Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg in verband met de elektronische informatie-uitwisseling in de zorg (31466)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 3942-3959

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 45, pagina 3942-3959

22-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31466Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg in verband met de elektronische informatieuitwisseling in de zorg (31466)Pagina 3920-3941
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 januari 2009)Pagina 3941-3942
Spoeddebat over de persverklaring van de minister van Defensie over zijn uitspraken tijdens het vragenuur van 13 januari 2009Pagina 3959-3990
Presentie en opening (donderdag 22 januari 2009)Pagina 3913-3913
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 december 2008 over Suriname (20361)Pagina 3913-3920
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het voornemen tot intrekking van voorbehouden bij een aantal verdragen en protocollen inzake de bestrijding van terrorisme (31539, R1865), het wetsvoorstel Aanpassing van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de toetreding door het Koninkrijk tot het op 2 mei 1996 te Londen tot stand gekomen Protocol van 1996 tot wijziging van het op 19 november 1976 te Londen tot stand gekomen Verdrag inzake beperking van aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen (Trb. 1997, 300) (31425), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en de Kadasterwet (aanvulling, verduidelijking en enige technische verbeteringen van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en aanvulling van de Kadasterwet in verband met de toedeling van taken aan de Dienst voor het kadaster en de openbare registers ten aanzien van de landelijke voorziening voor de basisregistraties adressen en gebouwen) (31726) en enkele andere wetsvoorstellenPagina 3913-3913
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 22 januari 2009)Pagina 3990-3991
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg in verband met de elektronische informatie-uitwisseling in de zorg (31466)Pagina 3942-3959

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 130 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg
in verband met de elektronische informatie-uitwisseling in de zorg (31466).De voorzitter:Voordat ik de algemene beraadslaging hervat, geef ik het woord aan de
heer Zijlstra voor een ordevoorstel.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. Ook namens andere partijen verzoek ik om deze eerste termijn
af te maken en dan de tweede termijn op een ander moment te houden, het liefst
over veertien dagen, ook omdat een aantal woordvoerders volgende week niet
kan. De minister heeft reeds een aantal toezeggingen gedaan, misschien volgen
er nog meer, over onderwerpen waarop hij schriftelijk gaat antwoorden. Die
antwoorden willen wij graag voor de tweede termijn hebben, zodat wij ze kunnen
meenemen. Dat gaat over de BIG-registratie en het doorhalen daarvan, de directe
elektronische toegang van het dossier, de veiligheid, de kostenuitwerking,
de planning van de uitrol, de 30 dagenvoorhang, de aansprakelijkheid in combinatie
met de richtlijnen en de eisen aan beveiliging en privacy, plus de aanpak
voor de huidige lokale systemen. Dat zijn zaken die er al liggen en wie weet
volgen er nog meer.Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter. Kan aan het eind van de eerste termijn van de minister wellicht
een resumé worden gegeven van de vragen die nog zijn blijven liggen
bij de verschillende fracties?De voorzitter:Dat staat u altijd vrij. Akkoord, dus.Ondanks dat de minister op dit moment in dit huis is, zal het stenogram
van dit gedeelte van de vergadering worden doorgeleid naar het kabinet. Over
veertien dagen kunnen wij dan het vervolg van dit debat plannen, met de daarbij
behorende antwoorden.De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Klink:Voorzitter. Alhoewel wij op een natuurlijk moment eindigden, misschien
toch op het laatste punt nog een opmerking. Dat ging hierover: stel dat iemand
per ongeluk een dossier opvraagt en eigenlijk geen behandelrelatie had. Dat
kan worden gemeld bij IGZ of CBP, en daarnaast bij het Informatiepunt. Eventuele
sancties zullen natuurlijk in het licht van die omstandigheden worden bezien.Mevrouw Gerkens vroeg in hoeverre arboartsen en verzekeringsartsen toegang
krijgen tot het epd. Zij hebben geen toegang tot het epd, zij kunnen in die
hoedanigheid ook geen geautoriseerde toegangsmiddelen hebben tot het epd.
Een verzekeraar kan geen passen aanvragen waarmee toegang tot het epd wordt
verschaft. Wel bestaan er bedrijfs- en verzekeringsartsen die daarnaast bijvoorbeeld
huisarts zijn. Voor hun functie als huisarts hebben ze wel toegang tot het
epd nodig, in de rol van huisarts kunnen zij dan een UZI-pas aanvragen, die
alleen is te gebruiken in de praktijk van de huisarts, en niet bij de verzekeraar,
en hij kan die pas alleen gebruiken voor zijn patiënten, en niet voor
andere patiënten. Doet hij dat wel, dan vindt registratie van loggegevens
plaats, en komt het hele sanctiearsenaal in beweging. Daar zit niet heel veel
verschil met de huidige situatie in, want op dit moment heb je ook toegang
tot je eigen patiënten, en je bent verzekeringsarts. Maar het bereik
kan groter worden, gegeven het feit dat je via je UZI-pas eventueel bij andere
patiënten komt. Maar daarvoor gelden de waarborgen die wij hebben besproken.Welk soort sancties kan worden opgelegd aan verzekeraars? Verzekeraars
die alleen verzekeraar zijn, hebben niet alleen wettelijk, maar ook fysiek
geen toegang tot het epd. Als verzekeraars desondanks het epd via illegale
weg raadplegen, is sprake van computervredebreuk, wat via het strafrecht kan
worden bestraft. Als een verzekeraar met een zorgaanbieder fuseert en de verzekeraar
dus via de zorgaanbieder die hij in dienst heeft genomen zorg aan zijn verzekerde
levert, moet de zorgaanbieder die bij de verzekeraar in dienst is met het
oog op een goede behandeling van zijn patiënten in het epd kunnen. Voor
dit soort gevallen is te regelen dat de gegevens die de zorgaanbieder gebruikt,
niet door de verzekeraar voor andere doelen mogen worden gebruikt. Ik zal
daar in mijn reactie op de vraag van de heer Zijlstra over de motie-Schipper
nader op ingaan. De Chinese walls die wij nu kennen tussen levensverzekeringen
en zorgverzekeringen, waarbij informatie binnen een verzekerde instantie gescheiden
dient te worden, is een beetje analoog aan wat zich hier aandient.Wat is de schadevergoeding die in een civiele procedure kan worden geëist?
Dat hangt af van de burgerlijke rechter, die afhankelijk van de ernst van
schending van de privacy de gevolgen bepaalt, en dus de schadevergoedingsmaat.
Hoe werkt de face-to-facecontrole? Daarvoor hebben wij de DigiD en de mobiele
telefoon. Bij de balie zal men zich moeten identificeren met een wettelijk
identiteitsbewijs, waarmee het huidige DigiD op een hoger beveiligingsniveau
wordt gebracht, waarmee het geschikt wordt gemaakt voor toegang tot het epd.
Daarmee wordt het huidige DigiD op een hoger beveiligingsniveau gebracht waarmee
het geschikt gemaakt wordt voor toegang tot het epd. Dat is mede op advies
van het CBP zo gedaan. Daarover krijgt de Kamer dus informatie.Gevraagd is verder welke informatie er in de loggegevens staat. Dat is
de informatie over de zorgaanbieder, de zorgverlener, gegevenstype, tijdstip
en datum.Daarnaast is gevraagd of gegevens die via het epd worden uitgewisseld,
gereconstrueerd kunnen worden. Om na te kunnen gaan welke gegevens op een
bepaald moment beschikbaar waren dan wel uitgewisseld zijn, zijn zorgaanbieders
verplicht hun systeem zo in te richten dat het mogelijk is om achteraf te
bepalen welke informatie beschikbaar was op een bepaald moment. Door middel
van logging wordt vastgesteld wie wanneer gegevens heeft geprobeerd op te
vragen en of de opvraging al dan niet succesvol was. Het is daarmee inderdaad
mogelijk om achteraf te reconstrueren welke informatie beschikbaar was.De heer Omtzigt (CDA):Dat betekent dus dat, ook al wist een dokter een gedeelte van het dossier,
achteraf te reconstrueren was dat er meer gegevens beschikbaar waren ten tijde
van de opvraging?Minister Klink:Ik ben geneigd er ja op te zeggen. Mocht dat niet het geval zijn, dan
kom ik daarop terug in tweede termijn.De heer Omtzigt (CDA):De reden waarom ik er juist vandaag om vraag is de casus in het MST in
Enschede. De Twentsche Courant bericht vandaag dat in dat ziekenhuis een medisch
dossier is gewist van een neuroloog die tientallen mensen ten onrechte terminaal
ziek verklaard heeft en waarbij zwijggeld in het geding is. Wat vindt u ervan
dat zo'n medisch dossier gewist wordt, dat iemand gevraagd wordt en er zwijggeld
betaald wordt? Wilt u de IGZ daar onderzoek naar laten doen?Minister Klink:Ja, dat laatste zal ik graag doen. Ik vind inderdaad dat de inspectie
er onderzoek naar moet doen. Als zwijggeld voortvloeit uit een contract of
een overeenkomst dan is naar mijn stellige overtuiging zo'n contract of overeenkomst
uit hoofde van het recht gewoon nietig. Dat lijkt mij ook belangrijk om even
te memoreren. De terechte vraag die u aansnijdt over het onvindbaar maken
van gegevens en het al dan niet reconstrueren dan wel traceren ervan, zal
ik nader bezien. Mocht het anders zijn dan ik zo-even meldde, dan krijgt u
daar antwoord op. Ik zal de inspectie in ieder geval vragen er onderzoek naar
te doen.De heer Omtzigt (CDA):Dank voor de toezegging dat u onderzoek laat doen naar dit buitengewoon
serieuze en langdurige incident. Zorgt u er dus ook voor dat u daarmee helder
heeft dat het wissen van een dossier volstrekt strafbaar is en dat er ook
specifiek onderzoek wordt gedaan naar het geval dat in 2001 bekend was, terwijl pas in 2004 ontslag heeft plaatsgevonden? Wordt dat in het
gehele traject meegenomen?Minister Klink:Natuurlijk wordt dat in het gehele traject meegenomen. Dat lijkt mij vanzelfsprekend.
Uit de WGBO vloeit voort dat je patiëntengegevens dient te registreren.
Het kan dus niet zo zijn dat je vervolgens uit eigen overweging of uit eigen
behoefte die gegevens gaat wissen. Dat is in strijd met de WGBO. Overigens
wil ik op deze casus wel dieper ingaan met betrekking tot de vraag wat dit
betekent voor het epd. In ieder geval heeft u dit ankerpunt alvast. Men kan
niet zomaar eigenstandig gegevens wissen tenzij dat natuurlijk door de patiënt
zelf gevraagd wordt.De heer Zijlstra (VVD):De minister zegt dat het traceerbaar is en dat zo dit niet het geval is,
hij er in tweede termijn op terugkomt. Aangezien de tweede termijn over twee
weken is, vraag ik hem om in de brief die hij toch gaat sturen, ook in te
gaan op de vraag hoe het precies zit met die traceerbaarheid. Dan hebben wij
daar alsdan in ieder geval duidelijkheid over.Minister Klink:Ik zal er nader op ingaan waarbij ik u het wettelijk complex dat gemoeid
is met het wissen van informatie zal schetsen, evenals de sancties die erop
staan.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Kan deze arts, net als wij dat straks mogelijk willen maken in het epd
als misbruik wordt gemaakt van gegevens, uit zijn ambt gezet worden?Minister Klink:Ik neem aan dat hier een tuchtrechtelijke zaak uit zal voortvloeien. Ik
kan mij niet mengen in de tuchtrechtspraak, maar van mij uit gezien vind ik
het wel een buitengewoon ernstig vergrijp.De voorzitter:Misschien kan dat ook betrokken worden bij de brief die u de Kamer zal
toesturen.De heer Omtzigt (CDA):Misschien is het wel goed om over dit separate geval – het heeft
niet strikt betrekking op dit wetsvoorstel – een brief te krijgen over
de vervolgstappen die ondernomen worden ten aanzien van Enschede en het actief
zijn van deze arts, nota bene over de grens. Ik vraag de minister om in die
brief ook aan te geven hoe ervoor gezorgd kan worden dat de ongevallen in
ieder geval vandaag stoppen. Het kan niet zo zijn dat er nog meer slachtoffers
vallen.Minister Klink:Ja, dat zal ik doen. De koppeling met dit wetsvoorstel – die de
heer Omtzigt overigens zelf aanbracht – is zeer legitiem, want het wordt
gemakkelijker traceerbaar. Personen zijn gemakkelijker op te sporen. Daar
kan wellicht een extra impuls uit komen om die informatie op te schonen. Dat
wil ik meenemen. Daarna zal ik bezien welke maatregelen daartegenover kunnen
staan en wat het wetgevingscomplex is dat daar bescherming aan moet bieden.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil terugkomen op het wissen van een dossier of een onderdeel daarvan.
Dat kan alleen op verzoek van de patiënt, zei de minister. Daar kan ik
mij veel bij voorstellen. Er kunnen zich echter situaties voordoen waarin
een patiënt verzoekt om dat dossier te wissen, terwijl de behandelaar
vindt dat de patiënt tegen zichzelf moet worden beschermd. Het gaat om
een vitaal punt in iemands gezondheidsgeschiedenis. Doet men altijd wat de
patiënt vraagt of wordt er een afweging gemaakt in exceptionele gevallen?Minister Klink:Ik kan daar niet zomaar ja of nee op zeggen, maar ik snap de casus natuurlijk
wel. Wat doe je met iemand die wilsonbekwaam is, die eerder schade aan zichzelf
toebrengt dan zichzelf goeddoet? In de zorgrelatie met de huisarts of met
iemand anders die de patiënt begeleidt, ligt bij uitstek de verantwoordelijkheid
om de patiënt in te lichten over het feit dat het wissen wellicht onnodig
of zelfs niet raadzaam is. Er zal ongetwijfeld jurisprudentie over dit vraagstuk
zijn. Ik zal mij daar graag in verdiepen. De strekking van het betoog van
de heer Van der Vlies is heel terecht: je kunt niet alles lineair en 100%
afhankelijk maken van de wens van de patiënt. Soms moet er een inschatting
van de arts bij. Die is ervoor opgeleid en kan inschatten in hoeverre iemand
wilsonbekwaam is. Het is een relatie met twee polen, die allebei hun eigen
invalshoek kennen. Ik kan het antwoord niet klip-en-klaar geven.De heer Van der Vlies (SGP):Daar heb ik uiteraard alle begrip voor. Ik neem aan dat de minister er
later op zal terugkomen. Mijn aarzeling lag in de een-op-eensituatie die de
minister schetste tussen wat de patiënt vraagt en wat er gebeurt. Dat
vind ik een beetje te snel gaan.Minister Klink:Dat begrijp ik. Ik wil wel volhouden dat in de normale relatie tussen
een zorgaanbieder en zorgvrager de wens van de patiënt inzake de patiëntengegevens
leidend is.De heer Van der Vlies (SGP):Dat ben ik met de minister eens. Wat is echter de positie van de behandelaar
die de afweging maakt om de wens van een patiënt tot wissen niet te honoreren
omdat hij het niet raadzaam vindt? Wat is zijn positie als er iets uit zou
voortvloeien?Minister Klink:Voor zover het tot casussen geleid heeft, zal daar ongetwijfeld jurisprudentie
over zijn. De vraag van de heer Van der Vlies is zeer terecht. Ik noemde al
het voorbeeld van wat er gebeurt als je de labgegevens gaat toevoegen aan
een patiëntendossier. Mensen kunnen dat in het weekend gaan bekijken
en vormen zich daar beelden bij. Vergt zoiets geen begeleiding van de huisarts?
Ook in deze kwestie komt die vraag terug. Bij het waarneemdossier voor huisartsen
is dat veel minder indringend. Datzelfde geldt voor het medicatiedossier.
Juist als gegevens over specialismen en het lab er bijgevoegd worden, kan
dit een punt zijn. Voor dit fenomeen wil ik graag met de beroepsgroepen en
hun organisaties bekijken of er handleidingen kunnen komen naar analogie van
wat de heer Zijlstra over aansprakelijkheid vroeg.De heer Omtzigt heeft gevraagd wat de regels zijn voor inzage in het epd
na overlijden. Daar gelden de regels van de WGBO zoals die ook van toepassing
zijn op het huidige medische dossier. Inzage is alleen mogelijk als voorafgaand
aan het overlijden toestemming is gegeven door de patiënt. In de praktijk
zal een arts dit met een ernstig zieke bespreken. Patiënten kunnen daarna
zelf schriftelijk vastleggen aan wie zij toestemming geven tot inzage na overlijden.De heer Omtzigt (CDA):Kan er bekeken worden of dit standaard vastgelegd kan worden in het epd?
Iemand kan bijvoorbeeld in zijn eigen autorisatiepagina aangeven welke mensen
het niet mogen inzien, net zoals je straks je gegevens kunt afschermen. Kun
je straks ook zeggen dat je dossier na het overlijden wel of niet beschikbaar
is, of alleen beschikbaar voor deze mijnheer of mevrouw.Minister Klink:Ik zie het als een waardevolle suggestie, met de nadruk op waardevol.
Laat dat duidelijk zijn. Je maakt mensen bewust van het feit dat de vraag
na het overlijden kan gaan spelen.De heer Omtzigt (CDA):Dus u komt er in een volgende voortgangsrapportage op terug of dat kan?Minister Klink:Ja, akkoord. Dat zal ik doen.De heer Omtzigt vroeg naar de stand van zaken rond de Registratie Niet-Ingezetenen.
Mevrouw Vermeij verwees daar ook naar. Vragen daarover dienen uiteindelijk
te worden geadresseerd aan de staatssecretaris van BZK. Naar ik begrepen heb,
is daarover op 5 februari een algemeen overleg. Invoering van het epd
is natuurlijk niet afhankelijk van tijdige realisatie van de RNI. Mensen die,
om welke reden dan ook, geen BSN hebben, zullen in voorkomende gevallen zorg
krijgen, net als nu. Dat spreekt vanzelf. Gegevens van die patiënten
kunnen echter niet elektronisch worden uitgewisseld.De heer Omtzigt vroeg ook wat het tijdpad van de AMvB is. Er is sprake
van één AMvB, waarin de nadere regelgeving wordt uitgewerkt.
De Kamer heeft die AMvB onlangs ontvangen. De AMvB zal worden voorgelegd aan
het CBP, Actal en de Algemene Rekenkamer. De door deze adviescolleges gegeven
adviezen zullen worden verwerkt. Vervolgens zal de AMvB worden voorgehangen
bij de Kamer. Daarna zal de AMvB voor advies naar de Raad van State gaan,
om uiteindelijk te worden gepubliceerd in de Staatscourant. Ook dat spreekt
vanzelf.De heer Omtzigt vroeg of het een idee is om het Zorginnovatieplatform
aanbevelingen te laten doen. Om het gebruik van ICT in de zorg te bevorderen,
bestaan het platform ICT & Innovatie en de stuurgroep ICT & Innovatie.
Hiermee wordt zorg gedragen voor het stimuleren van het gebruik van ICT. Dat
gebeurt inderdaad ook via het Zorginnovatieplatform, bijvoorbeeld bij e-Health
in de zorg en de netwerken die ontstaan tussen de eerste en de tweede lijn
bij bepaalde, soms chronische, aandoeningen.Een wetstechnisch punt dat ook bij de heer Zijlstra aan de orde kwam,
is het in het wetsvoorstel opnemen van een precisering van de term "behandelrelatie"
...De voorzitter:Maakt u het onderwerp maar even af.Minister Klink:In het wetsvoorstel is opgenomen dat de zorgaanbieder slechts gegevens
in het epd mag verwerken als dit noodzakelijk is met het oog op een goede
behandeling of verzorging van zijn cliënt. Daarnaast is bepaald dat alleen
de beroepsbeoefenaar die de cliënt zorg verleent, gegevens mag verwerken
in het epd. Die beide bepalingen samen regelen dat alleen de op grond van
de Wet BIG geregistreerde beroepsbeoefenaar die werkzaam is voor de zorgaanbieder
of werkzaam is als zelfstandige zorgaanbieder én een behandelingsrelatie
heeft met de patiënt, gegevens mag verwerken. Het gaat dus om de combinatie
van deze twee bepalingen. Uitvloeisel daarvan is dat er een zorgrelatie ofwel
behandelrelatie is. Hoewel de term "behandelrelatie" als zodanig niet in het
wetsvoorstel staat, is het gevraagde er dus wel degelijk in vastgelegd, in
elk geval materieel. Er is wel bekeken of de term toch in de wet verankerd
kon worden, maar daaruit zouden allerlei nadere afbakeningsproblemen voortvloeien.
Dat heeft ertoe geleid dat uiteindelijk deze twee bepalingen zijn opgenomen,
die in combinatie in feite op "behandelrelatie" uitkomen.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de minister voor dat laatste punt; dat is een helder antwoord.
Is de minister op het voorlaatste punt bereid om de vraag nog eens generiek
in het Zorginnovatieplatform aan de orde te stellen? Het is heel goed om een
aantal deelvragen te stellen, maar het is bij ICT in de zorg niet altijd duidelijk
wie over welk gedeelte waar de regie heeft. Van welke dingen verwacht de minister
dat zij landelijk gebeuren en welke dingen laat hij volstrekt over aan de
regio's? Het is een van de redenen waarom het epd wat langzaam op gang komt.
Iedereen zat een beetje naar elkaar te kijken. Stel een ordeningsvraag, om
gewoon eens te kijken waarom dat zo is. Welk antwoord van het Zorginnovatieplatform
komt, merken wij dan vanzelf.Minister Klink:Ik wil dat wel eens nader bezien. Ik zie het punt van de heer Omtzigt.
Om een voorbeeld te noemen: met mijn Zorgnet uit Nijmegen beoog ik juist om
netwerken op te schalen en daarbij gebruik te maken van ICT. Dat hangt sterk
af van lokale initiatieven die opgeschaald worden. De heer Omtzigt vraagt,
als ik hem goed begrijp, in hoeverre daar op landelijk niveau door de overheid
een impuls aan gegeven kan worden. Ik zal dat graag in een volgende rapportage
in de breedte verkennen.De heer Omtzigt vroeg of gegevens van het epd beschikbaar gesteld kunnen
worden voor wetenschappelijk onderzoek. Waarschijnlijk refereerde hij aan
een artikel dat afgelopen dinsdag in NRC Handelsblad stond, waarin een promovendus
suggereerde dat er met de komst van het epd een soort centrale database zou
komen die toegankelijk zou zijn voor wetenschappelijk onderzoek. Dat is niet
het geval. Het LSP is geen centrale database en je kunt alleen maar bij de
medische gegevens als je daartoe geautoriseerd bent en dus een behandelrelatie
hebt. Het staat dus niet zomaar open voor wetenschappelijk onderzoek.De heer Omtzigt (CDA):Het woordje "zomaar" intrigeert mij. Ik kan mij daar het nodige bij voorstellen,
omdat ik ooit als statisticus verbonden ben geweest aan een medische faculteit.
Ik weet dat je heel leuke dingen kunt doen met dergelijke databases. Dat willen
wij niet hebben, ook al zegt de statisticus in mij dat het geweldig zou zijn.
Wij moeten dat niet doen. Ik vraag de minister dan ook om op termijn aan te
geven welk onderzoek wel gedaan kan worden. De minister moet borgen dat op
de persoon herleidbare informatie nooit beschikbaar komt zonder toestemming
van de patiënt. Ik kan mij echter voorstellen dat bij de uitbraak van
een epidemie gekeken wordt waar de ziektegevallen zich voordoen. Het mag echter
nooit leiden tot op de persoon herleidbare informatie. Kan de minister dat
waarborgen en daar, bijvoorbeeld, een AMvB voor slaan?Minister Klink:Hier valt meer over te zeggen. Ik heb echter bewust gekozen om te zeggen
dat deze informatie niet beschikbaar is voor wetenschappelijk onderzoek. Elke
toevoeging daarop van mijn kant gaat ongetwijfeld een eigen leven leiden.
Mensen denken dan: kennelijk kan het toch wel. De heer Omtzigt nodigt mij
uit hier toch een punt aan toe te voegen. Bij wetenschappelijk onderzoek kan
het nooit zo zijn dat informatie tot personen herleidbaar is. Dat was zo,
dat is zo en dat blijft zo. Daar doet het epd niets aan af. Het is wel een
van de beelden die hierover ontstaan. Het is kwalijk als mensen vanwege ongerechtvaardigde
angst hiervoor zeggen niet aan het epd te willen deelnemen. Die beroven zich
op onjuiste of gebrekkige informatie van een belangrijke faciliteit die wij
hen aanbieden.Mevrouw Vermeij en de heer Zijlstra vragen of met de LHV is gesproken.
Het klopt dat er afgelopen week wat oriënterende gesprekken zijn geweest
over diverse onderwerpen. Ik noem het standpunt van de huisartsen over invoering
van het landelijk epd. Het is mijn inzet om met de LHV afspraken te maken
over voortvarende deelname van de huisartsen aan het epd. Ik heb eerder met
de KNMP dergelijke afspraken gemaakt over deelname van de apotheken. Onderwerp
van gesprek is ook de functionele bekostiging en de zorg voor chronisch zieken.
Laat een ding duidelijk zijn, voor mij nemen de huisartsen een centrale plek
in de zorg in, ook in het licht van de eerder aangenomen motie over substitutie
van de heer Omtzigt.Mevrouw Vermeij (PvdA):De rol van de huisartsen is onmiskenbaar een van de belangrijkste voor
totstandkoming van het epd. Lopen de gesprekken daarover goed?Minister Klink:Die gesprekken verlopen vriendschappelijk. Ik wil niet vooruitlopen op
de vraag of er uitkomsten te verwachten zijn. Ik geef de volgende illustratie.
Ik noemde zo-even de richtlijn over het format waarin patiëntengegevens
worden gezet, de ADMED-richtijn. De richtlijn is in 2004 tot stand gekomen.
Wij leven nu in 2009, zodat wij ervan uit zouden kunnen gaan dat men zich
aan de richtlijn houdt en dat het dus niet zo heel bewerkelijk meer is om
die in het format van het epd te zetten. Dat blijkt echter niet zo te zijn.
Ik begrijp dat, omdat een richtlijn geen dictaat is. Veel huisartsen zijn
er nog niet aan toe. Het levert meer werk op voor hen. Ik ben gevoelig voor
dat argument. Dat is voor mij een van de redenen om daarvoor wat meer tijd
te nemen en daar misschien samen in te investeren.Ik kom toe aan de vragen van mevrouw Agema. Die stelt dat in het HARM-onderzoek
niet wordt verwezen naar het epd als mogelijke oplossing om het aantal opnames
door medicatiefouten te verminderen. Ik wijs haar op diverse passages die
daar juist wel op duiden. De meest voorkomende fouten bijvoorbeeld zijn voorschrijffouten.
Aangegeven is dat het risico om opgenomen te worden vanwege een geneesmiddelgerelateerd
probleem stijgt met het aantal comorbiditeiten. Een juist inzicht in comorbiditeit
door indicatiebewaking in de apotheek kan bijdragen aan een vermindering van
deze opnames. Een van de aanbevelingen van het HARM-rapport is dat een goede
bewaking vereist dat de informatie bij de verschillende zorgverleners gemakkelijk
toegankelijk dient te zijn, dus dat er sprake is van optimale informatie-uitwisseling.
Daarnaast wil ik u wijzen op een onderzoek van TNS NIPO uit 2003 in opdracht
van de NCPF, Fouten worden duur betaald, patiënten over fouten in medische
informatieoverdracht. Daarin worden schattingen genoemd van het aantal ziekenhuisopnames
door vermijdbare medicatiefouten. Die lopen op tot 90.000 per jaar met kosten –
wat mij betreft overigens ondergeschikt – van 300 mln. op jaarbasis.
Het onderzoek van de NCPF geeft aan dat een gebrekkige communicatie tussen
zorgverleners hier vaak de oorzaak van is. Enerzijds worden er fouten gemaakt
doordat dossiers onvolledig zijn, anderzijds omdat het dossier met de relevante
informatie domweg niet beschikbaar is. Het epd verbetert dat uiteraard.De voorzitter:Voordat ik mevrouw Agema het woord geef, geef ik het woord aan mevrouw
Gerkens, want die zei mij net dat zij een aantal termen niet begreep.Mevrouw Gerkens (SP):Om de discussie wat te verduidelijken: wat is in hemelsnaam comorbiditeit?Minister Klink:Co is samen en morbiditeit is een aandoening, dus meerdere aandoeningen,
maar wij kunnen afspreken om dit soort termen voortaan te vermijden.Mevrouw Gerkens (SP):Graag!Mevrouw Agema (PVV):Ik heb veel op met deze minister, vooral omdat hij van huis uit een wetenschapper
is, maar op dit moment weerlegt hij op geen enkele wijze wat ik heb gezegd.
In het HARM-onderzoek wordt nergens gerept van een meerwaarde van het elektronisch
patiëntendossier bij verlaging van het aantal vermijdbare ziekenhuisopnamen.
De minister is op basis van de aanbevelingen zelf gaan doorredeneren als dat
een epd iets zou verbeteren aan het aantal vermijdbare sterfgevallen. Dat
staat niet in het HARM-onderzoek zelf. Dat is nu mijn kritiekpunt. Hij schermt
voortdurend met een onderzoek waar dat niet in staat. Laten wij de andere
aanbevelingen er nog maar eens bij halen. Therapietrouw, een van de zes aanbevelingen.
Ook daar verandert een epd helemaal niets aan! Of de aanbeveling iets te doen
aan het vrij kunnen verkrijgen van NSAID's omdat daar nog wel eens problemen
mee optreden. Ook daar helpt een epd niets aan. Een andere aanbeveling is
het intensiever begeleiden van patiënten, maar ook daar verbetert een
epd niets aan. De minister schermt voortdurend met een onderzoek met aanbevelingen
waarvan enkele helemaal niets te maken hebben met het elektronisch patiëntendossier.
Bovendien wordt nergens in het onderzoek die link met een epd gelegd. Die
verlenging van de conclusies komt van deze minister of van zijn voorganger
Hoogervorst. Dat irriteert mij nu zo buitengewoon aan dit hele verhaal!Minister Klink:De dingen die u noemde, zoals therapietrouw, zijn natuurlijk van betekenis,
maar dat kunt u toch niet in mindering brengen op het belang van het epd?
Als geconstateerd wordt dat er geen inzicht is in medicatie en dat daar fouten
uit voortvloeien en u zegt dat men niet het epd in rechtstreekse zin benoemt
als een oplossing, dan doet mij een beetje denken aan het volgende. Als wij
constateren dat het vrijwel onmogelijk maar wellicht toch belangrijk is om
een enkele keer binnen een paar uur in Madrid te zijn, zou ik dan niet de
conclusie mogen trekken dat dit met de fiets niet zal gaan,
maar met het vliegtuig wel? U zou zeggen dat er in feite niet staat dat er
een vliegtuig voor nodig is. Ik denk dan: Er is een probleem geconstateerd
en kennelijk is dit vervoersmiddel de enige manier om dat op te lossen. Dat
geldt ook voor medicatiebewaking. Daar vloeien fouten uit voort. U mag mij
de suggestie doen om die brug wel te slaan, los van het epd.Mevrouw Agema (PVV):Ik vind het positief dat de minister nu in ieder geval inziet dat vermindering
van het aantal vermijdbare fouten van 19.000 inderdaad zijn bron niet vindt
in het HARM-onderzoek, maar een soort van extrapolatie is geweest door zijn
voorganger Hoogervorst. Mijn punt is dat het epd mogelijk – hoe veel
weten wij niet, want dat antwoord kon ook mevrouw Gerkens niet worden gegeven –
kan zorgen voor minder vermijdbare fouten, maar ook kan zorgen voor meer vermijdbare
fouten. In het epd kunnen immers ook fouten staan. Het kan onvolledig zijn,
er kunnen allerlei acties worden ondernomen. Wij zagen bij het Amerikaanse
"zuster"-epd dat daar ook al dingen fout gingen. Er zijn zelfs ziekenhuizen
geweest die zijn gestopt met pilots, omdat mensen verkeerde brieven kregen
toegestuurd doordat er allerlei fouten werden gemaakt. Dat is het punt dat
ik nu al die tijd al wil maken. De minister gebruikt een argument: het epd
moet, omdat het voor minder vermijdbare fouten zorgt, maar – als ik
nu even de wetenschapper Klink mag aanspreken – die redenering kan ook
de andere kant opgaan. Wij hebben geen bewijs. Wij kunnen niet vastpakken
of het epd echt voor minder fouten zorgt.Minister Klink:Neemt u dan maar een keer op gezag van de wetenschapper Klink aan dat
het toch werkt en dat het toch tot minder fouten zal leiden.Wij begonnen hier al mee. Ik bied aan dat wij eens op pad zullen gaan
om bij de SEH's te gaan luisteren wat daar wordt gezegd. Het is geen spelletje,
wij hebben het over een serieus probleem. Ik sprak gisteren iemand die jarenlange
ervaring op de SEH heeft. Hij zei: op het moment dat iemand binnenkomt die
af en toe epileptische aanvallen heeft en ik weet niet dat hij een anti-epilepticum
aangereikt moet krijgen, ontstaan er grote problemen. Zo kan ik talloze voorbeelden
geven. Ik zal dit soort ervaringsgegevens toch niet in de wind slaan op grond
van het feit dat de wetenschapper Klink een aantal publicaties moet uitbrengen
opdat mevrouw Agema kan concluderen dat het epd kennelijk een handvat kan
bieden? Dat is toch vanzelfsprekend.De voorzitter:Nog een keer, mevrouw Agema, maar graag kort en geen redeneringen meer.Mevrouw Agema (PVV):Die vanzelfsprekendheid werkt dus ook de andere kant op, want er zijn
artsen gestopt met de pilots omdat er verkeerde brieven werden verstuurd.
Wij zien in Amerika dat medicatie onterecht blijft doorlopen of dat er te
veel medicatie wordt gegeven. Het kan dus ook tot veel meer problemen leiden
en dat inzicht wil ik de minister meegeven.Minister Klink:Daarom hebben wij er jaren over gedaan om dit in te voeren en hebben wij
pilots uitgevoerd. Vandaar de privacyeisen en de veiligheidseisen. Dit is
allemaal bedoeld om dit soort fouten te voorkomen.De heer Zijlstra (VVD):Na alle kritiek van mevrouw Agema ben ik benieuwd wat zij nu wel wil.
Wij kunnen toch niet volhouden dat de huidige systemen zo briljant functioneren?
Daarom zijn wij toch aan dit traject begonnen. Ik richt mij tot de minister,
maar misschien krijg ik in tweede termijn nog een antwoord van mevrouw Agema.
Ziet de minister een alternatieve oplossing anders dan het epd om de problemen
op te lossen die onder andere worden geschetst in het HARM-rapport? Ik kan
het antwoord wel raden. Ik zou graag van mevrouw Agema horen welke route zij
zou kiezen. De VVD is bereid om alle oplossingen te bekijken. Ik zie dit in
principe als de route, maar als er een betere route is, be my guest.De voorzitter:Er is nu een vraag gericht aan mevrouw Agema, maar ik neem aan dat zij
hier ook al in eerste termijn over heeft gesproken.Mevrouw Agema (PVV):Dat klopt en de heer Zijlstra was daar ook bij. Het zal duidelijk zijn
dat de fractie van de Partij voor de Vrijheid veel vraagtekens plaatst bij
de veiligheid en de privacy van een epd. Ik pleit dan ook niet voor uitstel,
maar voorlopig zelfs voor afstel. Als er dan een epd komt en mensen moeten
daar aan meedoen, dan zou dat alleen op vrijwillige basis mogen zijn, dus
alleen via een nee-tenzijprincipe en anders niet.Minister Klink:Wij bieden een faciliteit aan en mensen kunnen daarvan gebruikmaken of
niet.Mevrouw Agema heeft gevraagd of ik de burger voldoende heb geïnformeerd
over het epd. Zoals ik tijdens het algemeen overleg op 6 november 2008
heb uitgelegd, is er heel bewust gekozen voor een brief geadresseerd aan de
bewoners van dit pand. Mocht iemand die brief en de bijlage niet hebben ontvangen,
dan kan een exemplaar via internet of de telefoon worden opgevraagd. Op het
moment dat er voor het eerst gegevens worden aangemeld, krijgt iedereen een
brief op naam en adres. Met die brief wordt iedereen persoonlijk benaderd
en nogmaals gewezen op de mogelijkheid om niet mee te doen aan het epd.Zij heeft verder gevraagd waarom er is gekozen voor een geenbezwaarsysteem
in plaats van toestemming. Hierbij moet onderscheid worden gemaakt tussen
het aanmelden van verwijsgegevens bij het epd en de raadpleging van het epd.
Bij raadpleging is er altijd toestemming van de patiënt nodig. Dus in
die zin zullen de raadpleging en het opvragen van gegevens nooit buiten de
patiënt omgaan. De vrijwilligheid waarvoor mevrouw Agema pleit, bedienen
wij dus optimaal.Mevrouw Agema heeft gevraagd wat onder een noodsituatie wordt verstaan.
De zorgaanbieder kan alleen het epd van een patiënt inzien met diens
toestemming of de toestemming van diens vertegenwoordiger. Er wordt een uitzondering
gemaakt voor noodsituaties. De situatie kan zich voordoen dat geen toestemming
van de patiënt of diens vertegenwoordiger kan worden gevraagd. Gedacht
kan worden aan ernstig gewonde niet-aanspreekbare verkeersslachtoffers, waarbij
een slachtoffer weliswaar bescheiden bij zich draagt waaruit een hulpverlener
de identiteit en het burgerservicenummer kan afleiden, maar een ouder of een
andere wettelijke vertegenwoordiger niet tijdig op te sporen is. Dan kan de
hulpverlening daar niet op wachten en is raadpleging van het epd in het kader
van de hulpverlening noodzakelijk. Het is overigens mogelijk
dat iemand heeft aangegeven dat bepaalde informatie niet beschikbaar is. Die
is dan ook niet beschikbaar.Mevrouw Sap heeft het over het digitaal in plaats van mondeling geven
van toestemming om het epd te raadplegen. Het wetsvoorstel geeft de patiënt
de mogelijkheid om zijn epd en de centrale gebruiksregistratie elektronisch
op te vragen en te raadplegen. Daarnaast kan hij zijn gegevens ook elektronisch
afschermen tegen het opvragen en raadplegen door een zorgaanbieder of een
categorie van zorgaanbieders. Ingevolge deze bepaling, die bij derde nota
van wijziging aan het wetsvoorstel is toegevoegd, is datgene wat mevrouw Sap
vraagt al mogelijk.Mevrouw Sap (GroenLinks):Het is mij bekend hoe het zit. Ik bedoelde vooral te zeggen dat ik de
regeling van de mondelinge toestemming om het epd in te kijken, wat mager
vind. Ik vraag mij af of het mogelijk is een verdergaande regeling te treffen.
Is het mogelijk in het epd een keuzemogelijkheid te creëren waardoor
de patiënt zelf kan aangeven of hij mondeling toestemming wil geven,
dan wel of hij dat via een zwaardere digitale weg wil doen? In het laatste
geval zullen wij ook die zwaardere weg moeten regelen.Minister Klink:Ik vraag mij af wat een zwaardere weg kan zijn dan dat je iemand persoonlijk
vraagt of je zijn gegevens mag opvragen.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik kan mij voorstellen dat een tussenvorm mogelijk is, bijvoorbeeld doordat
de patiënt de mogelijkheid wordt geboden om bepaalde categorieën
behandelaars uit te sluiten van toegang tot zijn dossier, bijvoorbeeld: huisartsen
krijgen wel toegang, maar specialisten niet.Minister Klink:Het is op dit moment mogelijk bepaalde categorieën van gegevens uit
te sluiten voor benadering door anderen. Als voorbeeld noem ik dat een apotheker
niet zomaar toegang heeft tot bijvoorbeeld gegevens over psychische aandoeningen
of laboratoriumgegevens. Ook bestaat de mogelijkheid om bepaalde zorgaanbieders
uit te sluiten van informatie.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik kan mij voorstellen dat iemand in zijn dossier digitaal wil bekrachtigen
dat hij de categorie specialisten toestemming geeft om zijn dossier in te
zien. Dat betekent dat in het dossier de mogelijkheid moet worden ingebouwd
dat men dit zelf thuis kan doen. Ik ben geen automatiseringsdeskundige en
misschien moet de manier waarop nog nader worden uitgezocht.Minister Klink:Ik krijg van ambtelijke zijde aangereikt dat dit kan.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik verzoek de minister toe te lichten hoe dit kan in de brief die ons
al is toegezegd. Tot nu toe heb ik dat nergens in de stukken kunnen terugvinden.Minister Klink:Ik zal het nader toelichten.De heer Van der Vlies (SGP):Vanmorgen heb ik over dit punt een interruptie geplaatst. Ik heb de zaak
geparkeerd, toen de minister zei dat hij er in zijn verdere termijn nog op
zou terugkomen. Het kan zijn dat een arts kennisneemt van een dossier waarvan
op verzoek van de patiënt delen zijn afgedekt. Weet de behandelaar dat
de informatie die hij te zien krijgt, niet compleet is?Minister Klink:Volgens de huidige regeling weet hij dat niet. Dat is bewust gedaan op
grond van het feit dat een behandelend arts wellicht toch, in de wetenschap
dat bepaalde gegevens afgeschermd zijn, nadere vragen gaat stellen, waarmee
de relatie onder druk komt te staan en de betrokkene wellicht toch een en
ander gaat melden. Daarom vind ik de suggestie van mevrouw Sap interessant
dat dit een modaliteit is waarvoor men kan kiezen en waarbij men zelf bepaalt
wat een arts wel of niet mag weten.De heer Van der Vlies (SGP):Dat geeft wel een reductie op de operationaliteit van het systeem.Minister Klink:In die zin dat informatie niet altijd toegankelijk is maar soms wel relevant
kan zijn en onthouden wordt aan een behandelend arts. Dat is ook de keerzijde
van het niet deelnemen aan het epd. Met name in spoedsituaties kan dit toch
echt belangrijk zijn. Nogmaals wijs ik erop dat het van onze zijde niet anders
blijft dan een faciliteit die wij aanbieden, waarvan mensen al dan niet gebruik
kunnen maken. De keerzijde hiervan is wel dat ik alle desinformatie die soms
geopperd wordt ook wel kwalijk vind op grond van het feit dat mensen, wellicht
op basis van motieven die op zichzelf zuiver zijn maar met informatie die
niet zuiver Klinkis, zeggen dat zij niet meedoen. Dat is all in the game.De heer Van der Vlies (SGP):Natuurlijk kan een patiënt er een rechtmatig belang bij hebben om
iets niet bekend te laten zijn. Die kant zie ik, maar een behandelaar moet
in zijn diagnose en in de behandeling die hij gaat inzetten ook een aan zekerheid
grenzende waarschijnlijkheid hebben dat hij het verhaal kent. Dan komt de
professionaliteit om de hoek kijken dat hij voor zijn deel de vragen wel gaat
stellen die hij nodig vindt om adequaat op te treden. Dat leidt dan toch tot
een reductie op de winst die met het epd te boeken zou zijn, althans, zo komt
het mij voor. Ik heb nog niet begrepen dat ik daar ongelijk in heb.Minister Klink:Als informatie niet beschikbaar is, moet dat in mindering worden gebracht
op het totaalbeeld dat noodzakelijk kan zijn, want sommige informatie is gewoon
niet zo relevant. Ten tweede blijft er wel altijd een onderzoeksplicht. Een
arts dient wel door te vragen. Als bepaalde vragen voor zijn behandeling echt
relevant zijn, zoals over een bepaalde aandoening of bepaalde medicatie die
de patiënt gebruikt, en als hij die niet terugvindt in het dossier, moet
hij dat wel completeren. In die zin is de situatie niet: ik zie hier het volgende
staan en ik verwacht geen enkele aanvulling meer van de patiënt. Er blijven
toch behandelingsrelevante vragen, die de arts toch zal moeten blijven stellen.
Dit was overigens ook een vraag van mevrouw Sap, die ik nu aan het adres van
de heer Van der Vlies heb beantwoord.Mevrouw Sap (GroenLinks):De minister heeft nu twee keer aangegeven dat hij het een interessante
suggestie vindt, maar ik vraag mij dan wel af hoe wij hiermee verder kunnen
gaan. Wat mij betreft, zou het gewenst zijn als ergens op een algemene plek
in het dossier op verzoek van mensen de aantekening kan worden gemaakt dat
het een gedeeltelijk afgeschermd dossier is. Het hoeft helemaal niet duidelijk
te zijn wat er is afgeschermd.Minister Klink:Ik sta open voor uw suggestie om er toch serieus naar te kijken of dit
kan. Daarmee kom ik ook tegemoet aan wat de heer Van der Vlies zei. Een vinkje
dat bepaalde gegevens niet beschikbaar zijn kan een trigger zijn om door te
vragen. Het moet wel technisch allemaal mogelijk zijn, maar ik ga hier positief
naar kijken en ik zal er in de rapportage op terugkomen.Mevrouw Sap (GroenLinks):De rapportage is de brief die wij voor de tweede termijn zullen krijgen?Minister Klink:Ja.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de minister voor de toezegging en ik hoop dat hij hiervoor ook
in overleg wil treden met bepaalde patiëntenorganisaties. Laten wij maar
even naar de kwetsbare organisaties kijken, bijvoorbeeld van mensen met een
psychische of psychiatrische aandoening. Ik zou niet willen dat dit vinkje –
ik geef maar even de andere kant weer van het verhaal van mevrouw Sap –
ertoe leidt dat deze mensen niet tot afscherming van de gegevens overgaan,
maar tot vernietiging. Dan zijn wij namelijk veel verder van huis. Dus laten
wij even goed kijken wat ervoor zorgt dat die gegevens wel beschikbaar zijn
wanneer zij echt nodig zijn.Minister Klink:Dat lijkt mij een waardevolle suggestie. Die nemen wij dan ook mee, inderdaad
in overleg en om dit soort situaties te vermijden.Mevrouw Koşer Kaya vroeg hoe patiënten beschermd zijn tegen
inzage door mensen zonder beroepsgeheim. Daarover hebben wij veel gesproken.
Medewerkers van het landelijk schakelpunt en medewerkers van het klantloket
hebben ook een aparte geheimhoudingsplicht, althans, in het wetsvoorstel is
een verplichting opgenomen.Mevrouw Koşer Kaya heeft verder gevraagd wie het LSP gaat beheren.
Dat is het Nationaal ICT Instituut in de Zorg, beter bekend als Nictiz. Dat
wordt bij AMvB aangewezen voor het inrichten en beheren van het LSP.Geeft de patiënt eenmalig toestemming of elke keer opnieuw, zo vroeg
mevrouw Koşer Kaya. Daarbij moeten wij onderscheid maken tussen opname
van de gegevens in het epd en het verstrekken van die gegevens. Voor de opname
van de gegevens is dat een-, c.q. tweemalig, maar telkens weer als er gegevens
moeten worden uitgewisseld, moet er opnieuw toestemming worden gegeven. Dat
geldt van meet af aan.De heer Zijlstra vroeg of de doorontwikkeling van het epd ook wordt getest.
Nieuwe toepassingen zullen op dezelfde manier als de huisartswaarneemgegevens
en de medicatiegegevens worden geïntroduceerd. Dat betekent dat per toepassing
eerst een ontwerp wordt gemaakt, dat wordt afgestemd met het zorgveld en de
leveranciers. Vervolgens wordt een pilot uitgevoerd. Pas daarna komt de toepassing
beschikbaar voor de zorgverleners. De verwachting is dat voor een aantal nieuwe
toepassingen binnen afzienbare tijd de technische specificaties beschikbaar
komen. Op basis daarvan kunnen nieuwe pilots worden uitgerold alvorens over
te gaan tot een landelijke uitrol. Als de testfase adequaat verloopt en de
randvoorwaarden zijn ingevuld, kan worden overgegaan tot uitbreiding van het
Besluit epd, maar niet dan nadat wij ons er opnieuw van hebben vergewist dat
een en ander veilig gebeurt.De heer Zijlstra vroeg naar het actualiseren van gegevens. Zo-even kwamen
wij daar al over te spreken. In het besluit is dus geregeld dat binnen 24
uur, of zoveel eerder als nodig, in het belang van de goede zorg aan de patiënt
de gegevens worden geactualiseerd. Zorgverleners die hun dossiers niet tijdig
aanvullen, kunnen aansprakelijk zijn als een andere zorgverlener daardoor
niet de juiste informatie had om de patiënt te behandelen.Het voorhangen van het inwerkingtredings-KB is ongebruikelijk. Ik kan
de Kamer voordat ik het wetsvoorstel in werking wil laten treden een brief
sturen waarin ik aangeef welke datum ik in gedachten heb, zodat ik in elk
geval materieel tegemoet kan komen aan de wens om daartoe niet over te gaan
dan nadat wij hierover hebben gesproken.De heer Zijlstra vroeg of de doorontwikkeling van het epd ook wordt getest.
Nieuwe toepassingen zullen op dezelfde manier als de huisartswaarneemgegevens
en de medicatiegegevens worden geïntroduceerd. Dat betekent dat per toepassing
eerst een ontwerp wordt gemaakt. Dat wordt afgestemd met het zorgveld en de
leveranciers. Vervolgens wordt een pilot uitgevoerd. Pas daarna komt de toepassing
beschikbaar voor de zorgverleners. De verwachting is dat voor een aantal nieuwe
toepassingen binnen afzienbare tijd de technische specificaties beschikbaar
komen. Op basis daarvan kunnen nieuwe pilots worden uitgerold, alvorens over
te gaan tot een landelijke uitrol. Als de testfase adequaat verloopt en de
randvoorwaarden zijn ingevuld, kan worden overgegaan tot uitbreiding van het
besluit epd. Nogmaals, dat gebeurt niet voordat wij ons opnieuw hebben vergewist
van het feit dat een en ander veilig gebeurt.Dan de vraag naar het actualiseren van gegevens. In het besluit is geregeld
dat binnen 24 uur of zoveel eerder als nodig is, in het belang van de goede
zorg aan de patiënt, de gegevens worden geactualiseerd. Zorgverleners
die hun dossiers niet tijdig aanvullen, kunnen aansprakelijk zijn als een
andere zorgverlener daardoor niet de juiste informatie had
om de patiënt te behandelen.Dan het voorhang-KB. Het voorhangen van een inwerkingtreding-KB is ongebruikelijk.
Ik kan de Kamer, voordat ik het wetsvoorstel in werking laat treden, een brief
sturen waarin ik aangeef welke datum ik in gedachten heb, zodat in elk geval
materieel tegemoet kan worden gekomen aan de wens van de Kamer om daar niet
toe over te gaan dan nadat wij daarover hebben gesproken.De heer Omtzigt (CDA):Die toezegging is helder. Dank daarvoor. Kan in die brief ook worden meegenomen
welke artikelen bij het KB in werking treden? Volgens het laatste wetsartikel
heeft de minister de mogelijkheid om te shoppen en zelf te kiezen welk artikel
hij in werking wil laten treden en welke niet.Minister Klink:Wij zullen de Kamer zo volledig mogelijk per brief informeren.Dan de vraag van de heer Zijlstra in hoeverre de motie-Schippers, één
van de vele moties, over de verticale integratie versneld kan worden uitgevoerd.
Vlak voor het kerstreces nam de Tweede Kamer de motie van mevrouw Schipper
aan. Daarin wordt de regering gevraagd de fusie van zorgverzekeraars en zorgaanbieders
en het aanbieden van zorg door zorgverzekeraars wettelijk te verbieden. De
heer Zijlstra is van mening dat een versnelde uitvoering van de motie ook
het door diverse Kamerleden gesignaleerde risico kan verkleinen dat zorgverzekeraars
aan gegevens uit het epd van een verzekerde kunnen komen en die gegevens vervolgens
kunnen gaan gebruiken, c.q. misbruiken. Dat kan bijvoorbeeld door iemand op
grond daarvan een aanvullende ziektekostenverzekering of een levensverzekering
of anderszins aan te bieden of juist te weigeren. Inderdaad is het risico
op misbruik kleiner als verzekeraars geen beroepsbeoefenaren in dienst mogen
hebben die hun verzekerde zelf de verzekerde zorg leveren en die met het oog
op een goede zorgverlening het epd van hun verzekerde zullen willen consulteren.
Ik vind het onwenselijk om verzekeraars om die reden te verbieden zelf zorg
te verlenen, althans mensen die bij een zorgverzekeraar werkzaam zijn. De
Kamer heeft mij over de motie-Schippers en de samenwerkingsvormen tussen zorgverzekeraars
en aanbieders ook recent nog Kamervragen gesteld. Binnenkort ontvangt de Kamer
mijn antwoorden. De staatssecretaris en ik hebben de Kamer daarnaast afgelopen
dinsdag toegezegd om nog in dit voorjaar een brief te sturen over governance.
Daarin zullen wij het vraagstuk van de verticale integratie meenemen. Wat
betreft die verticale integratie zien wij opnieuw dat sprake kan zijn van
samenloop tussen een verzekeraar en de zorgaanbieder – dat geldt overigens
ook voor de verzekeringsarts die ik zojuist noemde – maar daarvoor gelden
in feite dezelfde argumenten die ik zojuist noemde. Alleen de zorgaanbieder
heeft voor zijn of haar patiënten toegang tot de informatie. Als men
daar anderszins gebruik van maakt, geldt het hele arsenaal aan waarborgen,
zowel in preventieve als in sanctionerende zin.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. In deze situatie ligt het volgens mij net even anders dan
bij de huisarts die ook bedrijfsarts is. De huisarts heeft als huisarts toegang
tot zijn of haar patiëntengroep. Dan is het gemakkelijk vast te stellen
dat het ongeoorloofd is als hij naar een andere persoon gaat zoeken. Stel
echter dat een ziekenhuis onderdeel is van een zorgverzekeraar. Iemand in
dat ziekenhuis kan dan wel degelijk kijken naar de gegevens van een patiënt,
geoorloofd, maar die informatie kan via indirecte banden op geoorloofde wijze
terechtkomen bij een zorgverzekeraar. Ik verwacht niet dat dit vaak voorkomt,
vanwege de beroepseer, maar het is wel degelijk mogelijk dat op die manier
informatie stroomt naar een zorgverzekeraar terwijl de toegang tot de gegevens
feitelijk juist is.Minister Klink:Dat is ook zo, maar dit geldt nu ook al voor verzekeringsartsen die tevens
huisarts zijn, laten wij eerlijk zijn. Zij hebben toegang tot de gegevens
van hun patiënten. Zij hebben immers een behandelrelatie. Dit geldt straks
ook voor allen die in een ziekenhuis aanwezig zijn. Natuurlijk wordt wel gekeken
in hoeverre men in de administratie staat, maar vervolgens wordt er altijd
gekeken in hoeverre er een behandelrelatie is tussen de betrokken specialist
en de persoon in kwestie. Als er geen behandelrelatie is, gaat men toch in
de fout. Via de loggegevens kan men alsnog zien dat er oneigenlijk gebruikgemaakt
is van de informatie, nog even afgezien van de vraag wat je met deze informatie
doet.De heer Zijlstra (VVD):Bij een huisarts die ook bedrijfsarts is, is veel duidelijker een scheiding
aan te brengen. Het is heel helder wat de patiëntengroep is van deze
persoon en of hij of zij ongeoorloofd dossiers opvraagt. In bijvoorbeeld een
ziekenhuis – eigenlijk geldt dit voor alle zorginstellingen –
is dat veel minder helder. Daar zien wij het probleem. Nogmaals, het zal weinig
voorkomen, omdat men over het algemeen genoeg beroepseer heeft om het niet
te doen. Wij zitten hier echter om te proberen de boel zo veel mogelijk dicht
te schroeien. Wij zien dat probleem wel degelijk.Minister Klink:Ik ben het met de heer Ormel eens als hij zegt dat het in een ziekenhuis
minder gemakkelijk is om een scheiding aan te brengen tussen een behandelrelatie
en het feit dat men vanuit dit ziekenhuis überhaupt een relatie met betrokkene
heeft. Het fenomeen is hetzelfde; dat zie ik ook wel. Echter, de vraagstukken
liggen bij verticale integratie wellicht iets indringender. Het is een van
de punten waar ik gisteren met mensen van het CBP gesproken heb. Men zei dat
verzekeraars om die reden – wij kennen ziektekostenverzekeringen en
levensverzekeringen – Chinese walls hebben. Deze zou je hier ook moeten
aanbrengen. Ik geef toe dat de vraag voortkomt uit het fenomeen van de verticale
integratie waarop ik overigens in mijn schriftelijke beantwoording van de
vragen nog terugkom. Hierbij zal ik wel een onderscheid maken tussen de vraag
in hoeverre verticale integratie nu al kan – waarschijnlijk kan dit,
gegeven de huidige criteria – en de vraag in hoeverre je dit zou moeten
voorkomen door de wet te wijzigen. Deze vraag komt nog nadrukkelijk aan de
orde. Dit punt maakt hiervan deel uit, dat mag duidelijk zijn.Mevrouw Vermeij (PvdA):Samen met de heer Omtzigt en vele anderen hebben wij op dit punt een amendement
ingediend om iedere schijn weg te nemen. Wij horen in tweede termijn graag
het antwoord van de minister.Minister Klink:Van de zijde van de zorgverzekeraars is bepaald niet gelukkig gereageerd
op het feit dat de Kamer heeft aangekondigd hierover een amendement in te
dienen. Men voelt zich namelijk een beetje in de hoek geplaatst alsof een
verzekeraar kennelijk bij deze informatie kan komen. Dat kan dus niet, ook
niet fysiek. Men heeft de passen niet et cetera. Ik wil benadrukt hebben dat
verzekeraars hiertoe niet de ambitie hebben en dat het ook niet kan. Voor
zover hiermee reputaties gemoeid zijn, schaar ik mij graag achter de zorgverzekeraars
die zeggen dit niet te willen en op dit moment ook niet te kunnen.Tegelijkertijd kent wetgeving ook een symbolische functie. Kennelijk bestaat
hierover onrust bij mensen. In die zin is preciseren in de wet dat een en
ander nooit zal moeten kunnen mijns inziens geen probleem, voor zover hierin
geen beschuldigend element zit dat verzekeraars wel deze ambitie zouden hebben.
Dit punt speelt overigens ook bij zorginstellingen. Niet alleen de individuele
behandelende arts, maar ook de zorginstellingen zelf hebben wel een verantwoordelijkheid
om te voorkomen dat informatie die in hun instelling gegenereerd wordt, met
anderen gedeeld wordt. Men is er verantwoordelijk voor dat de veiligheid op
orde is. In die zin kan ik meegaan met die functie van de wetgeving waarbij
je enerzijds de verzekerden of patiënten nog eens het signaal geeft:
let op, wij schermen dit af. Anderzijds geef je in de richting van zorginstellingen
het signaal: zorg dat de cultuur en de werkwijze hieraan tegemoet komen.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ik heb een vervolgvraag. Ik volg de minister in zijn betoog. Hij preciseert
een deel van de achtergronden van dit amendement. Baat het niet, dan schaadt
het niet. Als al deze verzekeraars zeggen wat zij in een persbericht hebben
verklaard, hoeft dat ook niet. Inderdaad heeft de symbolische kant een zeer
belangrijke rol.De heer Omtzigt (CDA):De suggestie om te bezien hoe dit zit bij de zorginstellingen, is waardevol.
Wetgeving is niet alleen symbolisch. Je geeft ermee aan wat je werkelijk niet
wilt dat er gebeurt. Zo hebben wij in de Kamer vastgelegd dat wij niet mogen
moorden; u niet, ik niet en mevrouw Vermeij niet. De desbetreffende bepaling
in het wetboek is geen impliciete insinuatie dat wij dit vanavond van plan
zijn. Dit amendement dient op precies dezelfde wijze te worden gezien. Er
is niemand die denkt dat mensen dit van plan zijn, maar mocht het gebeuren,
dan moet er gewoon een sanctie op staan.Minister Klink:Ik denk dat de zorgverzekeraars blij zijn met deze toelichting, maar ik
hoef niet voor hen te spreken. Op de verticale integratie en op dit punt komen
wij overigens uitvoeriger terug. Het moge duidelijk zijn welke vragen er allemaal
spelen. Anders was het amendement ook niet ingediend.De aardige vraag werd gesteld in hoeverre ik bereid ben om mijn politieke
lot op te hangen aan het lukken c.q. mislukken van het epd. Het moge duidelijk
zijn dat ik er alles aan doe om het mislukken van het epd te vermijden, sterker,
om het epd te laten slagen. Over de belangrijke voordelen voor de gezondheid
van patiënten hoef ik niet uit te weiden.De heer Zijlstra (VVD):Durft de minister met het oog op het vertrouwen zo ver te gaan als zijn
collega Hoogervorst bij de grootschalige veranderingen in verband met de Zorgverzekeringswet?
Hij zei: ik sta ervoor in dat het goed gaat. Zo niet, dan mag men mij daarop
afrekenen.Minister Klink:Het is goed dat de heer Zijlstra over vertrouwen spreekt. Ik vind inderdaad
dat wij voluit moeten spreken over het epd en de mate waarin dit gerealiseerd
wordt, en dat wij ons niet moeten laten afleiden door de vraag in hoeverre
daarmee een politieke stunt van een opstappende minister is gemoeid. Dat leidt
alleen maar af van de echte zaak. Is dat geen redelijk antwoord?De heer Zijlstra (VVD):Ik geef toe dat het leuk gevonden is.Minister Klink:Hoe gaat de structurele financiering van het epd werken? In de begroting
van VWS is voorzien in een budget van 40 mln. voor ICT in de zorg. Binnen
dit budget worden de structurele kosten gefinancierd van de centrale voorzieningen.
Zorgaanbieders zijn zelf verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering en de kosten
hiervan. Dit geldt ook voor de ICT die voor deze bedrijfsvoering noodzakelijk
is.Leidt aansluiting van het ekd tot instabiliteit van het systeem? Dat is
een belangrijke vraag. Ook daarvoor geldt dat de systemen alleen kunnen aansluiten
op het moment dat ze beproefd zijn op veiligheid en stabiliteit. Dit geldt
dus ook voor de informatiesystemen die te maken hebben met het ekd jgz.Mevrouw Sap (GroenLinks):Als de minister het punt van de kosten heeft afgerond, wil ik daarop nog
even indringend doorvragen.De voorzitter:Is dat zo?Minister Klink:Ja, tot nog toe wel.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik vraag mij af of de minister zich niet even achter de oren heeft gekrabd
toen hij zag dat hij verantwoordelijk is voor een van de grootste ICT-projecten
bij de overheid van de afgelopen tijd en van de komende jaren, en constateerde
dat daarmee structurele kosten gemoeid zijn van 40 mln. Dat bedrag is een
fractie van de zorgomzet per jaar. Het percentage zit achter de komma, nul
komma nul zoveel procent. Tegelijkertijd weten wij dat sectoren die voor eenzelfde
uitdaging staan qua informatiebeveiliging veel meer investeren in ICT. Ik
vraag mij dus af hoe de minister denkt voor een zo beperkte investering de
enorm grote uitdaging van de beveiliging en het goed laten werken van het
epd te kunnen aangaan. Daarbij gaat het niet alleen om de techniek maar ook
om het proces, de zorgvuldigheid die mensen in de zorg moeten betrachten in
het werken ermee. Hoe denkt de minister deze aspecten te kunnen garanderen
voor een zo klein bedrag?Minister Klink:Ik begrijp die vraag. Wij hebben natuurlijk gekeken naar het LSP en alle
voorzieningen die daarmee gemoeid zijn, de centrale voorzieningen, UZI, SBV-Z
en het informatiepunt epd. Daarvoor is een raming gemaakt. Wij gaan natuurlijk
niet meer betalen dan strikt noodzakelijk is. Met de 40 mln. komen wij uit om dat, en alles wat eruit voortvloeit, zoals de veiligheid, te
realiseren. Dat is de uitkomst. De zorgaanbieders passen dit in de regel uit
eigen budget bij. Dat betekent dat wij de separate ICT-investeringen niet
op de begroting hebben staan. Die ziet men terug op de begrotingen van de
ziekenhuizen, de zorginstellingen, de eerstelijnsinstellingen enzovoort. Wel
ben ik gevoelig voor het zo-even door mij genoemde punt van het omzetten van
de informatie in het format waardoor het werkbaar wordt binnen het landelijk
schakelpunt. Dat betreft het proces waarvan mevrouw Sap sprak. Als daarvoor
meer tijd en eventueel meer middelen nodig zijn, ben ik bereid om de betrokkenen
daarin tegemoet te komen, zoals ik ook aan de huisartsen heb aangegeven. In
dat opzicht snap ik de gemaakte opmerking over het proces. Het zou al te gemakkelijk
zijn om te zeggen: dit is de verplichting, hier heb je wat geld; regel het
maar.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik heb er behoefte aan om van de minister op beide punten nadere informatie
te krijgen. Ik wil informatie over de incidentele kosten van de omschakeling
op het epd en over de structurele investeringen in ICT en automatisering die
de zorg kan doen. Ook wil ik weten of dit voldoende is om de veiligheid te
waarborgen. Ik vraag de minister of hij in de brief dit eens goed op een rijtje
wil zetten. Er doen namelijk allerlei verschillende bedragen de ronde. Hij
moet zichzelf daarbij ook kritisch de vraag te stellen of hij daarmee de voorwaarden
heeft gecreëerd om dit te laten slagen.Minister Klink:Ik wil mevrouw Sap erop wijzen dat wij bij eerdere debatten een business
case hebben meegestuurd bij de stukken. Wij hebben aangegeven wat de investeringen
zijn en binnen hoeveel tijd dit terugverdiend wordt, met inachtneming van
de bijdragen die wij geven aan betrokkenen die zich aansluiten. Deze informatie
wil ik nog wel eens sturen. Ik zal daaraan de actuele inzichten koppelen.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik heb deze business case wel gezien. Ik moet toegeven dat ik hem niet
heel diepgravend heb kunnen bestuderen. Mijn stellige indruk is echter dat
in de business case vooral rekening is gehouden met de kosten van de techniek
en van het onderhoud ervan en maar heel weinig met de menselijke kant en de
proceskant. Gaan de mensen er echt mee werken op de zorgvuldige manier die
nodig is? Welke initiële investering is daarvoor nodig?Minister Klink:Dat bedoelde ik met de actuele inzichten. Ik wil met mevrouw Sap graag
weten of men voldoende tijd heeft om de informatie om te zetten in het format
van de richtlijn van 2004 en 2005. Ik wil daar niet zomaar aan voorbijgaan.
Op sommige huisartsen en apothekers kan inderdaad een loden last rusten. Dat
snap ik heus wel.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Het is mooi dat de minister een uitgebreid inzicht verschaft in de financiën.
Ik heb een andere vraag over het ekd. Wellicht wordt dit dossier in de toekomst
gekoppeld aan het epd. Als het elektronisch kinddossier straks wordt gekoppeld
aan het elektronisch patiëntendossier, kunnen ouders dan inzien wat er
in het dossier van het kind gebeurt? Zo ja, tot welke leeftijd is dit mogelijk?
Is dit vanaf een bepaalde leeftijd niet meer mogelijk? Ik kan mij voorstellen
dat een zestienjarige niet wil dat zijn ouders zien wat allemaal in zijn dossier
staat over wat hij zoal met de dokter heeft besproken.Minister Klink:Ik vergat nog te melden dat de eventuele aansluiting van de JGZ-instellingen –
je moet daarbij aan alle veiligheidsnormen voldoen, zodat het systeem veilig
blijft – niet betekent dat daarmee aangesloten wordt op het epd als
zodanig. Het LSP en het epd zijn natuurlijk niet hetzelfde. Men gaat via het
landelijk schakelpunt communiceren. Dit betekent niet dat het epd en de inhoud
van het epd zomaar toegankelijk worden voor derden, die daartoe volstrekt
onbevoegd zijn omdat zij geen behandelrelatie hebben. Ook als een behandelrelatie
ontbreekt, maar derden toch op het LSP aangesloten zijn, kunnen zij geen inzage
krijgen in het epd. Het LSP wordt door de JGZ-instellingen in eerste instantie
alleen gebruikt om dossiers over te dragen binnen de JGZ en niet aan andere
beroepsgroepen in de zorg.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik kan mij voorstellen dat de techniek hiervan misschien wat ingewikkelder
is. Misschien zou de minister met minister Rouvoet moeten spreken over de
grenzen voor ouders om in het dossier van hun kinderen te kunnen kijken. Hebben
kinderen straks zelf zeggenschap over dat dossier? Dan kan worden bepaald
dat ouders niet in het dossier kunnen zien dat hun kinderen met hun zorgen
over seksuele zaken naar de arts zijn gegaan.Minister Klink:Dat vraagstuk speelt nu ook al. Ik heb er niet direct een antwoord op
paraat. Ook nu kan een ouder naar een arts gaan en vragen om inzage in het
dossier van zijn kind. Dat is hetzelfde als toegang tot de dossiers van je
kind via een elektronische route. Ik wijs erop dat onbevoegden nooit toegang
moeten hebben tot het epd van betrokkenen. Dit betekent tegelijkertijd een
afscherming van het epd voor beroepsgroepen buiten de zorg.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik wil weten of een kind vanaf een bepaalde leeftijd zijn ouders de toegang
tot zijn epd kan ontzeggen.Minister Klink:Ik moet u het antwoord schuldig blijven. Ik weet het niet. Ik zie de importantie
van het vraagstuk.De voorzitter:Laat de minister de vragen beantwoorden. Het wordt een vreemd debat als
de Kamerleden elkaars vragen beantwoorden, zoals nu buiten de microfoon om
gebeurt.Mevrouw Vermeij (PvdA):De minister sprak zojuist met collega Sap over de kosten. Een bedrag van
40 mln. lijkt mij onvoorstelbaar. Ik begrijp dat het ingewikkeld is om alle
ICT-kosten in de zorg naar het epd te herleiden, maar kan de minister een
poging wagen? Wat zijn bijvoorbeeld ziekenhuizen straks kwijt aan de invoering
van het epd? Is die vraag te beantwoorden? Ik stel nog een vraag over het
ekd en het epd. Heeft een kind straks twee dossiers? Het ekd en epd gaan samengevoegd
worden, maar hoe lang gaat dat nog duren?Minister Klink:Het gaat om de vraag of iemand die geen medische behandelrelatie heeft
met een kind, inzicht kan krijgen in de medische gegevens.
Dat kan niet. Wat uw vraag over kosten betreft, ik heb toegezegd dat ik met
een opstelling kom. Bij de start van het kabinet was er sprake van 500 mln.
aan bezuinigingen. Uiteindelijk zijn die met 100 mln. teruggebracht tot 400
mln. Aan betrokkenen is gemeld dat die 100 mln. voor ICT beschikbaar zou dienen
te zijn. Ik weet niet of de feitelijke bedragen die ziekenhuizen investeren
in ICT in begrotingen of in jaarrekeningen staan. Dat kan ik nagaan. Ik zal
dat bezien in het licht van wat ik de Kamer ga melden over de investeringen
die zich op dat punt aftekenen. Ik weet echter niet of het allemaal zo direct
naar boven te tillen is.Er is gevraagd op welke wijze wordt omgegaan met de registratie van placebomedicijnen.
De arts of apotheker kan een placebo registeren, zodat die herkenbaar is voor
andere zorgverleners. Dat gebeurt via codes, anders zou de werking van de
placebo natuurlijk helemaal uitgewerkt zijn. Dat lijkt een contradictio in
terminis, maar dat is het niet.Een andere vraag is of gegevens beschikbaar zijn als het systeem van een
ander uitstaat. Binnen het landelijk epd-netwerk worden geen gegevens opgeslagen.
De medische gegevens blijven dus bij de bron van de zorgaanbieder. Daarom
betreffen de eisen voor zorgaanbieders om het epd te mogen gebruiken beschikbaarheid.
Die beschikbaarheid moet 7x24 uur gegarandeerd zijn. Om noodzakelijk onderhoud
te kunnen uitvoeren, mag een systeem korte tijd uit de lucht zijn. Een zorgaanbieder
moet dat wel van tevoren melden bij het LSP.De Kamer vraagt hoe ik het aantal bezwaren beoordeel. Ik heb vanaf het
begin gezegd dat het epd een faciliteit is die wij aanbieden. Als mensen er
bezwaar tegen maken, dan is dat hun goed recht. Ik beschouw dat geen inbreuk
op het initiatief om het epd ter beschikking te stellen aan mensen. Men kan
overigens altijd het bezwaar onmiddellijk ongedaan maken. Een aantal van dergelijke
verzoeken heeft ons inmiddels bereikt.Mevrouw Sap (GroenLinks):De minister heeft natuurlijk volstrekt gelijk: het is het goed recht van
mensen om bezwaar aan te tekenen. Dat onderschrijf ik, maar op een gegeven
moment bereik je een kritische grens. Er kan een percentage bereikt worden
waardoor het systeem niet meer goed werkt. Nu heeft 2%, 330.000 mensen,
bezwaar gemaakt. Waar ligt volgens de minister de kritische grens? En als
die kritische grens in zicht komt, wat kan dan worden gedaan om ervoor te
zorgen dat minder mensen bezwaar aantekenen en meer vertrouwen ontstaat in
het systeem?Minister Klink:Ik ben het met u eens dat vertrouwen in het systeem buitengewoon belangrijk
is. De kritische grens kan ik niet zomaar aangeven. Het is een faciliteit
die wij mensen aanbieden. Als men daarvan gebruik wil maken, vind ik dat artsen –
bij hen kan het kritische punt liggen: is men nog bereid om in het systeem
te kijken? – de plicht hebben om de faciliteit aan te bieden, zelfs
als het aantal deelnemers betrekkelijk gering is. Het is niet zomaar een faciliteit
die wij aanbieden. Desalniettemin is vertrouwen belangrijk. Daarom heb ik
er af en toe de balen van als er ontoereikende en onjuiste informatie verschijnt,
want dat zet mensen op het verkeerde been. Op basis van toereikende informatie
moeten mensen die keuze echter wel kunnen maken.Mevrouw Sap (GroenLinks):De minister zegt terecht dat het zorgelijk kan worden. Zijn zorgverleners
nog wel bereid om in het systeem te kijken? Als het systeem eenmaal een tijd
werkt, zijn zorgverleners het niet meer gewend om zonder zo'n dossier te werken.
Het risico voor mensen buiten het systeem op niet-adequate zorg wordt dan
groter.Minister Klink:Daarom is er ook de onderzoeksplicht ...Mevrouw Sap (GroenLinks):De minister zou moeten bekijken welke deelname minimaal nodig is om tot
een verantwoord systeem te komen. Als de minister er nu geen uitspraak over
kan doen, moet dat in ieder geval gebeuren voordat wij het debat afmaken.Minister Klink:Met die kritische toon ben ik het niet eens. Doen artsen en apothekers
mee, in die zin dat men bekijkt in hoeverre informatie voorhanden is? Daar
ligt de kritische factor. Mensen die willen dat er gebruik van wordt gemaakt,
moeten wij in staat stellen om er ja tegen te zeggen. Ik vind het eerlijk
gezegd een plicht van artsen om zich ervan te vergewissen welke informatie
er is. Ik draai het om. Wij hebben vandaag verschillende keren gesproken over
ontoereikende regionale systemen. Stel dat je een celebrity bent, een George
Clooney of een mevrouw Agema...Mevrouw Agema:Een minister Klink.Minister Klink:Om binnen dezelfde esthetische categorie van mijnheer Clooney te blijven,
zou ik bijna zeggen. Na vandaag vertrouw je op het landelijke systeem. Je
kunt veel makkelijker bij die regionale systemen en daar is dus veel makkelijker
misbruik van te maken. Je gaat naar je huisarts en je vraagt om jouw informatie
uit die systemen te halen. Ondertussen wil je wel dat informatie op een veilige
manier uitgewisseld wordt. Dan ben je dus afhankelijk van de mate waarin de
arts meedoet met het landelijke epd. De uitrol is in die zin ook weer niet
zo vrijblijvend. Het heeft te maken met gezondheidswinst die je kunt boeken
bij ontstentenis van een regionaal systeem dat op punten van privacy en veiligheid
toereikend is. Iedereen kijkt voortdurend naar het landelijke dossier, maar
er is ook nogal wat aan de hand op het moment dat een regionaal systeem niet
helemaal functioneert. Ook in die zin is het ontzettend belangrijk om een
impuls te geven aan het landelijke epd, om alle randvoorwaarden rondom veiligheid
en privacy optimaal te maken en om uit te stralen dat dit een vertrouwenwekkend
systeem is.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik blijf het wat onbevredigend vinden. Wat gaat het betekenen voor mensen
die weliswaar zelf kiezen om niet mee te doen, maar vaak op grond van onvolledige
informatie en beeldvorming? Stel dat in de komende maanden nog veel meer mensen
bezwaar gaan aantekenen. Stel dat een miljoen mensen niet meedoen. Kan het
systeem dan nog werken?Minister Klink:Ja. Het betekent simpelweg dat artsen zich moeten vergewissen van de mate
waarin informatie beschikbaar is.Mevrouw Agema (PVV):Er zijn op dit moment al 330.000 mensen met bezwaren. In hoeverre zijn
alle mensen met bezwaren ook daadwerkelijk bereikt? Er is naar
8 miljoen huishoudens een brief gestuurd, maar niet naar alle verzekerden.
Moeten wij ervan uitgaan dat een veel grotere groep van mensen hier niet aan
mee wil doen? Het had ook andersom kunnen zijn gedaan: niemand komt in het
dossier, tenzij hij het zelf wil. Zouden het er dan ook 330.000 zijn geweest
of zou de animo dan veel groter zijn geweest?Minister Klink:Dit is een boeiende vraag. Wij hebben de folder goed bekeken. Wij zijn
nagegaan in welke mate de mensen de folder begrepen hebben. De publiekswaardering
voor de folder was buitengewoon groot. De informatieve waarde werd heel hoog
ingeschat. De mate waarin men zich bewust was van het feit dat men bezwaar
kon maken, was heel erg hoog. Ik zal de Kamer, indien zij daar prijs op stelt,
de bevindingen van het onderzoek doen toekomen. Gevoegd bij het feit dat mensen
nog een persoonlijke brief krijgen als voor de eerste keer gegevens in de
verwijsindex opgenomen worden, geeft mij dat het vertrouwen dat mensen zich
bewust zijn van het feit dat gekozen kon worden.Mevrouw Agema (PVV):Wij zien het onderzoek graag tegemoet. Wij hebben er nog wel wat twijfels
over of er wel voldoende draagvlak is, ook omdat 330.000 alerte mensen toch
een hele hoop is.Minister Klink:Nogmaals, dat die 330.000 mensen niet willen meedoen, is hun goede recht.
Het is een faciliteit die wij aanbieden, niet meer en ook niet minder. Een
minister van Volksgezondheid dient niet teleurgesteld te zijn als mensen uit
eigen overwegingen daaraan niet meedoen, want dat recht hebben wij juist willen
bedienen door die brief te sturen en betrokkenen nogmaals in te lichten daarover.
Ik maak mij er druk om dat het systeem veilig en betrouwbaar moet zijn, zodat
degenen die er wel voor kiezen de gezondheidswinst kunnen boeken die voor
ogen stond.Mevrouw Vermeij (PvdA):Het onderzoek dat u ons doet toekomen, geeft antwoord op de vraag hoe
de informatievoorziening is gewaardeerd. Mensen hebben uit eigen overweging
bezwaar aangetekend. Hebt u onderzoek gedaan naar de vraag in hoeverre die
eigen overwegingen zijn gebaseerd op, voorzichtig uitgedrukt, misverstanden
met betrekking tot de beveiliging van de privacy?Minister Klink:Er is wel gekeken in hoeverre de gemaakte afwegingen zijn onderkend. Er
is voor zover ik weet niet gevraagd naar de motieven van mensen om nee te
zeggen, en ik weet niet of het eigenlijk is om dat te achterhalen als overheid.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ik zeg dit omdat er een hoop is geschreven, zeer gericht op de privacy.
Maar als men weet dat men nu ook al in een regionaal systeem zit, wat bij
mijn weten heel veel mensen niet zo ervaren, en als men weet dat de huidige
functionele regionale netwerken zeker niet zo veilig zijn als het LSP, zouden
mensen dan dezelfde keuze hebben gemaakt?Minister Klink:Ik denk dat dat op zichzelf een gerechtvaardigde vraag is. Vrij simpel:
de mensen die ik tegenkom, hebben vaak niet in de gaten dat er überhaupt
gegevens uitgewisseld worden in regionale systemen, en men kent zeker de vraagstukken
rondom veiligheid en privacy niet. Dat is de keerzijde van het feit dat wij
terecht zo intensief debatteren over het LSP en het epd. Alle vraagstellingen
richten zich dan wel op het landelijke epd, en de regionale netwerken blijven
in het publieke debat een beetje buiten schot. Op zichzelf zijn privacy en
veiligheid voor beide systemen buitengewoon belangrijk.De heer Zijlstra (VVD):Onlangs heeft nog in het AD een artikel gestaan over journalisten die
gewoon gingen bellen met zorgaanbieders om het dossier op te sturen, en ze
kregen het. Dat geeft al aan hoe fantastisch veilig het huidige systeem is.Mij gaat het om die 330.000 mensen. Wat zijn hun motieven geweest? Ik
snap dat dat niet gevraagd is, dat zou inderdaad oneigenlijk zijn geweest,
maar de minister heeft in de memorie van toelichting gezegd: de zorgaanbieder
zal de patiënt op de hoogte stellen van de voor- en nadelen van het epd.
Hoe gaat dat gebeuren? Die 330.000 mensen zijn onder andere gestuurd door
informatie die in huisartsenpraktijken heeft gehangen, waarin werd opgeroepen
bezwaar aan te tekenen. Ze zijn gestuurd door informatie die is verschenen
in allerlei media, waarbij werd gezegd: zorgaanbieders hebben onbeperkt toegang
tot je dossier, wat niet waar is. Het zou in het belang van deze mensen zijn
dat zij op basis van objectieve informatie hun keuze goed kunnen heroverwegen.
Als zij dan nog steeds dezelfde keuze maken, alle respect, maar wel op basis
van de juiste informatie. De VVD heeft op zijn minst de indruk dat een redelijk
aantal mensen bezwaar heeft aangetekend op onjuiste informatie. Welke stappen
bent u op dat punt bereid te nemen?Minister Klink:Wij hebben in de brief en de folder geprobeerd zo toereikend mogelijk
informatie te geven. Publiek debat dient buitengewoon scherp te zijn, mits
op goede gronden en op basis van goede informatie. Wij zullen zien in hoeverre
wij diezelfde objectieve informatie nog aan mensen kunnen meegeven. Ik zeg
dit zo omzichtig en terughoudend, omdat het gaat om een faciliteit die wij
aanbieden. Ik wil in geen enkel geval dat er van mijn kant een informatiegolf
over Nederland komt waaromheen een soort propagandistische sfeer ontstaat.
Ik wil mij bij de feiten houden en die feiten zijn dat wij een systeem willen
dat veilig is en dat aan de privacyeisen voldoet en waarvan wij hopen dat
het zo snel mogelijk landelijk gerealiseerd en eventueel uitgebreid kan worden,
teneinde de beoogde gezondheidswinst ermee te boeken.De heer Zijlstra (VVD):Dat snap ik. Mijn vraag spitst zich toe op de zinsnede in de memorie van
toelichting dat de zorgaanbieder het met de patiënt moet doornemen. De
vraag is hoe dat nader wordt ingevuld. Ik vind het wel een terechte opmerking
in de memorie van toelichting, maar ze lijkt een beetje loos, zeker gelet
op wat er tot op heden gebeurt. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat die
zinsnede van inhoud wordt voorzien? Ik vraag dat mede gelet op het feit dat
de minister aangaf dat er daarnaast nog een onderzoeksplicht is. Dan komen
wij weer op een eerder punt van mij. Als wij te veel op die onderzoeksplicht
gaan hangen, valt eigenlijk het nut van het epd weg, want dan gaat niemand
op het epd vertrouwen en gaat iedereen alsnog zijn eigen ding
doen.Minister Klink:Ik zal uw opmerkingen gaarne inbrengen in het overleg dat ik heb met de
KNMG, de LHV en andere organisaties en zal uw zorgen daarbij ook vertolken
en verwoorden, dit in de wetenschap en het vertrouwen dat degene die zorg
aanbiedt uiteindelijk altijd het belang van de patiënt op het oog heeft.
Aan dat laatste wil ik niet twijfelen en ik twijfel er ook niet aan. Soms
kunnen door misverstanden allerlei barrières opgeworpen worden. Laten
wij eerst die misverstanden dan maar eens uit de weg ruimen.De heer Zijlstra (VVD):Dank. Ik zou graag zien dat u in de brief die u naar de Kamer stuurt voor
de tweede termijn, ingaat op wanneer u precies vindt dat die onderzoeksplicht
moet gelden. Dat is namelijk toch wel een cruciaal "haakje". Dan hebben wij
er ook wetstechnisch helderheid over.Minister Klink:Ik zal daar graag op ingaan. Ik gaf in de richting van de heer Van der
Vlies al aan dat die onderzoeksplicht eigenlijk altijd geldt, maar dat de
mate waarin je daarmee als het ware de diepte in gaat, natuurlijk mede te
maken heeft met het vertrouwen dat je kunt ontlenen aan het medicatiedossier
of het epd, in de zin of daar toereikende informatie in staat. Dat is een
inschatting van de arts maar ik kom er in algemene zin nog op terug.De heer Van der Vlies vroeg wat de planning is rondom het LSP. Met zijn
welnemen neem ik die vraag ook mee in de schets die ik nog zal geven over
de vervolgstappen. Ik heb zo-even al gezegd dat er telkens pilots zullen ontstaan
of uitgebreid zullen worden en dat er testomgevingen zijn voor nieuwe releases
die dan zullen worden geactualiseerd om te bezien in hoeverre het allemaal
toereikend en veilig kan.Verder is gevraagd naar de stand van zaken rond de kwalificatie van de
leveranciers. Ik heb al aangegeven dat ik daarop terugkom in de schriftelijke
beantwoording maar een paar kengetallen kan ik wel noemen. Wat betreft de
informatiesystemen voor huisartsenposten die gekwalificeerd zijn gaat het
om 90%. Ten aanzien van de apotheeksystemen gaat het om ruim 30%.
Naar verwachting in het derde kwartaal zal de laatste toonaangevende AIS-leverancier
ook gekwalificeerd zijn, die 40% van het marktaandeel vertegenwoordigt.
Dan maak je dus direct de sprong van 30% naar 70%. Ten aanzien
van de gekwalificeerde ziekenhuissystemen zitten wij nu op 60%.De heer Omtzigt (CDA):Betekent voor al die systemen dat ze door middel van plug en play op het
LSP aangesloten kunnen worden, dus dat er ook getest kan worden op kinderziektes
en onderlinge compatibiliteit?Minister Klink:Ze zijn in ieder geval in die zin veilig dat aansluiting op het LSP inderdaad
mogelijk is. Ik gaf al aan dat kinderziektes met name in de pilots naar voren
gekomen zijn en dat die er uitgehaald zijn, zodat de verwachting dat het problemen
op zal leveren in ieder geval lager zal zijn dan in de aanvangsfase het geval
was. Dat geeft ook vertrouwen dat de uitrol sneller zal gaan verlopen. Dus
het antwoord is eigenlijk ja.De heer Omtzigt (CDA):Misschien kunt u in de brief ook nader aangeven in hoeverre die systemen
met elkaar getest zijn. Wij begrijpen van de pilot in Twente dat een aantal
systemen zelfstandig wel op het LSP aangesloten kunnen worden maar dat wanneer
je huisartseninformatie uit het ene systeem wilt combineren met apothekersinformatie
uit het andere systeem en met een huisartsenpost uit een derde systeem er
nog een complicatie kan optreden.Minister Klink:Daar wil ik graag op terugkomen. Dat is wel veronderstellenderwijs. Als
de interactie tussen systemen problemen oplevert en je hebt dat onderkend
en opgelost, sluit ik niet uit dat dit in het vervolgtraject sneller op te
lossen valt; voor zover zich dan nog problemen voordoen, want die kun je ook
voor zijn. Ik kom er desalniettemin op terug.De heer Van der Vlies heeft gevraagd wanneer de behandelrelatie eindigt.
Dat lijkt mij een relevante vraag. Als de behandelrelatie eindigt, mag een
zorgverlener het epd van een patiënt niet meer inzien. Zorgverleners
moeten en kunnen die relatie in het systeem beëindigen. In de autorisatieprotocollen
wordt vastgelegd wanneer de behandelrelatie eindigt. Dit zal technisch worden
ondersteund. Als voorbeeld noem ik een waarnemend huisarts bij wie de patiënt
eenmalig komt. De behandelrelatie zal na dit consult automatisch beëindigd
worden. De patiënt kan ook zelf bepaalde zorgverleners uitsluiten van
toegang tot zijn dossier en de behandelrelatie beëindigen. De heer Van
der Vlies doelde op een punt waar ik wel gevoelig voor ben. Gedurende welke
periode blijft er sprake van een behandelrelatie met bijvoorbeeld een chronische
patiënt die voor zijn hartfalen een enkele keer in het ziekenhuis komt?
Dat zal inderdaad uitgewerkt moeten worden in autorisatieprotocollen. Het
is een van die elementen die ik met de beroepsgroepen wil oppakken. Het speelt
nu nog niet zo sterk omdat wij het over het medicatiedossier en het waarnemend
huisartsendossier hebben. Wanneer specialisaties en dergelijke in beeld komen,
gaat het wel spelen. Dan moet er helderheid over bestaan.Mevrouw Gerkens (SP):Ik heb een misschien wat technische vraag. Stel dat ik jarenlang niet
bij de apotheek kom waarbij ik ben aangesloten. Vraagt de apotheker, de eerste
keer dat ik er weer kom – of ik nu tien of twee jaar niet geweest ben –
altijd om toestemming tot het opvragen van informatie en of wij een behandelrelatie
hebben?Minister Klink:Die vraag zal steeds weer worden gesteld als de behandelrelatie een actief
karakter krijgt.Mevrouw Gerkens (SP):Moet ik mijn apotheker dan steeds opnieuw toestemming geven? Kan ik dat
ook eenmalig doen omdat hij mijn vaste apotheker is?Minister Klink:Nee. Als men in het medicatiedossier wil kijken, zal men aan de daar aanwezige
patiënt daarvoor toestemming moeten vragen.Mevrouw Gerkens (SP):Dat moet dus iedere keer opnieuw gevraagd worden. Is dat bij de arts ook
zo?Minister Klink:Ja, dat is ook zo bij de arts.De heer Van der Vlies (SGP):Er zijn een heleboel situaties denkbaar waarbij het helder is dat de behandelrelatie
wordt verbroken: bij overlijden, bij verhuizing naar een ander district of
andere omgeving of bij een genezenverklaring zonder dat een controletraject
volgt. Veel gevallen blijven echter in principe hangen en worden niet zo helder
gemarkeerd. Daar gaat mijn zorg naar uit. Misschien kan de minister dat in
het overleg met de beroepsgroepen meenemen. Het zou onderdeel kunnen uitmaken
van de protocollering of hoe dat verder ook wordt vormgegeven.Minister Klink:In de autorisatieprotocollen moet inderdaad meegenomen worden wat de afkappunten
zijn. Dan is de vraag relevant wanneer een afkappunt van de behandelrelatie
zich aftekent. Zowel de bron als de uitwisseling van de informatie zal, zeker
als het uitgebreid wordt, nader bekeken moeten worden.Ik kom nog even terug op de vraag van mevrouw Gerkens. Een huisarts die
een eigen dossier heeft van betrokkenen hoeft niet steeds te vragen in hoeverre
hij in zijn eigen dossiers kan. Het gaat om de uitwisseling van de gegevens.
Als daar meerdere partijen bij betrokken zijn, dient er geautoriseerd te worden.
Men moet vragen in hoeverre de patiënt instemt met dat gegevensverkeer.Mevrouw Vermeij (PvdA):Betekent dit dat ik bij mijn vaste apotheek één keer toestemming
geef? De rijen worden wel heel lang als bij iedereen en bij ieder medicijn
gevraagd moet worden of men het dossier mag inzien.Minister Klink:Ik veronderstel dat dit zo is. Mocht het niet zo zijn, dan laat ik het
weten.Mevrouw Agema (PVV):Dat is nu nog niet zo. Nu zijn de systemen van de huisartsen en de apothekers
al gewoon gekoppeld zonder dat je daar toestemming voor hebt gegeven. In hoeverre
wordt de situatie straks anders? Ik kan mij voorstellen dat het maar om 5%
van de gevallen ging. Kan de minister dat verduidelijken?Minister Klink:Daar zit precies een van de punten waar het College bescherming persoonsgegevens
natuurlijk de vinger bij legt. Juist het feit dat er nu gegevens worden uitgewisseld
zonder dat iemand daar toestemming voor geeft, is een punt van aandacht voor
het CBP. Voor de goede orde: wij hebben het dan over de regionale systemen
en niet over het landelijke systeem, waarbij dat juist wel geborgd is.Mevrouw Agema (PVV):Dat punt bracht mijn fractie juist in de vorige debatten steeds naar voren.
Toen gaf de minister er geen duidelijk antwoord op; nu gelukkig wel. Eigenlijk
is er al jarenlang sprake van een situatie die eigenlijk niet kan.Minister Klink:Nog heel even en mevrouw Agema is hartstikke blij met het landelijk schakelpunt
en met het epd.Mevrouw Agema (PVV):Nee, het was echt een heel serieuze vraag.Minister Klink:Dit is ook een serieus antwoord. Ja, absoluut.Mevrouw Agema (PVV):Nee, er is in ons land al jaren sprake van een situatie die eigenlijk
niet door de beugel kan en die de minister wel laat voortbestaan.Minister Klink:Even terug naar af, want dit lijkt mij inderdaad een belangrijk punt.
Ja, inderdaad, wij vinden dat de huidige situatie veiliger kan en dat een
en ander door meer privacywaarborgen omgeven moet worden. Dat zeggen het CBP
en de inspectie ook. Wij bediscussiëren een landelijk systeem dat aan
al die normen voldoet, zodat iemand die vindt dat informatie uitgewisseld
dient te worden ten behoeve van zijn eigen gezondheid, erop kan vertrouwen
dat het op een goede en veilige manier gebeurt, met de nodige waarborgen rondom
privacy en dat niet zomaar iemand in de systemen kan. Daar hebben wij het
over. De regionale systemen kunnen er uiteindelijk wellicht in geïntegreerd
worden. Wanneer het landelijke systeem opgewaardeerd is, hebben wij precies
wat wij willen bereiken, namelijk gegevensuitwisseling die veilig is en voorzien
is van de nodige waarborgen voor privacy. Wij kunnen dan tegen mensen zeggen:
u kunt ervoor kiezen of het gebeurt of niet, maar wij bieden het wel aan.
Alle zorgaanbieders zijn eraan gehouden om het aan te bieden.De voorzitter:Nog één maal, mevrouw Agema.Mevrouw Agema (PVV):Wij kunnen erom lachen wat wij willen, maar er is nu geen epd en de minister
gaat de invoering ervan uitstellen. Toch is er regionaal een situatie die
niet mag en die niet kan. De minister laat die situatie voortbestaan.Minister Klink:Mevrouw Agema herformuleert wat ik zo-even zei. Om de reden die zij noemde,
wil ik dat wij er vaart mee maken. Mevrouw Agema zegt dat het geen grapje
is. Ik zei zo-even: laten wij de celebraty's nemen. Ik noemde toen George
Clooney en mevrouw Agema noemde mij, maar dat is inderdaad ook geen grapje.
Iemand kan nu, alles overziend, liever niet willen dat er regionaal uitgewisseld
wordt, omdat dat wel eens onveilig kan zijn aangezien mensen bij zijn gegevens
kunnen. Bij ontstentenis van het feit dat iemand meedoet aan het landelijke
epd staat zo iemand inderdaad voor de vraag: En nu? Ik kan naar mijn huisarts
gaan en zeggen dat ik de gegevensuitwisseling niet meer wil, maar deze huisarts
of apotheker doet niet mee aan het landelijke epd, waardoor artsen op de SEH
mijn gegevens niet meer kunnen opvragen als ik spoedeisende hulp nodig heb.Daarom moeten wij haast maken met het landelijke epd. Wij kunnen dan de
gegevensuitwisseling die miljoenen mensen willen en waarvan op dit moment
al miljoenen malen gebruikgemaakt wordt, regelen op een veilige en transparante
manier waarbij ook de privacy is gewaarborgd. Nu begrijpt mevrouw Agema wellicht
waarom ik haast wil maken met het landelijke epd.De voorzitter:Mevrouw Agema, ik stel toch voor dat de minister nu zijn betoog vervolgt,
want u hebt nu drie keer dezelfde vraag gesteld.Mevrouw Agema (PVV):De minister kan haast maken, maar hij kan ook de huidige praktijk een
halt toeroepen.De voorzitter:Dat is helder, maar die vraag is meerdere malen gesteld.
Ik stel voor dat de minister zijn betoog vervolgt.Minister Klink:Er past natuurlijk de nodige wijsheid bij, want ik wil geen brokken gaan
maken op onderdelen die voor mensen belangrijk zijn.De heer Van der Vlies vroeg hoe ik aankijk tegen de begrijpelijkheid van
het epd en vooral tegen de vrees dat het epd in de plaats komt van een persoonlijk
contact. Het epd is in eerste instantie bedoeld als middel om gegevensuitwisseling
tussen zorgverleners te faciliteren. Het is natuurlijk niet bedoeld om het
onderlinge contact te verminderen. Zo-even zei ik echter al dat het epd en
de inzichtelijkheid van de informatie daarin, misschien juist een impuls moeten
geven aan meer persoonlijk contact met de patiënt. Waarom zeg ik dat?
Het zal in sommige gevallen echt belangrijk zijn dat vooral de huisarts duiding
kan geven aan de gegevens die in het epd komen, zeker als mensen er rechtstreeks
toegang toe hebben, wellicht geconfronteerd worden met ingewikkelde begrippen
als "comorbiditeit" en daar angstig van worden. Je hebt dan een behandelend
arts nodig die de gegevens kan duiden en dat geeft alleen maar meer het gewicht
aan van de huisartsen in de eerste lijn. Dit punt heeft wel degelijk onze
aandacht. Het komt regelmatig terug in de gesprekken die wij voeren met de
zorgverleners.Wij hebben al gesproken over de gemaakte kosten van 50 mln., zeg ik tegen
mevrouw Vermeij. Zij vroeg ook in hoeverre wij verouderde normen hanteren
bij het epd. Die worden niet gebruikt, want voor de ontwikkeling van het epd
is in Nederland gekozen voor een internationaal erkende en veelgebruikte standaard,
namelijk HL7 versie 3. Van de bedoelde EN 13606, de nieuwe norm van de Europese
normcommissie CEN, zijn recentelijk vier van de vijf delen verschenen. De
EN 13606 moet zich in de praktijk nog bewijzen. Nictiz volgt die ontwikkelingen
nauwkeurig. Internationaal werken de internationale standaardisatieorganisaties
CEN, ISO en HL7 samen om de verschillen te overbruggen en de verschillende
normen op elkaar te laten aansluiten. Ik vertaal dat voor mijzelf als volgt.
Er zijn internationale ontwikkelingen die de veiligheid optimaliseren. Nictiz
zit er bovenop om te bezien in hoeverre die als eis voor de systemen moeten
gaan gelden.Mevrouw Gerkens (SP):Mijn vraag is waarom wij al niet van de norm gebruik hebben gemaakt. In
Zweden wordt die al gebruikt. De RVZ heeft meerdere malen het Nictiz geadviseerd
om deze Europese norm toe te passen. TNO heeft een rapport geschreven waarin
staat dat het een goed toepasbare norm is. Deze norm is veiliger, beter uitwisselbaar
en bevat meer standaardisering. Kan de minister mij uitleggen waarom wij hier
geen gebruik van maken? De minister mag dat ook schriftelijk doen.Minister Klink:Van die gelegenheid wil ik graag gebruikmaken. Ik kan zo spontaan geen
antwoord geven.Mevrouw Vermeij vraagt in hoeverre er afspraken gemaakt zijn over de inhoud
van het epd. In overleg met vertegenwoordigers van de beroepsgroepen is de
inhoud van de samenvattingen van het waarnemend dossier vastgesteld. Er is
precies benoemd aan welke eisen de samenvatting moet voldoen. Dit traject
gaan wij voortdurend belopen bij uitbreiding. Wij gaan niet van bovenaf dicteren
wat de belangrijkste onderdelen van het epd dienen te zijn.Mevrouw Vermeij (PvdA):Het epd is bedoeld voor betere communicatie. Daar gaan wij het voor gebruiken.
Bij communicatie speelt taal een heel belangrijke rol. ICT-deskundigen praten
daar veel over, alsook de beroepsgroep. Weet de minister of hierover afspraken
zijn gemaakt?Minister Klink:Voor zover mijn informatie strekt wel. Ik noemde zo-even de codering van
de placebo's. Daarover zijn afspraken gemaakt aan welke codering wat ontleend
kan worden. Ik heb gisteren een toelichting over medicatiegegevens gekregen
bij mijn bezoek aan het ziekenhuis in Harderwijk. Daar zag ik dat bepaalde
categorieën van aandoeningen worden gepreciseerd. Vervolgens spreekt
men daarover in een gemeenschappelijk overeengekomen taal.Mevrouw Vermeij vraagt naar de sancties op het moment dat de verplichting
tot deelname geldt. Die is voor een instelling als zorgaanbieder € 33.500
en voor een natuurlijke persoon € 6700.Welke stappen kan een patiënt nemen bij onterechte inzage? Die kan
zich wenden tot de burgerlijke rechter met het verzoek tot schadevergoeding.
Die kan, in navolging van de zo-even genoemde trajecten, ook aangifte doen
van computervredebreuk bij het Openbaar Ministerie. Daarmee is een gevangenisstraf
gemoeid van een tot vier jaar en een boete van € 18.500. Daarnaast
kan de patiënt de minister erop wijzen dat een overtreding heeft plaatsgevonden.
Dan kan de minister een boete opleggen. Men kan zich ook wenden tot het College
bescherming persoonsgegevens, de aangewezen instantie om zich te buigen over
schending van de privacy. Ook kan men zich wenden tot de tuchtrechter. Dan
gelden de bepalingen uit de Wet BIG, waarover vanmorgen is gesproken.Kan er een nahang toegevoegd worden? Daarop kom ik graag terug bij de
amendementen.Hebben voorlopers last van vertraging van het epd, bijvoorbeeld in Rotterdam?
Voorlopers kunnen ook zonder dat het wetvoorstel in werking is getreden doorgaan
met regionale ontwikkelingen. Gisteren is echter gebleken dat men het lastig
vindt als bij de uitrol bijvoorbeeld niet alle huisartsen meedoen. Mevrouw
Sap heeft ook al gevraagd in hoeverre het een hinderpaal is als bepaalde zorgaanbieders
of mensen niet meedoen. Bij de zorgaanbieders wordt het als hinderlijk ervaren
dat men niet over de gehele linie gegevens heeft over medicatie. Nu doet slechts
een beperkt aantal huisartsen mee.Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. Ik mis nog een reactie. In eerste termijn vroeg ik mij af
of de handhaving wel stevig genoeg geregeld is. Vooraf worden de systemen
goed gecontroleerd, achteraf gaan de Inspectie en het CBP controleren. Hebben
die wel de expertise in huis om te bezien of de systemen wel aan alle eisen
blijven voldoen? Hackers worden ook steeds slimmer en verzinnen steeds betere
trucs om in te breken. Hoe wordt gecontroleerd dat de systemen voortdurend
up to date blijven en aan de eisen blijven voldoen?Minister Klink:Voor het LSP geldt dat sowieso. Voortdurend zal worden bezien of men aan
de nieuwste malafide technieken van derden tegemoet kan komen.
Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van hackers. Voor de informatiesystemen
geldt dat ook. Als het gaat om de lokale situatie en de GBZ-kwalificatie die
men kan krijgen, kom ik nog terug. Die toezegging heb ik u voor de lunchpauze
gedaan.De voorzitter:Ik begrijp dat men dit wil uitdiscussiëren, maar er komt nog een
tweede termijn en bovendien krijgt u nog heel veel informatie.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ja, voorzitter, maar ik wil toch nog even op een klein puntje wat doorvragen.
Voor mij is het heel belangrijk dat dit punt goed geregeld is alvorens wij
ons eindoordeel gaan vormen. Volgens de minister zal met hackers gecontroleerd
blijven worden of zowel dat LSP als de systemen waarmee de zorgaanbieders
op decentraal niveau werken voldoen. Hoe moet ik mij dat voorstellen? Kan
de minister dat nog wat beter beschrijven, want dat heb ik niet uit de stukken
kunnen halen? Gaat dat jaarlijks gebeuren, hoe gaat dat eruit zien?Minister Klink:Ik zal inderdaad terugkomen op die viertrap. Zowel op locatie als op de
informatiesystemen die gekwalificeerd moeten zijn – hoe zorgen wij ervoor
dat die inderdaad optimaal blijven – het LSP alsmede de elektronische
inzage van de patiënt in de eigen gegevens. In hoeverre is dat alles
geborgd in termen van veiligheid en privacy?Mevrouw Gerkens (SP):Ik heb begrepen dat de minister aan het eind van zijn termijn is gekomen.
Wij hebben nog even gesproken over die normen. Hij zou daar schriftelijk op
terugkomen, maar om te voorkomen dat wij in tweede termijn weer een tekort
aan informatie hebben, zou ik hem willen verzoeken om daarbij in te gaan op
het TNO-rapport van 20 december 2007. Daarin staan zeer heldere aanbevelingen.
Waarom is de minister dan toch niet overgegaan tot het kiezen van deze norm?Minister Klink:Akkoord.De voorzitter:U bent hiermee aan het eind gekomen van uw betoog?Minister Klink:Ja, maar ik dacht dat het gebruikelijk was om aan het eind van deze termijn
mijn opvattingen over de amendementen te geven. Ik zou dat ook schriftelijk
kunnen doen.De voorzitter:Ik stel voor dat u dat nu kort doet en dat de leden daar zo nodig in tweede
termijn op terugkomen.De heer Omtzigt (CDA):Maar als het om een korte verheldering gaat?De voorzitter:Natuurlijk, maar dan wel heel kort.Minister Klink:Voorzitter. Allereerst dan het amendement van mevrouw Gerkens dat ertoe
strekt dat alles bij AMvB wordt geregeld. Hoewel het onderhavige wetsvoorstel
een kaderwet is en delegatie plaatsvindt naar lagere regelgeving voor de uitwerking
van alle technische details, worden op wetsniveau de belangrijkste principes
en uitgangspunten van het systeem vastgelegd. Ik ben van mening dat, zeker
gezien de privacyaspecten die meespelen, het niet aan de orde is om de regelgeving
van een zodanig systeem geheel en al op een lager niveau van regelgeving vast
te leggen. Ik ontraad dan ook aanvaarding van dit amendement.Mevrouw Gerkens heeft ook een amendement ingediend betreffende fusie van
zorgverzekeraar en zorgaanbieder. Ik vind dit amendement overbodig. Zorgaanbieders
die werkzaam zijn binnen zorgverzekeraars zijn gebonden aan het medisch beroepsgeheim.
Ook de Wbp verbiedt om de voor een behandeling noodzakelijke gegevens verder
te verwerken voor andere doelen, zoals acceptatie voor aanvullende verzekeringen.
Er is dus al regelgeving en het is daarom niet nodig dit nog eens te regelen
bij het wetsvoorstel. Ik ontraad ook aanvaarding van dit amendement.Dan de amendementen van de leden Omtzigt en Vermeij. Dit amendement maakt
het voor de patiënt mogelijk om zijn epd zelf op elektronische wijze
op te slaan. Ik zou dit mogelijk willen maken zodra de verplichting tot aansluiting
voor de zorgaanbieder in werking treedt, dat wil zeggen de wettelijke verplichting
om aan te sluiten. Ik zie dit amendement als een ondersteuning van het beleid.
Ik laat het oordeel echter toch aan de Kamer over om een en ander ook van
die kant kracht bij te zetten.Het volgende amendement is van de leden Vermeij en Omtzigt en heeft betrekking
op de voorhang. De hierin voorgestelde voorhangprocedure is de zwaarste vorm
die voorhanden is. Het definitieve besluit wordt voorgelegd aan de Kamer en
indien een vijfde deel van de leden verzoekt dit onderwerp bij wet te regelen,
moet het bij wet geregeld worden. Een nadeel van deze vorm van voorhangen
is niet alleen dat het een soort alles of niets systeem is, in die zin dat
er een totaal wetgevingstraject in het leven moet worden geroepen als men
niet akkoord kan gaan met de algemene maatregel van bestuur, maar dit levert
ook een enorme vertraging op omdat het hernomen moet worden, opnieuw aan de
Raad van State moet worden voorgelegd en opnieuw als onderdeel van een wet
moet worden ingediend. Om tegemoet te komen aan de wens tot een zwaardere
voorhangprocedure ben ik – dat zei ik vanmorgen al – bereid de
bestaande voorhangprocedure naar vier weken te brengen. Ik zal daartoe een
nota van wijziging indienen.Mevrouw Vermeij (PvdA):De minister noemt een aantal nadelen van het amendement, maar hij heeft
er geen oordeel over uitgesproken.Minister Klink:Ik ontraad de aanneming van het amendement en ik zal een nota van wijziging
indienen.De heer Omtzigt (CDA):Ik heb nog twee vragen over het laatste amendement. Het was juist de bedoeling
van de indieners dat de Kamer, indien er onenigheid zou ontstaan over een
stukje van de algemene maatregel van bestuur, de minister nog zou kunnen bewegen
om een verandering aan te brengen. Wil de minister een zodanige nota van wijziging
opstellen dat de Kamer nog enige invloed heeft en de algemene maatregel alsnog
kan worden gewijzigd? Het is niet onze bedoeling om er een alles-of-nietsspelletje
van te maken. Het is juist onze bedoeling om – omdat dit zo'n kaderwet
is – te kunnen reageren op de details van de algemene
maatregel van bestuur.In de tweede plaats wijs ik erop dat wij nog een amendement hebben ingediend
op stuk nr. 19. Aangezien de minister het amendement van mevrouw Gerkens op
stuk nr. 20 al heeft beoordeeld, vraag ik naar zijn oordeel over dit amendement.Minister Klink:Dat amendement mis ik hier.De voorzitter:Ik stel voor dat de minister daar schriftelijk op reageert. Dan is het
oordeel van de minister beschikbaar voor het vervolg van dit debat.Minister Klink:Volgens mij hebben de heer Omtzigt en ik dezelfde intentie met de algemene
maatregel van bestuur. Het is mijn intentie om de Kamer maximaal mee te nemen
en van haar kant goedkeuring te krijgen voor de besluitvorming. Ik zal een
dusdanige vormgeving zoeken dat de Kamer ruimte, tijd en gelegenheid heeft
om haar vinger op te steken als zij het op onderdelen anders wil.De heer Zijlstra (VVD):Ik wil nog ingaan op de inhoudelijke reactie van de minister op de voorhangprocedure.
Zegt hij nu dat – als het amendement wordt aangenomen – de procedure
inhoudt dat de Kamer de algemene maatregel van bestuur kan laten doorgaan,
maar dat er een wettelijke regeling moet worden getroffen als zij het stuit?
Heb ik dat goed begrepen? Dat zou ons ook een stap te ver gaan. Kan de minister
dan een aangepaste ministeriële regeling voorstellen?Minister Klink:Ik heb het amendement ontraden. Als de algemene maatregel van bestuur
aan de Kamer wordt voorgelegd en een vijfde van haar leden wil onderdelen
ervan wijzigen, ben ik gehouden om een wetgevingstraject te beginnen waarin
vervolgens weer een meerderheid nodig is. Dit lijkt mij een omslachtige weg,
want dan moet je van een algemene maatregel van bestuur al snel bij een gekwalificeerde
meerderheid overstappen naar een wetswijziging. Ik stel nu voor om de algemene
maatregel van bestuur vier weken voor te hangen. Wat mij betreft worden die
vier weken dan ook zo ingevuld dat ik gevoelig ben voor commentaar van de
Kamer zodanig dat de algemene maatregel van bestuur wordt herzien.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen. Wij hebben afgesproken
dat hij de Kamer de gevraagde informatie tijdig voor de tweede termijn zal
toesturen. Die tweede termijn vindt waarschijnlijk over twee weken plaats.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-3942-3959.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl