Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele socialeverzekeringswetten en enige andere wetten in verband met het aanbrengen van enige vereenvoudigingen (29513)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 539-546

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-01-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 11, pagina 539-546

21-12-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29513Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 534-539
Lijst van besluiten (dinsdag 21 december 2004)Pagina 560-561
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 21 december 2004)Pagina 561-563
Stemming over twee moties, ingediend bij de behandeling van het Belastingplan 2005, te weten: - de motie-Thissen c.s. inzake het instellen van een lastenplafond voor huishoudengroepen met een laag inkomen en verminderde koopkracht (29767,29758, D); - de motie-Van Driel c.s. over een redelijke overgangsregeling voor particulieren met een grijs kenteken (29767,29758, E)Pagina 526-527
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met de afschaffing van de lokale lastenverlichting van 45,38 euro (29701)Pagina 527-534
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met maximering van de ziekengeldlasten in het wachtgeldfonds voor de uitzendsector en wijziging van enige andere wetten in verband met de Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte 2003 (29718)Pagina 546-550
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 508-526
Presentie en opening (dinsdag 21 december 2004)Pagina 507-507
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (Aanpassingswet invoering bachelor-masterstructuur) (28925); - Regels met betrekking tot het verstrekken van een brede doeluitkering aan provincies en regionaal openbare lichamen ten behoeve van de uitvoering van een integraal verkeer- en vervoerbeleid (Wet BDU verkeer en vervoer) (29469); - Vaststelling van een nieuwe regeling inzake inkomensvoorziening voor kunstenaars (Wet werk en inkomen kunstenaars) (29574); - Wijziging van de werknemersverzekeringswetten, de Coördinatiewet Sociale Verzekering, de Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet op de loonbelasting 1964 in verband met uitbreiding van de rechtsgevolgen van de verklaring arbeidsrelatie (Wet uitbreiding rechtsgevolgen VAR) (29677); - en nog vijf andere wetsvoorstellen (29687, 29721, 29727, 29822, 29850)Pagina 507-508
Voorzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 550-558
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Luchtvaartwet in verband met wijziging van de heffingen voor de luchthaven Schiphol (29378)Pagina 558-560
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Luchtvaartwet in verband met wijziging van de heffingen voor de luchthaven Schiphol (29378)Pagina 560-560
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 560-560
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele socialeverzekeringswetten en enige andere wetten in verband met het aanbrengen van enige vereenvoudigingen (29513)Pagina 539-546

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van enkele socialeverzekeringswetten en enige andere wetten in verband met
het aanbrengen van enige vereenvoudigingen (29513).De voorzitter:Ik heet minister De Geus van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Namens alle fracties in deze Kamer mag ik proberen over één
belangrijk onderdeel van dit wetsvoorstel met de minister tot overeenstemming
te komen, te weten de afronding van scholing met behoud van de werkloosheidsuitkering
voor arbeidsgehandicapte werklozen. Ook al zijn de Kamer en de minister elkaar
in de schriftelijke rondes in hun standpuntbepaling wel genaderd, tot een
concreet voorstel van de zijde van de minister is het nog niet gekomen. De
laatste stand van zaken is dat de regering zich nog beraadt op een oplossing
voor personen die na herbeoordeling in het kader van de herbeoordelingsoperatie
noodzakelijke scholing gaan volgen.In feite gaat het dus niet van harte, want de minister houdt nog steeds
vast aan zijn eerder ingenomen standpunten en lijkt slechts te zijn gezwicht
voor de unanieme Kamer, die achter het voorstel van de CDA-fractie is gaan
staan. De minister verwoordt dat aldus: "Gezien het belang dat de Kamer hecht
aan de mogelijkheid tot afronding van scholing, met behoud van werkloosheidsuitkering
voor arbeidsgehandicapte werklozen, beraadt de regering zich". Graag waag
ik nog een laatste poging om de minister van de noodzaak van ons voorstel
te overtuigen in de verwachting dat wij heden spijkers met koppen kunnen slaan.
Hierbij zal ik de reeds in de gewisselde stukken aangevoerde argumenten niet
uitvoerig herhalen.Deze nadrukkelijk bedoelde – zelfs tegen een SER-advies in –
tot stand gekomen regeling moet nu verdwijnen, omdat de uitvoeringsorganisatie
deze te bewerkelijk vindt. Met deze afschaffing valt een gelijktrekking van
arbeidsgehandicapte en niet-gehandicapte werklozen samen in die zin dat via
een wijziging van de Werkloosheidswet de duur van de werkloosheidsuitkering
ook voor de eerste categorie niet meer zal worden verlengd, ook als de scholing
nog niet is afgerond. Dat nu is de CDA-fractie, ja ons allen, in het verkeerde
keelgat geschoten. En dat mede op grond van de gebruikte argumenten, namelijk
uitsluitend de te bewerkelijke regeling zonder dat er ook maar één
moment werd stilgestaan bij de inhoudelijke argumenten van weleer. Deze zijn
zelfs niet in beeld gebracht. Immers, de in de Wet-REA opgenomen regeling
voor arbeidsgehandicapten met een werkloosheidsuitkering beoogt juist arbeidsgehandicapten
een reële kans te geven op de arbeidsmarkt door de mogelijkheid van een
reïntegratie-uitkering voor een periode van ten hoogste twee jaar na
opschorting van de werkloosheidsuitkering voor de duur van de scholing. Natuurlijk
is er alle aanleiding tot vereenvoudiging van de sociale wetgeving te komen,
maar hierbij zal toch altijd de eventuele noodzaak van de bestaande situatie
in acht moeten worden genomen.De minister bepleit echter een generieke aanpak. Mag ik de minister lezing
van het onlangs verschenen advies van de RMO, getiteld "Verschil in de verzorgingsstaat"
aanbevelen? Hierin wordt zeer duidelijk aangegeven dat de crisis van de verzorgingsstaat
juist het onvermogen is om tegemoet te komen aan zijn meest primaire doelstelling:
opkomen voor de meest kwetsbare burgers. Na de generieke opbouw van de verzorgingsstaat
zijn we bezig met de generieke afbouw. En dat nu moeten we juist voorkomen.
Om werkelijk sprake te doen zijn van gelijke kansen op de arbeidsmarkt zal
bij vele gehandicapte werklozen meer en langer moeten worden ingezet op scholing.
Overigens had dit onderscheid, met erkenning van de bewerkelijkheid van de
bestaande uitzondering, ook anderszins kunnen worden aangebracht in de geest
zoals door ons bepleit.In de memorie van toelichting bij de Wet REA benadrukt het toenmalige
kabinet juist de toegevoegde waarde van de reïntegratie-uitkering. Als
argument werd toen gebruikt dat personen die feitelijk in een andere positie
verkeren dan reguliere werklozen, een andere, aangepaste benadering
verdienen. Arbeidsgehandicapten hebben immers een zwakkere arbeidsmarktpositie
dan de doorsnee WW-uitkeringgerechtigden en zullen vaker ingrijpend moeten
omscholen.De leden van de CDA-fractie in de Tweede Kamer hebben indertijd met instemming
geconstateerd dat het SER-advies, dat dit onderscheid afwees, niet is gevolgd.
In de Eerste Kamer heb ik toen wel de discussie aangezwengeld over een eventuele
ongewenste concurrentie tussen achterstandsgroepen, de reguliere werklozen,
waaronder de langdurig werklozen, en de gehandicapten. Er zou geen verdringing
mogen optreden. Deze discussie is indertijd geëindigd met de aanvaarding
van een prioriteitssituatie juist voor deze specifieke groep. Deze kan dan
niet worden teruggedraaid met uitsluitend een argument van uitvoerende aard,
namelijk de noodzaak tot vereenvoudiging.Het lijkt het kabinet hiernaast vooral ook begonnen om een gewenste prikkel
tot spoedige werkhervatting waarbij met name wordt verwezen naar de maatschappelijke
literatuur. Hieruit zouden twee conclusies kunnen worden getrokken; ten eerste:
hoe langer de uitkeringsduur, des te minder snel het werk wordt hervat en
ten tweede: rond de maximale uitkeringsduur wordt een verhoogde uitstroomkans
geregistreerd.Deze conclusies zouden onder meer worden bevestigd, zo stelt de minister,
door cijfers van het UWV, te weten een dreigend inkomensverlies door het einde
van de loongerelateerde uitkering (en de overgang naar een vervolguitkering)
leidt tot een kortere zoekduur en een hogere uitstroom naar werk. Dit valt
te lezen in "Op weg naar werk, 2003". Het was mij bij eerste lezing geruime
tijd geleden echter ontgaan dat "Op weg naar werk, 2003" ook de problematiek
van de gehandicapte werklozen had beschreven. Na herlezing blijkt niets minder
waar te zijn. Onder deel B "Evaluatie sluitendheid" komt op pagina 55 zelfs
de passage voor dat bij de onderzochte doelgroep enkele groepen WW-gerechtigden
niet zijn meegenomen zoals de WW-gerechtigden die deels arbeidsongeschikt
zijn. Een deel van de WW-instromers is arbeidsgehandicapt en valt onder de
Wet REA. Geschat wordt dat 10% een samenloop met arbeidsongeschiktheid heeft,
zijnde 3000 instromers, zo staat er te lezen. Zo de eerder vermelde conclusie
al kon worden getrokken voor andere categorieën, dan is deze zeker niet
zonder meer toepasbaar op deze categorie. Dat zal nu ook de minister moeten
erkennen. Overigens werd er ook verwezen naar een uitgave van de LISV "Blijfkansen
WW 1998-2000" uit 2001. Ik geef eerlijk toe dat ik dit rapport niet meer heb
herlezen als zijnde van een te oude datum.De moeilijkheidsgraad voor een adequate aanpak juist voor deze categorie
werklozen ligt oneindig veel hoger. Trouwens, niet voor niets is ook de Commissie
Werkend Perspectief in het leven geroepen om activiteiten te ontwikkelen die
kunnen bijdragen aan het volwaardig participeren op de arbeidsmarkt van mensen
met een handicap, chronische ziekte of psychische aandoening door middel van
(re-)integratie. Dit geldt meer in het bijzonder voor jongeren. Het attitudeonderzoek
naar de positie van arbeidsgehandicapten op de arbeidsmarkt "Onbekend maakt
onbemind" bevestigt het beeld dat de arbeidsmarkt voor mensen met een handicap
nog steeds maar beperkt toegankelijk is, ook al speelt de beeldvorming hierbij
nog steeds een belangrijke rol. De overheid schept echter helaas geen arbeidsplaatsen,
maar het minste dat dan kan worden gedaan is niet beknibbelen op de toerusting,
in casu de scholing van arbeidsgehandicapte werklozen. De kans op reïntegratie
zal dan immers zeker bij de omscholing naar een ander beroep, juist vanwege
de handicap, kunnen worden vergroot.De minister gaat er evenwel van uit dat voordat de betrokkene de keuze
heeft gemaakt om deel te nemen aan scholing, hij al de afweging heeft kunnen
maken of hij scholing wil volgen. Wij willen er nog eens op wijzen dat voor
gehandicapten het lang niet altijd een vrije keuze is, maar vaak een door
de aard van de handicap opgedrongen keuze. Scholing zal voor de gehandicapte
werkloze, zoals de minister stelt, in het algemeen gericht zijn op het compenseren
van de beperkingen. Met beperkingen een scholing volgen en afmaken is vaak
al een zware opgave. Juist voor hen is het afmaken van het scholingstraject
met behoud van de bestaande uitkering van wezenlijk belang om arbeidsmarktperspectieven
te behouden of te vergroten. De suggestie van een combinatie van werken én
scholen kan vaak juist door de handicap een te zware belasting zijn.Mede omdat het doel is om gelijke kansen op werk te bereiken, is het noodzakelijk
de gehandicapte werklozen een extra steun te geven tijdens het toeleidingstraject.
Juist hier verhindert generiek beleid het bereiken van gelijke behandeling.
Specifiek beleid blijft vooralsnog noodzakelijk. Op dezelfde voet deelnemen
aan scholing als werklozen zonder handicap zal vaak ook niet mogelijk zijn
door de noodzaak gebruik te maken van allerhande hulpmiddelen. Kortom, er
blijft noodzaak om de gehandicapte werklozen zo veel mogelijk volgens de oude
spelregels de scholing te laten afronden. In het kader van de invulling van
het toeleidingstraject blijft het uiteindelijk de uitvoeringsorganisatie die
beslist of scholing moet worden toegepast. Natuurlijk moet de uitvoeringsorganisatie
ervoor zorgen dat deze scholing snel kan aanvangen en niet langer duurt dan
strikt noodzakelijk, opdat de verlenging van de uitkering zo beperkt mogelijk
kan blijven. Hoe eerder een door het UWV goedgekeurd reïntegratieplan
waarin de scholing is vastgelegd, tot uitvoering kan komen, des te beter.
De verlenging van de werkloosheidsuitkering behoeft dus alleen betrekking
te hebben op scholingsdagen die na de oorspronkelijke toekenningsduur van
de werkloosheidsuitkering zijn gelegen. Ik heb begrepen dat hiervoor wetswijziging
noodzakelijk is; het zij zo. Het zou goed zijn als de minister de Kamer vandaag
de harde toezegging doet dat hij deze wijziging met bekwame spoed zal voorbereiden.
Aan welke termijn denkt de minister?De minister schat de financiële gevolgen veel hoger in dan wij deze
aanwezig achten bij een goed functionerende UWV met inschakeling van bekwame
reïntegratiebedrijven. In dat opzicht zijn wij bepaald niet gerust na
alle toezeggingen over de te bereiken verbeteringen, maar dat mag de gehandicapte
werklozen niet worden aangerekend. Het recente rapport van de Algemene Rekenkamer
is nu ook niet bepaald bemoedigend. Wat is het oordeel van de minister terzake?Nog steeds staat de gehandicapte werknemer uitermate zwak op de arbeidsmarkt.
Vaak omdat het werk niet is aangepast aan de functiebeperkingen, anderszins
ook door discriminatie en "koudwatervrees" bij werkgevers. Ondernemerschap
biedt vaak een mogelijkheid om belasting en belastbaarheid beter op elkaar
af te stemmen. Ik krijg de laatste tijd steeds meer te horen dat gehandicapte
werknemers onvoldoende worden begeleid naar ondernemerschap. Hoe beoordeelt
de minister de huidige situatie in dezen. Wil hij in de gesprekken met de
uitvoeringsorganisatie het ondernemerschap als kans en uitdaging onder de
bijzondere aandacht brengen?De gehele Kamer gaat ervan uit dat nog heden de beslissing valt om een
wetswijziging in de door ons bepleite geest voor te bereiden.Mevrouw Westerveld (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Zoals mevrouw Van Leeuwen al heeft opgemerkt,
heeft zij haar betoog gehouden namens de voltallige commissie. Uit de schriftelijke
voorbereiding blijkt het niet zo duidelijk, zodat het goed is om het nog even
te zeggen: de voltallige commissie, inclusief de leden van de PvdA-fractie,
ondersteunt van harte de oproep van de CDA-fractie aan de minister om de maatregel
waarover wij vandaag spreken, te verzachten. Het gaat daarbij in het bijzonder
om werklozen met een arbeidshandicap. Ik voeg er nog een paar woorden aan
toe, hoewel dat naar ik begrijp afwijkt van wat in dit opzicht gewoon is,
als iemand namens alle fracties het woord voert. De reden daarvoor is dat
de PvdA-fractie afgezien van dit ene punt nog andere problemen heeft met het
wetsvoorstel. Ik nodig de minister uit om het debat nog iets breder te trekken
en het te hebben over de ratio van de maatregel. Het gaat daarbij om het niet
laten doorlopen van de uitkering tijdens een geïndiceerde scholing.De minister heeft zijn zorgen uitgesproken over de grote aantallen. Ik
meen dat zelfs een keer het aantal van 2,4 miljoen is genoemd. Als wij er
niet bovenop zitten, staan zij straks chronisch aan de kant. De groepen die
vanuit het oogpunt van een activerend arbeidsmarktbeleid relevant zijn, zijn
allochtonen, vrouwen, ouderen en mensen met een arbeidshandicap. Het rijtje
is bekend. Voor al die groepen geldt dat sommigen het erbinnen goed doen,
beter dan anderen, maar dat de uitval- en uitblijfkans juist in deze groepen
groot is. Eén element hebben al diegenen gemeen die in die groepen
een vergroot risico vormen. Dat element heet "ondergeschoold zijn". Laaggeschoold
zijn of, na ongeschiktheid voor vroeger werk, verkeerd geschoold zijn, gaat
ten koste van iemands employability, om maar eens een goed Nederlands woord
te gebruiken. Vanuit dit perspectief is een slim en gericht scholingsbeleid
een verstandig instrument. Mits het verstandig wordt ingezet, kunnen wij er
een hoop problemen voor de toekomst mee oplossen.De verbijstering van mijn fractie betreft het feit dat de minister het
instrument onklaar dreigt te maken, of in elk geval uiterst onaantrekkelijk.
Hij dreigt dat bovendien te doen met gebruikmaking van wat ik toch tamelijk
bizarre argumenten vind. Ik loop ze af en beperk mij daarbij, om het verhaal
niet te lang te maken, tot de argumentatie uit de memorie van antwoord. De
minister stelt het volgende. Om prikkels voor reïntegratie te laten werken,
is vereist dat ze voor alle partijen gelden. Maar de werkloze waarover wij
het hierbij hebben, heeft al een prikkel. Zijn uitkering houdt namelijk op
zodra de opleiding is voltooid. Daarna moet het er echt van komen. Wat voegt
een prikkel tijdens de scholingsduur dan nog toe, behalve dat mensen er daardoor
mogelijk toe worden bewogen om de scholing ontijdig af te breken? Waar denkt
de minister bovendien aan als hij het heeft over het ontbreken van een prikkel
voor de uitkeringsgerechtigde om de scholing effectief en efficiënt in
te zetten? Moet iemand proberen een voor hem geïndiceerde opleiding van
zes maanden in drie maanden te proppen? Of moet hij de voor hem geïndiceerde
opleiding maar afslaan omdat de resterende WW-duur nog maar drie maanden beslaat?
Wil de minister dat dan?Mijn fractie is van mening dat de minister met deze maatregel zijn eigen
reïntegratiebeleid frustreert. Omdat dit ons verbaast, hebben wij hem
in de schriftelijke voorbereiding de vraag gesteld of hij het vertrouwen verloren
heeft in scholing als middel om mensen in een achterstandspositie een betere
kans te geven op wederinschakeling. Op onze vraag naar de effectiviteit van
scholing antwoordt de minister met heel veel woorden en veel verwijzingen
naar rapporten. Het komt er evenwel op neer dat wij het niet goed weten. Wij
weten daarentegen wel íéts.Dat "iets" ontleen ik aan de gegevens die in de nadere memorie van antwoord
worden genoemd. Ten eerste zijn bemiddelingstrajecten kosteneffectiever dan
trajecten bestaande uit een combinatie van aanbodversterking en bemiddeling.
Dat is niet verwonderlijk, want scholen kost geld. Het is dus altijd kosteneffectiever
als je iemand via bemiddeling aan het werk weet te krijgen, dan als je er
eerst een opleiding tegenaan moet gooien. Ten tweede blijkt aanbodversterking,
zoals scholing, voor ouderen een positief effect te hebben op een baankans,
meer dan arbeidsbemiddeling. Ten derde is het effect van scholing "klein positief",
maar het is groter dan gemiddeld voor vrouwen, ouderen en langdurig werklozen.
Dat is weer het rijtje.Scholingen hebben dus een zeker positief effect op de arbeidsmarktkansen
van mensen voor wie dit kabinet zegt te staan: ouderen, vrouwen, langdurig
werklozen. Daar moet toch op voort te bouwen zijn, zou je zeggen. Dat brengt
mij bij het pleidooi van de CDA-fractie. In de memorie van antwoord merkte
zij op dat de combinatie scholing en betaalde arbeid voor gehandicapten onder
omstandigheden een te zware belasting kan betekenen. Deze stelling wordt door
ons ten volle onderschreven. Wij zijn ook benieuwd naar het antwoord van de
minister, zowel op het pleidooi van de CDA-fractie van zonet als op de vraag
van de CDA-fractie of hij dan inderdaad het risico van afgebroken scholingen
wil nemen.Echter, mijn fractie is van oordeel dat dit onder omstandigheden ook aan
de orde kan zijn voor werklozen die geen arbeidshandicap hebben. Het kenmerk
van scholing is ten slotte dat je je geestelijk inspant. Je leert iets wat
je nog niet kon of wist en met name voor ouderen is dat een onevenredig zware
inspanning. Laat ik het nu maar eens heel politiek incorrect zeggen: dat begint
al na je 40ste. Het is pijnlijk, maar waar. Dan al ga je merken dat leren
lastiger is dan toen je op 14de nog op school zat of op je 18de
of je 25ste aan een studie begon. Werk zoeken en solliciteren is voor mensen
die een noodzakelijke opleiding volgen nog niet zo'n probleem, maar de verplichting
om tijdens die periode weer aan de slag te gaan, kan dat wel zijn. Die verplichting
kan voor velen de figuurlijke nekslag betekenen, in de zin dat op dat moment
de zo wenselijk geachte scholing het loodje legt. En als die verplichting
dat niet doet, dan geeft de zorg over de vraag of de inkomenszekerheid wel
voldoende gewaarborgd is, die nekslag wel.Dat brengt mij bij de kwestie van de al dan niet aansluitende bijstand.
De minister noemt, mogelijk om aan te geven waarom gemeenten het scholingsbeleid
van het UWV waarschijnlijk wel zullen volgen, de afspraken in het SUWI-ketenprogramma
over een sluitende, wederzijds aanvullende dienstverlening. Daarbinnen valt,
naar wij aannemen, de afspraak dat het UWV een onder haar verantwoordelijkheid
aangevangen scholing ook affinanciert. Echter, dat wil nog niet zeggen dat
die persoon in het kader van de bijstand wordt overgenomen onder dezelfde
voorwaarden als het UWV stelde. Veel gemeenten voeren namelijk, zoals de minister
wel zal weten, sinds de invoering van de WWB een "work first" beleid, waarbij
degene die zich voor een uitkering meldt, meteen in de kraag wordt gevat om
"iets" te gaan doen, of dat werk perspectief biedt of niet. Wat denkt de minister
dat dit zou betekenen voor de motivatie van de werkloze die halverwege een
voor hem ingewikkeld scholingstraject zit?Voorzitter. Ik rond af. De fractie van de PvdA is verbaasd over het feit
dat de minister op deze wijze va banque wenst te spelen met een door hemzelf
geïnitieerd scholingsbeleid. Zij acht de argumentatie over prikkels die
aan mensen gegeven moeten worden, nadat zij vanuit een uitkeringssituatie
aan een scholing zijn begonnen, curieus, ondeugdelijk en zelfs lichtelijk
pervers. Het laatste woord gebruik ik in de betekenis waarin het wel vaker
wordt gebruikt in combinatie met prikkels: een perverse prikkel is er één
die het omgekeerde bewerkt van wat degene die de prikkel gaf had beoogd. Wij
zien uit naar het antwoord van de minister.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister De Geus:Voorzitter. Het is mij een voorrecht om op deze laatste vergaderdag van
dit jaar hier te zijn om te spreken over een onderwerp dat wel degelijk een
grote maatschappelijke betekenis heeft, omdat het in het hart gaat om de toerusting
voor de arbeidsmarkt. Zowel mevrouw Van Leeuwen als mevrouw Westerveld heeft
hierover behartigenswaardige woorden gesproken. Mevrouw Westerveld duidde
ook al op het risico dat ik in bredere zin in een interview heb aangegeven,
dat er ook als de werkgelegenheid groeit, een groot verschil dreigt te ontstaan
tussen degenen die aan de kant staan of op de arbeidsmarkt komen, en de eisen
die gesteld worden voor de functies die ontstaan. Dit betekent dat een vertaling
van de groei van werkgelegenheid in een vermindering van werkloosheid of een
toename van de deelname aan arbeid geenszins vanzelfsprekend is. Verschillende
partijen hebben op dit vlak een verantwoordelijkheid. Als wij dit niet goed
aanpakken, dreigt opnieuw het risico van wat er zich aan het eind van de jaren
negentig en omstreeks het jaar 2000 in zekere zin heeft voorgedaan. Daarmee
hebben wij zeker leergeld betaald. In die jaren is de werkgelegenheid gigantisch
toegenomen en toch zijn er velen in de WAO en in de bijstand gebleven. Het
was geen politiek taboe, want ook al voor het eerste kabinet-Balkenende vond
de regering dat mensen daadwerkelijk moeten worden toegerust voor de arbeidsmarkt
en dat zij daarbij begeleid moeten worden als zij een achterstand hebben.Daarbij is scholing zeer belangrijk, ze is cruciaal, essentieel. Er is
ook gerichte scholing nodig. Het is mogelijk dat ouderen, vrouwen of langdurig
werklozen een ander soort scholing of begeleiding nodig hebben dan de gemiddelde
jongere die na de basisschool een vervolgopleiding kiest. Dit betekent dat
scholing in de ketenaanpak maatwerk moet bieden om individuele talenten op
de arbeidsmarkt tot hun recht te laten komen. Slim en gericht scholingsbeleid
is dus zeker nodig. Zo bedraagt de deelname van allochtone vrouwen aan de
arbeidsmarkt maar de helft van die van autochtone vrouwen. De aanbeveling
van de commissie PaVEM om bij de scholing voor een zeer gerichte taalinspanning
te zorgen heeft de regering dan ook met vreugde begroet. Op deze weg gaan
wij ook verder.Nu komt het er natuurlijk op aan of de voorgestelde vereenvoudigingen
scholing wel voldoende mogelijk maken. Ik moet het misverstand wegnemen dat
het niet doorlopen van de WW-uitkering tijdens scholing als zodanig een ontmoediging
voor scholing zou betekenen. Dit is niet zo, het verschil in uitkeringsduur
bij scholing en zonder scholing wordt juist ongedaan gemaakt. Scholing vergroot
in alle gevallen de kansen op de arbeidsmarkt en in geen enkel geval worden
in de nieuwe situatie die wij met deze wetswijziging beogen, de inkomensrechten
erdoor verminderd. Iedereen krijgt in gelijke mate een uitkering en scholing
heeft dus altijd een toegevoegde waarde. Wel wordt het terstond aanvatten
van scholing belangrijker, want hoe sneller men zich geschoold weer op de
arbeidsmarkt kan melden, des te beter het is. Deze perverse prikkel leidde
er in de praktijk toe – ik zeg het met spijt – dat zich tegen
het einde van de WW een hausse in de scholingsaanvang voordeed. Jammer, maar
zo was een stukje werkelijkheid. Het is echter niet zo dat als de situatie
wordt zoals de wetswijziging beoogt, daarmee scholing als zodanig wordt ontmoedigd
of moeilijker gemaakt. Ik ben het geheel met mevrouw Westerveld en met mevrouw
Van Leeuwen eens dat scholing een zeer belangrijk iets is, waarop wij moeten
inzetten en waarin ook partijen als UWV, gemeenten of anderen die daarbij
een begeleidende rol hebben, naar de maat van de behoefte zouden moeten investeren.Alvorens te komen op het punt dat mevrouw Van Leeuwen mede namens de Kamer
aan de orde heeft gesteld, te weten de scholing van de arbeidsgehandicapte
werklozen, maak ik eerst een opmerking over het ondernemerschap, zoals mevrouw
Van Leeuwen dit naar voren bracht. Het is juist dat wij niet alleen als politiek
verantwoordelijken – dan heb ik het over mijzelf en staatssecretaris
Van Hoof – en als departement, maar ook als uitvoeringsorganen, gemeenten,
UWV en CWI, steeds meer tot de ontdekking komen dat het perspectief
van ondernemerschap voor heel veel werkzoekenden minstens zo relevant is als
het zoeken van een baan. Dat betekent dat in de scholing, in de toerusting
en in de hele begeleiding de mogelijkheden ook veel meer in de richting van
het ondernemerschap gestuurd zullen worden. Dit betekent niet dat mensen niet
meer naar een baan geleid worden, maar het betekent wel dat voor een aantal
mensen het perspectief van een baan in loondienst helemaal niet het ideaal
is van werkhervatting. Je kunt ook werken zonder dat je een baas hebt, namelijk
als zelfstandig ondernemer. In die zin zou het gegeven dat zeker onder allochtone
werklozen het ondernemerschap op het ogenblik veel meer belangstelling geniet
en ook veel meer kansen geeft, wel eens een heel belangrijk winstpunt kunnen
zijn van de inzichten die wij daarover in de afgelopen maanden hebben opgedaan.
Als mevrouw Van Leeuwen in zijn algemeenheid vraagt of bij werkhervatting
vanuit de WAO en de WW het perspectief van het ondernemerschap niet meer aandacht
zou behoeven, dan is mijn antwoord bevestigend. Ik kan haar zelfs beloven
dat in het volgende kwartaal er nadere informatie volgt over de uitwerking
van dit initiatief van de zijde van de staatssecretaris.Dan kom ik bij het pièce de résistance in het debat, daar
waar mevrouw Van Leeuwen aangeeft dat het voorgaande misschien in zijn algemeenheid
juist mag zijn, maar dat dit de vraag oproept hoe het dan zit met de arbeidsgehandicapte
werklozen. Die hebben immers vaak een periode van arbeidsongeschiktheid achter
zich en moeten zich dan in korte tijd weer kwalificeren voor de arbeidsmarkt.
Zij hebben vanuit hun arbeidshandicap een inkomensondersteuning, maar de periode
van die inkomensondersteuning is soms te kort om de scholing te doorlopen
die nodig is. Mevrouw Van Leeuwen kapittelt mij enigszins op het woordgebruik,
daar waar het betreft "gegeven de wens die in de Kamer leeft". Nu, dit betekent
zeker niet dat wij er niet van harte over spreken. Het is van harte, van ziele
en van verstande. Bij "van verstande" is het zo dat wij ook wel even moeten
nadenken om te kijken hoe wij tot de meest adequate oplossingen op het door
haar aangevoerde punt zouden kunnen komen. Ik zie in dat het hier een inhoudelijk
punt betreft dat hout snijdt. Dat dit samengaat met het respect voor de Kamer
en met het luisteren naar de overwegingen in de Kamer, mag zij uit mijn tekst
lezen. Er mag niet uit gelezen worden dat het eigenlijk alleen een politiek
machtswoord vanuit uw Kamer is dat mij tot deze gedachte heeft gebracht. Wij
hebben op argumenten gedebatteerd en dat wil ik graag langs die weg ook voortzetten.Mevrouw Van Leeuwen bestrijdt niet dat de hoofdregel ook na de vereenvoudiging
zou kunnen blijven: geen verlenging van de werkloosheidsuitkering bij scholing
na afloop van de toekenningsduur. De uitzondering krijgt dan vorm met een
verlenging van de werkloosheidsuitkering tijdens de noodzakelijke scholing
voorzover die langer duurt dan de aanvankelijke termijn van de werkloosheidsuitkering.
Het gaat daarbij dus om scholingsdagen na de oorspronkelijke toekenningsduur
van de werkloosheidsuitkering.Bij de groep arbeidsgehandicapten die de geachte afgevaardigde noemt,
gaat het om veel mensen, terwijl deze groep niet correspondeert met de groep
waarmee wij bij de uitvoering specifiek te maken krijgen. Er zijn bijvoorbeeld
mensen die bij de gemeente als arbeidsgehandicapt genoteerd staan. Een groot
aantal mensen wordt bij de eenmalige herbeoordelingsoperatie betrokken. Er
is al gezegd dat voor die mensen de inkomensgarantie zou moeten blijven gelden.
Met het oog daarop zal de regering een wetsvoorstel voor de onderhavige groep
indienen. Het gaat dan dus om de personen die betrokken zijn bij de eenmalige
herbeoordelingsoperatie in verband met het gewijzigde schattingsbesluit en
voor de wie de arbeidsongeschiktheidsuitkering is ingetrokken of verlaagd
en die een werkloosheidsuitkering genieten of een tijdelijke regeling die
daarmee gelijk is gesteld. Tijdens de duur van die uitkering gaan zij een
opleiding volgen in het kader van de reïntegratie waarbij de scholing
is vastgelegd in een plaatsingsplan. Over dat plaatsingsplan wordt een afspraak
gemaakt met het reïntegratiebedrijf. Het plan moet binnen drie maanden
na de effectuering van de herbeoordeling bij het UWV zijn ingediend. Vervolgens
moet het door het UWV worden goedgekeurd. Op zichzelf kan de scholing later
beginnen, maar er moet wel een concreet plaatsingsplan zijn waarop die scholing
berust. Dat garandeert namelijk dat de scholing zo snel mogelijk in beeld
komt. Er kan dus niet gewacht worden met het omzien naar scholing tot het
eind van de uitkeringsperiode.Het wetsvoorstel dat wij met het oog op deze situatie voorbereiden zal
natuurlijk de vraag opwerpen: wat betekent het voor de mensen die nu al onderhevig
zijn aan allerlei bepalingen? Kan zoiets in het kader van deze vereenvoudigingswet?
Nee, dat kan niet. Ik stel dan ook voor om de vereenvoudigingswet in werking
te laten treden en om vervolgens een nieuw wetsvoorstel bij de Tweede en Eerste
Kamer in te dienen. Daarmee wordt dan voorzien in een wijziging van de WW
en gekomen tot verlenging van de werkloosheidsuitkering tijdens de scholing
van de groep die ik zojuist noemde. Dat nieuw in te dienen wetsvoorstel kan
medio 2005 met terugwerkende kracht in werking treden. Het UWV wordt gevraagd
om daarop te anticiperen. Vooruitlopend op de aanvaarding van het wetsvoorstel
willen wij verlenging toestaan voor die personen die na herbeoordeling in
de periode waarin zij de werkloosheidsuitkering ontvangen met de scholing
beginnen. Op deze manier hebben wij de spijkers in handen, we zien de koppen
van die spijkers en kunnen de hamer vastpakken. Vervolgens kunnen wij spijkers
met koppen slaan, en daar vroeg mevrouw Van Leeuwen om.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Neem mij niet kwalijk dat ik nog om een opheldering vraag.
Ik had de tekst niet voor mij en de beantwoording ging razendsnel. Ik wel
graag weten of ik alles goed heb begrepen. Zegt de minister in antwoord op
de vraag van mevrouw Van Leeuwen: wij willen de duur van de uitkering eenmalig
verlengen in het kader van de operatie "her te beoordelen WAO'ers"?Minister De Geus:Ik heb aangegeven dat ik die toezegging wil doen. Aangezien op dit punt
een wetsvoorstel wordt ingediend, krijgen wij hier over de doelgroep een debat.
Met het nieuwe stelsel zal veel scherper gefocust worden op scholing en reïntegratie,
zowel aan werkgeverskant als aan de kant van de werkzoekenden. Over de andere
instrumenten moeten wij ook nog spreken en dan kunt u zeggen
of die voldoende zijn. Mevrouw Van Leeuwen vroeg echter specifiek hoe het
zal gaan met de mensen die jarenlang een uitkering hebben genoten en die ineens
de arbeidsmarkt op moeten. Ik heb gezegd dat een aantal van die mensen niet
wordt herbeoordeeld volgens het nieuwe schattingsbesluit. Wij hebben het ook
niet over de mensen die in de bijstand zitten en als arbeidsgehandicapt genoteerd
staan. Ik denk aan het percentage van 25. Over wie hebben wij het dan wel?
Wij hebben het over degenen die via de herbeoordelingsoperatie met een aantal
snelle, concrete stappen naar de arbeidsmarkt gebracht worden. Als er dan
op grond van een plaatsingsplan met de scholing wordt begonnen, dan mag deze
ook na het bereiken van de WW-uitkeringsduur doorlopen. Ik heb aangegeven
dat dit ook geldt voor de groep met een WW-vervangende uitkering, de TRI-groep.
Dit is een gevolg van een eerdere toezegging bij het debat over het schattingsbesluit.
Er bleek toen dat een aantal mensen eventueel niet eens een inkomensbescherming
vanuit de WW zou genieten.Mevrouw Westerveld (PvdA):U zegt dus niet dat de WW verlengd wordt voor mensen die in de toekomst
arbeidsgehandicapt worden, vanuit de WW werkloos worden en in die periode
scholing gaan volgen? Het gaat echt om de nu bestaande gevallen?Minister De Geus:Ja, voorzitter. De Kamer kent de hoofdlijnennotitie maar nog niet het
wetsontwerp, want ik heb dat nog niet bij deze Kamer ingediend. Bij mensen
die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, is de hervatting via reïntegratie
niet direct aan de orde, als deze al ooit aan de orde is. Bij de groep voor
wie reïntegratie wel aan de orde zou zijn, is het hele instrumentarium
erop gericht om dat in een zo vroeg mogelijk stadium te doen. Het is niet
uitgesloten dat deze personen helemaal niet meer in de WW komen. Voor deze
personen geldt bijvoorbeeld de loonaanvullingsregeling en de verlengde uitkering.
Hier gelden andere inkomensbeschermende maatregelen in een complex. Er zal
voor de toekomstige gevallen een volstrekt nieuwe situatie ontstaan. Ik begrijp
heel goed dat u die vraag stelt omdat u zich afvraagt of u het goed vindt
dat die groep er wel of niet bij zou horen.Er komen twee wetsvoorstellen. Het eerste is het wetsvoorstel WIA. Dit
regelt wat we allemaal doen voor de mensen die nog gedeeltelijk arbeidsgeschikt
zijn en dus kans op herstel hebben. De ambitie van de regering is dat dit
afdoende geregeld wordt in dit wetsvoorstel. Het tweede wetsvoorstel zal gaan
over deze verlenging en de afbakening van de doelgroep, zoals ik die nu mondeling
heb aangegeven. Ook dit wetsvoorstel wordt nog ter beoordeling aan deze Kamer
gezonden.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Mijnheer de voorzitter. Om te beginnen wil ik de minister bedanken. Ik
heb namens de Kamer gevraagd om een duidelijke toezegging. Er komt een voorstel
tot wetswijziging. De minister heeft dit volstrekt ingevuld op de wijze zoals
ik het tot dusverre in de gewisselde stukken naar voren heb gebracht. De vragen
die er nu aan toegevoegd worden, zijn van een geheel andere orde. We krijgen
in de toekomst twee jaar de tijd om reïntegratieplannen te maken door
werkgevers en werknemers en de nodige scholing toe te passen. We gaan ervan
uit dat de komende werklozen, ook de gehandicapten, in de bedrijven kunnen
blijven. Ik laat dat ideaal niet varen. Als er in dat opzicht in de toekomst
een gat zou ontstaan, dan weet ik deze minister of wie dan ook te vinden.
Ik heb het in mijn stukken altijd gehad over de arbeidsgehandicapten die nu
in het nieuwe kader buiten de scholing zouden vallen. De minister heeft die
groep zelfs nog opgerekt. Hij heeft er een groep aan toegevoegd, die ik niet
bij name had benoemd. Ik ben daar erkentelijk voor. Ik ga ervan uit dat de
wetswijziging snel kan komen, omdat de minister ook heeft toegezegd dat deze
met terugwerkende kracht zal worden ingevuld. Ik had dat niet durven hopen.
We kunnen er nog heel lang over blijven praten, maar ik ben dat niet van plan.Mevrouw Westerveld (PvdA):Mevrouw van Leeuwen, ik wil graag even een vraag stellen. U heeft het
over het nieuwe stelsel en dat er twee jaar de tijd is voor reïntegratie.
Dit geldt voor werknemers die een vast dienstverband hebben. Voor mensen die
een tijdelijk dienstverband hebben, geldt dit niet.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dat is de vraag. Het gaat om mensen die in dienst zijn. Of zij nu tijdelijk
in dienst zijn of niet, er zal altijd aan reïntegratie moeten worden
gedaan.Mevrouw Westerveld (PvdA):Maar niet door de werkgever, want het dienstverband is beëindigd.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik heb het niet over beëindigde dienstverbanden. Wij mogen ervan
uitgaan dat in de toekomst voor een gehandicapte werknemer die in dienst is
bij een werkgever – stel er gaat iets mis en er moet toch een einde
komen aan de dienstbetrekking – hetzelfde wordt gedaan als voor een
niet gehandicapte werknemer. Die zorg trek ik mij aan en daar blijf ik in
geloven.Ik meen dat ik de interventie van collega Westerveld niet helemaal heb
begrepen. Het is één van tweeën. Misschien hadden wij verder
kunnen gaan, en het is het goed recht van mevrouw Westerveld om dat te willen.
In de commissie heb ik echter nooit iets anders gezegd dan dat ik een uitzondering
wilde maken voor de arbeidsgehandicapte werknemers. Ik wil toch wel trouw
blijven aan dat wat ik heb gezegd en dan kun je daar moeilijk het verhaal
aan verbinden dat je de uitzondering voor de hele groep wilt. Ik heb in de
commissie gevraagd of de hele commissie zich daarachter kon scharen. In het
voorstel zoals ik dat had gedaan, werd wel degelijk een onderscheid gemaakt
tussen werklozen zonder handicap en werklozen met een handicap.Mevrouw Westerveld (PvdA):Mijn eerste interruptie had te maken met het feit dat een arbeidsgehandicapte
met een tijdelijk dienstverband na een paar maanden toch echt op straat staat
en in de WW komt.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dat is een ander geval.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik onderschrijf van harte dat de voltallige commissie zich heeft aangesloten
bij het voorstel van de CDA-fractie. De fractie van de Partij van
de Arbeid heeft daar echter een aantal principiële vragen aan toegevoegd,
onder andere over de ratio van de regeling. Dat punt houd ik overeind. Dat
neemt niet weg dat ik het voorstel dat aan de minister is gedaan, onderschrijf,
zij het dat ik mij afvraag of het voorstel dat nu is gedaan, spoort met het
opmerking van de CDA-fractie dat het om arbeidsgehandicapte werknemers gaat.
Ik heb in elk geval begrepen dat het alleen maar zou gaan om de groep oude
gevallen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dat is dan jammer. De stukken zijn gewisseld. Mevrouw Westerveld gaat
in haar betoog verder dan mijn voorstel. Daardoor kwam zij in feite in strijd
met mijn betoog. Daar ging het om. Je kunt niet afspreken dat je voor een
bepaalde groep een uitzondering maakt om vervolgens de uitzonderingsbepaling
voor de hele groep te bepleiten.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Het is geenszins mijn bedoeling om een grote woordenwisseling
voeren met de woordvoerder van de CDA-fractie over de vraag wat nu wel of
niet is afgesproken. Dat zou de minister heel plezierig vinden, want hij is
dan de lachende derde. Laat ik het standpunt van de fractie van de Partij
van de Arbeid nog eens helder uiteenzetten.Het pleidooi van de CDA-fractie dat deze maatregel moet worden verzacht
voor arbeidsgehandicapten onderschrijven wij ten volle. Daarnaast heeft mevrouw
Van Leeuwen in de vragen aan de minister laten merken dat zij zich afvraagt
of hiermee wel een verstandig beleid wordt gevoerd. Het antwoord van de minister
gaat telkens een aantal kanten op, waardoor ik het niet kan volgen. In het
oude systeem zat volgens de minister een prikkel die erop neerkwam dat een
werkloze pas aan het einde van zijn WW-periode aan zijn scholing begon onder
het motto "ha, ha, nou heb ik nog wat langer een uitkering". Ik zeg het even
in mijn woorden. In mijn eerste termijn sprak ik over prikkels die aan verschillende
actoren werden toegedicht. Er zijn natuurlijk ook prikkels voor een aantal
instanties. Als het UWV dat heeft laten gebeuren, dan is er volgens mij een
heel eenvoudige manier om dat op te lossen: het UWV moet erop letten dat mensen
tijdig aan scholing beginnen. Als het UWV tegen het einde van de WW-periode
van bijvoorbeeld twee jaar nog een scholing geïndiceerd acht die een
aantal maanden buiten de WW-periode valt, dan moet daar toch een vraagteken
bij geplaatst worden. Het UWV is een ZBO, maar het krijgt tamelijk strakke
instructies. De minister kan zeggen dat wij mensen geen scholing laten volgen,
als wij niet denken dat deze effectief kan zijn. Als het UWV in een enkel
geval aan het eind van de uitkeringsperiode zo'n scholing geïndiceerd
acht, en als dan halverwege die periode wordt gezegd dat de inkomensbescherming
wordt gestopt, ben je naar mijn idee heel dom bezig. Iemand komt halverwege
die scholing voor allerlei problemen te staan. Ik hoef mijn verhaal in eerste
termijn niet te herhalen, want de minister snapt mijn betoog. Die prikkel
vind ik pervers en de perverse prikkel waar de minister last van had in het
oude stelsel, waarvan ik onmiddellijk aanneem dat deze er was, als hij dat
zegt, is op een andere manier weg te nemen dan door deze maatregel, waarmee
je de scholende werknemer treft.Minister De Geus:Voorzitter. Ik denk dat het goed is dat de regering, nadat er spijkers
met koppen zijn geslagen, voortgang boekt met het voorbereiden van de toegezegde
wetswijziging. Dat zal ik in ieder geval doen. Ik neem er kennis van dat er
wellicht een verschil van mening is in dit huis over de achtergrond en de
context van de door mevrouw Van Leeuwen gevraagde toezegging, maar daar ga
ik niet op in. Ik heb de toezegging gedaan die ik heb gedaan, en ik hoop daarmee
materieel aan de zorgen op dit punt tegemoet te komen. Ik heb mij zelfs veroorloofd
om met een bestuurlijk oog te kijken naar welke groep daarmee gelijkgesteld
moet worden. Degenen die vanaf 1 januari in de herbeoordelingsoperatie
zitten, moeten niet afwijken van degenen die na de wetswijziging komen. Dat
heb ik ingevuld naar een vorm van bestuurlijke consistentie.Vervolgens kom ik op het iets bredere dispuut waar mevrouw Westerveld
in eerste termijn op doelde. Zij zei dat het UWV erop moet kunnen sturen,
als mensen door het systeem een bonus krijgen van langere inkomensbescherming,
als zij onfatsoenlijk laat met hun scholing beginnen. Ik aarzel om hier "ja"
op te zeggen, omdat de geschiedenis van de sociale zekerheid wel heeft geleerd
dat de sturing in het systeem door de uitvoeringsverantwoordelijken bijna
nooit in staat is om een perverse prikkel te ontzenuwen.De sturing in een systeem van bovenaf, via personen of instructies, is
bijna nooit in staat om een perverse prikkel te ontzenuwen. Daarom hebben
wij ons afgevraagd welke situatie er ontstaat, als je deze zou weghalen. Dan
ontstaat de situatie dat iemand die een jaar recht heeft op WW en twee maanden
voor het eind daarvan begint met scholing, net zo lang WW krijgt als iemand
die geen scholing begint. Die scholing loopt door. In het ene geval is iemand
werkloos en heeft bijstand. In het andere geval volgt iemand scholing, is
werkloos en heeft bijstand.Wat wij doen, is dat wij de inkomensbescherming gelijk stellen voor degenen
die wel of niet scholing volgen. Dat is de situatie. De inkomensbescherming
voor degenen die wel of niet scholing volgen, wordt gelijkgeschakeld. Dat
is niet een ontmoediging van scholing, want scholing is altijd ten profijte
van betrokkenen en van de samenleving als geheel. Dat betekent dat de prikkel
om scholing aan te vatten zelfs bijna wordt versterkt. Deze is in ieder geval
eerder in het systeem aan de orde, omdat iets wat oneigenlijk was, een vorm
van een bonus op doorlopen, eruit wordt gehaald.Hierover is heel veel gewisseld in de stukken. Ik begrijp goed dat de
fractie van de Partij van de Arbeid ten principale een wat andere vraag stelt,
namelijk hoe zit het met die prikkel. Ik hoop dat ik met deze korte coda op
datgene wat al in de schriftelijke stukken is gewisseld mevrouw Westerveld
heb kunnen overtuigen van de gerechtigheid van dit voorstel.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik moet de minister teleurstellen. Op een vraag uit mijn eerste termijn
heb ik nog geen antwoord gekregen. De minister heeft het weer over de bijstand. In die gevallen waarin mensen aan het einde van hun WW-periode
scholing volgen, heeft het UWV hen geïndiceerd geacht. Er is een bepaalde
reden waarom het belangrijk is dat die persoon de opleiding afmaakt. De Wet
werk en bijstand is sinds kort gelokaliseerd. Gemeenten trekken hun eigen
plan. De minister sprak over ketenafspraken. Die ketenafspraken hebben te
maken met de financiering van scholing. De minister kan toch niet weten of
gemeenten datgene wat het UWV zo nodig vindt, opvolgen? Hij weet niet of zij
een scholier onmiddellijk in hun tewerkstellingsprogramma's zullen opnemen
waardoor het rendement van die eerste maanden dat iemand de scholing volgt,
weg is, omdat de scholing wordt afgebroken. Baart dat de minister geen zorgen
in het licht van die 2,4 miljoen en, zo nee, waarom niet?Minister De Geus:Mevrouw Westerveld snijdt nu een zeer breed vraagstuk aan. Uit de samenwerking
in de keten heb ik de impressie dat de aansluiting tussen wat in een bepaald
punt in de keten wordt geïndiceerd in redelijkheid wordt voortgezet,
tenzij er natuurlijk bijvoorbeeld in een bepaalde gemeente een mogelijkheid
is van een tewerkstellingsprogramma dat superieur is aan hetgeen UWV kan bieden.
UWV heeft naar zijn aard geen tewerkstellingsprogramma's.Ik sluit niet uit dat in een enkel geval toch nog een wissel wordt gemaakt.
Dat gaat natuurlijk in overleg met betrokkene. De impertinentie die mevrouw
Westerveld in haar vraag veronderstelt, zou zich in incidentele gevallen als
daar reden voor is, kunnen voordoen, maar dan is die ten faveure van de samenleving
en betrokkene.Als het haar bedoeling is, breder de aansluiting van begeleiding en scholing
in de verschillende stappen in de keten te bespreken, is dat niet iets waar
dit wetsvoorstel als zodanig verandering in aanbrengt. Ik stel het op prijs
daarover met deze Kamer te debatteren. Het behoort echter ook politiek tot
de portefeuille van de staatssecretaris. Ik ben bang dat een volgende vraag
van mevrouw Westerveld op dit punt mij zou overvragen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik riskeer dat. Ik had mij voorgenomen het hierbij te laten, maar u maakte
een opmerking die mij prikkelde. U zei namelijk dat het programma van de gemeente
ten faveure van de samenleving en de betrokkene is. Het voorbeeld dat ik gaf,
zou u als portefeuillehouder WW heel ongewenst moeten vinden: de scholing
wordt afgebroken, omdat iemand in zo'n traject wordt gestopt. Dat is ten faveure
van niemand, maar een uitermate betreurenswaardige situatie.Minister De Geus:Het zou kunnen dat wij het laatste woord hierover nog niet spreken. Ik
begreep de casus zoals mevrouw Westerveld die schetste als een waarin scholing
is ingezet met het doel om aan de slag te komen, waarna de gemeente met een
programma komt dat iemand per direct met een baan aan de slag helpt. In dat
geval klopt mijn stelling dat dit laatste superieur is. Als mevrouw Westerveld
bedoelt dat er ook tewerkstellingsprogramma's zijn die van voren af en aan
bij nul beginnen, dan ben ik het met haar eens dat in dat geval het stopzetten
van zo'n lopend scholingsprogramma dat al dichter bij het doel is, een heel
merkwaardige afleidingsmanoeuvre zou zijn. De gemeenten hebben er alle belang
bij dat de trajecten die het snelst naar werk leiden, worden gevolgd. Dat
is ook in het belang van betrokkene. Het mooie van deze vereenvoudiging is
dat daarmee alle prikkels in dezelfde richting gaan.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van de PvdA en de SP wordt conform
artikel 121 van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht
willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-539-546.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl