Debat naar aanleiding van de Europese top te Tampere.
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1073-1098

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 15, pagina 1073-1098

28-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 21501-20Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Invoering van een verbod tot het vervaardigen, voorradig hebben en verspreiden van drukwerken of andere voorwerpen die, in verband met de invoering van de euro, ten onrechte de indruk zouden kunnen wekken dat zij wettig betaalmiddel zijn, alsmede aanpassing van het Wetboek van Strafrecht (26492).Pagina 1017-1017
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 28 oktober 1999)Pagina 1098-1099
Presentie en opening (donderdag 28 oktober 1999)Pagina 1017-1017
Noot bij pag. 1017: Bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Volkgezondheid, Welzijn en Sport op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Volkgezondheid, Welzijn en Sport voor 2000 (26 800-XVI).Pagina 1100-1123
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over het verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten.Pagina 1038-1040
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over het verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten, te weten: - de motie-Giskes over restauratiewerkzaamheden (26800 IXB, nr. 13); en - de motie-Vendrik over nieuw overleg met de Kamer bij toestemming voor twee categorieën (26800 IXB, nr. 14).Pagina 1041-1041
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2000 (26800 XVI).Pagina 1041-1073
Regeling van werkzaamheden (donderdag 28 oktober 1999)Pagina 1040-1041
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2000 (26800 XVI).Pagina 1017-1038
Debat naar aanleiding van de Europese top te Tampere.Pagina 1073-1098

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 122 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van de Europese top
te Tampere.De heer Van Oven (PvdA):Mevrouw de voorzitter! De fractie van de PvdA is verheugd over de uitkomst
van de Europese top in Tampere. Zij heeft de indruk dat op alle deelterreinen
van het besproken hoofdonderwerp, de invulling van een ruimte van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid – zoals men weet hadden wij daar liever
de term "gerechtigheid" gezien – betekenisvolle vooruitgang is geboekt.
Dat is temeer een verdienste van de staatshoofden en regeringsleiders omdat
een dergelijk succes op voorhand niet verzekerd was. Mijn fractie wil daarom
de Nederlandse regering, in het bijzonder de meest betrokken bewindslieden,
de minister-president, de ministers van Buitenlandse Zaken en van Justitie
alsmede beide staatssecretarissen aan die departementen, van harte met de
vrucht van hun inspanningen complimenteren.Wel moet worden vastgesteld dat nog veel zal afhangen van de concrete
uitwerking van de nu gemaakte afspraken. Dat ligt gedeeltelijk in handen van
de Commissie, gedeeltelijk in handen van de Raad van ministers en gedeeltelijk
in handen van de lidstaten zelf. Het is goed dat daarvoor een scorebord is
ontwikkeld. Ik neem aan dat aan de hand daarvan ook het Europees Parlement
zal worden geïnformeerd. Ik ga er ook vanuit dat de nationale parlementen
op dezelfde wijze en op hetzelfde moment zullen worden geïnformeerd over
geboekte resultaten. Voor het Nederlandse parlement gaat het er nu om die
uitwerking en dit traject zorgvuldig te volgen, dit alles opdat de evaluatie
van deze fase in 2001 eveneens een succes zal kunnen worden. Over het bereikte resultaat van de top heeft de PvdA-fractie nog wel een
aantal vragen en opmerkingen. Ik zal achtereenvolgens asiel en migratie, de
Europese rechtsruimte en de criminaliteitsbestrijding behandelen en vervolgens
een slotopmerking maken.Wat betreft het onderwerp asiel en migratie wordt door de Europese Raad
benadrukt de noodzaak om te komen tot een geïntegreerde aanpak. In dit
verband stemt men in met de uitbreiding en de verlenging van het mandaat van
de High level working group (HLWG). De fractie van de PvdA gaat daarmee graag
akkoord. Het werk van deze groep is ontegenzeggelijk vruchtdragend. Het is
een goede zaak dat in december 2000 de uitvoering van de goedgekeurde actieplannen
zal worden geëvalueerd. Wel merk ik op dat in de conclusies van het voorzitterschap
geen einddatum wordt genoemd met betrekking tot het mandaat van de groep.
In een eerdere fase van de voorbereiding noemde de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken in dit verband het jaar 2004. Dat klopt omdat het Verdrag van Amsterdam
op dat tijdstip de definitieve overgang naar de communautaire pijler voorziet.
Wordt een dergelijk einde van het mandaat nog steeds voorzien? Mogen wij ervan
uitgaan dat in 2004 de werkzaamheden die nu nog bij deze groep zijn gelaten,
zullen overgaan naar de Commissie?De fractie van de PvdA juicht het toe dat met de instelling van de HLWG
sprake is van een pijleroverstijgende aanpak van het asiel- en migratievraagstuk.
Dat is ook telkens de inzet van de Nederlandse regering geweest en door de
Tweede Kamer onderschreven. Wel is van belang dat de HLWG geen "ivorentorenbeleid"
gaat voeren. Is verzekerd dat deze groep bij haar werkzaamheden in de landen
van herkomst niet alleen met regeringsfunctionarissen spreekt maar ook met
mensen uit het veld en met NGO's? Dan is er nog een organisatorisch probleem:
de groep valt onder de Algemene Raad – dat is ook logisch, gezien het
pijleroverstijgende karakter – en de PvdA-fractie gaat er daarbij van
uit, dat de minister of de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken dan ook
voor het Nederlandse parlement aanspreekpunt zal zijn wat betreft de werkzaamheden
van die groep. Maar daarmee valt het werk van die groep natuurlijk wel buiten
wat wij dan kennen als het derdepijlerverband en de bijzondere democratische
controle die wij voor de derde pijler hebben ontwikkeld. Hoe belangrijker
de rol van die groep op hoog niveau wordt, des te noodzakelijker zal het zijn
voor het parlement om dat werk ook te volgen. Er is dan wel geen sprake van
bindende besluiten omdat alles wat door die groep wordt voorbereid, wordt
afgezegeld door de bewindspersonen, maar naarmate langer en intensiever wordt
samen gewerkt is er toch sprake van een zekere beïnvloeding, waar tot
dusverre weinig transparantie tegenover heeft gestaan. Met name voorafgaand
aan Tampere hebben wij in een heel laat stadium die voltooide actieplannen
kunnen ontvangen en daarom hecht mijn fractie eraan om nu te vragen op welke
manier die controle vorm kan krijgen. De staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken heeft op 14 oktober gezegd, dat hij nog wil aangeven wat de consequenties
van de actieplannen zijn voor het Europese en nationale beleid. Wanneer komt
dat en kan hij de controle op en de inzichtelijkheid in het werk van die groep
op hoog niveau bij die notitie betrekken?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter! De heer Van Oven heeft vastgesteld, dat de werkzaamheden van
die werkgroep ontegenzeggelijk vruchtdragend zijn geweest. Ik ben heel erg
benieuwd naar de vruchten die hij al heeft geconstateerd.De heer Van Oven (PvdA):Het heeft ongelooflijk veel moeite gekost om in EU-verband tot een samenhangende
aanpak te komen, op allerlei terreinen. Ik zie de werkzaamheden van die groep
op hoog niveau als een doorbraak daarin. Ik denk bijvoorbeeld aan de omstandigheid
dat alle lidstaten van de Europese Unie tot een beoordeling van asielverzoeken
zijn gekomen en een eigen beleid hebben geformuleerd. Dan is het werk van
die groep op hoog niveau een eerste en wat mij betreft geslaagde doorbraak
daarin. Daarin worden namelijk al die actieplannen gezamenlijk geformuleerd,
waardoor het al bestaande streven van de lidstaten van de Europese Unie om
daarin samen te gaan toch een concrete onderbouwing heeft gekregen. We zijn
er nog niet, maar ik zie het als een betekenisvolle stap.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Maar ik neem aan, dat u die actieplannen ook heeft gezien en gelezen.
U zegt, dat het een eenduidige beoordeling van de asielverzoeken is. Maar
daar is toch geen sprake van?De heer Van Oven (PvdA):Nee, dat is allemaal nog toekomstmuziek, dat ben ik met u eens. Het is
wel een waardevolle opbouw, dat die landen op die manier zijn samengegaan
om te trachten tot een gezamenlijke beoordeling van de situatie te komen.
Dat zie ik in het kader van een opstap naar het Europese asielbeleid als een
zeer waardevolle bijdrage.Mevrouw Karimi (GroenLinks):U heeft die actieplannen dus gelezen. Bent u het dan ook met de benadering
eens die daar als uitgangspunt geldt, namelijk om er zoveel mogelijk voor
te zorgen dat de toegang tot Europa onmogelijk wordt gemaakt? Er wordt gesproken
over opvang in de regio, ervoor zorgen dat je in de buurlanden geen visum
krijgt, en dergelijke.De heer Van Oven (PvdA):Die weergave vind ik wel erg kort door te bocht en daar moeten we nog
maar eens uitgebreid over spreken. Ik heb bedoeld te zeggen, dat procedureel
en instrumenteel een stap vooruit is gezet. Als de Nederlandse samenleving
en de Nederlandse politieke partijen – en in ieder geval de PvdA –
vooropstellen, dat er één Europees asielbeleid moet komen, is
de bijdrage daaraan door die groep op hoog niveau onmiskenbaar constructief,
althans naar onze inzichten. Daarom vinden wij het goed dat de groep de werkzaamheden
voortzet. Wij komen in december te spreken over de uitvoering van een en ander,
dus nadat de Raad en de Commissie zich daarover hebben gebogen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Bent u tevreden over de procedure? En hebt u al een oordeel over de inhoud
van de actieplannen? Of zegt u: ik wacht tot december met het geven van een
oordeel daarover?De heer Van Oven (PvdA):Ik heb willen uitdrukken dat ik tevreden ben met de procedurele stap.
Over de inhoud komen wij nog wel te spreken.Voorzitter! De Raad is voorts overeengekomen, te werken aan de instelling
van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel dat stoelt op de volledige
en niet-restrictieve toepassing van het Verdrag van Genève, met toepassing
van het beginsel van non-refoulement. Dat is elementair. De Raad heeft op
dat punt een ongelooflijk belangrijke stap gedaan. Het stelsel is daarmee
niet onmiddellijk verwezenlijkt. Dat zal duidelijk zijn. Maar de Raad heeft
zich – zo heb ik begrepen – gebonden om tot dat ene stelsel te
komen. Dit stelsel dient op korte termijn een duidelijke, hanteerbare bepaling
te omvatten van de staat die verantwoordelijk is voor de behandeling van het
asielverzoek, maar dient tevens gemeenschappelijke normen voor een eerlijke
en doeltreffende asielprocedure, gemeenschappelijke minimumvoorwaarden voor
opvang en op elkaar afgestemde regels inzake de toekenning en de inhoud van
de vluchtelingenstatus te omvatten. Ik zie dit als een aanzet tot harmonisering
van het Europese asielbeleid. De communautaire regelgeving zou op termijn –
welke termijn? – moeten leiden tot één gemeenschappelijke
asielprocedure en een uniforme status voor personen die asiel hebben gekregen
welke in de gehele Unie geldig is. De Commissie is verzocht, hierover binnen
een jaar een mededeling voor te bereiden. Ik zie dat als uniformering. Dat
wil zeggen: een gelijke status en een gelijke procedure, maar waarschijnlijk
uitgevoerd door verschillende nationale instanties. Hoewel de term gemeenschappelijk
asielprocedure anders doet vermoeden gaat het hier niet om een volstrekt geïntegreerde
eenduidige Europese asielprocedure, overgelaten aan een Europese instantie.
Klopt dit en is er nog zicht op het perspectief van Europese integratie?De Europese Raad is verder van oordeel dat dient te worden overwogen om
enige vorm van reservemiddelen ter beschikking te stellen voor tijdelijke
bescherming bij massale instroom van vluchtelingen. De Commissie wordt verzocht
dit te onderzoeken. Het had wel iets royaler gekund! Kan de regering een tipje
van de sluier oplichten? Om hoeveel gaat het? Waar moet het vandaan komen
en wie moet dat geld beheren? Is hier werkelijk sprake van een betekenisvolle
stap in de richting van de bescherming van ontheemden? De Raad
heeft de Commissie verzocht, ook met voorstellen te komen op het gebied van
derdelanders, zodat de status van derdelanders meer in overeenstemming gebracht
wordt met die van de onderdanen van de lidstaten. Dat is goed nieuws. PvdA-fractie
gaat ervan uit dat dit ook voor Nederland leidraad zal zijn en een rol zal
spelen in de discussie over de Vreemdelingenwet 2000.Voorzitter! Ik kom te spreken over de Europese rechtsruimte. Wat het burgerlijk
recht betreft wordt een studie aangekondigd naar de noodzaak tot harmonisering
van het materiële recht. Dat is interessant nieuws. Betreft de studie
alleen de noodzaak of wordt een daadwerkelijke verkenning bedoeld? In het
laatste geval is de termijn van twee jaar wellicht optimistisch, gezien het
feit dat wij in Nederland alleen al inmiddels ongeveer 50 jaar over een NBW
doen. Een dergelijke exercitie voor de lidstaten van de Europese Unie zal
dus meer nemen dan twee jaar!De Raad staat intensivering voor van de samenwerking van de lidstaten
op het gebied van de bestrijding van criminaliteit. Daartoe hoort volgens
de Raad het onverwijld instellen van gemeenschappelijke onderzoeksteams, waaraan
vertegenwoordigers van Europol zo nodig zullen worden toegevoegd. Ik vraag
of het niet altijd nodig zal zijn.Er komt een operationele taskforce van Europese hoofden van politie in
samenwerking met Europol. Onduidelijk is wat het bereik wordt van de onderzoekteams,
waar zij worden gevestigd en vooral of ze per individuele zaak worden opgezet
of dat het gaat om permanente teams voor een bepaalde categorie van misdrijven.
Waar zullen ze worden gevestigd, op grond van welke regels zullen Europol-functionarissen
er deel van uitmaken en hoe is de controle geregeld? De PvdA-fractie heeft
dit punt gemist in het voorstel over het Europese openbaar ministerie. Voorafgaand
aan de JBZ-raad van 4 oktober heeft de minister van Justitie verklaard dat
de Nederlandse regering de gedachte van bestudering van een Europees OM zou
steunen. Daarvan is niets terug te vinden in de conclusies van het voorzitterschap.
De PvdA-fractie hecht sterk aan een dergelijke studie, omdat wij anders het
gevaar lopen een justitieel Europa van twee snelheden te krijgen, in die zin
dat het politionele gedeelte veel harder gaat dan het justitiële. Wij
zien de gemeenschappelijke onderzoeksteams, wij zien de ontwikkeling van Europol,
maar daar staat niet tegenover de ontwikkeling van een Europees justitie-instituut,
dat daarop controle kan uitoefenen. Zijn wij het Europees OM uit het zicht
verloren? Mijn fractie is enthousiast over de afspraken die zijn
gemaakt over de totstandkoming van een handvest en is het eens met de conclusies
van de Raad over de buitenlandspolitieke onderwerpen. Ik sluit af met de uitzondering,
te weten Rusland. De acties in Tsjetsjenië hebben niet heel veel aandacht
gekregen van de Raad, althans niet in de conclusies. Inmiddels heeft een ontwikkeling
plaatsgevonden, in die zin dat het Fins voorzitterschap in duidelijke termen
Rusland heeft opgeroepen om de gevechten te staken. De Nederlandse regering
heeft steeds gesteld druk op Rusland te willen uitoefenen om uit te komen
op een vreedzame oplossing van het geschil. Deelt de regering de constatering
dat deze druk tot nu toe weinig heeft opgeleverd? Welke concrete maatregelen
heeft Nederland tot nu toe genomen om de druk op te voeren? Ziet de regering
nog mogelijkheden om ook in Europees verband tot een verhoging van de druk
te komen?Voorzitter! De PvdA-fractie zal de uitwerking van de top van Tampere met
bijzonder veel belangstelling volgen.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Wij bespreken vandaag de resultaten van de top in Tampere.
De verwachtingen van de regering waren hoog gespannen. Ik denk aan het twintig
bladzijden tellende stuk met de inzet waarmee de voorbereidingen van de top
begonnen. In mijn bijdrage zal ik ingaan op die voorbereiding, de gevolgde
strategie en vooral de resultaten. Is de buitengewone tevredenheid van de
regering, die wij in alle kranten terugvonden, terecht of niet?De Nederlandse regering begon zeer ambitieus. Ruim voor de top werd een
twintig pagina's tellend stuk geproduceerd. Er volgde een rondreis
door Europa om steun te vinden voor de Nederlandse plannen. Na twee keer overlegd
te hebben, in de Algemene Raad en in de JBZ-raad, kwam de regering in de week
voor de top met een Beneluxstuk van vijf pagina's, met de prioriteiten van
de Beneluxlanden. Het ambitieniveau was enigszins verlaagd. Misschien wil
de regering de onderhandelingsstrategie nog eens uiteenzetten. Wat was wel
en niet gepland? Wat waren de verrassingen? Hoe is het gegaan met Duitsland,
dat aanvankelijk een medestander van Nederland was? Wat zijn de lessen die
wij hieruit kunnen leren?Het verhogen van de veiligheid voor de burger in Europa is een van de
prioriteiten die door het CDA voor de top van Tampere zijn geponeerd. Er is
een werkelijk effectieve bestrijding nodig van grensoverschrijdende criminaliteit
in Europa. Wij vinden daarbij de versterking van de rol van Europol onmisbaar.
Wij zijn dan ook verheugd, in de conclusies te constateren dat besloten is
tot een uitbreiding van de bevoegdheden en taken van Europol. Wat is er gebeurd
met het voorstel uit het Benulexmemorandum waarin gevraagd werd om een studie
naar een Europees openbaar ministerie? Hierover is niets terug te vinden in
de conclusies van de top. Of moeten wij juist Eurojust zien als eigenlijke
voorloper van zo'n Europees ministerie, zoiets als het Europees monetair instituut,
dat de voorloper was van de Europese Centrale Bank?Mijn fractie was overigens wel verbaasd over het gebrek aan een verwijzing
naar fraude met EU-subsidies. Het opzetten van een Europees openbaar ministerie,
onder andere ter bestrijding van fraude in de Europese Unie, werd aanbevolen
door het tweede rapport van de Commissie van wijzen. Waarom is hierover in
Tampere niets afgesproken?Er zijn op het terrein van politie en justitie nog een aantal andere goede
resultaten geboekt, zoals de samenwerking van magistraten in Eurojust en de
vereenvoudiging van procedures omtrent uitlevering en wederzijdse erkenning
van vonnissen. De CDA-fractie kan zich daar zeker in vinden. Het is jammer
dat de formulering van de afspraken her en der wel wat slap is. Maar de regering
is hier juist weer blij mee, zoals de staatssecretarissen Cohen en Benschop
kennelijk ook vinden, blijkens hun uitlatingen in de Volkskrant: "Het is een
politieke en geen juridische uitspraak. Noem het een intentieverklaring. We
hebben dus niet echt iets weggegeven." Het is dus duidelijk dat Nederland
op dit gebied flink op de rem heeft gestaan. Ik wijs er hier specifiek op
dat wij het hebben over een verzoek van de Europese Raad aan de Commissie
om een voorstel terzake in te dienen. Daarvan zegt de regering dus dat dit
een intentieverklaring is.Ik kom op het gebied van asiel en immigratie. In de brief van het kabinet
kunnen wij lezen waar precies de prioriteiten van het kabinet lagen. Wat is
daarvan daadwerkelijk terechtgekomen? In de eerste plaats een EU-regeling
voor tijdelijke bescherming van ontheemden. De conclusie van de top te Tampere
is dat de Europese Raad erop aandringt dat de Raad intensiever streeft naar
overeenstemming. Sinds maart 1997 ligt er al een voorstel van de Commissie
voor deze regeling. Overigens is dit er een mooi voorbeeld van dat voorstellen
van de Commissie nog niet betekenen dat er daadwerkelijk ook wat gebeurt,
maar daarover straks meer. Na de perikelen rond de vluchtelingen uit Kosovo
vindt de CDA-fractie het eigenlijk een beschamende vertoning dat men hierover
wederom geen overeenstemming heeft kunnen bereiken. Hoeveel toppen en overleggen
zijn hier inmiddels overheen gegaan? Wel is er besloten dat de Commissie de
mogelijkheden zal onderzoeken voor het aanleggen van een financiële reserve
voor gevallen van plotselinge massale toestroom van ontheemden. Waarom heeft
de Nederlandse regering zich verzet tegen het opzetten van dit fonds van 250
mln. euro, een dikke half miljard, waarmee ontheemden in crisissituaties zouden
kunnen worden geholpen? Zeker gezien het feit dat er tijdens de top geen overeenstemming
kon worden bereikt over een Europese regeling voor de tijdelijke bescherming
van ontheemden, komt dit verzet ons zeer vreemd voor. Na het overleg met Spanje
wist men immers dat de kans groot was dat dit voorstel er zou komen. Wat is
eraan gedaan om er als Nederland concreet voordeel uit te verkrijgen?De tweede prioriteit van de regering is een gemeenschappelijke asielprocedure
en een uniforme asielstatus. De conclusie is dat hierbij de Commissie wordt
verzocht een mededeling voor te bereiden. Ik zei zo-even al dat de heer Cohen
bij een voorstel waarin de Commissie verzocht werd om met een voorstel te
komen, hetgeen iets meer is dan een mededeling, het volgende aangaf: dat was
slechts een intentieverklaring, wij hebben dus niet echt iets weggegeven.
Hoe komt het dan toch dat de regering zo enthousiast is over deze afspraken?
Het gaat nu nog niet eens over voorstellen, maar slechts over een mededeling
over een gemeenschappelijke asielprocedure. Men hoort het de "Cohennen" van
andere landen dus al zeggen: wij hebben aan die Nederlanders echt niets weggegeven!De derde prioriteit van de regering was een gemeenschappelijk Europees
asielsysteem en Europese minimumnormen voor asielprocedures. Conclusie: de
Raad wordt dringend verzocht om op basis van voorstellen van de Commissie
de noodzakelijke besluiten te nemen. De regering wil ons laten geloven dat
dit toch wel een prachtig resultaat is, namelijk de Commissie zal nu voorstellen
doen. Zojuist hadden wij het er al over hoe het met die voorstellen kan gaan.
De Commissie kan best voorstellen doen, maar of zij vervolgens door de Raad
komen, is iets heel anders. Bovendien heeft de Commissie al het initiatiefrecht
op dit gebied, dus waarom is dan die aansporing nog nodig? Overigens was ook
al in het actieplan van Wenen opgenomen dat binnen twee jaar na de inwerkingtreding
van het Verdrag van Amsterdam een studie moest worden uitgevoerd naar de merites
van één Europese asielprocedure. Wat is er nu meer bereikt of
afgesproken dan wat op basis van Wenen en Amsterdam al was afgesproken?De bepalingen over de gelijke behandeling van asielzoekers klinken overigens
wel als een vooruitgang, maar welke vorm krijgt die gelijke behandeling? Nederland
is altijd voorstander geweest van een humane bejegening, en terecht, maar
Engeland bijvoorbeeld legt het accent momenteel vooral op de noodzaak om asielzoekers
verder te weren. Is hier verder over gesproken, of is deze discussie naar
voren geschoven en start deze pas werkelijk als de Commissie
straks met voorstellen komt?De vierde prioriteit van de regering is de ontwikkeling van een EU-terugkeerbeleid.
Het CDA juicht het toe dat de Raad heeft ingestemd met de verlenging van het
mandaat van de High level working group. Wel is de vraag nog hoe men de verlenging
van dit mandaat gaat invullen. Wij hadden bijvoorbeeld graag gezien dat de
High level working group plannen zou gaan maken voor een gezamenlijk terugkeerbeleid.
Helaas is dat niet gebeurd. Bij de bespreking van de terugkeernotitie heeft
het CDA al gesteld dat er dan desnoods maar met een kopgroep van een aantal
landen van start moet worden gegaan. Ik hoor hierop graag een reactie van
de regering.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! In een van de conclusies staat dat er nu voortaan standaard
terugnameclausules zullen worden opgenomen in verdragen die in Europa worden
gesloten. Dat is toch iets waar het CDA zich altijd achter heeft geschaard?
Dat moet de heer Wijn toch tevreden stellen?De heer Wijn (CDA):De heer Dittrich heeft gelijk: wij zijn tevreden met een onderdeel van
het terugkeerbeleid, namelijk de overeenkomsten met derde landen en het mandaat
van de Commissie om daarin standaard terug- en overnameafspraken op te nemen.
In de brief van de regering wordt dit met trots gemeld als een succesje, maar
is het eigenlijk niet een opgewarmd kliekje? Sinds eind 1995 kan het onderhandelingsmandaat
van de Europese commissie inzake de totstandbrenging van gemengde en communautaire
akkoorden met derde landen namelijk ook voorzien in de voorwaarde dat het
op te stellen akkoord een terug- en overnameclausule omvat. De vraag is dus:
"what's new?"De regering wilde oorspronkelijk de High level working group onder de
Commissie plaatsen. Is daar nog over gesproken en waarom is hierover geen
overeenstemming bereikt?De vijfde prioriteit van de regering betreft de rechtspositie van derdelanders.
De Raad wordt verzocht om op basis van voorstellen van de commissie spoedig
besluiten te nemen over de voorwaarden voor toelating en verblijf van derdelanders.
Dit zal een belangrijke verbetering van hun rechtspositie inhouden. Deze conclusie
sluit grotendeels aan bij de inzet van de Nederlandse regering. Zou zij kunnen
uitleggen wat ermee wordt bedoeld dat een onderlinge afstemming hierover gebaseerd
zou moeten zijn op een gezamenlijke evaluatie van de economische en demografische
ontwikkeling in de Unie? Dat is mij niet geheel duidelijk. Op welke basis
zal die evaluatie plaatsvinden? Welke Europese instantie zal de gegevens aanleveren
waarop die evaluatie kan plaatsvinden? Wij krijgen dus één concrete
verbetering, zonder complete harmonisatie van het toelatingsbeleid. Dus als
Italië grootscheeps illegalen legaliseert, kunnen zij naar Nederland
toe. In Spanje of Griekenland worden illegalen af en toe gelegaliseerd, waarna
zij naar elk Europees land kunnen. Welke effecten zal dit hebben? Hoe rijmt
de regering dit met het adagium dat asiel en immigratie geïntegreerd
moeten worden bekeken?Ten slotte ga ik in op enkele losse punten. De heer Van Oven sprak al
over het scorebord. Gezien de vaagheid en weinig concrete inhoud van de plannen
en voorstellen, is het inderdaad toe te juichen dat afgesproken is dat de
Commissie de voortgang van de uitvoering van de conclusies gaat bewaken door
middel van het zogenaamde scorebord. Hoe dwingend is deze afspraak eigenlijk,
gezien het feit dat de Commissie wordt verzocht om een voorstel in te dienen
voor een passend scorebord terzake? Dat scorebord kan straks wel als een mooie
druk op de ketel dienen. Nu ik het toch heb over druk op de ketel, vraag ik
de regering, al weet ik dat het waarschijnlijk overbodig is, om het gevoel
van tevredenheid snel achter zich te laten en zich actief te blijven opstellen
en te blijven werken aan een communautair asielbeleid.De voorzitter:Over druk gesproken, u bent over uw tijd heen.De heer Wijn (CDA):Als u mij toestaat, maak ik nog twee korte punten. In Tampere zijn de
verplichtingen van het Vluchtelingenverdrag van Genève bevestigd. Daarnaast
wordt in de conclusies gesproken over maatregelen inzake subsidiaire vormen
van bescherming. Moeten volgens de Europese Raad de standaarden uit het Vluchtelingenverdrag
van Genève volledig van toepassing zijn op mensen die niet direct onder
het verdrag vallen, maar die toch bescherming of een status krijgen? Of ziet
men verschillen tussen verdragsvluchtelingen en andere categorieën van
toe te laten asielzoekers?Met het stuk van twintig pagina's ging het kabinet veelbelovend van start,
maar wij moeten constateren dat die beloftes niet helemaal zijn waargemaakt.
Toch kwam staatssecretaris Benschop terug uit Tampere met de woorden: wij
hebben meer gekregen dan wij hebben gevraagd. Daarom twijfel ik hoe ik deze
top moet kwalificeren. Welk gezegde moet ik nemen om mijn bijdrage te beëindigen?
Het kan zijn: veel beloven weinig geven doet de gek in vreugde leven. Maar
het kan ook zijn: vooral weinig vragen dan heb je ook niets te klagen.De heer Dittrich (D66):Het CDA heeft gezegd: het kabinet heeft de boot gemist, zo heb ik uit
de media begrepen. Hoe verhoudt dit zich tot de conclusie die de heer Wijn
nu geeft?De heer Wijn (CDA):U moet mij even wijzen waar het CDA dat heeft gezegd.De heer Dittrich (D66):Uw collega Verhagen heeft dat namens uw fractie naar voren gebracht: het
kabinet heeft de boot gemist. Ik meen dat ik u hier een heel ander type conclusie
hoor geven. Mijn vraag is: waar staat het CDA nu?De heer Wijn (CDA):Daarop werd de opmerking gemaakt: maar het vliegtuig is nog niet opgestegen.
Ik heb het gerelateerd aan het twintig pagina's tellende stuk en de vijf prioriteiten
van het kabinet en ik heb gezegd waar men wel geslaagd is en waar men minder
geslaagd is. Dat kun je kwalificeren als veel beloven weinig geven doet een
gek in vreugde leven. Dat is mijn conclusie.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter! Wij zijn weer getuige van een oorlog in Europa, tegen het
Tsjetsjeense volk. De zoveelste humanitaire crisis speelt zich voor onze ogen
af. Het verslag van Tampere is op dit punt diep teleurstellend.
Met de constatering dat minister Ivanov weinig ruimte heeft gelaten voor bemoeienis
van derden, stellen de ministers zich tevreden. Waar is de daadkracht van
de minister gebleven die in een speech mensenrechten boven de soevereiniteit
stelt, vraag ik de minister van Buitenlandse Zaken. Wat is de betekenis van
een gezamenlijke Europese strategie ten opzichte van Rusland? Wanneer kunnen
wij een krachtige veroordeling van Rusland door de Europese Unie of het agenderen
van het onderwerp in de Veiligheidsraad verwachten? Het is urgent.Mevrouw de voorzitter! Als je de Nederlandse kranten na Tampere leest,
was het een groot succes. De twee staatssecretarissen lieten zich zelfs over
hun onderhandelingsspel interviewen. Naar mijn smaak waren er iets te veel
non-papers, bilateraaltjes en success stories. Echt interessant zou het zijn
als Nederlandse bewindslieden naast de winst- ook eens de verliesrekening
van het Europese verkeer durfden op te maken.Grote zorgen maakt mijn fractie zich over het democratisch tekort van
Europese raden in het algemeen, maar Tampere in het bijzonder. Allereerst
ging het in Tampere voor het leeuwendeel over derdepijlerkwesties. Dat zijn
kwesties waar het Europees Parlement nauwelijks aan te pas komt en waarop
de controle van de nationale parlementen minimaal is, getuige de bilateraaltjes
en de non-papers.Maar ook bij wat er is besloten, is democratische controle een punt van
zorg. Zo is het mandaat van de High level working group verlengd en verbreed
en zijn de bevoegdheden van Europol fors ruimer ingevuld. Beide onttrekken
zich aan democratische controle. Mijn fractie vindt dat de besluitvorming
over de voorstellen van de High level working group onder hetzelfde parlementaire
controlesysteem zou moeten vallen als bij de JBZ-raden. Ik hoop dan ook dat
de Kamer snel kan beschikken over de toegezegde notitie en dat wij met de
regering afspraken kunnen maken over de betrokkenheid van het parlement bij
de besluitvorming over de voorstellen en werkzaamheden van de High level working
group.Ik heb begrepen dat het Finse voorzitterschap geweigerd heeft, deze week
bij de zitting van het Europees Parlement over Tampere te praten. Ik vind
dat schandalig. Wat vindt de Nederlandse regering daarvan?Ook bij een ander aspect van Tampere zijn vraagtekens te zetten. Er wordt
heel gemakkelijk vanuit gegaan dat de burgers dit van Europa verlangen. Er
zijn afspraken gemaakt die eerder op lagere, soms zelfs lokale politieke niveaus
thuishoren, zoals criminaliteitspreventie rond jeugd en drugs in de steden.
Is de minister-president van mening dat de Europese Raad wel voldoende denkt
aan de subsidiariteit?Mevrouw de voorzitter! Ik kom toe aan asielbeleid en migratie. Het is
op zichzelf goed dat er over een jaar een mededeling van de Europese Commissie
moet liggen voor een gemeenschappelijk asielbeleid. Het is echter niet veel
meer dan papier. Er is geen besluitvormend moment daarna voorzien. Immers,
de Europese Raad van december 2001 gaat alleen over de justitiële vorderingen,
zo begrijp ik uit punt 3 van het verslag. Een Europees asielbeleid is dus
nog ver verwijderde toekomstmuziek. Wat is nu eigenlijk het succes op dit
punt?Op één punt had Tampere een doorbraak moeten opleveren,
namelijk het ontheemdenfonds. Nederland heeft met Duitsland de vorming van
een dergelijk fonds geblokkeerd, omdat het beoogde bedrag van 250 mln. euro
een verruiming van de EU-begroting zou betekenen. Mijn fractie vindt dit een
misser. Zo'n ontheemdenfonds zou namelijk de opmaat kunnen zijn voor een breder
asielfonds. Het is duidelijk dat de prioriteit van de regering bij de eigen
portemonnee ligt.Op het punt van de derdelanders vindt mijn fractie de top een teleurstelling.
Er zijn veel vrijblijvende woorden gesproken om de lidstaten tot een fatsoenlijk
integratiebeleid aan te sporen. Er staat echter niets in over wat de EU zelf
kan doen. Er is bijvoorbeeld geen aanzet gegeven voor vrij verkeer van personen
voor derdelanders die in de EU wonen. Waarom heeft de Europese Raad de kans
laten lopen, op dit punt initiatieven te nemen? Op die manier had een echt
resultaat bereikt kunnen worden.Vooral van Nederland lijkt het pleidooi voor dezelfde rechten van derdelanders
als van EU-burgers huichelachtig. In het voorstel voor de nieuwe Vreemdelingenwet
gaat de regering meer de andere kant op met een verslechterde rechtspositie
voor toegelaten vreemdelingen. Kees Groenendijk verwoordt deze kritiek in
een artikel in NRC Handelsblad van 25 oktober jl. uitvoerig. Ik hoor graag
de uitleg van de staatssecretaris van Justitie.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Mevrouw Karimi heeft gisteren in het Algemeen Dagblad
een artikel geschreven onder de titel "Asielbeleid EU vooral versterking van
het fort Europa". Ik heb haar dat nu niet horen zeggen.Hoe reageert zij op het persbericht van VluchtelingenWerk dat als organisatie
staat voor de rechten van vluchtelingen en de uitkomsten van de top van Tampere
duidelijk een stap vooruit acht in het afbreken van het fort Europa? Deze
conclusie staat diametraal tegenover die van mevrouw Karimi. Kan zij daar
wat over zeggen?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Op het gebied van asielbeleid gebeurde in Europa tot nu toe helemaal niets.
Er was hooguit sprake van verslechtering. In Tampere is opnieuw bevestigd
dat het Vluchtelingenverdrag van Genève het uitgangspunt is. Ik zie
dat niet als heel grote winst, omdat het verdrag vanzelfsprekend het uitgangspunt
behoort te zijn. De uitkomsten van Tampere meet ik af aan het ideaalbeeld
en de vanzelfsprekendheid dat het Vluchtelingenverdrag van Genève uitgangspunt
is van het vluchtelingenbeleid. Voor de constatering dat toch weer de nadruk
wordt gelegd op fort Europa en het weren van vluchtelingen, heb ik in het
artikel kunnen refereren aan actieplannen van de High level working group,
aan de hand van twee concrete landen. Ik vind dan ook dat de genoemde tendens
nog niet doorbroken is.Vereenvoudiging van de strafrechtelijke samenwerking op het terrein van
bewijs, uitlevering en dergelijke vinden wij riskant. De discussie rond opsporingsmethoden
legt uit waarom. Hier heeft Nederland zich vergaand gecommitteerd aan de samenwerking.
Kan de regering hierover haar verliesbalans opmaken? Als het gaat om strafrechtelijke uitlevering, vraagt mijn fractie zich bijvoorbeeld af waarom er
nieuwe initiatieven zijn genomen, terwijl de afgesloten uitleveringsovereenkomsten
uit 1995 en 1996 nog niet eens bekrachtigd zijn.Wat de toegang tot de rechter betreft, vinden wij het onbegrijpelijk dat
de Europese Raad niet naar de eigen Unierol gekeken heeft. Juist bij de derde
pijler ontbreekt het aan toegang tot het Europese Hof van Justitie.Tot slot, mevrouw de voorzitter, het onderwerp uitbreiding en IGC. Er
is ook ter voorbereiding van de top van Helsinki gesproken over de uitbreiding.
Uit de kranten heb ik begrepen dat de minister-president daar zelfs een droom
ontvouwd heeft aan zijn collega's, een droom waarin de EU zichzelf snel, breed
en grondig op een sterk vergrote Unie voorbereidt, zodat vanaf 1 januari 2003
Oost-Europese kandidaat-lidstaten kunnen toetreden. Ik droom graag met de
minister-president mee. Hij koppelde echter aan het realiseren van die droom
ook het idee van een Europa van meerdere snelheden, ontleend aan het rapport-Dehaene.
Daar wordt de droom wat wazig. Wat begrijpt de minister-president precies
onder een Europa van meer snelheden? Uitbreiden van het flexibiliteitsartikel
van het Verdrag van Amsterdam? In dat geval kan ik met de minister-president
verder dromen. Of gaat het om verschillende niveaus van samenwerking met vaste
lidstaten, wat ik onder ui-model begrijp? Dit model van een Europa van meer
snelheden bergt het risico in zich van verwatering van de Unie en een blijvende
scheiding tussen arm en rijk. Ik vraag de minister-president dan ook om zijn
droom hier wat duidelijker uit te leggen.In ieder geval zou mijn fractie bij de IGC-discussie graag een standpunt
ontvangen over het rapport-Dehaene. Omdat dit rapport juist de urgentie van
een alomvattende institutionele hervorming benadrukt, zou ik nu al graag uitleg
willen vragen over de zinsnede in het verslag dat "consensus over de contouren"
van de IGC is bereikt. Dit klinkt namelijk rijkelijk vaag.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! De reacties op de top in Tampere waren overwegend
positief. Dit geldt ook voor de reactie van de fractie van D66. Toch wil ik
het adagium "eerst zien en dan geloven" in herinnering roepen. Er zijn allerlei
goede voornemens op papier gezet, maar het komt aan op de concrete uitwerking.
Ik hoop dat die goed zal zijn. De fractie van D66 zal dat nauwlettend in de
gaten houden. Wij hanteren daar ons eigen scorebord bij; ik zeg het maar alvast.De top ging over het streven naar het tot stand brengen van een ruimte
van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Daarbij heeft ook de vijfjaarsclausule
uit het Verdrag van Amsterdam haar waarde bewezen. Die clausule zet echt een
klem op de tijdspanne die voor allerlei discussies genomen moet worden.Ik sta eerst stil bij asiel en migratie. Nederland heeft daarbij een belangrijke
rol gespeeld. Discussies over het gemeenschappelijk asielbeleid worden al
jaren gevoerd en het gaat enorm langzaam, maar de nu gemaakte afspraken stralen
eindelijk, voor het eerst, een gemeenschappelijk samenwerken aan eenheid van
beleid en procedures uit. Ik meen dat dit inderdaad een stap vooruit is. De
vraag is natuurlijk hoe een land als Engeland ertegenover staat en een land
als Spanje. Immers, wij hebben jaar op jaar gehoord dat die landen er wat
andere ideeën over hadden. Graag krijg ik daar een reactie op.Het valt ons overigens op dat de actieplannen van de werkgroep van hoge
ambtenaren erg gericht zijn op verblijf in de regio en weinig aandacht geven
aan de uitgangspunten zoals die in de conclusies staan vermeld. Nu het mandaat
is verlengd, waarmee wij akkoord zijn, is mijn vraag of dat ook meer met elkaar
in verband wordt gebracht. Mijn fractie vindt het belangrijk dat het Verdrag
van Genève met een volledige en niet-restrictieve toepassing als uitgangspunt
voor het asielbeleid geldt. De vraag is natuurlijk wel wat dit inhoudt voor
interpretaties bijvoorbeeld van het begrip vervolging. Zitten nu alle landen
op één lijn en is de uitleg van alle landen nu dat een reden
voor asiel is niet alleen vervolging door de formele overheid, maar ook vervolging
door bijvoorbeeld clans waartegen geen overheid protectie kan bieden, zoals
in Somalië?In conclusie 11 staat een hele ketenbenadering: een goed emigratiebeleid
begint in de landen van herkomst met ontwikkeling, aandacht voor politiek
en mensenrechten. Wij vinden dat allemaal ontzettend belangrijk. Het is ook
goed dat het er zo in staat. De vraag is wel waarom nog steeds elk Europees
land z'n eigen missie stuurt naar dat soort landen. Naar Somalië bijvoorbeeld
hebben Nederland, Zweden en Denemarken ieder een missie gestuurd. Mijn vraag
concreet is, of er vanaf nu gezamenlijke missies naar zo'n land gaan.In conclusie 15 wordt gepleit voor een gemeenschappelijke asielprocedure
en een uniforme status voor personen. Een belangrijk punt. D66 heeft daar
al jaren voor gepleit, maar lastig is, dat wij hier zelf bezig zijn met een
nieuwe Vreemdelingenwet die op essentiële onderdelen afwijkt van die
in andere landen, bijvoorbeeld qua aantallen status. Hoe verhoudt zich het
streven naar één procedure met het in behandeling nemen van
de nieuwe Vreemdelingenwet? Stel dat de wet wordt aangenomen, dan kunnen wij
toch niet een aantal jaren later het roer in Nederland weer omgooien en een
heel nieuwe procedure introduceren. Want dan doen wij de rechtspraktijk in
Nederland wel heel erg veel aan. Graag een reactie daarop.In conclusie 16 wordt gestreefd naar overeenstemming over tijdelijke bescherming
van ontheemden op basis van solidariteit tussen de lidstaten. In deze conclusie
gaat het ook over een vorm van reservemiddelen. Mijn vraag aan de premier
met name naar aanleiding van een uitlating van hem in de Volkskrant van 16
oktober is: waarom was u zo terughoudend over het Europees vluchtelingenfonds?
Ik geloof, dat u hebt gezegd, dat u bang was voor overbodige bureaucratie.
Zowel de Tweede Kamer als het Europees Parlement is enthousiast over het fonds.
Ik denk dat wij veel kunnen leren van de gang van zaken rond Kosovo. Ik zou
graag willen weten of Nederland afstand heeft genomen van die gedachte of
niet.In conclusie 22 wordt de strijd aangebonden met de vrouwenhandel. Terecht
uiteraard, maar ik wil toch de Nederlands regering eraan herinneren, dat Nederland
zich er al in 1997 op heeft vastgelegd om een nationale rapporteur inzake
de vrouwenhandel aan te stellen. Er is zelfs een motie voor nodig geweest
bij de behandeling van de Justitiebegroting, omdat het onder verantwoordelijkheid
van Justitie valt. Nu staan er wel mooie woorden in de conclusie, maar ik
constateer dat er in Nederland nog steeds geen nationale rapporteur inzake
de vrouwenhandel aan het werk is. Mijn vraag is wanneer deze begint met zijn
of haar taak.In conclusie 33 wordt enthousiast gedaan over de wederzijdse erkenning
van rechterlijke beslissingen. Ik moet zeggen dat ik niet weet of wij die
kant wel op moeten. Bij internationale ontvoeringen bijvoorbeeld, kan een
rechter in het buitenland heel gemakkelijk de voogdij over een kind toekennen
aan een buitenlander, zodat de Nederlandse ouder wat de voogdij betreft aan
het kortste eind trekt. Nederland en de Nederlandse rechter zouden dan toch
min of meer klakkeloos dat buitenlandse vonnis moeten overnemen. Mijn vraag
aan de regering is wat voor waarborgen hier ingebouwd zijn.Mijn fractie hikt aan tegen conclusie 35 over de overdracht van veroordeelden.
Dat gaat "zonder meer" gebeuren. Is de toegang tot de rechter hier prijsgegeven?
Ik licht dit toe: in land A is bijvoorbeeld euthanasie verboden, terwijl dat
in Nederland onder bepaalde omstandigheden niet het geval is. Als een arts
uit land A naar Nederland vlucht, moet Nederland dan toch tot uitlevering
overgaan, ook al is euthanasie hier onder bepaalde omstandigheden niet strafbaar?Mijn fractie heeft het erg gewaardeerd dat de minister van Buitenlandse
Zaken het initiatief heeft genomen voor een verklaring over de teleurstellende
gang van zaken in Amerika met betrekking tot de ratificatie van het kernstopverdrag.
In Amerika werd gezegd dat een rekening moest worden vereffend met de president
naar aanleiding van de affaire-Lewinsky. Clinton heeft te kennen gegeven dat
hij zal doorgaan met pogingen het verdrag geratificeerd te krijgen. Mijn vraag
is hoe de Nederlandse regering daarmee omgaat.Voorzitter! Concluderend merk ik op dat in de teksten zelf veel mooie
woorden staan. Maar het moet allemaal nog waargemaakt worden. Eerst zien,
dan geloven! Toch vinden wij dat er een aanmerkelijke stap voorwaarts is gezet.
Nederland heeft wel degelijk invloed kunnen uitoefenen op de resultaten van
de top van Tampere. Wij hebben dus niet de boot gemist en staan ook niet als
stuurman aan wal. Nederland is samen met de andere Europese landen in de boot
gestapt, maar die boot moet nog wel in de haven aankomen. Dat zullen wij aan
de hand van ons eigen scorebord volgen!De voorzitter:Ik vraag mij werkelijk af waarom wij hier nog de tijd bijhouden!De heer Hessing (VVD):Voorzitter! De regering is tevreden over de resultaten van Tampere en
ik heb de indruk dat dat terecht is. Een compliment is op zijn plaats, zeker
voor de inzet van de regering om van Tampere een succes te maken. De VVD heeft
waardering voor de vele goede aanzetten die in Tampere zijn gegeven en dringt
aan op een spoedige en concrete uitwerking. Er liggen ongeveer 20 voorstellen
ter uitwerking op het bordje van de Raad en de Commissie. Ik wens de betrokkenen
veel succes. De voorgestelde aanpak met een scorebord en onderlinge controle
van de lidstaten is zeker het proberen waard.Conclusie 7 spreekt de VVD-fractie zeer aan. Deze conclusie gaat over
de relatie tussen burger en overheid en over het grote belang van transparantie,
democratische controle en integriteit van de overheid. Wij steunen de regering
nadrukkelijk in het streven naar gemeenschappelijke normen met betrekking
tot die integriteit. Dat is van essentieel belang voor het vertrouwen van
de burgers in de eigen lokale overheid, de nationale overheid, de overheden
van andere Europese landen en de organen van de EU.Vooral bij asiel en migratie zijn goede aanzetten gegeven, maar de uitwerking
daarvan kan nog wel even duren. De grote winst zit mijns inziens in de punten
14 en 15 van de conclusies van het voorzitterschap inzake het beoogde asielstelsel
en de gemeenschappelijke asielprocedure. Het stelsel moet reeds op korte termijn
duidelijkheid bieden met betrekking tot de behandeling van asielverzoeken.
Wij zien de nadere voorstellen met belangstelling tegemoet. Bij de gemeenschappelijke
asielprocedure is sprake van "op termijn". Jammer dat daar niet meer uit te
slepen was.Het is evident dat wij, gelet op de langdurige trajecten in het kader
van de EU, krachtig moeten doorgaan met de verbetering van ons nationale asielbeleid
opdat de toestroom van asielzoekers naar Nederland zo spoedig mogelijk in
evenwicht komt met de toestroom naar andere Europese lidstaten. De resultaten
van Tampere vormen geen alibi om daarmee niet voortvarend door te gaan.Conclusie 27 legt nog eens de nadruk op het opnemen van terug- en overnamebepalingen
in diverse andere overeenkomsten die de EU sluit met derde landen. Door de
VVD is hiervoor reeds meerdere malen gepleit. Wij zijn derhalve verheugd over
de aandacht van de Raad voor deze aangelegenheid.In het kader van een Europese rechtsruimte gaat gewerkt worden aan de
verbetering van de toegang tot de rechter en de rechtsbijstand. Ook wederzijdse
erkenning van rechterlijke beslissingen is een belangrijk punt. Allemaal goede
aanzetten waarvoor ons hopelijk binnenkort nadere voorstellen zullen bereiken.Voor de bestrijding van de criminaliteit is een aantal initiatieven ontwikkeld,
zowel met betrekking tot preventie als met betrekking tot versterking van
de samenwerking op dit gebied. Ook deze onderwerpen zullen binnenkort nader
moeten worden uitgewerkt.Het uitbreidingsproces van de Europese Unie zal worden voortgezet op basis
van het Regattamodel: gelijktijdige onderhandelingen met twaalf landen. Tevens
zal een aanvang moeten worden gemaakt met de interne aanpassing van de Europese
Unie zowel op institutioneel gebied als met betrekking tot landbouw en structuurfondsen
en financieel beleid en beheer. Met het oog op de onderhandelingen met zes
nieuwe kandidaat landen wijs ik nogmaals op de voorwaarden, zoals de criteria
van Kopenhagen en het acquis. Zoals eerder gemeld – onder andere bij
de behandeling van de staat van de Europese Unie – is de VVD geen voorstander
van lange overgangstermijnen. Overigens wordt toetreding door ons gezien als
een continu proces. Wij hebben geen behoefte aan het prematuur noemen van
jaartallen. Iedereen moet gewoon zijn huiswerk doen, zowel de kandidaat
leden als de Europese Unie zelf en elkaar daarbij helpen. En als dan aan alle
voorwaarden is voldaan, is het moment van toetreden daar.Voorzitter! Wij hebben moeite met een initiatief van de Europese Raad:
het forum voor de opstelling van een handvest van grondrechten. Wij hebben
dat reeds eerder gemeld, maar gelet op de verdere uitwerking is het misschien
toch goed er nog even aandacht voor te vragen. Ik doe dit aan de hand van
zes concrete vragen.Vraag 1: wat is nu precies de meerwaarde van dit handvest voor de burger
boven de bestaande grondrechten en het EVRM? Worden er nieuwe grondrechten
gecodificeerd en, zo ja, welke?Vraag 2: wat wordt het juridisch karakter van het handvest? Krijgt het
een bindend karakter? Kan de burger op grond daarvan de rechter inroepen?
Zo ja, welke rechter? Als dat niet wordt beoogd, maar het handvest meer het
karakter krijgt van een plechtige verklaring, is het dan niet verstandig expliciet
op te nemen dat er geen rechten aan kunnen worden ontleend? Anders krijgen
wij later verwarring en verschillende interpretaties over de inroepbaarheid
van de rechter. In dat geval zou er sprake zijn van een negatieve meerwaarde
voor de burger.Vraag 3: is de aanpak niet wat omvangrijk? Een forum van 62 leden om een
concept op te stellen, zonder duidelijke opdracht, talrijke hoorzittingen,
diverse werkgroepen, enz. en alles in alle talen. Moet niet worden gevreesd
dat dit ontaardt in een gigantisch vergaderspektakel? Wordt dit niet een olifant
die een muis baart?Mijnheer de voorzitter! Neemt u mij niet kwalijk: mevrouw de voorzitter!De voorzitter:U bent de eerste sinds maanden die zich vergist, dus het werd wel weer
eens tijd.De heer Hessing (VVD):Mevrouw de voorzitter! Vraag 4: wat gaat het kosten, is er een tijdsplanning
en een begroting? Hoeveel tijd en geld wil de Europese Raad hiervoor uittrekken?
Willen de bewindslieden de Kamer op korte termijn een begroting voorleggen?
Het is zeer gewenst dat dit geen openeindeactiviteit wordt en zeker dat de
indruk van verspilling van tijd en geld wordt vermeden.Vraag 5: waarom is niet gekozen voor een normale procedure? De Raad stelt
een concept op en legt dat voor aan de parlementen. Zou dit niet effectiever
en democratischer zijn?Vraag 6: denkt de regering dat deze exercitie bijdraagt aan de waardering
van de burger voor de Europese Unie? Is dit wat de burger verwacht? Ik vrees
het omgekeerde. In denk dat met dit type activiteiten het aanzien van de Europese
Unie wordt geschaad. Mag ik de regering daarom nogmaals oproepen tot een moment
van bezinning met betrekking tot dit project?Ik hoop dat de regering deze concrete vragen, concreet wil beantwoorden.De heer Van Oven (PvdA):Gisteren heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin
juist de totstandkoming van het handvest en de samenstelling van het orgaan
dat dit moet voorbereiden, van harte worden toegejuicht. Die resolutie wordt
onderschreven door de liberale fractie van het Europees Parlement. Vindt de
heer Hessing dit niet een feit van betekenis in deze fase van de Europese
ontwikkeling?De heer Hessing (VVD):Ik begrijp die vraag niet zo goed. Bedoelt de heer Van Oven dat ik het
daarmee eens zou moeten zijn of daarom mijn vragen niet zou moeten stellen
aan de regering?De heer Van Oven (PvdA):Die vragen kan de heer Hessing natuurlijk stellen, maar ik vraag of hij
afstand neemt van die resolutie.De heer Hessing (VVD):Ik stel een aantal vragen en als de heer Van Oven mij rechtstreeks vraagt
of ik meerwaarde zie in dit proces, dan antwoord ik dat ik die niet zie. Ik
denk niet dat de burger er wijzer van wordt als het niet meer is dan het herschrijven
van grondrechten en een verwijzing naar het EVRM.De heer Van Oven (PvdA):Het is natuurlijk niet voor het eerst dat wij deze discussie voeren, ook
in dit huis. Vindt de heer Hessing niet dat wij zo langzamerhand bezig zijn
met een achterhoedegevecht? Zouden wij er niet beter aan doen het handvest
zo goed mogelijk in te vullen, bijvoorbeeld door doublures met de Europese
conventie voor de rechten van de mens te vermijden en ook te vermijden dat
er een verschil in interpretatie kan ontstaan over de inhoud van het handvest
en die Europese conventie?De heer Hessing (VVD):Er is geen sprake van een gevecht. Ik doe gewoon mijn plicht als volksvertegenwoordiger.
Er zijn een boel punten die mij niet duidelijk zijn en waar ik grote twijfels
bij heb. Ik vraag de regering een toelichting op die punten.De heer Van Oven (PvdA):Mocht het gebeuren dat ook de VVD-fractie wordt uitgenodigd om deel te
nemen in dat voorbereidend orgaan mag dan van die fractie een constructieve
opstelling worden verwacht, of zal zij alsdan nog steeds bezig zijn om de
totstandkoming van dat handvest te torpederen?De heer Hessing (VVD):Ik denk dat de VVD-fractie eerst bij zichzelf te rade gaat of het de moeite
waard is, hier tijd in te steken.De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter! De speciale top van Tampere stond geheel in het
teken van justitiële onderwerpen. Daarbij gaat het om een beleidsterrein
waar het eigen karakter van de afzonderlijke lidstaten wel in het bijzonder
tot uitdrukking komt. Er was echter geen ontkomen meer aan. De inwerkingtreding
van het Verdrag van Schengen in 1995 maakte ongewenste migratiebewegingen
en grensoverschrijdende criminaliteit gemakkelijker. Daarop is destijds nauwelijks
geanticipeerd. Tampere kan dus deels beschouwd worden als een noodzakelijke
voorbereiding achteraf.Voorzitter! Ik wil een paar opmerkingen maken over het belangrijkste onderwerp
van de top, het gemeenschappelijke asielbeleid. In de conclusies wordt terecht
vooropgesteld dat dit een alomvattende aanpak vraagt. Zo'n aanpak moet beginnen
met preventieve maatregelen, zoals armoedebestrijding en conflictbeslechting.
Ieder land moet hierin ook zijn nationale verantwoordelijkheden verstaan. De SGP-fractie vindt het jammer dat het belangrijke onderwerp asielinformatie
niet zo duidelijk in de conclusies terugkomt. Het advies van de Adviesraad
internationale vraagstukken over asielinformatie in de Europese Unie zou een
nuttig handvat geweest zijn om een pleidooi te houden voor meer eenheid in
het vergaren van informatie en het beoordelen van landen van herkomst. Dat
is immers een fundament van een goed afgestemd asielbeleid. Wil de regering
aangeven in hoeverre dit onderwerp in Tampere aan de orde is geweest?Een andere vraag is hoe de voorgestelde Vreemdelingenwet zich verhoudt
tot de afspraken in Tampere. Het wetsvoorstel lijkt het onderscheid tussen
vluchtelingen en mensen die tijdelijke bescherming nodig hebben wat te vervagen,
terwijl op Unieniveau juist een helder onderscheid wordt gemaakt tussen asielbeleid
en een regime voor tijdelijke bescherming.Afgesproken is in Tampere dat de Raad op grond van commissievoorstellen
tijdig zal besluiten tot gemeenschappelijke normen voor procedures, minimumvoorwaarden
voor de opvang en afgestemde regels inzake inhoud en toekenning van de vluchtelingenstatus.
Bovendien is afgesproken dat de Commissie binnen een jaar mededelingen zal
doen over een communautaire richtlijn voor één procedure en
status. Er is op dit terrein vooral sprake van procedurele overeenstemming.
Inhoudelijke resultaten zijn er nog niet echt. "Het is nog papier", zei staatssecretaris
Benschop. De SGP-fractie zou graag wat meer inhoudelijke informatie van de
regering willen hebben over consensus dan wel verschillen tussen lidstaten
die op dit punt naar voren zijn gekomen.De tevredenheid van de kant van de regering overheerst, juist als het
gaat om deze conclusies. Dat is begrijpelijk als je vaststelt dat het hierbij
gaat om een terrein dat omgeven is door tal van voetangels en klemmen, zodat
ook kleine stappen het noteren waard zijn. De SGP-fractie is echter van mening
dat in de toekomst in de uitwerking pas zal blijken of Tampere op dit punt
een succes is geweest. Zoals wij het verstaan, zijn echte offers nog niet
gebracht.De paradox van Tampere is misschien dat de noodzaak om tijdelijke bescherming
te verlenen aan grote groepen ontheemden uit Kosovo een impuls was om extra
vaart te maken met een goed afgestemd Europees asielbeleid, terwijl de conclusies
leren dat op het punt van tijdelijke bescherming van ontheemden eigenlijk
nog niets substantieels bereikt is. Nederland zou inzetten op een evenredige
verantwoordelijkheidsverdeling. Kan de regering zeggen in hoeverre de meningen
hierover in Europa verdeeld waren?Voorzitter! Ik kom tot het punt van de criminaliteitsbestrijding. De SGP
is positief over de voornemens om te komen tot een betere afstemming bij criminaliteitsbestrijding.
Het is onze fractie echter niet duidelijk hoe de drie prioriteiten van drugsgerelateerde,
stedelijke en jeugdcriminaliteit overeengekomen zijn. Graag verkrijgen wij
op dit punt een toelichting. Daarnaast onderstrepen wij dat men zich onzes
inziens op dit terrein dient te beperken tot samenwerking en coördinatie.
Het is van belang om onnodige verschillen in definities en prioriteitstellingen
weg te nemen, maar nationale verantwoordelijkheden mogen hier niet in het
geding komen.In dit verband vragen wij om opheldering over Eurojust. Welke rol moet
deze instelling in de toekomst gaan spelen, ook in relatie met opsporing en
vervolging? Gaat het alleen om een intensivering van de samenwerking of gaat
het ook verder?Mijn fractie heeft al eerder naar voren gebracht, geen behoefte te hebben
aan een handvest of een soort Europese grondwet. Ook wij zien daarin niet
alleen geen meerwaarde, maar ook vrezen wij verwarring. Wat wordt nu precies
de inhoud van dit handvest? Is het voornamelijk een catalogus van grondrechten
of is het een meer uitgebreide Europese grondwet? Ik heb begrepen dat de Raad
het meer tot het eerste beperkt zou willen zien terwijl Commissie en Parlement
meer aan de laatste mogelijkheid denken. Ik voeg hieraan toe dat uit de bijlage
bij de conclusies van Tampere blijkt dat zestien leden van het EP en niet
zeven of acht, zoals in het oorspronkelijke voorstel stond, zitting zullen
krijgen in de commissie die dit handvest gaat schrijven. Zij zullen een behoorlijk
aandeel in dit werk krijgen. Wat betekent dit voor de inhoud?De heer Rouvoet (RPF):Mevrouw de voorzitter! Tijdens het overleg over de Nederlandse inbreng
voor de Europese Raad in het Finse Tampere is van de zijde van onze fracties,
die van RPF en GPV, gesteld dat het succes van deze top die in het teken stond
van de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid – er stonden
zeer wezenlijke zaken betreffende de rechtsorde op de agenda – afhankelijk
zou zijn van de mate waarin voldaan zou worden aan de vereisten van transparantie
en democratische controle en het beginsel van subsidiariteit. Alom wordt nu
gesteld dat deze top voor Nederland een groot succes is. Ook de regering betoont
zich zeer tevreden, met name omdat haar hoge ambitieniveau wat betreft een
gemeenschappelijk Europees asielbeleid in de Unie weerklank heeft gevonden.Voor ik daarop inga, stel ik een algemene vraag. Hoe oordeelt de regering
meer algemeen over de randvoorwaarden die ik zojuist noemde? In de conclusies
van het voorzitterschap worden ze weliswaar gepostuleerd, maar ik vraag vooral
naar waarborgen bij de verdere vormgeving van de Europese justitiële
ruimte, waarvoor nu de aanzetten zijn gegeven.Op asielterrein zijn inderdaad winstpunten te noemen. Het is van groot
belang dat op EU-niveau meer en meer oog komt voor de oorzaken van migratie:
armoede, mondiale ongelijke verdeling van bestaansmiddelen en problemen als
onlusten en oorlogen. Niet genoeg kan worden onderstreept dat asielbeleid
onlosmakelijk is verbonden met ontwikkelingshulp en vrede en veiligheidsbeleid.
Het is dus zeker ook een buitenlandspolitieke naast een binnenlandspolitieke
aangelegenheid. Verder vind ik uiteraard van betekenis dat bij de vormgeving
van een Europees asielsysteem – ik denk aan procedures, status en opvang –
het vluchtelingenverdrag uitgangspunt is en blijft. Wat betreft de minimumnormen
voor toelating vraag ik of en, zo ja, ten aanzien van welke normen van het
Nederlandse beleid een verlaging voor de Nederlandse regering denkbaar is.
Ik herinner mij goed de bij herhaling gedane uitspraak van
de staatssecretaris van Justitie dat voor echte vluchtelingen de lat niet
hoger mag worden gelegd. Is mijn taxatie juist dat het accent dat in de actieplannen
van de HLWG lag op asielbeleid in de regio, door de Raad niet is overgenomen,
althans is afgezwakt? De staatssecretaris van Justitie zal mijn belangstelling
hiervoor begrijpen.Voorzitter! Ook in Tampere bleek weer dat tussen mooie woorden en daden
een grote kloof kan liggen. Dat kan in het klein – de Raad moet opnieuw
aandringen op invoering en uitvoering van Eurodac – en het kan ook in
het groot. Daarbij denk ik aan de alomvattende aanpak van de migratie, met
aandacht voor politieke, mensenrechten- en ontwikkelingsvraagstukken in de
landen van herkomst. Een concreet voorstel op dit punt heeft betrekking op
de partnerschappen. Graag verkrijgen wij daarover meer informatie. Wat kunnen
wij hiervan verwachten? Wat is de aard van de afspraken die gemaakt kunnen
worden? Het viel mij op dat de afspraken over grensbewaking en mensensmokkel
aanmerkelijk concreter zijn dan de plannen om de oorzaken van de migratie
bij de bron aan te pakken. Het lijkt mij een mooie taak om in Helsinki te
trachten, ook de andere kant van de medaille in concrete maatregelen te vertalen.Kortheidshalve sluit ik mij aan bij degenen die vragen hebben gesteld
over het fonds voor ontheemden.Voorzitter! Een forum is ingesteld dat een handvest voor grondrechten
van de EU voorbereidt. Overigens vond ik dit niet in de conclusies zelf terug,
maar wel in de bijlage. Eerder al uitten wij twijfels over de meerwaarde hiervan,
naast de nationale grondrechtencatalogi in het EVRM, waarnaar de EU-verdragen
verwijzen. Het kabinet had begrip voor de aarzelingen en leek die bij monde
van de minister van Binnenlandse Zaken zelfs te delen. Edoch, de ambitieuze
benadering die mevrouw Fontaine in Tampere bepleitte, heeft kennelijk gewillige
oren gevonden. Nu het er toch van lijkt te komen, lijkt het mij om constitutionele
verwarring te voorkomen, gewenst dat het beproefde stelsel van grondrechtenbescherming
krachtens het EVRM boven het te ontwikkelen stelsel zal gaan. Ik krijg graag
een reactie op dat punt.Wat betreft de criminaliteitspreventie en -bestrijding wil ik graag weten
wat de witwasmaatregelen aan extra's betekenen voor de Nederlandse wetgeving.
Verder begrijp ik, dat er een soort Europese Bibob komt en een Europese police
academy. Waarin ligt precies het belang van beide?Ik heb mij nog afgevraagd in hoeverre nationale verschillen in opsporingsbevoegdheden,
met name ten aanzien van de zware georganiseerde criminaliteit een probleem
vormt. Zeker sinds de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden horen wij daarover
soms de zwaarmoedigste verhalen, vooral vanuit de grensregio's in Nederland.
Is daarover gesproken of gebeurt dat nog en zal ook hier harmonisatie plaats
moeten vinden? Ik put uit de aangekondigde harmonisatie van wetgeving terzake
van de handel in verdovende middelen de hoop, dat zij consequenties heeft
voor het door ons verfoeide Nederlandse gedoogbeleid van softdrugs en bijvoorbeeld
XTC.Voorzitter! Het uitbreidingsproces zal centraal staan tijdens de aanstaande
top van Helsinki. Overigens begrijp ik uit punt 7 van het verslag van de Nederlandse
regering dat de eerste conclusie voor Helsinki al in Tampere getrokken is.Kosovo heeft ertoe geleid, dat het onderscheid tussen kandidaat-lidstaten
en pre-ins zal vervagen. In beginsel is dat een goede zaak, waardoor wat ons
betreft nog eens wordt onderstreept dat verbreding de voorkeur moet hebben
boven verdieping. Men moet zich dan wel realiseren, dat een forse verbreding
en een verregaande verdieping niet samengaan. De IGC zal hierop inspelen met
een verschuiving van opt-out- naar opt-inclausules. Het nadeel daarvan is
natuurlijk, dat wie opt voor in, op een rijdende trein stapt met een inhoud
en een reisplan waar men geen invloed op heeft gehad. Het blijft de vraag
of de opstapjes voor de kandidaten op die manier haalbaar blijven.Voorzitter! Meer algemeen bekruipt mij soms het gevoel, dat langzaam maar
zeker naast de sociaal- en financieel-economische drempels van het acquis
er ook lastig te nemen JuBi-drempels worden opgeworpen.Voorzitter: RehwinkelMinister Kok:Mevrouw de voorzitter! Dank voor de gelegenheid om te reageren op de inbreng
van de Kamer en dank aan de leden voor hun bijdragen. Twee weken hebben wij
de gelegenheid gehad om in een algemeen overleg met een groot aantal Kamerleden
van gedachten te wisselen vlak voor de top en nu kijken we terug op de resultaten.
Na afloop van de bijeenkomst in Tampere heb ik gesproken over een onverwacht
positief resultaat, omdat wij meer dan wij wellicht mochten verwachten op
een aantal belangrijke punten een doorbraak hebben kunnen realiseren. Het
is nog maar kort, dat wij na het Verdrag van Amsterdam over de ruimte voor
vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid spreken en het is nog maar kort sinds
de Verklaring van Wenen. Het is mijns inziens van grote betekenis, dat in
Tampere datgene is gedaan wat nu moest gebeuren in de wetenschap, dat nu een
zware hypotheek ligt op de uitwerking die daaraan wordt gegeven. Een belangrijke
rol is weggelegd voor de Commissie maar ook zal die uitwerking worden gegeven
door de vakraden en de nationale lidstaten.De formele vergadering van de Europese Raad ging uitsluitend over de ruimte
voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De regering heeft daarover
in de afgelopen maanden diverse stukken aan de Kamer gestuurd en bij verschillende
gelegenheden is het mogelijk geweest om daarover met de Kamer van gedachten
te wisselen. De dialoog tussen parlement en regering is belangrijk geweest
voor de bepaling van de inzet. En natuurlijk heeft bij die bepaling van de
inzet ook de haalbaarheid een rol gespeeld, zoals de heer Wijn aangaf. Wij
zijn met een uitgebreid stuk begonnen, dat daarna is samengevat in een tienpuntenplan.
De belangrijkste elementen daarvan zijn opgenomen in het gezamenlijke Beneluxmemorandum.
Wij hebben in de aanloop naar de top in Tampere natuurlijk gekeken naar de
vraag wat wij willen bereiken, maar ook naar de vraag wat wij zullen binnenhalen.
Landen die minder vergaande ambities hadden dan wij, verwachtten van ons dat
wij zwaar zouden inzetten op het krijgen van een compensatiemechanisme. Het
begrip "burdensharing" speelde vanaf het begin een rol. Nederland
is helemaal niet van zijn voorkeur afgestapt om tot een zeer evenwichtige
burdensharing te komen. Wij zijn alleen tot het inzicht gekomen dat het waarschijnlijk
wenselijk was om in een stapsgewijs proces de burdensharing, een meer evenwichtige
lastenverdeling, te realiseren. Wij hebben ervoor gekozen – zoals ook
toegelicht in het laatste overleg dat wij met de Kamer hebben gehouden voordat
wij naar Tampere afreisden – om in te zetten op aspecten als minimumnormen,
de totstandkoming van een gemeenschappelijke asielprocedure en een geïntegreerde
aanpak van de gehele asiel- en migratieketen. En dat is gelukt.Wat de bestrijding van de criminaliteit betreft hebben wij gekozen voor
een pragmatische aanpak. Wij willen immers concrete afspraken over de aanpak
van de georganiseerde misdaad. Ik noem mensensmokkel, het witwassen van geld
en drugshandel. Die aanpak is terug te vinden in de uitkomsten van de top.Al met al heeft de Europese Raad dus niet geaarzeld, te kiezen voor een
ambitieuze benadering met concrete afspraken over de vraag "hoe verder", inclusief
terugrapportages met termijnen. Daarbij moet precies duidelijk worden of de
aangegeven politieke richting wordt gerealiseerd en of het tempo van verbeteringen
en de afspraken ook daadwerkelijk wordt gehaald. Het systeem van het scorebord
is opgenomen in de conclusies. Dit begrip vervult in het hele registratiemechanisme
betreffende de voortgang van de Europese interne markt ook een belangrijke
rol. Het is dus een fenomeen dat in het Europese kader al bestaat. Maar met
alleen het ophangen van het scorebord zijn wij er natuurlijk niet. Er moeten
doelpunten worden gemaakt. En die worden vervolgens genoteerd.Enkele geachte afgevaardigden hebben een specifieke opmerking in mijn
richting gemaakt met betrekking tot het fonds. Ik weet zeker dat ook mijn
collega's nog hierop zullen reageren. Maar ik wil er alvast het volgende over
zeggen. Nederland is absoluut geen tegenstander van het eventueel tot stand
komen van een fonds ter financiering van bijzondere lasten die verband houden
met een plotselinge grote instroom van ontheemden. Als zo'n rampsituatie zich
voordoet, staan wij natuurlijk klaar om de mensen te ontvangen. Dat hebben
wij in het geval van Kosovo ook gedaan, zonder zo'n fonds. Dat moeten wij
ook altijd blijven doen. Dat is gewoon een humanitaire verplichting die wij
hebben. Een fonds kan op zichzelf behulpzaam zijn bij het opvangen van een
aantal kosten en misschien ook het verlagen van de drempel voor sommige lidstaten
om ontheemden op te nemen. Het probleem was dat in de voorbereiding van de
top in Tampere nogal wild was omgesprongen met ideeën rondom mogelijke
fondsvorming. Ik bedoel daar niets onvriendelijks mee in de richting van wie
dan ook. Maar de gedachten waren nog niet uitgekristalliseerd. Het waren vrij
onrijpe gedachten. Er waren lidstaten die naar Tampere waren gekomen met de
idee dat wij niet in het bijzonder voor ontheemden maar in het algemeen voor
mensen die asiel zoeken of mensen die tot de groep van illegale immigranten
behoren, bepaalde financiële opvangmechanismen moesten creëren.
Wij zijn al eerder met deze gedachte geconfronteerd, namelijk aan het slot
van de top in Berlijn over Agenda 2000. Spanje kwam plotseling met de gedachte
om een bijzonder fonds op te richten. Dat gebeurde echt niet met de bedoeling
om daarmee een overbelast land als Nederland of Duitsland te helpen. Deze
gedachte was in het bijzonder gestoeld op eigenbelang in dat verband. Wij
hebben aangegeven dat een paar zaken duidelijk moeten zijn als het tot zo'n
fonds komt. Het kan niet bovenop alle financiële programma's komen die
eerder in Agenda 2000 voor het Europese werk beschikbaar zijn gesteld en het
zal altijd binnen het financiële raamwerk moeten worden gevonden. Dat
is gewoon een kwestie van het geld zo goed mogelijk richten op de eerste prioriteiten.
Wij hebben op dit punt duidelijk bijval gekregen van de zijde van de Europese
Commissie. Voorzitter Prodi heeft gezegd: u zult het misschien vreemd vinden,
maar als voorzitter klaag ik nu niet zozeer over een gebrek aan geld, als
wel over de mogelijkheden om tot een herschikking te komen.Tijdens het debat van de eerste ochtend heb ik er ook op gewezen dat het
fonds binnen de bestaande financiële kaders expliciet en exclusief moet
gelden voor ontheemden die in een bijzondere noodsituatie in groten getale
naar de landen van de Europese Unie komen.Bij het vaststellen van de conclusies bleek dat er nog onvoldoende duidelijkheid
was over de mogelijke vormgeving van een fonds. Het Finse voorzitterschap
had hierover in de ontwerpconclusies gedachten opgenomen, maar deze werden
als onvoldoende doordacht en uitgewerkt beschouwd. De Commissie is gevraagd,
een en ander nader uit te werken. Wij staan daar in beginsel positief tegenover,
ervan uitgaande dat de eerdergenoemde randvoorwaarden zullen worden gerealiseerd.De heer Dittrich (D66):Wat is er eigenlijk op tegen om het fonds niet alleen te bestemmen voor
ontheemden die plotseling naar Europese landen komen, maar ook voor asielzoekers?
De minister-president heeft gezegd dat hij daar geen voorstander van is, omdat
het tot bureaucratie kan leiden. Ik hoor daar graag wat meer over.Minister Kok:Het eerste wat erop tegen is, dat er geen consensus over bestaat. Voorstanders
van een groots fonds hebben vooral ideeën over de wijze waarop zij er
zelf beter van kunnen worden. Met name de zuidelijke landen, die natuurlijk
met hun lange buitengrenzen grote groepen immigranten uit Noord-Afrikaanse
landen krijgen, hebben meeslepende ideeën over vormen van fondsvorming
die vooral in hun financieel belang zijn. Bij voorkeur moet het dan ook nog
buiten de kaders worden gefinancierd. Dat zijn de redenen om hier heel voorzichtig
mee om te gaan.De heer Dittrich (D66):Hangt dit niet heel erg af van de manier waarop het wordt gedefinieerd?
Als je het bijvoorbeeld over asielzoekers hebt, dus niet over illegale immigranten,
kan het fonds doeltreffender en beperkter van omvang zijn. Is dat de Nederlandse
inzet geweest of is het idee niet meer besproken?Minister Kok:Nee, het is vooral de Nederlandse inzet geweest om wat ordening tot stand
te brengen in het beleid voor de komende jaren, bijvoorbeeld via minimumnormen
en één stelsel, één procedure in de verschillende
lidstaten op basis van subsidiariteit door de eigen autoriteiten
bepaald. Wij zijn er niet voor grote rondpompmethoden. Voor het idee waar
de heer Dittrich voor voelt om het helemaal toe te spitsen op asielzoekers
conform onze definitie bestaat bij de voorstanders van meeslepende fondsen
geen enkel animo. Ook al zouden wij op de meest geraffineerde manier in staat
zijn om dit precies te definiëren, dan nog krijgen wij daar absoluut
de handen niet voor op elkaar. Dat lukt misschien wel voor een fonds dat op
een andere wijze wordt gefinancierd en besteed, maar dat is vierkant in ons
nadeel en daar voelen wij dus niets voor.De heer Van Oven (PvdA):Het is moeilijk om conclusie 16 te duiden. Gaat het om een intentieverklaring
om tot zo'n fonds te geraken of is er nog zoveel verschil van mening dat in
gemoede niet van de Commissie te verwachten is dat zij tot een concrete invulling
kan komen?Minister Kok:Mijn interpretatie, mede gelet op de wijze waarop hierover ook door Nederland
is gesproken, kan niet anders zijn dan dat dit positief is voorgelegd aan
de Commissie in de trant van: als u uit de modaliteiten bent, toegespitst
op de categorie ontheemden en in een maatvoering die zich redelijk verhoudt
tot de andere prioriteiten en financiële kaders, zijn wij bereid dat
welwillend onder ogen te zien. Er is absoluut geen negatieve houding ten opzichte
van de gedachte. Er is wel sprake van een gefundeerde, kritische houding ten
opzichte van onrijpe gedachten over grootse fondsen, zoals door sommigen gepresenteerd.De heer Van Oven (PvdA):Dat is verheugend. Blijft nog de vraag of dit ook het vertrouwen geeft
dat, als onverhoopt op korte termijn opnieuw een massale instroom van ontheemden
plaatsvindt, dan verwacht kan worden dat daarvoor gezamenlijk een oplossing
op korte termijn gevonden kan worden.Minister Kok:Ik hoop dat het causale verband tussen een fonds en het beschikbaar zijn
van opvang voor betrokkenen door niemand wordt gelegd. Het zou beschamend
zijn als, mocht er ooit weer zo'n drama zich voordoen zoals de afgelopen maanden
in Kosovo, eerst gekeken wordt of er een fonds is om vervolgens tijdelijk
onderdak te bieden. Iets anders is de uitwerking van de status. De fondsgedachte
is onderdeel daarvan, maar in de conclusies is ook sprake van het toewerken
naar meer uniformiteit in het soort voorzieningen dat Europese landen bieden.De heer Van Oven (PvdA):Mijn vraag is uiteraard niet bedoeld als een dwingende causale conditie,
integendeel. Mag uit conclusie 16 worden afgeleid dat in beginsel bij de lidstaten
de bereidheid bestaat om gezamenlijk aan een dergelijke massale instroom het
hoofd te bieden?Minister Kok:Ook als conclusie 16 niet zou bestaan, kan Europa het naar mijn mening
niet maken om onder verwijzing naar het feit dat er geen fonds is, te zeggen:
sorry, er is wel een ramp aan de gang, maar wij zijn even met wat anders bezig,
de deur is even dicht. Wel kan het tot stand brengen van een dergelijk fonds
enigszins faciliërend, ondersteunend werken in een eventuele noodsituatie,
waardoor de drempel van enige aarzelende landen voor het toelaten verlaagd
wordt. Ik ga ervan uit, het ambitieniveau van de Commissie kennend en de wijze
waarop zij zich in de Europese Raad heeft opgesteld, dat men de komende tijd
intensief intern de mogelijkheid voor fondsvorming verkent en daarover met
voorstellen komt. Mits aan de twee randvoorwaarden wordt voldaan, staat Nederland
daar in beginsel welwillend en absoluut niet afwijzend tegenover.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Uw woorden klinken nobel, maar ik herinner u eraan dat juist Nederland
ten aanzien van de Kosovaarse ontheemden de evenredigheid als een belangrijke
voorwaarde naar voren heeft gebracht. Het fonds biedt de mogelijkheid om de
evenredigheid in de praktijk te brengen op het moment dat het zover is.Minister Kok:Wij blijven evenredigheid belangrijk vinden, met of zonder fonds. Een
fonds kan ondersteunend werken ten aanzien van het verlagen van drempels,
waardoor de nodige generositeit wordt opgebracht en landen de humanitaire
daad stellen die bij zo'n noodsituatie past. Maar ook als er sprake is van
een fonds en er doet zich een dergelijke noodsituatie voor, met een mogelijke
instroom van grote groepen, dan nog behoort uitgangspunt te zijn dat zoveel
mogelijk uniformiteit in de voorzieningen tussen de landen onderling en een
redelijke mate van evenwichtigheid in de bijdrage qua aantallen tot stand
worden gebracht.Voorzitter: Van NieuwenhovenMevrouw Karimi (GroenLinks):Na Tampere is het natuurlijk duidelijk geworden dat de uniformiteit een
langetermijnverhaal is. Dit was echter een concreet voorstel.Minister Kok:Neen, het was geen concreet voorstel. Er was een wat wilde gedachte om
te komen tot een soort fondsvorming, met zeer uiteenlopende ideeën over
de definitie van de in verschillende landen verblijvende mensen die wij met
dat fonds zouden financieren. Wij hebben juist aan de Commissie gevraagd om
een concreet voorstel in te dienen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Maar de Commissie is natuurlijk wel verzocht om binnen het budget te blijven.Minister Kok:En dat heeft de Commissie zelf beaamd, want in de besloten vergadering
van de Europese Raad heeft Prodi gezegd dat zijn probleem niet een gebrek
aan financiële middelen is, maar dat er soms te weinig flexibiliteit
is binnen de beschikbare financiële middelen van de commissie om tot
herschikkingen te komen. Hij voelde zich soms een bedrijfsleider van een groot
bedrijf die te weinig mogelijkheden heeft om voor onderdelen van het bedrijf
de financiële middelen te schikken en herschikken. Dat is het echte probleem
en niet een gebrek aan financiële middelen. Het is dus een sprookje om
te denken dat sommige landen, zoals Nederland of Duitsland, dit uit een verkeerd
soort zuinigheid hebben afgehouden. Neen, ook de Commissie zelf heeft gezegd
dat zij ruimte wilde om tot herschikkingen te komen en om een voorstel in
te dienen. Wij zullen dat graag op een constructieve manier bezien en van
een reactie voorzien.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Op zichzelf zou het na zo'n rondje langs alle Europese landen
toch geen verrassing meer moeten zijn dat er diverse onrijpe,
wilde ideeën leven. Nederland wil zo'n fonds graag, maar waarom heeft
het dan geen concreet voorstel ingediend voor de oprichting ervan?Minister Kok:Ik heb een heel concreet voorstel gedaan. Ik heb gezegd dat het binnen
de financiële kaders moet plaatsvinden en dat het uitsluitend toegespitst
moet zijn op deze doelgroep. Aan die twee uitgangspunten wordt in punt 16
van de conclusies voldaan. Misschien kan de Kamer zich voorstellen dat in
een samenzijn van vijftien staatshoofden, regeringsleiders, ministers van
buitenlandse zaken en de Commissie vooral de kracht wordt gezocht in een verzoek
aan de Commissie om een uitgewerkt voorstel te doen, zodat het ook kan worden
bezien in de JBZ-raad en waar nodig in de Ecofin-raad en de andere vakraden.
Zoals bekend is, kan de Europese Raad hierover geen bindende besluiten nemen.
Dat hoort in de transparante en democratisch gecontroleerde vakraden te gebeuren.De heer Wijn (CDA):Maar als er al sinds maart 1997 voorstellen liggen en als de discussie
over zo'n fonds al zo lang loopt, waarom was Nederland dan niet in staat om
na de ronde die heeft plaatsgevonden een heel concreet voorstel in te dienen
en daarvoor meer handen op elkaar te krijgen? Het klinkt nu alsof het werkelijk
alle kanten uit is gegaan. Kan Nederland hier geen sterkere rol in spelen?Minister Kok:De heer Wijn spreekt over 1997, maar pas in 1999 zijn suggesties gedaan
om tot een fonds te komen, en wel van Spaanse zijde in de laatste nacht van
de top van Berlijn, bij de afronding van de onderhandelingen over de financiën
tot 2006. Dat was echt een constructie die alleen maar tot doel had om de
financiële problemen van een land als Spanje zelf tot een oplossing te
brengen; iedereen is natuurlijk voor zijn eigen belangen aan het onderhandelen.
Wij hebben de zaak afgerond op de wijze die ik heb aangegeven. De gedachte
van een fonds voor ontheemden is op geen enkel ander moment in een vergadering
van de Raad aan de orde geweest dan in de afgelopen twee weken in Tampere.
Ik vind dat wij dat keurig hebben gedaan. Wij hebben het precies teruggebracht
tot de kaders waarbinnen het voor ons aanvaardbaar was. Ik zou heel goed kunnen
leven zonder zo'n fonds, maar als er een goed voorstel wordt ingediend, zullen
wij dat welwillend tegemoet treden.Ik moet echt de indruk wegnemen dat landen pas een voldoende uitnodigend
of positief beleid ten opzichte van binnenstromende ontheemden kunnen aannemen
zodra er sprake is van een Europees fonds. Er is ook nog zoiets als verantwoordelijkheid
en het gewoon laten zien van menselijkheid.De heer Wijn (CDA):Daar ben ik het mee eens, maar uit de woorden van de minister-president
spreekt toch wel een houding die niet uitstraalt dat Nederland voor het fonds
wil staan en dat Nederland dat van de grond gaat trekken.Minister Kok:Voor mij staat of valt de kwaliteit van het toekomstige beleid absoluut
niet met de vraag of er een dergelijk fonds komt. Dat is echt een "peanut"
in het geheel. Maar als er goede voorstellen komen die ons passen gezien de
financiering en de doelgroep, dan hebben wij daar geen enkel probleem mee.
Wij praten nu echt over een onderdeel dat niet de kern van de top betreft.Bij de voorbereiding van Helsinki is niet formeel gesproken over de uitbreiding.
Formeel was alleen de juridische ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
aan de orde. Er is in de informele avondvergadering van staatshoofden-regeringsleiders
gesproken over de wijze waarop wij richting Helsinki te werk zouden kunnen
gaan. De Kamer krijgt nog zeer uitgebreide voorstellen en rapportages over
de opzet en de inrichting van de IGC en over het uitbreidingsproces.Ik vond het verheugend te kunnen vaststellen dat er, hoewel informeel,
een heel brede consensus om de tafel was over het wegnemen van het wat kunstmatig
geworden onderscheid tussen twee categorieën van zes landen. Ieder land
heeft zijn eigen karakteristieken. Niet alle landen zijn even ver, noch in
de eerste groep van zes noch in de andere categorie van zes. Ik denk dat er
een heel goede kans is dat wij in Helsinki kunnen besluiten om de landen zoveel
mogelijk naast elkaar te plaatsen.Vervolgens zijn er twee vragen aan de orde. De ene is wanneer de Europese
Unie in haar huidige samenstelling voldoende gereed is om uitbreiding te kunnen
accommoderen. In beginsel moeten wij dat nu al zijn, na het Verdrag van Amsterdam,
maar iedereen weet dat de leftovers van Amsterdam en enkele andere institutionele
kwesties toch om een beter antwoord vragen. Zij zullen in een IGC ter hand
genomen worden. Als de IGC eind volgend jaar wordt afgerond, met alle ratificatieprocessen
die in de verschillende landen nodig zijn, moet dat proces in elk geval voor
het einde van 2002 helemaal ten einde zijn. Dan is de Unie zelf gereed voor
eventuele verdere uitbreiding.Vervolgens is de vraag welke landen wanneer in staat zijn om als kandidaat
in het toetredingsproces die stap vooruit te maken. Wij willen geen garanties
afgeven die thans niet kunnen worden afgegeven, maar wij willen wel aanmoedigen
om naar de mate waarin men zich kan kwalificeren, het tempo erin te houden,
zodat er straks geen frustratie optreedt.Ik denk dat heel veel mensen in ons land en in geheel Europa die droom
hebben over een groot, ongedeeld Europa dat uiteindelijk moet ontstaan. Het
is nu tien jaar na de val van de Muur. Ik herinner mij nog de euforie die
zich ook van mij meester maakte, de vreugde en meer dan dat over het feit
dat wij het communisme definitief zagen verdwijnen in alle landen van Oost-Europa,
en de hoop dat de mensen zich in vrijheid en in democratie kunnen ontwikkelen
en straks ook de weg tot het grote Europese huis kunnen vinden.Intussen moeten wij al dromend wel blijven nadenken over de vraag wat
dat veel grotere Europa voor karakter zal hebben. Een Europa van nu 15 en
straks 20 of misschien 25 of meer landen zal toch enigszins van karakter kunnen
veranderen door de uitbreiding die ontstaat. In de IGC en daarna zou je moeten
nadenken over de vraag hoe wij de flexibiliteit die nu reeds in het Verdrag
van Amsterdam is ingebouwd, nog meer mogelijkheden kunnen geven, op een positief
geformuleerde manier. Daar zijn geen blauwdrukken voor en daar hebben wij
geen recepten voor. Deze gedachte, die verdragsconform is en het positieve in de samenwerkingsmogelijkheden
probeert te stimuleren zonder een structurele twee- of driedeling binnen die
grote Unie te maken, daar is de groep van wijzen niet zo lang na Tampere mee
gekomen. Deze is ook op de avondbijeenkomst van de Europese Raad besproken.
Ik heb vastgesteld dat heel wat collega's met ons in die richting willen denken.
Dat vraagt nog om een vervolg. Wij zullen hier in het overleg met de Kamer
op terugkomen, op weg naar Helsinki en waarschijnlijk ook daarna.Minister Van Aartsen:Mevrouw de voorzitter! Ik wil enkele korte opmerkingen maken over Tsjetsjenië,
het Test Ban Treaty en het handvest. De heer Van Oven heeft in verband met
Tsjetsjenië gevraagd of de druk op Rusland niet kan worden opgevoerd.
De Europese Unie heeft vanaf het moment dat de Russische Federatie in actie
is gekomen tegen Tsjetsjenië een reeks van activiteiten ondernomen, alle
met zeer veel steun van de Nederlandse regering. Ik noem de bijzondere bijeenkomst
in de demarche van het voorzitterschap van 30 september, maar ook de trojka
die in Moskou heeft plaatsgevonden, waar duidelijk onder Nederlandse druk
een vrij scherpe boodschap aan de Russische Federatie is overgebracht. In
wezen is de boodschap aan de Russische Federatie dat zij dient te deëscaleren,
dat zij geen disproportioneel geweld mag gebruiken en dat zij dient te zoeken
naar een politieke, diplomatieke oplossing voor dit conflict.Ik heb vanmiddag nog in een overleg met de Russische ambassadeur in Den
Haag duidelijk gemaakt dat de Nederlandse regering van mening is dat, aangezien
er sprake is van de territoriale integriteit van de Russische Federatie, er
zeker een probleem is op het gebied van het terrorisme. Want dat is er. De
Russische Federatie mag zich echter niet afsluiten voor de mogelijkheden om
een politieke, diplomatieke oplossing te bereiken.Naar mijn oordeel heeft de Russische Federatie daar zelf ook baat bij.
De OVSE-top in Istanboel komt langzamerhand dichterbij, waar ook een paar
belangrijke vraagstukken aan de orde zullen zijn. Het lijkt mij niet in het
belang van de Russische Federatie zelf, wanneer de OVSE-top in Istanboel vooral
in het teken zal staan van de invasie van Russische troepen in Tsjetsjenië.
Verder zijn wij van mening, en die boodschap heb ik vanmiddag opnieuw aan
de Russische ambassadeur en dus aan de Russische regering overgebracht, dat
er toegang zal moeten zijn van humanitaire werkers tot Tsjetsjenië, wat
tot op dit moment niet mogelijk is geweest.De volgende vraag is dan of die druk ergens toe leidt. Naar mijn oordeel
is dat zo. Ondanks de zeer negatieve benadering van de manier waarop de Russische
Federatie optreedt, is er één lichtpunt dat de afgelopen dagen
duidelijker wordt, namelijk dat de Russische regering sterker is gaan benadrukken,
ook in het gesprek met premier Poetin op 22 oktober, dat zij zelf inziet dat
de oplossing van dit conflict niet kan worden gevonden door het gebruik van
militaire middelen, maar dat ook een dialoog nodig is en dat er een politieke
oplossing zal moeten worden gevonden.De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft overigens vandaag
in een overleg met de Russische Federatie bereikt dat er een missie van de
VN naar Tsjetsjenië kan gaan. Opnieuw heeft de secretaris-generaal van
de VN duidelijk gemaakt dat de Russische Federatie haar militaire acties alleen
zou moeten richten op het probleem van het terrorisme. Daar schaart de Nederlandse
regering zich uiteraard volledig achter.Het is nu zo langzamerhand aan de Russische Federatie om werkelijk te
laten zien dat het haar ernst is met het zoeken van een politieke, diplomatieke
oplossing van dit conflict. Ik heb de Russische ambassadeur vanmiddag ook
erop gewezen dat gedurende alle weken en in alle stadia van de crisis en het
conflict in Kosovo steeds hardnekkig is gezocht naar het vinden van een politieke
of diplomatieke oplossing.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Moet ik nu begrijpen dat uw analyse van de gang van zaken in Tsjetsjenië
is, dat Rusland in feite bezig is met het bestrijden van internationaal terrorisme?Minister Van Aartsen:Rusland heeft te maken met terrorisme. Ik wijs maar op de aanslagen die
de afgelopen periode op het grondgebied van de Russische Federatie hebben
plaatsgevonden. Dat verschijnsel heeft een oorzaak en de problemen die de
Russische Federatie ondervindt, hebben voor een deel ook te maken met terroristische
organisaties in Tsjetsjenië zelf. Wat echter duidelijk moet worden gemaakt
is, dat deze operatie zich niet kan richten tegen de bevolking van Tsjetsjenië
of – dat geluid heeft ook wel geklonken – tegen bijvoorbeeld de
islam. Naar mijn stellige overtuiging, zowel uit de gesprekken die ik met
de Russische collega heb gehad in New York als uit het gesprek dat ik vanmiddag
met de Russische ambassadeur heb gehad, is dat ook de visie van de Russische
Federatie zelf.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Iedereen heeft te maken met internationaal terrorisme. Rusland heeft er
nu mee te maken, maar Amerika ook. Dat is nog geen reden om oorlog te voeren
in de mate zoals die nu tegen het Tsjetsjeense volk wordt gevoerd. Ik sta
echt verbaasd te luisteren naar de stelling van de minister van Buitenlandse
Zaken die eigenlijk een soort rechtvaardiging uitspreekt voor de actie die
nu gaande is.Minister Van Aartsen:Ik heb de indruk, mevrouw de voorzitter, dat ik heel duidelijk heb gezegd
dat zowel de EU als de Nederlandse regering grote zorgen heeft, waar ik nog
een aantal epitheta aan zou kunnen toevoegen over hetgeen de Russische regering
in Tsjetsjenië doet. In alle stadia is onze boodschap geweest, samen
met de partners in de EU – Nederland is het land geweest dat wat dit
betreft duidelijke activiteiten heeft ondernomen, ook in de richting van het
voorzitterschap – dat de Russische Federatie een politieke of diplomatieke
oplossing dient te vinden voor dit conflict en dient te streven naar een deëscalatie
van dit conflict. Daar zijn ook best ideeën voor aan te reiken en achter
de schermen is de Nederlandse regering daar ook toe bereid. Dat is de boodschap
die wij in alle helderheid, niet alleen op bilaterale basis, maar ook in de
EU, hebben gebracht.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voor mij is het toelaatbare allang overschreden, maar wanneer
is dan voor u het toelaatbare overschreden van de acties die het Russische
leger daar uitvoert? Wanneer zegt u dat u zich gaat inzetten voor een scherpe
veroordeling van Rusland in het kader van de EU en dat u in de Veiligheidsraad
gaat proberen dit onderwerp te agenderen?Minister Van Aartsen:Wanneer de Russische Federatie niet waarmaakt wat ze zegt te willen, namelijk
streven naar een politieke oplossing van het conflict en naar een dialoog,
dus een oplossing zonder het gebruik van geweld, zal dat uiteindelijk leiden
tot een veel scherpere reactie van de kant van de EU, liefst in samenwerking
met de Verenigde Staten. Zoals ik aangaf, kan het niet in het belang van de
Russische Federatie zelf zijn, in de opmaat naar de OVSE-conferentie in Istanboel,
om voort te gaan op de weg die men is ingeslagen.De heer Van Oven (PvdA):Er kan geen misverstand over zijn dat de PvdA-fractie met de minister
vindt, dat krachtig gestreefd moet worden naar deëscalatie, onderhandelingen
en respect voor de mensenrechten. Er geldt echter ook "the proof of the pudding
is in the eating". De minister zegt te verwachten dat Rusland hieraan toe
zal geven, maar tot dusver is daar nog niets van te zien. Waaruit zal een
scherpere houding van de EU dan bestaan en op welke termijn is die scherpere
houding te verwachten? Ziet hij kans, ook op grond van zijn contacten met
de Russische ambassadeur, om te bewerkstelligen of te bevorderen dat tenminste
humanitaire oorlogsrechtelijke conventies worden nageleefd?Minister Van Aartsen:Ik heb geen verwachtingen uitgesproken over datgene wat gebeurt. Ik heb
weergegeven datgene wat de Russische Federatie mij heeft gemeld, namelijk
dat men wil zoeken naar een politieke en diplomatieke oplossing, dat men de
dialoog wil nastreven en dat men – ik meen dat dit staat in een van
de eerste paragrafen van een publieke verklaring die zeer recentelijk door
de Russische Federatie is afgegeven – niet een oplossing met gebruik
van geweld zou kunnen nastreven. Dat moet dan ook gevolgd worden door daden.
Ik kan niet zeggen op welk moment ik dat verwacht. Ik heb aangegeven dat het
natuurlijk helder is, dat als dat niet gebeurt, de Europese Unie scherper
zal moeten reageren op datgene wat er in Tsjetsjenië gebeurt, omdat de
Europese Unie vindt dat het toe moet naar een politieke oplossing. Ik wil
op dit moment niet nader ingaan op welke middelen ons dan ter beschikking
staan. Wat de humanitaire kant der dingen betreft, heb ik gewezen op datgene
wat de Nederlandse regering in de richting van de Russische Federatie heeft
bepleit. Ik vind het op zich een positief teken dat de Russische Federatie
op het verzoek van de secretaris-generaal van de VN vandaag positief heeft
gereageerd.Mevrouw de voorzitter! De heer Dittrich heeft gesproken over het Test
Ban Treaty. Hij heeft gezegd: zo'n verklaring is wel mooi, maar hoe gaan we
van hieruit dan precies verder. Ik denk dat zo'n verklaring op dat moment
niet van enig belang ontbloot was. Het was nodig om die verklaring aan het
adres van de Verenigde Staten af te nemen. Dat heeft de heer Dittrich zelf
ook geconstateerd. In de gesprekken die ik deze week in Washington heb gehad
zowel met leden van het Congres als met de collega van Buitenlandse Zaken
heb ik duidelijk gemaakt dat het verwerpen van het Test Ban Treaty –
dit was natuurlijk het beste gericht aan het adres van Congresleden –
een zeer slecht signaal is en gevolgen kan hebben voor bijvoorbeeld ontwikkelingen
in de Russische Federatie, waar de Doema nog Start II zal moeten ratificeren,
en voor het subcontinent India-Pakistan waar sprake is van een zeer gevoelige
en gevaarlijke situatie. De minister van Buitenlandse Zaken van Amerika heeft
gezegd, dat de Amerikaanse regering ook zeer ongelukkig is met de verwerping
van het Test Ban Treaty door de Senaat. President Clinton heeft veel sterkere
woorden gebruikt, geloof ik. De Amerikaanse regering zal, ik heb daar ook
op aangedrongen, pogingen blijven ondernemen gedurende het politieke leven
van dit Congres om dit verdrag opnieuw aan de orde te stellen, zij het dat
de indruk van de Amerikaanse regering is, een indruk die ik ook heb gekregen
in mijn gesprekken met Congresleden, dat het een hele, hele moeilijke affaire
zal worden om vóór november volgend jaar dit verdrag opnieuw
in de Senaat besproken te krijgen, laat staan aanvaard te krijgen. De Nederlandse
regering zal uiteraard in de richting van de Amerikaanse regering en het Amerikaanse
Congres actief blijven.De heer Dittrich (D66):Wat houdt dat in voor bijvoorbeeld de relatie tussen de EU enerzijds en
India en Pakistan anderzijds? Wordt er in de tussentijd contact gezocht met
die landen om te bereiken dat ze afzien van het gebruik van die wapens?Minister Van Aartsen:In ieder geval heeft de Amerikaanse regering kenbaar gemaakt dat zij zich
volstrekt zal houden aan het verdrag. Ook de Indiase regering heeft dat te
kennen gegeven. Wij zullen er echter bij de regeringen van India en Pakistan
op blijven aandringen dat zij dit verdrag ratificeren. Het overbrengen van
die boodschap is echter moeilijker geworden nu de Amerikaanse Senaat niet
heeft ingestemd met ratificatie. Ik waardeer het echter positief dat de Amerikaanse
regering voort zal gaan met pogingen om het verdrag opnieuw aan de orde te
stellen in de Senaat.De heer Van Oven (PvdA):Afgezien van de betreurenswaardige gang van zaken in de Amerikaanse Senaat
is er het gevaar dat er te weinig ondertekenaars zullen zijn om het verdrag
in werking te doen treden. Is het denkbaar dat de heer Solana een offensief
onderneemt om het benodigde aantal ondertekenaars binnen te halen zonder dat
dat afhankelijk wordt gesteld van de Amerikaanse houding? Wij hopen vurig
dat de VS zich daarbij in de toekomst zullen aansluiten, maar in ieder geval
moet worden voorkomen dat het verdrag als het ware in de gootsteen verdwijnt.Minister Van Aartsen:Dat laatste mag in geen geval gebeuren. Ik geloof eerlijk gezegd ook niet
dat dat zal gebeuren. Voor de inwerkingtreding van het verdrag heb je inderdaad
een bepaald aantal ondertekenaars nodig. De EU kan daarbij uiteraard een rol
spelen. Voor de binnenlandse discussie in de VS is het overigens een interessant
gegeven dat meer dan 80% van de Amerikaanse bevolking ratificatie noodzakelijk
acht. Misschien kan dit gezonde inzicht in een verkiezings jaar
invloed hebben op de leden van het Congres.De heer Van Oven (PvdA):Ik ben verheugd over dit antwoord, maar ik wil u vragen of u als minister
van Buitenlandse Zaken van Nederland bereid bent te bevorderen dat de heer
Solana een dergelijke rol gaat spelen.Minister Van Aartsen:Ik wil mij liever niet aan één bepaalde actie binden. Het
zou een taak kunnen zijn voor de heer Solana, maar ik vind het belangrijker
dat de EU druk blijft uitoefenen op de Amerikaanse regering. Het probleem
is dat de Amerikaanse regering in feite niet de goede adressant is. Dat is
het Congres en ik moet u zeggen dat in dit gremium meningen leven die niet
door de Nederlandse regering worden gedeeld.De heer Van Oven (PvdA):Ik mag er dus van uitgaan dat u die kwestie in de Algemene Raad aan de
orde zult blijven stellen?Minister Van Aartsen:Ik héb het in de Algemene Raad aan de orde gesteld. De verklaring
van de top in Tampere is er gekomen omdat Nederland daarom vroeg.Aan het handvest zal niet alleen worden gewerkt door vertegenwoordigers
van de regeringen van de lidstaten en de Commissie, maar ook door leden van
het Europees Parlement. Daarnaast zullen nationale parlementen worden uitgenodigd.
Ik meen dat de Kamers al door staatssecretaris Benschop zijn uitgenodigd om
leden van dit parlement aan te wijzen voor de groep die de ideeën voor
het handvest zal ontwerpen. Overigens kunnen ook het Hof van Justitie en andere
Europese instellingen als de Raad van Europa en het EVRM bij de werkzaamheden
worden betrokken. Aan het handvest zal worden gewerkt door 15 vertegenwoordigers
van de lidstaten, één van de kant van de Commissie, 16 leden
van het Europees Parlement en 30 leden van de nationale parlementen. Verder
is de gedachte opgenomen waarvoor de Nederlandse regering al in januari van
dit jaar heeft gepleit, dat ook vertegenwoordigers van maatschappelijke groeperingen
voor dit forum kunnen worden uitgenodigd om hun mening te geven. Daarmee wordt
tegemoetgekomen aan de wens van NGO's in Europa om te worden betrokken bij
het handvest.Op de vraag van de heer Hessing naar de begroting moet ik het antwoord
nog schuldig blijven. Wij zullen de Kamer daarover informeren op het moment
dat wij meer inzicht hebben. Binnenkort zal het forum voor de eerste keer
bijeenkomen. Dan wordt ook een werkprogramma opgesteld.Belangrijker is natuurlijk de vraag naar de inhoud. De gedachte van een
handvest is begin dit jaar geopperd door het Duitse voorzitterschap. De Nederlandse
regering heeft meermalen haar sympathie hiervoor uitgesproken. Daarbij heeft
zij duidelijk aangegeven dat zij het idee goed vindt. Waarom zou een idee
altijd in de knop moeten worden gebroken? Laten wij eerst eens afwachten hoe
dit wordt uitgewerkt. Er zijn natuurlijk vragen over de verhouding met bestaande
grondrechten, over de verhouding tot het EVRM, enz. Die vragen zouden nu juist
in het forum aan de orde moeten komen. De vertegenwoordiger namens de Nederlandse
regering zal ook een dergelijke inbreng moeten hebben. Dan moet ook de vraag
aan de orde komen of het handvest boven het EVRM zal gaan. Die vragen zijn
juist neergelegd bij en zullen beantwoord moeten worden door het forum.Het handvest kan alleen een juridische meerwaarde hebben als de inhoud
helder is. Het forum zal zich hierover moeten buigen. De heer Hessing vroeg
ook of het handvest een bindend karakter moet hebben. Naar mijn oordeel heeft
het niet veel zin een handvest te maken dat geen bindend karakter heeft. Dan
zou je inderdaad de vraag kunnen stellen wat de burger daar nu aan heeft.De heer Rouvoet (RPF):De minister zegt dat te zijner tijd moet worden bezien of het handvest
boven het EVRM gaat of andersom. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat de
Nederlandse regering daarover nu nog geen opvatting heeft. Wij hebben nu een
beproefd stelsel van grondrechtbescherming via het EVRM en moeten maar afwachten
wat er komt. Om verwarring te voorkomen, lijkt het mij daarom goed tevoren
aan te geven dat dit beproefde stelsel voor zal moeten gaan.Minister Van Aartsen:Voorzitter! Het EVRM hebben wij en dat gaat nu boven alles. Wat het handvest
inhoudt, zullen wij moeten afwachten.Staatssecretaris Benschop:Voorzitter! Beeldspraken schieten natuurlijk tekort, maar als er één
beeldspraak schipbreuk heeft geleden, is dat die van de heer Verhagen, gebruikt
aan de vooravond van het debat, namelijk dat Nederland de boot heeft gemist.
Ik wil de heer Wijn echter meteen toegeven dat wij natuurlijk hetgeen de top
gebracht heeft niet moeten overdrijven. Ik heb eerder gezegd: het zijn woorden.
Wel zijn het woorden, denk ik, waar belangrijke politieke intenties uit spreken,
welke gesteund worden door het gezag van de Europese Raad. Ik wil mij aansluiten
bij de woorden van de heer Dittrich: dat straalt iets uit.De heer Wijn (CDA):Inmiddels weet ik dat mijn collega Verhagen dat gezegd heeft. Hij doelde
op het onderhandelingsproces dat de regering heeft gevoerd. Waarom het toen
ging, is dat Nederland kwam met een stuk van 20 pagina's en dat er vervolgens
een Frans-Duits voorstel – naar mijn mening volstrekt onverwacht –
kwam waar de Britten zich later bij hebben aangesloten. De vraag is: heeft
Nederland dit kunnen voorzien, kwam dit als een verrassing? Daarna kwam het
Beneluxstuk. Dat is een vorm van de boot missen in zo'n onderhandelingstraject.Ook heeft de CDA-fractie gezegd: stel je in op een paar concrete prioriteiten
in plaats van op die hele waaier. Later is de regering tot een beperking van
het verwachtingspatroon gekomen. Ook dat vinden wij een vorm van de boot missen.Staatssecretaris Benschop:Voorzitter! Wat gebeurd is, is zeer overzichtelijk en in lijn met wat
de heer Wijn net aangaf namelijk: stel prioriteiten en operationaliseer je
wensen. De notitie die in juni op tafel lag, waarin over de volle breedte
een aantal opvattingen en overwegingen weergegeven worden, telde 20 bladzijden.
De conclusies van Tampere tellen 14 bladzijden. Zoiets weet je op het moment
dat je zo'n proces start. Een stuk van 20 pagina's van juni is per definitie
niet tot de conclusies van de Europese Raad te verheffen. Op
basis van dat stuk is gezocht naar die voorstellen, ook in het licht van de
contacten met andere landen, die enerzijds de ambitieuze inzet van de Nederlandse
regering weerspiegelden en anderzijds een zodanige mate van realisme hadden
dat verwacht mocht worden dat zij, met het nodige werk, in Tampere gerealiseerd
zouden kunnen worden. En dan komen wij precies uit op de punten die in het
Beneluxpaper geschetst zijn en op de punten die de heer Wijn heeft nagelopen,
wat een redelijk adequate opsomming betrof van de inzet van de Nederlandse
regering, waaraan zij graag gemeten wil worden.De heer Wijn (CDA):Ik hoor graag van de staatssecretaris of het een normale onderhandelingsstrategie
is dat heel breed wordt begonnen en dat men zich vervolgens langzaam focust
op een paar punten. Spreekt deze wijze van onderhandelen de regering zo aan
dat zij die de volgende keer ook zou willen toepassen?Staatssecretaris Benschop:Dat hangt van het onderwerp af. Dit was een bijzondere top. Dat wisten
wij tevoren. Het ging om een top, gewijd aan één onderwerp:
samenwerking van politie en justitie, rechtsruimte en asielbeleid. In het
Verdrag van Amsterdam zijn daar belangrijke aanzetten voor gegeven, terwijl
de behoefte bestond om daaraan een extra impuls aan te geven. Het is gebleken
dat daarbij vragen aan de orde waren, zoals: welke positie kiest welk land,
hoe wordt omgegaan met de bevoegdhedenverdeling op grond van het verdrag,
wat is de inzet en wat zijn de mitsen en maren die eraan vastzitten? Dit zijn
onderwerpen die bijzondere aandacht vergen. Vandaar dat met een wat bredere
notitie is begonnen en dat geëindigd is met wat wij concreet in Tampere
wilden bereiken. Dat lijkt mij een logische volgorde.De heer Wijn heeft mij betrapt op de opmerking, gedaan na afloop van Tampere,
dat wij meer zouden hebben gekregen dan waarom wij hadden gevraagd. Dat was
een persiflage, zoals ik toen ook heb gezegd, op wat de heer Zalm heeft gezegd
in Berlijn. Die uitspraak had vooral betrekking op conclusie 15 die veel aan
de orde is geweest, erop neerkomende dat wij op termijn toe moeten naar een
gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme status, terwijl de Commissie
wordt verzocht daarover binnen een jaar een mededeling te doen. Wij zijn op
pad gegaan met de wens om dat stuk op tafel te krijgen. Dat stuk heeft de
vorm gekregen van een "mededeling". Dat klinkt weinig groots, maar in het
Europese recht is een mededeling van de zijde van de Commissie een voornemen
tot besluitvorming. Het staat in de hiërarchie hoger dan bijvoorbeeld
een witboek of een groenboek of welke andere studie ook. Dat begrip "mededeling"
is in dat opzicht zeker van belang. Van groot belang is dat in dezelfde conclusie
wordt uitgesproken waartoe die mededeling moet leiden, namelijk op termijn
tot een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme status. De doelstelling
van de besluitvorming die op grond van de mededeling moet plaatsvinden, is
daarmee nu al vastgelegd. Wij zullen het nog moeten zien, we zullen de mededeling
nog moeten beoordelen, we zullen de politieke discussie moeten afwachten,
we kunnen geen voorspellingen doen over termijnen of uitkomsten, maar het
middel en het doel zijn hiermee toch aardig aangegeven. Daarop is mijn opmerking
gericht geweest, dat dit iets meer was dan wij hadden durven denken.De heer Van Oven (PvdA):De vraag is toch of er een verband bestaat tussen de woorden "op termijn"
en de term "binnen een jaar" in de mededeling van de Commissie. Ik heb de
heer Cohen voor de radio horen zeggen dat er eigenlijk had moeten staan: op
langere termijn. Dat slaat dan weer terug op de vorige paragraaf. Kan iets
meer worden gezegd over de concreetheid van de voornemens?Staatssecretaris Benschop:Het staat er zoals het er staat. In paragraaf 14 staat "korte termijn"
en in paragraaf 15 staat "op termijn". Wat van belang is, is dat de mededeling
van de Commissie, de basis voor de besluitvorming, binnen een jaar op tafel
zal moeten liggen. Dan zal daarover het debat plaatsvinden, gevolgd door de
besluitvorming. Dat leidt dan op termijn, afhankelijk van de snelheid waarmee
besluitvorming kan plaatsvinden en de inhoud daarvan, tot die gemeenschappelijke
asielprocedure.De heer Van Oven (PvdA):Wij mogen er wel van uitgaan dat die mededeling onmiddellijk door de Raad
zal worden behandeld?Staatssecretaris Benschop:Ik hoop het wel. Tegen de achtergrond van de intenties van Tampere en
het gezag van de Europese Raad, zijn afspraken gemaakt waaraan men gehouden
kan worden. Wij weten voorts dat de Commissie op dit terrein ambitieus is.
Er wordt een scoreboard ingesteld om de voortgang te meten. Eind 2001 zal
onder Belgisch voorzitterschap het geheel weer worden bezien. Wat is er bereikt
en wat is er niet bereikt? In het licht van Tampere, de instrumenten die zijn
gecreëerd en de intentie waarmee de uitspraken zijn gedaan, denk ik dat
dit het maximum is dat op dit moment kan worden bereikt.Voorzitter! De heren Van Oven en Rouvoet hebben vragen gesteld over de
informatievoorziening betreffende de verdere uitwerking. Deze zal natuurlijk
van de zijde van de regering maximaal zijn. Zodra scoreboards en andere instrumenten
verschijnen, zullen ze aan het parlement ter beschikking worden gesteld.Er zijn heel wat opmerkingen gemaakt over de HLWG. In Tampere is besloten
dat deze groep blijft bestaan en dat zij de uitvoering van de actieplannen
zal bekijken. Voor een aantal nog nader te bepalen landen zullen actieplannen
worden opgesteld. Wat mij van het hart moet, is dat wij de discussie over
het Europese asielbeleid en het werk van deze groep niet met elkaar moeten
verwarren. De opdracht aan de groep was natuurlijk om de externe dimensie
van het asiel- en migratiebeleid, de relaties met de landen van herkomst,
de betrekkingen van de EU in brede, pijleroverstijgende zin, met die landen
te bezien en vervolgens met aanbevelingen te komen. Dat andere aspecten van
het asielbeleid in het werk van de HLWG niet naar voren komen, spreekt dan
ook voor zich. Op grond hiervan kan niet de conclusie worden getrokken dat
het Europese asielbeleid alleen op die issues is gericht. Overzien wij de
volle breedte van de Tampereconclusies en gaan wij na hoe daar ruimhartig
is gesproken over asiel, migratie en internationale verplichtingen, dan vind
ik de conclusie van mevrouw Karimi, als zou een stap zijn gezet op weg naar
het "fort Europa", niet terecht. Ik denk eerder dat het omgekeerde
is gebeurd. De manier waarop over asiel en migratie op Europees niveau is
gesproken, is een andere dan velen hadden verwacht en misschien ook hadden
gevreesd. Ik vind dat dus niet terecht. De groep op hoog niveau heeft zich
gericht op externe aspecten en heeft in mijn ogen evenwichtige voorstellen
voor het economische, politieke en het ontwikkelingsbeleid op tafel gelegd,
evenals voor preventie van migratie en instrumenten van het migratiebeleid.
De volgende week vergadert de groep voor het eerst na Tampere. Ik stel voor,
dat de notitie die ook aan de Kamer was toegezegd over het vervolg en de wijze
van werken zo snel mogelijk na die eerste bijeenkomst van de groep geproduceerd
zal worden. Ik merk ook in de richting van de heer Van Oven nog wel op, dat
de groep zelf behalve het monitoren van de afspraken die in de actieplannen
zijn gemaakt niet zo heel veel extern zal optreden. Achter de actiepunten
staat namelijk steeds wie wat moet doen, wat bijvoorbeeld de Commissie moet
doen en wat de Raad of de lidstaten moeten doen. Ik zie zelf niet zozeer dat
de groep op hoog niveau alles zelf gaat uitvoeren. De groep zal meer achter
de anderen moeten aanjagen die de verplichtingen op grond van de actieplannen
zijn aangegaan.Er is natuurlijk ook een discussie geweest – mevrouw Karimi heeft
dat opgebracht – over de besluitvorming door de groep van hoog niveau
en de vraag is gerezen of daar het instemmingsrecht niet op van toepassing
zou moeten zijn. Naar mijn mening is dat niet het geval. Het instemmingsrecht
heeft betrekking op Titel IV en Titel VI van het verdrag en dat is niet de
rechtsbasis, waarop deze rapporten van de groep op hoog niveau zijn gebaseerd.
Het is een politiek document, waarin een aantal uitspraken wordt gedaan in
de richting van Commissie, Raad en lidstaten, die verder gewoon gevolgd kunnen
worden. Een andere betekenis of binding is daaraan niet te geven.De heer Van Oven heeft gevraagd naar de horizon van de groep in 2004.
Het in kaart brengen van de belangrijkste migratielanden en het opstellen
van actieplannen zou mijns inziens lang voor die tijd beëindigd moeten
zijn. Misschien gebeurt dat in twee of drie rondes maar dan is het beeld wel
gemaakt. De tweede taak – het voorzien in het uitvoeren van die plannen
en het erop toezien dat het gebeurt en het monitoren daarvan – zal zodanig
zijn, dat zij aan de Commissie kan worden overgedragen. Ik voorzie in ieder
geval wel zo'n ontwikkeling, maar wanneer dat kan en wanneer dat gebeurt,
is natuurlijk een tweede. Het is in ieder geval de richting waarin gewerkt
wordt.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Wat betreft de evenwichtige voorstellen bij de actieplannen blijven wij
van mening verschillen, want ik ben van mening dat die voorstellen absoluut
niet evenwichtig zijn. U heeft als antwoord op het instemmingsrecht gezegd,
dat het niet bindend is. Formeel gezien, hebt u daarin gelijk maar collega
Van Oven en ik hebben in dit verband gesproken over een gebrek aan transparantie
en een gebrek aan democratische controle. In de werkwijze zou afgesproken
moeten worden, dat die controle optimaal geregeld kan worden.Staatssecretaris Benschop:Wij zijn natuurlijk altijd erg gevoelig voor dat verwijt, maar bij elk
actieplan staat de aanbeveling wie daar iets moet doen c.q. bij welk bestaand
plan of initiatief aangesloten wordt. Dat is allemaal te volgen. Waar er iets
nieuws gebeurt, zal er iets nieuws gemaakt worden en dan wordt dat ook weer
op tafel gelegd om beoordeeld te worden. De actieplannen, de landenanalyses,
alles is openbaar en is naar de Kamer toegegaan. Ik zie dat probleem dus niet
zozeer.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Maar je moet natuurlijk een procedure kunnen afspreken voor de beoordeling
van die actieplannen. U heeft de actieplannen, na herhaalde verzoeken, naar
de Kamer gestuurd. Dat klopt. Ik dank u daarvoor. Maar wij hebben de actieplannen
niet besproken. U zegt dat wordt afgesproken wie wat doet, maar ook dat is
niet met de Kamer en met het Europees Parlement besproken. Er is niemand die
op een bepaald punt tegen u zegt: ik ben het er niet mee eens dat de Raad
of de lidstaten dat doen.Staatssecretaris Benschop:Wij hebben daarover afgesproken dat wij op grond van deze actieplannen
en de besluitvorming in Tampere een brief zullen sturen over de consequenties
daarvan, ook voor het eigen beleid. Naar aanleiding daarvan kan het debat
worden gevoerd, ook meer inhoudelijk over de aanbevelingen. Ik zal in die
brief natuurlijk ook ingaan op de verdere werkwijze van de groep en een beeld
schetsen van de controleaspecten die daarbij betrokken zijn.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Het zou heel erg goed zijn als u dan ook inging op de wijze waarop de
controle op de actieplannen zelf kan worden vergroot. Ik doel dus niet alleen
op de controle op de uitvoering, maar ook op de controle op de vaststelling
van de actieplannen. Die heeft al plaatsgevonden zonder dat daarop enige democratische
controle is geweest.Staatssecretaris Benschop:De actieplannen zijn door de Europese Raad goedgekeurd. De actieplannen
vormden voor geen van de lidstaten aanleiding om daarover problemen te maken
of om daarin een wijziging aan te brengen.Voorzitter! De heren Hessing en Wijn hebben gevraagd naar de terug- en
overnameovereenkomsten. Ook op dit punt is een wat krachtiger lijn getrokken
dan tot nu toe mogelijk is geweest. Er is een nieuw instrument met het Verdrag
van Amsterdam gecreëerd, namelijk separate terug- en overnameovereenkomsten.
De Raad heeft gezegd dat de Commissie hiervan gebruik dient te maken. Anders
dienen standaardclausules op het gebied van terugkeer en overname deel uit
te maken van internationale verdragen. Wij hebben natuurlijk de ervaring dat
de Commissie er met enige aarzeling zo nu en dan toe te bewegen was om dit
element in internationale verdragen op te nemen. Ik denk dat dit na de top
in Tampere zal verbeteren. En dat is positief.De heer Van der Staaij heeft gevraagd naar de asielinformatie. Daarover
is in Tampere niet apart gesproken. Ik heb al eerder in een algemeen overleg
aangegeven dat het advies van de Adviesraad internationale vraagstukken volgens
de regering goed is. Het is in het kader van alle inspanningen op Europees
niveau vanzelfsprekend dat het delen van asielinformatie en het komen tot
meer gemeenschappelijke beoordelingen de rode draad vormen
in het geheel, ook al is dat in Tampere niet expliciet naar voren gekomen.Staatssecretaris Cohen:Mevrouw de voorzitter! Ik zal nog enkele concrete inhoudelijke vragen
beantwoorden. Het spreekt vanzelf dat ik mij aansluit bij de algemene lijnen
die getrokken zijn. Ik wil in dat kader slechts één opmerking
maken en wel over de term "op termijn" waarover collega Benschop al sprak.
Ik wijs erop dat in de Engelse versie onder punt 14 "in the short term" en
onder punt 15 "in the longer term" staat. In de voorlopige Nederlandse versie
staat "op termijn". Wij wijzen erop dat een vertaling van "in the longer term"
ook kan zijn: op de langere termijn.De heer Van Oven heeft in het kader van de uitvoering van het asielbeleid
gevraagd of er sprake zal zijn van een Europese IND – zo noem ik het
maar – of van nationale instanties. Wij gaan op dit moment uit van nationale
instanties. Er leven nu nog geen gedachten over een Europese IND. Eerlijk
gezegd, vind ik dat ook wel een rustig gevoel. Wij weten hoe lastig het is
om in Nederland de IND op een goede manier te organiseren! De vraag die vervolgens
werd gesteld, was: hoe kan dan de integratie tot stand komen? Het Europese
Hof zal daaraan, conform het Verdrag van Amsterdam, een bijdrage leveren.
De integratie zal ook daarvandaan moeten komen.Waarom is er slechts een bescheiden stap gezet in de discussie over de
tijdelijke bescherming? Wij moeten constateren dat er forse meningsverschillen
liggen. Ik ben blij dat er van deze uitspraak van de Europese Raad in ieder
geval een impuls uitgaat om er echt flink mee door te gaan. Het is ook uit
de Kosovocrisis weer duidelijk geworden hoe lastig dit is.Er is gevraagd naar de versterking van de rechtspositie van derdelanders
in relatie tot de nieuwe Vreemdelingenwet. De nieuwe Vreemdelingenwet en de
inzet van Tampere zijn wat de regering betreft met elkaar in overeenstemming.
De wet ziet alleen op de verblijfsrechtelijke status van derdelanders, terwijl
de inzet van Tampere breder is. Daarin gaat het namelijk ook om onderwerpen
als werk, scholing en vrij verkeer, kortom om onderwerpen ter bevordering
van de integratie. Ik ken het stuk van de heer Groenendijk, maar ik zie geen
licht tussen de wet en de afspraken van Tampere. Deze laatste zijn de inzet
voor de verdere uitwerking die op tal van punten noodzakelijk zal zijn.Hoe zit het met de gemeenschappelijke onderzoeksteams? Daarover zal een
bepaling worden opgenomen in de rechtshulpovereenkomst. De onderhandelingen
hierover zijn gaande. Het gaat om de vorming van teams voor een bepaald doel
en voor een bepaalde tijd. Met andere woorden, het gaat om zaaksgerichte teams.
De justitiële controle hierop berust bij de autoriteiten. Er is geen
sprake van een vaste plaats van vestiging. De toegang van Europol-ambtenaren
wordt verzekerd. Dit alles betekent dat de omvang van de taken van deze Europol-ambtenaren
moet worden vastgelegd in de te wijzigen Europol-overeenkomst. Er is dus wel
degelijk democratische controle. Voor een uitbreiding van de bevoegdheden
is een wijziging van de Europol-overeenkomst noodzakelijk.De heer Van Oven (PvdA):Er staat dat op korte termijn moet worden gekomen tot een versterking
van de bevoegdheden van Europol. Betekent dit dat wij op korte termijn een
voorstel tot wijziging van het verdrag tegemoet kunnen zien?Staatssecretaris Cohen:Het is een van de uitwerkingen en dus een logische consequentie van wat
is vastgelegd.De heer Van Oven (PvdA):Zijn daar afspraken over gemaakt?Staatssecretaris Cohen:De gemaakte afspraken zijn bekend. Wat er nu ligt, is papier. Op tal van
punten is het een enorme opdracht om het papier om te zetten in werkelijkheid.
Termen als "op kortere termijn" en "op langere termijn" zeggen iets over het
tijdpad en over het gemak waarmee het proces zal verlopen.De conclusies over het Europese OM zijn een stuk vager dan de Nederlandse
voorstellen daaromtrent. Is het Europese OM daarmee uit het zicht verdwenen?
Er zijn al met al nogal wat uitspraken gedaan, ook over Eurojust. In het kader
van de uitwerking zal het nodige over het Europese OM aan de orde komen.De heer Van Oven (PvdA):Nu dreigt verwarring. Ik heb begrepen dat Eurojust een coördinerend
orgaan is, waarin de prioriteiten van de verschillende lidstaten worden gecoördineerd.
Dat is heel wat anders dan een Europees openbaar ministerie dat toezicht uitoefent
op activiteiten van Europol en dat in de toekomst eventueel ook zelf vervolgingsactiviteiten
kan ondernemen.Staatssecretaris Cohen:Dat is juist. In die zin kan gezegd worden dat de ambities ten aanzien
van een Europees OM – overigens heeft collega Korthals gezegd dat deze
ambities iets minder ver gaan – niet in de top van Tampere zijn neergelegd.
Een en ander gaat minder ver, zeker minder ver dan wij in het Beneluxpaper
hebben neergelegd.De heer Van Oven (PvdA):Kunt u daarvan de achtergrond schetsen, gegeven het feit dat voor de JBZ-raad
op 4 oktober door verschillende lidstaten nog een studie naar het Europese
OM was ingebracht?Staatssecretaris Cohen:Ik kan niet veel meer zeggen dan dat wij hebben geconstateerd dat in de
conclusies van het voorzitterschap de tekst voorkwam zoals deze nu voorligt.
Geconstateerd moet dus worden dat het Europees voorzitterschap het op dit
punt niet heeft gewild of aangedurfd, iets op te schrijven over het Europees
OM.De heer Van der Staaij (SGP):Ik heb gevraagd om een toelichting op Eurojust. Gaat dit verder dan de
intensivering van de internationale samenwerking tussen verschillende staten?
Ik vraag mij dit ook af met het oog op het verzoek aan de Europese Raad om
voor eind 2001 het vereiste rechtsinstrument aan te nemen. Suggereert dat
niet ook dat er nog heel wat moet gebeuren ten behoeve van de vormgeving?Staatssecretaris Cohen:Dat is zonder enig twijfel juist. Er moet ontzettend veel gebeuren op
basis van hetgeen voorligt. Op dit punt is intensivering van de samenwerking
in het document neergelegd.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! De staatssecretaris heeft over Europol en de vereenvoudiging
van procedures voor de uitlevering gezegd: wij hebben nog niet echt iets weggegeven.
Tegelijkertijd zegt hij dat er een geweldige opdracht ligt. Welke opdracht
trekt hij naar zichzelf toe, waar wil hij aan meewerken en wat wil hij niet
weggeven?Staatssecretaris Cohen:U moet goed onderscheiden wat ik wanneer heb gezegd. De meeste opdrachten
zijn bestemd voor de Europese Commissie. Nederland zal daar intensief en loyaal
aan meewerken. De opmerking dat er niets is weggegeven richt zich met name
op een aantal waarborgen die door Nederland buitengewoon belangrijk worden
gevonden in de sfeer van de rechtsruimte. Door het indienen van een aantal
amendementen of het steunen ervan hebben wij die waarborgen willen behouden.
Juist op het terrein van justitie heeft iedereen er enerzijds groot belang
bij dat de waarborgen die in de loop van de jaren in de systematiek zijn ingebouwd,
erin blijven. Anderzijds ontstaat daardoor ook spanning als Europese samenwerking
wordt nagestreefd. Die spanning valt terug te vinden in de teksten, bijvoorbeeld
ten aanzien van punt 35 waar het begrip "zonder meer" wordt gehanteerd. De
vraag is daarbij aan de orde of uitlevering mogelijk is zonder tussenkomst
van de rechter. Daarbij wordt vervolgens ook verwezen naar artikel 6 van het
verdrag van de Europese Unie, met een verwijzing naar de grondrechten. Naar
mijn mening impliceert dit dat rechterlijke tussenkomst mogelijk is. Gezien
genoemde spanning zal nadere uitwerking de nodige tijd vergen.De heer Wijn (CDA):Welk tijdpad verwacht u?Staatssecretaris Cohen:Dat is lastig aan te geven. Als u mij vorig jaar gevraagd had wat ik verwachtte
van de mededeling vorig jaar oktober in de JBZ-raad over de studie naar één
Europese asielprocedure, had ik een ontwijkend antwoord gegeven. Ik zou zeker
niet hebben gezegd dat dit volgend jaar bereikt zou worden. Inmiddels moet
geconstateerd worden dat dit wel gebeurd is. Het is dan ook lastig om hierover
iets te zeggen.De heer Wijn (CDA):Mijn constatering is dat u ook nu een ontwijkend antwoord geeft en dat
het best wel eens kan zijn dat dit nog jaren kan duren, omdat Nederland dit
niet zo graag wil.Staatssecretaris Cohen:Nee, helemaal niet.De heer Wijn (CDA):U geeft wel een ontwijkend antwoord.Staatssecretaris Cohen:Ja, maar ik geef ook aan waarom. Als ik vorig jaar antwoord had gegeven
op eerdergenoemde vraag, had ik nu moeten zeggen dat het veel sneller is gegaan.
Het is belangrijk dat de spanning die erin zit, mede door tijd zal moeten
worden opgelost. Hoe snel of langzaam dat gaat, is nu niet bekend. In de hele
geschiedenis van de Europese samenwerking is te zien dat die tijdsverschillen
er zijn. Soms gaat het heel hard en soms duurt het lang. Ik vind het dan ook
moeilijk om hier antwoord op te geven.De heer Wijn heeft gezegd dat er al een heleboel vastlag van hetgeen nu
op het gebied van asiel is besproken. Naar mijn mening is het met name een
belangrijke vooruitgang dat de Commissie nu binnen een jaar met een studie
zal komen terwijl de richting daarvan inmiddels vastligt.De heer Wijn vroeg wat het betekent dat op basis van een gezamenlijke
evaluatie zal worden gekeken naar de rechtspositie van derdelanders. Het is
vooral van belang dat bij de regulering en regelgeving op het gebied van derdelanders
wordt erkend dat er veel verschillen zijn in Europa en dat het goed is om
die verschillen in kaart te brengen in het licht van die regulering.Bij hetgeen in Tampere is vastgelegd, constateerde de heer Wijn verschillen
tussen verdragsvluchtelingen en andere vluchtelingen. Dat is juist. Inderdaad
rijst dan de vraag hoe het zit met de nieuwe Vreemdelingenwet. Daarin zitten
ook wel verschillen, maar wij zullen de betrokkenen op een vergelijkbare manier
behandelen. Hierbij speelt een aantal elementen een rol. Zo kan over de Nederlandse
Vreemdelingenwet niet worden gezegd dat deze afwijkt van Europese wetten,
want iedereen heeft op dit ogenblik zijn eigen wet. Tegelijkertijd zit in
het wetsvoorstel ook de erkenning dat een groeiende Europese eenwording consequenties
kan hebben voor met name procedures en regelgeving voor tijdelijke bescherming
en de werking daarvan. Naar de stellige overtuiging van de Nederlandse regering
hebben wij een nieuwe wet nodig en die moet er ook komen. Bovendien is te
zien dat het nodige gaat gebeuren in Europees verband. Het is aan ons om datgene
wat wij voor wenselijk houden ten aanzien van de inhoud van deze wet, ook
in Europees verband zo goed mogelijk naar voren te brengen, waarbij wij duidelijk
moeten maken dat wij het van belang vinden om het op die manier te regelen.
Maar zodra de Europese regelgeving meer tot stand komt en er afwijkingen zijn
met de Nederlandse, zal dit weer tot aanpassingen leiden. Volgens mij kan
het niet anders lopen.Mevrouw Karimi heeft gevraagd of de Nederlandse positie ten aanzien van
de derdelanders niet wat huichelachtig is. Ik heb zojuist al gezegd dat wij
achter hetgeen staan wat in Tampere is afgesproken en dat wij dat ook zullen
volgen. Ik bestrijd dat de Nederlandse positie in strijd is met de afspraken
die in Tampere zijn gemaakt, maar het debat daarover zullen wij volgen.Mevrouw Karimi vroeg vervolgens waarom niet verder wordt gegaan met de
uitlevering, terwijl de verdragen van 1995 en 1996 nog niet eens werken. Je
zou kunnen zeggen: regeren is vooruitzien. De bedoelde verdragen moeten nog
in werking treden. In Nederland ligt het wetsvoorstel nog in de Tweede Kamer.
Dat verhindert natuurlijk niet dat wij ondertussen verder kunnen denken. De
in de conclusie voorgestelde vereenvoudigingen zijn bovendien niet erg eenvoudig
vorm te geven en zullen nog de nodige tijd vergen. Dan kun je maar beter vast
beginnen met nadenken.De heer Dittrich zei dat de afspraken op het gebied van asiel en migratie
iets gemeenschappelijks uitstralen. Hij vroeg hoe Engeland en Spanje daartegenaan
kijken. Ik kan niet anders dan constateren dan dat ook zij deze uitgangspunten
hebben onderschreven. Een van de mooie dingen is dus dat wij ze daaraan kunnen
houden. Wij kunnen ze wijzen op de afspraken en aangeven dat er op die basis
een verdere invulling zal worden gegeven.Hij vraagt ook of deze afspraken betekenen dat alle landen op een lijn zitten wat betreft het begrip "vervolging" en dat daar één
interpretatie van komt. Dit is een onderwerp dat Nederland aan de orde zal
stellen bij de discussie over de minimumnormen voor asielprocedures. Als het
daar niet gebeurt, zal het in ieder geval moeten worden geregeld in de volgende
stap: één asielprocedure.De heer Dittrich (D66):Uit uw antwoord leid ik af dat er nog geen gemeenschappelijke interpretatie
is van het begrip "vervolging".Staatssecretaris Cohen:Dat klopt. Wat er ligt, is de tekst die u kent en die ik ken. Dat is vervolgens
de basis voor een heleboel werk, om dat te gaan uitvoeren. Het is duidelijk
dat een aantal verschillen die er waren, niet zijn opgelost door deze tekst.
Wij zullen hiermee aan de slag moeten.De heer Dittrich (D66):Dat geeft tevens de zwakte aan. Naast de positieve dingen die ik erover
heb gezegd, kunnen woorden ook versluierend werken. Op het eerste gezicht
lijkt het of alle landen zich ergens achter scharen, met een gemeenschappelijk
doel, maar uiteindelijk blijven de meningsverschillen nog steeds bestaan en
moet er de komende tijd verder gewerkt worden om dat nader tot elkaar te brengen.
Je zou kunnen zeggen dat er niet veel meer tot stand is gebracht dan mooie
woorden op papier wat betreft de eenwording.Staatssecretaris Cohen:Het is papier wat er ligt, anderen hebben dat ook gezegd, maar het had
ook anders had kunnen gaan in Tampere. Het had ook het kleinste gemene veelvoud
kunnen worden, maar dat is het uitdrukkelijk niet geworden. Het is een opdracht
van het hoogste orgaan in Europa aan de vakraden om daarmee aan de slag te
gaan en een extra inspanning te leveren om ervoor te zorgen dat die verschillen
van mening opgelost worden. Wat dat betreft gaat het in Europa niet anders
dan in Nederland, waar bij coalities ook wel eens sprake is van woorden die
je verschillend kunt uitleggen, maar waarmee je na een tijdje toch een heel
eind verder kunt komen.De heer Van der Staaij heeft gevraagd hoe het zit met de prioriteitenstelling
bij de criminaliteitsbestrijding tussen drugs-, jeugd- en stedelijke criminaliteit.
Daar is nog niet zoveel over te zeggen. Ik herhaal wat ik tegen anderen heb
gezegd. Wat er ligt, is deze tekst en daarmee moeten wij aan de gang.De heer Rouvoet heeft gevraagd naar de waarborgen voor het justitieel
beleid. Ik heb daar al iets over gezegd. De Nederlandse regering heeft zich
ingespannen om ervoor te zorgen dat die waarborgen uitgangspunt zijn voor
de verdere discussie. Hij heeft verder gevraagd wat die ruime passage over
het witwassen betekent voor Nederland. Ik denk dat deze een impuls is om te
komen tot intensievere samenwerking. Dat is op zichzelf buitengewoon belangrijk.Ik denk dat het antwoord op de vraag of die politieacademie nuttig is,
"ja" is. Deze zal er weer toe leiden dat er meer kennis bestaat over hoe de
politie in de verschillende landen werkt. Dat kan leiden tot een grotere uniformiteit,
die op dit gebied heel belangrijk is.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik heb die vraag over de politieacademie ook gesteld in het
licht van mijn andere vraag of er nog wordt gesproken over de noodzakelijke
harmonisatie van opsporingsbevoegdheden. Wij hebben hierover in eigen land
een intensieve discussie achter de rug. Ik vroeg mij af of hierover in Tampere
is gesproken en wat dit mogelijk betekent voor de wetgeving in Nederland.Staatssecretaris Cohen:Wij achtten het van belang om ervoor te zorgen dat de resultaten van de
intensieve discussie die hierover in Nederland is gevoerd, de grondslag kunnen
zijn voor de verdere discussie die gevoerd zal worden.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb die vraag ook gesteld omdat wij vanuit politiekringen nog wel eens
te horen krijgen dat volgens het buitenland Nederland niets meer kan op het
gebied van opsporing. Hebben de ons omringende landen die geluiden ook in
Tampere laten horen?Staatssecretaris Cohen:Punt 37 vormt een soort afronding van de hele samenwerking. In de allerlaatste
passage staat: met inachtneming van de fundamentele rechtsbeginselen van de
lidstaten. Ook bij enkele andere punten hebben wij er uitdrukkelijk voor gezorgd
dat een U-bocht niet mogelijk wordt. Ik bedoel daarmee dat wij naar aanleiding
van de IRT-affaire allerlei afspraken hebben gemaakt over de opsporingsmethoden.
Wij wilden voorkomen dat via een andere lidstaat die niet die regels heeft,
de politie datgene kan bereiken waarvan wij in Nederland hebben gezegd, dat
wij dat niet zullen doen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De staatssecretaris heeft niet gezegd hoe het gaat met de
gemeenschappelijke missies naar andere landen.Staatssecretaris Cohen:Dat klopt. Daar zijn nog geen afspraken over gemaakt. Naarmate het werk
van de High level working group verder tot stand komt, zal op dat gebied ook
meer en betere samenwerking bereikt worden. Er zijn daarover in Tampere geen
afspraken gemaakt. Die gemeenschappelijke missies naar andere landen moeten
wel het gevolg zijn van de afspraken.De heer Dittrich (D66):Wanneer begint de nationale rapporteur inzake de vrouwenhandel met zijn
of haar werkzaamheden? Wij praten daar al drie jaar over in de Kamer.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Als ik mij niet vergis, behandelen wij volgende week de begroting
van Justitie. Dat lijkt mij het goede moment om deze vraag te bespreken.De heer Dittrich (D66):Ik heb een vraag gesteld over uitlevering. Als voorbeeld noemde ik een
Nederlandse arts die in Spanje werkt en daar euthanasie pleegt conform de
Nederlandse regelgeving. Hij wordt veroordeeld in Spanje, vlucht naar Nederland.
Volgens conclusie 22 moet Nederland nu deze Nederlander aan Spanje uitleveren.Staatssecretaris Cohen:In het algemeen heb ik over uitlevering gezegd, dat volgens onze uitleg
van de conclusies rechterlijke controle altijd mogelijk is. De eigen rechtsregels
zijn daarop van toepassing. Het zal dus mogelijk zijn, de rechterlijke toets
daar altijd bij te gebruiken.De heer Dittrich (D66):Het beginsel van dubbele strafbaarstelling blijft dus gehandhaafd
in de lezing van de staatssecretaris.Staatssecretaris Cohen:Het lijkt mij onverstandig uitvoerig in te gaan op de uitwerking. Het
betreft enkele richtsnoeren die op een groot aantal gebieden nader moeten
worden uitgewerkt. Dit is een van de punten die heel zorgvuldig bekeken moeten
worden.De heer Dittrich (D66):Het is een heel essentieel punt. Als je naar de formulering van de conclusie
kijkt, dan moet ik zeggen dat de woorden "zonder meer" niet erg positief geduid
kunnen worden.Staatssecretaris Cohen:Ik heb daar al iets over gezegd. Er staat "zonder meer", maar vervolgens
staat er ook "met inachtneming van artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam".
Dat wijst terug naar het Europese verdrag voor de rechten van de mens en de
wijze waarop wij het uitleggen. Dat betekent dat de wijze waarop het in Nederland
functioneert hetzelfde zal blijven.De heer Dittrich (D66):De vraag is dan waarom het zo geformuleerd is zoals in de conclusie staat.
Ik vrees dat andere landen die conclusie anders zullen uitleggen. Het is dan
maar de vraag hoe Nederland daarin komt te staan.Staatssecretaris Cohen:Wij komen dan weer uit bij de discussie die wij zo-even al hebben gevoerd.
De uitleg die eraan gegeven zal worden, zal niet altijd dezelfde zijn. Wij
zullen daarover verder met elkaar praten. Wij hebben dat amendement niet voor
niets ingediend. In Nederland hechten wij aan die toevoeging "met inachtneming
van artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam". Dat hebben wij niet voor niets
gedaan.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Alle waardering voor de beantwoording door de regering. Zeer
veel punten zijn bevredigend beantwoord, een groot aantal andere komt terug
bij de uitwerking. Er is echter één punt dat daar normaal gesproken
niet bij terugkomt, namelijk het Europese openbaar ministerie dat immers niet
in de conclusies van het voorzitterschap is genoemd. Ik moet daar dus toch
nu een opmerking over maken.In de paragraaf over criminaliteitsbestrijding zien wij allerlei vormen
van geïntensiveerde politiesamenwerking zonder dat justitiële controle
ook maar in zicht komt. Ik wil dit toch graag op tafel houden. Wij komen daar
nog over te spreken naar aanleiding van de notitie Europees strafrecht en
ook naar aanleiding van de mededelingen van de regering over het rapport-Middelhoek
II, maar ik stel nu alvast namens mijn fractie dat de Tweede Kamer te zijner
tijd niet kan oordelen over operationele bevoegdheden van een Europese politiedienst
zonder dat ook justitiële controle op die activiteiten duidelijk in zicht
is gekomen.De heer Wijn (CDA):Voorzitter! Mijn eerste opmerking heeft betrekking op het fonds voor de
ontheemden. Er is geen resultaat, maar wel een oproep en de minister-president
zei dat zo'n fonds eigenlijk maar peanuts is in de hele discussie. Ik vond
dat een wel erg relativerende opmerking. In het eerste stuk van het kabinet,
dat van 20 pagina's, wordt gesproken over een verantwoordelijkheidsverdeling
die noodgedwongen zal zijn gebaseerd op financiële compensatie. Vervolgens
staat er dat Nederland daarbij duidelijke voorwaarden zal stellen, zoals toewijzing
van fondsen ten behoeve van opvang van asielzoekers en ontheemden. Gezien
die opmerkingen meen ik dat een actieve houding, onder het motto "wie schrijft
die blijft" wel degelijk van belang is.Mijn tweede opmerking betreft conclusie 15: de communautaire regelgeving
en de gemeenschappelijke asielprocedure. De staatssecretaris zei hierover:
méér dan wij hadden kunnen denken. Bij eenzelfde soort conclusie,
namelijk die over strafbaarheidsgelijkstelling bij het onderdeel politie en
justitie, gebruikte staatssecretaris Cohen vandaag ook weer woorden als "het
kan lang duren", "best een belangrijke opdracht", "het zal zo blijven zoals
het in ons land functioneert" en "er is een verschillende uitleg". Dat soort
terminologieën kunnen andere landen gebruiken bij eenzelfde soort formulering
inzake communautaire regelgeving. Als staatssecretaris Benschop dan zegt dat
het méér is dan Nederland had kunnen vragen, rijst de vraag:
wat had Nederland dan minder kunnen vragen?Tot slot mijn opmerking over de vergelijkbaarheid van de rechten die verdragsvluchtelingen
krijgen, en die andere personen krijgen die hier om bescherming binnenkomen.
De staatssecretaris gaf aan dat nog niet helemaal duidelijk is hoe de andere
Europese landen daar tegenaan kijken en dat nog bekeken moet worden of niet-verdragsvluchtelingen
dezelfde of vergelijkbare rechten krijgen. Als gedacht wordt dat het dezelfde
rechten worden, lijkt het mij goed om in Nederland maar even te wachten met
het invoeren van een wet, want als wij hier dan méér doen dan
in Europees verband, komt men hier naartoe. In Europees verband is misschien
een ministapje gezet, maar ik zou nu in Nederland niet hard gaan hollen voor
een nieuwe Vreemdelingenwet. Voor je het weet, heb je dan hier in Nederland
het mooiste stelsel en vergroot je de aanzuigende werking enorm.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de regering voor de beantwoording. Het
is een wat vreemd debat geworden, omdat ik vrij gedetailleerde vragen over
conclusies heb moeten stellen, terwijl de regering in wat meer algemene termen
heeft geantwoord. Ik begrijp dat dit ook niet anders kan. Daarom volsta ik
met te zeggen dat wij in volgende overleggen en debatten, bijvoorbeeld bij
de begroting van Justitie, nader op al die conclusies terug zullen komen.
Ik heb ook al dreigend in mijn eerste termijn gezegd dat de fractie van D66
een eigen scorebord heeft. Dat zullen wij bijhouden.De heer Hessing (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de regering voor de antwoorden, maar moet
toch constateren dat een aantal vragen onbeantwoord is gebleven. Ik had zes
vragen gesteld met betrekking tot het handvest. De eerste was wat daarvan
de meerwaarde is voor de burger. Dat lijkt mij een heel relevante vraag, maar
daarop heb ik geen antwoord gekregen.Mijn tweede vraag was naar het juridische karakter ervan. De minister heeft daarover enige helderheid verschaft in die zin dat hij zei
dat het handvest bindend wordt, maar vervolgens heeft hij enige mist laten
ontstaan door te zeggen dat hij niet precies wist hoe het EVRM erin past.
Gelet op de rechtsorde waarvoor wij ons moeten opwerpen, zou ik de regering
in dit verband toch willen vragen een standpunt in te nemen. Misschien kan
dat in een notitie, het mag een heel korte zijn, van de regering over het
gewenste juridische karakter van het handvest en vooral natuurlijk over de
inpassing van het handvest, naast het EVRM en de nationale Grondwet en in
het kader van het Nederlandse recht.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Mag ik de heer Hessing vragen of hij zichzelf of de Tweede
Kamer nu niet tekortdoet? Immers, er wordt een hele groep ingesteld waarvan
ook Kamerleden deel gaan uitmaken. Die groep zal met allerlei ideeën
en voorstellen komen. Waarom nu weer aan de regering vragen wat die ervan
vindt? Het kan toch allemaal in die groep.De heer Hessing (VVD):Ik wil graag het standpunt van de regering weten in het kader van onze
nationale wetten.De heer Dittrich (D66):Dat is toch iets wat kan worden besproken in die groep die nog moet worden
opgericht?De heer Hessing (VVD):Ik wil graag het standpunt van de regering weten.Mijn derde vraag betrof de wijze van aanpak, een forum van 62 leden om
een concept op te stellen. De heer Dittrich wees daar ook op. De vraag was:
bent u niet bang voor een gigantisch groot vergaderspektakel dat zijn weerga
niet kent? Op die vraag heb ik geen antwoord gekregen. Zou de regering er
begrip voor kunnen opbrengen als van de zijde van alle parlementen zou worden
voorgesteld om net als de regeringen een vertegenwoordiger aan te wijzen,
bijvoorbeeld een deskundige staatsrechtgeleerde?Mijn vierde vraag betrof de begroting. De minister meldde in alle eerlijkheid:
er is geen begroting. Dat is een helder antwoord. Hij zal ons nader informeren
zodra het forum bijeen is. Dat wekt de indruk dat het forum zelf z'n budget
mag vaststellen. Dat lijkt mij vreemd. Ik kan mij voorstellen dat de Europese
Raad daar toch een bovengrens aan zou willen stellen. Het is toch niet onheus
om te vragen wat zo'n omvangrijk project gaat kosten, mede gelet op het ontbreken
van het antwoord op de eerste vraag met betrekking tot de meerwaarde.Mijn vijfde vraag was waarom niet is gekozen voor de normale procedure.
Ook die vraag is niet beantwoord.De zesde vraag had betrekking op de waardering van de burger voor dit
project. Ook die vraag is niet beantwoord. En daar zit een beetje van mijn
pijn. Want als wij mopperen over de grote afstandelijkheid van de burger met
betrekking tot de Europese Unie, moeten we met ons allen werken aan een sterke
Unie die dingen doet waar de burger iets aan heeft en vooral nalaat om allerlei
projecten te starten waar de burger niets aan heeft en die een groot risico
in zich dragen met betrekking tot het beschadigen van het aanzien van de Europese
Unie. Dat doet mij pijn.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter! Ook ik wil graag de bewindslieden hartelijk danken voor de
antwoorden. Ik heb nog een tweetal opmerkingen.Ten aanzien van het gemeenschappelijk asielbeleid is terecht beklemtoond
dat papier nog omgezet moet worden in werkelijkheid. Wat dat betreft, herhaal
ik het standpunt dat ik in eerste termijn heb verwoord. Pas in de toekomst
zal kunnen worden beoordeeld of er inderdaad onomkeerbare stappen zijn gezet
op weg naar een beter afgestemd asielbeleid of dat deze stap door een veelheid
van interpretatieverschillen tot weinig concrete resultaten heeft geleid.Er blijft een spanning tussen het duidelijke onderscheid dat in de Europese
benadering wordt gemaakt tussen verdragsvluchtelingen en andere categorieën
die op bescherming aanspraak kunnen maken, en het vervagen van dit onderscheid
in de nieuwe Vreemdelingenwet. De vraag blijft prangen of de nieuwe wet wel
voldoende recht doet aan de Europese ontwikkelingen.De SGP blijft op het standpunt staan, dat de totstandkoming van het handvest
onnodig en verwarrend is. Nu er eenmaal op aan wordt gekoerst, is het belangrijk
dat de status van het document geen misverstanden kan oproepen. Wat ons betreft,
is de status niet zodanig dat er rechtstreeks een beroep op kan worden gedaan
door de burgers. Minister Van Aartsen suggereerde een beetje dat het zonder
juridische binding geen waarde heeft. Dat bevreemdde mij, gezien de geschiedenis
van de Universele verklaring van de rechten van de mens. Naar de mening van
de SGP-fractie zal het primaat van de Grondwet en van het Europese verdrag
niet door dit handvest mogen worden aangetast.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik heb vragen gesteld over het asielbeleid in de regio, waarop
ik nog graag een antwoord krijg. Ik ben verder bezorgd dat de middeling van
asielnormen in de EU ertoe zal leiden dat de lat straks wél hoger komt
te liggen. Graag krijg ik daar nog een reactie op.Ik begrijp dat er geharmoniseerd gaat worden als het gaat om de opsporingsbevoegdheden.
Tegen de staatssecretaris van Justitie zeg ik dat je dan geen U-bochten meer
hebt, maar ik heb begrepen dat de andere lidstaten zich in Tampere niet bij
de Nederlandse regering hebben beklaagd dat er met de Nederlandse politie
sinds invoering van de Wet BOP niet meer op een vruchtbare wijze valt samen
te werken bij de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Graag krijg
ik daarvan een bevestiging.Ten slotte kom ik nog op het handvest. Waarom staat de samenstelling van
het forum alleen in de bijlage en niet in de conclusies zelf? Ik begrijp de
voorzichtigheid ten aanzien van de inhoud van het handvest, maar ik zie niet
goed in waarom eenzelfde voorzichtigheid moet worden betracht ten aanzien
van de waardering voor het beproefde stelsel van grondrechtenbescherming op
grond van het EVRM. Het wordt wat mij betreft in constitutioneel opzicht verwarrend
als wij naast de Grondwet en het EVRM ook het handvest krijgen. Daar moet
op z'n minst duidelijkheid over komen. Je weet wat je hebt en niet wat je
krijgt! Vandaar dat ik de volgende motie wil indienen. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er gewerkt wordt aan een EU-handvest van de grondrechten;voorts constaterende, dat in het EVRM reeds een grondrechtencatalogus
is opgenomen;van mening, dat (constitutionele) verwarring over de toepasselijkheid
van stelsels en vormen van grondrechtenbescherming voor de burgers zeer ongewenst
is;spreekt als haar mening uit dat het beproefde stelsel van grondrechtenbescherming
op grond van het EVRM voorrang dient te blijven krijgen;verzoekt de regering zich ervoor in te spannen dat dit buiten twijfel
wordt gesteld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rouvoet, Hessing en Van der Staaij.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 99 (21501-20)Minister Kok:Voorzitter! Ik heb nog slechts één opmerking te maken in
antwoord op vragen van de heer Wijn. Het is goed om nog even precies vast
te stellen met welke inzet wij naar Tampere zijn gegaan. Allereerst zijn er
de Nederlandse prioriteiten, vastgelegd in het tienpuntenplan. Dat is een
en andermaal met de Kamer besproken. Verder is er het Beneluxmemorandum dat
ook uitgebreid met de Kamer is besproken, zij het in een andere samenstelling
dan de huidige Kamer. Dat laatste speelt wellicht bij de beoordeling van dit
onderdeel een rol. Ik wil mij daar natuurlijk niet mee bemoeien, want het
is uiteraard aan de fracties om dat uit te maken. Op het moment dat wij volgens
de heer Verhagen bezig waren de boot te missen – wij zijn overigens
veilig thuis gekomen – was duidelijk hoe de hazen liepen op het punt
van de fondsvorming. Ons meer algemene idee was dat wij in Europa toe moeten
naar een meer evenwichtige verdeling van de lasten als het gaat om de opvang
van asielzoekers. Voorkomen moet worden dat landen almaar hun wetten en regels
aanpassen omdat sprake is van afwijking van andere landen. Daarom moet je
streven naar uniformiteit en harmonisatie. In het aanvankelijke stuk was een
hoge inzet gekozen, te weten dat er in één klap afspraken moesten
worden gemaakt over een eerlijke lastenverdeling. Die inzet hebben wij vervangen
door het streven naar één uniforme procedure omdat het uiteindelijke
resultaat daarvan zal zijn die beoogde eerlijke verdeling van asielzoekers
over de EU-landen. Daar ben ik echt van overtuigd. In de voorbereiding van
Tampere bleek dat er veel animo was voor een fonds, maar dat was dan wel het
verkeerde soort fonds en bovendien kwam die animo uit de verkeerde hoek in
die zin dat er verkeerde doeleinden werden nagestreefd. Dat kwam ons financieel
en politiek niet goed uit. Wij hebben toen gezegd: als er in de Raad een voorkeur
blijkt te zijn voor iets van fondsvorming, dan moet dat gebeuren binnen de
financiële kaders en moet het worden toegespitst op de ontheemden. Het
is nu eenmaal altijd zo in Europese raden dat dit soort ideeën waarover
rondom de tafel veel verschillende gedachten bestaan, tot een precieze uitwerking
moeten worden gebracht in die laatste korte nacht tussen de eerste volle dag
en de afrondende zitting waarin de conclusies worden vastgesteld. Dat kon
onmogelijk, maar omdat de Commissie – bij monde van de heer Prodi –
zich zo committeerde met dit onderwerp, hebben wij toen gezegd: laten wij
de Commissie vragen daarover een gericht voorstel te doen. Als ik zojuist
zei: het is "peanuts", dan bedoel ik daar mee dat dit maar een klein onderdeel
is van het veel grotere geheel waarover wij met elkaar spreken. Ik heb er
behoefte aan dit nog even te zeggen om te vermijden dat ik zou worden misverstaan.
Het is belangrijk genoeg, maar een klein onderdeel van een veel groter geheel.
Het hoofddoel hebben wij geprobeerd langs een andere weg te bereiken en daarmee
hebben wij een behoorlijk resultaat geboekt.Minister Van Aartsen:Mevrouw de voorzitter! Misschien is het goed dat ik de Kamer toezeg een
notitie op te stellen over het handvest. Ik denk dat dit de beste weg is om
een aantal indringende vragen te beantwoorden. Dan kan wellicht ook de motie
aan de orde komen.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! De heer Van Oven zegt dat het Europese OM van belang is als
er sprake is van politiesamenwerking en nodig is als er sprake is van bevoegdheden
op dit punt. Ik moet constateren dat Nederland geen operationele bevoegdheden
voor Europol wil, dat staat ook in de nota Europees strafrecht. Bij nauwkeurige
lezing blijkt dit ook zo in de tekst van Tampere te staan. In die zin is het
niet noodzakelijk om naast de afspraken die in Tampere zijn gemaakt, ook het
Europese OM te hebben.Er is gesproken over de nieuwe Vreemdelingenwet en mogelijke afwijkingen
daarvan in de afspraken van Tampere. Ik zie die punten niet. Zeker, er is
sprake van verschillende soorten vluchtelingen: verdragsvluchtelingen en anderen.
In de nieuwe wet is daarvan ook sprake. Dit neemt echter niet weg dat er discrepanties
kunnen ontstaan naar de mate waarin de Europese samenwerking op dit gebied
verdergaat. Daarin zal de Nederlandse wetgeving niet anders zijn dan de wetgeving
in andere landen. Dit lijkt mij echter geen reden om niet met de Nederlandse
wetgeving verder te gaan. Er zijn immers allerlei andere redenen om dat wel
te doen.De heer Dittrich (D66):Het punt is natuurlijk wel dat wij nog maar betrekkelijk kort geleden –
in 1994 – de Vreemdelingenwet hebben vastgesteld. De rechtspraktijk
moest zich daar nog naar voegen. Nu komt er een nieuwe Vreemdelingenwet. Als
die wordt ingevoerd, zal zij vervolgens weer moeten worden aangepast door
de besluitvorming in Europa. Dit trekt een zware wissel op IND – waarvoor
het al zo lastig is om het vreemdelingenrecht goed te kunnen uitoefenen –,
de advocatuur en de rechtspraak. Daarom vraag ik de staatssecretaris of hij
het niet terecht vindt dat de Kamer zich bezorgd afvraagt of
de rechtspraktijk al die opeenvolgende wisselingen in de vreemdelingenwetgeving
wel aan kan.Staatssecretaris Cohen:Ik vind dat prematuur, omdat ik nog geen idee heb hoe die Europese regelgeving
eruit zal zien. Wij zijn er zelf bij, ook op het punt van de minimumnormen.
Wij hebben allerlei redenen om op nieuwe wetgeving over te gaan. Je moet dan
vervolgens een afweging maken en mijn afweging is op dit ogenblik dat wij
vooral snel en krachtig moeten doorgaan met die Nederlandse wet.De heer Wijn (CDA):Is de staatssecretaris het met mij eens dat er een aanzuigende werking
richting Nederland wordt veroorzaakt, zolang er geen geharmoniseerd asielbeleid
is en bepaalde groepen asielzoekers betere rechten in Nederland worden verleend
dan in andere landen?Staatssecretaris Cohen:Ik geloof niet dat je dit zo kan zeggen. Wij weten helemaal niet precies
wat wel een aanzuigende werking heeft en wat niet. In de afgelopen periode
hebben wij in Nederland het beleid op een aantal punten veranderd. Geconstateerd
kan worden dat er op dit moment iets minder asielzoekers naar Nederland komen,
terwijl wij op het gebied van het voorzieningenniveau helemaal niks hebben
gedaan. Als je dat in aanmerking neemt, is het antwoord: nee.De heer Wijn (CDA):Volgens mij komen er op het ogenblik wel minder asielzoekers naar Nederland,
maar neemt Nederland binnen Europa nog steeds een meer dan evenredig aandeel
op.Staatssecretaris Cohen:Dat is juist.De heer Wijn (CDA):Laat ik een concreet voorbeeld geven. Stel dat iemand geen verdragsvluchteling
is, uit een onveilig land komt en in Nederland betere rechten krijgt dan in
een ander land. Dat ligt het toch voor de hand dat betrokkene eerder naar
Nederland gaat dan naar dat andere land?Staatssecretaris Cohen:Dat is een van de belangrijke redenen waarom Nederland ervoor is dat er
een gemeenschappelijk Europees beleid wordt gevoerd.De heer Wijn (CDA):Maar dan bent u het dus met mij eens dat er sprake is van een aanzuigende
werking als er nog geen harmonisatie is en je afwijkt.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Zolang er geen sprake is van uniforme wetgeving is het onvermijdelijk
dat een land op het ene punt een betere regeling heeft en op het andere punt
een slechtere regeling. Dat leidt tot het huidige situatie. De conclusie is
dat je niet kunt spreken over een geharmoniseerd beleid. Daar moeten wij wel
naartoe. Wij willen dat zo snel mogelijk. Daarom zijn wij ook gelukkig met
de uitkomsten van Tampere. Ik vind dat je op grond daarvan niet moet zeggen:
wij moeten dus maar niet verder werken aan een nieuwe wet. Het is mooi dat
de heer Wijn die constatering met mij deelt.De heer Wijn (CDA):Nee!Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! De heer Dittrich heeft gezegd dat er tal van overleggen nog
zullen plaatsvinden waarin de uitwerking van wat in Tampere is gebeurd aan
bod komt. Dat is juist. Ik zeg graag toe dat wij over alles wat hierover in
Europees verband aan bod komt veelvuldig met de Kamer overleg zullen plegen.
Ik denk dat dit van groot belang is. In elk geval is dit zeker niet de laatste
keer dat wij daarover spreken.De heer Rouvoet heeft het regiobeleid nog aan de orde gesteld. Op dat
punt volgt de Nederlandse regering het standpunt van de UNHCR, namelijk dat
het van belang is dat de mensen zo dicht mogelijk bij huis moeten worden opgevangen.
De hoge werkgroep bekijkt per regio wat de mogelijkheden voor opvang aldaar
zijn. Dit betekent niet – vandaar de brede opdracht die deze werkgroep
heeft – dat lidstaten zich aan hun verdragsrechtelijke verplichtingen
zullen onttrekken. Dat is uitvoerig neergelegd in de conclusies van Tampere
en gelukkig maar.Ten slotte merk ik op dat het zeer in de rede ligt dat op de top in Tampere
geen klachten zijn gehoord over de Nederlandse politie. Het niveau van de
discussie was iets abstracter dan dat zulks aan de orde zou zijn gekomen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip over de motie te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 22.55 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-1073-1098.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl