Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht (30471)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 154-158

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 4, pagina 154-158

26-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30471Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) (30413), en over: - de motie-Mosterd/Depla over de toekomstbestendigheid van de bestuursstructuur (30413, nr. 68); - de motie-Mosterd/Verbeet over uitvoering van de motie-Mosterd c.s. (30300 XV, nr. 57) (30413, nr. 69) en 8 andere moties (de nrs. 73, 74, 76 en 78 t/m 82)Pagina 148-152
Presentie en opening (dinsdag 26 september 2006)Pagina 145-145
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 29 september 2006)Pagina 145-146
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en enige andere wetten in verband met het vergroten van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor het arbeidsomstandighedenbeleid (30552) en over de motie-Koopmans/Stuurman over een werkprogramma wetenschappelijke grenswaarden (30552, nr. 27)Pagina 152-153
Behandeling van de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2201/2003 wat de bevoegdheid betreft en tot invoeging van regels inzake toepasselijk recht in huwelijkszaken (COM(2006)399) (30671)Pagina 147-147
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over MEP-subsidies, te weten de motie-Van der Staaij c.s. over het vooralsnog niet beëindigen van de bestaande MEP-subsidiemogelijkheden (28665, nr. 70)Pagina 154-154
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over PBO's, te weten: - de motie-Aptroot over zeggenschap van aangesloten ondernemers over de samenstelling van het bestuur (25695, nr. 36); - de motie-Aptroot over volledige openheid van zaken in de financiële verslaglegging van de schappen (25695, nr. 37); - de motie-Douma/Van Dijk over een code voor goed bestuur (25695, nr. 38) en 3 andere moties (de nrs. 39 t/m 41)Pagina 148-148
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten ter realisering van de doelstelling uit de nota 'Werken aan winst' (Wet werken aan winst) (30572)Pagina 158-181
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het klimaatbeleid/CO2-allocatiebeleid, te weten: - de motie-De Krom/Spies over een EU-besluit over het post-Kyotobeleid (28240, nr. 53); - de motie-Van Velzen/Samsom over het veilen van emissierechten (28240, nr. 54); - de motie-Van Velzen/Samsom over jaarlijkse verlaging van het uitstootplafond voor emissierechten (28240, nr. 55) en 1 andere motie (nr. 56)Pagina 147-148
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de verkoop van aandelen van het vervoersbedrijf Connexxion Holding NV, te weten: - de motie-Crone c.s. over een lager percentage te vervreemden aandelen (28165, nr. 48); - de motie-Crone c.s. over voorwaarden voor de vervreemding van de aandelen (28165, nr. 49); - de motie-Omtzigt c.s. over maatregelen aansluitend bij de personeelsparagraaf van de Wet Personenvervoer 2000 (28165, nr. 50)Pagina 147-147
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 29 september 2006)Pagina 199-200
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de giframp in Ivoorkust, te weten de motie-Samsom c.s. over het formuleren van een onderzoekstraject (22343, nr. 137)Pagina 147-147
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over de zaak-Donorov (19637, nr. 1065)Pagina 181-185
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 september 2006 over asielbeleidPagina 185-199
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht (30471)Pagina 154-158

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Verklaring
dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in
de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling over het uitsluiten
van wilsonbekwamen van het kiesrecht (30471).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Het voorliggende wetsvoorstel was eerder geagendeerd als hamerstuk.
Mijn fractie heeft geaarzeld of het wel of niet nodig was om te verzoeken
het alsnog te agenderen. Uiteindelijk hebben wij daar toch voor gekozen, omdat
het een ingrijpend voorstel is en bovendien een grondwetswijziging. Ik denk
al met al dat het goed is dat wij hierover kort met elkaar spreken. Ik kan
overigens nu al wel zeggen dat de inhoud van het wetsvoorstel ons sympathiek
is.De regering wil de bescherming van de drager van het recht centraal stellen
in plaats van het recht zelf, omdat het kiesrecht volgens haar een grondrecht
is dat in beginsel aan eenieder toe dient te komen. Daarbij dient volgens
de regering dan ook niet de vraag aan de orde te komen of iemand verantwoordelijk
met het kiesrecht om kan gaan. Is de regering bereid om hierop dieper in te
gaan? Er kan namelijk over worden gediscussieerd of de enig overgebleven uitsluitingsgrond,
ontzegging van het kiesrecht als bijkomende straf, niet ook te maken heeft
met de vraag of iemand verantwoordelijk en waardig met het kiesrecht om kan
gaan. Waarom wordt gekozen voor deze bijkomende straf?Er zit een element van verantwoordelijkheid en waardigheid in het gebruik
van het kiesrecht en daarmee is er dus eveneens sprake van een beoordeling
of iemand verantwoordelijk met zijn kiesrecht om kan gaan. Volgens mijn fractie
kan daarom niet in zijn algemeenheid gesteld worden dat de vraag niet aan
de orde is of iemand verantwoordelijk met het kiesrecht om kan gaan.Het wetsvoorstel vloeit voort uit een oordeel van de Raad van State. De
raad oordeelde namelijk in 2003 dat de categoriale uitsluiting van deze groep
personen van het kiesrecht in zijn algemeenheid niet strijdig is met het Internationaal
verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten, maar dat deze uitsluiting
in een concreet geval wel onredelijk kan zijn. Vervolgens riep de raad de
wetgever op om tot een oordeel te komen over de wijze waarop moet worden vastgesteld
of van een onredelijke beperking sprake is en aan welk orgaan terzake bevoegdheid
toekomt. De raad roept dus op tot een specifiekere regeling dan de categoriale
uitsluiting.In het wetsvoorstel is ervoor gekozen om de uitsluitinggrond voor deze
hele categorie te laten vervallen. Dat is wel erg rigoureus en mijn fractie
hoort daarom graag waarom de regering niet heeft gekozen voor de lichtere,
derde variant. In deze variant wordt uitgegaan van de algemene uitsluiting
van curandi, maar wordt tegelijkertijd toekenning door de rechter van het
kiesrecht op individuele basis mogelijk gemaakt. Daarmee wordt naar de mening
van de fractie van de ChristenUnie voldoende tegemoetgekomen aan de bestaande
knelpunten. De regering stelt terecht dat veel curandi die straks het kiesrecht
krijgen, dit recht niet zullen gebruiken. De individuele beoordeling door
de rechter zal zich dan ook toespitsen op enkele situaties, terwijl misbruik
via volmachten kan worden voorkomen.Voorzitter. Een en ander laat onverlet dat mijn fractie, ondanks haar
eigen voorkeuren, wijziging van de voorliggende grondwetsbepaling gewoon door
zou willen laten gaan. In de Kieswet moeten dan nadere regels worden gesteld.
Omdat de regering in de stukken aan de Kamer al is ingegaan op deze regels,
denk ik dat het goed is dat wij kort van gedachten kunnen wisselen over de
punten die ik aan de orde heb gesteld.De heer Dubbelboer (PvdA):Voorzitter. Ik ben uiteindelijk toch wel blij met het verzoek van de fractie
van de ChristenUnie om dit wetsvoorstel alsnog plenair te behandelen.
Bij een grondwetswijziging heeft de Kamer mijns inziens namelijk de plicht
om er in ieder geval enkele woorden aan te wijden.De aanleiding voor deze wetswijziging was een jonge man die Wouter Bos
tijdens een bezoek aansprak. Hij was wegens een stoornis onder curatele gesteld,
maar in zijn goede moment was hij zeer betrokken bij de politiek en ook zeer
wel in staat om die te volgen. Wouter Bos sprak mij hierover aan en zei dat
het eigenlijk een vreemde zaak is dat iemand die onder curatele staat, automatisch
zijn kiesrecht verliest, ook al moet hij of zij in een goed moment in staat
worden geacht om zijn stem uit te brengen. Die jongen is naar de Raad van
State gestapt en heeft deze aan zijn zijde gekregen, in die zin dat de raad
gezegd heeft dat de wetgever zich over de zaak moet buigen. De Raad van State
meende niet tegen de Grondwet te kunnen ingaan door te bepalen dat de jongen
als individueel geval kiesrecht moest krijgen. De wetgever moest dat bepalen.Het kabinet heeft drie varianten geschetst. De fractie van de ChristenUnie
geeft de voorkeur aan de derde variant om in individuele gevallen kiesrecht
te geven. De fractie van de Partij van de Arbeid is het echter eens met de
redenering van de regering dat kiesrecht een fundamenteel recht is. Dat moet
de grondslag zijn. Mijn fractie is het dus eens met het voorstel van de regering
en de grondwetswijziging om het verliezen van kiesrecht voor curandi ongedaan
te maken.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Wie herinnert zich Jeroen niet? Een jongen met een verstandelijke
beperking die graag wilde kunnen stemmen maar dat niet mocht omdat hij onder
curatele was gesteld. De minister van BZK herinnert zich hem in ieder geval.
Hij heeft hem tijdens een kop koffie op het departement beloofd iets aan de
zaak te doen. Vandaag bespreken wij het resultaat van die belofte, een voorstel
om de Grondwet te wijzigen. Mensen die onder curatele zijn gesteld, worden
volgens dit voorstel niet langer uitgesloten van een fundamenteel recht: het
kiesrecht. In de schriftelijke inbreng heeft de CDA-fractie aangegeven, de
grondgedachte achter het wetsvoorstel te steunen. Mensen met een verstandelijke
beperking maken gelukkig steeds vaker deel uit van onze samenleving. Zij kunnen
en willen meedoen. Men kan zeggen dat het kiesrecht een bevestiging is van
die emancipatie en van de plaats die zij in onze samenleving innemen.Bovendien is nu sprake van de rare situatie dat afhankelijk van het regime
waaronder mensen geplaatst zijn, zij wel of niet van kiesrecht zijn uitgesloten.
De situatie die wij nu kennen, brengt een onrechtvaardige ongelijkheid met
zich mee in de groep mensen met een verstandelijke beperking. Eigenlijk is
het helemaal raar dat juist de groep onder curatele gestelden geen kiesrecht
heeft, omdat de reden voor die ondercuratelestelling vaak financieel van aard
is en vaak slechts beperkt betrekking heeft op de overige capaciteiten van
degene die onder curatele is gesteld. Hierbij komt dat het aandeel ouderen
in de samenleving in de komende tijd groeit. De ziekte van Alzheimer veroorzaakt
in toenemende mate problemen. Oudere mensen die onder curatele gesteld worden,
zouden aan het einde van hun leven ook nog het kiesrecht kwijtraken. Dat is
naar ons gevoel onrechtvaardig en ongemakkelijk. In de schriftelijke ronde hebben wij nogal wat vragen gesteld over de
vormgeving van het voorstel. Wij hoeven daarover vandaag geen definitief oordeel
te vellen, maar wij neigen naar de voorkeursvariant van de regering: een algemene
opheffing van uitsluiting van het kiesrecht. Aan de toetsing van individuele
gevallen kleeft een element van willekeur. Bovendien is voor deze toetsing
een zekere deskundigheid vereist die niet per definitie aanwezig is bij de
rechterlijke macht. Verder zijn wij gevoelig voor het argument van de extra
belasting van de rechterlijke macht, dat met nadruk door de minister van Justitie
onder de aandacht is gebracht.Ik heb met genoegen geconstateerd dat de regering van plan is om via een
circulaire en voorlichting instellingen en belangengroepen te informeren over
deze voorstellen. Wij krijgen te vaak signalen dat instellingen waar wilsonbekwamen
wonen, naar eigen goeddunken omgaan met stemkaarten. Natuurlijk gaan veel
instellingen daar zorgvuldig mee om, maar ik ken inmiddels jammer genoeg ook
voorbeelden van instellingen waar stemkaarten in de kluis verdwijnen of te
gemakkelijk van een volmacht worden voorzien. De CDA-fractie meent dat dergelijke
praktijken beslist niet door de beugel kunnen. Ik heb ook met enige regelmaat
ouders gesproken die samen met hun zoon of dochter wilden gaan stemmen en
slechts met de grootst mogelijke moeite de stemkaart konden bemachtigen, omdat
de instelling niet wilde meewerken. Het is dus zeker noodzakelijk om daaraan
aandacht te geven via voorlichting en circulaires. Belangenorganisaties mogen
daarbij uitdrukkelijk niet worden vergeten. Ik begrijp dat de minister niet
wil wachten tot de tweede lezing van het wetsvoorstel, maar dat er al een
start wordt gemaakt bij de eerstvolgende verkiezingen. Ik ben benieuwd hoe
de minister dit precies vorm gaat geven. Ik nodig de minister graag uit om
in dit debat al enkele contouren te schetsen. De CDA-fractie steunt echter
de eerste lezing van deze grondwetsherziening.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Toen ik het stuk voor de eerste keer onder ogen kreeg, was
mijn reactie: een belachelijk wetsvoorstel! Nadat ik het goed had gelezen
en er met een aantal specialisten over had gesproken, heb ik mijn mening echter
bijgesteld. Je kunt namelijk wegens verschillende redenen onder curatele staan:
drankmisbruik, financiële en psychische problemen en minder begaafd zijn.
Bepalen deze factoren echter dat iemand niet meer weet op wie hij wil stemmen?
Het is moeilijk om te bepalen wat wij met dit wetsvoorstel moeten, ook omdat
de Raad van State hierover verschillende meningen heeft. Er wordt soms misbruik
gemaakt van het stemrecht door een andere persoon. Ik steun het wetsvoorstel,
maar ik wil van de minister horen op welke wijze er de komende verkiezingen
gestemd gaat worden en vooral hoe wij onregelmatigheden hierbij tegenhouden.
Hierover heb ik schriftelijke vragen gesteld. De minister heeft beloofd daarop
met spoed te antwoorden. Hoe gaan wij misbruik tegen, ook met het oog op het
geval dat er in een bepaald tehuis bijvoorbeeld veel getekende volmachten
worden gegeven?Ik ben heel blij dat ook mensen die onder curatele staan kunnen stemmen.
Dat is een heel liberaal voorstel. Ik ben heel benieuwd hoe
de minister hieraan bij de komende verkiezingen uitvoering gaat geven.De heer Dubbelboer (PvdA):In verband met de zorgvuldigheid van de beeldvorming vraag ik u het volgende.
U hebt het over tehuizen waar volmachten worden verzameld, waarmee mensen
vervolgens naar het stembureau gaan. Op die manier wordt er misbruik van de
volmachten gemaakt. Ik weet echter niet beter dan dat men nooit meer dan twee
stemkaarten mee mag nemen. Het beeld dat u schetst van iemand die met een
heel pakket stemkaarten naar het stembureau gaat, lijkt mij wat overdreven.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):U komt ook een beetje uit Amsterdam. U weet dat er een rapport ligt van
de ombudsman over wat er in Bos en Lommer is gebeurd. In Zuid-Oost hebben
mensen verteld dat zij met 9 à 10 verschillende volmachten bij een
stembureau terecht konden. Je zou denken dat het niet kan, maar het hangt
af van de kwaliteit van de mensen die zitting hebben op een stembureau of
dit wel of niet gebeurt. Ik maak mij daarover ernstig zorgen, en die zorg
wil ik delen met de minister.Mevrouw Griffith (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie deelt het uitgangspunt van de regering met
betrekking tot ons kiesrecht. Respect voor de menselijke waardigheid moet
centraal staan, met behoud van de autonomie van het individu voor zover dat
mogelijk is. Personen die door de rechter wegens een geestelijke stoornis
onder curatele zijn gesteld, zijn op dit moment uitgesloten van actief en
passief kiesrecht. In de praktijk komt het erop neer dat het instellen van
een beschermingsregime op dit moment automatisch leidt tot het vervallen van
het kiesrecht. Volgens de huidige wetgeving zijn personen met een gebrekkige
ontwikkeling of stoornis, die soms zwaarder gestoord zijn dan degenen die
onder curatele zijn gesteld, wel kiesgerechtigd, terwijl zij vaak in een speciale
instelling verblijven. Er is dus sprake van ongelijkheid als het gaat om het
uitoefenen van het kiesrecht.Mijn fractie is het dan ook eens met de argumenten van de regering om
voortaan het kiesrecht aan curandi niet te onthouden. Het gaat om het nakomen
van een belofte die de toenmalige minister van BZK aan Martijn heeft gedaan.
De laatste jaren is ook de opvatting gegroeid dat het feit dat iemand onder
curatele is gesteld wegens een geestelijke stoornis, nog niet betekent dat
hij in geen enkel opzicht meer in staat is om zijn belangen te behartigen.
In de praktijk kiest ook de rechter voor minder ingrijpende maatregelen dan
ondercuratelestelling, zoals de regimes van beschermingsbewind en het mentorschap.
Het verschil in behandeling tussen curandi en personen met een zwaardere geestelijke
stoornis die in een instelling verblijven en dus wel kiesrecht hebben, wordt
volgens de VVD-fractie terecht opgeheven.Wij zijn ook blij met de aandacht die de minister in het voorstel schenkt
aan het ronselen van volmachten. Wij hopen dat dit al verwerkt is in de circulaire
die rondgestuurd zou worden aan de gemeenten. In dit verband vraag ik ook
aandacht voor de brief die de Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang heeft
gestuurd aan de minister van BZK. Daarin is gevraagd om het zelfstandig en
toegankelijk stemmen voor mensen met een visuele beperking mogelijk te maken
en te bevorderen. De minister heeft aangegeven dat hij dat eveneens in een
circulaire zou opnemen. Hij moedigt de gemeenten aan, te experimenteren met
het willekeurig stemmen in ieder stemlokaal. Ik ben benieuwd naar de stand
van zaken. Is de circulaire al verstuurd aan de gemeenten? Er zou met het
oog op de komende Tweede Kamerverkiezing een aparte circulaire verstuurd worden.
Vandaar dat ik niet alleen aandacht vraag voor het makkelijker en toegankelijker
maken van de komende verkiezingen, maar ook voor mensen met een visuele beperking.Voorzitter. Het zal duidelijk zijn: de VVD-fractie steunt van harte dit
wetsvoorstel.Minister Nicolaï:Voorzitter. Ik dank allen die hier net in hun inbreng positief over dit
wetsvoorstel geoordeeld hebben. Dank ook aan de heer Slob. Ik ben blij dat
hij dit onderwerp toch op deze manier aan de orde heeft gesteld. Het is en
blijft immers een wijziging van de Grondwet en het is een heel principiële
zaak.De argumenten om tot deze stap te komen en om wegens wilsonbekwaamheid
onder curatele gestelden niet langer uit te sluiten van het kiesrecht, zijn
door de meesten hier nog eens opnieuw aangehaald en hebben bijval gevonden.
Met name mevrouw Spies en mevrouw Griffith gaven aan hoe belangrijk dit recht
is en dat het ook iets te maken heeft met emancipatie, in dit geval van onder
curatele gestelden. Er is ook op gewezen dat hiermee een oneigenlijk verschil
wordt opgeheven met zwaarder gestoorden die niet onder curatele zijn gesteld
en dus wel mogen stemmen. Eveneens terecht naar voren gehaald is het principiële
punt dat de ondercuratelestelling gericht is op het beschermen van een persoon
tegen het aangaan van te grote financiële verplichtingen. Iemand het
kiesrecht te ontnemen, is een heel andere stap, en wel een ongelukkige.De heer Slob heeft het meest indringend nog enkele vragen gesteld, waar
ik nu op inga. Het is waar dat de uitspraak van de Raad van State op zichzelf
niet één op één leidt tot de conclusie die de
regering trekt. Daar heeft hij gelijk in. De Raad van State komt niet tot
een standpunt, maar geeft mogelijkheden. De heer Slob heeft met name twee
vragen gesteld waar ik op wil ingaan. Als ik hem goed begrepen heb, zegt hij:
de rechter heeft al de mogelijkheid om in heel bijzondere gevallen iemand
uit te sluiten van het kiesrecht; als dat in een bijzonder geval mag, kun
je daar niet voldoende argumenten aan ontlenen om het niet aan de rechter
voor te leggen in geval van onder curatele gestelden. De enige mogelijkheid
die er nu is om iemand uit te sluiten van het kiesrecht, is wanneer de rechter
dat als bijkomende straf oplegt. Dat is een zeer beperkte categorie. Het moet
dan ook geëist zijn door het OM en het betreft in feite alleen situaties
waarin de desbetreffende persoon een misdrijf heeft gepleegd dat raakt aan
het hart van rechtsstaat en democratie. Er moet dus een link zijn, een direct
verband tussen de straf die de rechter kan opleggen in dat bijzondere geval
en het delict waar iemand voor veroordeeld wordt. Het is dus een zeer uitzonderlijke
categorie. De kern van de discussie die hier nog moet worden gevoerd en waar
de heer Slob en met name mevrouw Spies op wezen, lijkt mij de vraag waarom
wij niet zouden kiezen voor een systeem waarbij de rechter het
nog steeds per geval kan uitmaken. In mijn ogen hebben mevrouw Spies en anderen
gelijk. Ik ben blij dat zij de redenering van de regering steunen. Het belangrijkste
argument is dat je niet aan een rechter moet willen vragen om een dergelijk
oordeel te geven over een medeburger van wie het kiesrecht eventueel moet
worden ontnomen, los van het argument dat het ook nog eens een overbelasting
van de rechterlijke macht meebrengt. Dat noemde mevrouw Spies ook. Welke criteria
moet die rechter hanteren? Ik vind de zaak principieel genoeg om alleen aan
het eerste argument voldoende grond te ontlenen om niet tot een individuele
rechterlijke toetsing over te gaan.Mevrouw Spies en mevrouw Van Oudenallen noemden het belang van voorlichting
en het risico van ronselen. Dit risico bestaat nu ook. Het probleem is alleen
veel groter. Er wordt gewerkt aan de zeer uitvoerige en precieze vragen van
mevrouw Van Oudenallen, die enigszins voorbijgaan aan dit wetsvoorstel. Ik
zeg toe dat zij de antwoorden en een reactie op haar zorgen volgende week
krijgt. Meer in verband met dit wetsvoorstel is het inderdaad de bedoeling
om dit te begeleiden met voorlichting en uitleg in een circulaire. Mevrouw
Griffith stelde specifiek een vraag over de moeilijkheid voor visueel gehandicapten
om te stemmen. Daarover staat iets in de circulaire die gisteren naar alle
gemeenten is gestuurd. Mevrouw Griffith zei overigens ook dat ik de belofte
van mijn voorganger diende in te lossen. Nu doet het verhaal de ronde dat
ik niet alles doe wat mijn voorganger zich heeft voorgenomen, maar in dezen
doe ik dat uitdrukkelijk wel. Het is overigens goed om ons te realiseren dat
deze grondwetswijziging in het gunstigste geval pas voor de verkiezingen van
het Europees Parlement in 2009 effectief kan zijn. Zij vergt namelijk een
tweede lezing. Ik ben dus blij dat uw Kamer dit snel behandelt en hoop van
harte dat de Eerste Kamer dit ook snel zal doen, zodat de wijziging inderdaad
in 2009 effectief kan zijn.In de lijn van mevrouw Spies zal ik belangenorganisaties bij de voorlichting
betrekken, zodat instellingen zo goed mogelijk worden geïnformeerd over
de omgang met onder curatele gestelde mensen die willen stemmen. De heer Slob
vroeg nog of er in de Kieswet voor die variant geen nadere regels konden worden
opgesteld.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb gezegd dat er een mogelijkheid tot uitwerking moet komen indien
u voor de derde variant kiest. Dit betreft natuurlijk uitvoering, waar strikt
genomen niet op vooruitgelopen mag worden tijdens een debat over een grondwetswijziging.
Vandaar dat ik heb gesteld dat mijn fractie in principe kan instemmen met
de voorgestelde grondwetswijziging, los van de variant waarvoor wordt gekozen,
maar dat er in het vervolg nog het een en ander moet worden gedaan indien
voor de derde variant wordt gekozen. Mijn tweede vraag gaat alleen een stap
terug. Mijn fractie is aangeslagen toen u in het algemeen stelde dat de vraag
of iemand verantwoordelijk met het kiesrecht kan omgaan niet aan de orde is.
Daarom heb ik in mijn eerste termijn naar het strafrecht verwezen, waar wel
een uitsluitingsgrond in zit, die, welbeschouwd, een rechterlijke afweging
meebrengt van de vraag of iemand al dan niet waardig en verantwoordelijk met
zijn kiesrecht kan omgaan. Als dat oordeel negatief is, kan die persoon het
kiesrecht worden onthouden. In principe kan de vraag of iemand waardig en
verantwoordelijk met zijn kiesrecht om kan gaan altijd blijven bestaan.Minister Nicolaï:Ik probeerde uit te leggen dat dit alleen in een zeer uitzonderlijke situatie
kan en dat daarbij niet precies dezelfde vraag voorligt als voorligt in verband
met onder curatele gestelden. Dan is de vraag of iemand voldoende in staat
en bij machte geacht moet worden om een voldoende verantwoorde keuze te maken.
Ik neem aan dat de heer Slob dat ook bedoelt. Dat is niet precies hetzelfde
als de vraag die voorligt bij de rechter wanneer vanwege een ernstige schending
van rechtsstaat of democratie het Openbaar Ministerie de eis heeft neergelegd
dat betrokkene als bijkomende straf zou moeten worden uitgesloten van het
kiesrecht. Dat is een andere overweging dan dat de rechter wordt gevraagd
af te wegen in hoeverre iemand verantwoordelijk kan worden geacht voor zijn
keuze. Dat is, met alle respect, een onmogelijke vraag. De heer Slob zou toch
ook niet willen dat hij dat over een medeburger zou moeten beslissen. Op deze
manier kunnen wij de vraag dan ook niet aan een rechter voorleggen.De heer Slob (ChristenUnie):Je kunt volledig inzetten op het feit dat dit een grondrecht is dat voor
iedereen geldt. Aan rechten zitten echter ook plichten vast. Je moet kunnen
beoordelen of iemand wel de verantwoordelijkheid kan dragen om het grondrecht
uit te oefenen. Ik meen dat wij die discussie ook in deze situatie zouden
kunnen voeren, al geef ik toe dat het lastig is wanneer wij zouden inzoomen
op de curandi omdat er veel verschillende gronden zijn waarop mensen onder
die categorie worden gebracht. Maar dat mag niet betekenen dat zij allemaal
van het kiesrecht worden uitgesloten. Ook wij willen daar van af. Ik meen
dat eerder duidelijk te hebben verwoord.Minister Nicolaï:De kern van de zaak is dat de rechter in deze heel bijzondere situatie
een andere vraag beantwoordt dan in de situatie waarover wij nu spreken. Daarin
moet de rechter beoordelen of iemand voldoende verantwoordelijkheidsgevoel
heeft om te kunnen stemmen. Ik meen dat je deze vraag ook om democratisch
staatsrechtelijke redenen niet aan een rechter zou mogen voorleggen. Het is
een andere nuance dan wanneer iemand een inbreuk op de rechtstaat en democratie
zelf heeft gedaan en op grond daarvan als bijkomende straf van het kiesrecht
wordt uitgesloten. Dat is een andere zaak dan dat hij verstandelijk onvoldoende
in staat zou zijn om verantwoord gebruik te maken van zijn kiesrecht.De voorzitter:Ik stel vast dat geen der leden behoefte heeft aan een tweede termijn.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, vandaag over een week over het wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:De tijd die wij hebben gewonnen omdat er geen gebruik is gemaakt van het
vragenuur, gaat tot mijn spijt deels verloren omdat ik tot 16.00 uur moet schorsen omdat de minister van Financiën tot dat tijdstip in
de Eerste Kamer is.De vergadering wordt van 15.15 uur tot 16.00 uur geschorst.Voorzitter: Ten Hoopen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-154-158.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl