Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 2492-2497

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 35, pagina 2492-2497

10-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29012Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging en aanvulling van de Wet op de identificatieplicht, het Wetboek van Strafrecht, de Algemene wet bestuursrecht, de Politiewet 1993 en enige andere wetten in verband met de invoering van een identificatieplicht van burgers ten opzichte van ambtenaren van politie aangesteld voor de uitvoering van de politietaak en van toezichthouders (Wet op de uitgebreide identificatieplicht) (29218)Pagina 2497-2518
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2004 (29200 XV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2004 (29200 E)Pagina 2450-2465
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de wijziging van het stelsel van de rechterlijke toetsing van vrijheidsontnemende maatregelen (28749)Pagina 2465-2477
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2004 (29200 XV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2004 (29200 E)Pagina 2433-2449
Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 december 2003)Pagina 2449-2450
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000, houdende verlenging van de tijdelijkheid van de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (29224)Pagina 2477-2487
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 10 december 2003)Pagina 2518-2519
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet privatisering ABP in verband met de nadere normering van de indexatie van op 31 december 1995 ingegane pensioenen en reeds bestaande uitzichten op pensioen (29257)Pagina 2487-2492
Presentie en opening (woensdag 10 november)Pagina 2433-2433
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012)Pagina 2492-2497

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure
tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Ik heb een drietal korte opmerkingen naar aanleiding van de
voorliggende wijziging van de wet inzake de benoeming van de commissaris van
de Koningin en de burgemeester.In het regeerakkoord is de afspraak gemaakt dat de dubbele openbare voordracht
zou worden aangepast, omdat veel mensen het een probleem vinden indien zij
als nummer 2 daarop terechtkomen. De wijziging op dit punt is door het kabinet
keurig verwerkt. Verder zijn de vragen prima beantwoord, dus dit onderwerp
is voor mij klaar.Van de gelegenheid die ontstond door het aan de orde komen van dit wetsvoorstel,
heb ik gebruik gemaakt door samen met collega Spies een amendement in te dienen
betreffende de verplichting van benoemde burgemeesters om binnen een jaar
te verhuizen. Ik kan mij voorstellen dat de minister enigszins verbaasd was
over dit voorstel, maar hiervoor hebben wij bepaalde overwegingen. Recent
is er een overleg geweest tussen vertegenwoordigers van de diverse Kamerfracties
en een afvaardiging – zeven van de twaalf waren aanwezig – van
de commissarissen van de Koningin. Daarbij kwam één duidelijk
probleem naar voren. Mensen die vanaf nu tot aan de invoering van het mogelijke
nieuwe systeem van de gekozen burgemeester nog via de oude procedure worden
benoemd, zou de eis gesteld worden om binnen een jaar te verhuizen. Dit kan
problemen opleveren. In dat licht hebben wij een tijdelijke uitzondering geformuleerd,
voor de periode van benoeming van 1 juni 2003 t/m 1 mei 2006. Nadien vervalt
de bepaling. Mocht er in de tussentijd een nieuwe wet komen, dan vervalt de
uitzondering sowieso. Indien het nieuwe stelsel om een of andere reden toch
niet wordt ingevoerd, dan vervalt deze bepaling en wordt de oude situatie
hersteld.De heer Van der Ham (D66):Kan de heer Van Beek een toelichting geven op de datum van 1 mei 2007?De heer Van Beek (VVD):Wij gaan uit van 1 mei 2006 en het is normaal dat je als burgemeester
een jaar krijgt om te verhuizen.De heer Van der Staaij (SGP):Betekent de datum 1 mei 2006 dat de indieners ervan uitgaan dat per die
datum de nieuwe wijze van aanstelling door verkiezing, probleemloos zal zijn
gerealiseerd?De heer Van Beek (VVD):Probleemloos al helemaal niet. Na het debat van vanmiddag wil ik daarop
ook niet speculeren. Onze bedoeling was om te bepalen hoe moet worden omgegaan
met de nu benoemde en nog te benoemen burgemeesters. Die uitzonderingspositie
wilden wij niet langer laten duren dan echt noodzakelijk. Onze gedachte was
dat als het voor 1 mei 2006 niet is geregeld, er iets fout moet zijn gegaan.
In dat geval moet worden teruggevallen op het oude regime, dat bepaalt dat
burgemeesters wonen in de woonplaats waar zij zijn benoemd.De heer Van der Staaij (SGP):De heer Van Beek gebruikt dit wetsvoorstel voor het plegen van een voorbereidingshandeling
voor de invoering van de gekozen burgemeester. Is dit zijn enige punt? Vindt
hij dat de regering eigenlijk in gebreke is gebleven in het kader van de voorbereiding
van het nieuwe systeem en de notitie daarover die wij hebben besproken? Had
zij geen aanvullende wettelijke voorzieningen moeten voorstellen?De heer Van Beek (VVD):Deze formulering van de heer Van der Staaij vind ik iets te ver gaan.
In het gezamenlijke overleg hebben de commissarissen dit als pijnpunt, dat
op dit moment in de praktijk speelt, naar voren gebracht. Dat was voor ons
reden om hen toe te zeggen, dit probleem van de burgemeesters te proberen
op te lossen. Burgemeesters die nu nog via de oude procedure worden benoemd,
en die het aandurven om die procedure in te gaan, verkeren natuurlijk in onzekerheid.
Het is moeilijk om hen die verhuisplicht op te leggen, mede gezien alle consequenties
die dat heeft voor hun gezin. Wij weten dat het niet is uitgesloten –
ik formuleer het voorzichtig – dat in 2006 een nieuw regime gaat gelden.Voorzitter. Ik heb eerder gevraagd of het niet verstandig is om het burgemeestersreferendum
buiten werking te stellen als optie in de wet. Het is namelijk heel vreemd
om tussen nu en 2006 nog een referendum te houden. In plaatsen waar het nog
gebeurt, blijkt dat niet helemaal een succes te zijn. Ik noem in dit verband
bijvoorbeeld Zoetermeer, waar de opkomst niet boven de 27% is gekomen, en
Delfzijl, waar het aantal kandidaten zo laag was, dat de minister heeft moeten
besluiten de openingstermijn te verlengen. Dat geeft aan dat de procedure
heel moeizaam is, omdat er over twee jaar wellicht iets anders is. Gemeenteraden
kunnen hierover zelf beslissen. Wijze gemeenteraden zullen daartoe dus niet
besluiten. Ik ben erg benieuwd naar de mening van de minister over het amendement
van de heer Van der Staaij. Ik ben mij er goed van bewust dat het, los van
de inhoudelijke punten, een hoog politiek karakter heeft. Onder meer voor
ons stemgedrag ben ik erg benieuwd naar de reactie van het kabinet.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Het is redelijk curieus om na een nog niet afgerond hoofdlijnendebat
te spreken over de aanpassing van een wetsvoorstel dat uit het begin van de
vorige eeuw lijkt te stammen. Het is redelijk curieus, omdat met het wetsvoorstel
wordt beoogd de openbaarheid te verminderen, terwijl wij haar allemaal willen
vergroten, in welke vorm dan ook. Toch is het goed dat de wetswijziging nu
plaatsvindt. Wij zien dat de tweede openbare aanbeveling uiteindelijk tot
een hoop verwarring en gerommel zal leiden. Destijds hebben wij dat al gezegd
bij de behandeling van het wetsvoorstel. Wij hebben het ook zien gebeuren.
Ik noem drie van de zeven plaatsen waar minister Remkes procedures heeft moeten
afwijzen: Purmerend, Tiel en Leiden. In die plaatsen heeft het allemaal veel
te lang geduurd. Dat had niet gehoeven als een en ander wat anders was geregeld.
Wij zijn blij dat er nu een correctie plaatsvindt.De heer Van Beek (VVD):Ik vind het interessant om een aantal voorbeelden te horen, maar in de
genoemde gevallen heeft noch het kabinet noch de wetgever een fout gemaakt;
de gemeenten hadden hun zaken niet goed geregeld.Mevrouw Hamer (PvdA):Het is maar net op welke manier je ernaar kijkt. Het waren gemeenten waarin
de tweede kandidaat heeft besloten zich terug te trekken vanwege
de openbaarheid. Dat weten wij allemaal. In die zin heeft het probleem dus
wel degelijk te maken met de manier waarop de wet in elkaar zit. Het is goed
dat wij dat nu loslaten.De heer Van Beek (VVD):Dat is geen goede formulering om aan te geven wat is misgegaan. Er is
onjuist gecommuniceerd. Dat gaf kandidaten de kans om zich terug te trekken.
Er zijn dus echt procedurele fouten gemaakt.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is uw beoordeling. De mijne is wat anders. Wij zijn het in ieder geval
eens over de conclusie. Het is goed dat dit punt uit de wet wordt gehaald.
De wijze waarop de komende wet wordt ingevoerd, baart mij echter zorgen, maar
daarover heb ik vanmiddag genoeg gezegd. Ik zal mijn woorden niet herhalen.
Laten wij hopen dat er nu niet slechts gerommel plaatsvindt.Het lijkt ons wat voorbarig om wat in het amendement van mevrouw Spies
en de heer Van Beek wordt voorgesteld, nu al te regelen. Eerst moeten wij
het nieuwe wetsvoorstel kennen. Wij zien daarentegen geen principiële
bezwaren om in ieder geval voorlopig een ontheffing te geven. Voor ons had
dat echter op dit moment niet gehoeven.Mevrouw Spies (CDA):Mevrouw Hamer heeft eenzelfde soort verantwoordelijkheid als ik, namelijk
stimuleren dat er voldoende kwaliteit meedoet aan sollicitatieprocedures.
Merkt zij ook niet dat de onzekerheid over de toekomstige situaties potentiële
gekwalificeerde kandidaten in de weg staat en dat het opschorten van de verhuisplicht
een positieve stimulans kan zijn bij de afweging van kandidaten, juist in
een periode waarin het toch al wat lastiger wordt om gekwalificeerde kandidaten
te vinden?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik geloof eerlijk gezegd niet dat de verhuisplicht reden is voor enige
onrust. De mensen voelen onrust over de periode waarvoor zij nog solliciteren
en over hetgeen daarna gebeurt. Zij voelen onrust over de vraag wat voor type
burgemeester zij straks worden, als zij erin stappen. Ik heb niet de indruk
dat de mensen zich laten weerhouden door een verhuisplicht. Potentiële
burgemeesters zijn inventieve mensen. Zij kunnen ook een andere oplossing
verzinnen dan meteen het ene huis verkopen en het andere aanschaffen. Het
zou niet mijn belangrijkste punt zijn, maar ik heb ook niet voldoende principieel
bezwaar om tegen te zijn. Ik denk echter niet dat het probleem van mevrouw
Spies ermee wordt opgelost. Het zal even moeilijk blijven om kandidaten te
vinden. Dat dit niet gemakkelijk gaat heeft andere oorzaken.Het amendement van de heer Van der Staaij kan ik vanuit zijn oogpunt begrijpen,
maar van wat de heer Van Beek net zei begrijp ik eerlijk gezegd niets. Als
je een gekozen burgemeester wilt, moet je ook nu kandidaten kunnen aantrekken
die bereid zijn om aan een referendum mee te doen. Als ik zijn redenering
zou volgen, is dat alleen maar een extra pre voor die mensen. Die hebben dan
al eens een verkiezing gewonnen. Wat ons betreft hoeft dit punt niet uit de
wet te worden gehaald. Gemeenten zijn wijs genoeg om de komende tijd te beslissen
hoe zij ermee willen omgaan. De meeste gemeenten besluiten toch al om het
referendum niet te houden. Ik zie geen reden om dat nu te beperken.De heer Van Beek (VVD):Waarom had de Partij van de Arbeid geen kandidaat in Delfzijl?Mevrouw Hamer (PvdA):Er hadden weinig mensen behoefte om op dit moment in te stappen in een
burgemeesterschap dat volstrekt niet duidelijk is. Dat had niets met het referendum
te maken. Het is niet alleen in Delfzijl lastig om kandidaten te krijgen,
maar dat is ook op andere plekken zo. Overigens is het niet overal zo, want
op weer andere plekken hebben wij weer wel kandidaten.De voorzitter:En helemaal naar Delfzijl verhuizen!Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Met veel plezier zetten wij vandaag een belangrijke stap in
het verbeteren van de aanstellingswijze van de burgemeesters en de commissarissen
van de Koningin. Het schrappen van de verplichting tot het openbaar maken
van de naam van de tweede kandidaat heeft onze hartelijke steun. Er vindt
op dit moment een zeer levendig debat plaats over de aanstellingswijze van
vooral de burgemeesters, maar vriend en vijand lijken het in ieder geval erover
eens dat wij zo snel mogelijk van het huidige systeem af moeten.De fractie van het CDA heeft zich altijd verzet tegen de huidige benoemingswijze,
die sinds 2001 is ingevoerd. Wij hadden en hebben principiële bezwaren
tegen de dubbele openbare aanbeveling en tegen de mogelijkheid van het houden
van een referendum. De praktijk van de afgelopen jaren heeft laten zien dat
het ook niet werkt. Kandidaten hebben grote aarzeling bij het nummer 2 worden
en ervaren dat niet zelden als een beschadiging. Het aantal sollicitanten
neemt eerder af dan toe. Voor heel wat niet zelden heel gekwalificeerde kandidaten
is de huidige aanstellingswijze op zichzelf al een reden om niet te willen
solliciteren. Het schrappen van de verplichting om de naam van de kandidaat
die op de tweede plaats staat openbaar te maken, voorziet in elk geval in
een belangrijk deel van die bezwaren.Het wetsvoorstel laat de mogelijkheid van een referendum open. Inmiddels
zijn er vier of vijf referenda gehouden. Hoe kijken de ministers aan tegen
dit element in de procedure? Naar ons oordeel is het in gevallen waarin sprake
is van een referendum nog lastiger om voldoende gekwalificeerde kandidaten
te vinden. Boxmeer had er vier, Delfzijl heeft de procedure verlengd en Zoetermeer
met twaalf hield toch ook niet helemaal over. Bovendien geven kandidaten die
aan het referendum hebben deelgenomen stuk voor stuk aan dat zij zich wat
ongemakkelijk voelen in de verkiezingstoernee. Zij kunnen zich weliswaar mooie
programmapunten voornemen, maar hebben formeel geen mogelijkheden om die te
vertalen in gemeentelijk beleid. Delen de ministers deze ervaringen? Hoe kijken
zij aan tegen dit element in die procedure?Mevrouw Hamer (PvdA):Als het nu niet lukt met die referenda, waarom denkt u dat het straks
met het model-De Graaf wel zal lukken? Dat kan ik niet volgen.Mevrouw Spies (CDA):Dat lijkt mij niet zo ingewikkeld, met alle respect, want dan gaat het
ergens over. De burgemeester krijgt dan een aantal bevoegdheden
die in de huidige procedure met het huidige referendum absoluut niet aan de
orde zijn. Kijk naar de campagne die de afgelopen drie weken in Zoetermeer
heeft gelopen. Het collegeprogramma staat, de raad zit er en de burgemeester
kan niet veel anders doen dan proberen in zijn persoon een aantal kwaliteiten
te laten zien op basis waarvan de burgers hem hopelijk willen kiezen. Maar
een eigen inhoudelijk programma waar die burgemeester heen wil met een gemeente
in de komende vier jaar is in die campagne niet aan de orde. Er is een substantieel
en in onze ogen ook essentieel verschil tussen het huidige referendum en de
burgemeestersverkiezing.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar u weet toch ook dat uit de enquête is gebleken dat zittende
burgemeesters nog steeds vinden dat het bij het nieuwe model niet om echte
bevoegdheden gaat, bijvoorbeeld gisteren bij Netwerk? Dat geeft dan toch geen
enkele hoop dat, als zij nu niet instappen, zij dat straks wel zullen doen?Mevrouw Spies (CDA):U hebt in diezelfde enquête gezien dat 50% van de burgemeesters
bereid is in die verkiezingen op de zeepkist te gaan staan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, maar 50% niet.Mevrouw Spies (CDA):Dat aandeel is groeiende; laten wij daar niet ingewikkeld over doen. Wij
hebben nog het hele debat te gaan over de bevoegdheden die de burgemeester
straks moet krijgen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat begrijp ik wel, maar het is zo raar dat u dat referendum er nu uit
wilt halen, terwijl u min of meer dezelfde wassen neus omarmt. Dat begrijp
ik niet. Dan zou u nu ook voor dat referendum moeten zijn.Mevrouw Spies (CDA):Dan hebt u mij niet helemaal goed verstaan. Ik heb de ministers gevraagd
hoe zij tegen het referendum aankijken. Ik heb mij nog helemaal niet uitgelaten
over het amendement van collega Van der Staaij. Dat zal ik in deze eerste
termijn ook niet doen. Ik wacht eerst het antwoord van de ministers af.De discussie over de gekozen burgemeester werpt haar schaduw vooruit.
Feit is dat elke burgemeester die op dit moment solliciteert geen zekerheid
heeft dat zijn of haar benoeming voor de volledige periode van zes jaar zal
gelden. Dat betekent dat kandidaten die besluiten te solliciteren, bereid
zijn risico's te nemen, niet alleen qua loopbaanplanning, maar ook rechtspositioneel.
Ik krijg in ieder geval heel veel vragen van mogelijke kandidaten over de
verhuisplicht. De eerste burgemeester die überhaupt geen hypotheek meer
verstrekt krijgt, heeft zich al gemeld. Die gegevens hebben collega Van Beek
en mij ertoe doen besluiten het amendement op dit punt in te dienen. Op deze
manier bewijzen wij niet alleen de kandidaten, maar naar mijn stellige overtuiging
ook veel gemeenten een dienst. Hoe wij het ook wenden of keren, het zal de
komende jaren in de overgang naar de gekozen burgemeester niet eenvoudiger
worden om vacatures in te vullen. Met dit amendement wordt in ieder geval
beoogd om één mogelijke hindernis weg te nemen.Ten slotte wil ik nogmaals het belang van snelheid bij de behandeling
van dit wetsvoorstel benadrukken. Hoe eerder dit wetsvoorstel in werking treedt,
hoe meer gemeenten en hoe meer kandidaten wij hiermee helpen.De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. Het voorliggende wetsvoorstel strekt er voornamelijk
toe om de als problematisch ervaren meervoudige openbare voordracht ongedaan
te maken. De SGP-fractie kan zich daar goed in vinden. Dat is ook wel in het
verleden uit onze inbreng gebleken. Daar heb ik verder geen vragen of opmerkingen
over.Dat ligt anders bij een punt dat in vergelijking met het voorgaande wetsvoorstel,
dat is ingetrokken, niet blijkt te zijn overgenomen door dit kabinet, namelijk
het laten vervallen van het burgemeestersreferendum. Ik citeer: "Het kabinet
meent dat het burgemeestersreferendum door velen terecht wordt beschouwd als
een halfslachtig instrument: vlees noch vis, omdat het een mix is van invloed
van alle mogelijke betrokkenen (raad, burgers, CdK en Kroon)".Halfslachtig en vlees noch vis. Dit citaat komt uit de hoofdlijnennotitie
over de rechtstreeks gekozen burgemeester, waarover wij vanmiddag hebben gesproken.
Het is dus van dit kabinet. Dit oordeel sluit naadloos aan bij de visie van
het vorige kabinet op het burgemeestersreferendum. Dat kabinet had dan ook
het voornemen om de mogelijkheid van een burgemeestersreferendum te laten
vervallen. Ik citeer de argumentatie die destijds is gegeven: "Een burgemeestersreferendum
veronderstelt dat de referendumgerechtigden daadwerkelijk iets te kiezen hebben.
Daarbij zou het niet alleen moeten gaan over het uitspreken van vertrouwen
in een bepaald persoon, maar ook in het door die persoon als burgemeester
voorgestane beleid. De huidige door de Kroon benoemde burgemeester is niet
met zodanige bevoegdheden uitgerust, dat kandidaten zich op grond van een
beleidsprogramma of een visie op gemeentelijke aangelegenheden waar zij daadwerkelijk
over gaan, kunnen profileren. Dat is een wezenlijk manco van het burgemeestersreferendum
in de huidige bestuurlijke constellatie. Het kabinet is dan ook van oordeel
dat het burgemeestersreferendum in het kader van de huidige benoemingsprocedure
afgeschaft dient te worden".Dat vind ik heel heldere en overtuigende teksten. Dit alles in overweging
nemend, heeft het de SGP-fractie wel erg verbaasd dat het nieuwe wetsvoorstel
van dit kabinet de mogelijkheid van een burgemeestersreferendum toch weer
wil handhaven. Vanwaar dit verwarrende jojobeleid? Eerst invoeren, dan toch
maar afschaffen, maar nu wel weer houden en straks, als de rechtstreeks gekozen
burgemeester er komt, weer afschaffen. Dat is toch een rommeltje?Daar komt nog bij dat weinig gebruik wordt gemaakt van het burgemeestersreferendum
en dat de belangstelling daarvoor nogal gering blijkt te zijn. Als een burgemeestersreferendum
gelijktijdig met raadsverkiezingen wordt gehouden, blijkt het nauwelijks opkomstbevorderend
te werken. Als het zelfstandig wordt gehouden, blijkt zelfs de drempel van
30% een probleem te zijn. Kennelijk is een opkomstdrempel ook nog bij een raadplegend referendum aan de orde.De heer Van der Ham (D66):U bent zich er toch wel van bewust dat bijvoorbeeld in Leiden de opkomst
voor het burgemeestersreferendum hoger was dan bij de tegelijkertijd gehouden
provinciale-statenverkiezingen?De heer Van der Staaij (SGP):Het kan best zijn dat die opkomst op dat moment hoger was, maar het is
wel weer tekenend dat u het voorbeeld gebruikt van nationale verkiezingen
met de laagste opkomst.Een volgend argument is dat het handhaven van het burgemeestersreferendum
in het kader van dit wetsvoorstel inconsistent is. De bedoeling van het wetsvoorstel
is om de negatieve gevolgen van een dubbele openbare voordracht te voorkomen.
Als mensen met hun kandidatuur in de publiciteit komen, kan dat hen ervan
weerhouden om deel te nemen. Er is zelfs gezegd: er bestaat gegronde vrees
dat goede kandidaten afzien van sollicitatie voor het burgemeestersambt vanwege
de genoemde negatieve effecten. Juist bij zo'n burgemeestersreferendum zal
er blijvend sprake zijn van het in de publiciteit komen van kandidaten die
uiteindelijk niet het begeerde ambt zullen bekleden. Het argument voor dit
onderdeel zou dus ook voor het andere onderdeel, het burgemeestersreferendum,
opgaan. Om die reden heb ik een amendement ingediend waarop ik natuurlijk
graag de reactie van de regering krijg.Wij zijn ook nog verrast met een amendement van de leden Van Beek en Spies
op stuk nr. 7. Inhoudelijk heeft het amendement een zekere logica, gezien
het debat van vanmiddag over de hoofdlijnennotitie rechtstreeks gekozen burgemeester.
Bij de inhoud kan ik mij dus van alles voorstellen. Maar ik vind het om twee
redenen toch een heel vreemd amendement. In de eerste plaats is het een wezensvreemd
element ten opzichte van datgene, wat in dit wetsvoorstel aan de orde is.
Er wordt nu een heel ander onderwerp aan vastgeplakt. In de tweede plaats
is de discussie over de hoofdlijnennotitie nog niet afgerond. Juist van de
kant van CDA en VVD zijn enige twijfels geuit bij de datum. Waar kom ik de
nieuwe datum voor het eerst tegen in de wetgeving? In een amendement van CDA
en VVD, die zich hebben gehaast om de nieuwe datum al vandaag in wetgeving
vast te leggen. Ik vind dat toch wat curieus.Mevrouw Spies (CDA):Ik zal u uit de droom helpen. Wat u zegt, is absoluut niet bedoeld met
dit amendement. In de hoofdlijnennotitie hebt u kunnen lezen dat, op het moment
dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel over de gekozen burgemeester zou hebben
behandeld, er alleen nog maar waarnemers worden benoemd. Wij hebben een redelijk
conservatieve inschatting gemaakt van het moment waarop de Tweede Kamer het
wetsvoorstel behandeld zou kunnen hebben. De logica met de invoeringsdatum
van de gekozen burgemeester interpreteert u er nu in, maar die hoeft er helemaal
niet te zijn. Sterker nog: die is er ook niet.De heer Van der Staaij (SGP):Dus het is geen commitment met die datum. Dan ben ik een beetje gerustgesteld.
Het was wat moeilijk om het amendement in die zin te begrijpen, omdat mij
opviel dat in de toelichting op geen enkele manier wordt aangegeven, waarom
dit amendement wordt ingediend. Dat is nu helder geworden.Minister Remkes:Voorzitter. Ik kan redelijk kort zijn, want er zijn mij geen specifieke
vragen gesteld. Mij rest daarom een reactie op de amendementen.De heer Van der Staaij heeft een amendement ingediend om het burgemeestersreferendum
nu te schrappen. Als ik het goed zie, is dat amendement ontleend aan het door
het vorige kabinet ingediende wetsvoorstel 28841, dat zoals bekend inmiddels
is ingetrokken. Het is overigens goed, aan te geven dat de heer Van der Staaij
daarmee treedt in de eerdere voetstappen van de heer Schutte, die bij een
eerdere gelegenheid een vergelijkbaar amendement heeft ingediend. Het zal
niemand verbazen als ik zeg dat wij het amendement niet kunnen steunen. Het
Hoofdlijnenakkoord gaat uit van beperking van de openbaarheid van de aanbeveling,
behalve wanneer een referendum deel uitmaakt van de procedure. Dat zeg ik
ook in de richting van mevrouw Spies en de heer Van Beek. Het staat er echt
op die heldere manier. Dat betekent dus handhaving van het burgemeestersreferendum.
Maar er is een heel goede reden voor aan te voeren.Bij de begrotingsbehandeling BZK is hier omstandig vanuit de verschillende
fracties gepraat over en gepleit voor vergroting van de gemeentelijke autonomie.
Dit thema is bij uitstek iets wat de gemeentelijke autonomie in de wijze waarop
de benoeming van de burgemeester tot stand komt, vergroot. Tegen de fracties
van CDA, VVD en SGP wil ik zeggen: zie die kant van de medaille ook. Zij moeten
dit primair in dat licht interpreteren, en niet alleen in het licht van het
Hoofdlijnenakkoord. Het is natuurlijk geen signaal in de richting van gemeentebesturen
dat zij vooral dit instrument buitengewoon omstandig moeten gaan toepassen.
Het is het creëren van de mogelijkheid. Als men die keuze wil maken,
heeft men daartoe op grond van deze wettelijke mogelijkheid de gelegenheid.
Niet meer en niet minder.De heer Van der Staaij (SGP):Het argument van de gemeentelijke autonomie heb ik de minister al eerder
horen noemen. Ik vind het in dit geval toch een beetje gezocht. Juist bij
burgemeestersverkiezingen hechten wij namelijk aan een goede nationale regeling.
Als je op grond van allerlei argumenten van mening bent dat dit geen goede
keus is, dan gaat het niet aan dat je op grond van gemeentelijke autonomie
zegt: als men het wil, dan doet men het maar.Minister Remkes:Het valt mij op dat de term "gemeentelijke autonomie" soms nogal opportunistisch
wordt gehanteerd. Ik ben er een groot voorstander van, die consequent als
lijn te kiezen. Vervolgens is die als lijn valabel in dit verband.De heer Van der Staaij (SGP):De minister gaat nu direct naar stap twee. Als iets op zichzelf een goede
aanvulling op het systeem is, dan is het prima als je dat niet dwingend oplegt
en er een keuze in laat. Als je met elkaar op grond van allerlei inhoudelijke
argumenten echter vindt dat het niet verstandig is, als je het halfslachtig
vindt, vlees noch vis, dan ga je toch niet tegen gemeenten zeggen dat ze zelf
maar bekijken of ze er gebruik van maken?Minister Remkes:De gemeentebesturen weten die argumenten en omstandigheden ook allemaal.
Een gemeentebestuur leest ook hoe het in Zoetermeer gaat. Ik deel het pessimisme
van de heer Van der Staaij ten aanzien van de autonome gemeentelijke afweging
niet. Onze politieke invalshoek op grond van het Hoofdlijnenakkoord is dat
politiek fatsoenlijk gedrag in dit opzicht betekent dat wij dit voorstel hier
op deze manier verdedigen.De heer Van der Staaij (SGP):Ik ben de minister dankbaar dat hij heeft geprobeerd een inhoudelijke
reden aan te voeren en niet alleen verwijst naar het Hoofdlijnenakkoord.Minister Remkes:Zo kent u mij toch ook.De heer Van der Staaij (SGP):Daarom. Ik ben daar blij mee, maar nog even over de verwijzing naar het
Hoofdlijnenakkoord. De minister keek toen een beetje dreigend in de richting
van de fracties die zich sympathiek over de gedachte achter dit amendement
hebben uitgelaten. Ik heb toch goed begrepen dat het Hoofdlijnenakkoord impliciet
uitgaat van het bestaan van het burgemeestersreferendum, in die zin dat dit
niet zozeer is afgesproken, maar dat er wordt verondersteld dat het er is?
De wereld is wel op meer punten anders geworden. Veronderstellingen kunnen
worden bijgesteld.Minister Remkes:De wereld is het laatste halfjaar niet veranderd. Ik draag het hart nu
een keer op de tong. Het voorstel over deze procedure, inclusief de openbaarheid
van de tweede kandidaat, tot stand gekomen onder Paars 2, verdient wat mij
betreft niet de prijs van het allermooiste paarse product.De voorzitter:Dat is een behoorlijk gewaagde uitspraak.Minister Remkes:Dat had ik ook al ingeschat, maar het functioneert dus niet goed. Mevrouw
Spies en de heer Van Beek hebben daar ook op gewezen. Ik kom tegelijkertijd
op de verhuisproblematiek. Die kwestie is door de CdK's ook bij mij aangekaart.
Ik ben in dat kader benieuwd naar de creatieve oplossingen die mevrouw Hamer
in haar achterhoofd had toen zij zei dat burgemeesters wel creatieve oplossingen
weten. Ik ken een aantal gevallen waarbij die problematiek zich daadwerkelijk
voordoet. Ik heb er toch een paar vragen over. De ene leefde kennelijk ook
bij de heer Van der Ham. Toen ik de datum van 2007 zag, vroeg ik me af wat
dat voor datum was. Daar moet echter geen enkele betekenis aan worden toegekend,
begrijp ik. Ik stel vast dat hiermee niet wordt gezegd dat er iets wordt afgedaan
aan het uitgangspunt dat een burgemeester normaliter binnen een jaar in zijn
eigen woonplaats moet wonen. Ik houd graag vast aan dat uitgangspunt. Dan
nog iets over de indruk die heel gemakkelijk kan ontstaan dat er wordt vooruitgelopen
op bepaalde situaties. De Kamer weet dat dit aan de overzijde soms zeer gevoelig
ligt. Ik veronderstel dat dit amendement is ingegeven door de constatering
van de Kamer dat de discussie over de wat meer fundamentele wijziging van
de aanstellingswijze van de burgemeester, bepaalde effecten kan hebben op
de belangstelling die kan ontstaan en bepaalde praktische bezwaren met zich
kan brengen, maar dat daarmee niet vooruitgelopen wordt op welke situatie
dan ook. Als die veronderstelling klopt, laat ik het oordeel over het amendement
graag aan de Kamer over.De heer Van Beek (VVD):Wat mij betreft klopt dat. Het feit dat wij in de formulering het jaartal
2007 hebben genoemd, is puur van wetstechnische aard. Wordt men op 2 mei 2006
benoemd, dan valt men onder artikel 71 en krijgt men zo nodig één
jaar uitstel tot 2 mei 2007. Het is dus puur een kwestie dat de zaken goed
bij elkaar aansluiten. Dus wij proberen verder geen jaartallen te introduceren.
Het uitgangspunt dat er in principe verhuisd moet worden, delen wij volledig.
Vandaar dat wij niet gezegd hebben dat iedereen die nu benoemd wordt, vrijstelling
krijgt. Het gaat ons erom dat wanneer er bepaalde redenen zijn, men kan verzoeken
om vrijstelling. Er zit dus nadrukkelijk een beoordelingsmoment in.Minister De Graaf:Voorzitter. Mevrouw Spies heeft gevraagd hoe wij aankijken tegen de praktijk
van burgemeestersreferenda. In ieder geval kan geconstateerd worden dat wat
betreft de tot nu toe gehouden referenda er niet direct één
lijn te trekken valt en dat de ervaringen ermee wisselend zijn naar de aard
van de lokale omstandigheden en wellicht ook de politieke verhoudingen. Sommige
zijn gelijktijdig gehouden met de gemeenteraadsverkiezingen. Dat waren de
eerste, met name Vaardingen en Best. In het geval van Zoetermeer was de opkomst
zeer teleurstellend, niet alleen voor de gemeenteraad maar ook voor de bevolking
zelf. Het was ook de laagste opkomst tot nu toe. In het geval van Boxmeer
was de opkomst wel boven de wettelijk gestelde grens. In het geval van Best
was er zelfs sprake van een percentage van boven de 60. Een en ander betekent
dus dat het van de aard van de lokale omstandigheden en lokale politieke verhoudingen
afhangt of en met hoevelen men in de komende tijd, totdat een eventuele verandering
van de aanstellingswijze van de burgemeester heeft plaatsgevonden, deelneemt
aan referenda. In het Hoofdlijnenakkoord is niet impliciet maar wel nadrukkelijk
uitgegaan van het behoud van het huidige wettelijke instrument. Als de heer
Van der Staaij een verschil ziet tussen datgene wat het vorige kabinet hierover
vond en wat het huidige kabinet hierover vindt, dan klopt dat, want het zijn
namelijk niet dezelfde kabinetten.De voorzitter:Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Dan mag
ik hopen dat het storm gaat lopen richting Delfzijl!De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, volgende week dinsdag over dit wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 19.05 uur tot 20.35 uur geschorst.Voorzitter: Verburg 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-2492-2497.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl