Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs ter modernisering, vereenvoudiging en beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen (31310)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1474-1479

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-07-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 36, pagina 1474-1479

01-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31310Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs ter modernisering, vereenvoudiging en beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen (31310)Pagina 1494-1501
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Vlaams Gewest betreffende de uitvoering van de ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (Trb. 2005, 310) (30862), het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Vlaams Gewest inzake het gemeenschappelijk nautisch beheer in het Scheldegebied (Trb. 2005, 312) (30863), het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, enerzijds en de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest, anderzijds inzake de samenwerking op het gebied van het beleid en het beheer in het Schelde-estuarium (Trb. 2005, 316) (30864) en 2 andere wetsvoorstellenPagina 1501-1527
Beëdiging van de heer Dieterman tot eerste plaatsvervangend griffier der KamerPagina 1474-1474
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Vlaams Gewest betreffende de uitvoering van de ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (Trb. 2005, 310) (30862), het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Vlaams Gewest inzake het gemeenschappelijk nautisch beheer in het Scheldegebied (Trb. 2005, 312) (30863), het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 december 2005 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, enerzijds en de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest, anderzijds inzake de samenwerking op het gebied van het beleid en het beheer in het Schelde-estuarium (Trb. 2005, 316) (30864) en 2 andere wetsvoorstellenPagina 1479-1494
Presentie en opening (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 1473-1473
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bevordering eigenwoningbezit (vervallen van de bepaling betreffende de verkoop onder voorwaarden) (31114), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met de uitvoering van Richtlijn nr. 2005/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 16 november 2005 betreffende herverzekering en houdende wijziging van Richtlijnen 73/239/EEG en 92/49/EEG van de Raad en van Richtlijnen 98/78/EG en 2002/83/EG (PbEU L 323) (31131) en enkele andere wetsvoorstellenPagina 1473-1474
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 1528-1529
Lijst van besluiten (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 1527-1528
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het verslag van het schriftelijk overleg van de commissie voor Financiën met de staatssecretaris van Financiën (31205, M) over de uitvoering van de motie-Biermans c.s. inzake de verhoging van de kansspelbelasting (31205, F), te weten de motie-Biermans c.s. over uitstel van de invoering van het nieuwe belastingvoorstel voor de kansspelen (31205, N)Pagina 1474-1474
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs ter modernisering, vereenvoudiging en beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen (31310)Pagina 1474-1479

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs ter modernisering, vereenvoudiging
en beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen
(31310).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Dupuis (VVD):Mijnheer de voorzitter. Over het voorliggend wetsvoorstel zijn in de Tweede
Kamer, alsook in de aanloop naar de huidige plenaire bespreking in deze Kamer,
al heel wat woorden gewisseld. De meeste zijn gewijd aan de kern van dit wetsvoorstel:
de vermeerdering van de macht van gemeenten en de vermeerdering van de macht
en vrijheid van schoolbesturen bij het opzetten van nevenvestigingen van scholen
voor voortgezet onderwijs.Voor liberalen is ruimte en bewegingsvrijheid van instituties een belangrijk
aandachtspunt. Wij wensen geen overmachtige overheid behalve op terreinen
waar die macht juist de waarborg is van de vrijheid van burgers, zoals veiligheid,
publieke gezondheidszorg en inderdaad onderwijs. Steeds meer is de VVD de
laatste jaren bezorgd geraakt over het functioneren van het onderwijs in Nederland.
Steeds vaker is de roep te horen, ook van ons, om grotere aandacht van de
overheid voor het onderwijs. Daarbij moet dan wel bedacht worden dat het onderwijs
altijd al veel – en wij zouden zeggen: te veel – aandacht van
de overheid heeft gehad. Het onderwijs is in feite overladen met wetten, voorschriften
en regelgeving die tot in de kleinste details gaan maar meestal niet de punten
betreffen die de essentie raken. Het is nauwelijks voorstelbaar dat nog scholen
worden gesticht. De lawine die een bevoegd gezag van een toekomstige school,
het schoolbestuur, over zich heen krijgt is onvoorstelbaar. Dat gold tot voor
kort ook voor het vestigen van nevenvestigingen. Met de voorliggende wet wordt
juist beoogd op dit punt de vrijheid van scholen te vergroten. Terwijl wij
enkele weken geleden hier nog het onzalige plan van de gratis schoolboeken
bespraken, waarbij de scholen weer extra belast blijken te worden, is er dan
nu een poging om enige ruimte voor schoolbesturen te creëren.Het voorstel is helder, goed te lezen – hetgeen zeldzaam is –
en maakt duidelijk waar het om gaat, namelijk een wijziging van in het bijzonder
de artikelen 64 tot en met 76 van de Wet op het voortgezet onderwijs, in de
zin zoals ik zojuist beschreef. De vraag die dit wetsvoorstel oproept, afgezien
van enige details, is vooral of er grenzen zijn aan de ruimte die scholen
nu krijgen tot het vestigen van nevenvestigingen. Dit is een belangrijke vraag
omdat het hier gaat om het publieke belang van goed gespreid onderwijs in
de gemeenten.In de wet wordt een aantal grenzen van de vrijheid van scholen genoemd.
Allereerst wordt een grens gesteld aan de vrijheid van scholen in het Regionaal
Plan Onderwijsvoorzieningen, waarbij schoolbesturen en gemeenten tot overeenstemming
moeten komen over de planning van de schoolvestigingen en de nevenvestigingen
in een regio. Ook aanvraag bij de minister is een voorwaarde. Verder mogen
andere scholen niet in hun continuïteit worden bedreigd. Scholen die
niet meedoen aan het RPO kunnen volgens artikel 65 een nevenvestiging opzetten.
Dit loopt via de minister. Verder noemt de staatssecretaris de medezeggenschapsraad
als begrenzing van de zeggenschap van scholen. Dit is voor ons een onbegrijpelijk
antwoord. Kan de staatssecretaris uitleggen waarom leraren en ouders hun eigen
schoolbestuur zouden afremmen in het opzetten van nevenvestigingen? Zijn er
nog meer begrenzingen van scholen die nevenvestigingen wensen,
en zo ja welke? Waarom vindt de staatssecretaris het juist genoemde lijstje
voldoende? De VNG vindt het immers niet voldoende. Is die organisatie niet
goed geïnformeerd of zitten er toch adders onder het gras? Hebben gemeenten
uiteindelijk werkelijk een vorm van het laatste woord op dit punt? Wij willen
graag een heel precies antwoord daarop van de staatssecretaris. Hoe vaak komt
het voor dat gemeenten nevenvestigingen hebben geweigerd? Hier moeten toch
gegevens over bestaan. Graag worden wij over deze zaken uitgebreid geïnformeerd
door de staatssecretaris. Wellicht kan zij onze aarzeling op dit punt wegnemen.
Wij wachten haar antwoorden dan ook met grote belangstelling af.Mevrouw Goyert (CDA):Voorzitter. De leden van de fractie van het CDA hebben met belangstelling
kennisgenomen van de modernisering, vereenvoudiging en beperking van wettelijke
regels over de voorzieningenplanning bij scholen. Bij dergelijke toch wel
ingrijpende veranderingen is het van groot belang dat duidelijk is waarvoor
de scholen verantwoordelijk zijn en wat tot de overheidsverantwoordelijkheid
behoort.In de afgelopen jaren heeft meer deregulering en vergroting van de autonomie
van scholen plaatsgevonden. Met name de financiering heeft zich gekenmerkt
door meer autonomie, waardoor men geleerd heeft beleid te formuleren en verantwoording
af te leggen. Uit onderzoek door de Algemene Rekenkamer in 2005 is gebleken
dat de wijze van controle door de overheid hierbij van groot belang is. De
controleprotocollen voor de accountantscontrole spelen hierbij een belangrijke
rol. De wijzigingen die wij nu behandelen, zijn qua deregulering beperkt van
aard, maar hebben een grote invloed op de ontwikkeling van het schoolaanbod
in de regio. Bovendien is een goede samenwerking met de overlegpartners van
groot belang. Overigens spreken wij hier over een beperkte deregulering omdat
de minister voor de stichting van scholen verantwoordelijk blijft en ook bij
omzetting van een openbare school naar een bijzondere school toestemming dient
te verlenen omdat artikel 23 van de Grondwet aangeeft dat de overheid ervoor
moet zorgen dat er voldoende openbaar onderwijs in een regio beschikbaar moet
zijn.Door deze wetswijziging wordt het bestaande plan van de scholen afgeschaft
en dienen de schoolbesturen het aanbod van onderwijsvoorzieningen op regionaal
niveau op elkaar af te stemmen door gezamenlijk een regiovisie te ontwikkelen
en een regionaal plan onderwijsvoorzieningen op te stellen. Deze maatregel
geeft de scholen een grote mate van vrijheid. De leden van de CDA-fractie
hechten hieraan en kijken vanuit die optiek naar deze wetswijziging. Natuurlijk
zien wij ook dat een dergelijk model risico's met zich brengt. Om die reden
zijn de mate van professionaliteit van de schoolbesturen en de controle op
de uitvoering van beleid hierbij van groot belang.Het is een goede zaak dat de Wet medezeggenschap op scholen op 1 januari
2007 van kracht is geworden. Daarin zijn de bevoegdheden van ouders, leerlingen
en leraren goed geregeld. De onderwerpen waarvoor het advies- en instemmingsrecht
gelden zijn duidelijk beschreven. Maar wij betreuren het dat de Wet goed bestuur
nog niet is ingevoerd. Er worden aan bestuurders, die een eigen beleid kunnen
ontwikkelen en uitvoeren, nogal wat eisen gesteld. Het is dan ook begrijpelijk
dat de Onderwijsraad zijn twijfels heeft bij de effectiviteit van de regionale
samenwerking. Vooral het dilemma tussen het algemeen belang en het concurrentiebelang
baart hun zorgen. De raad twijfelt of een win-winsituatie kan worden bereikt.
De regering deelt deze mening niet omdat reeds goede voorbeelden van samenwerking
bestaan, vooral in het vmbo. Voorts verwijst de regering naar de evaluatie
van de wetswijzigingen die over vijf jaar na het in werking treden van de
wet zal plaatsvinden. De regering vertrouwt erop dat de zorgen die door de
Onderwijsraad zijn geuit, ongegrond zijn. Kan zij dat nader onderbouwen? Ook
wil de fractie van het CDA graag weten wat de rol van de inspectie in dezen
is.De positie van de gemeente is door deze wetswijziging sterk gewijzigd.
De gemeente behoudt wel haar taak om het onderwijs te huisvesten, maar het
instemmingsrecht is komen te vervallen. Strikt genomen kan de gemeente de
inhoud van het regionaal plan voor de scholingsvoorzieningen niet meer vaststellen.De regering gaat uit van goed overleg met de schoolbesturen en heeft de
gemeente een periode van vijf jaar gegeven om een huisvestingsplan te realiseren.
Ook merkt de regering op dat de huidige regionale arrangementen, de voorloper
van deze wettelijke regeling, er niet toe hebben geleid dat de gemeenten meer
uitgeven aan huisvestingskosten dan het fictieve budget onderwijshuisvesting
in het Gemeentefonds. Zij stelt dat er geen gevolgen voor de rijksbegroting
zijn. Ook wordt er jaarlijks binnen het zogenaamde POR, een periodiek overleg
over onderhoud met Binnenlandse Zaken, naar de kosten gekeken en kan er aanleiding
zijn om die te melden bij de fondsbeheerders en bij OCW.De leden van de CDA-fractie vragen de regering of hierover wordt gerapporteerd
en of deze rapportage ook naar de schoolbesturen gaat. Hoe wordt er gemeten,
alleen met de leerlingenaantallen of kunnen ook overige wensen worden meegewogen?
Immers, de schoolbesturen hebben nu de ruimte om meer zelf te bepalen en aan
te geven wat zij nodig achten. De fractie van het CDA hecht aan een duidelijk
en inzichtelijk controle- en informatiesysteem voor alle betrokkenen.Is het juist dat de regering onderzoekt of het huisvestingsbudget rechtstreeks
bij de scholen kan worden ondergebracht?Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Ik voer ook het woord namens de fractie van D66. Om maar met
de deur in huis te vallen: wij zijn niet helemaal gelukkig met dit wetsvoorstel.
Onderwijs is om meerdere redenen een kostbaar goed voor de samenleving. Er
gaat heel veel geld in om en kinderen zijn voor hun ontwikkeling in belangrijke
mate afhankelijk van goed onderwijs. Mijn fractie heeft er geen enkele moeite
mee dat de verantwoordelijkheid daarvoor is neergelegd bij de schoolbesturen.
Maar wij vinden wel dat enige vorm van toezicht en controle op zijn plaats
is. Geen macht zonder tegenmacht. Dat geldt temeer omdat de bestuurlijke concentratie
in het onderwijs enorm is toegenomen. In sommige regio's valt het leeuwendeel
van de scholen onder een en hetzelfde bestuur. Dat geeft deze besturen een
aanzienlijke macht. In de huidige situatie geldt dit vooral
ten opzichte van ouders en kinderen. Het komt voor dat een leerling met een
havo-advies zich aanmeldt bij een school met een havo-vwo-afdeling en door
het betrokken schoolbestuur wordt geplaatst wordt op een havo-vmbo-afdeling.
Dat beperkt niet alleen de keuzevrijheid, maar ook de mogelijkheden van die
leerling. Als het om een dominant schoolbestuur gaat, kunnen ouders en leerlingen
daar in de praktijk niet zo veel tegen doen.Met dit wetsvoorstel wordt de machtspositie van schoolbesturen verder
versterkt, nu ook ten opzichte van andere schoolbesturen. Bij dit laatste
punt ligt onze grootste zorg. Hoe voorkomen wij dat een klein aantal schoolbesturen
het in een regio feitelijk voor het zeggen krijgt? Welke rechtsbescherming
genieten schoolbesturen die tot de minderheid behoren?Mijn fractie heeft uit het wetsvoorstel geconcludeerd dat een RPO feitelijk
beslissingen kan nemen als vertegenwoordigde het 100% van de besturen
en leerlingen, als het 60% van de leerlingen en 65% van de schoolbesturen
vertegenwoordigt. Het RPO mag immers niet alleen zelfstandig beslissen over
de gewenste voorzieningen, maar ook over de vraag of een aan het RPO deelnemend
schoolbestuur van het RPO kan worden uitgesloten. Uitsluiting heeft zware
consequenties: de betreffende school verliest de bekostiging voor de voorzieningen
die binnen het RPO waren verworven. In de schriftelijke voorbereiding hebben
wij de staatssecretaris meerdere malen gevraagd naar de mogelijkheden die
een schoolbestuur heeft om tegen een dergelijk besluit in beroep te gaan.
Die mogelijkheden zijn er niet. Een schoolbestuur kan niet eisen dat het deel
uitmaakt of deel blijft uitmaken van een RPO.Naar het oordeel van mijn fractie en die van D66 wordt er zo wel erg veel
macht gelegd bij een meerderheid van de schoolbesturen en is de rechtsbescherming
van de schoolbesturen die tot de minderheid behoren, wel erg minimaal. De
staatssecretaris gaat er in haar beantwoording van uit dat de schoolbesturen
met elkaar willen samenwerken. Daarbij wijst zij op de regionale arrangementen
vmbo, waarmee de nodige ervaring is opgedaan.Ook wij gaan ervan uit dat schoolbesturen er niet op uit zijn om elkaar
een hak te zetten. Maar als schoolbesturen de macht krijgen om dat wel te
doen, moet er een mogelijkheid zijn om in beroep te gaan. Waarborgen tref
je niet omdat je verwacht dat het misgaat, maar om de negatieve gevolgen te
beperken als dat zich onverhoopt toch voordoet. Dat geldt temeer omdat de
situatie in het voortgezet onderwijs afwijkt van de situatie in het vmbo,
waar met de regionale arrangementen ervaring is opgedaan. In het vmbo is een
zogenaamde win-winsituatie relatief gemakkelijk te realiseren. Het vmbo kent
dure praktijkafdelingen. Men kan dan afspreken om zich elk op een onderwerp
te specialiseren. Daarbij heeft men beide voordeel.In het voortgezet onderwijs wordt veel harder geconcurreerd. NRC Handelsblad
van vorige week woensdag, 25 juni, meldt dat middelbare scholen nu ook
reclamebureaus inzetten om leerlingen te werven. Dat komt door de marktwerking,
stelt ook de VO-raad in hetzelfde artikel. Scholen worden namelijk bekostigd
op basis van het aantal leerlingen en beginnen zich te realiseren dat ze actief
leerlingen moeten werven. Dat is geen vanzelfsprekende uitgangssituatie voor
innige samenwerking. En vanuit die optiek hechten mijn fractie en de fractie
van D66 aan een beroepsmogelijkheid. Laten wij eens een denkbeeldige situatie nemen. Een redelijk grote gemeente
in het oosten van het land beschikt over tien scholen voor voortgezet onderwijs.
Deze scholen vallen onder vier schoolbesturen: een openbaar, een katholiek
en een protestants-christelijk bestuur en een op reformatorische grondslag.
Stel nu eens dat drie van de vier schoolbesturen geen overeenstemming bereiken
met het vierde schoolbestuur. De drie scholen vertegenwoordigen meer dan 60%
van de leerlingen en ook meer dan 65% van de schoolbesturen, namelijk
75%. Welke mogelijkheden heeft het vierde schoolbestuur dan om de voorzieningen
te behouden die binnen het RPO zijn opgebouwd? En stel nu eens dat het vierde
schoolbestuur, waarmee dus geen overeenstemming is bereikt, een openbaar schoolbestuur
is. Staat uitsluiting van één denominatie niet op gespannen
voet met artikel 23? Ik vraag de staatssecretaris om een reactie.Wat dit betreft vinden wij het onbegrijpelijk dat het instemmingsrecht
van gemeenten geen onderdeel meer uitmaakt van dit wetsvoorstel, niet alleen
omdat de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van nevenvestigingen
en er dus iets over te zeggen zouden moeten hebben. De staatssecretaris heeft
aangegeven dat zij onderzoekt of financiële middelen niet rechtstreeks
aan de schoolbesturen kunnen worden uitgekeerd. Daar zijn wij niet tegen,
al vinden wij wel dat de gemeenten daarover ook iets te zeggen moeten hebben
zolang zij in de kosten voorzien. Wij betreuren de geringe rol van de gemeenten
echter vooral omdat gemeenten een belangrijke rol kunnen spelen als de schoolbesturen
er onderling niet uit komen. Gemeenten zijn in staat breder te kijken dan
de belangen van afzonderlijke scholen en schoolbesturen. Zij kunnen ook andere
belangen inbrengen zoals dreigende segregatie.Wij realiseren ons dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel heeft geamendeerd,
zodat nu sprake is van een op overeenstemming gericht overleg. Dat is wel
iets. Wij weten ook dat gemeenten in de praktijk vaak een procesrol vervullen
zoals ik die hier heb geschetst. Dat neemt niet weg dat de gemeente geen poot
heeft om op te staan als de schoolbesturen een dergelijke rol niet aan de
gemeente willen toekennen.Wij begrijpen de ontbrekende rol van de gemeenten ook niet omdat in de
experimentele regionale arrangementen, waar de staatssecretaris steeds naar
verwijst, de gemeenten wel instemmingsrecht hadden. Volgens de fracties van
de PvdA en D66 is het heel goed mogelijk dat de regionale arrangementen zo
goed zijn verlopen omdat de gemeenten instemmingsrecht hadden. Bovendien begrijpen
wij niet waarom je een pilot uitvoert en, als die goed verloopt, de uiteindelijke
regeling op een andere basis vormgeeft zonder dat daarvoor een overtuigende
reden wordt gegeven. Graag een reactie van de staatssecretaris.Het laatste punt waarvoor wij aandacht vragen, is de bestuurskracht van
de schoolbesturen. Delegatie van verantwoordelijkheden en bevoegdheden vereist
ook dat degenen aan wie de verantwoordelijkheden en bevoegdheden gedelegeerd
worden, in staat zijn om deze te dragen. Helaas hebben wij de afgelopen jaren
verschillende malen moeten constateren dat sommige schoolbesturen niet voldoende
geëquipeerd zijn voor hun taak. Dat gaat niet alleen ten koste van algemene
middelen, maar ook en vooral ten koste van de leerlingen. Wij zouden graag
zien dat de overheid daar strenger tegen optreedt. Geen macht
zonder tegenmacht, maar ook geen macht zonder toezicht. Artikel 23 stelt onder
meer dat het onderwijs een voorwerp van aanhoudende zorg van de regering is.
Wat ons betreft, maakt de regering deze aanhoudende zorg waar door eisen te
stellen aan de bestuurskracht van schoolbesturen. Wij begrijpen dat die bestuurskracht
bij nieuwe schoolbesturen niet op voorhand kan worden vastgesteld. Maar het
zou wat ons betreft wel een bekostigingsvoorwaarde mogen zijn dat schoolbesturen
binnen een redelijke termijn laten zien dat zij op hun taak berekend zijn.Wij wachten de antwoorden van de staatssecretaris met belangstelling af.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. Ik voer vandaag mede het woord namens de fractie van GroenLinks.Onderwijs is de belangrijkste investering in de toekomst van onze samenleving.
Vandaag is het voortgezet onderwijs aan de orde. Investeringen daarin zijn
naar de mening van mijn partij en GroenLinks hard nodig. Dat betreft het onderwijs
zelf en de leerkrachten, maar ook de schoolgebouwen en omgeving. Het voortgezet
onderwijs telt zo'n miljoen leerlingen en 120.000 personeelsleden. Het gaat
dus ook om veel Nederlanders die direct belang hebben bij goed voortgezet
onderwijs in goede omstandigheden. Het wetsvoorstel van vandaag beoogt daaraan
bij te dragen door modernisering en vereenvoudiging van de regels over scholenplanning.Begin 2004 werd de koers voor het vo voor 2004-2010 uitgezet onder de
titel De leerling geboeid, de school ontketend. Vierenhalf jaar geleden werden
de voornemens tot het wetsvoorstel van vandaag al in een algemeen overleg
in de Tweede Kamer besproken. Het kabinet-Balkenende III koos voor meer zelfregulering
door schoolbesturen.In navolging van de regionale arrangementen in het vmbo wordt in dit wetsvoorstel
het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen naar de andere soorten in het vo
uitgebreid. Tijdens dat AO in 2004 is over de principes van de voorzieningenplanning
de vrees uitgesproken dat deze vorm van planning kan ontaarden in een niet-democratisch
gelegitimeerde consensus waarbij vooral de belangen van de gevestigde instanties
en niet van de gebruikers, de leerlingen en ouders, centraal staat. Aldus
Van Kampen en Studulski (2005) in hun notitie Provincie en onderwijs, een
logische combinatie? een reële vrees: "In een tijd waarin marktwerking
ook in het onderwijs steeds meer als geschikt ordeningsmechanisme wordt gezien,
en scholen zich steeds meer positioneren als concurrenten, is het niet vanzelfsprekend
dat er voldoende aandacht is voor de toegankelijkheid van scholen voor problematische
groepen."Anno 2008 bestaat die vrees nog steeds. Zowel de Raad van State en de
Onderwijsraad als de adviseurs van het bureau Bestuur en Management Consultants
wijzen erop dat "behaalde resultaten nog geen garantie voor de toekomst
zijn". Mogelijk, of zelfs waarschijnlijk – collega Linthorst wees
daar ook op – is er meer concurrentie voor havo- en vwo-afdelingen dan
voor afdelingen van het vmbo en hebben deze schoolbesturen dus minder belang
bij een regionaal arrangement.Kan de staatssecretaris nog eens toelichten welke argumenten er zijn om
aan te nemen dat de RPO's soepel tot stand zullen komen en alle scholen en
medezeggenschap daarin zullen worden betrokken? Met dit wetsvoorstel vertrouwen
wij immers zo'n cruciale sector in onze samenleving met deze verdergaande
zelfregulering nog meer toe aan de schoolbesturen. Is dat gerechtvaardigd?
Is dat wijs? Mijn partij en GroenLinks vinden van niet. Kan de staatssecretaris
ons nog overtuigen?Meer zeggenschap voor schoolbesturen betekent in dit geval dat de gemeenten
de teugels losser moeten laten. Zij blijven wel verantwoordelijk voor adequate
huisvesting van de scholen, maar hebben zelf geen advies- noch instemmingsrecht
in de RPO's. Staat dat niet haaks op de mening van de staatssecretaris zoals
zij die vorige maand in dit huis bij het debat over de gratis schoolboeken
uitte: "Wie betaalt, bepaalt"? Kennelijk geldt die redenering alleen
voor scholen en niet voor gemeenten? Kan de staatssecretaris dit nog eens
uitleggen?In de Tweede Kamer deed de PvdA het voorstel om de gemeenten wel instemmingsrecht
met de RPO te geven, maar moest Heijnen zijn amendement afzwakken tot "Op
overeenstemmingsgericht voorafgaand overleg", om het in het wetsvoorstel
opgenomen te krijgen.De heer De Boer (ChristenUnie):U bent dus van mening – dit in het licht van artikel 23 van de Grondwet –
dat de overheid de financiële middelen levert voor openbaar en bijzonder
onderwijs en daarmee kan bepalen wat er in het onderwijs gebeurt?Mevrouw Ten Horn (SP):U draait het nu om. Ik heb alleen gevraagd of de staatssecretaris meent
dat wie niet betaalt, wel bepaalt.De heer De Boer (ChristenUnie):U legde een relatie met de schoolboeken, vandaar ik deze vraag stel. Toen
zei de staatssecretaris: wie betaalt, bepaalt.Mevrouw Ten Horn (SP):Sinds de wet over de gratis schoolboeken is aangenomen, betalen én
bepalen de scholen de boeken, aldus de staatssecretaris.De heer De Boer (ChristenUnie):Wat ik zojuist in uw woorden meende te horen, ontkent u gelukkig.Mevrouw Ten Horn (SP):Mijn punt is dat de gemeenten wel mogen betalen voor huisvesting, maar
niet bepalen.De heer De Boer (ChristenUnie):En dat vindt u juist?Mevrouw Ten Horn (SP):Dat vind ik onjuist.De heer De Boer (ChristenUnie):Dan klopt het wat ik zei. In artikel 23 wordt de gelijkberechtiging van
openbaar en bijzonder onderwijs geregeld. U vindt dat voor beide onderwijssoorten
moet gelden dat de overheid bepaalt, ook bij de huisvesting.Mevrouw Ten Horn (SP):Nee, u legt mij iets in de mond wat ik niet heb gezegd.Mevrouw Linthorst (PvdA):Dit heeft niets met artikel 23 te maken. Het gaat over de kosten voor
de huisvesting voor zowel openbaar als bijzonder onderwijs. Het gaat erom
dat gemeenten tot nu toe instemmingsrecht hadden en dat nu kwijtraken.De heer De Boer (ChristenUnie):Ik heb wel begrepen waarover het ging. Mij gaat het om de tussenzin die
mevrouw Ten Horn zojuist uitsprak. Ik heb die relatie niet gelegd, maar vraag
juist of ik het goed heb gehoord. Als dat niet zo is, is dat uitstekend.Mevrouw Linthorst (PvdA):De relatie geldt voor zowel openbaar als bijzonder onderwijs. Daartussen
is geen verschil; ze worden gelijk behandeld.De heer De Boer (ChristenUnie):Precies, en dat betekent dat de gemeenten, die het geld krijgen uit het
Gemeentefonds, uiteindelijk de middelen beschikbaar stellen voor de openbare
en de bijzondere scholen.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik weiger daarin mee te gaan. Het is een onterechte omdraaiing van de
argumentatie. Ik betoogde dat de gemeenten wel mogen betalen maar verder niets
meer in de melk te brokkelen hebben voor wat betreft de RPO.De Vereniging Nederlandse Gemeenten ziet dit wetsvoorstel zonder instemmingsrecht
van gemeenten als niet realistisch. Gemeenten zouden onverwacht en onevenredig
geconfronteerd kunnen worden met huisvestingsgevolgen van de vorming van nieuwe
nevenvestigingen. Het is dus niet goed dat gemeenten niet meer van essentieel
belang zijn in de besluitvorming, temeer daar de scholen toch ook lokaal een
belangrijke werkgever zijn.De Rotterdamse CDA-wethouder Geluk kondigde vorige week een grootscheepse
herschikking van het beroepsonderwijs aan om alarmerende schooluitval tegen
te gaan. Rotterdam gaat zogeheten wijk-, vak- en topscholen oprichten. Een
van de medebedenkers, oud-VVD-minister Pieter Winsemius, zegt in een interview
met NRC Handelsblad van 27 juni jongstleden: "Van belang is dat
er nu eindelijk wordt gedacht vanuit de behoefte van de kwetsbare leerling.
Wat heeft hij of zij nodig om de aansluiting te vinden en te behouden? Twee
elkaar beconcurrerende roc's zijn niet bevorderlijk voor probleemjongeren.
Dat leidt slechts tot een gigantische uitval."En dan blijft de staatssecretaris toch geloven dat in het vo schoolbesturen
overal goed samen zullen werken en plannen, en voldoende rekening houden met
ook de belangen van hun maatschappelijke omgeving? Rotterdam zegt met dit
initiatief dat steden zelf het heft in handen moeten nemen. De gemeente heeft
formeel niets te zeggen over beroepsonderwijs, maar doet dat dan nu toch maar.
Heeft de staatssecretaris nog mogelijkheden om concurrerende scholen wel goed
te laten samenwerken? Of moeten wij vrezen dat wij met het wetsvoorstel van
vandaag met het vo dezelfde risico's gaan lopen? En dat straks steden en gemeenten,
ook al hebben die dan formeel niets meer te zeggen, het Rotterdamse voorbeeld
moeten volgen?Elke lokale situatie is verschillend, en soms wordt er ook erg goed samengewerkt.
In het VO-magazine van deze maand wordt een mooi voorbeeld gegeven van het
regionaal arrangement dat voor Amersfoort en omstreken tot stand kwam.Mevrouw Goyert (CDA):Ik wilde u een vraag stellen, maar u geeft mij eigenlijk al een antwoord.
U zegt dat er voorbeelden zijn waar het mis gaat. U zegt dat er groepen leerlingen
zijn die niet geholpen worden en dat er schooluitval is. Denkt u niet dat
in de praktijk met een samenwerkingsprotocol – de regering heeft dat
heel duidelijk aangegeven – in goed overleg tot oplossingen gekomen
kan worden?Mevrouw Ten Horn (SP):Ik geef zo dadelijk een voorbeeld waar het mis kan gaan. Ik vervolg eerst
mijn betoog met het voorbeeld waar het goed kan gaan.De gemeente zette negen schoolbesturen uit Amersfoort en omgeving bij
elkaar om de tafel en schakelde een ervaren procesbegeleider in. De directe
aanleiding voor dit overleg was gelegen in huisvestingsplannen. De gemeente
wilde de beurs trekken indien een verzoek tot investering werd onderbouwd
met een stevige regiovisie. Er kwamen een gezamenlijke visie en plannen. De
kern daarvan was verbreding, modernisering en vernieuwing. Het regionaal arrangement
in Amersfoort en omstreken heeft in elk geval gebouwen opgeleverd die zich
in optimale staat bevinden en goed geoutilleerd zijn. Maar toch zijn niet
alle knelpunten opgelost. De beroepsgerichte scholen in Amersfoort kampen
op dit moment bijvoorbeeld met een leerlingentekort. De groei was niet zoals
verwacht en in deze sterk verzuilde gemeente heeft ook iedere school –
lees schoolbestuur – zijn eigen afdelingen versterkt en in stand gehouden.In het vandaag voorliggende wetsvoorstel is de rol van gemeenten gereduceerd
tot het alleen voeren van overleg over een concept-RPO. Dit is niet in overeenstemming
met de toezegging van de toenmalige minister van OCW op 25 mei 2005 in
een AO. Tevens wijkt deze rol, zoals reeds gezegd, ook af van de inhoud van
verschillende adviezen.De kern van de zorgen van mijn fractie over dit wetsvoorstel lag en ligt
nog steeds op dit punt. Jasper van Dijk lichtte onze tegenstem in de Tweede
Kamer als volgt toe: "De kern is dat de autonomie van de scholen groter
wordt en dat de legitimatie via democratische besluitvorming daardoor uit
het zicht raakt. Immers, de gemeente is democratisch gecontroleerd. Dat geldt
niet in dezelfde mate voor een schoolbestuur. Wij willen juist samenwerking
tussen alle spelers in de regio of gemeente om een actief beleid te voeren,
uiteraard voor goed onderwijs, maar daarmee samenhangend voor onderwerpen
als schaalvergroting en segregatie."Tot slot nog de voorhangen. Op 13 maart jongstleden zei de staatssecretaris
in de Tweede Kamer de ministeriële regeling met voorrang te doen en de
gelegenheid te geven gedurende vier weken daarop schriftelijk te reageren.
Materieel komt dat overeen met een voorhangprocedure die wij niet kennen.
Van die gelegenheid te reageren maakten de meeste partijen vorige week uitvoerig
gebruik. Zelfs de fracties van GroenLinks en D66, die tot dan toe niet aan
de behandeling van dit wetsvoorstel noch aan het plenaire debat deelnamen,
reageerden. Er blijken nog veel vragen en onduidelijkheden te zijn. Het is
mij nog niet bekend of alle fracties aan de overkant de schriftelijke antwoorden
van de staatssecretaris van afgelopen vrijdag afdoende hebben bevonden. Dat
compliceert de behandeling van het wetsvoorstel vandaag in deze Kamer, maar
het maakt wel duidelijk dat het ook om zeer concrete, praktische en relevante
zaken gaat. Ik noem als voorbeeld dat meerdere fracties, waaronder die van
het CDA en de SP, vragen waarom er uitsluitend met hemelsbreed gemeten afstand
rekening wordt gehouden. Waarom wordt bij specifieke situaties, zoals spoor
of rivier, niet toegestaan daarvan af te wijken? De reactie
van de staatssecretaris getuigt ons inziens niet van oog voor noodzakelijke
aanpassing. Het was de vragenstellers wel duidelijk dat gekozen is voor een
eenvoudige en transparante regeling, waarbij de afstand steeds hemelsbreed
wordt gemeten. Daarom stelden zij immers vragen. Mijn fractie vindt het zorgelijk
dat de staatssecretaris geen uitzonderingen op de regel wenst"omdat die
de regelgeving weer complex maken". Moeten inderdaad gecompliceerde situaties
met dezelfde eenvoudige lat gemeten worden? Mogen wij daarvan goede oplossingen
verwachten? Gaarne een reactie van de staatssecretaris.Er is momenteel ook nog sprake van een echte voorhangprocedure. De voorhangtermijn
liep gisteren, 30 juni 2008, af, nog voordat het wetsvoorstel door deze
Kamer is aangenomen. Dat lijkt mij een eigenaardige gang van zaken. Kan de
staatssecretaris deze procedure toelichten?Wij wachten beantwoording van de vragen met buitengewone belangstelling
af.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik schors de vergadering in afwachting van de minister en de staatssecretaris
voor de behandeling van het volgende wetsvoorstel.De vergadering wordt van 14.22 uur tot 14.45 uur geschorst.Voorzitter: Timmerman-Buck 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-1474-1479.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl