Behandeling van:  de notitie Hiërarchie der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1722-1724

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-09-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 36, pagina 1722-1724

05-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25922Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1734-1739
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114)Pagina 1724-1730
Noten bij pagina 1709: rapport van de Commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van het benoemde lid dhr. R.H. van de BeetenPagina 1740-1740
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Tracéwet (eerste tranche) (26343)Pagina 1710-1714
Presentie en opening (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1709-1710
Lijst van besluiten (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1732-1734
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114)Pagina 1714-1722
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet OOW in verband met mogelijkheid om andere bestemming te bepalen voor opbrengst WW-premies over WAO-uitkeringen (27056); - Wijziging van artikel 22, derde lid, van de Welzijnswet 1994 (27155)Pagina 1710-1710
Behandeling van: de notitie Hiërarchie der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d)Pagina 1722-1724
Voortzetting van de behandeling van: de notitie Hiërarchie der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d)Pagina 1730-1732

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de notitie Hiërarchie
der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Voor de CDA-fractie is de Europese integratie
wezenlijk méér dan een economisch integratieproces. Het verkiezingsprogramma
"Samen leven doe je niet alleen" (1998-2002) zei over de Europese Unie dat
deze "slagvaardig, democratisch en sociaal moeten zijn en ook zelf beantwoorden
aan eisen van de rechtsstaat". Om die reden hebben wij bij de goedkeuring
van het Verdrag van Amsterdam ook aandacht gevraagd voor de kwalitatieve aspecten
van de Europese rechtsorde. Van regeringszijde is toen een notitie over de
zogenaamde "hiërarchie van normen" toegezegd en het is die notitie die
wij vandaag eindelijk kunnen bespreken.Het verslag dat de Kamer op 19 april 1999 over die notitie had uitgebracht,
is pas op 16 mei 2000 beantwoord. Bij de aanbieding van de nota naar aanleiding
van het verslag heeft de minister zich reeds schriftelijk voor de vertraging
verontschuldigd. Wij zouden het daarbij hebben kunnen laten, ware het niet
dat de nota naar aanleiding van het verslag een, gezien deze vertraging, haast
provocerende passage bevat. Ik doel op het antwoord op onze vraag om het onderwerp
bij de Intergouvernementele Conferentie aan de orde te stellen. De minister
geeft aan hoe het met de agenda voor de IGC is gegaan, voegt daaraan toe dat
het Portugese voorzitterschap de mogelijkheid nog andere onderwerpen te agenderen
"lijkt (...) te willen beperken tot het grondrechtenhandvest en het EVDB"
en voegt daar dan doodleuk aan toe: "De regering acht een eventuele Nederlandse
interventie om het vraagstuk van de hiërarchie van normen alsnog aan
de IGC-agenda toe te voegen daarom niet meer zinvol." Ja, dat begrijpen we,
als het intussen mei 2000 is geworden.Toch willen we bij dit onderwerp er niet van onze kant wegens het tijdsverloop
het zwijgen toe doen. De ontwikkeling van de Europese samenwerking, ook als
rechtsorde, blijft immers voor onze fractie van cruciaal belang en wij weten
dat wij in die opvatting in deze Kamer en daarbuiten niet alleen staan. Bij
de totstandkoming van de IGC van 1992 is een verklaring opgenomen waarin het
volgende is bepaald: "De Conferentie komt overeen dat de Intergouvernementele
Conferentie van 1996 zal nagaan in hoeverre de indeling van communautaire
besluiten kan worden herzien met het oog op de vaststelling van een passende
hiërarchie tussen de onderscheiden categorieën van besluiten." In
het Europa-debat in deze Kamer op 26 november 1996 (Handelingen blz. 9-272)
heeft onze fractie voor dit onderwerp uitdrukkelijk de aandacht gevraagd,
omdat de Europese wetgeving zo vaak – verdiend of onverdiend –
een bron van ergernis is. Het verwijt wordt gemaakt – ik citeer nu uit
onze bijdrage aan dat debat – dat deze wetgeving "onnodig gedetailleerd
en slecht uitvoerbaar" zou zijn. Wij bepleitten daarom in dat debat "tot preciezere
analyses te komen" en na te gaan of een systematiek tot stand kan worden gebracht
met kaderwetgeving op Europees niveau en nadere regels die binnen die kaders
hetzij op Europees niveau door de Commissie, hetzij door nationale organen
worden vastgesteld. Waar het ons om gaat is dus de doorzichtigheid van de
wetgeving, met subsidiariteit als principe voor de beperking van de regulering.
Imelda Maher omschreef het praktische belang van dit onderwerp kernachtig:
"A hierarchy of norms is needed to provide the substantive criteria under
which deregulation can occur, if deregulation is really the intention behind
the principle of subsidiarity" (in: J. Shaw/G. More, The New Legal Dynamics
of European Union, Oxford 1995, p. 251). De regering stelde in haar notitie
dat de verdragen geen hiërarchie tussen de verschillende rechtsinstrumenten
bevatten. Dat zou trouwens een reden temeer moeten zijn om dit onderwerp aan
de orde te stellen. Helemaal waar is die stelling overigens niet. In ieder
geval schrijven Lenaerts en Van Nuffel in hun standaardwerk over "Constitutional
Law of the European Union" (verschenen in London in 1999, blz. 530-531), dat
niet alleen het secundaire gemeenschapsrecht van verordeningen en richtlijnen
ondergeschikt is aan het primaire gemeenschapsrecht van de verdragen en algemene
rechtsbeginselen, wat voor de hand ligt, maar dat er ook binnen het secundaire
gemeenschapsrecht een hiërarchie is die uit de aard der besluiten voortvloeit:
"legislative measures take precedence over implementing provisions, even though
both may take the form of one of the instruments listed in Article 249". Zij
stellen dus: wetgevende maatregelen hebben voorrang boven uitvoeringsvoorschriften,
ook al kunnen die ook de vorm aannemen van een van de instrumenten omschreven
in artikel 249. Dat is een iets andere benadering dan wij van regeringszijde
vernemen in de nota naar aanleiding van het verslag. Lenaerts en van Nuffel
zijn ook van oordeel dat de organieke besluiten van de Raad door hem bij andere
besluiten in acht moeten worden genomen, tenzij er uitdrukkelijk wijziging
in wordt gebracht. Bovendien brengt de aard van institutionele akkoorden volgens hen mee, dat de instellingen er bij hun taakvervulling rechtens
aan gebonden zijn.Wij zouden willen vernemen of de regering de zienswijze deelt dat er in
dit opzicht toch wel mag worden aangenomen dat er sprake is van een soort
rudimentaire hiërarchie van normen. Wij gaan er intussen uiteraard niet
van uit, dat daarmee voldoende duidelijkheid zou zijn geschapen en dat daarmee
ook aan de doelstellingen van een geordende en goed ingekaderde vereenvoudiging
van wetgeving zou zijn voldaan. Daarop is ook door andere juristen gewezen,
bijvoorbeeld waar het gaat om de relaties tussen verschillende soorten communautaire
regels. Dat is bijvoorbeeld gedaan door Beutler en Bieber in Die Europäische
Union - Rechtsordnung und Politik, in 1993 verschenen in Baden-Baden. De verdere
ontwikkeling van de Europese rechtsorde zou er naar ons inzicht en naar het
inzicht van degenen die zich hebben beziggehouden met de analyse van dit onderwerp,
mee gediend zijn het concept van de "communautaire wet" te hernemen. Dat concept
was te vinden in het Luxemburgse ontwerpverdrag van 1991. Toen was het te
vroeg om daaraan vervolg te geven, maar we zijn nu wel bijna tien jaar verder.De gedachte een normenhiërarchie in te voeren met een centrale plaats
voor de Europese wet gaat terug op een voorstel van het Europese Parlement
van begin 1991, neergelegd in het rapport Bourlanges. Deirdre Curtin uitte
in 1993 in het Common Market Law Review (blz. 40) de veronderstelling, dat
de ware reden waarom de boot toen werd – en, voeg ik daaraan toe, nog
steeds wordt – afgehouden wel eens zou kunnen zijn dat bij de regeringsvertegenwoordigers
de toekenning van executieve bevoegdheden aan de Commissie op basis van communautaire
wetten weerstanden opriep. Ik wijs er in dit verband trouwens nogmaals op,
dat het werken met deze Europese kaderwetgeving er ook toe kan leiden, dat
met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel een toetsbare uitvoering
in nationale wetgeving of wetgeving op subnationaal niveau plaatsvindt.Er is dan ook alle reden om dit onderwerp niet onder de tafel te laten
raken. De als een soort remplaçant in Amsterdam geagendeerde redactionele
kwaliteit van de communautaire wetgeving is natuurlijk hoogst belangrijk.
De uitwerking van die besluiten in het Interinstitutionele Akkoord van 22
december 1998 is trouwens pijnlijk schraal. Het zou goed zijn als hierop van
regeringszijde commentaar zou worden gegeven en als zou worden aangegeven
hoe verder te handelen. Bij het onderwerp "hiërarchie van normen" gaat
het om veel meer dan de wat ongelukkige term "hiërarchie" misschien doet
vermoeden: het gaat om constitutionele vragen voor de verdere ontwikkeling
van de Europese samenwerking en om een doorzichtiger opbouw van de Europese
wetgeving. De taak van de instellingen die bij de gezamenlijke besluitvormingsprocedure
van artikel 251 EG-Verdrag betrokken zijn, zou enorm worden verduidelijkt
als de uitkomsten van deze procedure een welomschreven plaats in een normenhiërarchie
zouden krijgen. Dat was ook de strekking van de oorspronkelijke voorstellen
van 1991. Het zou een kader verschaffen waarbinnen delegatie van regelgeving
niet tot onbeheersbare processen leidt, maar wel tot ontlasting van het niveau
van de Europese wetgeving zou bijdragen.Wij betreuren het dat de regering niet meer aandacht geeft aan de ontwikkeling
van de Europese samenwerking als Europese rechtsorde. De "Staat van de Europese
Unie" over de Europese agenda 1999/2000 vanuit Nederlands perspectief gaat
vrijwel geheel aan de dimensie van een ontwikkeling van een Europese rechtsorde
voorbij. Er is nauwelijks een woord over te vinden. Kan de staatssecretaris –
of de minister ad interim – ons verzekeren dat de komende "Staat van
de Europese Unie" op dit punt beter zal zijn?De nota naar aanleiding van het verslag, drie bladzijden in druk, over
het onderwerp dat wij vandaag bespreken, geeft vooral blijk van vermoeidheid.
Eigenlijk was de notitie van 22 februari 1999 dan toch een stuk ambitieuzer.
De uiteenzettingen hoe het kwam dat er niets van kwam werden toen in elk geval
met een korte opmaat afgesloten: "Desalniettemin blijft de regering van oordeel
dat de onderhandelingen over de nog voor de uitbreiding van de Unie door te
voeren institutionele hervormingen een belangrijk moment vormen om opnieuw
de hiërarchie van normen aan de orde te stellen. Een hiërarchie
van normen zou immers een nuttig instrument kunnen zijn om de besluitvorming
van de instellingen doelmatiger te maken en om de kwaliteit van de Europese
regelgeving te verbeteren." Wij nodigen de staatssecretaris uit om toe te
zeggen dat aan die twee zinnen – de opmaat waarmee de notitie van 1999
sloot – alsnog uitvoering wordt gegeven. Wij zijn het eens met die twee
zinnen en wij roepen de regering op om aan dit kortstondig elan met een goed
uitgewerkt Europees initiatief alsnog een vervolg te geven.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! Het is altijd een genoegen te kunnen spreken na de heer Hirsch
Ballin, zeker nu het gaat over een onderwerp dat niet van partijpolitieke
aard is. Het raakt meer het belang van onze rechtsstaat en onze constitutie.
Het onderwerp is door hem aangekaart in het debat over het Verdrag van Amsterdam.
Er is volgens hem sprake van een van vermoeidheid blijk gevende notitie van
de regering. Ik vind dat een goede vondst. De regering zegt: het is in Maastricht
niet gelukt, het is in Amsterdam niet gelukt, het zal in Nice ook wel zo wezen.
Dat is de sfeer van het geheel. Zelfs een wat plagende verwijzing van de kant
van mijn fractie in het verslag dat het misschien mede is ingegeven door de
als afgang ervaren pogingen van Nederland als voorzitter om een kaderwetgeving
in te voeren – de IGC van Maastricht – wordt afgewezen met het
juiste, maar niet goed de sfeer weergevende antwoord: het ging over het Verdrag
van Amsterdam en niet over dat van Maastricht. Dat is waar, maar die zeperd –
de heer Benschot kent die Amsterdamse uitdrukking – gehaald in Maastricht
zal de lust van de Nederlandse regering om nog veel te pronken met de gedachte
van kaderwetgeving hebben weggenomen.Toch is er een wezenlijk onderwerp aan de orde, want ook in ons nationale
bestel zijn wij in een sterke mate afhankelijk van een duidelijke hiërarchie
van normen. Niet alleen de rechtszekerheid van de burger hangt daarvan af.
Hij moet weten dat de wet het hoogste is. Als hij een verschil tussen een
wet en een lagere regeling aantreft, moet hij de wet aanhouden.
Maar bovendien is de greep van de Staten-Generaal op de regelgeving van het
Koninkrijk afhankelijk van onze mogelijkheid om te beslissen over wetten.
Daarbij moeten wij ervan kunnen uitgaan, dat alle lagere regelingen zich aan
die wetten conformeren. Zoals de heer Hirsch Ballin ook zei, het moet mogelijk
zijn per delegatie competenties door te geven aan lagere regelgevers, ter
uitvoering, wetende dat die uitvoeringsregelingen te allen tijde toetsbaar
zijn aan de wet, niet alleen door de autoriteiten en de burgers, maar vervolgens
ook door de rechter. Deze, zoals de heer Hirsch Ballin het noemde, doorzichtige
opbouw zou ook bij de EU-wetgeving moeten plaatsvinden. Regels die, in dit
geval, in co-decisie met het parlement zijn vastgesteld, zouden het hoogste
rechtskarakter moeten hebben. Alle andere beslissingen zouden daarvan afhankelijk
moeten zijn.Nederland heeft in Maastricht en in Amsterdam geprobeerd iets van die
hiërarchie in het constitutionele bestel aan te brengen. Hoewel de blijk
van vermoeidheid enigszins begrijpelijk is, is het jammer dat niet blijkt
dat men het opnieuw wil proberen en voortdurend aan de orde wil blijven houden.
Ik weet dat enige lidstaten er niet voor voelen, omdat het te zeer zou lijken
alsof er sprake is van een federatie, waarbinnen de federale wetgeving hoger
is dan die van de deelstaten. Dat is natuurlijk een belemmering. Het is echter
het belang van alle lidstaten te weten hoe de onderlinge verhouding tussen
de verschillende beslissingen in het kader van Europees recht is, vooral van
het Europees secundair recht. Met de heer Hirsch Ballin stel ik vast, dat
in ieder geval het Verdrag het hoogste is en dat alle secundair recht daaraan
ondergeschikt is.Hoe kunnen wij alsnog iets van kaderwetgeving of een hiërarchie van
normen vastgesteld krijgen als het niet lukt op de IGC van Nice? Kunnen wij
in het bestaande systeem verder werken aan helderheid in het onderlinge verband
tussen de verschillende normen? Ik meen dat een goede aanzet daartoe onder
meer is gegeven in het verslag van de Raad van State over 1999, dat begin
dit jaar is verschenen. In dat verslag wordt vooral ingegaan op het vraagstuk
van de implementatie van het nationale recht. Men treft daar de vraag aan
welk Europees recht wij moeten implementeren als er intern in het Europees
recht tegenstrijdigheden bestaan. Bij ons is duidelijk dat eerst de wet toegepast
moet worden. Zijn er tegenstrijdigheden tussen wetten, dan zijn er regels
over oudere en jongere wetten en algemene en bijzondere wetten. In het Europese
recht bestaan die niet. Zo'n stelsel zou kunnen worden ontworpen. In het betoog
van Mortelmans in het Juristenblad van 19 mei jongstleden wordt het verslag
van de Raad van State lovend besproken. Het is jammer dat wij in de Kamer
zo'n stuk niet bespreken, want het verslag van de Raad van State geeft veel
meer inhoudelijke mogelijkheden voor een behoorlijk debat dan de vermoeide
notitie van de regering, zij het dat wij natuurlijk ook dezelfde vragen aan
de regering hadden moeten stellen als de Raad van State in zijn verslag opwerpt.
Het is jammer dat een stuk als dat van de Raad van State niet zelfstandig
voorwerp is van overleg. In aansluiting op de opmerkingen van de heer Hirsch
Ballin zou ik dan ook willen vragen of in een volgende "Staat van de Europese
Unie" in het kader van de implementatie van het Europese recht, aandacht aan
dit verslag kan worden gegeven.Voorzitter! Het is mogelijk dat bij het maken van Europees recht –
op alle niveaus, zoals verordeningen, richtlijnen etc. – iets meer dan
tot nu toe – misschien zelfs veel meer dan tot nu toe – wordt
aangegeven hoe een en ander zich verhoudt tot al bestaande Europese regelgeving.
In de telecommunicatierichtlijn 97-13 zijn in de overwegingen en in een tweetal
artikelen aanzetten in die richting te vinden. Daartoe gebruikt men formuleringen
die in lijn liggen met het in Nederland gebruikelijke "onverminderd het bepaalde
in artikel", om de verhouding tussen het desbetreffende artikel en het geciteerde
aan te geven. Men zou er naartoe kunnen werken om in de regelgeving de onderlinge
verbanden aan te geven. Zoals de regering zelf al in haar notitie schrijft,
is dat alleen mogelijk als er wordt samengewerkt tussen de Europese Commissie,
die de ontwerpen maakt, en de Raad en het Europees Parlement, die er zeggenschap
over hebben. Net als is gebeurd ten aanzien van de redactionele kwaliteit
van de regelgeving (zie blz. 4 van de notitie) zou een Interinstitutioneel
Akkoord kunnen worden gemaakt over de wijze waarop, zonder verandering van
het Verdrag – mijn fractie vindt het onverminderd van belang dat dit
vroeg of laat gebeurt – bij het maken van nieuw Europees recht wordt
duidelijk gemaakt hoe een nieuwe regel zich verhoudt ten opzichte van reeds
bestaande Europese regels. Dat vergt een andere aanpak dan tot nu toe. Nu
krijg je de indruk dat voorstellen van de Commissie bij wijze van spreken
lukraak de Gemeenschap in worden gegooid. Een nationale wetgever zou zich
iets dergelijks niet kunnen permitteren. Dat heeft alles te maken met de consistentie
van het totaal. Kortom, wil de bewindsman bevorderen dat de Nederlandse ambtenaren
die betrokken zijn bij het werk van de Raad, in de werkgroep bevorderen dat
zoveel mogelijk wordt gepoogd om bij het maken van nieuwe teksten de hiërarchie
aan te geven?De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Het ziet ernaar uit dat de minister van Justitie op korte termijn zal
kunnen antwoorden op opmerkingen over het wetsvoorstel Taakstraffen. Naar
verwachting zullen wij dit onderwerp omstreeks 17.00 uur hebben afgehandeld.
Daarna volgt een schorsing, waarna wij vervolgen met het antwoord van de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken op opmerkingen over het zojuist besproken onderwerp.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1722-1724.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl