Vragen van het lid Leijten aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht Verpleeghuis Houtwijk onder verscherpt toezicht
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2010-2011
 25
 
 
 
 Vragenuur
 Vragen van het lid Leijten aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht Verpleeghuis Houtwijk onder verscherpt toezicht.
 
 
 Mevrouw
 Leijten
 SP
 
 Voorzitter. Als mensen met mensen werken, zoals in de zorg, kan er iets
mis gaan. Dat weet iedereen. Alleen, als er gewerkt wordt met kwetsbare mensen
moet alles, maar dan ook alles in het werk worden gesteld om optimale voorwaarden
te bereiken, om zo min mogelijk mis te laten gaan. Dit is natuurlijk de taak
van een zorginstelling, maar ook een taak van ons als overheid. Die moet toezien
op de veiligheid van zorg en wonen, en ingrijpen als dat niet het geval is.
 In deze stad, Den Haag, zijn ouderen in gevaar. Bij de Haagse wijk- en
woonzorg, vestiging Houtwijk, is er een hoog risico op fouten met eten en
drinken en op vallen. Er is geen privacy. Personeel heeft te weinig kennis
van gedragsproblemen van mensen met dementie. Het bestuur heeft geen goed
contact met zijn personeel en weet dus niet wat er op de werkvloer speelt.
Deze conclusies komen niet van mij, ze komen van de Inspectie voor de Volksgezondheid.
Dit is helaas niet nieuw. Zeven maanden geleden voerden wij in dit huis een
debat over deze zorginstelling. Toenmalig minister Klink beloofde ons: drie
maanden, drie maanden en dan is het over. Heb vertrouwen in het bestuur, maar
na drie maanden grijp ik in. De conclusie van de inspectie is: het gaat niet
goed. Als ik in mails van verpleegkundigen die daar werken lees dat zij met
zijn tweeën op een groep van 30 mensen met dementie en gedragsproblemen
staan, dan denk ik bij mezelf: waar zijn we nog mee bezig? De vraag die ik
heb aan de staatssecretaris is een heel simpele: komt zij de belofte van minister
Klink na? Gaat zij ingrijpen? Wat de SP betreft kan dat heel simpel door het
bestuur de leiding te ontnemen en samen met het personeel en de inspectie
een plan te maken voor echte vooruitgang.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Mevrouw de voorzitter. De situatie waar het om gaat, is er een die mij
uit mijn werk niet onbekend is. Het is altijd schrijnend als in een organisatie,
ondanks de vereende krachten van medewerkers, middle managers en een nieuw
bestuur, het niet in één moeite lukt om de zaak weer op poten
te krijgen. Mevrouw Leijten heeft terecht opgemerkt dat wanneer kwetsbare
mensen afhankelijk zijn van zorg, wij niet alleen daarvoor de voorwaarden
moeten scheppen maar dat wij ook de vinger aan de pols moeten houden. Ik ben
het niet met haar eens dat wij dat niet hebben gedaan. De inspectie, die mijn
instrument daarvoor is, heeft in de afgelopen periode viermaal een bezoek
gebracht aan de instellingen, twee keer aangekondigd maar ook twee keer niet
aangekondigd, om te kijken of het plan van aanpak dat in de betreffende instelling
zou moeten leiden tot een verbetering van de kwaliteit, daadwerkelijk van
de grond kwam. In vier van de instellingen is dat zo. In één
instelling is daar meer moeite mee. In die ene instelling betreft het een
probleem precies op het ontmoetingspunt tussen cliënten en medewerkers,
namelijk daar waar de zorgplannen gemaakt worden tussen de cliënten en
de directe medewerkers die ieder dag voor die mensen zorgen. Die worden vastgelegd
in een zorgplan. Een zorgplan is niet alleen een afspraak tussen cliënt
en medewerker, het is ook een dossier.
 Ik heb mij verdiept in de redenen waarom het in Houtwijk niet in één
keer van de grond komt. Een van die redenen is dat de instelling net tussen
twee papieren systemen in zit, van de ene dossiervoering naar de andere. Dat
is een factor die voorbij zal gaan. Ten tweede zijn de medewerkers die handen
en voeten proberen te geven aan de zorgafspraken niet echt geschoold in hoe
zij dat moeten doen. Dat is iets wat met scholing ten goede kan keren. Terecht
zegt mevrouw Leijten dat er een grote afstand is tussen de zorgmanagers, het
bestuur en de medewerkers. Dat merk je omdat zorgmanagers en medewerkers niet
op de hoogte zijn van wat er in de zorgplannen niet goed gaat. Maar de laatste
toezegging die Houtwijk heeft gedaan, is dat de zorgmanagers zelf aanwezig
zullen zijn bij de zorgplanbesprekingen, die CTO-overleggen heten in deze
organisatie, waardoor zij met de neus op de feiten gedrukt worden. Tevens
is er in deze locatie een nieuw lid van de raad van bestuur en de inspectie
heeft mij ervan overtuigd dat dit nieuwe lid donders goed weet wat er aan
de hand is en dat hij een enorm goede inbreng heeft om de medewerkers, die
enorm hun best doen, ook daadkrachtig te ondersteunen.
 
 
 
 Mevrouw
 Leijten
 SP
 
 Voorzitter. Ik schrik eigenlijk een beetje. Dit is dus de procedure in
een zorginstelling waar het niet goed gaat. Dan krijgt het bestuur de mogelijkheid
om plannen te maken. De inspectie gaat vervolgens plannen controleren. Dat
worden weer protocollen. Dan kijken we of dat klopt. Dat was de belofte die
minister Klink zeven maanden geleden heeft gedaan. Zeven maanden geleden!
En er is nog steeds een verhoogd risico op het krijgen van verkeerde medicijnen
en nog steeds moeten medewerkers met zijn tweeën op een groep werken
met dertig moeilijke bewoners. Ik vind het jammer dat deze nieuwe staatssecretaris,
die is aangekondigd als de staatssecretaris voor de ouderenzorg, bij de eerste
de beste casus kiest voor het bestuur in plaats van voor de oudere. Daarom
wil ik de vraag nog een keer stellen: staatssecretaris, komt u de belofte
van minister Klink, gedaan in april, na en grijpt u nu direct in?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Voorzitter. Ik herhaal: de inspectie heeft ingegrepen. De locatie die
het niet gelukt is om met vereende krachten naar een goede kwaliteit van zorg
te gaan, is onder verscherpt toezicht gesteld. Dat betekent helemaal niet
dat er alleen maar protocollen gemaakt worden. Dat is gewoon onjuist. Dat
betekent dat er nog steeds geplande en ongeplande bezoeken plaatsvinden van
inspecteurs, waarbij dossiers uit de kast worden gehaald om te kijken of er
zorgplannen zijn, waarbij de cliëntenraad wordt geraadpleegd, met medewerkers
wordt gesproken en tot diep in het hart van de zorg wordt gekeken of er vorderingen
zijn. Wat niet kan, is met een toverstokje deze medewerkers, die dat nu aan
het doen zijn, in één keer transformeren tot heel andere medewerkers.
Dat kan niet, maar we geven ze wel een faire kans om dat te bereiken.
 
 
 
 Mevrouw
 Agema
 PVV
 
 Voorzitter. Ouderen brengen de laatste jaren van hun leven veelal door
in een verpleeghuis. Zij verdienen dan ook de allerbeste zorg. Wat ons nu
zo bezorgd maakt, is dat begin februari die ernstige risico's met betrekking
tot ondervoeding, doorligwonden en infecties al zijn aangetoond. Een halfjaar
later – en dat is een heel lange periode in die laatste levensfase –
is de boel nog steeds niet op orde. Mijn vraag aan de staatssecretaris is
of de tijd van pappen en nathouden niet voorbij is. Is de tijd niet voorbij
dat de Houttuinen iedere keer weer een kans krijgt om met nieuwe verbeterplannen
te komen? Zouden we niet op moeten komen voor de ouderen die daar zitten en
die de laatste maanden van hun leven in ieder geval goede zorg verdienen?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Laat ik even rechtzetten: de Houttuinen is in Haarlem. Het gaat om Houtwijk
in Den Haag, maar dat begrijpen we allemaal. Ik denk dat mevrouw Agema groot
gelijk heeft. Je kunt niet hard genoeg werken aan de verbetering van die kwaliteit.
Het gaat erom dat je dat doet op een doeltreffende manier. Er is inderdaad
een aantal maanden geleden aangetoond dat er risico's zijn op een aantal gebieden
waar wij deze op scoren. Op twee van die terreinen, te weten decubitus en
infectiepreventie, is vooruitgang geboekt. De locatie waar het nog niet goed
gaat, is van een hoog risico naar een gering risico gegaan. Je moet je realiseren
dat dit heel ingewikkelde systemen zijn die worden gemeten met commissies
en protocollen. Die kun je niet in een keer in orde hebben. Wat je wel in
een keer in orde kunt proberen te krijgen, want dat heeft direct effect op
de zorg, is dat er glasheldere afspraken zijn tussen de cliënten, die
dan ook gehoord worden, en de medewerkers die het moeten uitvoeren. Dan is
de cliënt daar ook bij betrokken. Die afspraken moeten op papier staan
en minstens een keer per jaar of per halfjaar geëvalueerd worden, in
onderling overleg, met de cliënt erbij. Dat zijn de zorgplannen waar
ik het over heb. De bewuste locatie heeft daarin een heel positieve maatregel
genomen. Dat geeft mij de overtuiging dat zij snappen waar het over gaat en
dat het goed zal komen, als zij de kans krijgen, want die mensen werken zich
drie slagen in de rondte. Ik zie niet hoe ik die medewerkers beter kan stimuleren
dan door dat vertrouwen uit te spreken, terwijl de cliënten gerust worden
gesteld dat er met verscherpt toezicht voor wordt gezorgd dat die voortgang
gewaarborgd is.
 
 
 Mag ik de staatssecretaris, met alle begrip, verzoeken om compacter te
antwoorden en u om korter te vragen?
 
 
 
 Mevrouw
 Voortman
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Uit de antwoorden van de staatssecretaris blijkt in ieder
geval wel dat zij heel erg betrokken is en dat de intentie om dit op te lossen
er zeker is, maar het gaat om de resultaten. Ik wil graag horen op welke termijn
de staatssecretaris dan wel zou ingrijpen. Haar voorganger heeft in de brief
van 12 mei 2010 geschreven dat hij een boete kan opleggen of een aanwijzing
kan geven. Ik hoor graag wanneer de maat vol is voor de staatssecretaris en
wanneer zij wel maatregelen gaat nemen.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 De verwachting is dat deze nu opgelegde maatregel, die al ingrijpen is,
binnen drie maanden zal leiden tot verbetering. Als dat niet zo is, zal de
gebruikelijke getrapte procedure in werking treden. Ik weet niet waar het
geld van een boete heen zou gaan, dus die ga ik in ieder geval niet opleggen.
Die boetes gaan iedere keer naar de minister van Financiën en dat moet
ik al helemaal niet hebben, als ik dat mag zeggen.
 
 
 
 Mevrouw
 Venrooy-van Ark
 VVD
 
 HWW is de rechtsopvolger van Meavita die 22 mln. staatssteun heeft gekregen.
De VVD-fractie is bang dat er nu met staatssteun een situatie in stand wordt
gehouden waarin sprake is van zorg onder de maat. Wij zijn getroffen door
deze berichten en wij hebben ons eraan geërgerd in het licht van de discussie
over die staatssteun aan Meavita en zijn opvolgers. Hoe ziet de staatssecretaris
de steunverlening in relatie tot de behaalde resultaten? Hoe zit het met de
andere organisaties van de rechtsopvolgers? Is voldaan aan de wens om de regels
voor staatssteun aan te passen en van deze situatie te leren?
 
 
 Ik dring erop aan dat de leden minder vragen en hun vragen korter houden,
want wij hebben echt maar één uur voor vier sets vragen.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Het gaat om 22 mln. steun. Daarbij is het belangrijk om onderscheid te
maken tussen Meavita die failliet is gegaan, en HWW, die in het leven is geroepen
omdat er geen andere mogelijkheid was, om de continuïteit van de zorg
voor de cliënten te waarborgen en met het oog op het werkgeverschap in
de richting van de werknemers. Het bedrag van 22 mln. is heel nadrukkelijk
naar het laatste toegegaan vanaf het punt nul in de door het faillissement
ontstane situatie. Het is dus niet besteed voor de schulden of de boedel van
het failliete Meavita. Een bedrag van 18 mln. van die 22 mln. is gebruikt
voor het sociaal plan dat in het leven is geroepen op dat punt nul. Voor een
ander groot deel gaat het om de beredderingskosten.
 Ik benadruk dat deze organisatie het verder heeft moeten doen met het
gewone budget dat iedere organisatie krijgt. Binnen dat krappe gegeven heeft
zij die kwaliteit weer vanaf nul moeten opbouwen. Die mensen hebben natuurlijk
een enorme dreun gehad van dat faillissement. Dit is een van de redenen dat
niet van hen mag worden verwacht dat zij heel dure opleidingsplannen en dergelijke
uitvoeren. Daar hadden zij gewoon het geld niet voor.
 
 
 
 Mevrouw
 Wolbert
 PvdA
 
 Een van de redenen waarom de Kamer in de vorige discussie over de kwaliteit
van deze instelling zo bezorgd was, was dat HWW-Zorg eigenlijk de enige zorgaanbieder
in Den Haag was. Ik heb toen in het kader van de continuïteit aan minister
Klink gevraagd: stel dat het misgaat, er wonen 160 of 180 mensen in de instelling,
hebt u dan een plan B? Diezelfde vraag stel ik nu aan de staatssecretaris.
Stel dat het ondanks alle vertrouwen toch misgaat, heeft zij dan een plan
B? Wat gebeurt er met deze 160 mensen als zij op basis van het rapport van
de inspectie moet constateren dat het toch niet goed genoeg is?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Het gaat om één locatie van een totaal waarvan vier andere
locaties hebben laten zien dat zij er goed bovenop krabbelen,
waarin het bestuur slagvaardig aan de gang is en de medewerkers er alles voor
over hebben om het te laten lukken. Er zijn diverse plannen B te bedenken
en wij kunnen daarover zeker overleg hebben als dat aan de orde zou zijn,
maar ik zou het niet solidair vinden om die nu met de Kamer te bespreken.
Ik ga ervan uit dat het in orde komt.
 
 
 
 Mevrouw
 Uitslag
 CDA
 
 Ik heb vertrouwen in de staatssecretaris nu zij zegt dat zij er bovenop
zit en dat er plannen zijn uitgezet. Wij wachten dit af; over drie maanden
zullen wij wel zien.
 Toch maak ik mij wel zorgen. Bij nadere bestudering van het rapport valt
mij op dat het van het ene naar het andere afvinklijstje rolt. Volgens mij
hebben wij genoeg afvinklijstjes in de verpleeghuizen. Ik weet ook uit de
praktijk dat een afvinklijstje met een tien en een dikke krul eronder niet
betekent dat de kwaliteit van de zorg goed is. Hoe kunnen wij het gedrag in
de verpleeghuizen veranderen opdat het zorgleefplan weer iets wordt van de
verpleegkundigen en de verzorgenden zelf? Hoe kunnen wij cliënten in
de cliëntenraad en verpleegkundigen en verzorgenden in de verzorgingsadviesraad
emanciperen om dit soort zaken in de toekomst te voorkomen?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Volgens mij kun je nooit iemand anders emanciperen, maar ik begrijp de
vraag. In dit geheel staat centraal dat cliënten zorgvragen hebben en
zorg nodig hebben. Zij moeten de kans krijgen om die zelf te stellen en zelf
onder woorden te brengen. De medewerkers gaan met hen in gesprek om te kijken
of zij dat ook kunnen leveren. Op het moment dat zij er samen niet uitkomen,
moet de instelling nagaan of de facilitering van dit koppel, van deze afspraak,
wel in orde is. Op dat basale niveau moet het vinklijstje zijn gericht. Overigens
hoeft dit alleen maar aan te geven of zij het eens zijn of niet; zo kort kan
het zijn. Als wij de zorgplannen kunnen borgen in de wetgeving waarmee wij
nu bezig zijn – dit kabinet krijgt daar ook de kans voor – dan
denk ik dat wij op een heel eenvoudige, maar wel de meest doeltreffende, manier
de kwaliteit van de zorg ten goede kunnen verbeteren.
 
 
 
 Mevrouw
 Dijkstra
 D66
 
 De staatssecretaris heeft aangegeven dat zij op dit moment geen inzicht
geeft in de manier waarop zij verder gaat als het over drie maanden nog niet
goed loopt. Ik wil haar toch dringend vragen om dat wel te doen, omdat er
nu sprake is van een buitengewoon onwenselijke situatie. Bovendien is deze
regering er een van toezicht en handhaving. Als je verscherpt toezicht houdt,
moet je vervolgens ook handhaven en maatregelen nemen, lijkt mij.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Ik ben het helemaal met mevrouw Dijkstra eens. Dat gaat ook gebeuren.
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Toch begrijp ik de staatssecretaris niet. Volgens mij leeft zij in een
papieren werkelijkheid. Laat ik een vergelijking maken met het sluiten van
een privékliniek waar een gynaecoloog borsten van vrouwen verminkte.
Laat ik wijzen op een internetapotheek die gesloten is omdat dat niet mocht.
Het gaat in dit geval om een instelling waarin diverse fatale incidenten zijn
opgetreden, en nóg houdt de staatssecretaris het bestuur de hand boven
het hoofd. Wanneer is zij bereid in te grijpen?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
 
 Ik vind dit echt een voorbeeld waarbij dingen volstrekt uit proportie
worden getrokken. Met het oog op de mensen die het betreft wil ik werkelijk
ook benadrukken dat je vertrouwen moet geven aan de mensen die dit nu in orde
aan het maken zijn. Ik wil absoluut niet de vergelijking trekken die de heer
Van Gerven trekt en ik vind het ook niet fair ten aanzien van de mensen waar
het om gaat. Ik heb, ook via het rapport van de inspectie, antwoord gegeven
en heb aangetoond hoe serieus wij deze zaak nemen en hoe hard wij eraan zullen
werken om de mensen om wie het gaat, in staat te stellen dit in orde te brengen.
 
 
 Het volgende punt op de agenda betreft de beëdiging van een tweetal
nieuwe leden van onze Kamer, de heer Grashoff van GroenLinks en de heer Van
den Besselaar van de Partij voor de Vrijheid. Na de stemmingen is er gelegenheid
om te feliciteren.