Debat over de uitvoering van de motie inzake frontloading euro
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 6414-6420

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 99, pagina 6414-6420

07-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht (Wet openstelling huwelijk) (26672); - het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht) (26673)Pagina 6421-6447
Noot bij p. 6405: Interpellatievragen van het lid Camp aan de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de observatie van smokkel van Chinese vluchtelingenPagina 6449-6449
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 september 2000)Pagina 6420-6421
Interpellatie-Van de Camp, gericht tot de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie, over de observatie van smokkel van Chinese vluchtelingenPagina 6405-6414
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 7 september 2000)Pagina 6447-6448
Debat over de uitvoering van de motie inzake frontloading euroPagina 6414-6420
Presentie en opening (donderdag 7 september 2000)Pagina 6405-6405

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de uitvoering van de motie inzake
frontloading euro.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! Vlak voor het reces heb ik in een motie de regering verzocht
stappen te ondernemen om mensen zoals u en ik tijdig voor 1 januari 2002 te
voorzien van de nodige eurobankbiljetten. Die motie is ondertekend en aanvaard
door alle partijen, behoudens de VVD. De minister heeft geweigerd om de motie
uit te voeren. Hij miskent daarmee het gezag van de Kamer. De Kamer kan en
mag dat uiteraard niet accepteren.In de laatste bijeenkomst van de Ecofin-raad heeft de Belgische minister
van financiën het het publiek in een bescheiden mate van bankbiljetten
voorzien van eurobankbiljetten aan de orde gesteld. In plaats van dit voorstel
te omarmen heeft de minister het afgewezen, dit terwijl de Kamer in de motie
vroeg om op een geëigend moment beperkte frontloading aan de orde te
stellen. De Kamer was tegenover de minister uitermate soepel. Hij kon zijn
moment zelf kiezen.Ik heb herhaalde malen gesteld dat het besluit van de Europese Centrale
Bank om het publiek niet te voorzien van een beperkte hoeveelheid bankbiljetten
vooraf een dom besluit is, dat bijzonder slecht is voor middenstanders die
producten verkopen die cash worden betaald. Ik denk aan krantenkiosken, kappers
en de railtender in de trein. Ik raad de minister aan om eens in de trein
te gaan zitten. Ik doe dat altijd. Hij moet zich dan eens verplaatsen in de
positie van de dame of heer die het publiek van koffie en andere dingen voorziet.
Die heeft maar een klein kassaatje. Hoe moet dat op 2 januari 2002 lopen?
Wij lopen een groot risico dat de koop bij gebrek aan euromunten en eurobankbiljetten
niet zal doorgaan. Dan loopt de zaak vast. Dat risico is onaanvaardbaar. Ik
doe daarom een dringend beroep op de minister om zijn wat eigenzinnige gedrag
te herzien. Doet hij dat niet, dan overweeg ik om in tweede termijn met een
meer dwingende motie te komen. Ik hoop echter van harte dat dit niet nodig
zal zijn, dat de minister luistert naar de goede argumenten van de Kamer en
het MKB en dat hij die argumenten zal overnemen.De heer Crone (PvdA):Voorzitter! Ik heb de motie van de heer De Haan van harte mee ingediend
en ondersteund. Ik ondersteun ik zijn redenering van zojuist. Wij verzoeken
de minister om zich in het aanstaande weekend en de komende maanden toch wat
flexibeler op te stellen. Ook in andere landen zal blijken dat een beperkte
frontloading van de euro toch wel erg handig is.Ik stel mij graag als volksvertegenwoordiger op. Stel dat ik op 2 januari
in een winkel ben en iets wil kopen waarvan de winkelier mij zegt dat het
100 euro kost. Dat is een eenvoudig, afgerond bedrag. Dan denk ik: dat is
dus ƒ 220,40. Ik geef de winkelier ƒ 225. Ik heb nu twee keer
gerekend. Vervolgens zegt de winkelier: u geeft mij ƒ 225, 45,4 eurocent
per gulden, dus u hebt 102,08 euro betaald. Ik krijg dan 2,08 euro terug.
De klant rekent dan uit dat dit ƒ 4,58 is. Dat klopt wel ongeveer.
De klant heeft vier keer moeten rekenen. De winkelier heeft vier keer moeten
rekenen. Misschien zal de klant dan zeggen: geeft u mij maar gewoon guldens
terug. De winkelier kan dat niet weigeren, want de gulden is dan nog gewoon
een wettig betaalmiddel. Maar hij moet dus twee kassa's hebben. Nu blijkt
uit berekeningen van de detailhandel en van het grootwinkelbedrijf dat bedrijven
misschien wel tot 80% van hun dagomzet aan contanten in huis moeten hebben,
omdat men de hele dag guldens ontvangt, maar steeds euro's in plaats van guldens
moeten teruggeven. Op een gegeven moment weet men niet meer hoe het zit. En
als het probleem zich nu alleen in de trein voordeed, zou het nog beperkt
van omvang zijn, maar het zal zich overal voordoen waar betaald wordt. Vandaar
dat het puur praktisch eenvoudiger is om de mensen per 1 januari al in beperkte
mate niet alleen van euromuntjes, maar ook van eurobiljetten te voorzien.
Daar staat het door de minister genoemde risico tegenover dat men misschien
al vóór 1 januari met euro's gaat betalen. Dat risico bestaat
inderdaad, maar ik acht het zeer beperkt en in ieder veel kleiner dan de risico's
waarop ik zojuist wees.Voorzitter! De minister hoeft dit wat mij betreft echt niet als eerste
te doen, want hij heeft het al een keer geprobeerd. En zoals ik de vorige
keer al gezegd heb, hoeft hij echt niet als eerste en enige een blauwtje te
lopen. Ik weet het, het is een gevoelige kwestie, maar de Europese Commissie
heeft inmiddels gereageerd op een verzoek van een grootwinkelbedrijf om frontloading
toe te passen, met de uitspraak dat deze problematiek "worth considering"
is. Zij is er dus gevoelig voor dat er toch wel ernstige problemen kunnen
ontstaan met rekenen en met veiligheid, problemen die met frontloading op
te lossen zouden zijn. Ik hoop dat de minister gevoelig is voor het beroep
dat de Kamer en de mensen in het land op hem doen.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Voorzitter! Al meer dan een jaar geleden maakte een brede meerderheid
in de Kamer zich zorgen over de introductie en de uitgifte van de euro. Ook
onze fractie voorziet een aantal problemen; er kan per 1 januari 2002 een
onduidelijke, verwarrende situatie ontstaan. De mensen krijgen munten, die
zij overigens niet mogen uitgeven, maar geen briefpapier. De problemen die
dit in winkels kan opleveren, zijn al geschetst. Ook wij vrezen dat zulke
problemen zich zullen voordoen, met name bij de detailhandel en de kleinere
bedrijven. Ook de veiligheid vormt een probleem, want men heeft veel meer
geld in huis dan normaal. Met die onveilige situatie moeten wij zeker kleinere
winkels, die veelal ook geen pinapparaat hebben, niet opzadelen, noch met
de extra kosten die hieruit voortvloeien. Bovendien zal de euro niet circuleren;
de heer Crone heeft zojuist al uitgelegd dat veel mensen waarschijnlijk gewoon
Nederlands wisselgeld zullen willen hebben. En zoals in het afgelopen jaar
al verschillende malen heel duidelijk is aangegeven, kunnen deze problemen
voorkomen worden door eerder biljetten uit te geven: frontloading.Een brede Kamermeerderheid is hiervan een voorstander en ook in het Europees Parlement gaan er stemmen op om dit te doen. België
had al eerder in een Ecofin-vergadering aangegeven dit te willen. En de minister
heeft er zeker in een verkiezingsjaar ook geen belang bij, zo denken wij,
deze chaos over zich af te roepen. Wij kennen de minister als een verstandig
en opgeruimd man, die goed kan luisteren naar de Kamer en die democratisch
wil opereren. Wij gaan er in ieder geval van uit dat hij als VVD-minister
de wens van de meerderheid van de Kamer wil uitvoeren. Wij gaan er ook van
uit dat nog steeds de politiek de baas is, en niet de directeuren van de centrale
banken. Zo heeft de heer Wellink er in het afgelopen weekend weer een lans
voor gebroken om niet toe te geven aan de wens van de Kamer. Daarvoor zal
de minister absoluut niet gevoelig zijn, zo nemen wij aan. Wij vinden dan
ook dat hij in het komende weekend de wens van de Kamer tijdens de Ecofin-vergadering
zou moeten uitvoeren.Ten slotte: "ding, flof, bips" wordt vanaf morgen: "mzudm". Dit betekent:
"Minister Zalm, uitvoeren die motie!".Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik wil eerst mijn collega's "frontloaden".De voorzitter:Ik vind het jammer dat ik niets gekregen heb.Mevrouw Giskes (D66):Verschil moet er zijn, maar misschien hebt u ze in december 2001. Overigens
heb ik ook de minister niets gegeven.Voorzitter! Sinds 1998 praten wij nu voor de zoveelste keer over dit onderwerp.
Er is wel te zien hoe groot de belangstelling is. Daar hebben wij het ook
over.Wij leven in de veronderstelling dat wij deze minister wel om een boodschap
kunnen sturen en inmiddels begrijp ik hoe het zit. Dat is nogal een kunst.
De minister laat zich erop voorstaan dat hij nooit geld bij zich heeft, dus
zal hij geen wisselproblemen hebben. De heer Crone heeft de situatie echter
aardig verwoord. Ook heeft een tekenfilmpje ons geïllustreerd wat er
zoal kan gebeuren, als wij dit niet een beetje handig regelen. Ik herhaal
het verhaal niet, maar in 1998 hebben wij hierover zelfs een motie ingediend.
Het is in het belang van de consumenten en de toonbankinstellingen als men
tijdig over voldoende euro's in munten en biljetten beschikt. Hierbij doel
ik niet zozeer op de grote winkels als wel op de kleinere winkels en de marktkoopman.
Men weet dan waarmee men moet omgaan. Bovendien hoeft men niet in allerlei
rare wisseldiscussies te belanden. Wat ons betreft wordt het dus geen "ping,
flop, mis", maar gewoon een reguliere en nette actie.Ik herhaal kort de gang van zaken: al in oktober 1998 hebben wij hierover
een motie ingediend, in mei 2000 hebben wij terzake vragen gesteld, net voor
deze zomer is de motie-De Haan aangenomen en daarna moesten er weer vragen
gesteld worden, omdat bleek dat onze minister in Europa niet zo enthousiast
meedeed.De oproep van iedereen is helder. Om te illustreren wat er steeds mis
lijkt te gaan, citeer ik de Junior eurokrant, die wordt verspreid door het
Nationaal forum voor de introductie van de euro: "in dat forum zitten alle
belangrijke mensen die met geld te maken hebben, zoals van banken, pensioenfondsen
en verzekeraars, alsook de organisaties die opkomen voor de belangen van de
consumenten. Dat forum bekijkt de betekenis van het feit dat de gulden verdwijnt."
Opvallende afwezigen in die opsomming zijn de toonbankinstellingen. Zij roeren
mijns inziens niet voor niets de trom. Zij zijn weliswaar niet de enige die
bepalen wat er moet gebeuren, maar zij zijn een heel belangrijke factor. Wij
moeten dan ook niet verzanden in een wat rare strijd over de vraag wie voor
de wisseloperatie moet zorgen. De banken in Nederland zijn toch verantwoordelijk
voor wat er met het geld gebeurt?Ook onze oproep is dus: minister, doe wat u kunt in Europa, sluit u aan
waar u dat kunt en verzet u zich al helemaal niet!De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! In dit huis zijn er wel eens debatten waar je naar
verlangt en waar je naar uitziet, maar er zijn ook debatten waar je ongaarne
aan begint. In dit geval is dat ongaarne, omdat de SGP-fractie bedenkingen
had tegen de inwisseling van de gulden voor de euro. De minister zal zich
dat wel herinneren.Die bezwaren en bedenkingen hebben wij nog steeds, maar wij zijn wel realistisch
genoeg om vast te stellen dat de datum van 1 januari 2002 snel naderbij komt
en dat de introductie van de euro verantwoord moet geschieden en zo vlekkeloos
mogelijk moet verlopen. Daar hebben wij in het verleden regelmatig over gesproken
en daarbij bleek een verschil van inzicht te bestaan over wat nodig is om
dat zo vlekkeloos mogelijk te laten gebeuren op het niveau van de consument,
de particuliere burger die gewoon zijn boodschappen doet.De argumenten om niet tot frontloading over te gaan, zijn gewisseld en
bij herhaling door de minister verdedigd. Ik noem er nog weer enkele: veiligheid,
effectiviteit en infrastructurele implicaties. Daar tegenover staan natuurlijk
diverse signalen die in intensiteit toenemen, van detailhandelsbedrijven,
MKB Nederland, wetenschappelijk onderzoek en gerenommeerde buitenlandse onderzoeksinstellingen.
De onrust neemt toe. Die zou in de komende maanden nog verder kunnen toenemen.
Daarvoor kunnen wij toch onze ogen niet sluiten.Ongaarne begin ik ook aan dit debat omdat ik deze minister altijd heb
beschouwd als ongeveer het "goudhaantje" van het kabinet. Hij kan een potje
breken bij de Kamer. Je moet ook niet op elke slak zout leggen, maar een motie
van de Kamer is nogal wat. Daar kun je niet laconiek over doen. Die moet ernstig
te nemen zijn. Dat kun je op een paar manieren doen. Je kunt de Kamer danken
voor dat signaal en je best doen en dit ter plekke zo eens inbrengen. Maar
om je daar sterk voor te maken, zeker als je ons land binnen de EU in een
isolement zou plaatsen? Je kunt dan zeggen dat je het hebt gedaan, maar dat
het niet is gelukt. Als dan echter een andere lidstaat vanuit eenzelfde verontrusting
ook daarover begint, is het toch niet echt gehoorzaam in de richting van de
Kamer om dat dan – nu citeer ik de media – kribbig van de hand
te wijzen. Het zou de minister sieren als hij dat toch een klein beetje zou
inbedden in de bejegening van een Kameruitspraak. Natuurlijk heeft hij een
eigen verantwoordelijkheid, maar afspraak is afspraak. Gelet op de ontwikkeling
van visies bij relevante partners in dit geheel, zou dit tot
een wat inhoudelijker afweging moeten leiden. Wat er ook in Frankfurt of Brussel
gebeurt, ook daar kennen ze wel het Nederlandse spreekwoord "beter ten halve
gekeerd dan ten hele gedwaald".De heer Van Beek (VVD):Mevrouw de voorzitter! Bij alle debatten die in commissieverband over
dit onderwerp gehouden zijn, heb ik al een aantal keren gezegd dat ik er de
voorkeur aan zou hebben gegeven dat het besluit zou zijn genomen om reeds
in december 2001 biljetten en munten beschikbaar te hebben, ook voor het publiek.
Wij zijn erkentelijk voor het feit dat het uiteindelijk met de munten rond
is gekomen. Wij hebben steeds gezegd dat het wel buitengewoon vervelend zou
zijn als na een tijdje zou blijken dat landen die later opgestart zijn dan
wij, uiteindelijk die omslag eind 2001 wel zouden maken en wij ernaast zouden
grijpen. Wij hebben de minister steeds voorgehouden om de antenne uit te houden,
want op het moment dat andere landen het signaal afgeven dat zij het wel nuttig
zouden vinden, zou het verstandig zijn om op tijd aan te sluiten.Een echte oplossing voor het de laatste dagen veel gesignaleerde probleem
is dat tussen nu en het moment van invoering veel meer gebruik gemaakt gaat
worden van plastic geld, creditcards, bankpassen en chipknips. Dit biedt een
oplossing die aan het probleem van de heer Crone in hoge mate tegemoetkomt.De heer Crone (PvdA):Ik heb dit ook lang gedacht, maar om te beginnen moeten al die automaten
worden omgebouwd en met name ook de eigen chipknip of de chipper. Men moet
dan de eerste dag van januari in de rij gaan staan om hem om te laten bouwen.
Ook dan geldt dat mensen de eerste dagen zullen zeggen dat zij met guldens
betalen, omdat zij de chipknip of chipper nog niet hebben laten ombouwen.
Eén van de twee hoeven zij niet te laten ombouwen, de andere wel.De heer Van Beek (VVD):Het voorbeeld dat de heer Crone geeft, is juist. Er moet inderdaad een
ombouw plaatsvinden. Op het moment dat je dat gedaan hebt, kun je wel overal
contant betalen. Dat zal in de omloop erg veel schelen.Het is ons er nooit om gegaan dat, op een moment dat zich misschien niet
daartoe leent, de minister samen met een collega een poging doet om de besluitvorming
in een andere richting om te buigen, los van de precieze verdeling van bevoegdheden
tussen de bankpresidenten en de ministers van financiën, want dat is
een apart aspect. Het gaat ons niet om een actie die naar buiten toe voldoet
aan hetgeen de Kamer heeft gevraagd. Het gaat ons er meer om dat de minister
in de komende tijd in alle trajecten en circuits de antenne goed uitgestoken
houdt en op het moment dat er beweging komt, met name bij grote landen, bereid
is dat standpunt te ondersteunen.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! Ik vind het buitengewoon moedig dat de heer Van Beek überhaupt
nog achter het katheder wil plaatsnemen. Hij houdt een schitterend verhaal,
maar het was beter geweest als hij mijn motie had ondersteund. Nu zegt hij
dat hij er enerzijds alle begrip voor heeft. Het is toch dwaas dat hij alle
argumenten van het MKB, de kappers, enzovoort, overneemt. Als hij voor de
motie had gestemd, had deze minister niet kunnen zeggen dat hij die niet uitvoert.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter! Datgene wat ik over dit onderwerp zeg, heb ik in de afgelopen
twee jaar regelmatig in algemene overleggen naar voren gebracht. Ik heb op
dit moment en had ook de vorige keer geen enkele behoefte aan moties. Het
gaat mij er niet om dat de minister naar Brussel gaat, terugkomt en zegt:
ik heb het geprobeerd; ik heb precies gedaan wat in de motie stond, maar het
is helaas niet gelukt. Het gaat erom dat hij weet hoe er hier over gedacht
wordt en dat hij de komende maanden – het zal waarschijnlijk nog wat
langer duren voordat de discussie in andere landen pas echt wordt gevoerd –
gevoel heeft voor het moment waarop die omslag kan worden gemaakt.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! De discussies binnen de vaste commissie voor Financiën
met de minister zijn altijd buitengewoon plezierig en soepel. Ook de gesprekken
rond de motie waren buitengewoon soepel. De minister kreeg alle ruimte om
een en ander te bezien. De heer Van Beek had dan ook heel goed voor de motie
kunnen stemmen, want wij hebben de minister echt niet onder druk gezet dat
hij gelijk er bovenop moest zitten. Neen, hij kreeg alle ruimte, dus de heer
Van Beek had de motie rustig kunnen ondertekenen.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter! Wij hebben onze eigen afwegingen. Wij hadden geen behoefte
aan de motie. Het gaat ons om het resultaat.Minister Zalm:Voorzitter! Als ik iedereen goed beluister, sta ik hier toch met enig
levensgevaar, althans politiek gesproken. Ik ben er gek op om het hoofd onder
de guillotine te leggen, dus de verleiding wordt heel groot. Niettemin zal
ik proberen zo goed mogelijk in te gaan op hetgeen naar voren is gebracht.Ik heb mij laten raden door een wat meer ervaren politicus, die zegt dat
je onderscheid moet maken tussen meningen en feiten. Soms zijn meningen ook
op feiten gebaseerd. Op een gegeven moment kun je van mening verschillen over
sommige zaken, maar als je het eens bent over onomstotelijke feiten, heeft
een mening soms niet zoveel zin. Als ik bijvoorbeeld van mening ben dat het
prettig is om ook zomers in de buitenlucht op natuurijs te kunnen schaatsen,
is dat een interessante mening, maar willen de feiten niet meewerken. Ik ga
eerst in op de inhoudelijke gedachtewisseling en vervolgens op de beperkingen
die aan mij zijn opgelegd, los van de vraag welke mening ik erop nahoud.Hoofdpunt van argumentatie is dat het lastig wordt voor de burgers als
er straks gedurende een beperkte periode met twee munten moet worden gewerkt.
De heer Crone heeft er aardige voorbeelden van gegeven. Als ik doe wat de
Kamer wil en als het ook zou gaan zoals de Kamer het wil, blijft hetzelfde
probleem bestaan, tenzij de Kamer zou pleiten – dat heb ik echter niet
gehoord – voor een "legal big bang". Je doet de knip op één
dag: vanaf 1 januari mag er uitsluitend in euro's worden betaald. De Kamer
is gemeld dat dit een duale fase van vier weken is geworden en dat dit via
een wetsvoorstel geformaliseerd zal worden. Het probleem van de heer Crone
blijft zich dus in ieder scenario voordoen. Het idee dat het wisselprobleem
zou zijn opgelost als ik de frontloading van biljetten voor
elkaar zou krijgen, is dus niet juist. Sommige onderdelen van de detailhandel
hebben voor ogen dat dit een eerste stap is. Een legal big bang, een overstap
van gulden naar euro in één dag, is niet aan de orde. Dat houdt
in dat de argumenten inzake frontloading enigszins moeten worden gerelativeerd.Mevrouw Giskes (D66):Ik neem aan dat de minister zijn zegeningen telt dat de "legal big bang"-gedachte,
die wel degelijk in 1998 bij de Kamer groot gehoor vond, al enigszins is verlaten.
Hij zegt dat het probleem van de wisseltoestanden niet zal verdwijnen als
er van tevoren gewisseld wordt. Dat is niet juist. Naarmate mensen over meer
euro's beschikken, komen zij niet meer in de winkel met guldens om in euro's
te worden terugbetaald. Naarmate men meer euro's heeft, gaat men ook in euro's
afrekenen. Dat is een deel van het verhaal.Minister Zalm:Ik ga in op de feiten. De heer Crone heeft bijvoorbeeld zoiets gezegd
als: 80% van de omzet zou er aan wisselgeld moeten zijn. Er is door INSEAD
en WHU een onderzoek gedaan dat ook door de heer Van der Vlies is genoemd.
Daaruit blijkt dat de wisselgeldbehoefte twintig tot dertig keer hoger dan
normaal ligt. Die studie is van januari. Er is daarbij van uitgegaan dat het
publiek met grote eurobiljetten naar de winkel ging.De Nederlandsche Bank heeft samen met de Raad voor de Nederlandse detailhandel –
in de ogen van de Kamer een volstrekt onverdachte organisatie, want dat is
de club die altijd de legal big bang en de frontloading heeft gepropageerd –
het volgende becijferd. De normale wisselgeldbehoefte is zo'n 4% tot 5% van
de contante omzet. Als je helemaal niets zou doen, zou deze behoefte vertienvoudigen.
Er is echter een drietal maatregelen overeengekomen om de wisselgeldbehoefte
drastisch terug te dringen.In de eerste plaats zullen eind dit jaar via de geldautomaten vooral biljetten
van ƒ 25 worden gedistribueerd. In de tweede plaats is de frontloading
van euromunten geregeld. In de derde plaats zullen in het begin van 2002 vooral
biljetten van 5 en 10 euro in omloop worden gebracht.De heer Crone (PvdA):Wij hebben ons op de hoogte gesteld. In twee van de vijf automaten komen
die 5-eurocoupures. Die automaten zijn natuurlijk veel eerder leeg. Immers,
mensen gaan geen 25 euro uit de automaat halen. Daarmee wordt de problematiek
vergroot om de mensen snel voor de automaten te krijgen. Elk voordeel heb
z'n nadeel, zal ik maar zeggen. Als het van tevoren in beperkte mate wordt
gedaan, is het probleem er niet. Natuurlijk gaan de mensen dan de grotere
bedragen pinnen en met plastic betalen. Voor de kleinere bedragen zijn zij
gered.Minister Zalm:In de eerste plaats worden die automaten natuurlijk bijgevuld. Je kunt
overigens op 1 januari, terwijl de winkels nog niet open zijn – er hoeven
geen religieuze bezwaren te zijn om op 1 januari naar de geldautomaat te gaan –
jezelf "quickloaden".De heer Crone (PvdA):Daarmee gaat u langs het hoofdpunt heen. Als er 5-eurobiljetten worden
verstrekt, dan zit er twintig maal zo weinig in een automaat dan wanneer er
100-eurobiljetten worden verstrekt. De automaten kunnen slechts bepaalde stapeltjes
aan.Minister Zalm:De automaten zullen dus twintig maal zo vaak worden bijgevuld.De heer Crone (PvdA):Dat betekent dus extra problemen in ruil voor het gewoon wat eerder doen.Minister Zalm:Dat is nog maar de vraag. Hoe kom je aan je euro's in het scenario dat
u voorstelt? Dan moet je de bank binnen en naar het loket gaan. Dat doen Nederlanders
tegenwoordig niet meer. Ik ga niet meer een bank binnen om geld te halen.
Maar dan moet je een bank binnengaan om euro's te halen waar je nog niet mee
mag betalen. Het gevolg zal zijn dat men, als men dat doet, er ook mee wil
gaan betalen. Dan krijg je de chaos die de heer Crone zo vreest, want dan
ga je de duale periode verlengen. De schatting is nu dat na een week 70 tot
90% van alle betalingen in euro's zal plaatsvinden. Met het voorstel van de
heer Crone ga je de periode dat er dubbel soort geld in omloop is verlengen.De heer Crone (PvdA):Om te beginnen vind ik het geen bezwaar dat banken doen waar zij voor
zijn, namelijk het verstrekken van geld. Ik begrijp dan ook niet wat er tegen
is als banken dat voor 1 januari moeten doen. Het hoofdpunt is echter dat
de detailhandelbedrijven dat met Zalmenveloppen willen gaan doen. Daar willen
wij die naam ook wel op zetten, eventueel met een VVD-logo ernaast. De mensen
kunnen dan bij Albert Heijn een enveloppe kopen, waarin voor ƒ 100
aan eurobiljetten zit. Zo wordt voorkomen dat de een 10 biljetten vraagt en
de ander 11, want dat is allemaal te ingewikkeld. Het kan echter eenvoudig
worden geregeld, zoals u zelf heeft bedacht met de muntjes.Minister Zalm:Met alle nieuwe veiligheidsproblematiek die daarmee samenhangt. Bovendien
gaan mensen, als zij vanaf half december beschikken over euro's, daar ook
mee betalen. Dat in onvermijdelijk. Dat betekent dat de datum van 1 januari
naar voren wordt gehaald. Daar schiet niemand wat mee op. Wij moeten dat ordelijk
doen. Ik kom straks nog even terug op de vraag wat ik kan doen, als ik mij
door u laat overtuigen. Ik ga het niet op de spits drijven, maar ik wil toch
eerst mijn mening naar voren brengen.Mevrouw Giskes (D66):Als ik zou moeten kiezen tussen op 1 januari in een lange rij gaan staan
om ergens iets te pinnen en eerder een keer langs een bank gaan, die dan misschien
even prettiger openingstijden aanhoudt, dan weet ik het eerlijk gezegd wel.Minister Zalm:De hele logistiek is echter op dit scenario gericht. Wij hebben een van
de beste scenario's in Europa liggen, met een enorme service, ook vanuit De
Nederlandsche Bank in de richting van de detailhandel. Het scenario is en
wordt ook uitgewerkt met de detailhandel. Mijn taxatie is dat wij een goed
introductiescenario hebben voor de chartale overgang.Voorzitter! Er zijn feiten en meningen. Dit is de afdeling meningen. Ik
meen oprecht dat het voor een ordelijke introductie van de chartale euro verstandig
is om niet eerder dan 1 januari bankbiljetten in omloop te brengen. Stel echter
dat ik met de Kamer van mening ben dat het beter is om wel voor 1 januari
 biljetten te frontloaden, wat zijn dan de feiten? In de eerste
plaats is het duidelijk dat het de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank
is om daar besluiten over te nemen, dit nog los van het feit dat er ook een
verordening van de Raad ligt die dan gewijzigd zou moeten worden, waarin staat
dat de ECB vanaf 1 januari biljetten in omloop mag brengen. De ECB gaat over
de geldcirculatie en beslist over het in omloop brengen van bankbiljetten –
daarom heten het ook bankbiljetten – dit in tegenstelling tot munten.
Wat betreft de munten hebben de ministers van financiën altijd een bijzondere
positie. De bankbiljetten zijn echter altijd van de bank geweest. Je mag je
als minister zelfs niet bemoeien met het ontwerp, tenzij het je gegund wordt.
Het is mij een keer gegund en dat was bij deze euro's. Een normaal bankbiljet
wordt echter nooit aan mij voorgelegd. Ik krijg wel een van de eerste exemplaren,
maar daar van tevoren iets over zeggen, is er niet bij.De heer Crone (PvdA):U krijgt ze dan wel eerder dan de burgers.Minister Zalm:Ja, inderdaad. Dat is een van de prerogatieven van de functie. Ik laat
mijzelf dan frontloaden. De ECB heeft besloten dat zij geen frontloading wil.
Dat besluit is naar ik heb begrepen van de president van De Nederlandsche
Bank na de afgelopen ECB-vergadering nog eens herbevestigd. Wat gaan wij aanstaand
weekend doen? U heeft mij bij u geroepen om te zorgen dat ik daar de goede
dingen doe. De Ecofin-raad gaat er echter niet over. Verder is het geen formele
vergadering, maar een informele bijeenkomst. Ik stel mij voor dat wij daar
echt van gedachten wisselen. Ik zal niet zozeer de standpunten van Nederland
verkondigen, want dat heeft in een informele bijeenkomst weinig zin. Wij zullen
echter naar elkaar luisteren als gaat om de wijze waarop wij zelf bezig zijn
met de introductie van de chartale euro. Het gaat om de praktische aspecten
daarvan. Wij zullen dan ongetwijfeld ook van gedachten wisselen over het aspect
van de frontloading. Mij is overigens de uitspraak van de Commissie, zoals
de heer Crone die heeft gemeld, namelijk dat het "worth considering" is, niet
bekend. Dat hoor ik in het weekend dan echter wel.Er zal in die bijeenkomst dus geen standpunt worden bepaald, maar er zullen
argumenten worden uitgewisseld. Daar kan iedereen zijn voordeel mee doen.
Als er een nader besluit komt, betekent dat het terugdraaien van eerder genomen
besluiten. En zoals bekend, ben ik daar bestuurlijk gezien niet happig op.
Dat nadere besluit zal genomen worden door de Europese Centrale Bank en niet
door de Ecofin-raad. Het maximale wat ik feitelijk kan doen, is deelnemen
aan de discussie, desgewenst zwijgen of alleen maar luisteren. Dat zijn de
varianten die mogelijk zijn. Maar men zal het mij toch niet kwalijk nemen
dat ik in een informele bijeenkomst, al was het maar om echt de mening van
de ander te toetsen, zal discussiëren met de anderen. Besluiten zullen
tijdens die bijeenkomst niet genomen worden. Het enige besluit dat je kunt
nemen, is te proberen in een andere vergadering aandrang uit te oefenen op
de ECB om zijn bevoegdheid anders te benutten dan tot nu toe. Zo'n vergadering
met een wat meer formeel karakter zal tijdens een echte Ecofin-bijeenkomst
moeten plaatsvinden. Het is wel dubieus, want een van de artikelen van het
verdrag zegt dat wij zelfs niet mogen proberen invloed uit te oefenen op het
beleid van de ECB. Dat is een kleine pikanterie.De heer De Haan (CDA):Dat laatste erken ik. De ECB is een onafhankelijk orgaan. Dat houdt niet
in dat politici geen oordeel zouden mogen vellen over besluiten van de ECB.
De minister zegt van een zekere consistentie te houden. Ik onderschrijf dat.
Je moet niet steeds op besluiten terugkomen. Maar het siert de mens op domme
besluiten terug te komen. Dit is gewoon een dom besluit. De minister zal niet
kunnen ontkennen dat een zekere mate van frontloading nodig is voor de kasbehoefte
van marktkooplui en dergelijke. Dat moet wat eenvoudiger kunnen. Het is niet
te vermijden dat die euro's dan al een beetje in omloop komen. Maar wat zou
dat nou? Dat is toch helemaal niet erg?Het onderscheid tussen een formele en informele bijeenkomst doet er mijns
inziens niet toe. Wij hebben de minister alle ruimte gegeven de zaak aan de
orde te stellen. Waar het om gaat, is dat hij, informeel dan wel formeel,
met een zekere mate van spontaniteit zegt: dit is de opvatting van de Kamer
en die respecteer ik.Minister Zalm:Spontaniteit is geen gebruikelijke politieke uitdrukking. Als ik iets
doe dat tegen mijn eigen mening ingaat, dan doe ik dat met tegenzin en niet
met spontaniteit. Bij een big bang – als de heer De Haan daarvoor had
gepleit – worden alle lasten bij de consument en de bank gelegd. Het
hele midden- en kleinbedrijf, het winkelbedrijf, de koffiejuffrouw of -mijnheer
in de trein hebben daar dan geen last van. Dat is op zich een casus. Wij hebben
daar niet voor gekozen. Wij hebben gekozen voor een beperkte duale fase. In
Nederland duurt die het kortst van alle Europese landen. Officieel duurt die
vier weken, maar wij menen dat wij na een week al heel ver zullen zijn en
na twee weken de facto al helemaal op de euro zullen zijn overgegaan. Dat
wordt niet wezenlijk anders als je al in december biljetten ter beschikking
stelt. Het enige risico wat je loopt, is dat je al in december het door elkaar
lopen van betalingen in eurobiljetten en betalingen in guldens en munten krijgt,
terwijl dat nog niet legaal is. Wij krijgen ook die signalen uit het midden-
en kleinbedrijf, want dat wordt wel gefrontload. Er is bijvoorbeeld een mijnheer
die zegt al in december met de euro te beginnen. Dat is niet hoopgevend voor
het netjes alleen maar ter beschikking stellen en er vervolgens niets mee
doen. Het MKB zegt dat het zijn leden er niet van kan weerhouden dat te doen
conform de opvatting dat niemand gehouden is aan een contract dat niet uitvoerbaar
is en gaat daarom rustig met euro's voor de consumenten aan de slag. Dat is
niet ordelijk en daarom vind ik het niet verstandig.Dit weekend zal ik tijdens de bijeenkomst het duidelijke gevoelen van
de Tweede Kamer van Nederland overbrengen. Verder zullen wij zakelijk en inhoudelijk
met elkaar discussiëren over de pro's en contra's van de diverse aspecten
van de praktische invoering van de euro. Daarvan zal ik de Kamer verslag doen
als ik terugkom. Mij lijkt dat het meest redelijke wat ik kan doen, zonder
de zaak op de spits te drijven.De heer De Haan (CDA):Ik dank de minister uiteraard voor zijn opmerkingen in eerste termijn.
Ik proef daaruit dat hij eigenlijk niet wil, maar dat hij wel een beetje vriendelijk
voor de Kamer wil zijn. Dat is niet erg spontaan: je moet het er als het ware
uit trekken. Eigenlijk zegt hij: "Nou ja, ik zal het wel eens aan de orde
stellen". Ik vind dat niet erg sterk en heb daarom overwogen om met een motie
te komen. Ik zal dat niet doen, omdat ik de minister graag een kans wil geven
om op zijn manier tegemoet te komen aan de wil van de Kamer, maar ik ben wel
een beetje nijdig. Wij hebben redelijke argumenten uitgewisseld; wij hebben
ook gezegd dat de argumenten van de minister juist zijn, maar het gaat erom
dat je een klein beetje tegemoet kunt komen aan de wensen van de kleine middenstanders.
De minister kan niet ontkennen dat met name zij problemen hebben. Het gaat
niet om de toonbankinstellingen, maar om de mensen. Een zekere mate van frontloading
is voor die mensen buitengewoon plezierig. Natuurlijk loop je dan een of twee
dagen het risico dat bijvoorbeeld bij de kapper met 10 euro kan worden betaald,
maar wat doet dat er nou toe? Dat is toch helemaal niet erg? Daar hoeft de
minister zich toch geen zorgen over te maken en dat kan hij toch wel door
de vingers zien? Ik vind dat hij er absoluut aan gehouden is om de Kamer op
het punt van de invoering van de euro en de frontloading exact te informeren
hoe het in Europa loopt.Wij willen dus duidelijk hebben dat de minister het standpunt van de Kamer
con amore bij de formele Ecofin-vergadering naar voren zal brengen en daarbij
niet alleen zijn eigen, maar ook onze argumenten vermeldt. Er zijn vele andere
parlementen waarin dit punt een rol speelt; de minister staat daarbij dus
absoluut niet alleen. Op die voorwaarde en als de minister dat toezegt, vind
ik het niet nodig om met een motie te komen en dan accepteer ik het aanbod
van de minister, maar dat moet hij dan wel een beetje van harte uitvoeren;
hij moet dus niet alleen maar zeggen: "Ik zal dat wel even doen". Wij zullen
dit controleren.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Na de minister bedankt te hebben voor zijn antwoorden, merk
ik op dat het prettig is om te horen dat in de Ecofin-raad dit keer echt van
gedachten zal worden gewisseld. Je vraagt je dan overigens wel af wat daar
de andere keren altijd is gedaan. Ik wil nog wel even bevestigd hebben dat
de Kamer een verslag van deze informele Ecofin-bijeenkomst zal krijgen; dat
is volgens mij immers niet helemaal gebruikelijk. Dat is prettig om te weten
en ik neem aan dat wij dat verslag zullen krijgen voor de eerstvolgende echte
vergadering van de Ecofin-raad. Ik zie de minister jaknikken.Minister Zalm:Voorzitter! Wij wisselen altijd van gedachten, maar een normale Ecofin-raad
neemt ook besluiten. Een informele Ecofin-raad kan geen besluiten nemen. Misschien
kan de heer Van der Vlies mij helpen aan een goed bijbelwoord, maar in de
Bijbel staat dat geloof een genade is. Er is ook de uitdrukking: "Liefde laat
zich niet dwingen". De heer De Haan heeft gezegd dat ik con amore, met liefde,
dat standpunt naar voren moet brengen, maar dan zou ik oneerlijk zijn. Dat
zou oneerlijke liefde zijn. Ik heb geprobeerd om mijn mening over te brengen
op de Kamer. Dat is mij niet gelukt; in die zin heb ik gefaald, maar dat betekent
niet automatisch dat ik nu de mening van de Kamer ben toegedaan. Het is voor
mij natuurlijk wel een politiek feit dat de Kamer unaniem een opvatting heeft
die afwijkt van de mijne. Ik heb al gezegd dat ik in die bijeenkomst op vrijdag
of zaterdag – het zal zaterdag zijn – ook zal meedelen dat de
Nederlandse Tweede Kamer graag die frontloadingoptie zou zien. Of dat effect
heeft op de centrale banken en de besluitvorming in de ECB, kan ik nu niet
overzien.De heer Crone (PvdA):Er is ook betaalde liefde; wij kunnen straks na afloop van dit debat dus
ook even afrekenen. Dat kan in guldens of in euro's, maar daar komen wij wel
uit.Minister Zalm:Uit die betaalde liefde had ik nou juist weg willen blijven, want dat
is niet de goede.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):De minister zegt dat de vraag is of de ECB daar gevoelig voor is. Hij
weet dat de fractie van GroenLinks vindt dat het eigenlijk een onjuiste gang
van zaken is dat men zich weinig van de politiek aantrekt. Dat zou niet moeten
mogen, maar aan de andere kant kan ik mij voorstellen dat men er in de praktijk
wel gevoelig voor is als alle ministers van financiën een lans breken
voor die frontloading.Minister Zalm:Centrale bankiers zijn ook mensen. Het zijn weliswaar onafhankelijke typen –
althans zij worden geacht dat te zijn – maar zij luisteren natuurlijk
ook naar wat er speelt. Het is mij volstrekt niet bekend wat de opstelling
van de andere collega's is, behalve dan misschien van mijn Belgische collega.
Wij zullen aanhoren wat mijn Belgische collega te melden heeft. De Ecofin-raad
heeft geen ondoordachte besluiten genomen over introductiescenario's en data
en dat geldt ook voor de Europese Centrale Bank die de scenario's heeft uitgewerkt.Voorzitter! Alles wat ik er nu nog aan toevoeg, zal onze plezierige ontmoeting
alleen maar bederven. Ik wil het hier dus maar bij laten.De heer Van Beek (VVD):Heeft de minister het gevoel dat er een faseverschil is in de diverse
landen, waardoor het denkbaar is dat deze discussie hier wat eerder wordt
gevoerd dan in een aantal andere landen?Minister Zalm:In Nederland loopt de discussie al langer. Je denkt op een gegeven moment
ook dat er iets besloten is, bijvoorbeeld in het Nationaal forum. Er is in
Nederland in ieder geval één groep die zeer vasthoudend en actief
iedereen bewerkt ten behoeve van de legal big bang of iets wat daar zo dicht
mogelijk bij komt, en dat is de Raad voor de Nederlandse detailhandel. Tegen
mevrouw Giskes zeg ik nog dat VNO-NCW, MKB Nederland en de Raad voor de Nederlandse
detailhandel allemaal in het Nationaal forum voor de introductie van de euro
zitten. Ik refereerde al aan studies over de wisselbehoefte, die ook in goed
overleg met de Raad voor de Nederlandse detailhandel zijn opgesteld. Het komt
misschien doordat wij een goed georganiseerd land zijn. Wij
hebben voor alles een organisatie. Die raad is zeer actief en slaagt erin
om dit onderwerp steeds opnieuw op de agenda te krijgen. Dat is natuurlijk
het goed recht van zo'n belangengroep. Ik denk dat dit in andere landen wellicht
wat minder goed georganiseerd is en vandaar dat die discussie hier wellicht
wat pittiger is dan in andere landen. Dat heeft er wellicht ook toe geleid
dat wij bij mijn weten het kortste en meest efficiënte introductiescenario
hebben van alle landen. Wat dat betreft durf ik de vergelijking met de introducties
in alle andere landen aan.De heer De Haan (CDA):Ik ga er op grond van dit debat van uit dat de minister meer doet in het
informele beraad. Ik neem aan dat hij zal zeggen dat het Nederlandse parlement
voor frontloading is en dat hij ertegen is, maar dat hij de boodschap in ieder
geval zal doorgeven. Ik zou willen dat deze minister, die toch tamelijk eigenzinnig
is, daar nog eens over nadenkt, want je kunt zaken ook heel soepel brengen.
Frontloading heeft voor- en nadelen, dat kunnen wij niet ontkennen. De minister
heeft een paar goede argumenten, maar hij moet de argumenten van de Kamer
en het MKB ook goed tot zich door laten dringen, want dat zijn eveneens heel
reële argumenten. Dat kan niemand ontkennen. Ik ga ervan uit dat de minister
in Ecofin-verband de voordelen van frontloading breed zal uitmeten.Minister Zalm:De ministers kennen alle argumenten die er zijn voor frontloading. De
Europese detailhandelclub – ik weet niet meer precies hoe die heet –
heeft alle ministers een brief gestuurd. Daarin heeft de Nederlandse detailhandel
weer een voortrekkersrol. Wat dat betreft is het een soort verlengstuk van
de Raad voor de Nederlandse detailhandel. Wij mogen er ook enigszins trots
op zijn dat wij zo'n prominente rol spelen in Europa. In ieder geval zijn
die argumenten zijn bekend en daarover gaan wij van gedachten wisselen. In
een informele bijeenkomst moet ik alle relevante feiten melden die ik vanuit
Nederland te melden heb. Verder vind ik dat wij daar van gedachten moeten
wisselen. Wij moeten meningen en feiten uitwisselen. Dat moet het nut zijn
van een informele bijeenkomst. Het is geen moment om standpunten te verkondingen
namens de Nederlandse regering.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 12.20 uur tot 13.20 uur geschorst.De voorzitter:Ingekomen is een beschikking van de voorzitters van de Eerste en Tweede
Kamer der Staten-Generaal inzake aanwijzing van het lid Van Ardenne-van der
Hoeven tot plaatsvervangend lid in plaats van het lid Verhagen in de Parlementaire
Vergadering van de Raad van Europa.Ik stel voor, deze beschikking voor kennisgeving aan te nemen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:De overige ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de
griffier ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze
van behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-6414-6420.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl