Behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van de Paspoortwet, onder andere in verband met het daarin opnemen van enige bepalingen ter voorkoming van misbruik van reisdocumenten (26977, R1644)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 6612-6621

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 102, pagina 6612-6621

14-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26977Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 14 september 2000)Pagina 6571-6571
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 14 september 2000)Pagina 6634-6635
Herstemmingover de motie-Koenders/Hoekema over intelligente sancties en instelling van een investeringsfonds (26949, nr. 9)Pagina 6589-6589
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (25444)Pagina 6590-6612
Voortzetting van de behandeling van: - het rapport van de werkgroep Vijfde nota ruimtelijke ordening (27210)Pagina 6621-6634
Stemming over een motie, ingediend tijdens de behandeling van het verslag van een algemeen overleg over scholing met behoud van een ABW-uitkering, te weten: - de motie-Harrewijn c.s. over een opleiding die langer duurt dan twee jaar (26800 XV, nr. 86)Pagina 6589-6590
Regeling van werkzaamheden (donderdag 14 september 2000)Pagina 6588-6589
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (25444)Pagina 6571-6588
Stemmingen in verband met het voorstel van wet van het lid M. Vos tot wijziging van het Voorstel van wet van het lid M. Vos tot wijziging van de Wet milieubeheer (duurzaam geproduceerd hout) (26998)Pagina 6589-6589
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart (vervoer van gevaarlijke stoffen en van dieren) (26902)Pagina 6571-6571
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over het kabinetsstandpunt "Handhaven op niveau" te weten: - de motie-Van Heemst c.s. over periodiek rapporteren over de totstandkoming van handhavingsplannen (26800 VI, nr. 85); - de motie-Dittrich c.s. over het oormerken van additionele middelen (26800 VI, nr. 86)Pagina 6589-6589
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Paspoortwet, onder andere in verband met het daarin opnemen van enige bepalingen ter voorkoming van misbruik van reisdocumenten (26977, R1644)Pagina 6612-6621

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Paspoortwet, onder andere in verband met het daarin opnemen van enige
bepalingen ter voorkoming van misbruik van reisdocumenten (26977,
R1644).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Het woord is aan de heer De Swart, die zijn maidenspeech zal houden.De heer De Swart (VVD):Mevrouw de voorzitter! Heden staat op de agenda de plenaire behandeling
van stuk nr. 26977 (rijkswet 1644), algemeen bekend als de wijziging van de
Paspoortwet. Bij de behandeling zal ik namens de VVD-fractie ingaan op de
wetswijziging zelf. Voordat ik hiertoe overga, maak ik van de gelegenheid
gebruik inleidend een historisch kader te schetsen waarin mede de aanleiding
van deze noodzakelijke wetswijziging ligt. Het paspoort is nu eenmaal een
onderwerp dat de gemoederen in de Nederlandse samenleving regelmatig heeft
beziggehouden en tot op de dag van vandaag ook regelmatig bezighoudt. Afsluitend
maak ik de overstap naar het paspoort zelf en de te verwachten introductie
daarvan in april 2001.Mevrouw de voorzitter! Paspoorten, het gebruik en het misbruik daarvan,
gaan terug tot de Romeinse tijd. Het ontstaan van ondermeer een administratieve
infrastructuur, een gedegen bestuurlijke opbouw en intensief reisverkeer in
die tijd deden het fenomeen paspoort het licht zien. Fraude met paspoorten
werd in de Romeinse tijd reeds zwaar gestraft op basis van de lex cornelia
de falsis, de wet op valsheid in geschrifte. De handel die later in de Nederlanden
opbloeide, onder de vlag van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en de West-Indische
Compagnie, leidde tot een toename van het reisdocumentenverkeer. In Nederland
werd de werkelijke bureaucratisering echter in de Franse tijd ingevoerd. Er
was sprake van nieuwe rechtsspraak en algehele registratie van de bevolking,
welke vergezeld ging van een paspoortplicht. Koning Willem I voerde na het
vertrek van de Fransen de Paspoortwet in.Het bij velen van ons nog bekende zwarte boekje dateert van het begin
van de Eerste Wereldoorlog. Met een aantal onderbrekingen heeft het zwarte
boekje in verschillende vormen tot begin van de jaren negentig dienst gedaan.
Alle pogingen om als gevolg van vele vervalsingen te komen tot een fraudebestendig
paspoort hebben begin jaren negentig niet kunnen resulteren in een fraudebestendig
paspoort. De paspoortaffaire ligt bij velen ongetwijfeld nog goed in het geheugen,
mede door het aanhoudende misbruik en de fraude met paspoorten tot op de dag
van vandaag.Op 19 februari 1989 heeft Jan-Kees Wiebenga namens de VVD-fractie in de
Zondageditie van de VARA aangegeven dat het toenmalige paspoorttraject twee
doelstellingen had. Een daarvan was het paspoort meer fraudebestendig te maken.
Ook vandaag is de wens het paspoort meer fraudebestendig te maken en het veelvuldig
geconsta teerde misbruik tegen te gaan, een belangrijke, zo
niet dé belangrijkste reden om de wet te wijzigen. Het belang van de
betrouwbaarheid van reisdocumenten in het algemeen en van paspoorten in het
bijzonder voor de open, internationaal georiënteerde Nederlandse samenleving
is eerder door Philippe Brood onder de aandacht gebracht. Ik herhaal en onderstreep
dat vandaag nog maar een keer. Daarnaast geven wijzigingen in het familierecht
aanleiding, de wet te wijzigen.Mevrouw de voorzitter! Ik kom toe aan de inhoudelijke behandeling van
de wetswijziging. De wetswijziging levert, waar het familierechtelijke aanpassingen
betreft, geen stof voor uitgebreide discussie op. Echter, de uitvoering van
de bijschrijving van kinderen, in combinatie met een pasfoto bij invoering
van het nieuwe paspoort in april 2001, roept bij de VVD-fractie de vraag op
hoe zal worden omgegaan met het snel veranderende uiterlijk van jonge kinderen
in relatie tot de in het paspoort opgenomen foto. Deze werkwijze sluit naar
mening van de VVD-fractie fraude, bijvoorbeeld bij kindersmokkel, zeker niet
uit. De VVD-fractie hoort daarover graag de visie van de minister.In de wetswijziging wordt aangifte bij vermissing verplicht gesteld. De
VVD-fractie kan hier in principe mee instemmen, zij het onder de uitdrukkelijke
voorwaarde dat het niet resulteert in administratievelastenverzwaring. De
minister heeft bij eerder overleg aangegeven dat hiervan geen sprake zal zijn.
Graag hoort mijn fractie welke mogelijkheden de minister ziet om een en ander
te monitoren, waarbij in de rapportage ook verslag wordt gedaan van de effectiviteit
van de maatregel. De VVD-fractie heeft bij eerder overleg gevraagd te komen
tot één paspoortregister. Het voorstel is om te werken met een
basisregister reisdocumenten, naast het register paspoortsignalering. De VVD-fractie
hoort graag van de minister gegronde argumenten waarom een geïntegreerd
systeem vooralsnog niet mogelijk is.Mevrouw de voorzitter! Het voorliggende wetsvoorstel spreekt over het
begrip gegrond vermoeden, bijvoorbeeld bij misbruik. Bij hantering van het
begrip gegrond vermoeden ligt de rechtsongelijkheid op de loer, in het bijzonder
waar het gaat om het weigeren dan wel het vervallen verklaren van een paspoort.
De VVD-fractie vraagt de minister om duidelijke richtlijnen te formuleren
met betrekking tot het te hanteren begrip, om zo het gevaar van rechtsongelijkheid
uit te sluiten.Mevrouw de voorzitter! Ik kom hiermee tot de afronding van mijn betoog.
Na invoering van deze wetswijziging ligt het in de lijn der verwachting dat
de invoering van het nieuwste paspoort in april 2001 zal plaatsvinden. Bij
de presentatie van het eerste exemplaar door de minister op 22 juni jl. heeft
de minister opmerkingen gemaakt over de veiligheidsgraad van het nieuwe paspoort.
"De VVD-fractie vraagt de minister aan te geven hoe de door hem geuite opmerking
over een 99% veilig paspoort moet worden geïnterpreteerd". Ik citeer
hier De Telegraaf van 23 juni. Hoort de resterende 1% bij het aantal fraude-
en misbruikgevallen bij het huidige paspoort, zoals dat op dit moment bekend
is, of krijgt de Nederlandse burger vanaf 2001 te maken met een echt veilig
en fraudebestendig paspoort?Mevrouw de voorzitter! De VVD-fractie heeft een sterke voorkeur voor het
laatste.De voorzitter:Ik feliciteer de heer De Swart met zijn maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! In aansluiting op u wens ook ik de heer De Swart alle goeds
in zijn nieuwe functie en ik feliciteer hem met zijn maidenspeech.Voorzitter! Het zal de CDA-fractie niet verbazen als de minister in het
verleden de Muppet Show wel eens heeft bekeken. Misschien heeft hij ook wel
die ene uitzending gezien, waarin die twee oude knarren die altijd vanuit
de loge hun commentaar leveren op een zeker moment samen in een bedompte ruimte
met spinnenwebben achter een piano in mineur het lied "I'm so happy" zingen.
Dat sombere "I'm so happy"-gevoel maakt zich ook enigszins meester van de
CDA-fractie, nu wij spreken over de voorgestelde wijziging in de wet. Die
wijzigingen beogen vooral het misbruik van reisdocumenten tegen te gaan. Bij
die aanpak krijgt de minister voluit de steun van de CDA-fractie. Vanwaar
dan toch tegelijkertijd dat wat sombere gevoel? Steeds blijkt het vraagstuk
van de reisdocumenten een weerbarstig vraagstuk. Bepaalde lieden blijven maar
baat hebben bij een dergelijk reisdocument. Soms gaat het om vervalsingen,
dan weer om het benutten van al dan niet opzettelijk vermiste paspoorten.De nota naar aanleiding van verslag geeft eigenlijk een ontluisterend
beeld van de problematiek van het misbruik van reisdocumenten. "Een schatting
van de omvang van het misbruik is niet te geven." Het valt niet te zeggen
hoeveel van de vermiste reisdocumenten wordt misbruikt of in hoeveel gevallen
een houder van een reisdocument dit bewust als vermist opgeeft teneinde het
document in het criminele circuit terecht te laten komen. Het ontbreken van
landelijke cijfers maakt de vergelijking met andere landen onmogelijk. Er
kan geen uitspraak worden gedaan over het effect van het opmaken van een proces-verbaal
door de politie bij vermissing op de gedragingen van het criminele circuit.
Eveneens blijkt dat tot op heden nog nooit een persoon in het register paspoortsignaleringen
is geregistreerd en dat er dus ook nog nooit een reisdocument is geweigerd
of vervallen verklaard. Dit alles bij het gegeven dat jaarlijks toch zo'n
honderdduizend reisdocumenten als vermist wordt opgegeven. Het gedoe met paspoorten
blijft derhalve een "black box", waarmee behalve dan de criminelen niemand
is gediend.De CDA-fractie steunt de doelstellingen van het wetsvoorstel, maar vraagt
nadrukkelijk aandacht voor de praktische toepasbaarheid en de effectiviteit.
Een evaluatie, zeg twee jaar na inwerkingtreding van de wetswijzigingen, is
dan ook gewenst. In dat kader zou ook aandacht besteed moeten worden aan de
activiteiten terzake en de prioriteitsstelling door de politie. Kan de minister
een dergelijke toezegging met betrekking tot een evaluatie geven? Het zou
in ieder geval het indienen van een motie voorkomen. Voorts is het zinvol
wanneer de minister nog eens aangeeft wat hem het vertrouwen geeft dat de
voorgestelde wetswijzigingen wel zullen leiden tot een meer inzichtelijke
en overtuigende praktijk met betrekking tot de verstrekking c.q. onthouding
van reisdocumenten. Ik kom bij enkele meer inhoudelijke opmerkingen. Een van de meest wezenlijke
voorgestelde wetswijzigingen betreft de bepaling in artikel 24, onder b, dat
een reisdocument kan worden geweigerd of vervallen verklaard indien "het gegronde
vermoeden bestaat dat de betrokken persoon strafbare feiten heeft gepleegd
en zal plegen met of met betrekking tot reisdocumenten, dan wel een ander
in de gelegenheid heeft gesteld en zal stellen, strafbare feiten te plegen
met of met betrekking tot een aan de betrokken persoon verstrekt reisdocument".
Deze bepaling heeft een minder verstrekkende betekenis dan het geldend recht,
waarin wordt gesteld dat iemand een strafbaar feit dient te hebben gepleegd.
Dat is nu de essentie van het wetsvoorstel. Het betreft de situatie waarin
iemand niet veroordeeld hoeft te zijn, maar waarbij wel een verdenking bestaat.
In relatie tot het strafrecht is het eigenlijk een merkwaardige figuur. Het
strafrechtelijke uitgangspunt is namelijk dat iemand onschuldig wordt gehouden,
zo lang zijn schuld niet is bewezen.Nu is de situatie denkbaar dat de betrokkene of diens advocaat een claim
indient wanneer hij of zij geen nieuw reisdocument krijgt en daardoor al dan
niet vermeend schade leidt, zeker wanneer die persoon in strafrechtelijk niet
te pakken valt, terwijl de paspoortverstrekkende instantie wel uitgaat van
een vermoeden van strafbaar handelen. Anders gezegd: een gegrond vermoeden
dat een persoon strafbare feiten heeft gepleegd zonder dat deze ook zijn bewezen,
is juridische een ongebruikelijke figuur, zeker omdat door deze constructies
rechten kunnen worden beknot. Als wij nu de wetstekst vergelijken met de memorie
van toelichting, dan zien wij dat de memorie van toelichting eigenlijk een
grotere mate van duidelijkheid biedt.Zo wordt gesteld dat een gegrond vermoeden kan worden afgeleid uit eerdere
strafrechtelijke veroordelingen, het beschikbaar stellen van reisdocumenten
door de houder aan personen die niet bevoegd zijn over het reisdocument te
beschikken, het aantreffen van reisdocumenten van de houder bij derden zonder
dat de houder dit kan uitleggen, het afleggen van valse verklaringen van vermissing
dan wel het veelvuldig vermissen van reisdocumenten in een kort tijdsbestek
waarvoor de houder geen plausibele verklaring kan geven. Dit is een goede
toelichting die zichtbaar maakt dat het lang niet altijd om strafbare handelingen
dient te gaan. Het gaat om gedragingen c.q. handelingen die, ook in de woorden
van de memorie van toelichting, het vertrouwen in het document als reisdocument
en als identificatiedocument hebben geschaad. Is het met het oog hierop niet
veel logischer om in artikel 24 het spreken over strafbare feiten te vervangen
door het spreken over handelingen die genoemd vertrouwen hebben geschaad?
In een eventuele bestuursrechtelijke procedure kunnen de gronden worden getoetst
waarop een weigering of een vervallenverklaring is gebaseerd. Door een dergelijke
formulering kan bovendien een beter onderscheid worden gemaakt tussen het
strafrechtelijke traject en de bestuursrechtelijke bevoegdheid. Ik heb op
dit punt een amendement voorbereid, maar ik hoor graag eerst de visie van
de minister.Voorzitter! Het oogmerk van het wetsvoorstel is met name het voorkomen
van misbruik van reisdocumenten. Om die reden bevat artikel 24 de mogelijkheid
van weigering of vervallenverklaring. In dit kader laat zich ook de vraag
stellen waarom een basisregister reisdocumenten geen informatie mag bevatten
over vermiste buitenlandse reisdocumenten. De minister ziet wel voordelen
bij het voorkomen van fraude, maar er pleiten volgens hem meerdere argumenten
tegen het opnemen van dergelijke gegevens in het basisregister, zoals onvolledigheid
van de gegevens, de moeilijke controleerbaarheid daarvan en het feit dat de
Paspoortwet slechts regels stelt met betrekking tot Nederlandse reisdocumenten.Hoewel de CDA-fractie begrip heeft voor deze argumentatie, gaat de minister
naar onze indruk voorbij aan de kwestie waar het nu juist om gaat. Het misbruik
van reisdocumenten hangt namelijk samen met vraagstukken die een internationaal
karakter hebben, denk aan: financiële fraude, drugshandel en mensensmokkel.
Ook wordt in de Kamerstukken gewezen op corrupte handelingen van illegale
vreemdelingen, zie pagina 2 van de nota naar aanleiding van het verslag. Waar
er zozeer sprake is van internationale vervlechting, valt maar moeilijk in
te zien waarom gegevens met betrekking tot buitenlandse reisdocumenten niet
in het basisregister opgenomen mogen worden. Juist omdat handelingen moeten
worden vastgesteld die het vertrouwen in de reisdocumenten kunnen schaden,
zijn alle bij de uitvoering van de wet betrokkenen erbij gebaat ook over informatie
te kunnen beschikken met betrekking tot buitenlandse reisdocumenten. De argumenten
die de minister noemt, mogen begrijpelijk zijn, zij wegen niet op tegen het
voordeel van een betere kenbaarheid van het misbruik van buitenlandse reisdocumenten.
Is hij verder bereid aan dit bezwaar tegemoet te komen? Is het denkbaar buitenlandse
reisdocumenten te vatten onder de aanduiding uit artikel 2 "andere reisdocumenten
door onze minister vast te stellen".Voorzitter! Ik wijd een enkel woord aan de Europese identificatiekaart.
De naam van deze kaart is in de nota van wijziging gewijzigd in Nederlandse
identiteitskaart. De Raad van State wees op het risico dat door het wetsvoorstel
het accent van het misbruik van paspoorten verschuift naar deze kaart. Het
kabinet ziet deze consequentie wel, maar laat het uitgangspunt dat de persoon
zich te allen tijde moet kunnen identificeren, prevaleren. De vraag blijft
echter wel hoe het misbruik van een dergelijk reisdocument kan worden voorkomen.
Is het zo dat met de introductie van de Nederlandse identiteitskaart tegemoet
wordt gekomen aan de kritiek van de Raad van State? Is het denkbaar dat de
vermelding op de kaart wordt opgenomen dat die kaart alleen is bestemd voor
legitimatie in Nederland? Ik hoor graag een reactie, juist ook omdat de Raad
van State kritisch is.Mijn laatste opmerkingen betreffen de prijs van de reisdocumenten. Burgers
begrijpen niet waarom er zulke grote prijsverschillen in Nederland bestaan
wat betreft de aanschaf van een paspoort. De ene gemeente vraagt veel meer
dan de andere. De CDA-fractie deelt die onvrede. Er spelen hierbij twee zaken.
Dat is om te beginnen de rijksleges. Via de pers kon onlangs worden vernomen
dat de rijksoverheid de prijs van het nieuwe paspoort fors, met zo'n ƒ
30 zal verlagen. Met deze operatie zal een budgettair beslag zijn gemoeid
van zo'n 60 mln. Onlangs, op 18 augustus, ontvingen wij een
brief van de Nederlandse vereniging burgerzaken, waarin wordt gesteld dat
het rijk op de uitgifte van reisdocumenten zo'n 55,6 mln. aan winst boekt.
Kan de minister bevestigen dat de reisdocumenten goedkoper worden en is het
waar dat het rijk momenteel winst maakt op deze documenten. Als het antwoord
op de laatste vraag positief is, om hoeveel geld gaat het dan?Vervolgens is er dan nog het vraagstuk van de prijsverschillen tussen
de gemeenten. Een duidelijke verkleining daarvan is volgens de Kamer dringend
gewenst. Een maximumtarief biedt daartoe een mogelijkheid. Hoever is het overleg
met de VNG en de NVVB terzake gevorderd en welke reactie heeft de minister
op de genoemde brief van de NVVB?Mevrouw de voorzitter! Wat van dit alles ook zij, lagere en geharmoniseerde
tarieven zijn voor de burger zeer wenselijk. Daar worden zij happy van en
de minister lijkt dat overigens wel aan te voelen.De heer Schutte (RPF/GPV):Mevrouw de voorzitter! Reisdocumenten zijn een noodzakelijk kwaad voor
de goeden, maar een begeerd goed voor de kwaden. Hiermee is in feite het dilemma
aangegeven waarvoor de overheid staat in haar paspoortbeleid. Zij wil het
de burger die zijn blik tot over de landsgrenzen wil verruimen niet te moeilijk
maken, zijn recht om het land te verlaten is zelfs grondwettelijk beschermd,
maar de inventiviteit van hen die misbruik willen maken van reisdocumenten
voor hun eigen kwade bedoelingen is onbegrensd. Regelmatig zal dan ook een
nieuw evenwicht moeten worden gezocht tussen klantvriendelijkheid en fraudebestendigheid.
Dat is ook in het voorliggende wetsvoorstel gebeurd. Het gevolg is dat de
goedwillende burger in de toekomst wat meer geduld zal moeten hebben.Nu gekozen wordt voor centrale personalisatie zal de burger een aantal
dagen moeten wachten op zijn document. Dit centraal aanbrengen van persoonsgegevens
in een blanco document is zo cruciaal voor de beveiliging tegen fraude dat
terecht deze afweging is gemaakt. Maar het roept wel de vraag op hoe te handelen
als een kleine week wachten onmogelijk is. Het eerste antwoord hierop is uiteraard
dat de wachttijd tot een minimum moet worden beperkt. Heeft de minister al
een indruk van de wachttijd?Zo'n wachttijd moet overigens wel zekerheid bieden. De geldende termijn
mag niet regelmatig worden overschreden door welke oorzaak dan ook. Er komt
ook een spoedprocedure waaraan extra kosten zijn verboden. Dat lijkt mij juist,
maar wanneer is sprake van spoed en wie beoordeelt dat? Of zal de spoedprocedure
voor ieder openstaan die bereid is de extra kosten te betalen? Op die mogelijkheid
zinspeelde de minister tijdens het algemeen overleg van 3 juni 1999, een soort
eerste- en tweedeklasbehandeling. Ik heb daar grote twijfels over. De uitoefening
van een grondrecht kan wel aan regels worden gebonden, maar kun je de toegang
tot het gebruik mede afhankelijk maken van iemands financiële mogelijkheden?Soms is de tijd zo kort dat zelfs een spoedprocedure niet voldoet. Wie
aan de grens geconfronteerd wordt met het feit dat hij zijn paspoort mist
of dat het verlopen is, kan in aanmerking komen voor een nooddocument. Die
mogelijkheid moet er ook zijn, maar ondanks het feit dat de controle aan de
binnengrenzen is vervallen, is het aantal uitgegeven nooddocumenten de laatste
jaren nogal gestegen; van zo'n 10.000 tot zo'n 18.000 per jaar. Hoe is dat
te verklaren? Neemt de vergeetachtigheid van de mensen zo toe of gaat het
nooddocument in de praktijk ook fungeren als een alternatief om snel de grens
over te kunnen?Het centrale doel van het wetsvoorstel is misbruik van reisdocumenten
te voorkomen. Het aantal vermissingen is hierbij een factor van belang. In
de afgelopen jaren is het aantal opgegeven vermissingen sterk gestegen van
bijna 60.000 in 1996 tot meer dan 100.000 in 1999. Ik realiseer mij dat hierbij
lang niet altijd een misdrijf in het spel is, maar wel is waar dat vrijwel
elk vermist paspoort reëel of potentieel een misbruikt paspoort vormt.
Daarom moeten wij ook bedenken dat naarmate het moeilijker wordt om paspoorten
voor criminele doeleinden tijdens het productieproces te bemachtigen de criminaliteit
zich zal concentreren op reeds uitgegeven paspoorten. Met andere woorden,
de kans dat het aantal vermiste en misbruikte paspoorten verder zal stijgen
is reëel.Een specifieke categorie vormen de paspoorten van overledenen. Deze zijn
uiteraard ongeldig en worden als zodanig ook geregistreerd. Ze moeten door
de nabestaanden worden ingeleverd, maar ik maak mij sterk dat dit in de praktijk
weinig gebeurt. De nabestaanden hebben wel wat anders aan hun hoofd! Maar
doet zich ook hier niet de mogelijkheid van misbruik voor?Kortom, er is alle reden tot een aanscherping van de Paspoortwet. De voorgestelde
aangifteplicht is drie jaar geleden al ingevoerd. Tot nu toe heeft het niet
veel effect gehad, omdat de politie geen prioriteit gaf aan vervolgactiviteiten.
Dat zal nu veranderen verwacht de minister. Maar die vervolgactiviteiten zullen
toch moeten plaatsvinden op basis van een proces-verbaal dat inhoudelijke
aanknopingspunten biedt voor verder onderzoek. Worden de processen-verbaal
ook zo ingericht of gaat het om niet veel meer dan verklaringen van aangifte?De meeste moeite had ik met het voorstel, de mogelijkheid van weigering
of vervallenverklaring van een reisdocument te verruimen. Hierbij gaat het
immers om een inperking van het grondrecht, het land te mogen verlaten. In
de nota naar aanleiding van het verslag heeft de minister mij echter overtuigd
van de juridische houdbaarheid van het voorstel. Er moet aan heel wat voorwaarden
zijn voldaan, wil tot een weigering of vervallenverklaring kunnen worden besloten.
De vraag is dan natuurlijk wel of de aangescherpte bepaling in de praktijk
beter hanteerbaar zal zijn dan de oude bepaling, die in feite een lege huls
was. Ik denk dat je je wel zeer verdacht moet hebben gemaakt, wil je de kans
lopen, je paspoort kwijt te raken of er geen te krijgen. Wat is de inschatting
van de minister?Ik heb op dit punt nog twee vragen. Voor weigering of vervallenverklaring
zal voldaan moeten zijn aan de vereisten van subsidiariteit en proportionaliteit.
Mijns inziens betekent dit dat niet alleen het belang van het voorkomen van
misbruik telt, maar dat bijvoorbeeld ook de persoonlijke omstandigheden van
betrokkene tellen. Iemand die voor de uitoefening van zijn beroep het land
regelmatig moet verlaten, zal door een weigering harder getroffen
worden dan iemand die alleen af en toe een buitenlandse vakantie wil. Zullen
dit soort verschillen bij de afweging een rol kunnen en mogen spelen?Een weigering of vervallenverklaring kan ook voor een termijn van maximaal
twee jaar plaatsvinden. Als echter geen termijn is gesteld of als een gestelde
termijn nog niet verstreken is, kan dan op een nieuwe aanvraag wel positief
worden beslist? Mijns inziens wél, als er sprake is van zodanig gewijzigde
omstandigheden dat langere weigering niet meer proportioneel zou zijn. Wil
de minister ook op deze casus reageren?Ik hoop dat het spoedig gemeengoed zal zijn dat houders van paspoorten
tijdig gewaarschuwd worden als hun reisdocument verloopt. Kan hierover al
iets toegezegd worden?Voorzitter! Het zal duidelijk zijn dat onze fracties het voorstel zullen
steunen; niet met de illusie dat hierdoor een halt wordt toegeroepen aan het
misbruik van reisdocumenten, wel vanuit de gedachte dat deze maatregelen op
dit moment nodig zijn om ervoor te zorgen dat criminelen het zo moeilijk mogelijk
krijgen bij de uitoefening van hun kwade praktijken.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Een reisdocument is een gewild goed; het opent de poorten
naar verre en nabije vreemden. Maar tegelijkertijd is het ook roofgoed. Het
opent de poorten naar criminaliteit. De doelstelling van deze wet is nu om
een verbetering van de mogelijkheden te geven om misbruik van Nederlandse
reisdocumenten te voorkomen. Die doelstelling heeft de hartelijke instemming
van D66. Bij drugshandel, mensensmokkel en ook bij financiële fraude
spelen reisdocumenten vaak een belangrijke rol. Ook kunnen wij ons goed voorstellen
dat de verplichting om aangifte te doen bij de politie en de instelling van
een basisregistratie reisdocumenten hierin een belangrijke rol kunnen gaan
spelen. Maar ook ik sluit mij graag aan bij de vraag van de heer De Swart
over de relatie tussen dit basisregister en het register paspoortsignalering.Voorzitter! Inzake het basisregister is het natuurlijk wel een voorwaarde
dat de politie wat meer prioriteit aan die opsporing van misbruik geeft. In
de nota naar aanleiding van het verslag stelt de minister dat hierin al enige
verbetering is opgetreden, mede omdat de politie de criminaliteit in die sfeer
tot prioriteit heeft verheven. Dat opent perspectieven. Maar hoe moet ik mij
een en ander nu voorstellen? Een vermissing van een paspoort wordt gemeld.
Wat gebeurt er dan? Stelt de politie zich direct in verbinding met dat register
of doet zij dat pas als de betrokkene voor de derde of vierde maal komt melden
dat hij zijn paspoort niet heeft? Als het laatste het geval is, lijkt fraude
nog steeds redelijk eenvoudig. Je hoeft alleen maar tijdelijk naar een andere
gemeente te verhuizen. Ik wil graag wat meer praktische helderheid over hoe
ik mij dit moet voorstellen.Vervolgens stelt de regering dat de gegevens in het basisregister na verloop
van tijd uit dit register verwijderd kunnen worden. Eerst dacht men aan tien
jaar; nu denkt men aan zeven jaar. Maar het is mij nog niet duidelijk waarom
niet gewoon die vijf jaar, de duur van het paspoort, wordt aangehouden. Ik
wil daar graag meer duidelijkheid over krijgen.Ik kom bij artikel 24, een belangrijk artikel, dat de gronden verruimt
om een paspoort te weigeren of vervallen te verklaren. Was vroeger nog een
strafrechtelijke veroordeling in de voorgaande vijf jaren een vereiste, nu
wordt volstaan met een gegrond vermoeden dat er ten aanzien van de persoon
sprake is van een strafbaar feit of een dreiging dat zich een strafbaar feit
zal voltrekken. Ik krijg graag wat uitvoeriger toegelicht wie dit vermoeden
moet hebben en vaststelt, en op grond van welke gegevens. Is er sprake van
zo'n vermoeden als er drie keer een aangifte van vermissing is geweest, of
is dat vijf keer nodig? Kortom, kan de minister meer duidelijkheid geven over
dat vermoeden? Natuurlijk, fraude moet worden bestreden, maar het gerezen
vermoeden moet een harde basis hebben. Niet te snel mag een paspoort worden
geweigerd. Ik ben het er met de heer Schutte over eens dat het een grondrecht
is om het land hier uit te mogen.Blijkt uit de vermelding van de geregistreerde partner dat deze vrijwel
gelijkgesteld is met echtgenoot of echtgenote? Heeft dit gevolgen voor het
verblijf in een ander land dat geen partnerschap kent?De heer Balkenende (CDA):Ik wil even terug naar het vorige punt, het gegronde vermoeden. Ik heb
naar voren gebracht dat op dit punt strafrechtelijke criteria en bestuursrechtelijke
handelingen ineengeschoven worden. Bent u met mij van mening dat het beter
is, te voorkomen dat deze zaken te veel in elkaar overlopen? Terwijl er strafrechtelijk
niets is bewezen, wordt er wel een vermoeden gebruikt om een paspoort te weigeren.
Dit vind ik merkwaardig. Misschien kunt u er nog iets over zeggen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik deel de zorg die u uitspreekt. Dat vermoeden is geen zwaar gefundeerd
strafrechtelijk vermoeden, maar meer iets in de bestuursrechtelijke sfeer.
Daarom wil ik graag weten wie dat vermoeden vaststelt en welke waarborgen
hieraan vastzitten. Ik wacht het antwoord daarop graag af omdat ik het met
u een belangrijk onderwerp vind, waarover nog te veel onduidelijk is, maar
ik niet bij voorbaat nee wil zeggen tegen oprekking van de gronden om misbruik
te bestrijden. Dat heb ik u ook niet horen zeggen.De nota van wijziging is groot, bijna groter dan het hele wetsvoorstel,
maar is voornamelijk een technische uitwerking die de nieuwe Vreemdelingenwet
nodig maakt. In de nota zit echter een andere wijziging verstopt waarover
ik het nu wil hebben. Ik doel op het nieuwe artikel 7, derde lid, waardoor
de Europese identiteitskaart wordt vervangen door een in Nederland aangevraagd
reisdocument. Ogenschijnlijk is ook dit een tamelijk technisch voorstelt.
Maar wat blijkt? Het wordt hierdoor tevens mogelijk dat er bij algemene maatregel
van bestuur een maximum wordt gesteld aan een door de burger te betalen bedrag
voor verstrekking van een reisdocument. Tot nu toe werden gemeenten hierin
volledig vrijgelaten, hetgeen overigens resulteert in een fors verschil tussen
de gemeenten, met een bandbreedte van ƒ 75 tot ƒ 125. Dat vind
ik een groot verschil voor hetzelfde Nederlandse reisdocument, maar misschien
heeft de minister andere informatie. De Nederlandse vereniging
van burgerzaken heeft gelijk als zij zegt dat de kosten per gemeente kunnen
verschillen, maar het is wel de vraag of je dit aan de burger moet doorberekenen.
Als er al met een maximum wordt gewerkt, moet er eerst een modelkostenberekening
worden opgesteld. Dat die mogelijkheid van een AMvB wordt gecreëerd,
heeft mijn instemming, maar ik hoor graag van de minister of hij van plan
is die bevoegdheid te gebruiken en of hij hiermee wil wachten op de modelkostenberekening.
Voor de fractie van D66 telt het zwaar dat iedere Nederlander een paspoort
kan kopen en dat er geen te grote verschillen zijn. Ik kan mij daarom voorstellen
dat er wel iets voor een redelijk maximum te zeggen is. De prijs van een paspoort
is altijd een gevoelig punt. Maar als de minister ertoe zou besluiten, dan
is een voorhang-AMvB wellicht redelijk, zodat wij er nog even met elkaar over
kunnen stoeien. Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.De minister heeft iets meer recht van spreken nu hij heeft aangekondigd
dat hij de rijksleges fors zal reduceren: ƒ 30 eraf, dus meer dan een
halvering van de rijksleges, is niet niks. Het nieuwe paspoort is gepland
op 1 april. Is die datum nog steeds haalbaar? Is het mogelijk om die forse
verlaging van de rijksleges op dat moment in werking te doen treden, zodat
het nieuwe paspoort aanmerkelijk goedkoper wordt? Dat zou mooi zijn. Het zou
jammer zijn als de lagere prijs van het paspoort wordt gefrustreerd door acties
van gemeenten. Wij zijn op de goede weg naar een beter betaalbaar paspoort.Verder heeft het voorstel in grote lijnen natuurlijk onze instemming.De heer Zijlstra (PvdA):Voorzitter! Excuses voor het feit dat ik mij niet voor dit debat heb aangemeld,
maar de inspirerende bijdragen van de collega's leidden mij ertoe om toch
nog iets te zeggen.Wat mij in negatieve zin in de stukken fascineerde, is dat het iemand
is gelukt om in één jaar in dezelfde gemeente zeven keer een
rijksdocument te verwerven. De naam van de gemeente is, zoals te verwachten
viel, niet bekend geworden. Zoiets schetst echter wel de problematiek: kennelijk
kunnen mensen zeven keer een nieuw paspoort krijgen. Met dit wetsvoorstel
wordt een belangrijke aanzet gegeven tot het tegengaan van dergelijk misbruik.
Het is de vraag of dit lukt. Als het, zoals de heer De Swart wil, niet mag
leiden tot meer bureaucratie, dan vrees ik het ergste; immers, meer twijfel
bij de politie levert meer administratieve rompslomp op. Het zal inderdaad
buitengewoon moeilijk zijn om in de praktijk het vermoeden van een strafbaar
feit goed tot uitdrukking te brengen. Het is goed dat de minister daarover
nog een aantal dingen zal zeggen.Dit betreft een rijkswet. Nu liep ik bij een werkbezoek aan de Antillen
tegen het volgende aan: aan iemand die daar drie jaar heeft gewerkt, wordt
een paspoort afgegeven. Volgens mij wijkt die praktijk af van wat in Nederland
gebruikelijk is. Kan de minister hier iets over zeggen?Met collega Hillen voerde ik een aantal jaren geleden een heftige discussie
over de prijs van het paspoort en overige reisdocumenten. Als oud-gemeentebestuurder
ken ik alle argumenten voor de verschillende prijzen, maar ik vind ze onzin.
Zeker door de centrale aanmaak van paspoorten zijn prijsverschillen tussen
gemeenten nog nauwelijks verdedigbaar. De burger begrijpt er niets van. Ik
wil de minister meegeven dat hij met de VNG tot overeenstemming moet komen
over één prijs voor reisdocumenten in heel Nederland.De vergadering wordt van 17.08 uur tot 17.30 uur geschorst.Minister Van Boxtel:Mevrouw de voorzitter! Ik wil graag beginnen met de heer De Swart te complimenteren
met zijn mooie, historische inbreng. Hij deed mij deugd dat hij memoreerde
dat zijn voorganger op dit dossier de heer Brood was, die in de te korte tijd
dat hij bij ons was zeer geïnvolveerd was met dit dossier. Ik wens hem
veel succes toe bij zijn verdere inbrengen in dit huis.Voorzitter! Wij praten over de identiteitsfraude en de maatregelen die
daartegen kunnen worden genomen. Wellicht verdenkt men ook het kabinet van
identiteitsfraude. In het wetsvoorstel is namelijk voortdurend sprake van
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, terwijl alle stukken
en de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel voor rekening komen van
de minister voor het grotesteden- en integratiebeleid. Ik verzeker de Kamer
dat dit geen kwestie is van identiteitsfraude aan kabinetszijde. Wetgevingsjuristen
hebben hier nauwkeurig naar gekeken. De vastgelegde taakverdeling tussen de
bewindslieden op het ministerie is leidend. Daarom zit dit in mijn portefeuille.De hoofddoelstelling van het wetsvoorstel is het nemen van maatregelen
die erop gericht zijn om fraude met Nederlandse reisdocumenten te bestrijden
en waar mogelijk te voorkomen. Uit het verslag van de Kamer meen ik te mogen
constateren dat de voorgestelde wettelijke maatregelen in beginsel op een
brede steun kunnen rekenen. Dit doet mij deugd, want zij vormen een van de
twee sporen in het beleid om fraude met en misbruik van reisdocumenten aan
te pakken.Het andere spoor is het project nieuwe generatie reisdocumenten. Dat staat
voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie die beter bestand moet zijn
tegen vervalsing door hoogwaardige beveiliging en met behulp van geavanceerde
apparatuur op een centrale locatie, zoals door de heer Schutte is gesteld.
Het gaat om reisdocumenten die op een beveiligde wijze worden verstrekt, centraal
worden gepersonaliseerd, op termijn de mogelijkheid van biometrische gegevens
in zich gaan dragen en door een chiptechnologie straks de mogelijkheid kunnen
bieden voor het gebruik van digitale handtekeningen en public key infrastructure,
zoals het in goed Nederlands heet, waarmee op afstand diensten van de overheid
kunnen worden afgenomen of anderszins met de overheid kan worden gecommuniceerd.Het nieuwe project verloopt voorspoedig. Wij gaan binnenkort een strak
contract met de producent afronden. Er zijn bewakingsmomenten. Periodiek vindt
bewaking plaats door een derde. Ik heb in juni een rapport gehad van een extern
accountantsbureau waaruit blijkt dat men op schema ligt. Ik verwacht in oktober
een volgende rapportage. Ik zal de Kamer natuurlijk tijdig melden als uit
de pas wordt gelopen en misschien de datum in april niet helemaal
wordt gehaald. Op dit moment ga ik er echter op grond van de externe rapportage
van uit dat wij het beoogde tijdpad halen. Ik heb onlangs de prototypes kunnen
laten zien en die zien er goed uit.Ik kom tot de prijs waarnaar door velen is gevraagd. Onlangs is niet door
mij bekend gemaakt, maar uitgelekt via een landelijk ochtendblad dat er een
prijsverlaging aan zit te komen. Ik ben niet gehouden vooruit te lopen op
mededelingen die op Prinsjesdag worden gedaan. Het enige wat ik kan zeggen,
is dat het bericht in die krant grosso modo deugt. Over onderdelen komen wij
misschien nog te praten als wij alles precies weten. Voor mij is het in elk
geval een goede reden om met nog meer kracht richting de gemeenten en betrokken
werkgroep te pleiten voor het doen van een zet van die kant. Ik ben blij dat
wij mogelijk op rijksniveau een stap kunnen zetten. Dat is pure winst voor
de burger die vaak niet begrijpt waarom zoiets zo duur moet zijn. Ik denk
dat wij stevig in de schoenen staan als wij tegen de gemeenten kunnen zeggen:
ook u boter bij de vis. Of dit uiteindelijk resulteert in een maximumprijs
dan wel een bandbreedte waarbinnen enige differentiatie mogelijk is, zal ik
de Kamer zo spoedig mogelijk na ommekomst van de resultaten van het werk van
bedoelde werkgroep en onze bevindingen rapporteren.De heer Zijlstra (PvdA):Beschikt u over de bevoegdheid om, als u dat zou willen, een eenheidsprijs
vast te stellen?Minister Van Boxtel:Het interessante van de twee jaar dat ik op deze post zit, is dat je als
minister, als je dat wilt, allerlei bevoegdheden naar je toe kunt trekken.
Je kunt dus wel van alles opleggen, maar de vraag is of je bij de uitvoering
partners vindt die loyaal en enthousiast meewerken. U zei al dat u veel in
gemeenteland hebt rondgekeken en dat u ook wel eens een wenkbrauw optrok over
de differentiatie die men daar bepleit. Op grond van mijn oude vak als organisatieadviseur
weet ik ook wel dat er soms dingen zijn aan te geven waarom iets kan verschillen.
Ik noem de handlingkosten en de inrichting van een bevolkingsadministratie.
Nu laat ik mij er echter niet toe verleiden om knalhard één
prijs voor het hele land vast te stellen. Gezien de geschiedenis met een ruime
decentrale bevoegdheid, moeten wij afwachten waar de werkgroep mee komt.De interessante brief van de NVVB is bij u geland voordat er een bericht
in het ochtendblad verscheen en de inhoud daarvan komt hierop neer: wij willen
wel wat, maar eigenlijk moet het rijk ook eens wat laten zien. Welnu, op Prinsjesdag
hoort u wat wij gaan doen. Ik pak ze daar op terug, want ik zeg dan: wij laten
wat zien, dus u nu ook.Uiteindelijk kom je bij de bevoegdheid van de nieuwe wet. Er kan eventueel
een maximumprijs gesteld worden, maar het mooiste is een model dat de burger
snapt en dat financieel is te overzien. Het zou ook mooi zijn als alle partijen
met de procedure uit de voeten kunnen. Dat debat moeten wij in een iets latere
fase met elkaar voeren. Ik herhaal dat de wet wel de mogelijkheid geeft om
uiteindelijk een maximum aan te geven.De heer Zijlstra (PvdA):U mag van mij daarin heel ver gaan.Minister Van Boxtel:Ik weet het. U hebt overigens nog even gerefereerd aan de nota naar aanleiding
van het verslag, toen het ging over één persoon die binnen één
jaar zeven keer een nieuw paspoort kon aanvragen. U hebt nog geïnformeerd
naar de naam van de gemeente waarin dat is gebeurd, maar ik vind het niet
gepast om die gemeente in de publiciteit te gooien. Ik kan wel zeggen dat
het geen gemeente in de provincie Groningen betrof. Dat geeft dus enige nadere
duiding.Voorzitter! Een van de drie belangrijkste wettelijke maatregelen die fraude
moeten tegengaan, is de verplichte aangifte van vermissing ingevolge artikel
31. De politie moet daarvan een ambtsedig proces-verbaal opstellen, waarbij
de betrokken persoon kan worden doorgevraagd over de exacte omstandigheden
van de vermissing. Dat gebeurt in feite al. Laat ik er eerlijk over zijn en
zeggen dat dit in het begin in de operationele sfeer nog niet zo erg goed
werkte. Men deed wel aangifte, maar men wist niet wat er dan gebeurde. Wij
zien nu evenwel verbetering. Dit punt komt ook hoger op de agenda. Naarmate
wij de volgende stappen van deze wet kunnen effectueren, is er de gelegenheid
om met politie en opsporingsinstanties de verdere verfijning op te pakken
en een systeem op te zetten waarin er een follow-up komt op de aangifte.Daarin zit natuurlijk een beetje discretionaire ruimte. Dat is ook goed.
Hiermee kom ik te spreken over artikel 24 inzake het gegronde vermoeden. Alle
woordvoerders hebben hierover gesproken en in het bijzonder de heer Balkenende
heeft terzake een alternatief aangedragen. De memorie van toelichting is helder
en die hoort ook bij de wet, dus als er een verschil van interpretatie ontstaat,
wordt de toelichting erbij gehaald. Om die reden wil ik dat artikel niet weer
aanpassen. Belangrijk is evenwel dat, voordat het in het nieuwe register moet
komen, er een signaleringsregister is dat fungeert als voorportaal. Als het
daarin meermalen voorkomt, gaat het naar de basisregistratie. Vervolgens kan
het begrip "gegrond vermoeden" verder worden uitgewerkt.Ik geef alle woordvoerders onmiddellijk toe dat er enigszins sprake is
van spanning met de strafrechtelijke situatie. Als er namelijk een strafbaar
feit is geconstateerd, is er een titel waaronder dat valt. In dit geval wordt
er een meer bestuursrechtelijke sanctie geïntroduceerd op grond van een
vermoeden waarbij de betrokkene niet altijd per se de delictpleger hoeft te
zijn. Er kunnen echter omstandigheden zijn waardoor onderzoek toch gewenst
is. Nu, dan kun je gaan stoeien over de periodes: hoe lang blijft het er in
en moet het drie jaar of vijf jaar of zeven jaar zijn? Ik zou van harte willen
toezeggen om in de wet – dat zou nog per amendement kunnen – op
te nemen dat we nog een evaluatieperiode inbouwen. Nu is gevraagd om twee
jaar, maar ik vind dat erg kort, gegeven de start waar we nu voor staan en
het op gang brengen van het hele systeem. Ik zou mij echter goed kunnen voorstellen
dat wordt gezegd: we evalueren de wet na drie of na vier jaar. Immers, dan
hebben we even iets meer tijd. Ik ben van harte bereid om dat in te bouwen.
We kunnen dan ook nog een keer bij de Kamer terugkomen, als het gaat om de
vraag: werkt het nu zoals we het ook bedoelden?De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Daar komen we misschien straks nog even op terug, het punt
van de evaluatie. De toezegging van de minister lijkt me uitstekend.
Het zit niet vast op een periode van een tweetal jaren. Het is zaak dat het
even enige tijd moet hebben gewerkt om te kunnen zien hoe dit functioneert.
Dat is akkoord.Het andere punt blijft evenwel nog even hangen. De minister heeft gelijk,
als hij zegt dat de memorie van toelichting relevant is bij de interpretatie
van een regel. Alleen, de vraag is waarom hij nu kiest voor een regel in deze
wet waarin het bestuursrecht en het strafrecht zo met elkaar in verband worden
gebracht. Het merkwaardige is dat we daar gaan spreken – dat is natuurlijk
ook wat er in de wet komt te staan – over een gegrond vermoeden van
een strafbaar handelen. Dit, terwijl uit de memorie van toelichting blijkt
dat het soms helemaal niet om strafbaar handelen hoeft te gaan, maar dat het
juist gaat, zoals terecht is aangegeven in de memorie, om handelingen die
het vertrouwen in het document hebben geschaad. Als je nu in de wet een bepaling
zou opnemen die daaraan tegemoet komt, dan heb je, denk ik, een zuivere bestuursrechtelijke
redenering, zowel in de memorie van toelichting, als in de wetsbepaling. Mijn
vraag aan de minister is derhalve: waarom belast u die heldere bepaling in
de memorie van toelichting met een formulering in de wet die strafrechtelijk
van aard is en die alleen maar leidt tot misverstanden en tot lastige posities?
Immers, een ambtenaar moet dan zeggen: wacht even, nu moet ik een gegrond
vermoeden van strafbaar handelen gaan aantonen. Daar tegenover is de memorie
van toelichting, denk ik, wat genuanceerder en gematigder en ook beter toepasbaar
in de praktijk.Minister Van Boxtel:Het enige wat ik daarop kan antwoorden, voorzitter, is het volgende. Ik
verwijs hierbij naar de door meerderen gestelde vraag: wie stelt nu eigenlijk
dat vermoeden vast? Welnu, de minister stelt de signaleringslijsten op –
daar ligt dus al het voorportaal – en de gemeente beslist bij de beschikking
tot eventueel weigeren of aanhouden van het besluit om een paspoort af te
geven. Dat is nu net de discretionaire bevoegdheid die ik nodig vind om daar
de balans tussen strafrechtelijke indicatie en bestuursrechtelijk handelen
aan te brengen. Ik heb echt gemeend dat een secuur aanduiden in de memorie
van toelichting hoe ik dit zie, voldoende grond zou geven om, als er inderdaad
heel lastige situaties zouden ontstaan en iemand daartegen in het geweer zou
willen komen, daarop terug te kunnen grijpen.De toelichting in de memorie van toelichting is natuurlijk nooit helemaal
volledig. Ik heb daar geprobeerd een aantal omstandigheden te duiden. U weet
dat rondom dit dossier de fantasie, maar ook de praktijk eindeloos is. Ik
denk dat je zo de bevoegde instantie de ruimte geeft om de afweging te maken:
wat treft ik hier nu aan? Tref ik hier gestolen paspoorten bij iemand aan
van wie ik eigenlijk vind dat deze verder geen strafrechtelijk verleden heeft,
maar vind ik wel dat er reden is om er toch eens naar te kijken? Dat zou kunnen
inhouden dat je zegt: ik houd mijn besluit even aan en ga vervolgens een onderzoek
plegen. Ik vind dat de mooiste weg; ik laat het evenwel graag aan het oordeel
van de Kamer over. Wat betreft de suggestie van de heer Balkenende zou ik
haast willen zeggen: laten we die betrekken bij de evaluatie. Als we nu eens
hiermee van start gaan, dan ga ik dit niet meer aanpassen, maar zouden we
bij de evaluatie kunnen zien of er in de praktijk moeilijkheden zijn gerezen
die ons mogelijkerwijs dwingen tot het overhevelen van de duiding uit de memorie
van toelichting naar de wetsbepaling.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Van een politicoloog of bestuurskundige kan ik mij zo'n redenering
voorstellen, maar niet van een jurist. Waarom zeg ik dat? Als je in een wet
iets gaat opnemen in de zin van een vermoeden van een strafrechtelijk handelen,
dan betekent het dat dit een lastige figuur is in de richting van het strafrecht.
Immers, we kennen in Nederland de situatie dat je pas schuldig bent, als het
bewezen is; tot die tijd ben je niet schuldig. Een vermoeden van een strafbaar
handelen is dus sowieso al een merkwaardige figuur. En als je dan die merkwaardige
figuur gaat benutten voor een bestuursrechtelijke handeling, dan is het de
vraag of dat verstandig is. Je krijgt een vermenging van twee rechtssferen.
Ik denk niet dat dit verstandig is en ook niet nodig, gelet op de discretionaire
bevoegdheid – de minister zegt dit terecht – die de memorie van
toelichting biedt. Als ik zijn benadering hoor, krijg ik de neiging om te
zeggen dat het misschien toch goed is het amendement in te dienen. Het zou
geen goede zaak zijn, als een merkwaardige juridische figuur zou moeten worden
opgelost door een evaluatie over enkele jaren. Dat lijkt mij vanuit juridisch
oogpunt niet de meest gelukkige oplossing.Minister Van Boxtel:Voorzitter! Laat ik alleen maar dit tegen de heer Balkenende zeggen. Hij
sprak mij aan op de titel jurist, terwijl ik niet als jurist op deze plek
terecht ben gekomen, maar vanuit een politieke partij. Ik ben daarnaast ook
jurist, maar ik pretendeer niet dat ik in dat hele veld op ieder detail ook
de meester ben die hij misschien zou wensen. Wel heb ik er natuurlijk goed
over nagedacht. Als de heer Balkenende toch een andere afweging maakt, is
dat prima en laat ik het oordeel over zijn amendement aan de Kamer over. Ik
zal er ook geen messen over slijpen, want ik voel mij op dit moment niet geroepen
om het zelf te doen. Ik heb gegronde redenen gehad om het op deze wijze voor
te leggen. Nogmaals, het is aan de Kamer om te oordelen of zij al dan niet
kan leven met het feit dat strafrecht en bestuursrecht in één
artikel elkaar wellicht wat moeizaam raken.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Ik maak mij er zorgen over dat van deze koppeling een stigmatiserende
werking kan uitgaan. De weigering van een paspoort aan iemand suggereert een
strafrechtelijke achtergrond en daarmee is de persoon inderdaad gestigmatiseerd,
terwijl er toch ook iets anders aan de hand kan zijn.Minister Van Boxtel:Ik begrijp dat goed en dat raakt ook onmiddellijk aan de vragen van de
heer Schutte. Zelfs in het bizarre voorbeeld van de heer Zijlstra kan het
toch zijn, dat iemand in één jaar tijd zeven keer een nieuw
paspoort nodig heeft, dat dit iedere keer te goeder trouw is gebeurd en dat
het ook nog een persoon betreft die 25 keer per jaar voor zijn werk naar het
buitenland moet om zijn partner en kinderen te kunnen onderhouden. Daar is
ruimte voor een afweging hoe hiermee om te gaan. Ik vind dat van het grootste
belang en ik wil er daarom niet op vooruitlopen. Op dit moment kun je weliswaar
aangifte doen maar er was geen goede registratie. Thans wordt
een basisregistratie gecreëerd en dan zullen de politie en alle anderen
ook de ruimte moeten vinden om daar serieus mee om te gaan voor een veilig
paspoort en een veilige organisatie daaromheen. Ik zou het liefst met dit
model willen vertrekken. Ik ben gevoelig voor andere argumenten omdat ik de
wijsheid niet in pacht heb. Wij hebben een keuze gemaakt en ik laat het –
nogmaals – graag aan het oordeel van de Kamer over of zij meent om zuiver
juridische redenen een amendement te moeten indienen dan wel of zij meent,
dat na de evaluatie wordt bezien of het moet leiden tot nadere aanpassingen.Voorzitter! In het nieuwe paspoort wordt inderdaad de mogelijkheid geschapen
om kinderen bij te schrijven en ook daarin op te nemen. De vraag over de eventuele
verjaring van de pasfoto kan ik heel gemakkelijk omgekeerd beantwoorden: doen
wij dit niet, dan moeten wij een verplicht kinderpaspoort introduceren waar
zich precies hetzelfde probleem zal voordoen. Dit is gewoon winst. We hadden
dit niet en we voeren het nu in. Het is inderdaad kwetsbaar omdat een kind
er doorgaans na vijf jaren echt anders uitziet, maar het is beter dan niets.
We hadden niets en wij brengen nu iets in waarmee de mogelijkheden tot opsporing
en controle worden verbeterd, opdat de veiligheid van ouders en kinderen beter
worden gewaarborgd. Later komen wij nog te spreken over de invoering van biometrie.
Nu nemen wij het besluit tot een nieuw paspoort met alle veiligheidskenmerken.
De mogelijkheid van biometrie hebben wij opengelaten. Dat zal nog een heel
aparte discussie vergen, want er komt natuurlijk meer bij kijken. Ik wijs
in dit verband op de DNA-discussie en alles wat daarmee samenhangt en op de
privacy. Technisch werken we daar al naartoe en ik stel voor dat wij spreken
over de vraag of het invoeren van de biometrie meer mogelijkheden kan bieden
als wij de resultaten van de discussie kennen.Voorzitter! Door de nieuwe Vreemdelingenwet 2000 worden in het vervolg
vluchtelingenpaspoorten verstrekt aan houders van een verblijfsvergunning.
Een andere vernieuwing is het verlenen van asiel voor bepaalde en voor onbepaalde
tijd. De vraag is gesteld of een Nederlandse identiteitskaart kan worden gezien
als opvolger van de Europese identiteitskaart. Daarop zal het mogelijk zijn
om de kinderen bij te schrijven. Bij een identiteitskaart geldt echter een
ander prijsregime. Thans houdt een werkgroep zich bezig met de bandbreedte
voor de tarieven van het paspoort. Op grond van beleidsmatige overwegingen
wil ik die werkgroep nu niet belasten met voorstellen voor de identiteitskaart.
Eerst wil ik de rijkswet. Op Prinsjesdag hoort u dan iets over de rijksleges
voor het paspoort. De gemeenten zal ik vragen hiernaar te kijken en om in
overleg met de Nederlandse vereniging voor burgerzaken met ideeën te
komen. Daarna wil ik over de identiteitskaart gaan praten. Die volgorde staat
mij voor ogen. Ik wil niet alles in één bak gooien. Ik meen
dat de weg die ik nu aangeef beter is. Dus: stap voor stap en het een na het
ander. Ik verwacht dat dat een beter resultaat zal opleveren.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Ik wil nog wijzen op de opmerkingen van de Raad van State
met betrekking tot de identiteitskaart. Er kan sprake zijn van een verschuiving
in verband met de prijs. De minister zegt dat hij zich kan voorstellen, dat
beperkingen worden aangebracht, maar dat je vanwege de noodzaak van identificatie
iets moet hebben. Daarom wil hij aan zijn voornemen vasthouden. Ik deel de
argumenten van de minister ten aanzien van de noodzaak om je te kunnen identificeren.
De vraag is echter of je aan zo'n kaart rechten kunt ontlenen. Dat is de reden
waarom ik de mogelijkheid opper van het geven van een stempel die aangeeft
dat het identiteitsbewijs alleen in Nederland geldig is. Er kan ook een andere
vorm mogelijk zijn, dat is een kwestie van nader overleg. Het gaat mij er
nu om dat tegemoet zou kunnen worden gekomen aan het signaal van de Raad van
State.Minister Van Boxtel:Voorzitter! De Nederlandse identiteitskaart zal net zo veilig worden geproduceerd
als het Nederlands paspoort. De Kamer heeft er in het kader van de Wet op
de identificatieplicht op gewezen dat er in ons land de noodzaak van identificatie
is. Het document waar het hier om gaat, leent zich ook om de grens te passeren.
De Raad van State heeft terecht de vinger gelegd bij de accentverschuiving
en ik kan zijn opmerkingen niet onmiddellijk redresseren. We zullen dan ook
nadrukkelijk aandacht voor dit aspect moeten hebben. Er moet een veilig paspoort
komen met alle mogelijke waarborgen. Daarnaast willen we de identiteitskaart,
de verstrekking en het gebruik ervan goed in beeld hebben. Op alle aspecten
heb ik op dit moment nog te weinig zicht.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat kan ik mij heel goed voorstellen. Ik wijs nog op het volgende. In
het verleden hebben wij een uitvoerige discussie gehad over het naast elkaar
bestaan van het paspoort en de identiteitskaart. Een van de reden om de identiteitskaart
te introduceren was juist het feit dat voor identificatie het paspoort eigenlijk
te duur was. Er moest daarom iets anders zijn naast het paspoort. Stel nu
dat het paspoort goedkoper wordt, zou dan de grond voor het laten voortbestaan
van de identiteitskaart niet langzaam maar zeker kunnen wegsmelten? Is dat
ook de inschatting van de minister of meent hij dat het voorlopig niet zover
zal komen?Minister Van Boxtel:Voorlopig is dat niet mijn inschatting. Ik begrijp uw vraag evenwel heel
goed. Misschien is het goed dat ik bij de volgende voortgangsrapportage over
het paspoort nader inga op de vragen die nu over de identiteitskaart zijn
gesteld. Misschien kunnen wij daarover dan meer informatie verstrekken. Je
kunt met de ID-kaart in Europees verband reizen. Dat is althans op grond van
de Europese jurisprudentie mogelijk. Het is een reiskaart. Wij benutten die
kaart echter ook voor identificatie binnenslands. Dat brengt inderdaad vragen
met zich mee. Daarom heb ik het voornemen hierop apart terug te komen en dan
aandacht te besteden aan de ratio voor de kaart en de mogelijke verschuivingen
in verband met de prijsstellingen. De mechanismen die zich hierbij voordoen,
moeten wij namelijk goed in beeld hebben.Voorzitter! Er is nog een vraag gesteld met betrekking tot de spoedprocedure
voor mensen die binnen 24 uur een paspoort nodig hebben. Iemand die binnen
die tijd een paspoort wil, moet kunnen aantonen dat er echt die noodzaak is.
Hij moet kunnen aantonen dat hij acuut weg moet. De bewijslast ligt bij de aanvrager en zijn verzoek wordt ook getoetst. De wachttijd
voor een nieuw paspoort is drie dagen. Alleen in echte noodgevallen mag je
een beroep doen op de spoedprocedure. Dat kost veel geld. Een prijs heb ik
niet genoemd, maar we willen echt een barrière aanbrengen. Het is een
zaak van de Koninklijke marechaussee. Voor mij heb ik een ambtelijke notitie
waarin staat: we moeten oppassen voor toenemende nonchalance. Verder staat
er dat het probleem is dat gemeenten buiten openingstijden naar bedoelde mogelijkheden
verwijzen. Dit soort zaken hebben natuurlijk te maken met mijn pleidooi dat
gemeenten in ieder geval 24 uur online moeten zijn en mijn oproep ervoor te
zorgen dat zij vragen snel af kunnen doen, zodat zij niet dat speciale proces
hoeven te volgen.De heer Schutte (RPF/GPV):Voorzitter! Tijdens dat AO in 1999 maakte de minister, wellicht wat speels,
de vergelijking met eerste- en tweedeklasreizen. Ik begrijp nu uit zijn antwoord
dat dit niet de bedoeling is.Minister Van Boxtel:Neen. Ik heb dat toen wel zo gezegd, maar niet met de bedoeling om dit
beleidsmatig tot een interessante optie te maken. Integendeel, ik vind dat
een spoedprocedure met betrekking tot een nooddocument ook echt naar de letter
van het woord moet worden nageleefd. Er moeten onvoorzienbare, dwingende omstandigheden
zijn op basis waarvan je het document kunt krijgen. Het moet geen uitlaatklep
worden voor gemakkelijk gedrag en voor mensen die het toevallig wat beter
kunnen betalen. Dat is nooit de bedoeling geweest.Ik zeg toe dat ik de Kamer zo snel mogelijk zal proberen te informeren
over de voortgang van dit dossier. Ik ben blij met de brede steun voor het
wetsvoorstel. Wat het ingewikkelde punt van artikel 24 betreft wacht ik af
wat de Kamer wil.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Ik had ook nog een vraag gesteld over het opnemen van gegevens
over buitenlandse reisdocumenten, juist omdat het vraagstuk van het misbruik
van paspoorten ook een internationale dimensie heeft.Minister Van Boxtel:Voorzitter! Juist omdat dit proces zo moeilijk van de grond kwam, hebben
wij ervoor gekozen eerst de Nederlandse reisdocumenten vast te leggen en te
registreren. Die verantwoordelijkheid voel ik ook voor dat product. Het is
evident dat er sprake kan zijn van ingewikkelde, criminele omstandigheden,
waarbij buitenlandse documenten een rol spelen en dat er causale relaties
kunnen liggen tussen het gebruik van binnenlandse en buitenlandse producten.
Wij gaan echter eerst beginnen met het opzetten van een basisregistratie.
Ik vind dat wij overvragen als wij er ook direct alle buitenlandse paspoorten
die mogelijkerwijs bij een delict of een vermoeden van een delict een rol
spelen, bij betrekken. In de wet staat overigens geen limitering tot dit onderwerp.
De mogelijkheid bestaat dus wel, maar ik wil eerst de tijd nemen voor de basisregistratie.
In de loop van het proces kunnen wij bekijken of wij de beschikbare ruimte
terzake nader kunnen benutten. Ik pleit er niet voor dit nu al als een verplichting
op te nemen, want dan gooien wij het kind misschien met het badwater weg.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Ik ben blij dat er nog een evaluatie komt. Diverse punten
die wij vandaag met elkaar hebben besproken, komen daarin aan de orde. Ik
neem nota van het gestelde door de minister dat de wet de mogelijkheid biedt
om de kwestie van de buitenlandse reisdocumenten mee te nemen, maar dat hij
eerst met iets anders wil beginnen. Te zijner tijd kunnen wij daarop terugkomen.
Wij zijn het inhoudelijk met elkaar eens als het gaat over de formulering
in de wet. De vraag is alleen welke uitspraak de wetgever doet ten aanzien
van die formulering. Met het oog daarop zal ik nog een amendement indienen,
sporend met datgene wat ik eerder in het debat naar voren heb gebracht.Minister Van Boxtel:Voorzitter! Ik dank de woordvoerders. Ik wacht het amendement in spanning
af, met name als het gaat om het draagvlak ervoor in dit huis.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip over het nog in te dienen
amendement en het wetsvoorstel stemmen. Dat zal niet eerder dan over veertien
dagen zijn. Dan heeft iedereen ruim de tijd om ernaar te kijken.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.00 uur tot 19.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-6612-6621.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl