverleg. De effectiviteit van de regeling was
natuurlijk nul. Natuurlijk schaf je zo'n regeling dan af om er nuttiger dingen
mee te doen. Zo is het gegaan.Een van de zaken die samenhangen met innovatie en excellentie, is het
Innovatieplatform. Dit kende een moeizame en langzame start, maar inmiddels
begint het goed op stoom te komen. Er zijn veertien adviezen uitgebracht en
overgenomen door het kabinet. Binnenkort wordt het eerste advies uitgebracht
over meer fundamentele systeemhervormingen. Wij kijken vooral uit naar het
advies van de werkgroep Wijffels over de dynamisering van de kennisketen.
Wanneer is dat advies te verwachten? Hoe denkt de minister daar follow-up
aan te geven? Ik vraag uitdrukkelijk naar die follow-up omdat van de overgenomen
adviezen soms wat moeilijk te doorgronden is op welke manier zij de keuzes
en het beleid beïnvloed en veranderd hebben.Het is goed dat de basis van de Industriebrief wordt gevormd door een
sterkte-zwakteanalyse en dat daarin ook een aanzet is gegeven voor de inzet
op sleutelgebieden. Er is alleen niet zo goed uit af te lezen hoe dat verder
wordt gerealiseerd en vormgegeven en hoe de instrumenten van EZ daarop aansluiten.
Het zou goed zijn om een integrale uitvoeringsagenda van de voorstellen van
het Innovatieplatform en uit de Industriebrief op te stellen. Hierbij moeten
zowel de voorstellen van de werkgroep Wijffels als de samenhangende inzet
van het EZ-instrumentarium worden meegenomen.Mevrouw Kant (SP):In de Industriebrief staat ook het voorstel om te bekijken of het ontslagrecht
moet worden versoepeld. Eerder werd abusievelijk gesproken over de Groeibrief,
maar het staat in de Industriebrief. Ik ben heel benieuwd of u dat ook een
van die geweldige maatregelen vindt die het kabinet zou moeten treffen om
het land te redden.De heer Bakker (D66):Ja, dat is een goed plan. Dat heb ik net al gezegd in antwoord op de heer
Varela. U maakt altijd de fout om bescherming van degenen die er al zitten,
te eisen en op te hogen. Het gevolg is een drempel voor de ander. De bescherming
van de een is de drempel voor de ander. U bent van de partij voor de insiders
die er al zijn, en wij zijn de partij voor de outsiders die nog een plekje
zoeken. De minister is ook van die partij.Mevrouw Kant (SP):Het was wel duidelijk dat u en de minister van dezelfde partij zijn. Dat
hoeft u niet nog eens toe te lichten, want als wij het niet wisten, dan wisten
wij het vandaag wel. Het stoort mij dat u meedoet met de bezweringsformules
dat het zo slecht gaat en dat de – wat ik noem – sociale verslechteringen
in het land nodig zijn om het land te redden. Je kunt natuurlijk ook heel
goed andere keuzes maken. Dat hebben de linkse partijen ook heel duidelijk
aangegeven. U maakt deze keuzes en u vindt het prima als het ontslagrecht
nog verder wordt versoepeld en de positie van mensen op de werkvloer verder
wordt verslechterd, omdat u denkt daarmee het land te redden. Nederland wordt
dan misschien wel een land waar wij sociaal zó ver achteruit zijn gegaan
dat het misschien helemaal geen fijn land meer is.De heer Bakker (D66):Dat ben ik dus niet met u eens, omdat ik denk dat wij hier over tien jaar
inderdaad niet meer willen wonen als het gaat zoals u voorstaat. Dat is niet
omdat het dan zo fantastisch gaat met dit land, maar omdat wij niet meer in
staat zijn de zorg voor ouderen, de sociale niveaus en de sociale bescherming
het gehalte te geven dat u en ik allebei willen. Ik geloof alleen niet in
uw instrumenten en ik geloof niet in uw verhalen.Mevrouw Kant (SP):Nu komen wij ergens. U mag mij uitleggen waarom het versoepelen van het
ontslagrecht een positieve bijdrage gaat leveren aan het oplossen van het
probleem van de vergrijzing.De heer Bakker (D66):Het gaat erom of bedrijven zich flexibel kunnen aanpassen aan veranderingen.
Dat kunnen ze nu niet aan de achterdeur. Het gevolg daarvan is dat zij de
voordeur ook dicht houden. Een medewerker die zij nu nodig hebben voor de
productie en die zij daarom tijdelijk willen aannemen, zullen zij niet in
dienst nemen als zij weten dat zij daar heel moeilijk ooit nog van afkomen.
Dan zullen zij dus zoeken naar allerlei minder interessante vormen van contracten,
zoals oproepcontracten. Die discussie hebben wij een aantal jaren geleden
ook gevoerd bij de behandeling van het wetsvoorstel Flexibiliteit en zekerheid.
Uiteindelijk is de bescherming van de één de dichte deur voor
de ander. Dat wilt u steeds niet zien.Mevrouw Kant (SP):Uw misvatting is dat door de vergrijzing de arbeidsmarkt dusdanig verandert
dat wij de sociale voorzieningen niet hoeven te verslechteren, want er zal
op dat moment werk zat zijn. De arbeidsparticipatie zal automatisch toenemen.
U vertelt maar steeds het sprookje dat wij de sociale voorzieningen helemaal
op de schop moeten nemen, omdat er vergrijzing aankomt.De heer Bakker (D66):Ik wil graag dat dit land weer eens wat verdient in plaats van achteruit
te kachelen. Dan kan dit land het zich permitteren, ook over tien en twintig
jaar, om de sociale niveaus die u zo graag wilt, overeind te houden. Dat staat
nu ter discussie. U zegt: er mag helemaal niets veranderen. Ik noem dat gewoon
riskant conservatisme, omdat het leidt tot verdere verarming in plaats van
welvaart en welzijn. Die twee zaken horen bij elkaar.Mevrouw Kant (SP):Weet u wat conservatief is? Conservatief is teruggaan naar de vorige eeuw.
Er zijn allerlei zaken opgebouwd. Vervolgens wordt gezegd: wij moeten eerst
die zaken afbreken, want anders houden wij de samenleving niet bij elkaar.
Wij leven over tien jaar in een samenleving waar datgene waarvan u nu zegt
dat u het overeind wilt houden, al weg is.De heer Bakker (D66):Conservatisme is je ogen sluiten voor wat er verder in de wereld gebeurt
en de mensen voorhouden dat wij het met een tandje lager en met een zesje
ook wel redden. Dat gaan wij dus niet redden.De heer Vendrik (GroenLinks):Is de fractie van D66 in de discussie over ontslagbescherming en ontslagrecht
voorstander van het Deense model?De heer Bakker (D66):In het Deense model hebben de vakorganisaties in elk geval de vooruitziende
blik gehad om op een groot aantal terreinen te komen tot minder regels en
dus tot een veel beter functionerende arbeidsmarkt en economie. Ik weet niet
of het verstandig is dat het kabinet in één sprong in die richting
gaat, want het Deense model biedt een minimum aan bescherming. Laten wij dus
een redelijke balans zoeken, maar ik vind wel dat die balans moet leiden tot
meer ruimte.De voorzitter:Kunnen wij het hierbij laten? Ik geloof niet dat het Deense model in dit
debat uitvoerig is geïntroduceerd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb nog een heel pikante vraag. Als de heer Bakker voorstander
is van het Deense model – en de groeibrief lijkt daarop te wijzen –
wijs ik hem erop dat er in Denemarken sprake is van een zeer riante WW. Wie
het Deense model zou willen en daarbij pleit voor een sterke verlichting van
de ontslagbescherming, zou consistent moeten zijn en ook moeten pleiten voor
een zeer sterke verbetering van de huidige WW in Nederland. Ik zeg dit ook
tegen de minister van Economische Zaken. Is de fractie van D66 daar voorstander
van?De heer Bakker (D66):Eerst haalde de heer Vendrik er één punt uit, nu komt hij
met het tweede punt en het derde punt is natuurlijk dat men in Denemarken
ook langer wil doorwerken. Ik hang het Deense model niet aan, maar ik heb
gezegd dat een versoepeling van het ontslagrecht goed zou zijn voor degene
die nu geen baan heeft, want die komt eerder binnen. Dat staat helemaal los
van de discussie over het Deense model.De heer Van Dam (PvdA):Het Deense model dat de heer Vendrik aanhaalt, laat nog iets bijzonders
zien, namelijk dat de Denen investeren in mensen. Zij hebben daar een soepel
ontslagrecht. Daar tegenover staan wel forse investeringen in scholing en
reactivering. De mensen worden geholpen om aan het werk te gaan. Het kabinet,
in de persoon van minister Brinkhorst, haalt slechts één kant
van het Deense model aan, namelijk het versoepelen van het ontslagrecht. Dat
is ook wat u nu doet. Waar blijft het investeren in mensen? Is dat de voorwaarde
die u aan het kabinet stelt: investeren in scholing?De heer Bakker (D66):Met alle respect, maar dit is echt onzin. Ik antwoord op een vraag of
het ontslagrecht versoepeld moet worden. Het antwoord is: ja. Vind ik dat
er moet worden geïnvesteerd in mensen? Het antwoord is: ja. Vind ik dat
dit gebeurt? Het antwoord is: ja. Vind ik dat dit hier en daar nog beter kan?
Natuurlijk, het kan altijd beter. Maar zegt u nu niet dat dit niet gebeurt,
want dat is echt onzin.De heer Van Dam (PvdA):Voor alle helderheid: als het kabinet komt met voorstellen tot versoepeling
van het ontslagrecht, moet dat gepaard gaan met voorstellen waarmee meer wordt
geïnvesteerd in scholing van mensen?De heer Bakker (D66):Neen, waar het om gaat is dat u selectief winkelt in het Deense model.
In dat model was de vakbeweging overigens een grote voorloper en hier is dat
echt wel een ander verhaal. Dit bepaalt voor een belangrijk deel de werkelijkheid
in bedrijven. Als wij het hebben over het Deense model, moeten wij er integraal
naar kijken. Wij hadden het echter helemaal niet over het Deense model –
u begon daarover – maar over het ontslagrecht. Daarvan heb ik gezegd:
in Nederland is er sprake van wetgeving die de arbeidsmarkt rigidiseert.De voorzitter:Ik maak u erop attent dat er van uw spreektijd nog anderhalve minuut over
is.De heer Bakker (D66):Dan kom ik snel tot een aantal concrete punten. Met betrekking tot de
breedband hebben wij gisteren de Impulscommissie gehad. De heer Van Dam heeft
absoluut een punt. Hij heeft eerder ook een garantiefonds bepleit. Ik vind
dat het kabinet niet moet wachten. Het moet snel komen tot een beleid dat
aansluit op de positieve adviezen en dat deze overneemt. Rest de vraag of
je dat ook kunt financieren. Ik heb de laatste dagen eens de FES-begroting
bekeken. Als ik het goed zie, dan zit daar in de komende jaren nog de nodige
ruimte in als gevolg van de hogere olieprijs. Ik laat mij maar even niet uit
over de goede verhouding tussen beton, asfalt en openbaar vervoer. Die discussie
krijgen wij nog wel. Wel vind ik dat de kenniseconomie en de breedband er
tot nu toe bekaaid van af zijn gekomen in de keuzes die dit kabinet heeft
gemaakt, terwijl een kilometer glas van Brinkhorst economisch gezien naar
mijn gevoel veel meer rendement oplevert dan een kilometer asfalt van Peijs.
Gaat de minister bepleiten dat de FES-gelden hiervoor worden ingezet?De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Bakker maakt een zeer interessante opmerking, maar wellicht wil
hij er niet verder over uitwijden in verband met zijn spreektijd. Hij had
het over een kilometer glas van Brinkhorst versus een kilometer asfalt van
Peijs. Kan hij iets meer zeggen over wat hij daarmee bedoelt? Wat moet naar
zijn mening vandaag of morgen veranderen in het kabinetsbeleid?De heer Bakker (D66):Volgens mij was u niet in de zaal toen ik dat verhaal begon. Ik zei dat
ik ook wel vind dat er veel geld uit het FES gaat naar investeringen in zichtbare,
harde infrastructuur, waarbij de verhouding openbaar vervoer en asfalt mij
niet zo erg zint. Dat is echter een debat dat de woordvoerders op dat terrein
te zijner tijd zullen voeren. Ik zei voorts dat er naar mijn mening in de
prioriteiten te weinig zichtbaar is van investeringen in kennisinfrastructuur
en dat het kabinet met het advies op het punt van de breedband een ideale
gelegenheid heeft om dat goed te maken. Naar mijn overtuiging heeft immers
een kilometer glas een groter rendement dan een kilometer asfalt.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik was er wel toen de heer Bakker zijn betoog begon. Ik heb
zijn vierde zin herhaalt in mijn eerste interruptie, maar dat maakt verder
niet uit. Ik heb de heer Bakker hier vorige week bij de algemene financiële
beschouwingen niet over gehoord. Kan ik de heer Bakker er morgen op aanspreken
dat wij hier zaken over gaan doen? Dat kan met een goede motie die het kabinet
opdracht geeft het belang van glas, het belang van breedband ook in budgettaire
zin niet straks, maar morgen veel meer te gaan borgen.De heer Bakker (D66):Ik heb dat vorige week niet gedaan, omdat ik wist dat het advies van de
Impulscommissie eraan kwam. Soms moet je het goede moment afwachten. Mocht
het antwoord van de minister mij echter niet aanstaan of als ik de indruk
heb dat de minister wel een steuntje vanuit de Kamer kan gebruiken, dan moeten
wij misschien morgen iets moois laten groeien.Voorzitter. Ik wil het ook hebben over de breedband. De wetgeving die
de vrije toegang tot de kabel moet waarborgen, is klaar, maar hoe staat het
met de uitvoering? Die is jarenlang tegengehouden en geblokkeerd. Naar mijn
gevoel vertonen kabelaars op dit moment typisch monopolistengedrag als het
gaat om het toelaten van andere aanbieders op de kabel. Zij zijn gebaat
bij een zo langdurig mogelijke "customer lock". Zij hebben de consument aan
een touwtje en kunnen hem uitmelken. Dat willen zij vooral even zo houden.
Ik wil dat de kabel toegankelijk wordt voor andere aanbieders en dat dit snel
gebeurt. Naar mijn gevoel moet dat snel te regelen zijn.Over monopolisten gesproken: er is de laatste dagen een discussie ontstaan
over de pechhulpverleningsmarkt. Dat is een mooi nieuw woord. Vorige week
hadden wij de betonstraatstenensectorfraude; nu hebben wij de pechhulpverleningsmarkt.
Ik wil niet op voorhand allerlei monopolisten beschuldigen, maar het komt
mij voor dat degene die tot nu toe het alleenrecht had op de weg in zijn gele
autootjes, onaangenaam verrast is door een concurrent die zich op het grote
publiek richt. Die zal wel proberen om zijn eigen positie veilig te stellen.
Dat deden monopolisten als de KPN en de kabelaars ook toen zij te maken kregen
met concurrentie. Op zichzelf is daar niets mis mee. Het is alleen de vraag
of dat met de geëigende middelen gebeurt en of de consument niet te veel
wordt vastgehouden. Het is ook de vraag of de mogelijkheid om slechts eens
per jaar op te zeggen, redelijk is in deze situatie. Ik herinner mij de discussie
over de mogelijkheid tot het veranderen van provider met behoud van je telefoonnummer.
Ik denk ook aan wat er moet gebeuren in de bergingsmarkt na een ingreep van
de wegenwacht of na een pechhulpvraag. Het gerucht doet de ronde dat de bergingsmarkt
wordt gemonopoliseerd met als gevolg dat effectieve concurrentie niet kan
ontstaan. Aangezien de minister altijd zegt dat marktwerking in het belang
van de concurrent is, vraag ik hem om hierover op korte termijn, voor de opzegdatum
van 15 november aanstaande, naar zijn goeddunken te overleggen met betrokkene,
de NMa of met beide om na te gaan of de zaken goed verlopen.Mevrouw Kant (SP):U zei dat marktwerking er was voor de consumenten. Ik had nog een vraag
aan u. Ik heb een mooie aanleiding gevonden om die te stellen. In mijn betoog
zei ik al dat de heer Van der Schouw, een partijgenoot van u uit de Eerste
Kamer, heeft gesteld dat marktwerking in de energiesector kan uitlopen op
een mislukking doordat er van een vrije markt vrijwel geen sprake is indien
er een overdaad aan bureaucratische regels en toezicht bestaat. Hij stelt
dus ter discussie dat marktwerking in het belang van de consument is. Bent
u het met hem eens of is hij een eenzaam lid van uw partij?De heer Bakker (D66):Natuurlijk ben ik het met hem eens dat een overmaat aan bureaucratische
regels en aan toezicht nadelig kunnen zijn voor de marktwerking.De voorzitter:Mag ik u vragen om te antwoorden dat u het met hem eens bent zonder erover
uit te weiden? Als u dat niet doet, krijgen wij een probleem met de avondpauze.
U hebt uw spreektijd al met drie minuten overschreden. Wil mevrouw Kant nog
iets vragen over de instemming van de heer Bakker met wat zij citeert?Mevrouw Kant (SP):Instemming is mooi, maar als er vraagtekens te zetten zijn bij de marktwerking
in de energiesector, wil ik er graag opnieuw over in discussie met de fractie
van D66.De heer Bakker (D66):Nee, want dan wilt u een principe aantasten. Voor mij is altijd de vraag
of marktwerking goed is voor de consument. Er moet aan een aantal voorwaarden
worden voldaan. Zo moet er voldoende concurrentie zijn en sprake zijn van
een transparante markt. Die discussie hebben wij meerdere malen gevoerd, dus
die doe ik niet over. Het gaat om de consument; dat is altijd onze toetssteen.
In het verleden hebben niet wij, maar kabinetten hier wel eens tegen gezondigd.
Denk maar aan het geval van de Nederlandse Spoorwegen.Uit de parlementaire enquête naar fraude in de bouwnijverheid is
gebleken dat een verdere professionalisering van aanbestedingen nodig is,
in het bijzonder door kleinere overheden als gemeenten en dergelijke. Mijn
fractie heeft naar aanleiding daarvan geopperd om een kenniscentrum op te
richten waar publieke organisaties terecht kunnen voor vragen en advies. Nu
blijkt dat het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en het ministerie van Economische Zaken elk een kenniscentrum gaan oprichten.
Het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
gaat een kenniscentrum "bouw" oprichten en het ministerie van Economische
Zaken een kenniscentrum dat is gericht op sectoren, leveringen en diensten.
Beide kenniscentra gaan na een evaluatie van een termijn van drie jaar samen.
Ik vind het onzin dat er meerdere kenniscentra bestaan. Volgens mij is er
ook geen reden toe. Ik ga er niet mee akkoord dat twee ministeries in een
tijd als deze waarin wij elk dubbeltje omdraaien, twee kenniscentra oprichten
omdat zij het ambtelijk niet eens kunnen worden. Dat is volgens mij verspilling,
vooral als je bedenkt hoeveel overheadkosten deze centra meebrengen. Wat mij
betreft, verhindert de Kamer de oprichting van die kenniscentra.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Minister Brinkhorst heeft de laatste tijd van zich doen spreken.
Citaat: "Dit land heeft een grote beurt nodig." Citaat: "Dit kabinet is nog
lang niet klaar met de hervorming van de verzorgingsstaat." Citaat: "Hier
zit een hervormer pur sang; wat moet ik anders, met vakantie gaan?" Dit laatste
is misschien geen gek idee, want minister Brinkhorst grossiert in pittige
opvattingen, maar hij blijkt toch geregeld voor zijn beurt te spreken. De
aanpak van de WW, verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd; wij hebben
het toch echt allemaal gehoord, het kabinet voelt er allemaal niets voor.
Moet ik concluderen dat hier eigenlijk een tamelijk machteloze minister van
EZ zit, die buiten wel van alles roept, maar binnen weinig klaar maakt?Bij nader inzien blijkt ook deze minister, deze hervormer pur sang, toch
de grootste verdediger van de talrijke taboes van dit kabinet, maar dan wel
geruisloos. De aftrek van de hypotheekrente, de fiscalisering van de AOW,
een voorstel van de Raad van State, de bakken met geld voor asfalt en beton –
de heer Bakker sprak er zojuist ook over – maar niet voor onderwijs,
deze hervormer pur sang blijkt een aanhanger van de talrijke taboes van Balkenende
II en gaat werkelijke hervormingen uit de weg.Hier zit een minister die zich verleden jaar minister van milieu noemde,
maar de echte staatssecre taris van milieu heeft onlangs al
laten weten dat de milieuschuld doorgeschoven wordt naar een volgend kabinet.
Hoezo hervormer?Hier zit een minister van de oude economie en vooral van de gevestigde
belangen. Terwijl het MKB de banenmotor van de economie is, gaat er in krappe
tijden groot geld naar verlaging van de winstbelasting, een douceurtje voor
vooral grote bedrijven.Hier zit een minister die in ieder geval als voorzitter van de Europese
Unie het Amerikaanse model nastreeft: ruim de verzorgingsstaat op en de groei
komt vanzelf. Maar heeft de minister ook echt nagedacht over het Amerikaanse
model, over de groeiende onderklasse in de Verenigde Staten van tientallen
miljoenen mensen die zelfs met twee banen en een werkweek van meer dan 90
uur per week niet boven de armoedegrens uit komen? Wil deze minister van innovatie
deze Derde Wereld-economie uit de Verenigde Staten werkelijk in huis halen?
Is dat hervormen?Hier zit een minister die onder verwijzing naar Denemarken – nationaal
is ineens het Scandinavische model zijn oriëntatiepunt – het ontslagrecht
zou willen hervormen. Maar zoals ik al zei, hij vergeet dan toch echt dat
men daar een zeer riante WW heeft, en nog meer dan dat. Pleit hij daar dan
ook voor? Daar heb ik hem nooit over gehoord.Hier zit een minister van kennis en innovatie in een kabinet dat alvast
de collegegelden verhoogt en 30-plussers van de universiteit af gooit. Het
is gerepareerd dankzij de coalitie, niet dankzij deze hervormer pur sang.
Hoe kon dit nu eigenlijk gebeuren, minister van kennis en innovatie?Voorzitter. Wat wil deze minister nu eigenlijk zelf? Zijn begroting maakt
op ons niet veel indruk. Keihard trekken aan duurzame energievoorziening is
er niet bij. Er is geen ambitie om dit land werkelijk duurzamer en minder
afhankelijk van olie te maken; daarvoor zijn echte, zeer harde hervormingen
nodig, op weg naar 50% duurzame energie in 2030. Innovatiebeleid belangrijk?
De laatste evaluatie was vrijwel dodelijk. Het primaat van het innovatiebeleid
ligt alweer bij een ander, namelijk de premier. Uit de nota over het industriebeleid
heb ik begrepen dat elke sector nu z'n eigen contactpersoon krijgt. De Groeibrief
gaat alleen maar over andere departementen, niet over het departement van
EZ zelf.Wat doet EZ nu eigenlijk zelf? Gaat het ministerie nu regelen, bijdragen,
activeren, bevorderen, de boer op om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat het
enorme probleem van het tekort aan stageplaatsen wordt opgelost? Gaat EZ ondernemers
echt dwingen op het pad van maatschappelijk verantwoord ondernemen? Dat is
toch de toekomst, dat is toch structurele hervorming van het ondernemerschap?
Vrijheid, blijheid. Gaat EZ helpen, nu wij op weg zijn naar vergrijzing, dat
1,1 miljoen vrouwen aan de slag kunnen, opdat wij ons echt kunnen voorbereiden
op de vergrijzing? Nooit iets van gehoord. Wij hebben hierbij even gebenchmarkt,
want dat doet deze minister graag. Nederland is als het om de participatie
van vrouwen gaat, het Jutland van Europa. Er is één land dat
het slechter doet: Malta. Hier ligt misschien toch nog wel een taakje voor
deze minister, maar wij horen hem er niet over. Wanneer neemt het ministerie
nu zelf de verantwoordelijkheid in plaats van anderen van het werk te houden?
Ik merk er niets van.Ik stel dan ook voor om maar eens echt door te pakken met hervormingen.
De tijd van pappen en nat houden is voorbij, verdedig nu niet uw eigen belang,
minister, maar maak Nederland klaar voor de toekomst en hef het ministerschap
van EZ gewoon op. De echte minister van innovatie zit immers op Onderwijs,
de echte minister van economie zit op Financiën en de echte minister
van duurzaamheid hoort thuis op VROM. Maar ja, die is er even niet; dat wordt
de volgende kabinetsperiode. Voorzitter. Als deze minister er nu anders over
denkt, dan hoor ik dat graag. Maar ik vraag hem, als hervormer pur sang, eens
kritisch in de spiegel te kijken. Vraag niet wat het land kan doen voor EZ,
maar vraag wat EZ voor het land kan doen. Ik vrees dat het niet veel is, maar
ik daag hem uit.Door getreuzel van het kabinet, van deze en een vorige minister van Economische
Zaken, die overigens snel verdwenen was en tijdelijk werd vervangen door een
staatssecretaris, staat de eerste windmolen op zijn vroegst in 2007 in zee.
Dat had al volgend jaar kunnen zijn, als mijn motie van twee jaar geleden
gewoon was uitgevoerd. Die hield namelijk in voorkeurgebieden aanwijzen, vergunningen
verlenen, bouwen. Dat is niet gebeurd. Er was sprake van stilstand, nadenken,
bureautje zitten, weer niets gebeurd. Ik vraag deze minister om de grootst
mogelijke haast. In 2010 moet er, zoals hijzelf zegt, 700 megawatt op zee
staan. Anders haalt hij de doelstelling duurzame energie voor 2010 niet. Er
liggen al een paar jaar vergunningaanvragen in zijn la te verstoffen, met
een doorlooptijd van anderhalf tot twee jaar. Met de heer Aptroot zeg ik tegen
de minister van EZ: aanpakken, doorpakken, snel vergunningen geven ook voor
wind op zee, zodat wij eindelijk iets doen aan duurzame energieontwikkeling.De heer Aptroot (VVD):De heer Vendrik heeft voor de grote windmolenparken in zee als argument
genoemd de doelstelling in 2010. Vindt hij ook niet dat je een kosten-batenanalyse
zou moeten maken? Is hij bereid om fors te investeren in windmolenparken waarvan
wij weten dat er miljoenen belastinggeld bij moet omdat ze volstrekt onrendabel
zijn?De heer Vendrik (GroenLinks):Gaan wij weer studeren? Weten wij het nu nog niet? Moeten wij weer onderzoeken?
Moeten wij weer drie jaar wachten?De heer Aptroot (VVD):Wij weten het wel, maar de heer Vendrik gebruikt de reële cijfers
niet. Het is zo verliesgevend als wat. In een interview in de NRC waarnaar
hij verwijst, zegt hij zelf dat windenergie best rendabel is te maken als
alle andere vormen maar worden belast. Als je de energievormen op dit moment
vergelijkt, betekent het dat de windmolenparken onrendabel zijn. Dat is werkelijk
dramatisch. Als je het goed wilt doen, doe je eerst verder onderzoek en kom
je daarna tot een rendabele vorm.Als u echt over energie bezorgd bent, mijnheer Vendrik, dan onderzoeken
wij windenergie, dan onderzoeken wij zonne-ernergie en dan onderzoeken wij
ook de mogelijkheden in de toekomst voor veilige kernenergie. Maar daar wilt
u niet aan. U bent zo dogmatisch als wat!De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb geen behoefte aan onderzoek naar wat al bekend is. Veilige kernenergie bestaat niet. Dat gaan wij dus niet doen. Wind op zee
is absoluut onontbeerlijk om van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen
af te komen. En het is inderdaad waar, vergroening van de belastingen is dringend
nodig – elk jaar weer – om ervoor te zorgen dat alternatieve energieopties
vanzelf renderend worden, zodat wij niet hoeven te subsidiëren. Dat wil
de VVD niet. Vervolgens gaat er weer een klap subsidiegeld tegenaan, maar
dat mogen wij dan niet uitkeren. Vervolgens gaan wij weer onderzoeken.Voorzitter. Het is een serieus vraagstuk – ik zou bijna zeggen:
voor GroenLinks het belangrijkste vraagstuk voor Nederland in de toekomst –
hoe wij naar een duurzame samenleving gaan, naar een duurzame economie die
niet meer afhankelijk is van fossiele brandstof. Mijnheer Aptroot, wij kunnen
niet zo lang meer wachten. Wij moeten nu echt eens een keer gaan doorpakken.De heer Aptroot (VVD):Klopt de conclusie dat de heer Vendrik zegt dat windenergie duurzame energie
is en rendabel is als de andere vormen van energie fors worden belast?De heer Vendrik (GroenLinks):Vanzelfsprekend. Als het al rendabel was, hadden wij in Nederland en de
ommelanden al vele windmolenparken gehad. De pest van de fossiele brandstoffen
en de wijze waarop wij daarmee in de belastingwetgeving in het verleden zijn
omgegaan, is dat milieuvervuiling niet wordt geprijsd en dat men eigenlijk
gesubsidieerd wordt voor CO2-uitstoot, Langzaam, stukje voor stukje,
zijn wij dat aan het inlopen.Die route moet met kracht worden vervolgd. Vorig jaar zat het met deze
hervormer pur sang op Economische Zaken nog tegen. Toen had het kabinet een
grijs belastingpakket. Toen namen de files toe, met dank aan de VVD, en nam
de uitstoot toe, met dank aan het CDA. De heer Wijn en mevrouw Peijs wisten
het allemaal niet meer te repareren. Dit jaar is het wat beter. Eindelijk
komt de vergroening van de belastingen weer een beetje op gang. Het einddoel
is inderdaad dat milieuvervuiling een prijs krijgt. Langs de weg van goede
groene heffingen komen vanzelf duurzame energieopties in beeld. Zo maken wij
een start, zoals ook de minister van Economische Zaken in zijn laatste brief
vanmiddag zegt, en kunnen wij eindelijk efficiencyvoordelen gaan behalen door
grootschalige productie, grootschalige plaatsing, leereffecten en minder lasten
per eenheid product. Dat is de toekomst waar wij naartoe moeten.De heer Aptroot (VVD):Ik heb de toekomst begrepen: het komende jaar bovenop wat het kabinet
al moet doen, 500 mln euro extra energieheffingen voor het midden- en kleinbedrijf.
Dat betaalt straks jaar in, jaar uit de dure windmolenparken. Bedrijfsleven
en werkgelegenheid zijn u zeer dankbaar, maar niet heus!De heer Vendrik (GroenLinks):Mijnheer Aptroot, wat een vergissing weer! U valt het kabinetsbeleid aan,
dat inderdaad de tweede tranche van het verbruik van gas en elektra wil belasten.
Doe met ons mee en spreid het eerlijker over het gehele bedrijfsleven. Dat
is precies wat GroenLinks wil. Kennelijk heeft u daar een probleem mee. Misschien
kunnen wij er in tweede termijn of bij het Belastingplan met uw collega's
van de afdeling fiscaal goede zaken over doen. Ik ben het met u eens: het
MKB betaalt en het grote bedrijfsleven rendeert. Wat is dit voor land? Ook
het grote energieverbruikende bedrijfsleven loopt dit jaar weer binnen: geen
energiebelasting, geen heffing. Voor zover zij meedoen aan het CO2-allocatieplan,
de veiling in Europees verband, is deze minister ook nog bezig hele industrietakken
eruit te gooien, zodat zij gewoon mogen doorgaan met vervuilen. Zie de chemische
industrie. Dat is niet aanpakken; dat is gewoon stil zitten, achterover leunen
en kijken of die duurzame-energietoekomst ooit werkelijkheid zal worden. Daar
zijn wij tegen.De heer Aptroot (VVD):De heer Vendrik gaat eraan voorbij dat hij niet de motie van de coalitie
heeft gesteund om 100 mln van de energieheffing af te halen, juist om die
heffing te verlagen voor het MKB. Nee, hij legt er 0,5 mld bovenop die vooral
bij het MKB terechtkomt. Het is zo te lezen in de eigen tegenbegroting van
de heer Vendrik.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vind het in ieder geval sympathiek dat de heer Aptroot de moeite heeft
genomen om mijn tegenbegroting te lezen, maar hij begrijpt het nog niet helemaal.
Wij komen er later op terug, namelijk via het amendement op stuk nr. 9 van
de heer Van Dam en mij.Met een breed vergroeningspakket om een duurzame toekomst dichterbij te
brengen, moeten wij niet wachten tot een volgend kabinet, zoals de heer Van
Geel heeft gezegd. Wij moeten er vandaag mee starten. Dat genereert middelen
voor lastenverlaging op arbeid. Kijkt u even naar de microlastendruk in de
CPB-doorrekening van onze tegenbegroting. Dat is interessant en zou de heer
Aptroot kunnen aanspreken.Dit kabinet heeft van de minister van Economische Zaken een bijdrage gevraagd
voor het verlagen van de winstbelasting. Die is geparkeerd op een taakstellende
post en deze minister mag de komende jaren uitzoeken waar hij het vandaan
haalt. Daaruit wordt de verlaging van het algemene tarief gefinancierd. Dat
is niet goed voor het MKB. De heer Aptroot zal dat met mij eens zijn. Het
kabinet heeft er echt te weinig aandacht voor: die kleine innovatieve ondernemingen
waar de banen van de toekomst worden gemaakt. Daar kunnen wij wat aan doen.
Als wij het amendement op stuk nr. 9 aannemen, ontstaat het volgende beeld.
De staatssecretaris van Financiën kan binnenkort het opstapje in de vennootschapsbelasting,
het eerste deel winst tot ongeveer € 22.000, verlagen met ingang
van volgend jaar van 29 naar 25%. Dat is prachtig. Laten wij de minister van
Economische Zaken vragen om daaraan een bescheiden bijdrage te geven. Hij
heeft veel geld op zijn begroting voor bevordering van het ondernemingsklimaat.
Met dat klimaat is niet zoveel mis. Het probleem is dat de ondernemers op
dit moment moeten worden gesteund. Laten wij het geld dan ook beter besteden.
Ik vraag de collega's, de heer Aptroot voorop, te strijden voor het MKB. Wij
gaan samen met het amendement op stuk nr. 9 een heel mooie toekomst tegemoet.De heer Aptroot (VVD):Is de post waar het van afgaat bedoeld voor de consument of voor het bedrijfsleven?
Is het niet gewoon een koekje van eigen deeg, iets uit de eigen trommel?
De heer Van Dam zegt terecht "een sigaar uit eigen doos". Ik gebruikte een
verkeerde uitdrukking. Dank u, mijnheer Van Dam, voor uw positieve inbreng.De heer Vendrik (GroenLinks):Een koekje uit eigen trommel; die uitdrukking kende ik nog niet, maar
ik begrijp wat er wordt bedoeld. Het is evident waar ik voor ben. Kleine ondernemers
die een bescheiden winstinkomen hebben en daarover belasting verschuldigd
zijn, kunnen een tariefverlaging tegemoet zien van 4 procentpunten. Dat is
een daling van de winstbelasting voor die kleine ondernemers van 16 à
17%, te realiseren in één jaar. Ik vraag daarvoor een bijdrage
aan de minister van Economische Zaken. Op artikel 3 staat een aantal programma's
geparkeerd in het kader van het bevorderen van het ondernemingsklimaat. Dat
doe ik. Ik leg hier de collega's voor dat ik een verlaging van het opstapje
een veel beter instrument vind om de ondernemers wat wind in de zeilen te
geven en het MKB ruimte te geven voor nieuwe investeringsplannen, voor innovatie
en ook voor het overleven in slechte tijden; vandaar mijn voorstel.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. De minister van Economische Zaken heeft de twijfelachtige
eer om van alle bewindslieden het meest zuiver in de liberale leer te zijn.
Hij doet er vergeleken met zijn collega's graag een provocerend schepje orthodoxie
bovenop. Zo pleitte hij vóór de verschijning van de zogenaamde
groeibrief voor verdere versobering van de WW, de 40-urige werkweek en verhoging
van de pensioenleeftijd. Hij geeft persoonlijk weliswaar het goede voorbeeld,
maar heeft niettemin een klein geloofwaardigheidsprobleem. Hoewel de groeibrief
medeondertekend is door zijn collega De Geus, roept het wel de vraag op: waar
bemoeit EZ zich mee? Wat voegt dit stuk toe aan alles wat het kabinet al heeft
geschreven? Hoe denkt EZ te kunnen verwezenlijken wat grotendeels onder verantwoordelijkheid
van collega-ministers valt?Ten diepste dringt zich de vraag op: waar ligt de kerntaak van het departement?
Een goed antwoord op die vraag acht mijn fractie datgene wat in de vorige
week verschenen industriebrief is opgeschreven. Daarin wordt erkend dat EZ
met de rug naar het bedrijfsleven stond en nu, in de woorden van de staatssecretaris,
weer hart, oog en oor heeft voor de industrie, verantwoordelijk voor bijna
50% van onze economie. Daar ligt mijns inziens een kerntaak van het departement:
betrokkenheid en een open oor en oog voor obstakels van concrete bedrijven
en sectoren. Aanspreekpunt zijn, prima. In dat opzicht zijn wij de bewindslieden
erkentelijk voor het feit dat een vorig jaar bij deze begrotingsbehandeling
ingediende motie ook is uitgevoerd. Wij zullen er later over doorspreken.
Ik zeg er wel iets bij. Zeggen dat je iets belangrijk vindt is één,
de daad bij het woord voegen is twee. Daar moeten wij elkaar in het vervolg
scherp bij houden.Het meldpunt tegenstrijdige regelgeving is ook een goed voorbeeld van
wat het departement moet doen. Hoeveel knelpunten zijn er inmiddels opgelost?
Regiospecifiek beleid was ook een beleidsterrein dat hoorde bij EZ. De stemmingsuitslag
van vanmiddag over de steun aan het Noorden roept helaas de vraag op of dit
beleid niet evengoed door Verkeer en Waterstaat, OCW of VROM kan worden uitgevoerd.
Ik zal de staatssecretaris tijdens deze begrotingsbehandeling nog het resultaat
overhandigen van een in het Noorden gevoerde handtekeningen- en brievenactie
"Steun aan het Noorden" als een stimulans om er toch nog wat te maken.De minister van EZ doet terecht zijn best om de bouwsector te normaliseren.
Dat is geen eenvoudige klus. Durft deze minister er zijn hand voor in het
vuur te steken dat het op dit moment gedaan is met iedere vorm van verboden
vooroverleg? Wat doet het ministerie samen met andere ministeries aan de grote
problematiek van het zwartwerken? BouwNed maakte juist vorige week bekend
dat de kleine bouwbedrijven jaarlijks ongeveer 1,8 mld aan omzet mislopen
door zwartwerkers. Ook de overheid loopt hierdoor veel geld mis. Wat doen
wij aan deze beunhazerij? De Algemene Rekenkamer liet recent zien dat de aandacht
van de overheid voor dergelijke fraudes maar zeer beperkt is. Wij zouden dat
graag anders zien.Terecht zet EZ in op transitie naar een duurzame energievoorziening. Wij
wachten de studie af naar de maatschappelijke kosten en baten. Mijn fractie
heeft de indruk dat nog zwaarder kan worden ingezet op grote klappers in energiebesparing.
Wil de minister een inventarisatie maken van de doorbraken die bij de grote
industriële installaties gerealiseerd zouden kunnen worden? Ik denk ook
aan warmtewinst, waarin volgens TNO met technische maatregelen een reductie
van 50% haalbaar is. Dat is een besparing van 250 à 300 mld, die wij
niet moeten laten lopen.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. De minister van EZ is een gedreven man. Hij heeft
in de afgelopen tijd regelmatig van zich laten horen, bijvoorbeeld over het
verhogen van de arbeidsparticipatie. In de discussies hierover valt nogal
eens te horen dat het kabinet dit doet voor de komende generaties, voor onze
kinderen en kleinkinderen. Voor een regering die deze taak serieus neemt,
is vooruitkijken natuurlijk een deugd. Wij mogen de komende generaties niet
opzadelen met de door ons gecreëerde problemen. Maar in dit licht verbaast
het mijn fractie dat de minister in zijn beleidsagenda zo ongeclausuleerd
inzet op verhoging van de arbeidsparticipatie. Het zal hem bekend zijn dat
veel mensen in Nederland juist niet of slechts beperkt werken, omdat zij er
als ouders van doordrongen zijn dat het in het belang van de komende generaties
is dat er aandacht is voor kinderen en ruimte voor opvoeding. Deze staatssecretaris
zal dat ook aanspreken, juist vanwege de heugelijke dingen die zij kortelings
heeft meegemaakt. Verdient dit aspect juist niet meer de aandacht van de bewindslieden?De heer Bakker (D66):Mag ik dat begrijpen als een pleidooi van de heer Van der Vlies voor een
betere regeling van de kinderopvang dan de regeling die het kabinet in dezen
voor ogen staat? Dan wil ik hem daarbij namelijk wel graag steunen.De heer Van der Vlies (SGP):Nee, dat heeft u te kort door de bocht geconcludeerd.De heer Bakker (D66):Daar was ik al bang voor.De heer Van der Vlies (SGP):Het gaat mijn fractie erom dat de eigen verantwoordelijkheid van ouders
voor hun kinderen onvervreemdbaar is. Aan die verantwoordelijkheid moet gestalte
gegeven worden. Hoe dat gebeurt, is aan die ouders. Let wel, ik heb het over
meervoud, ouders, dus vaders en moeders en moeders en vaders.De heer Bakker (D66):En ook moeders en moeders en vaders en vaders, zo voeg ik er maar even
aan toe. Dat is in deze samenleving ook aan de orde. Waar het nu om gaat,
is of u het er ook mee eens bent dat hun dan ook daadwerkelijk die keuze wordt
geboden. Voor veel ouders wordt de kinderopvang onbetaalbaar en onbereikbaar.
Wij hebben tegen het wetsvoorstel kinderopvang gestemd, overigens om andere
redenen dan u heeft gedaan, maar misschien kunnen wij elkaar op die eigen
keuze vinden. Want er is namelijk nog wel wat te winnen op dit punt.De heer Van der Vlies (SGP):Ja, eigen verantwoordelijkheid. Dat is inderdaad het punt.Onder andere tijdens de AO's over Innovatie en Pieken in de Delta heeft
de SGP-fractie de afgelopen tijd de vinger gelegd bij de sterke nadruk die
wordt gelegd op de Randstad. De rest van de economie mag echter niet uit het
oog worden verloren. Hierbij is het goed om te kijken naar opmerkingen van
de VNG over de moeilijkheden rond cofinanciering. Er worden stevige eisen
gesteld rond bedrijventerreinen en innovatie. Hierdoor blijft weinig ruimte
over voor eigen prioriteiten en beleid dat speciaal afgestemd is op de regio.
Vooral kleinere gemeenten buiten de geselecteerde regio's lopen hier tegenaan.
Graag aandacht voor de onrust hierover bij die gemeenten.De Industriebrief geeft meer inzicht in de knelpunten bij de Nederlandse
industrie. Vooral de conclusie dat de rode draad die door de knelpunten loopt
een overheid is die te veel op afstand staat van de industrie mag niet worden
genegeerd. De aangereikte oplossingen lijken echter vooral een voortzetting
te zijn van het bestaande beleid. Dit is naar onze opvatting sterk met elkaar
in tegenspraak. Graag een reactie.De analyse van de Industriebrief leidt bij de SGP-fractie nog des te meer
tot de conclusie dat er ook te weinig aandacht is voor kleinere bedrijven
in het algemeen en familiebedrijven. Alle positieve aandacht voor een sterke
concurrentiepositie op internationaal niveau laat hun positie gemakkelijk
ondersneeuwen. Europees onderzoek laat zien dat 10% van de bedrijfsoverdrachten
uitloopt op faillissement. De SGP-fractie vindt dit erg alarmerend! De voorgestelde
versoepeling van het fiscale klimaat geeft wat lucht. Ondernemen is echter
niet alleen overdragen, maar ook investeren en uitbouwen. Daarvoor moeten
goede randvoorwaarden zijn. Volgens de rapportage van MKB-Nederland van september
jongstleden ontbreekt het deze bedrijven aan vertrouwen. Omzet, werkgelegenheid
en winstgevendheid nemen af. Ook zijn deze bedrijven onzeker, bijvoorbeeld
door de veranderingen in de sociale zekerheid. Mijn fractie wil stevige aandacht
voor de vraag hoe het klimaat voor deze bedrijven, in al hun diversiteit,
sociaal-economisch en fiscaal kan verbeteren.De winkelopenstelling op zondag levert mijn fractie blijvende zorgen op.
Nog deze dagen stuitten wij op een voorbeeld van een supermarkt in een Leidse
woonwijk die, naar blijkt zonder vergunning, gewoon elke zondag open is. Hoe
is het eigenlijk met de handhaving door de gemeenten gesteld? Wij roepen de
bewindslieden op, ook bij dit onderwerp alert te blijven.Voor ondernemers is de aandacht voor veiligheid helaas steeds meer noodzakelijk.
Kleine winkeliers hebben te maken met een toenemende dreiging van criminaliteit.
Als tegenoffensief is een actieprogramma Veilig ondernemen opgezet. Zowel
voor de ondernemers zelf als voor de aantrekkelijkheid van het ondernemerschap
is meer aandacht hiervoor nodig. Wij willen graag een reactie op de suggestie
om de aantoonbare beveiligingsinvesteringen van bedrijven fiscaal aftrekbaar
te maken.Voor de scheepsbouw is er nog geen gelijk speelveld binnen de EU. De verlengde
TROS-regeling loopt tot eind maart. En dan? Toch geen herhaling van de misère
van de achter ons liggende jaren?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De regering zal morgenmiddag antwoorden.De vergadering wordt van 18.55 uur tot 20.25 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-481-501.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl