Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2000 (26800 IV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 806-841

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 12, pagina 806-841

14-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26800-IVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van: - het debat over de Staat van de Europese Unie (26580, nr. 2); - de motie-Timmermans c.s. over de bijdragen aan het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa (26580, nr. 3); - de motie-Timmermans/Verhagen over een interne markt voor de Europese defensie-industrie (26580, nr. 4); - en 8 andere motiesPagina 761-763
Noot bij pag. 763: bijvoegsel met schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en voor Grote Steden- en Integratiebeleid op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor 2000 (26800 VII)Pagina 843-861
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de noord-zuidmetrolijn Amsterdam: de motie-Van Bommel over de noord-zuidmetrolijn in de regio Amsterdam (26263, nr. 23)Pagina 783-783
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2000 (26800 VII); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het gemeentefonds voor het jaar 2000 (26800 B); en - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het provinciefonds voor het jaar 2000 (26800 C)Pagina 784-806
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 14 oktober 1999)Pagina 841-842
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en reïntegratie: de motie-Harrewijn over de bovenwettelijke aanvulling van het ziektegeld (22187, nr. 95)Pagina 783-783
Regeling van werkzaamheden (donderdag 14 oktober 1999)Pagina 780-781
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 met betrekking tot de Algemene Periodieke Keuring (26554); - Wijziging van de Warenwet in verband met de invoering van bestuursrechtelijke boeten wegens overtredingen van voorschriften bij of krachtens de Warenwet gesteld (26698); - Wijziging van artikel 2 van de Infectieziektenwet (26701)Pagina 761-761
Stemmingen over tien moties, ingediend tijdens het debat over de Staat van de Europese Unie: - de motie-Timmermans c.s. over de bijdragen aan het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa (26580, nr. 3); - de motie-Timmermans/Verhagen over een interne markt voor de Europese defensie-industrie (26580, nr. 4); - de gewijzigde motie-Verhagen c.s. over een grotere verantwoordelijkheid van de EU voor het veiligheidsbeleid in Europa (26580, nr. 14); - en 7 andere motiesPagina 781-782
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over de organisatie van het EK 2000: - de motie-Van Heemst c.s. over een drastische beperking van het aantal grote evenementen/manifestaties (26227, nr. 11); - de motie-Van Heemst c.s. over de voorgenomen sluiting van de binnengrenzen (26227, nr. 12); - de motie-Ravestein c.s. over uitwisseling van informatie over voetbalvandalen (26227, nr. 13); - en 2 andere motiesPagina 783-783
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2000 (26800 VII); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het gemeentefonds voor het jaar 2000 (26800 B); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het provinciefonds voor het jaar 2000 (26800 C)Pagina 763-780
Stemmingen over zeven moties, ingediend tijdens het notaoverleg over de notitie inzake geestelijke gezondheidszorg: - de motie-Van der Hoek c.s. over extramuralisering en vermaatschappelijking (25424, nr. 11); - de motie-Van Vliet c.s. over geestelijke gezondheidszorg in een multiculturele samenleving (25424, nr. 12); - de motie-Hermann c.s. over het persoonsgebonden budget (25424, nr. 13); - en 4 andere motiesPagina 782-783
Presentie en opening (donderdag 14 oktober 1999)Pagina 761-761
Stemmingen over negen moties, ingediend tijdens het debat over het mestbeleid: - de motie-Th.A.M. Meijer over de projecten Golden Harvest en Het Zuivere Ei (26729, nr. 3); - de motie-Th.A.M. Meijer over een uniforme methode om het nitraatgehalte te meten (26729, nr. 4); - de motie-Th.A.M. Meijer over het tijdpad en de aanvoernormen (26729, nr. 5); en 6 andere motiesPagina 783-784
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2000 (26800 IV)Pagina 806-841

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 171 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties
(IV) voor het jaar 2000 (26800 IV).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van der Knaap (CDA):Mevrouw de voorzitter! De brief van de staatssecretaris van 1 oktober
jl. over de uitvoering van het nationaal herstelplan geeft een dramatische
schets van de desastreuze ontwikkelingen in de afgelopen jaren op de Nederlandse
Antillen. Voor een duidelijk besef van de zorgelijke toestand waarin de Antillen
zich bevinden, lijkt het mij goed een aantal elementen daarvan ook op deze
plaats nog eens duidelijk aan te geven.De afgelopen vier jaar en ongetwijfeld ook in 1999 is er sprake van een
negatieve economische groei. De openbare financiën verkeren in een zorgwekkende
toestand: van elke gulden belasting gaat 95 cent naar betaling van rente en
ambtenarensalarissen en de instandhouding van het overheidsapparaat. Het aantal
analfabeten neemt de laatste jaren sterk toe. Het gaat om rond de 16.000 mensen,
ofwel circa 10% van de bevolking. De overheidsschuld neemt toe van 65% in
1996 tot meer dan 70% in 1998. De werkloosheid neemt toe. Het aantal ontslagen
in 1998 bij het midden- en kleinbedrijf is 3500; voor 1999 worden er meer
verwacht. Het vertrouwen van investeerders in de economie is sterk afgenomen
en daarmee de investeringen die zo hard nodig zijn voor het scheppen van werkgelegenheid.
De koopkracht van de bevolking is fors gedaald: 23% van de bevolking heeft
een inkomen van minder dan ƒ 1000, 13% een inkomen van minder dan ƒ
500.Uit een onlangs gehouden armoedeonderzoek blijken onder andere de volgende
indicatoren voor de sociale ellende. Het aantal kinderen dat de school niet
afmaakt, is explosief gestegen: van 26% in de jaren tachtig naar 42% begin
jaren negentig en ruim 55% anno 1999. In 50% van het aantal gezinnen staat
de moeder er alleen voor. 54% van het aantal kinderen dat wordt geboren, heeft
een ongehuwde veelal tienermoeder.De overheid is niet meer in staat om ambtenarensalarissen te betalen en
moet daarvoor een beroep doen op commerciële banken: in augustus voor
een bedrag van 7 mln., in september voor 21 mln. en in oktober voor 40 mln.
Vanwege de algehele malaise is er sprake van een grootschalige uitstroom van
de bevolking. Rond de 35% van de bewoners van Curaçao heeft te kennen
gegeven te willen vertrekken naar Nederland. In de periode van juni 1998 tot
juni 1999 verlieten ruim 11.000 personen het eiland, de meesten richting Nederland.
De afgelopen drieënhalf jaar kwamen bijna 20.000 Antillianen naar Nederland,
onder wie ruim 7000 minderjarigen. Op grond van de laatste cijfers komen in
1999 naar verwachting rond de 9000 Antillianen naar Nederland. En dat op een
totale bevolking van 164.000 mensen.Doordat grote groepen inwoners de Antillen verlaten en in de particuliere
sector tal van mensen hun baan hebben verloren, is de afzetmarkt drastisch
ingekrompen. Dit, gevoegd bij de sterk gedaalde koopkracht en het feit dat
veel bedrijven al maanden en soms jaren wachten op betalingen van de Antilliaanse
overheid voor geleverde producten of diensten, heeft ertoe geleid dat tal
van bedrijven de deur hebben moeten sluiten. Vrijeberoepsbeoefenaren, zoals
huisartsen en tandartsen, behandelen alleen nog klanten die contant betalen.De Commissie nationaal herstelplan, de commissie van wijzen, kwam in juni
jongstleden met een rapport waarin zij benadrukte dat het voor het herstel
van de zorgwekkende situatie van essentieel belang is dat haar aanbevelingen
integraal worden uitgevoerd. De commissie van drie wijze mannen heeft inmiddels
de handdoek in de ring gegooid, omdat zij niet langer kan aanzien dat de door
haar voorgestelde maatregelen niet worden uitgevoerd. Wat is overigens de
reactie van de staatssecretaris op het terugtreden van deze commissie? In
de begroting en in de op 14 juni jl. verschenen nota "Toekomst in samenwerking"
wordt uitvoerig ingegaan op de noodzaak, de samenwerking tussen de landen
van het koninkrijk te herijken. Nederlandse financiële middelen moeten
zijn gericht op een zo groot mogelijke zelfredzaamheid van de koninkrijkspartners.Een gezond financieel-economisch beleid en de kwaliteit van bestuur zijn
ook voor de CDA-fractie noodzakelijke voorwaarden voor het nieuwe samenwerkingsbeleid.
Kritisch moet worden gekeken naar de effecten van de omvangrijke financiële
samenwerkingsmiddelen. Door de financiële hulp vanuit Nederland wordt
de erbarmelijke financieel- en sociaal-economische situatie eerder verslechterd
dan verbeterd. Om de effectiviteit van de hulp te verbeteren, zijn met name
aanvullende private investeringen van belang. Het feit dat de omvang van de
huidige samenwerking is gegroeid zonder dat er specifieke beleidsconcepties
aan ten grondslag lagen, is een reden te meer om tot een nieuw beleid te komen.
De CDA-fractie vraagt zich af of het verstandig is om, zolang de regering
van de Nederlandse Antillen niet voldoet aan de twee randvoorwaarden van goed
bestuur en gezond financieel-economisch beleid, het huidige beleid te continueren
en de huidige vormgeving van de samenwerkingsmiddelen voor de Nederlandse
Antillen ongemoeid te laten; niet alleen vanwege de geringe multipliereffecten
van de ingezette middelen, maar ook vanwege het ongewenste effect. Uit de
nota blijkt dat de Nederlandse ontwikkelingssteun voor de Nederlandse Antillen
en Aruba de laatste jaren sterk in omvang is gestegen. Voor 1999 gaat het
om een bedrag van 250 mln. De Antilliaanse overheidskapitaalsinvesteringen
bestaan voor een zeer groot deel uit de Nederlandse samenwerkingsmiddelen
en versterken hierdoor het op zichzelf al defensieve sociaal- en financieel-economisch
beleid van de Nederlandse Antillen.Tijdens de vorige begrotingsbehandeling heeft de CDA-fractie ook uitvoerig
stilgestaan bij de zorgwekkende financieel-economische situatie van de Nederlandse
Antillen. Wij hebben toen gesteld dat de problematiek dusdanig was, dat Nederland
zich niet langer een opstelling van pappen en nathouden kon veroorloven. Wij
zijn, een jaar later, in die mening alleen gesterkt. Blijkens een interview
in de Volkskrant van 23 september jl. begint nu ook het geduld
van de staatssecretaris op te geraken. Hij noemt de geldproblemen van de eilandsregeringen
en van de centrale overheid in Willemstad alarmerend. Het is nu tijd voor
leiderschap. Pappen en nathouden helpt niet meer, aldus de staatssecretaris.
In juni jongstleden sprak de staatssecretaris nog zijn geringe vertrouwen
in de Antilliaanse overheid uit. Hij zei dat er op de Nederlandse Antillen
geen gebrek aan geld is. Geen land ter wereld ontvangt per inwoner meer ontwikkelingshulp
van Nederland dan de Antillen. Er is echter gebrek aan goed bestuur. Welnu,
goed bestuur kenmerkt zich door voortvarendheid in het nemen van beslissingen
en het treffen van soms impopulaire maatregelen. De Antilliaanse regering
is daartoe niet in staat. Dit zo zijnde, zal Nederland die verantwoordelijkheid
dan maar moeten overnemen. De CDA-fractie is van mening dat het
gebrek aan leiderschap op de Nederlandse Antillen ook van toepassing is op
de rol die de koninkrijksregering tot op heden heeft vervuld of, beter gezegd,
niet heeft vervuld.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Een aantal minuten geleden merkte u op dat bij het niet gewaarborgd zijn
van goed bestuur en goede overheidsfinanciën, anders met de samenwerkingsmiddelen
moet worden omgegaan. Waarom werpt u die vraag nu op? U hebt die immers in
het weekend al beantwoord.De heer Van der Knaap (CDA):Ik ben nog niet klaar met mijn verhaal. Ik kom daarop nog terug. Ik zal
aangeven dat ik consistent ben. Wat ik in de media naar voren heb gebracht,
zal ik herhalen in mijn inbreng.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De opzet is dat u in het eerste deel de vragen stelt en dat u die in het
tweede deel beantwoordt?De heer Van der Knaap (CDA):Ik heb geprobeerd, in het eerste deel een analyse te geven van de problematiek
van de Nederlandse Antillen. Ik hoop dat u het heeft gehoord. Ik ben daarbij
ingegaan op het systeem van ontwikkelingssamenwerking.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan wacht ik uiteraard.De heer Van der Knaap (CDA):De Nederlandse regering zal naar de mening van de CDA-fractie het gewicht
van de minister-president moeten inzetten om via een topconferentie een doorbraak
te forceren voor het treffen van de haast letterlijk broodnodige maatregelen.
Daarom heb ik u, voorzitter, verzocht om mijn motie van vorig jaar deel te
laten uitmaken van de beraadslaging. De uitkomst van die conferentie moet
duidelijk zijn: duidelijke concrete afspraken over integrale invoering van
de door de commissie van wijze mannen voorgestelde maatregelen, voorzien van
een plan van aanpak en een tijdpad. De invoering van die maatregelen moet
niet worden doorkruist door eventuele wisselingen van Antilliaanse kabinetten
en kabinetsvisies. Als de tijd nu niet rijp is voor het beleggen van een topconferentie,
wanneer dan wel?De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb een keer zo'n topconferentie meegemaakt onder leiding van de heer
Lubbers en die is faliekant mislukt.Alle onderwerpen die de heer Van der Knaap noemt en die zouden moeten
worden geagendeerd voor de conferentie, zijn onderwerpen die behoren tot de
zelfstandigheid van de Nederlands Antillen. Alles wat hij daarover zei moet
gebeuren. Maar ik zie niet in waarom daarvoor een topconferentie op koninkrijksniveau
nodig is. Of bedoelt u dat van Nederlandse zijde het nodige over tafel moet
worden geschoven om mee te helpen aan de sanering van de problematiek? Dat
was niet de teneur van uw verhaal hieraan voorafgaande en van de maandagochtendkranten.De heer Van der Knaap (CDA):U hoeft die volgende topconferentie niet bij te wonen. Het is niet belangrijk
dat er Kamerleden bij zijn. Het is belangrijk dat op topniveau van de regeringen
een conferentie wordt belegd. Aan de hand van de genoemde problemen en de
gegeven oplossingen van de commissie van drie wijze mannen moet worden bekeken
wat de Antilliaanse regering doet en welke ondersteunende maatregelen van
de kant van Nederland nodig zijn. De uitkomst is misschien dat de problemen
waarop ik uitvoerig ben ingegaan worden opgelost. Dat zou de inzet van Nederland
moeten zijn. Niet passief wachten totdat er een verzoek komt vanuit de Nederlandse
Antillen, nee, actief aan de slag.De heer Van Middelkoop (GPV):Dan is de interruptie toch niet voor niets geweest. Nu zegt u al iets
meer dan u zo-even zei. Zo-even sprak u alleen maar over onderwerpen die behoren
tot de Antilliaanse bevoegdheid. Ik zoek naar rechtvaardiging voor de aanwezigheid
van minister-president Kok of staatssecretaris De Vries. Nu zegt u: Nederland
zou met ondersteunende maatregelen moeten komen. Denkt u dan aan het pakket
ondersteunende maatregelen dat in 1996 door minister Voorhoeve is aangeboden?De heer Van der Knaap (CDA):Ik denk aan een pakket van maatregelen dat de Commissie van drie wijze
mannen in het rapport voorstelt. Wij weten dat de Nederlands-Antilliaanse
regering niet bij machte is om dat alleen te kunnen dragen. Er zijn aanvullende
maatregelen van Nederland nodig. Mijn pleidooi is dat dit zo snel mogelijk
tot stand komt. Laten wij hopen dat er snel een nieuw kabinet op de Antillen
komt. Laten wij hopen dat het uitgangspunt voor het regeerakkoord van het
nieuwe kabinet het advies is van de commissie van drie wijze mannen, het nationaal
herstelplan. Dan moet Nederland een zeer actieve rol vervullen om zo snel
mogelijk te bekijken welke maatregelen nodig zijn.De heer Van Middelkoop (GPV):Kunt u een begin van een aanwijzing geven aan welk type aanvullende maatregelen
u denkt? U zit met de handicap dat in de media het beeld is ontstaan als zou
u een deel van het ontwikkelingsgeld willen wegnemen. Dit lijkt mij een heel
ander verhaal.De heer Van der Knaap (CDA):Ik wil niet zo flauw zijn als de heer Rosenmöller. U bent tien seconden
te vroeg. Tot zo!Het kabinet van mevrouw Römer is inmiddels gevallen. Dat was te verwachten,
want de premier zag in dat met de coalitiepartner PLKP geen zaken waren te
doen betreffende de noodzakelijke maatregelen voor het herstel
van de rampzalige financieel-economische situatie. Voor steun vanuit Nederland
zal als voorwaarde moeten gelden dat de door de Commissie nationaal herstelplan
voorgestelde maatregelen integraal worden uitgevoerd. Als aan die voorwaarde
niet wordt voldaan, zou de Nederlandse regering wat ons betreft de huidige
samenwerkingsmiddelen moeten inzetten als drukmiddel om de Antilliaanse regering
te dwingen die maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om de overheidshuishouding
op orde te krijgen. De CDA-fractie kan zich ook voorstellen dat in dit verband
eens kritisch wordt bekeken of er dan een situatie zou zijn in de zin van
artikel 43 van het Koninkrijksstatuut, dat spreekt over ondeugdelijk bestuur.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Op het moment dat onverhoopt de toekomstige regering geen uitvoering geeft
aan datgene wat in het herstelplan staat worden de samenwerkingsmiddelen ingetrokken.
Dat zegt de CDA-fractie.De heer Van der Knaap (CDA):Het moet een drukmiddel zijn om af te dwingen dat het wel gaat gebeuren.
De manier waarop nu de ontwikkelingssamenwerkingmiddelen worden ingezet houdt
begrotingsondersteuning in. Ontwikkelingsmiddelen moeten eigenlijk ten goede
komen van de economie. Het effect van de inzet van de middelen is op dit moment
alleen, dat de begroting wordt rondgebreid. Heel veel geld gaat in onderwijs
of andere zaken, die gewoon voor rekening van de Antilliaanse overheid zouden
moeten komen.Tot op heden heeft men rustig de tijd gehad om maatregelen te nemen. Wij
vinden dat wij nu veel strenger moeten zijn. Wij moeten aangeven, dat het
geld met een heel ander doel wordt gegeven. De doelstelling is niet dat de
Antilliaanse regering achterover kan leunen en geen maatregelen neemt. De
fractie van het CDA is van mening, dat het geld moet worden ingezet als drukmiddel.
Laten wij hopen dat het niet nodig is, omdat het nieuwe kabinet het herstelplan
wel gaat uitvoeren. Maar als dat niet het geval is, is het punt bereikt dat
Nederland strenger moet zijn dan het tot op heden is geweest.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wat ik zo raar vind, is dat u zei dat het het vorig jaar, bij uw eerste
behandeling van de begroting voor de Antillen en Aruba, al pappen en nathouden
was. Al uw voorgangers in voorgaande perioden zeiden telkens, dat het de laatste
keer was en dat de laatste waarschuwing werd gegeven. Ieder deed dat op zijn
eigen manier. Nu er een kabinetscrisis is, zegt u het weer, maar het komt
zo ongeloofwaardig over. Is dit niet het moment om te zeggen, dat er een crisis
is en dat er binnen de Antilliaanse politiek een gevoel van urgentie is, om
echt een keer door te zetten met saneren en investeren? Je zou ook kunnen
zeggen – maar u laat dat boven de markt hangen – dat je geen vertrouwen
meer hebt in de Antilliaanse politiek en dat nu de samenwerkingsmiddelen worden
ingezet als drukmiddel. U doet eigenlijk geen van beide.De heer Van der Knaap (CDA):Ik doe het wel. Ik heb aangegeven dat wij het zat zijn. Ik constateer
heel zakelijk, dat er op dit moment op Willemstad coalitiebesprekingen zijn
om tot een nieuwe regering te komen. Ik heb de hoop dat de nieuwe regering
daadwerkelijk het herstelplan van de drie wijze mannen leidraad zal laten
zijn voor een regeerakkoord. Als dat gebeurt, heeft Nederland een actieve
rol, om te zorgen dat het ook een succes wordt. Daarbij passen aanvullende
maatregelen vanuit Nederland. Ik denk dat ook Financiën dan nodig is.
Maar ik geef nu het signaal, dat het voor ons uit is als dat allemaal niet
gebeurt. Dan moet Nederland doen wat u al zei, dan moet Nederland hard optreden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Welke tijdslijn denkt u daarbij te hanteren?De heer Van der Knaap (CDA):Dat is afhankelijk van het moment waarop het nieuwe kabinet met zijn regeringsplannen
komt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat kan op de Antillen ook nog een jaar duren.De heer Van der Knaap (CDA):Het lijkt mij uitgesloten dat er nu een kabinet wordt geformeerd dat pas
over een jaar duidelijk maakt wat het gaat doen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik heb hier nu ongeveer tien begrotingsbehandelingen Antillen en Aruba
meegemaakt. Ik heb heel veel woordvoerders, ook van het CDA, horen zeggen
dat het de laatste keer was geweest. Ik wil weten wanneer het nu echt de laatste
keer is. Het verhaal is niet erg geloofwaardig, misschien een verhaal voor
de bühne. Zoals Lubbers Rusland voor de laatste keer waarschuwde, waarschuwt
Van der Knaap nu de Antillen voor de laatste keer.De heer Van der Knaap (CDA):Het zou heel mooi zijn als de Kamer dat deed. Het zou heel goed zijn als
u een aantal moties die ik in tweede termijn ga indienen ondersteunde. Dan
geeft ook u aan dat het Nederlandse parlement serieus is. De plannen moeten
eindelijk tot uitvoering worden gebracht.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als dit soort heldhaftige taal, vanuit een vergelijkbare zorg –
het gaat daar niet goed – serieus moet worden genomen, na alle geluiden
die wij in de afgelopen jaren, ook van uw fractie, bij begrotingsbehandelingen
hebben gehoord, moet toch wel de vraag beantwoord worden welk moment voor
u de daadwerkelijke deadline is. Wanneer worden, als de Antilliaanse regering
geen orde op zaken stelt, de samenwerkingsmiddelen teruggetrokken, met alle
gevolgen van dien voor onderwijs, volkshuisvesting, gezondheidszorg, leefbaarheid
in wijken enz.?De heer Van der Knaap (CDA):U geeft zelf al aan wat het antwoord zal zijn. Als duidelijk wordt dat
de nieuwe Antilliaanse regering niet doet wat dringend noodzakelijk is, is
voor ons de maat vol. Wij verschillen er niet over van mening dat er daadwerkelijk
wat moet gebeuren. Dan is voor ons de maat vol. Wij vinden dat Nederland dan
in het kader van de middelen voor ontwikkelingssamenwerking maatregelen moet
nemen. Er moet dan ook goed gekeken worden of artikel 43 van het Statuut voor
het Koninkrijk niet kan worden benut om Nederland zelf maar een aantal dingen
te laten doen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Stel nu dat de Antilliaanse politici de bibbers in de benen krijgen van
uw verhaal. Dan zullen zij toch willen weten wanneer het naar
uw mening het moment is om de middelen voor samenwerking terug te trekken.
Maak dat eens concreet! Anders horen wij dat verhaal nog twee jaar.De heer Van der Knaap (CDA):Het is volgens mij hartstikke concreet, maar u wilt het niet horen. Ik
heb gezegd dat de zaak duidelijk is zodra het kabinet van de Antillen het
herstelplan niet integraal overneemt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Noem dan een datum!De heer Van der Knaap (CDA):Een datum? Laten wij hopen dat dat volgende week zal zijn, als er een
nieuw kabinet is.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het probleem is natuurlijk dringend en u bent het zat, net als vele anderen.
Maar wat staat u nu voor ogen? Wat zult u doen als het onverhoopt niet lukt,
als de regering daar onverhoopt geen orde op zaken kan stellen? Dan wilt u
de ontwikkelingssamenwerking opschorten. Kunt u dat hardmaken? Stuit u daarbij
niet op allerlei contractuele verplichtingen die dat onmogelijk maken? Is
het geen loos dreigement? Bovendien wilt u anders een topconferentie en de
regering van de Antillen mag niet meer vallen. Kunt u dat bepalen? Nee, dus
moet u het ook niet voorstellen. U bent echt onmogelijk bezig.De heer Van der Knaap (CDA):Ik probeer gewoon na te gaan of wij in een situatie terecht kunnen komen
waarin ik bij de begrotingsbehandeling andere lijstjes kan voorlezen dan die
ik nu heb voorgelezen. Wij kunnen constateren dat de Antilliaanse regering
geen kans ziet, zelfstandig uit de problemen te komen. Nederland maakt deel
uit van het Koninkrijk en wij hebben het een stuk beter dan de mensen op de
Nederlandse Antillen. Wij hebben misschien ook veel meer power om de zaak
wel van de grond te tillen. En wij hebben instrumenten, wij hebben middelen
in het kader van de ontwikkelingssamenwerking. Daar mag wat mij betreft nog
veel meer geld aan besteed worden, als het daar maar echt tot de gewenste
ontwikkeling komt. Maar wij hebben ook een verantwoordelijkheid in het kader
van het Statuut, waarin in artikel 43 is aangegeven dat er ingegrepen kan
worden als er sprake is van ondeugdelijk bestuur. Leest u de nota van de staatssecretaris
over de toekomstige samenwerking en trekt u daar dan maar eens een andere
conclusie uit dan dat er op dit moment eigenlijk sprake is van ondeugdelijk
bestuur op de Nederlandse Antillen. Dit rechtvaardigt het toepassen van artikel
43 en dus het vanuit Nederland orde op zaken stellen. En dit is geen fopspeen,
het is heel concreet. Het ontbreekt in deze Kamer alleen aan de wil om dit
ook werkelijk te doen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als ik uw woorden beluister, klinkt het meer als een oproep aan de Antillen
om Nederland de zaak te laten overnemen, omdat ze dan geld toe krijgen. Dat
is totaal iets anders dan wat ik deze week in de kranten las.De heer Van der Knaap (CDA):U moet gewoon luisteren naar wat ik hier te vertellen heb en op basis
daarvan moeten wij discussiëren.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Maar wij mogen er toch ook wel van uitgaan dat u in de kranten ventileert
wat u bedoelt en niet het omgekeerde?De heer Van der Knaap (CDA):Dan moet u maar eens citaten geven uit artikelen in de krant die in tegenspraak
zijn met wat ik nu heb gezegd.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik zal ze opzoeken.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Die topconferentie zal nooit tot stand komen als dit de agenda
zal zijn, dat kan ik de heer Van der Knaap wel voorspellen.De heer Van der Knaap (CDA):Als het de Antillianen ernst is om de problemen aan te pakken, snap ik
niet waarom zij geen topconferentie zouden wensen.De heer Van Middelkoop (GPV):Omdat zij in uw gedachte het risico lopen, flink te worden gekort.De heer Van der Knaap (CDA):Nee, er ontstaat een geweldige kans dat de problemen worden opgelost.
Dat is een heel andere benadering.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik vind dat zij dat eerst zelf moeten proberen, maar dat even terzijde.
U dreigt nu ook met artikel 43, wat de mogelijkheid van hoger toezicht betekent.
Heeft u wel eens uitgerekend wat dat Nederland zou gaan kosten? Het verschil
met een ontwikkelingsland is dat dat een soeverein land is en dat je op een
gegeven moment kunt zeggen: zoek het zelf maar uit, je krijgt geen geld meer.
Zo hebben wij dat bijvoorbeeld met Pakistan gedaan. Maar de Antillen blijven
een deel van onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.De heer Van der Knaap (CDA):Zeker, maar ik zou hierbij ook andere kosten in aanmerking willen nemen
dan het bedrag van 200 mln. dat wij kwijt zijn aan de ontwikkelingssamenwerking
met de Antillen. Ik zou ook alle kosten die wij in de Nederlandse samenleving
maken, met alle ellende in bijvoorbeeld Den Helder, Dordrecht, Amsterdam en
Den Haag, er wel eens bij willen betrekken. Dat zijn enorme kosten, die onze
gemeenschap moet ophoesten. Ik heb liever dat dit geld op de Antillen wordt
geïnvesteerd in een betere economie en in een betere financieel-economische
situatie.De heer Van Middelkoop (GPV):Die kosten worden alleen maar hoger als uw sanctie echt in werking gaat
treden. Als de Antillen er niet in slagen, te doen wat de commissie van wijzen
heeft voorgesteld, en als uw sanctie van minder ontwikkelingsgeld in werking
treedt, dan zullen die kosten in Nederland vele malen hoger worden. Dat moet
u wel beseffen, voordat u voorstellen doet die in mijn ogen ondoordacht zijn.De heer Van der Knaap (CDA):Ik ben ervan overtuigd dat de kosten op lange termijn eerder minder zullen
zijn dan meer. Hierover kunnen wij van mening verschillen. Ik daag de collega's
er graag toe uit, in hun termijn aan te geven hoe de problemen naar hun mening
moeten worden aangepakt en opgelost.Een aantal steden in Nederland wordt opgezadeld met de problemen die Antilliaanse
jongeren veroorzaken. Recentelijk is dit gebleken in Den Helder en Dordrecht,
waar de overlast en de criminaliteit van Antilliaanse jongeren
is toegenomen. Het artikel in Vrij Nederland van deze week liegt er bepaald
niet om. De Nederlandse openbare orde is hierbij duidelijk in het geding.
Het is van de gekke dat een stad als Dordrecht zich ertoe genoodzaakt ziet,
dit jaar en de komende drie jaar miljoenen guldens belastinggeld te besteden
om de problemen met Antilliaanse jongeren te lijf te gaan.Ook steeds meer goed opgeleide Antilliaanse jongeren verlaten hun eiland
of keren na afronding van hun universitaire opleiding niet terug. 70 tot 80%
van hen blijft in Nederland, terwijl zij hard nodig zijn voor de opbouw van
hun land. De staatssecretaris heeft bij verschillende gelegenheden aangegeven
dat het voor de toekomst van de Nederlandse Antillen van het grootste belang
is dat er geen generatie ontstaat die slecht is opgeleid, geen werkervaring
opdoet en kan vervallen tot criminaliteit, en dat geen land het zich kan veroorloven,
de eigen jongeren te zien wegtrekken, de kansarmen noch de kansrijken. Als
de Nederlandse regering dit van mening is, is Nederland moreel ertoe verplicht,
alles in het werk te stellen om dit zo snel en effectief mogelijk tegen te
gaan.Tijdens de vorige begrotingsbehandeling en bij de bespreking van de nota
Migratie Antilliaanse jongeren heeft de fractie van het CDA aangedrongen op
maatregelen om migratie van slecht opgeleide risicojongeren naar Nederland
tegen te gaan, en te kennen gegeven, geen vertrouwen te hebben in alleen maar
slappe maatregelen zoals een voogdijregeling en het voorgestelde inburgeringstraject.
Deze zijn zo lek als een mandje en kunnen gemakkelijk worden ontdoken. Dit
blijkt ook uit het artikel in Vrij Nederland; er is inmiddels zelfs een levendige
handel in voogdijschappen ontstaan.De fractie van het CDA is voor een stevigere aanpak, bijvoorbeeld in de
vorm van een toelatingsregeling. Deze moet er wat ons betreft komen. Deelt
de staatssecretaris deze mening? Zoals ik in zijn brief aan minister Nieuw
lees, trekt hij de conclusie dat er heel wat aan te merken valt op de effectuering
van de huidige systematiek. Als ik de laatste alinea goed tot mij laat doordringen,
begrijp ik eruit dat hij aanvullende maatregelen voorstelt.Ik wil positief eindigen. Door het praten over Antilliaanse jongeren die
problemen veroorzaken, zouden wij haast vergeten dat er Antilliaanse en Arubaanse
jongeren op de Antillen en in Nederland zijn met wie het goed gaat en die
last hebben van de negatieve beeldvorming die wordt veroorzaakt door een kleine
harde kern die alleen maar uit is op rottigheid. Juist om te voorkomen dat
alle Antilliaanse jongeren op een hoop worden gegooid, is er niet te ontkomen
aan krachtige maatregelen op zeer korte termijn, zowel op de Antillen als
in Nederland.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik laat het niet op mij zitten dat ik zeg dat er dingen in de krant staan
die u niet waarmaakt, maar dat is nu toch wel het geval. Ik heb hier een artikel
met een hele dikke kop waarin staat: uitkeringen aan Antillianen afschaffen.
Dat heb ik hier niet gehoord. U kunt het ook niet hard maken.De heer Van der Knaap (CDA):Dat heeft ook De Telegraaf niet van mij gehoord. Ik heb het alleen over
een toelatingsregeling gehad.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Oh. Zijn er nog meer van dat soort fouten in de kranten terechtgekomen?De heer Van der Knaap (CDA):U kunt nu wel alles gaan voorlezen, maar de kop klopt niet.De heer Van Middelkoop (GPV):Waarom horen wij dat nu pas? Ik zou in zo'n serieuze zaak een ingezonden
stuk schrijven of een persbericht uitbrengen.De heer Van der Knaap (CDA):Ik heb ongeveer heel de maandagochtend de gelegenheid gehad om Nederland
uit te leggen wat ik wel heb gezegd. Als u in Nederland was geweest, had u
dat kunnen horen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):U zegt dus: ik wil niet de bijstandsregeling afschaffen; die blijft intact.De heer Van der Knaap (CDA):Waar ik voor heb gepleit, is een toelatingsregeling voor degenen die hier
geen enkel perspectief hebben en hier in een situatie van criminaliteit en
andere ellende terechtkomen. Ik wil de problemen dus voorkomen aan de voordeur.
Ik wil er niet mee worden geconfronteerd dat mensen via de achterdeur bij
ons binnenkomen. Daarom wil ik daarvoor een stringente regeling hebben.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als zij door de achterdeur binnenkomen en dus hier zijn, hebben zij als
Nederlanders krachtens de bijstandswet en zelfs krachtens de Grondwet recht
op bijstand. Dit kunt u niet tegenhouden.De heer Van der Knaap (CDA):Onze fractie is van mening dat degenen die geen enkel perspectief hebben,
niet hiernaartoe moeten komen. Er moet dus een regeling getroffen worden om
dat te voorkomen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! De kop van De Telegraaf is verkeerd. Maar is het
dan wel waar dat de heer Van der Knaap alleen nog maar vindt, dat hier Antillianen
zouden mogen komen die hier komen voor studie of vakantie of die al werk hebben?De heer Van der Knaap (CDA):Dat is precies wat ik gezegd heb tegen De Telegraaf.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dit tegen de achtergrond dat we ongetwijfeld met elkaar vinden dat die
migratie een belangrijk vraagstuk is en dat zowel de Antillen, als Nederland
daar op dit moment niet mee gediend is, want dat is natuurlijk een vraagstuk.
Zou dan de kop niet toch moeten luiden: geen uitkering voor Antillianen?De heer Van der Knaap (CDA):Nee, de kop had moeten luiden: een toelatingsregeling voor Antillianen
naar Nederland.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar als u de groep zou willen beperken tot degene die hier studie zou
kunnen genieten of al werk heeft, dan wel voor vakantie komt, dan is dat een
categorie mensen die in ieder geval geen aanspraak maakt op het systeem van
sociale zekerheid. Dat is toch wat u wilt? U wilt toch voorkomen dat mensen
hier naartoe komen en een uitkering genieten?De heer Van der Knaap (CDA):Uiteindelijk is dat wel het effect.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan had dus de kop moeten luiden: "CDA: geen uitkering voor
Antillianen".De voorzitter:Ik geloof dat ik hier bezwaar tegen heb. Zelfs de meeste journalisten
maken niet hun eigen koppen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het zijn allemaal journalisten die koppen maken.De voorzitter:Dat wil ik u nog wel eens apart uitleggen, maar dat zou overigens de volgende
spreker ook kunnen.Het woord is aan de heer Gortzak, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Gortzak (PvdA):Mevrouw de voorzitter! De interruptie is voor veel parlementariërs
het zout in de pap. Omdat de mores echter eisen dat ik hier zonder onderbrekingen
spreek, zullen de collegae hun ziel in lijdzaamheid moeten bezitten. Sommige
debutanten, bezorgd om voor zouteloos door te gaan, nodigen er toch toe uit
om onderbroken te worden. Zo zit ik niet in elkaar. Hoe prikkelend de interruptie
soms ook is, het zijn lang niet allemaal parels, en als de trein van mijn
gedachten wordt onderbroken, loopt zij makkelijk uit de rails. Ik prijs me
daarom gelukkig dat ik dat risico, althans deze ene keer, ontloop.Terzake nu. "Zo gaat het niet langer" kopte Het Financieele Dagblad onlangs
een bijdrage over de verhouding tussen Nederland en de Nederlandse Antillen.
Inderdaad is een doorbraak noodzakelijk. Voor de PvdA is de nota Toekomst
in samenwerking een stap in de goede richting. Dat vinden we ook van de overeenkomst
die op termijn tot een financieel vrijwel onafhankelijk Aruba moet leiden.
En ook de Antillen leken op de goede weg met de instelling van een commissie
van wijze mannen die, zonder dat het IMF eraan te pas kwam, een moedig herstelprogramma
opstelde. De Antilliaanse regering had niet meer te doen dan de voorgestelde
maatregelen in onderlinge samenhang uit te voeren: de inkomsten vergroten,
de uitgaven verlagen, de economie open gooien en de arbeidsmarkt flexibiliseren
en zo het investeringsklimaat verbeteren. Neen, dus; de wijze mannen staan
in hun hemd. Toen het er op aankwam waren de Nederlandse Antillen een kabinetscrisis
rijker, vooral dankzij politici die zeggen de belangen van "het volk" te behartigen,
maar die zich tot nu toe meer zorg maakten over hun clientèle onder
de ambtenaren dan over de talloze werkloze jongeren.De recente ontwikkelingen op de Antillen, en de versterkte migratie die
eruit voortvloeit, brengen sommige Nederlandse politici in paniek. Hun zenuwen
gaan zozeer met hun meestal nuchtere oordeel op de loop, dat zij te biecht
gaan bij een dagblad dat ik in een ironische bui wel eens de gezondverstandkrant
noem. Je moet daar overigens niet al te veel vertrouwen in hebben, want voordat
je het weet, staat er een andere kop boven dan je oorspronkelijk bedoelde.
Maar in ieder geval zijn in die Telegraaf – ik ga daar toch maar van
uit – nieuwe eisen aan de migratie gesteld. Ik herinner er daarom nog
maar even aan dat hier nog geen half jaar geleden is vastgesteld, al was het
maar door mij, dat zolang de Antilliaanse economie in het slop is, de migratie
voortgaat. In ieder geval hebben we toen maatregelen goedgekeurd om die migratie
te beperken en afgesproken dat we, volgend voorjaar, het effect ervan zullen
evalueren. Zo niets zou helpen, zouden we dan verdergaande maatregelen –
nu nog in een bijlage – onder ogen zien. Ik denk dat deugdelijk parlementair
gedrag veronderstelt dat je, rampen daargelaten, op zulke afspraken niet tussentijds
terug komt, ook al in het besef dat de meeste emigranten slachtoffer zijn
van delen van de Antilliaanse politieke elite, die weigerden verantwoordelijkheid
te nemen voor een beleid dat weliswaar pijn doet, maar perspectief biedt.Voorzitter: WeisglasDe heer Gortzak (PvdA):Het gaat niet zo het moet, op de Antillen, maar ook tussen Den Haag en
Willemstad wil het niet echt boteren. Mij dunkt dat een aantal factoren onze
verhouding belasten. De eerste is het verschil in omvang. Het Statuut veronderstelt
gelijkwaardige partners, maar de werkelijkheid wordt adequater weergegeven
door een NRC-cartoonist die onlangs Curaçao op Texel projecteerde.
Dat verschil krijgt extra reliëf als je de economische voorspoed hier
tegenover de misère op de Antillen zet. Dat dubbele verschil kan leiden
tot superioriteitsbesef en zelfs spierballenvertoon bij ons en een Calimerosentiment
daar, op zichzelf aanleiding voor onaangenaamheden over en weer.Ook het doorwerken van koloniale verhoudingen en slavernij is nog steeds
van betekenis. Het besef daarvan neemt in Nederland toe, zoals onlangs bleek
uit de oprichting van een platform herdenking slavernij, en de positieve reacties
daarop van premier Kok en minister Van Boxtel.En dan zijn er ook nog de culturele verschillen. Ze zijn veelvuldig en
vele ervan verdienen in onderlinge omgang wederzijds respect.De nota en begroting komen er op hoofdzaken goed af als wij ze afzetten
tegen deze factoren. Het verschil tussen groot en klein wordt immers gerelativeerd
bij een ontwikkelingsbeleid dat een einde kan maken aan de Antilliaanse hulpafhankelijkheid.
Voorwaarden daarvoor zijn – wij volgen daarin de begroting – deugdelijk
bestuur, beheersing van de overheidsfinanciën, ontwikkeling van een duurzame
economie, beter onderwijs en gegarandeerde rechtshandhaving. Bij zelfredzaamheid
past voorts de overgang van bevoogdende projecthulp naar programhulp, die
er bovendien toe kan bijdragen dat het ontwikkelingsgeld directer werkzaam
wordt en niet onevenredig wordt opgeslokt door technische bijstanders en adviesbureaus.De PvdA stemt voorts in met inschakeling van internationale organisaties
bij de vormgeving van het samenwerkingbeleid en van het onderwijsonderzoek,
en vindt het verstandig de uitkomsten van een Wereldbankstudie naar kleine-eilandeconomieën
te betrekken bij de definitie van duurzame economische ontwikkeling. Zowel
de betrokkenheid van internationale organisaties, als het voornemen de ontwikkelingsgelden
in een regionaal te beheren fonds te storten, kan de Calimerovrees temperen
dat "grote broer het weer zo nodig beter moet weten".Naast al die instemming heeft de PvdA toch ook kritiek. Zij vindt het
een gemiste kans dat het kabinet in het beknopte historische overzicht in
de nota Toekomst in samenwerking van het koloniale verleden niet meer te melden heeft dan dat "de band tussen Nederland, de Nederlandse
Antillen en Aruba teruggaat tot in de 17de eeuw, en in de loop der eeuwen
steeds veranderd is". Ook inzicht in de mate waarin het verleden daar en hier
nog voortleeft, en in de betekenis van het Antilliaanse erfgoed, draagt bij
aan gelijkwaardiger verhoudingen. Er kan dan ook een einde komen aan wat soms
een geconditioneerde reflex lijkt als ongewenst geacht Nederlands gedrag als
neokoloniaal van de hand wordt gewezen, zoals nu weer gebeurt op Aruba bij
het blokkeren door de gouverneur van de benoeming van Glenbert Croes tot minister.
Kan de staatssecretaris trouwens inzicht geven in de overwegingen die tot
dat besluit hebben geleid?Om het koloniale verleden definitief te overwinnen, een einde te maken
aan de doorwerking ervan in het heden en de culturele verschillen in kaart
te brengen, moeten Arubanen, Antillianen en Nederlanders er vrijmoedig over
spreken. Ik heb wel eens de indruk dat wij er met een grote boog omheen lopen.
Ik wil daar wel een persoonlijk getint voorschot op nemen door te stellen
dat in de Nederlandse cultuur, waarmee ik mij verbonden voel, vast niet alle
koloniale vooroordelen zijn overwonnen en dat wij te vaak folklore van anderen
omarmen en smakelijke Antilliaanse hapjes slikken zonder te beseffen in welke
cultuur deze wortelen. En dan de Arubanen en Antillianen. Zij zijn in veel
opzichten terecht trots op de eigen cultuur, maar ik veronderstel dat elementen
daarvan mogelijk mede verklaren waarom onze vrienden overzee niet altijd zijn
opgewassen tegen eisen die een globaliserende wereld stelt aan economie en
bestuur. Om tot zo'n gezamenlijk besef te komen van verleden en cultuur, ook
ter bevordering van wederzijds begrip en samenwerking, bepleit de PvdA de
instelling van een gemengd Nederlands-Arubaans-Antilliaanse wetenschappelijke
commissie cultuur en verleden, die daarover binnen een jaar rapporteert.Voorzitter! Deze wat principiële opmerkingen wil de Partij van de
Arbeid aanvullen met enkele vragen. Over Koraal Specht, dat tot onze grote
opluchting eindelijk wordt aangepakt, zijn wij kort. Tijdens de interpellatie-Van
Oven daarover wekte de staatssecretaris de indruk, niets te weten van plannen
om het beheer in de toekomst over te dragen aan de firma Wackenhut. Maar van
minister van justitie Martha begrepen wij vorige week dat de Antilliaanse
regering al geruime tijd zo'n overdracht met Wackenhut voorbereidt. Daarover
heb ik een of-of-vraag. Heeft minister Martha tijdens onderling overleg met
de staatssecretaris deze een oor aangenaaid door daarover niets te zeggen,
of heeft de staatssecretaris de Kamer een rad voor ogen gedraaid, door te
doen alsof hij van niets wist?Voorzitter! Er gingen deze week geluiden op om de kabinetscrisis op de
Antillen aan te grijpen voor stopzetting van het zenden van ontwikkelingsgelden.
Als ik het echter goed heb begrepen, is de essentie van de nota Toekomst in
samenwerking, dat geen ontwikkelingshulp meer naar de Antillen gaat bij uitblijven
van deugdelijk bestuur. Heb ik dat goed begrepen? Is er trouwens in 2000 nog
wel geld uit te geven? Immers, als ik de antwoorden op vragen over de slotwet
1998 goed heb begrepen, is er als gevolg van eerder goedgekeurde projecten
pas eind 2000, begin 2001 nieuwe financiële ruimte.Voorzitter! Een derde vraag ligt strikt genomen buiten de competentie
van de staatssecretaris en heeft betrekking op de vooralsnog versterkte migratie,
die vooral de zogenaamde Antillengemeenten voor grote problemen stelt. Is
de staatssecretaris bereid, bij minister Van Boxtel aan te dringen op extra
inzet voor de opvang in deze gemeenten van jongeren tussen de 16 en 25 jaar
en om, in samenwerking met die gemeenten te onderzoeken, welke elementen uit
het opvangbeleid bij voorkeur kunnen worden ingezet om de gevolgen van de
immigratie op korte termijn zo goed mogelijk het hoofd te bieden?Voorzitter! Enkele opmerkingen van principiële aard tot slot. Onder
invloed van de kabinetscrisis op de Antillen laait ook de discussie over de
Nederlands-Antilliaanse en de land-eilandverhoudingen weer op. Het is inderdaad
op z'n minst vreemd dat een conflict in het bestuurscollege Curaçao
de lont lijkt die de spanningen in het landsbestuur tot ontploffing bracht.
Alsof het kabinet zou vallen als er in Amsterdam gedonder is! En ook klachten
vanuit Bonaire en St. Maarten wekken de indruk dat enig gesleutel aan de Erna
geen kwaad kan. Op Statuut en Erna kan daarom nooit genoeg gestudeerd worden,
en misschien is het te overwegen om, naar analogie van de werkgroep democratisch
deficit, ook een interparlementaire werkgroep Statuut en Erna in te stellen,
al is het waar dat die laatste werkgroep niet veel heeft opgeleverd. Maar
de manier waarop het debat momenteel wordt opgepakt, heeft niet de instemming
van de PvdA. Soms wordt, met het argument dat de Antillen te klein zijn voor
zelfredzaamheid, gepleit voor een soort herkolonisatie naar Frans-Caribisch
voorbeeld. Aruba en Barbados echter bewijzen dat omvang noch inwonertal zelfredzaamheid
in de weg hoeven staan. De PvdA meent dan ook dat ook op de Antillen, als
het nu te vormen kabinet de bakens verzet, op korte termijn een duidelijke
verbetering mogelijk is. De PvdA ziet dus niets in Dom-Tom's!Voorzitter! Anderen dringen aan op Nederlandse inmenging, tot en met het
onder curatele stellen van de Antillen toe. Dat zou volgens enquête-uitslagen
kunnen rekenen op steun van een meerderheid van de Antilliaanse bevolking.
Of zo'n inmenging juridisch mogelijk is, vraagt om een exegese van het Statuut,
waartoe ik vooralsnog niet competent ben. Sommige debutanten kennen hun beperkingen!
Maar een politiek oordeel heb ik er wel over. Al maakt zich soms ook van de
PvdA de scepsis meester, de geluiden die de laatste dagen vanuit Willemstad
tot ons komen, zijn positief genoeg om ervan uit te gaan dat er een kabinet
komt op brede basis dat de uitvoering van het Herstelplan krachtig ter hand
zal nemen. De kans daarop wordt bepaald niet vergroot door onzerzijds dreigende
taal uit te slaan. Autonomie veronderstelt dat het democratisch proces overzee
zijn eigen loop heeft. Bovendien achten wij de dreigementen voor Nederland
politiek riskant. Over de financiën is al het een en ander gezegd. Wie
op de Antillen te weinig ruggengraat toont om wellicht impopulaire, maar noodzakelijke
maatregelen voor zijn rekening te nemen, zal er ook niet voor terugschrikken
eventuele gevoelens van onvrede over die maatregelen met antikoloniaal tromgeroffel
tegen Nederland te mobiliseren. Eerlijk gezegd, zit de Partij
van de Arbeid daar niet op te wachten.Voor de PvdA blijft het daarom vooralsnog zoals het is. Wie, zoals de
Antilliaanse politieke elite, terecht baas in eigen huis wil zijn, moet verantwoordelijkheid
durven aanvaarden voor noodzakelijk beleid; hoe eerder, hoe beter. Dat is
in ieders belang, maar vooral in het belang van de mensen in de problemen
op de Antillen.De voorzitter:Het leed van de voorzitter is soms de vreugde van de ondervoorzitter.
Dit is zo'n moment, want ik mag u als eerste feliciteren met uw maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Het is een goed gebruik in deze Kamer dat de eerste spreker
na degene die de maidenspeech gehouden heeft, op zijn minst namens zichzelf,
maar volgens goed gebruik meestal namens alle collega's degene die de maidenspeech
gehouden heeft, de heer Gortzak, van harte feliciteert. Ik zeg dat nu eigenlijk
tegen de bloemen en niet tegen hem als persoon. Ik weet dat de spanning hem
en delen van zijn lijf iets te machtig is geworden, zodat hij gezien zijn
leeftijd daarvan even buiten deze zaal moet bijkomen in het kleinste kamertje
van dit gebouw. Hij zij verontschuldigd. Ik feliciteer hem alsnog van harte
en ik hoop dat hij lang onderdeel van onze commissie mag uitmaken.De voorzitter:Als cadeautje van de heer Gortzak aan u worden deze woorden niet bij uw
spreektijd geteld.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Zijn de grote orkanen tot nu toe dit seizoen de Antillen voorbijgegaan,
het is nu vooral de politieke storm die de gemoederen flink bezighoudt. De
financieel-economische crisis op de Nederlandse Antillen heeft geleid tot
een regelrechte politieke crisis, met voorlopig de Antillianen als grote verliezers.
Want een land waarin, zoals al is gememoreerd, van iedere gulden die binnenkomt
95 cent moet worden uitgegeven aan schuldaflossing en een veel te omvangrijk
overheidsapparaat, ontkomt er niet aan de overheidsfinanciën ingrijpend
te saneren. Maar, voeg ik daaraan toe, een land waarin de onderwijsvoorzieningen
onder de maat zijn, waarin de jeugdwerkloosheid op onderdelen stijgt naar
50% en waarin van de ongeveer 250.000 inwoners tienduizenden gezinnen het
moeten doen met een inkomen van minder dan ƒ 1000, zo'n land heeft
ook zeer veel behoefte aan forse investeringen.Voorzitter! Om op de Nederlandse Antillen economisch herstel en sociaal
perspectief te bereiken zijn stevige ingrepen onvermijdelijk, maar tegelijkertijd
zullen de Antillianen willen zien waarom van hen een prijs moet en zal worden
gevraagd. Hoewel het land zich misschien in de huidige situatie geen politieke
crisis kan veroorloven, is het mijn overtuiging – en ik vraag mij af
of collega Van der Knaap het daarmee eens is – dat het gevoel van de
urgentie van het nemen van die maatregelen zo langzamerhand maximaal is. Dat
is ook nodig. Want als er één moment is waarop wij uitdrukkelijk,
ook hier, voor de keuze staan tussen ingrijpen en het geven van vertrouwen
aan de Antilliaanse politici, dan is het dit moment en niet nog eens een nader
moment. Mijn antwoord op die keuzevraag is duidelijk. Ik ben niet voor ingrijpen
door Nederland. Ik ben wel voor een situatie waarin de Antilliaanse politici
zo snel mogelijk die maatregelen nemen. Ik zal daarop in mijn vervolgbetoog
ingaan.De heer Van der Knaap (CDA):En als die urgentie op de Nederlandse Antillen om de juiste maatregelen
te nemen niet zo wordt beleefd, wat dan?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Als ik zeg dat ik het vertrouwen heb dat de Antilliaanse politici op dit
moment absoluut het gevoel van urgentie hebben, wat misschien de winst is
van de kabinetscrisis van de vorige week, dan ga ik die "als, dan"-vragen
niet beantwoorden. Ik denk dat er nu gesprekken zijn tussen alle relevante
politieke partijen om zo snel mogelijk een kabinet te vormen, juist vanwege
het feit dat er sinds juni een herstelplan ligt van de commissie van wijzen.
Iedereen weet wat de taak is van het kabinet, namelijk het uitvoeren van dat
plan.De heer Van der Knaap (CDA):Nu wordt het herstelplan niet uitgevoerd, wat dan?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat vind ik doemdenken.De heer Van der Knaap (CDA):Daartoe is bij dit dossier alle aanleiding. Ik heb het inderdaad vorig
jaar voor het eerst behandeld, maar ik heb een heleboel dingen al van tevoren
gelezen. Je wordt er niet vrolijk van als je het jaar in, jaar verder ziet
wegglijden. Wat is de reden dat u denkt dat het nu wel gaat?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wij kunnen niet alleen informatie verkrijgen via de parlementariërsconferentie
die twee keer per jaar plaatsvindt en die wij contactplan noemen. Twee, drie
weken geleden heeft er nog een plaatsgevonden. Wij hebben ook de mogelijkheid
om via de nieuwe communicatiemiddelen die er zijn, snel communicatie uit te
wisselen. De contacten die ik de afgelopen week met de Antillen heb gehad,
hebben mij ertoe gebracht te denken dat men het gevoel van urgentie heeft
dat ertoe zal leiden dat men stappen zal zetten c.q. zal moeten zetten. Het
heeft dan geen zin om vragen te beantwoorden, die op zichzelf wel begrijpelijk
zijn, maar die eigenlijk alleen maar gesteld worden op het moment dat je het
vertrouwen niet hebt. Ik heb de indruk dat u ook geen vertrouwen in de volgende
coalitie hebt. Anders zou u niet zo nadrukkelijk die "als, dan"-vraag agenderen.De heer Van der Knaap (CDA):U heeft heel goed van mij begrepen dat ik niet het vertrouwen heb dat
die maatregelen daadwerkelijk tot in de kern zullen worden uitgevoerd. Ik
mag hopen dat over een paar jaar blijkt dat ik ongelijk heb gehad, maar ik
voorspel u dat het weer anders zal lopen dan u nu hoopt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan verschillen wij fors van mening. Als de heer Van der Knaap nu klip
en klaar zegt dat hij er geen vertrouwen in heeft dat de Antilliaanse politici
de maatregelen uit het herstelplan tot in de kern uitvoeren zoals dat moet
en is beschreven, moet hij niet meer de "als, dan"-vraag beantwoorden. Dan
moet hij hier en nu zeggen dat hij er geen vertrouwen meer in heeft en vindt dat ingegrepen moet worden of dat een algemene maatregel van
rijksbestuur moet worden genomen. Dat zou consequent zijn. Hij moet niet het
vertrouwen in de politici opzeggen en de consequentie daarvan boven de markt
laten hangen. Dat vind ik inconsequent.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Het gevoel van urgentie is in mijn beleving toegenomen. Dat
kan de winst zijn van de breuk in de coalitie. Ik meen dat je nu staat voor
de keuze: moet je ingrijpen of niet? Ik kies ervoor om niet in te grijpen
en vertrouwen te schenken. Er is wel een bizarre situatie. Het vorige kabinet,
het kabinet-Pourier, had wel de politieke moed om maatregelen te nemen, maar
werd eigenlijk getackeld door de kiezer. Dit kabinet, dat nu demissionair
is, tackelde zichzelf, terwijl de politieke moed als zodanig onderdeel was
van het debat. Daarom is mijn pleidooi tweeledig. Aan de ene kant doe ik een
uitdrukkelijk beroep op de Antilliaanse collega's om zo snel mogelijk met
een nieuwe regering het bestaande herstelplan van de commissie van wijzen –
een van de drie wijzen is hier in de zaal – integraal uit te voeren.
Daarbij gaat het om de inkomstenkant en de uitgavenkant van de begroting en
over arbeidsmarktmaatregelen. Aan de andere kant doe ik een beroep op de Nederlandse
regering. Als blijkt dat de nieuwe regering wel maatregelen neemt –
en dat kan onafhankelijk getoetst worden – dan wil ik dat de middelen
die nu op de plank liggen voor de ondersteuning van het hele aanpassingsprogramma,
voor een deel aan de Antillianen worden overgemaakt. Ik ben er stellig van
overtuigd dat dit tweesporenbeleid de belangen van de Antillianen op dit moment
het beste dient. Saneren en investeren, opdat men weet waarom voor een deel
pijn geleden moet worden. Dat is naar mijn idee in de kern het recept om de
toegenomen migratie te beperken, samen met de uitvoering van de gemaakte afspraken
van het afgelopen jaar. Daarover hebben de staatssecretaris en de minister
een brief naar de Antilliaanse collega's van deze staatssecretaris geschreven.
Populisme kunnen wij missen als kiespijn. Oude wijn in nieuwe zakken verdient
geen krantenkoppen.Bovenstaande benadering sluit naar onze mening aan bij de nota Toekomst
in samenwerking, die mijn fractie op hoofdlijnen steunt. Ik denk bijvoorbeeld
aan de verschuiving van project- naar programmahulp. Ik wil hierover drie
opmerkingen maken.Terecht wordt naast rechtshandhaving, goed bestuur en ondersteuning op
financieel gebied, onderwijs als prioriteit gesteld. Ik wil vandaag en de
komende periode pleiten voor een andere, nieuwe, vijfde prioriteit. Je zou
deze sociaal beleid kunnen noemen, maar ook leefbaarheid of wijkverbetering.
Als de leerlingen op de school wel pennen, schriften en boeken hebben, moeten
zij daarvan ook buiten de school optimaal gebruik kunnen maken. Wij weten
hoe dat op dit moment is op de Antillen, of op delen daarvan, meer in het
bijzonder op Curaçao.De samenwerkingsmiddelen worden in belangrijke mate verschoven van de
begroting naar een fonds. Via een fondconstructie worden deze middelen beheerd
en besteed, en wel vanuit de gedachte aan efficiency en effectiviteit. Ik
kan daar voor een deel in meegaan, maar dat laat onverlet dat de politieke
controle op publiek geld van groot belang blijft, ook als de middelen van
het huidige Solidariteitsfonds, hoe wankel dan ook, daarin worden ingeschoven.De heer Rijpstra (VVD):Ik heb een vraag over de vijfde prioriteit van collega Rosenmöller.
Hij pleit voor leefbaarheid voor jongeren, en ook voor ouderen denk ik, in
de wijken op de eilanden. Is hetgeen hij voor ogen heeft, vergelijkbaar met
het in Nederland in gang gezette grotestedenbeleid? Daarmee wordt ook geprobeerd,
de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Ziet hij daarin aangrijpingspunten?De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ja. Op de Antillen kan men iets leren van de ervaringen die wij hebben
opgedaan in het grotestedenbeleid. Curaçao kan daarbij worden beschouwd
als een grote stad, terwijl wij meer grote steden hebben. Ik denk aan een
situatie waarin op wijkniveau heel gericht datgene wat het sociaal vangnet
nu al voor een deel doet, verder ontwikkeld wordt. Daaraan dient dan via de
samenwerkingsmiddelen prioriteit te worden gegeven.De heer Rijpstra (VVD):Betekent dat in uw ogen dat er een soort van samenwerkingsverband gesloten
zou kunnen worden tussen een grote stad bijvoorbeeld Rotterdam en Curaçao
Daar zijn nu al bepaalde overeenkomsten. Betekent het dat men juist op dit
gebied nauw met elkaar gaat samenwerken? Ik kan bijvoorbeeld ook aan Dordrecht
denken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het antwoord is "ja". Ik wil daarmee aansluiten bij de achterliggende
gedachte van uw vraag. Tussen Rotterdam, Apeldoorn, Groningen en Dordrecht
zijn relaties met de eilanden van de Nederlandse Antillen en meer specifiek
met Curaçao. Je zou dat kunnen uitwerken. Ik vind het terecht dat in
de nota Toekomst in samenwerking die prioritering is opgenomen. Want als je
ziet waaraan de middelen nu besteed worden, dan is dat toch een beetje een
ratjetoe. Indikken en prioriteiten stellen is een goede lijn van de nota.
Ik zou dus aan de vier prioriteiten een vijfde willen toevoegen die kan worden
gekwalificeerd als leefbaarheid c.q. wijkverbetering.Een derde punt, mevrouw de voorzitter, is de dubbele bestuurslaag. Ook
daar wordt in de nota Toekomst in samenwerking over gesproken. We moeten met
zijn allen erkennen dat dit langzamerhand een gedrocht is. Het is duur, inefficiënt
en politiek instabiel in een situatie waarin één partij op een
klein eiland de stekker eruit kan trekken en er meteen een kabinetscrisis
ontstaat of kan ontstaan. Dat is ook een van de oorzaken van de malaise waarover
wij nu spreken. Ik denk dat meer autonomie voor de eilanden onvermijdelijk
is. Meer autonomie, gevoegd bij een lichtere federale laag zou vernieuwing
kunnen brengen in de verhoudingen zonder dat het Statuut op de schop hoeft.
Graag ontvang ik hierop een reactie van de staatssecretaris.Voorzitter! Omwille van de tijd stel ik heel kort ter afronding drie vragen
aan de staatssecretaris.1. Ik heb twee jaar geleden gesproken over Klein Bonaire. Ik wil nadrukkelijk
een pleidooi houden om Nederland een rol te laten spelen op het gebied van
planologisch-juridische maatregelen om het natuurschoon te behouden,
maar ook bij het opkopen van het eiland, omdat de eigenaar nu te kennen heeft
gegeven dat hij dat wil.2. Ik blijf vragen hoe het staat met het schoonmaken van het asfaltmeer.
Ik stel deze vraag ieder jaar weer – misschien een beetje Don Quichotterig –
tot het schoon is. Ik hoop dat ik dat dit jaar voor het laatst doe.3. Aruba. Hoe staat het met de uitvoering van Calidad? Een jaar na 1997
is niet 1999 maar 1998. Ik sluit mij aan bij de vraag van collega Gortzak,
die ik nogmaals feliciteer. Hoe zit het met de benoeming van Glenbert Croes?De heer Rijpstra (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik wil collega Gortzak eveneens van harte feliciteren
met zijn maidenspeech. Ik voel het voor mezelf ook een beetje als een maidenspeech,
omdat het de eerste keer is dat ik bij de begroting van de Antillen het woord
mag voeren. Toen ik collega Van der Knaap hoorde kwam het volgende vragend
bij me op: Sali for di boca di leon bin' cai? Van kwaad tot erger? Of: Den
boca di tribon? Van de regen in de drup?Mevrouw de voorzitter! Waarom nog een Koninkrijk met overzeese gebiedsdelen?
Wat betekent het om een Koninkrijk te zijn? Dat was de eerste gedachte die
bij mij op kwam toen ik ruim een jaar geleden tot de commissie voor NAAZ toetrad.
Het is iets van verbondenheid, een gemeenschappelijk belang, een gemeenschappelijk
doel, een gedachte, kortom: het is meer dan het kleine Nederland alleen. Natuurlijk
ligt er het verleden, natuurlijk liggen er de vele nota's en natuurlijk zijn
er vele vragen. Vragen die des te sterker bij je opkomen op het moment dat
je voet op Antilliaanse of Arubaanse bodem zet. Want de schaal is klein, vergelijk
het met een grotere gemeente, maar de problemen, de vraagstukken zijn van
veel grotere orde, op het grotestedenniveau. Het zijn vragen als: waarom heeft
St. Eustatius geen eigen waterzuiveringssysteem, waarom is er zo'n enorm verschil
tussen het Franse en het Nederlandse deel van St. Maarten, waarom zijn er
zoveel ambtenaren, waarom heeft de KLM het monopolie op de vluchten naar Curaçao
vanuit Nederland, waarom vertrekken er zoveel jongeren naar Nederland, waarom
wordt het herstelplan niet uitgevoerd, waarom is er geen migratieregeling,
wat is er mis in de relatie tussen Nederland en de Nederlandse Antillen en
in de relatie tussen de eilanden in de Nederlandse Antillen? Het zijn de bekende
vragen voor nieuwelingen, ondanks dat oudere collega's hen daarop hebben gewezen.
Je moet het zelf hebben ervaren.Voorzitter! Natuurlijk, er zijn heel veel problemen: armoede, jongerenproblematiek,
jeugdwerkloosheid van 35%, infrastructuur, veiligheid en een financiële
huishouding die in feite het bankroet van de Antillen aangeeft. Hoe kan dit
in een tijd waarin dat deel van het Koninkrijk hier in West-Europa in feite
in weelde baadt? De groei van de economie, het welgesteld zijn, het steekt
schril af bij de ontwikkelingen op de Antillen. En, voorzitter, dan komt bij
mij de gedachte aan het Koninkrijk. Daar behoor je toch samen toe, dan bekommer
je je toch om elkaar, dan steun je elkaar in moeilijke perioden, dan accepteer
je toch van elkaar de hulp, dan ga je toch niet meer het koloniale gedrag,
dat wij ongetwijfeld vroeger hebben laten zien, opvoeren en dan ga je toch
ook niet met het vingertje wijzen?Voorzitter! De VVD-fractie is van mening dat wij het beste voor hebben
met de Antillen, want laat ik me daar nu even toe beperken. En als dit deel
van het Koninkrijk in een diep dal zit, dan moeten wij die hulp geven die
ervoor kan zorgen dat ze uit dat diepe dal kunnen komen. Niet bevoogdend,
maar op basis van gelijkwaardigheid en respect voor elkaar.Dan rijst de vraag waarom lukt het niet? Wat gaat er mis in de relatie
tussen de Nederlandse Antillen en Nederland? Is die relatie nog wel van deze
tijd? Daarover mag worden nagedacht en daar rust ook geen taboe op. Ik wil
hier geen pleidooi houden voor een heroverweging van het Statuut van het Koninkrijk,
maar de verhoudingen binnen het Koninkrijk vragen om het nadenken hierover.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draagt verantwoordelijkheid
voor het beleid voor de Koninkrijksrelaties, met name op grondwettelijke en
statutaire aspecten van het beleidsterrein. De zorg voor het Statuut, de uitvoering
ervan en daarmee samenhangend de discussie over koninkrijksverhoudingen maken
daar deel van uit. Op welke wijze vindt binnen het departement van BZK de
gedachtevorming over het Statuut plaats?Voorzitter! Er is al het nodige gezegd over het herstelplan. Voor de VVD-fractie
is de uitvoering van het financieel en economisch herstelplan een vereiste
om de Antillen perspectief te geven en vooral ook om de inwoners perspectief
te bieden. En laat ik hier heel helder in zijn: de afgelopen jaren is van
enig herstel van de economie en de financiële positie op de Antillen
weinig tot niets gebleken. De regering is gevallen omdat men het niet eens
kon worden over de uitvoering van de plannen. Ik begrijp dit niet en aan de
andere kant weer wel, maar als het zo slecht gaat dan zet je de politieke
controverses maar even in de ijskast en richt je je maar op één
doel: binnen een korte tijd de gezondmaking van de Antilliaanse economie?
Dat zou de politiek zich moeten aanrekenen. En vaak zie je in landen waar
crises zijn dat men voorlopig de handen ineenslaat. Men stelt een prioriteit
en die prioriteit wordt met elkaar gesteld. Ik hoop en verwacht het ook dat
de politiek op de Antillen die prioriteit ook wil stellen. De uitvoering van
het herstelplan, financieel en economisch, maar ook qua bestuur, moet het
belangrijkste onderwerp zijn van het nieuwe regeerakkoord.Ook de VVD-fractie heeft daarbij een als-vraag, waarvan de heer Rosenmöller
zei dat die als-vragen voor hem niet tellen, omdat hij vertrouwen heeft in
de nieuwe regering die er gaan komen; hij gaat ervan uit dat zij dat ook gaat
doen. Voorzitter! Ik heb dat vertrouwen ook, maar als die regering nu eens
niet de hoogste prioriteit geeft aan de uitvoering van het herstelplan, wat
dan? Wat staat Nederland dan te doen, wat moet het doen? Ik vraag dat ook
aan de staatssecretaris. Betekent het dat er dan een zekere vorm van hoger
toezicht gaat komen? Wij vinden in ieder geval dat de nieuwe regering de kans
moet grijpen die er ligt. Ik heb begrepen van de staatssecretaris dat als
de regering volledig gaat voor de uitvoering van dat Herstelplan, eventueel
op extra steun van Nederland gerekend kan worden. Ik vraag hem dat te bevestigen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik ben blij van collega Rijpstra te horen dat hij wel vertrouwen
heeft in de Antilliaanse politici die nu een nieuwe regering vormen om die
noodzakelijke maatregelen te nemen. Mag ik hem vragen of dit ook betekent
dat hij het niet eens is met hetgeen het CDA heeft gezegd, namelijk dat de
samenwerkingsmiddelen moeten worden ingezet als laatste drukmiddel indien
blijkt dat zij daarin niet slagen? Hij stelt een vraag over hoger toezicht,
maar dat is een hele andere optie.De heer Rijpstra (VVD):Dat klopt en ik denk ook dat mijn tekst wat dat betreft helder is. Bij
mijn fractie speelt namelijk ook nog iets anders. Op het moment dat je zegt:
ik grijp in door middel van financiële beperkingen, dan moet je weten
wat daarvan de consequenties zijn. Die consequenties zouden kunnen zijn dat
een land in sociaal opzicht nog verder afglijdt. Ik heb dan een land als Suriname
voor ogen; die kant willen wij niet op. Ik heb gezegd dat als er niets gebeurt –
ik verwacht dat niet, want ik vind dat men dat moet doen – er een andere
benadering moet worden gekozen. Ik vraag de staatssecretaris of dan het hoger
toezicht eerste prioriteit heeft.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wordt die vraag ook ingegeven door de prioriteit die de VVD-fractie zelf
stelt?De heer Rijpstra (VVD):Voor ons is dit de laatste mogelijkheid om orde op zaken te stellen. Ik
vind dat deze regering dat moet doen. De heer Rosenmöller vraagt mij
nu in feite hetzelfde als de heer Van der Knaap hem vroeg, namelijk wat doet
u als dat niet gebeurt. Dan hebben wij een hele vervelende situatie en mijn
fractie vraagt welke mogelijkheden het statuut de staatssecretaris dan biedt.
Wat zijn zijn bevoegdheden en wat kan hij doen? Er is natuurlijk een aantal
mogelijkheden, maar die kan de staatssecretaris zelf verwoorden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Zou het niet beter zijn nu de heer Rijpstra spreekt over een aantal mogelijkheden,
om zich niet over die mogelijkheden uit te spreken? Hij pikt er nu een uit,
namelijk hoger toezicht, zonder dat hij waarschijnlijk de vraag kan beantwoorden
welke consequenties dat zal hebben.De heer Rijpstra (VVD):Ik heb aangegeven dat een vorm van hoger toezicht natuurlijk een van de
opties is. Wij hebben dat naar mijn weten nog niet eerder meegemaakt. Dit
zal dus een nieuwe dimensie geven. Wat ik alleen wil zeggen, is dat de uitvoering
van het financieel-economisch herstelplan prioriteit nummer een moet zijn.
Voor de VVD is dit de laatste kans voor de Antillen en die moeten zij grijpen
en ik ga ervan uit dat zij die zullen grijpen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Wij hebben wel ervaring met hoger toezicht op het punt van onbehoorlijk
bestuur op St. Maarten. Ik herhaal mijn vraag aan de heer Rijpstra: als hij
het op het punt van het intrekken van de samenwerkingsmiddelen niet eens is
met collega Van der Knaap en wel het vertrouwen heeft dat de Antilliaanse
politici de urgentie voelen om maatregelen te nemen, zou het dan niet beter
zijn om als dat onverhoopt niet gebeurt, op dat moment te bespreken wat er
moet gebeuren. Dan ontstaat er inderdaad een zeer ernstige situatie. Zou dat
niet beter zijn dan er nu een element vragenderwijs uit te halen en aan de
staatssecretaris voor te houden, zonder dat de heer Rijpstra zelf weet wat
de consequenties van die stap kunnen zijn. Ook in financiële zin zou
dat nog wel eens heel wat voor Nederland kunnen betekenen.De heer Rijpstra (VVD):De heer Rosenmöller geeft zelf al het antwoord. Ik heb mij in vragende
zin tot de staatssecretaris gewend. Ik heb alleen heel duidelijk willen zeggen
dat de VVD-fractie vindt dat dit de laatste kans is voor de Antillen. Daarna
moeten andersoortige maatregelen worden getroffen waaronder de mogelijkheid
van een vorm van hoger toezicht. Ik vraag aan de staatssecretaris hoe hij
daarmee zal omgaan.Voorzitter! Ik vervolg mijn betoog. De nota Toekomst in samenwerking laat
aan duidelijkheid niet te wensen over. De doelstellingen van het samenwerkingsbeleid
worden door de VVD-fractie onderschreven. Het verheugt ons dat met Aruba reeds
een akkoord is getekend. Deugdelijk bestuur, deugdelijke wetgeving, een deugdelijke
financiële planning die op orde is, deugdelijke financiële administratie
en controle zijn zaken waarin wij ons kunnen vinden.De staatssecretaris stelt dat het in de lijn der verwachting ligt dat
Nederland – zodra de Antilliaanse regering met het IMF overeenstemming
bereikt over een saneringsprogramma en dit programma ook werkelijk uitvoert
onder monitoring van het IMF – een soortgelijk pakket aan flankerende
maatregelen zal aanbieden. Wat wordt onder flankerende maatregelen verstaan?Voorzitter! Grote zorg heeft de fractie van de VVD over de demografische
ontwikkelingen op de Antillen. Op Curaçao vertrekt jaarlijks 10% van
de bevolking. Dit is al langer aan de hand en het heeft grote gevolgen voor
de vergrijzing van de bevolking. Ook zien wij dat door emigratie veel verpleegsters,
verplegers richting Nederland gaan en ook andere sectoren zoals het onderwijs
zien mensen richting Nederland vertrekken. Een vlucht van het lokaal opgeleid
human capital naar Nederland waar het gras blijkbaar groener is. Ik schets
ook de migratie van kansloze Antilliaanse jongeren naar Nederland. In de brief
van 7 oktober aan minister Nieuw geven de staatssecretaris en minister Van
Boxtel aan, dat de migratie uit de Antillen fors is toegenomen. Een artikel
deze week in Vrij Nederland over de problemen die de grote migratie in Nederland
geeft – Dordrecht wordt genoemd – maakt duidelijk dat de genoemde
maatregelen op dit moment nog niet werken. De fractie van de VVD meent, dat
jongeren kansen geboden moeten worden, dat er perspectief moet zijn. Maar
dat perspectief is niet te vinden in Nederland, zeker niet als de jongeren
geen opleiding hebben en slecht Nederlands spreken. Is de staatssecretaris
van mening dat het een gezamenlijk belang is van de Antillen en Nederland
om juist over de jongeren goede afspraken te maken? Hij schrijft in de brief
dat verhoging van het tempo in de uitvoering en aanscherping van de aanpak
nodig zijn om in het voorjaar 2000 een positieve uitkomst van het beleid mogelijk
te maken. Ik lees tussen de regels door dat hij daar een hard hoofd in heeft.
Inzet van aanvullende juridische instrumenten behoort tot de mogelijkheden,
zo schrijft hij. Wat moet ik mij voorstellen bij aanvullende juridische instrumenten?
Wanneer wordt dat moment bereikt? Moeten wij wachten tot het voorjaar of is
dat moment nu al aangebroken? Hij overlegt en vraagt aan minister
Nieuw om hierop zo snel mogelijk te reageren. Is de situatie al niet zo ernstig
geworden dat maatregelen getroffen moeten worden?De heer Van der Knaap (CDA):Wat vindt de VVD zelf?De heer Rijpstra (VVD):Ik wil even mijn verhaal afmaken. Wat is er in feite op tegen? De VVD
vindt dat er in feite een migratieregeling tot stand moet worden gebracht,
gecombineerd met opvang- en scholingsmogelijkheden van jongeren op de Antillen.
Wij vragen aan de staatssecretaris of een dergelijke regeling met steun van
de Antillen tot stand kan worden gebracht. Of kan Nederland eenzijdig voorwaarden
stellen aan het inreizen van jongere Antillianen en Arubanen naar Nederland?
Ik ben daar geen voorstander van.De heer Van der Knaap (CDA):Stel dat de Nederlandse Antillen niet bereid zijn om mee te werken aan
zo'n regeling.De heer Rijpstra (VVD):Dat is de stelvraag. Ik vind dat Nederland dan moet zoeken naar eenzijdig
te nemen maatregelen, hoe hard ze ook moeten zijn. Wij moeten onze ogen niet
sluiten voor de situatie waarin de jongeren zich bevinden. Wij zullen tegelijkertijd
aanvullende maatregelen moeten nemen, met steun van Nederland op de Antillen.
Het is van tweeën een. Als eenzijdige maatregelen moeten worden afgesproken
dan betekent het wel dat de jongeren niet aan hun lot overgelaten kunnen worden.Voorzitter! Ik kom te spreken over onderwijs en het jeugd- en jongerenbeleid.
Aangekondigd is dat er een extern onderzoek gaat plaatsvinden om te bekijken
wat de positie van het Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse onderwijs is en
of men moet aansluiten bij het Nederlands onderwijssysteem of dat men de voordelen
van een oriëntatie op het Caribische gebied moet laten meewegen. Dit
onderzoek zal gaan dienen als bouwsteen voor toekomstig beleid. Wat betekent
dit voor de komende jaren? Staat de ontwikkeling stil of kunnen er toch prioriteiten
worden gesteld? In de nota Toekomst in samenwerking wordt uitvoerig ingegaan
op het onderwijs. De cijfers die gepresenteerd worden voor het primair onderwijs
dateren uit 1992. Toen bleek dat 70% van de leerlingen van de basisschool
minimaal een keer bleef zitten en dat vroegtijdig schoolverlaten bij 42% van
de leerlingen voorkomt. Daarnaast is het percentage problematische leerlingen
ongekend hoog. Mag ik ervan uitgaan dat deze cijfers helaas nog steeds actueel
zijn?Ook recente rapportages over het voortgezet onderwijs zijn zorgelijk.
Ligt hier niet de basis voor de Antillen en Aruba voor later? Als wij er niet
in slagen om de leerlingen een afgeronde scholing te geven, betekent dit dat
dit over een aantal jaren te merken valt op de Antillen en Aruba: werkloosheid,
migratie, crimineel gedrag. Welke doelstellingen worden op dit beleidsterrein
geformuleerd? Hoe kunnen de vakopleidingen meer gestimuleerd worden? Welke
rol dicht de staatssecretaris Nederland hierbij toe? Zouden samenwerkingsverbanden
tussen Nederlandse scholen en instellingen in Nederland waar veel Antillianen
zitten en scholen voor voortgezet onderwijs op de Antillen en Aruba niet naar
een oplossing van dit probleem kunnen zoeken?In hoeverre zal de samenwerking op het terrein van jeugd- en jongerenbeleid
geïntensiveerd kunnen worden? Worden hierbij ook de Nederlandse steden
betrokken die met veel Antilliaanse jongeren te maken hebben? In een eerder
overleg heb ik al gesproken over nauwere samenwerking in het grotestedenbeleid.
Laten wij gebruikmaken van die expertise en gezamenlijk kijken hoe wij dit
vraagstuk kunnen aanpakken.Zijn er naast te stellen doelen ook streefcijfers die gehaald moeten worden?
Is men er op de Antillen en Aruba wel van doordrongen wat er aan de hand is,
ook met het jeugd- en jongerenbeleid?Aan het eind van deze eeuw moet geconstateerd worden, dat de toekomst
op de Antillen nog somber is. Zalvende woorden zijn niet op hun plaats. Uitstel
van het doorhakken van knopen is dat ook niet. Wij dragen met elkaar een bepaalde
verantwoordelijkheid binnen het Koninkrijk en verantwoordelijkheid heeft niets
te maken met koloniaal gedrag. Van Nederlandse zijde moet duidelijkheid geboden
worden. Die duidelijkheid geeft de VVD-fractie. Wellicht is dat moment nu
gekomen. Si heru ta cayente, laga strika: men moet het ijzer smeden als het
heet is.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Na de maidenspeech van de heer Gortzak en de halve maidenspeech
van de heer Rijpstra begin ik mij zo langzamerhand wel een beetje een oude
rot in het vak te voelen. Ik feliciteer beiden!Het gaat de Nederlandse Antillen slecht, zeer slecht, met name financieel-economisch.
Het water staat nu tot aan de lippen. Voor het betalen van de salarissen van
de ambtenaren moeten zelfs leningen worden afgesloten. Ingrijpende maatregelen
zijn onvermijdelijk. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden is een oud
Nederlands gezegd, maar het is maar al te waar. Niet aflatend hebben we dat
vanuit Nederland onze collegae aan de overzijde van de oceaan voorgehouden.
Zowel het IMF als de commissie van wijzen, die het nationaal herstelplan opstelde,
achtte niet alleen belastingverhoging (omzetbelasting) maar ook een ingrijpende
sanering van het overheidsapparaat noodzakelijk. Als van iedere belastinggulden
95 cent naar de aflossing van schulden en het apparaat gaat en slechts 5 cent
overblijft voor onderwijs, infrastructuur en sociaal beleid, dan is geen twijfel
meer mogelijk. Bovendien oordeelt KPMG dat twee derde van de ambtenaren (ongeveer
1400 ambtenaren) overbodig is.Over deze problematiek is de regering-Römer gestruikeld. Het kwam
niet geheel onverwacht. D66 hoopt dat de partijen die de onontkoombaarheid
van een ingrijpende sanering wel onderkennen elkaar snel zullen vinden en
de sanering voor hun rekening zullen gaan nemen. Dan kunnen ze wat D66 betreft
ook op Nederland rekenen. Ik doel daarmee natuurlijk op extra steun. Ik vraag
de staatssecretaris hoe hij daartegenover staat.Over die sanering moeten wij niet kinderachtig zijn. Zij vergt moed en
het zal pijn doen, dat realiseer ik mij terdege. De armoede op de Antillen
is nu al groot. Maar het moet, wil men niet in de draaikolk van de Verelendung
ten onder gaan. De toekomst van de Antillen staat op het spel.Vrijwel alle andere onderwerpen zijn aan de financieel-economische problematiek, ondergeschikt, maar hangen er wel ten nauwste mee samen.
Zolang de situatie in de Antillen zo slecht is, zullen vele Antillianen naar
Nederland trekken. De cijfers geven dat ook aan: een gemiddelde stijging ten
opzichte van vorig jaar met 17% en bij jongeren zelfs hoger. Dat is voor niemand
goed, voor de Antillen niet, voor de mensen zelf niet en ook voor Nederland
niet, zeker niet als de mensen hier tussen de wal en het schip geraken. Daarom
hebben we in dit huis op grond van de nota Migratie Antilliaanse jongeren
besloten tot maatregelen op de Antillen zelf, tot inburgeringscontracten en
tot voogdijregelingen. De inburgeringscontracten zijn er nu sinds augustus
en het experiment met de voogdijregeling zou onlangs zijn gestart. Voorzitter!
Wij zouden toch geen knip voor de neus waard zijn als wij het beleid waartoe
zo kort geleden is besloten, niet de kans gaven uitgevoerd te worden. Een
consistente en betrouwbare overheid is daartoe gehouden. Dat zeggen wij keer
op keer aan de overkant, maar dan moeten wij ons er ook zelf aan houden.De heer Van der Knaap (CDA):Ik heb begrepen dat u Vrij Nederland nog niet heeft kunnen lezen, maar
uit het verslag daarin blijkt dat Antillianen in Dordrecht zelf vertellen
dat er een levendige handel in voogdijschappen is ontstaan. Eenmaal in Nederland
kijkt de voogd nauwelijks naar de kinderen om. Kijkt u ook eens naar de conclusies
in de brief van de staatssecretaris over het huidige beleid. Je kunt inderdaad
heel consistent zijn, maar als het beleid niet goed is, is het ook heel consequent
om andere maatregelen te nemen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik zou u precies hetzelfde willen vragen als wat u aan de heer Rosenmöller
vroeg, namelijk of u mij even mijn verhaal wilt laten afmaken. Ook ik weet
dat er gaande is wat u nu noemt en een van mijn vragen aan de staatssecretaris
is dan ook, of er extra maatregelen nodig zijn. Waar hapert het beleid dat
wij allen, inclusief de CDA-fractie, in gang hebben gezet en wat moeten wij
eraan doen om het wel te laten werken? Er moet natuurlijk ook aan de overzijde
wel worden meegewerkt. Jongeren zullen op de Antillen aan het werk moeten
kunnen. Uit de brief van de staatssecretaris en minister van Boxtel aan minister
Nieuw blijkt dat een en ander niet vlekkeloos verloopt, om het maar eufemistisch
te zeggen. Hoelang geven zij de Antilliaanse regering de tijd? Eén
ding is voor ons duidelijk, als het beleid binnen korte tijd geen vruchten
afwerpt, zijn draconische maatregelen onvermijdelijk, hoe vervelend dat ook
is. Dan zullen wij toch aan toelatingsregelingen moeten gaan denken, hoewel
ik daar absoluut geen voorstander van ben.Ondertussen heeft een aantal Nederlandse gemeenten in verstrekkende mate
te maken met problemen met Antilliaanse inwoners, vooral jongeren; ik noem
Dordrecht en Den Helder. Deze gemeenten moeten daarbij geholpen worden. Is
het bericht in de Volkskrant dat de financiering hiervoor per 1 januari 2000
wordt stopgezet, juist? Ik zou dat een totaal verkeerd signaal vinden.Voorzitter! De keerzijde, namelijk de remigratie van Nederland naar de
Antillen, blijft onderbelicht. Er zou door het kabinet overleg gevoerd worden
met de gevolmachtigde ministers. Maar eerlijk gezegd heb ik niet de indruk
dat er veel gebeurt. Uit de Netwerk-uitzending van 2 september jl. blijkt
hoe moeilijk het is Antilliaanse instanties of bedrijven binnen te komen zonder
persoonlijke contacten en al helemaal als men dat vanuit Nederland wil doen.
Zou enige steun op dat punt niet toch nuttig zijn? Futuro Laboral had daar
in ieder geval wel enige sjoege van.De nieuwe samenwerkingsrelatie oogt op zichzelf goed. De vier prioriteiten
hebben op zichzelf ook onze instemming, zij het met één "maar":
het jeugd- en jongerenbeleid behoort er naar mijn gevoel in ieder geval bij.
Ik heb begrepen dat dit eigenlijk bij Onderwijs wordt ingecalculeerd, maar
ik hoor graag een nadere uitleg. Op de Antillen zelf ziet men in ieder geval
een duidelijke verwantschap, wat mij ook juist lijkt.Over de gevangenis Koraal Specht kan ik kort zijn. Er zijn twee duidelijke
kamerbrede moties: de motie van Middelkoop waarin gesteld wordt dat het CPT-rapport
nu openbaar moet worden en de motie van Oven waarin gevraagd wordt om garanties
voor een verantwoord beheer van de gevangenis. Het contract met de firma Wackenhut
voor de nieuwbouw is getekend, maar het ziet ernaar uit dat men ook het beheer
volledig wil uitbesteden. Ik ben er verbaasd over dat de staatssecretaris
dit niet wist. Maar hoe kan dan de eerbiediging van de mensenrechten worden
gegarandeerd? Het kan toch niet zo zijn dat de gehele problematiek wordt weggeprivatiseerd?De benarde financieel-economische situatie van het land versterkt de roep
om een status aparte voor verschillende eilanden zoals St. Maarten en Bonaire.
Een archipel van kleine autonome eilanden die niet in staat zijn zelfstandig
een eigen huishouding te voeren, heeft geen toekomst. Er zou al heel wat gewonnen
zijn als de dure en tijdrovende dubbele bestuurslaag werd gereduceerd en de
eilanden binnen het Nederlands-Antilliaanse verband wat autonomer konden worden.
Zal de staatssecretaris tijdens zijn komende bezoek ook hierover spreken?
Gaat dit bezoek overigens door volgende week?Ook de patstelling rondom het Solidariteitsfonds is zorgelijk. Wat doet
de staatssecretaris eraan? Zeker voor Saba en Statia is het van uitermate
groot belang dat er iets aan gebeurt.De onderhandelingen over een definitief contract voor de forward operating
locations zijn gaande. Hoever zijn deze gevorderd? Welke immuniteiten zullen
er worden verleend? Is er enige garantie voor dat de Verenigde Staten zich
vanuit deze uitvalsbasis niet met andere activiteiten dan de bestrijding van
drugs zullen inlaten?Voorzitter! Tot slot Aruba. Ik sluit mij aan bij de vragen omtrent de
benoeming van de heer Croes.De heer Van Middelkoop (GPV):Mevrouw de voorzitter! Ik voer het woord namens de drie kleine christelijke
fracties en heb dus het genoegen, namens drie fracties de heer Gortzak geluk
te wensen met zijn maidenspeech. Dat tikt aan, zou ik zeggen.Het beleid voor de Nederlandse Antillen en Aruba voltrekt zich thans ogenschijnlijk
in relatieve rust. Dit schreef ik vrijdagavond, omdat ik, zoals de heer Van
der Knaap al meedeelde, een paar dagen weg moest. Op zaterdagmorgen vernam
ik echter het crisisnieuws uit Willemstad. Voorzover het Aruba betreft klopt
het beeld van rust. Daarom heb ik over dat land slechts een
enkele vraag; ik ben ongeveer de eerste die over Aruba praat. Na het rapport-Biesheuvel
is er een constructieve beleidsdialoog geweest. Over tien jaar kan de ontwikkelingssteun
worden beëindigd. Tot 2010 krijgt Aruba nog voor 490 mln. steun, 220
mln. aan overheidsprojecten en 270 mln. voor overige activiteiten. Hoe is
deze verdeling totstandgekomen? Hoe groot is de Arubaanse beleidsvrijheid
met de 270 mln.? Heeft Aruba bijvoorbeeld het recht dit bedrag, na het bereiken
van een begrotingsevenwicht, in één keer op te eisen voor schuldsanering?
Dit lijkt aantrekkelijk, omdat dan de rentelast minder wordt, zo zeg ik als
financieel leek.Gaat het om de Nederlandse Antillen, dan is alles anders: de financieel-economische
parameters zijn negatief, het overheidsbeleid gaat onverantwoord stroef, de
criminaliteit stijgt onrustbarend en de emigratie neemt steeds grotere vormen
aan. Zo las ik in het laatste koninkrijksrapport over de uitvoering van het
verdrag tot uitbanning van alle vormen van racisme dat thans 22.000 Antillianen
zouden willen emigreren, een groot deel naar Nederland. Dit is overigens een
hoger cijfer dan dat ik van de staatssecretaris heb gekregen. Mag ik een beleidsreactie
op deze op handen zijnde exodus? Wij hebben nooit vooropgelopen bij het roepen
om een vorm van visumregeling, toelatingsregeling, migratieregeling of hoe
je het verder wilt noemen, maar zo kan het echt niet verder. Het lijkt mij
werkelijk in ieders belang als er een rem komt op deze migratie. Ik nodig,
enigszins in het verlengde van de heer Rijpstra en de heer Van der Knaap,
de staatssecretaris ertoe uit, met voorstellen hiervoor te komen.Nu is de regeringscrisis allereerst een zaak van de overzeese collega's.
Met instemming las ik de uitspraak van minister-president Römer over
het wijzemannenplan.De heer Rosenmöller (GroenLinks):U nodigt de regering ertoe uit, met nadere voorstellen te komen. Wilt
u dat deze er komen voordat de huidige maatregelen, die net in de afgelopen
maanden zijn ingegaan, geëvalueerd worden, of wilt u eerst op die evaluatie
wachten?De heer Van Middelkoop (GPV):Er hoeft geen tegenstelling te zijn. Laat ik eerlijk zeggen dat ik weinig
vertrouwen heb in de maatregelen die nu worden uitgevoerd. Hoe waardevol zij
op zichzelf ook zijn, ik denk niet dat zij de migratiestroom echt zullen stuiten.
Ik heb er echter destijds, toen wij de nota van minister Van Boxtel bespraken,
mee ingestemd om eerst die maatregelen een kans te geven, en dus die bijlage
waarin dat juridisch ingewikkelde bouwwerk voor een visumregeling stond, even
te laten liggen.Als ik nu vraag om te gaan werken aan zo'n regeling, dan duurt het nog
een hele tijd – dat weet de heer Rosenmöller ook – voordat
je zover bent dat deze in uitvoering kan worden gebracht. Ik wil ook altijd
nog zien hoe dat er eventueel uit zou kunnen zien: op grond van het Statuut,
wet- en regelgeving en wat niet allemaal – dat is nog lastig genoeg.
Mijn boodschap aan de staatssecretaris is derhalve: ga daarmee aan het werk.
Hij weet dat het nog een tijdje gaat kosten, maar dan denk ik dat het moment
waarop hij uitgedacht is, ongeveer gelijk kan vallen met de evaluatie van
die andere maatregelen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar bent u het met mij eens dat er sprake is een groot verschil, als
je een halfjaar geleden hebt gezegd: begin met deze stappen; we gaan dat evalueren
en als het onverhoopt onvoldoende soelaas biedt, dan zouden we de maatregelen
kunnen bespreken en daar ook eventueel toe kunnen besluiten, zoals die toen
in de bijlage bij de brief van de staatssecretaris en de minister waren opgenomen.
Vindt u niet dat er een groot verschil zit tussen die benadering en nu, middels
bijvoorbeeld uw voorstel, dat principebesluit al nemen en even nakijken hoe
dat met de uitwerking zit? Ik vind dat daar beleidsmatig een groot verschil
tussen zit.De heer Van Middelkoop (GPV):Nee, zo ervaar ik dat niet. Het is een beetje de nood der tijden die ertoe
dwingt om alles uit de kast te halen. Natuurlijk is een consequentie van mijn
opvatting, waar ik eerder steun heb gegeven aan die andere maatregelen, dat
als over een jaar blijkt dat het allemaal perfect werkt, de urgentie van zo'n
toelatingsregeling dan ook minder groot wordt. Maar ik wil dat daar nu een
zekere uitwerking aan wordt gegeven en dat de staatssecretaris zichtbaar maakt
hoe dat eventueel zou kunnen en in welk juridisch vat je dat zou kunnen gieten.
Dan is de uitvoering ongeveer gelijktijdig aan de orde met de evaluatie.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Bent u het, gelet op alle zorgen die u en ik hebben over het vraagstuk
van de migratie, eens met de stelling dat het iets van incidentenpolitiek
heeft, nu u voor het eerst dit zegt, wetende dat dit jaar de migratie sterker
toegenomen is dan de jaren daarvoor?De heer Van Middelkoop (GPV):Nee, dat kunt u geen incidentenpolitiek noemen, want ik denk dat ik de
eerste ben geweest die hier een keer tijdens het vragenuurtje, nog met minister
Voorhoeve, zijn zorg heeft geuit en de minister naar de Kamer heeft laten
komen in verband met de toen – het zal twee jaar geleden geweest zijn –
snel toenemende aantallen migranten uit de Antillen die hierheen kwamen. Ik
heb met een aantal maatregelen een jaar geleden ingestemd, wetende dat er –
dat wisten we met z'n allen – nog meer maatregelen mogelijk waren. Ik
vind nu, gelet op de cijfers, dat we het ons niet meer kunnen permitteren
daar nog lange tijd over te praten. Ik wil zichtbaar krijgen hoe je het zou
kunnen doen, als je het ook zou willen. Of ik het echt wil, dat zal ongeveer
samenvallen met het moment van de evaluatie.Ik verwees naar een citaat van minister-president Römer over het
wijzemannenplan: "Dit plan moeten we uitvoeren. Het is de enige manier om
onze economie weer gezond te krijgen". Stel dat de nieuwe coalitie daartoe
bereid is, moet dan als gebaar onzerzijds, zo vraag ik de staatssecretaris,
niet worden gereageerd met bijvoorbeeld de opheffing van de blokkade op het
beschikbaar stellen van ontwikkelingsmiddelen of, nog beter, met het daadwerkelijk
beschikbaar stellen van de steunmaatregelen uit 1996, te weten de kredietlijn
van 100 mln., enz.? Dat is bij wijze van spreken een soort premie op deugdelijk
bestuur en ik ben eventueel bereid om daar een motie van te maken. Dat is
ook een totaal andere benadering dan die van de heer Van der Knaap, een benadering
waarin hij breekt met een traditie waaraan namen verbonden zijn
als De Gaay Fortman, Jan de Koning, Hirsch Ballin, enz. Dat zal hij zich wellicht
hebben gerealiseerd, maar het lijkt me toch aardig om dat hier even te markeren.Nu ontvingen wij in juni de nota Toekomst in samenwerking. Het is een
inzichtelijk, knap en toekomstgericht werkstuk, waarvoor de staatssecretaris
onze waardering kan krijgen. Echter, het verwezenlijken van de in de nota
genoemde samenwerkingsdoelen staat of valt met de oplossing van de huidige
problemen. En die zijn vooralsnog zeer groot. De brief van 1 oktober over
de uitvoering van het nationaal herstelplan loog er niet om. Enkele weken
geleden is er in Willemstad een wetgevend begin gemaakt. Onze collega's die
hier een paar weken geleden waren, vertelden ons daarvan. Wat is daarover
het oordeel van de staatssecretaris? Maar ik denk dat dit een vraag is –
ik heb dit vorige week al opgeschreven – die een deel van zijn relevantie
heeft verloren. Vooral wil ik hem echter vragen wat er vervolgens nog nodig
is, wil hij bereid zijn, maar dan met een nieuwe coalitie, weer op normale
wijze ontwikkelingsgelden beschikbaar te stellen en, kortom, de blokkade op
te heffen. Wat is er overigens waar van berichten als zou er zelfs onenigheid
bestaan over de keuze in het schrappen van reeds goedgekeurde projecten? Ik
constateer dat de staatssecretaris deze vraag begrijpt.Over de nieuwe nota wil ik in dit debat enkele principiële punten
aanvoeren. Het nieuwe beleid is geënt op moderne opvattingen over ontwikkelingssamenwerking,
zoals we die ook met minister Herfkens bespraken. Daarin staat onder meer
centraal het begrip "ownership", de notie dat een land allereerst zelf verantwoordelijk
is voor het scheppen van goede voorwaarden voor ontwikkeling. Onderdeel daarvan
is dat het land zelf aangeeft wat zijn prioriteiten zijn. Een donor kan zich
daarbij dan aansluiten. Welnu, dat lijkt ten aanzien van de Antillen niet
te gebeuren, want het is de Nederlandse regering die de prioriteiten lijkt
te stellen. Wat is hiervoor de verklaring? Kan uitgelegd worden waarom tussen
de nota en de begrotingstoelichting een verschil bestaat in het spreken over
bestemming van samenwerkingsmiddelen voor rechtshandhaving? In het lijstje
van prioriteiten in de nota worden er drie genoemd en in de toelichting staan
er vier.Een tweede vraag over de nota is hoe het voornemen om de structurele begrotingssteun
aan de kleine eilanden in te schuiven in de nieuwe fondsconstructie zich verhoudt
tot het solidariteitsfonds. Het is beschamend dat de desbetreffende Rijkswet
nog altijd niet tot stand is gebracht. Ik heb al eerder opgemerkt dat wellicht
naar nieuwe constructies moet worden gezocht. De staatssecretaris lijkt dat
nu ook te willen, maar wat betekent dit voor het wetsvoorstel? Past in zijn
nieuwe visie ook nog dat van Aruba een solidariteitsbijdrage wordt gevraagd?Een derde punt betreft het vinden van een instantie, bijvoorbeeld een
ontwikkelingsbank, die verantwoordelijk wordt voor het beheer en de allocatie
van de samenwerkingsmiddelen. Daar wordt nog naar gezocht. Is de staatssecretaris
het met mij eens dat het de voorkeur verdient om een instelling te vinden
of op te richten in en van de Nederlandse Antillen zelf? Hoe zal het werk
van deze ontwikkelingsbank zich verhouden tot de verantwoordelijkheden van
de Antilliaanse regering? Zal contractueel worden vastgelegd dat de bank geheel
zelfstandig zal opereren? In hoeverre zijn de aanbevelingen van het UNDP-rapport
uit 1997 over de personele samenwerking in de nota verwerkt? In het bijzonder
ben ik nieuwsgierig naar de aanbeveling om een budgettair onderscheid aan
te brengen tussen koninkrijkszaken en waarborgfuncties enerzijds en ontwikkelingssamenwerking
anderzijds. Wordt deze aanbeveling opgevolgd? Ten slotte merk ik op dat het
mij verbaasd heeft dat er niets over de verslavingszorg in de nota staat,
terwijl er nog altijd verslaafden voor hulp naar Nederland komen.Zowel in recente stukken als in het verslag van het kennismakingsbezoek
van minister Peper tref ik duidelijke uitspraken aan over de staatkundige
structuur: geen verandering in de koninkrijksverhoudingen, maar mogelijkerwijs
wel een herstructurering van het land de Nederlandse Antillen, in casu een
verdere decentralisatie naar de eilandgebieden. De motie-Te Veldhuis is daarmee
definitief ten grave gedragen, waarvan akte. Het is jammer dat hij er niet
is, maar ook mevrouw Scheltema was een van de ondertekenaars.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Wat minister Peper zegt is één ding, maar het is iets anders
of je op termijn toch niet nog eens moet gaan nadenken. Met minister Peper
ben ik het eens dat het beter is om op korte termijn langs de rustiger weg
te werken. Ik sluit echter niet uit dat op termijn nog eens naar het Statuut
gekeken wordt.De heer Van Middelkoop (GPV):Daar doe ik dan graag aan mee. Ik dank mevrouw Scheltema voor haar brave
antwoord, maar de strekking van de motie was een andere. Ik herinner mij overigens
dat mevrouw Scheltema haar handtekening in politieke zin ooit heeft weggehaald.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Mijnheer Van Middelkoop, u moet echt de kerk in het midden van het dorp
laten. De motie ging over staatkundige modellen. Met z'n allen hebben wij
geconstateerd dat het niet verstandig is om daar in abstracto over te gaan
praten. In die zin is de motie een beetje terzijde geschoven, maar ik heb
nooit mijn handtekening eronderuit gehaald.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik gun u de zachtheid van uw formuleringen, maar ik ben er wat steviger
in. Met de zienswijze van de bewindslieden kan ik instemmen, als het maar
geen nieuwe opleving is van de retoriek over het zelfbeschikkingsrecht van
de eilanden. Ik vrees echter dat dat tegen dovemansoren is gezegd en dan denk
ik natuurlijk niet primair aan de staatssecretaris. Hoe wordt aan deze opvatting
verder inhoud gegeven en welke rol wil en kan Nederland hierbij spelen? De
kans is groot dat ook dit weer een gebed zonder eind wordt. Is het niet raadzaam
om een gemengd samengestelde staatscommissie in het leven te roepen onder
Antilliaans voorzitterschap?Ik keer terug naar de problemen van gisteren en vandaag. De stagnatie
in veel dossiers wordt zo langzamerhand onaanvaardbaar. Ik sprak al over het
Solidariteitsfonds. Nog altijd is er ook geen voortgang in het personencontroleverdrag
van Sint Maarten. Minister Van Aartsen schreef na zijn bezoek dat een oplossing
in hoge mate afhankelijk is van de opstelling van de Nederlandse Antillen.
Minister Peper en staatssecretaris De Vries schreven ons tien dagen later,
dat zij minister Van Aartsen zullen benaderen voor het vinden
van een oplossing. Zo schuift de bal heen en weer. Kortom: gebeurt er nog
wat? Kan de Kamer overigens ook nader worden geïnformeerd over een ander
verdrag met Frankrijk waarvan minister Van Aartsen gewag maakt, namelijk waarin
de zeegrenzen in het Bovenwindse nader zullen worden afgebakend? Ik wist niet
dat er hier problemen waren.Voorzitter! Over de stagnatie met betrekking tot Koraal Specht spraken
wij reeds eerder, zoals ook de vraag naar de rijkswet voor de kustwacht weer
kan worden herhaald. Op parlementair niveau is om dit type stagnatie aan te
pakken de laatste jaren vooral door collega Van Oven nagedacht over een koninkrijksparlement
of een interparlementaire commissie. Daarmee zijn wij echter weinig verder
gekomen. Los van de vraag of het democratisch tekort om een snelle oplossing
vraagt, is in elk geval een systeem nodig om snel knopen door te hakken. Ziet
de staatssecretaris wellicht iets in een procedure die is geënt op de
conciliatieprocedure, zoals die in de EU wordt toegepast. Hij heeft daar veel
meer kennis van dan ik, en we kennen ook de schaalverschillen, maar wellicht
ligt hier een oplossing. Te denken valt aan comités met vertegenwoordigers
van de respectievelijke regeringen en parlementen, variabel samengesteld naar
gelang het onderwerp, met de bevoegdheid een niet meer te amenderen voorstel
voor te leggen aan de competente organen. Graag een eerste reactie.Masha Danki, mevrouw de voorzitter!De voorzitter:Dat lijkt me op dit moment wel terecht!De vergadering wordt van 18.35 uur tot 20.05 uur geschorst.Staatssecretaris G.M. de Vries:Mevrouw de voorzitter! Mag ik volgens de traditie beginnen mijn waardering
uit te spreken aan het adres van de heer Gortzak voor zijn elegante en hecht
doortimmerde maidenspeech? Hij heeft een aantal positieve woorden gewijd aan
de nota Toekomst in samenwerking en daarbij de kritische kanttekening geplaatst
dat hij de historische analyse die in de nota wordt verschaft, mager vindt.
Ik trek het boetekleed graag aan. Dat punt is in de nota inderdaad niet het
meeste uitgewerkt. Het zou interessant zijn als zijn suggestie van een wetenschappelijke
commissie cultuur en verleden wordt opgepakt door de wetenschap aan beide
kanten van de oceaan. Ik kan mij indenken dat de stichting ABC Advies onder
leiding van senator Boorsma daar een actieve bijdrage aan kan leveren.Er is in de nota gekozen voor – de titel zegt het al – het
zich richten op de toekomst. De relatie tussen de Nederlandse Antillen, Nederland
en Aruba is aan herijking toe. De gouverneur van de Nederlandse Antillen heeft
in zijn rede bij de opening van de Staten dit jaar onder meer het volgende
opgemerkt: "De regering meent dat verlening van hulp en bijstand in essentie
tot doel moet hebben ons land in staat te stellen zijn eigen verantwoordelijkheid
te dragen en recht te doen aan de autonomiegedachte waarop het Koninkrijk
is gebaseerd". Deze opmerking van de gouverneur drukt scherp uit wat ook de
grondslag is van het Nederlandse regeringsbeleid, namelijk om de afhankelijkheid
van Aruba en de Nederlandse Antillen van Nederland te verminderen. Die afhankelijkheid
staat meer volwassen verhoudingen in de weg en heeft op de Nederlandse Antillen
ook bemoeilijkt dat noodzakelijke hervormingen op eigen kracht tot stand kwamen.Voor Aruba is een verstrekkend initiatief tot stand gekomen om die afhankelijkheid
te verminderen. Dit jaar zijn beide regeringen overeengekomen in een periode
van tien jaar een eind te zullen maken aan de financiële afhankelijkheid
van Aruba van Nederland. Ik ben de diverse afgevaardigden erkentelijk voor
hun positieve opmerkingen met betrekking tot dit punt.De heer Van Middelkoop heeft gevraagd hoe de verdeling van de 220, 270
mln. voor Aruba tot stand is gekomen. Bij de 220 mln. gaat het om de omvang
van het bedrag voor zogenaamde overheidsprojecten. Daar heeft de regering
evenals Aruba zich laten inspireren door de rekenvoorbeelden uit het rapport
"Op eigen benen" van de commissie-Biesheuvel van 1997, dat de Kamer bekend
is. Het bedrag van 270 mln. is een afgeleide van het bedrag dat Nederland
de afgelopen jaren aan overige activiteiten op Aruba heeft besteed. Een gemengde
werkgroep zal zich binnenkort belasten met het uitwerken van de gedachten
over de aflossing van schulden. Ik ben blij dat oud-minister-president Biesheuvel
bereid is gevonden namens de Arubaanse en Nederlandse regering de werkgroep
die met de uitwerking van deze financieringsconstructie is belast, voor te
zitten.Voorzitter! In de nota Toekomst in samenwerking stelt de Nederlandse regering
een ingrijpende vernieuwing voor van het samenwerkingsbeleid. Ik ben de Kamer
dankbaar voor de kamerbrede steun die op hoofdpunten voor deze vernieuwing
is uitgesproken. Er zijn vijf pijlers onder de gedachten in de nota, die gezamenlijk
tot doel hebben de zelfredzaamheid van de koninkrijkspartners te bevorderen
en de landen beter in staat te stellen hun eigen verantwoordelijkheden te
dragen. De eerste pijler is het streven naar geleidelijke afbouw van de hulp.
De gedachte is dat hulp zichzelf op den duur overbodig moet maken. Voor Aruba
is die stap in de tijdsplanning al gezet. Voor de Antillen is het daar vooralsnog
te vroeg voor, maar dat perspectief wil ik ook voor de Antillen schetsen.Er dient ook hulp te komen via een zelfstandige, onafhankelijke ontwikkelingsbank.
De heer Van Middelkoop heeft gevraagd of die bank niet bij voorkeur moet worden
gevonden op de Nederlandse Antillen zelf. Mijn antwoord daarop is: ja. Dat
lijkt mij inderdaad de beste weg. Een dergelijke bank zal overigens geheel
zelfstandig haar werk moeten doen, zoals ook op Aruba de bedoeling is. Die
zelfstandigheid en de diverse afspraken op dit punt zullen ook contractueel
moeten worden vastgelegd.De derde pijler is die van de overgang van project- naar programmafinanciering.
Dit punt is al eerder in dit huis besproken.Verder zijn er de vier hoofdterreinen: de prioritering van onderwijs,
bestuursondersteuning, economie en rechtshandhaving. Die vier prioriteiten
hebben gemeen dat zij tot doel hebben de deugdelijkheid van het bestuur en
de kwaliteit van het bestuur te ondersteunen. Dat is het speerpunt dat die
vier prioriteiten gezamenlijk hebben.De heer Van Middelkoop heeft gevraagd of er ook sprake is van ownership
door de Nederlandse Antillen. Dat is het geval. De Antilliaanse regering en
de Arubaanse regering hanteren als belangrijke speerpunten in het eigen beleid
de economische ontwikkeling, inclusief de diversificatie van de economie,
het onderwijs – de heer Rijpstra heeft daar het nodige over gevraagd,
daarop kom ik nog terug – de bestuursondersteuning en de rechtshandhaving.Over de bestuursondersteuning kan ik de Kamer meedelen dat ik inmiddels
het verzoek heb ontvangen van de demissionaire minister-president van de Nederlandse
Antillen om op een aantal terreinen bij te dragen aan de wetgevingsondersteuning
van de Antillen. Dit is inclusief de terreinen die verband houden met de voorbereiding
van de uitvoering van het nationaal herstelplan.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb nog een vraag over het ownership en de manier waarmee minister
Herfkens daarmee omgaat. Ik heb het als volgt begrepen. Het land zelf geeft
aan wat de prioriteiten zijn. Wij beoordelen vervolgens of het allemaal wel
netjes is, enz. Dan wordt daar eventueel geld voor gegeven. Zijn die prioriteiten
binnen het Koninkrijk in goed overleg overeengekomen en hebben zij de instemming
van beide? Ik vraag dat omdat in de nota wordt gezegd dat de regering –
lees: de Nederlandse regering – die en die prioriteiten stelt. Dat is
op deze manier geformuleerd in elk geval in strijd met het concept van ownership.Staatssecretaris G.M. de Vries:De heer Van Middelkoop heeft in zoverre gelijk dat het formele overleg
over de uitwerking van deze hoofdgedachten nog moet plaatsvinden. De nota
is echter pas vlak voor de zomer uitgekomen en sindsdien is er wel enig overleg
over geweest. Met Aruba is het overleg gestart. Met de Nederlandse Antillen
heeft zich dat vooralsnog niet in al te concrete termen ontwikkeld. De hoofdgedachten,
dus deze vier hoofdterreinen, worden wel door de drie betrokken regeringen
gedeeld. Op dat abstractieniveau bestaat er dus wel degelijk overeenstemming.
Nu komt de volgende fase aan de orde, namelijk het selecteren van projecten
en het uitwerken van programma's, dus het enten van beleid op deze vier hoofdterreinen.
Daarover moet gedetailleerd overleg starten. Ik heb in de nota aangegeven
dat op de diverse onderdelen nog aanvullende voorstellen zullen volgen.De heer Van Middelkoop (GPV):De staatssecretaris zegt dat gedetailleerd overleg daarover moet worden
gestart. Is dat niet in strijd met de gedachte van ownership en programmahulp?
Wij zouden in elk geval niet gedetailleerd mee moeten of willen praten.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik meen dat de heer Van Middelkoop en ik hetzelfde bedoelen, maar het
anders zeggen. Ik vraag mij af hoe ik het anders moet zeggen, zodat ik kan
uitleggen wat ik bedoel.Duidelijk is dat over de prioriteiten gelijk wordt gedacht. Vervolgens
moeten die prioriteiten worden vertaald in concrete projecten en – wat
belangrijk is – in financiële prioriteiten. Een van de vragen die
zich zeker over de Nederlandse Antillen voordoen, is: kunnen wij met het naar
voren halen van projecten op deze vier terreinen iets extra's doen, bijvoorbeeld
al in het jaar 2000? Natuurlijk vinden ook vandaag de dag op elk van deze
vier terreinen activiteiten plaats. De suggestie in de nota is, die terreinen
extra accent te geven. Dat betekent per definitie een verschuiving van prioriteiten
van andere beleidsterreinen naar deze. Als wij dat al in 2000 willen doen,
moeten er ook bepaalde posterioriteiten worden gesteld. Wij zouden in goed
gezamenlijk overleg op voorstel van de partners, te weten de Antillen en Aruba
moeten kijken of bepaalde overeengekomen projecten een langere fasering kunnen
krijgen, zodat er extra ruimte wordt geschapen voor het nu al prioriteren
van de nieuwe terreinen. Onderwijs is daar een belangrijk voorbeeld van.Ik heb de Kamer met collega Van Boxtel ook in de nota Migratie Antilliaanse
jongeren uiteengezet dat de Nederlandse regering bereid is, zo spoedig mogelijk
een extra accent te geven aan onderwijs op voorstel van de Nederlandse Antillen.
Onze bereidheid is uitgesproken en de Antillen is gevraagd met concrete voorstellen
dienaangaande te komen.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik wil het nog één keer proberen. De achtergrond van mijn
vraag heeft betrekking op de overgang van project- naar programmafinanciering,
omdat die minder gedetailleerde Nederlandse bemoeienis dient in te houden
met tal van zaken die op de Antillen worden uitgevoerd.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dan is het belangrijk, de fasering in gedachten te houden. De nota beoogt
in het verlengde van wat de commissies-Wawoe en -Biesheuvel met kracht van
argumenten hebben betoogd, dat het belangrijk is, van het toch wat betuttelende
karakter van de hulp uit het verleden af te stappen. Dat is een van de pijlers
van de nota. De effectiviteit van de hulp dient meer centraal gesteld te worden.
Wij moeten minder toetsen op punten en komma's vanuit burelen in Den Haag
en meer beleidsafspraken maken tussen beide overheden, waarvan vervolgens
de invulling in handen komt door middel van de projectselectie van die onafhankelijke
ontwikkelingsbanken als intermediair tussen beide overheden. Dan komt er een
einde aan het micromanagement vanuit Den Haag.Dat gaat voor Aruba op zo kort mogelijke termijn in, ook omdat de voorwaarden
aan Arubaanse kant voor de invoering van dit beleid, zoals genoemd in het
rapport-Biesheuvel, in belangrijke mate zijn vervuld, namelijk het op orde
zijn van de overheidsfinanciën, het voortgang maken met de kwaliteit
van het bestuur en het rapport Calidad. Ik kom er nog op terug.Omdat de Antilliaanse kant van die voorwaarden nog onvoldoende is vervuld,
kunnen wij in de fasering van de uitvoering van de voorstellen nog niet onmiddellijk
die bank naar voren schuiven, maar zullen wij het eerst nog moeten zoeken
in het uitwerken van prioriteiten tussen beide regeringen in de opmaat naar
de constructie die in de nota wordt genoemd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De staatssecretaris maakte melding van een verzoek van de demissionaire
minister-president om expertise ter beschikking te stellen. Dat was een interessante
mededeling. Nog interessanter zou het zijn als hij nu meedeelt dat de Nederlandse
regering bereid is, die expertise ter beschikking te stellen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Het antwoord is ja. Uiteraard moet wel worden gesproken
over de prioritering en welke onderwerpen precies. Mijn politieke antwoord
is ja. De uitwerking volgt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De politieke vraag van de overzijde was vrij concreet, zoals de staatssecretaris
meldde. Mag ik dit politieke antwoord zo verstaan dat aan die gemelde behoefte
door deze staatssecretaris wordt voldaan?Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker. Er is een politiek verzoek gedaan. Dat politieke verzoek is politiek
gehonoreerd. Wij moeten verder praten over de uitwerking en de fasering en
welke bestuursambtenaar in welk tempo aan welk onderwerp moet bijdragen. Dat
is techniek.De heer Rosenmöller heeft gevraagd of er geen vijfde prioriteit moet
worden genoemd. Hij noemde in dat verband leefbaarheid, wijkverbetering en
sociaal beleid. Dat sluit aan bij een suggestie van mevrouw Scheltema om jeugd-
en jongerenbeleid ook een belangrijke rol te laten spelen.Mijn antwoord op die vraag is tweeledig. In de eerste plaats vergt de
effectiviteit van het beleid dat het aantal prioriteiten niet te zeer wordt
vergroot. Wij moeten vooralsnog beginnen, met deze vier prioriteiten in het
beleid van de Nederlandse regering die ik geschetst heb. Maar op de Nederlandse
Antillen en Aruba wordt ook veel gedaan door Nederlandse stichtingen, Nederlandse
niet-gouvernementele organisaties en door de Europese Unie. Daarnaast wordt
er veel gedaan door het sociaal noodfonds, op de Nederlandse Antillen in het
bijzonder, maar ook door andere stichtingen op de Antillen en Aruba. Mij lijkt
het van belang, niet alleen op het terrein dat de heer Rosenmöller noemt,
maar ook op de andere terreinen, de komende periode tot veel meer donorcoördinatie
te komen. Mijn indruk is dat de afgelopen jaren er weinig contact is geweest
tussen de diverse Nederlandse donors, de Europese Unie en Nederland. Ieder
heeft zijn eigen activiteiten ontplooid zonder al te veel onderlinge afstemming.
De afstemming moet uiteraard niet leiden tot alle mogelijke stringente beperkingen
in de vrijheid van de partners, maar een onderwerp als wijkverbetering vergt
mijns inziens bij uitstek een interdisciplinaire benadering, waarbij ook het
bedrijfsleven moet worden betrokken. Ook een rol zouden daarbij kunnen spelen
de Nederlandse steden die op dit moment al goede betrekkingen onderhouden
met Curaçao in de vorm van een stedenband.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ik ben in dit stadium van het debat nog niet overtuigd door
de reactie van de staatssecretaris. Die donorcoördinatie is sowieso belangrijk,
los van de prioriteiten die Nederland met betrekking tot de samenwerkingsmiddelen
zou willen voorstellen. Is de staatssecretaris bereid om met ons en voor een
deel misschien in overleg met de Nederlands-Antilliaanse regering die prioriteiten
op een bepaalde manier nog ter discussie te stellen? Hij verdedigt zijn beleid
van vier prioriteiten. Het beleid zal inderdaad op prioriteiten moeten worden
gericht. Maar of dat op vier of vijf prioriteiten gebeurt, daarvan zal het
Koninkrijk niet in elkaar storten.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat het Koninkrijk niet instort, lijkt mij een ding dat redelijk zeker
is, maar nogmaals, ik denk dat de effectiviteit van het beleid is gediend
met concentratie. Concentratie betekent overigens niet exclusiviteit. Het
betekent dus niet dat op terreinen buiten deze vier prioriteiten nul komma
nul mogelijk is. Uiteraard moet men naar bevind van zaken uitzonderingen op
de regel kunnen maken. Het gaat mij te ver, voorzitter, ook omdat het terrein
zodanig breed is dat ik moeite heb met het scherp af te bakenen, om in dit
stadium een vijfde prioriteit toe te voegen aan de vier genoemde. Ik ben wel
bereid te bezien hoe meer kan worden gedaan aan het onderwerp dat de heer
Rosenmöller ter sprake brengt en waarvan hij en ik beiden van mening
zijn dat het een belangrijk probleem is, zeker op de Nederlandse Antillen,
maar ook, zij het in mindere mate op Aruba. Wij praten dan ook over het delen
van ervaringen met betrekking tot bijvoorbeeld het Nederlandse grotestedenbeleid
waarbij een integrale benadering tot stand is gekomen van diverse actoren
die in de sociale realiteit van Nederlandse binnensteden een belangrijke stap
voorwaarts heeft betekent. Mijn indruk is dat dat soort ervaringen een nuttige
rol zou kunnen spelen op de Nederlandse Antillen. In die dialoog wil ik ook
graag kijken naar de rol die Nederland zou kunnen spelen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):NGO's doen ook het een en ander op het terrein van onderwijs. Dat is goed
en zal via donorcoördinatie versterkt en verbeterd kunnen worden. Toch
heeft u – en in mijn ogen terecht – onderwijs als een van de vier
speerpunten van het Nederlandse beleid geformuleerd. Dat is ook iets waarvan
mensen direct iets merken. Indirect merken mensen iets van verbetering van
bestuur, duurzame economische ontwikkeling en rechtshandhaving. De een noemt
het leefbaarheid, de ander noemt het wijkverbetering. Het gaat mij niet om
een heel breed palet. Wij kunnen discussiëren over hoe het op een gegeven
moment wordt afgebakend. Bent u het niet met mij eens dat het hierbij gaat
om een van de belangrijkere noden op de Antillen op dit moment, die ondanks
de inspanningen van NGO's een extra impuls verdient via een prioriteit van
Nederland?Staatssecretaris G.M. de Vries:De gedachte achter de nota en het hele Nederlandse regeringsbeleid is,
de afhankelijkheid van de Antillen en Aruba van de Nederlandse hulp te verminderen.
Daarom stellen wij centraal het begrip kwaliteit en deugdelijkheid van bestuur,
daarmee dus de eigen verantwoordelijkheid van de landen ondersteunend. Dat
is het speerpunt. In dat beleid past dat wij goed kijken naar die instrumenten
die het meest dienstbaar zijn aan de doelstellingen. Mijn opvatting is dat
zaken als leefbaarheid en sociaal beleid eerder een verantwoordelijkheid zijn
van de betrokken lokale overheden en niet zozeer van de donor, als het gaat
om het vergroten van de kwaliteit van bestuur. Als de bestuurskwaliteit vergroot
wordt, zal daarvan ongetwijfeld een resultante kunnen en moeten zijn, dat
ook aan de zaken die de heer Rosenmöller terecht noemt, meer aandacht
wordt besteed. Het lijkt mij dat wij ons moeten beperken tot dit speerpunt
van kwaliteit van bestuur en vermindering van afhankelijkheid. Maar nogmaals,
dat sluit niet uit dat wij op gepaste manieren bijdragen aan de discussie
op het door de heer Rosenmöller genoemde vlak. Voorzitter! De heer Rijpstra heeft een vraag gesteld over het onderwijsbeleid
als speerpunt in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Waar zou de prioriteit
moeten liggen? In de geest van de discussie die ik zojuist met de heer Van
Middelkoop had, is het eerste antwoord op die vraag natuurlijk dat prioriteit
moet worden gegeven aan de terreinen die door de partners als het meest belangrijke
worden ervaren. In de dialoog met de partners is van Nederlandse kant wel
gevraagd of zaken als bijvoorbeeld het lager en beroepsonderwijs, vakopleidingen,
leerlingenstelsels, e.d. geen zwaarder accent zouden moeten krijgen. Met andere
woorden, het raakvlak tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Zo'n 80% van de werklozen
op Curaçao blijkt een lagere beroepsopleiding of minder te hebben en
zelfs de helft van de werklozen heeft de lagere school niet afgemaakt. Dat
geeft dus aan dat op dat punt nog buitengewoon veel belangrijk werk op ons
wacht en dat moet – ik zeg dat in antwoord op een opmerking van de heer
Rijpstra – niet wachten op allerlei evaluaties. Wij moeten er nu al
de nodige aandacht aan besteden. Wel kunnen die evaluaties een belangrijke
bijdrage leveren aan het langetermijndenken. Daarom is ook naar de OESO gekeken,
omdat die naar de mening van de drie betrokken ministers van Onderwijs nu
eens een niet-Nederlandse instantie is en eens door een niet-Nederlandse bril
naar de problemen wordt gekeken.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! In de nota Toekomst in samenwerking staan cijfers voor het
basisonderwijs uit 1992. Zijn die cijfers inmiddels bijgesteld of vertonen
ze nog dezelfde trend?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzover ik weet zijn er geen officiële bijgestelde gegevens. De
OESO-review zou mede tot doel hebben om wat beter onderzoek naar een en ander
te doen. De veronderstelling is wel dat de cijfers niet zijn verbeterd, maar
eerder zijn verslechterd.Voorzitter! Waarom een nieuwe beleidsnota, waarom een nieuwe impuls aan
de ontwikkelingsrelatie? Daarbij speelt een rol het internationale denken
over ontwikkelingssamenwerking. Dat heeft de afgelopen jaren niet stilgestaan.
In dat denken is een aantal nieuwe accenten naar voren gekomen dat ik heb
willen omzetten tot voorstellen tot beleid met betrekking tot de koninkrijkspartners.
Ik denk dat aan de nadruk op kwaliteit van beleid, good governance, het ownership,
doelmatigheid, maar ook de rol van private uitvoeringsorganisaties en NGO's.
Een tweede reden om toch een keer de ontwikkelingsrelatie grondig tegen het
licht te houden is gelegen in het feit dat de jarenlange financiële samenwerking
met de Nederlandse Antillen toch niet het gewenste resultaat heeft gehad.
Laten wij dat maar open erkennen. De afgelopen decennia is de afhankelijkheid
van de Antillen van Nederland niet noemenswaardig afgenomen. Voor Aruba ligt
dat anders en dat heeft ook veel te maken met het verschil in economisch beleid
van beide landen. Ook denk ik dat die afhankelijkheid iets te maken heeft
met de rol van Nederland, dat ook Nederland debet is aan de gegroeide verhoudingen.
Ik dacht dat het de heer Van der Knaap was die in zijn inleiding wees op de
omvang van de hulp als een factor. Die is inderdaad buitengewoon groot geweest
en is dat nog steeds. Ook zou kunnen worden genoemd de samenstelling van de
hulp. Bijvoorbeeld de omvang van de personele samenwerking is de afgelopen
jaren verzesvoudigd. Ik denk niet dat dit de kant is die wij op moeten. Wij
hebben al gesproken over de versnippering en het micromanagement, maar ook
het gebrek aan toetsing van de effectiviteit van het beleid. Dat zijn de achtergronden
waartegen deze nieuwe aanpak is gekozen.Voorzitter! Ik wijs erop dat de voorstellen in de Nederlandse regeringsnota
in het verlengde liggen en omgekeerd van de voorstellen van de Commissie nationaal
herstelplan op de Nederlandse Antillen en ook in het verlengde van zowel het
rapport Calidad als van de beleidsvisie van minister-president Eman en minister
Croes op Aruba.De heer Van der Knaap (CDA):De staatssecretaris heeft zojuist gezegd dat hij op verzoek van de Nederlands-Antilliaanse
regering wetgevingsondersteuning heeft aangeboden bij de uitvoering van het
nationaal herstelplan. Hij zegt dat de nota Toekomst in samenwerking hierop
voortborduurt. Is dit een indicatie van de mening van de Nederlandse Antillen,
want ik heb in zijn laatste brief gelezen dat hij met vrijwel iedereen heeft
gesproken maar niet met de Nederlands-Antilliaanse regering. Is dit een hoopvolle
indicatie?Staatssecretaris G.M. de Vries:Op dat moment was de Nederlands-Antilliaanse regering in coalitieberaad
op Bonaire. Dat maakt het gesprek wat minder vruchtbaar. Ik kom hierop graag
terug, want dit onderdeel verdient inderdaad aandacht.Ik wil nog benadrukken dat zowel de nota als de voorstellen van de Commissie
nationaal herstelplan pogingen zijn tot vernieuwing van beleid, vernieuwing
ook van de onderlinge relatie tussen Nederland en de Nederlandse Antillen.
Het zijn wat dat betreft beide hoekstenen van wat een gemeenschappelijke benadering
van de problematiek zou moeten kunnen worden. Nederland en de Antillen delen
niet alleen een verleden, zij delen ook problemen en zij delen een toekomst.
Dan is het belangrijk dat aan beide kanten van de oceaan de deugdelijkheid
van het bestuur een maximaal accent krijgt. Onze inspanning is daarop gericht.Ik wil nu een enkele opmerking maken over de noodzaak van intensievere
economische samenwerking. De heer Rosenmöller sprak in dit verband over
saneren en investeren. Ik zou graag zien dat tussen Nederland en de Antillen
en Aruba de publiek-private samenwerking wordt gestimuleerd en het overleg
tussen overheden, bedrijfsleven, vakbeweging en andere maatschappelijke partners.
Dit vind ik een belangrijk deel van de dialoog tussen onze samenlevingen.
In dit geval zou ik de heer Gomez Casteres willen citeren, de directeur van
de Maduro Curiels Bank, die in augustus in een speech een pleidooi hield voor
wat hij noemde een economisch partnership tussen Nederland en de Antillen
naast het bestaande staatkundige partnership. Die gedachte ligt geheel in
deze lijn. Maar ik hoor van het Nederlandse bedrijfsleven aan de ene kant
wel belangstelling voor intensievere samenwerking met de beide koninkrijkspartners,
maar aan de andere kant toch ook een aantal duidelijke wensen. De eerste wens is door de Kamer breed ondersteund in eerste termijn: de
uitvoering van het nationaal herstelplan. Ik ben blij dat de Kamer op dit
punt eensgezind is. Ik denk dat dit eensgezinde signaal een buitengewoon helder
en in dat opzicht ook sterk signaal is. In het verlengde van de uitvoering
van het nationaal herstelplan ligt ook het stimuleren van de economie op de
Nederlandse Antillen. Vanuit het Nederlandse bedrijfsleven en vanuit die gedachte
van meer partnerschap op economisch gebied bereiken mij steeds opnieuw twee
signalen.In de eerste plaats dat het voor het investeringsklimaat op de Nederlandse
Antillen essentieel is dat de vestiging van buitenlandse werknemers wordt
vereenvoudigd. Niet alleen voor hoog opgeleide werknemers in de offshore en
voor directeureigenaren van ondernemingen – waartoe overigens gelukkig
al door de Antilliaanse regering is besloten – maar ook voor mensen
in de handel, in de overige sectoren van de dienstverlening en in de overige
sectoren van de industrie. Het gebrek aan geschoold kader zorgt ervoor dat
veel private bedrijven en overheidsinstellingen op de Antillen niet optimaal
functioneren wat uiteraard de concurrentiekracht van het bedrijfsleven daar
ten opzichte van buitenlandse concurrenten beïnvloedt. Dit schaadt de
werkgelegenheid. Dit probleem van de "red tape" vertaalt zich in een gebrek
aan werkgelegenheidscheppend vermogen. Het zou heel belangrijk zijn als die
"red tape" voor buitenlandse werknemers wordt vervangen door een rode loper,
als buitenlandse werknemers niet worden gezien als een bedreiging van de werkgelegenheid,
maar juist als een extra stimulans met name in die sectoren waarin op de Nederlandse
Antillen behoefte bestaat aan extra gekwalificeerde mensen.Eenzelfde opmerking kan worden gemaakt over de marktbescherming in het
algemeen. Ook die wordt door het Nederlandse bedrijfsleven vaak genoemd als
een punt waardoor men aarzelt te investeren op de Antillen. De Wereldbank
heeft nog niet zo lang geleden een rapport gepubliceerd waarin de economische
ontwikkeling van het Caribisch gebied wordt vergeleken met de economische
ontwikkeling in Zuid-Amerika. De conclusie was dat in het Caribische gebied
de groei per jaar 2 procentpunt lager uitkomt dan in Zuid-Amerika als gevolg
van de handels- en marktbescherming in de Caribische landen. Wat zou het niet
een impuls zijn aan de economie van de Antillen, als men op dit punt tot een
frisse, nieuwe benadering zou kunnen komen, waarbij de marktbescherming ter
discussie staat. Op dit moment is het prijsniveau in de Antilliaanse economie
vaak relatief hoog vanwege de marktbescherming. Dat houdt in dat de kosten
van levensonderhoud relatief hoog zijn. Er zou een aanzienlijke koopkrachtimpuls
uitgaan, ook voor de laagste inkomens op de Antillen, van een handelsliberalisering
die het prijsniveau op de Antillen zou kunnen doen dalen. Antikartelwetgeving
of de invoering van een mededingingsautoriteit zou een belangrijke factor
kunnen zijn. Mochten de Antillen op dat punt behoefte hebben aan Nederlandse
deskundigheid, dan is de Nederlandse regering graag bereid om die te leveren.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Gewoon gaan liberaliseren is een interessante gedachte. Ik las in de stukken
dat een aanmerkelijke versoepeling van de vestigingsregels heeft plaatsgevonden.
Er werd geen gebruik van gemaakt. Hoe moet ik dat verklaren? Ging het niet
ver genoeg? De staatssecretaris heeft regelmatig contacten. Ik neem aan dat
hij dit signaal naar de overzijde heeft uitgezonden. Wat was daarop de reactie?Staatssecretaris G.M. de Vries:De versoepeling heeft betrekking op de vestigingsvoorwaarden van directeuren
en eigenaren van bedrijven en van mensen in de offshore, niet de bredere benadering.
De Commissie nationaal herstelplan heeft voorgesteld om verder te gaan en
de vestigingsmogelijkheden en werkvergunningen voor Europese Nederlanders
op de Antillen af te stemmen op de vestigingsvoordelen van Antillianen in
Nederland, zodat er ook meer gelijkwaardigheid in de relatie komt. Die gedachte
van de commissie is door het nu demissionaire kabinet niet overgenomen. Er
is nu een nieuw kabinet in wording. Er moet evenwicht in vestigingsvoorwaarden
zijn tussen Nederland en de Antillen. De Antilliaanse overheid zou op dit
punt een politiek signaal kunnen geven dat in Nederland buitengewoon positief
zou kunnen overkomen.Voorzitter! Diverse afgevaardigden hebben vragen gesteld over het Solidariteitsfonds
en over de dubbele bestuurslaag, de staatkundige verhoudingen binnen de Antillen.
Nederland heeft de regering van de Nederlandse Antillen aangeboden een actieve
bijdrage te leveren aan de discussie over herstructurering van het Antilliaans
staatsverband. Het is duidelijk dat die discussie wordt gevoed door de wens
tot meer autonomie van de eilanden. In formele zin wordt de koninkrijksregering
er pas bij betrokken als dat proces van discussie en herstructurering zou
leiden tot aanpassing van de staatregeling of de eilandenregeling. Ik zeg
er iets over omdat het probleem van de dubbele bestuurslaag te maken heeft
met de kwaliteit en effectiviteit van de overheid. Behalve de dubbele bestuurslaag
speelt ook de financiële verhouding tussen land en eilanden een rol.
Die is niet bijzonder doorzichtig en noodzaakt tot het telkens weer opnieuw
maken van afspraken tussen land en eilanden, hetgeen het besluitvormingsproces
niet vereenvoudigt. Daarnaast is er de ongelijkheid in grootte en kracht van
de eilanden. De huidige bevoegdheidstoedeling in de Erna gaat uit van een
gelijkwaardige, een vergelijkbare positie van alle eilanden. Gedecentraliseerde
taken moeten in dezelfde mate en op hetzelfde niveau worden uitgevoerd op
Curaçao en Saba. Het is duidelijk dat hier een niet gering probleem
achter schuil gaat. Er spelen dan elementen een rol als culturele verschillen,
fysieke afstanden en sentimenten tussen de eilanden. Het is niet eenvoudig
om in dit complex van factoren een eenduidige en eenvoudige oplossing te vinden.
Maar, zoals door verschillende geachte afgevaardigden opgemerkt, het versterken
van de zelfstandigheid van de eilanden en het verkleinen van de rol van het
land in een aantal zaken zou de bureaucratische stroperigheid aanzienlijk
kunnen verminderen.Dat resultaat zou kunnen worden bereikt door een herverdeling van taken,
waarbij taken alleen aan het land worden toebedeeld als ze niet door de eilanden
zelfstandig kunnen worden uitgevoerd. Duidelijk is dat daarbij de ongelijkheid
van de eilanden wat betreft bestuurlijk draagvlak een probleem
is. Misschien zou daarvoor een oplossing kunnen worden gevonden door middel
van een regeling waarbij de kleine eilanden voor de uitoefening van een aantal
praktische taken een beroep zouden kunnen doen op grotere eilanden. Een soort
samenwerkingsregeling waarbij duidelijkheid wordt verschaft over de rechten
en de plichten van de eilanden zou daarbij behulpzaam kunnen zijn. Het is
misschien geen ideale oplossing, maar zij zou een bijdrage kunnen leveren
aan de bestrijding van het probleem waarover wij op dit moment spreken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Betekent dat niet dat er niet een dubbele, maar een driedubbele bestuurslaag
gaat ontstaan: de eilanden, dan een verband van de Benedenwinden, Curaçao
en Bonaire en Bovenwinden, St. Maarten, Saba en St. Eustatius, en dan nog,
wat lichter, een landelijke laag?Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat lijkt mij een brug te ver. Ik weet ook niet of het op die manier complexer
maken van de verhoudingen zal bijdragen aan een oplossing. Wel zouden bijvoorbeeld
Saba en St. Eustatius voor het uitvoeren van bepaalde taken een beroep kunnen
doen op diensten gevestigd op St. Maarten. Dat wil niet zeggen dat je daar
weer een aparte structuur voor moet maken, maar wel dat je samenwerkingsverbanden
ad hoc tot stand helpt brengen, waarmee op dat moment een praktische oplossing
kan worden bewerkstelligd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De benadering is dus dat wat op het niveau van het eiland kan daar moet
gebeuren en dat wat daar niet kan landelijk moet gebeuren, maar ook, dat wat
het kleinere eiland niet alleen kan samen met een iets groter eiland wordt
gedaan.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik denk dat zou kunnen worden gezocht naar pragmatische, eenvoudige oplossingen,
zonder dat er extra complexiteit in de bestuurlijke structuur het gevolg van
is. Dat neemt niet weg dat er belangrijke taken blijven voor het land. Het
land zal wel degelijk, ook bij een herverdeling van taken, een sleutelrol
blijven spelen, bijvoorbeeld op terreinen als het strafrecht, het burgerlijk
recht, het vreemdelingenrecht, de centrale bank of de rekenkamer. Voor al
die dingen blijft een landsoverheid nodig.De heer Van Middelkoop (GPV):Het verhaal van de staatssecretaris is interessant. In veel opzichten
kan ik het met hem eens zijn. Dat zou echter ons standpunt zijn. Het is echter
primair een Antilliaanse aangelegenheid.Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker. Daarom had ik willen zeggen dat, zoals in de memorie van toelichting
staat, Nederland bereid is tot een actieve dialoog met de Nederlandse Antillen.
De suggestie is gedaan om dat te doen in de vorm van een gemengde staatscommissie.
Ik zou mij kunnen indenken dat meer informele discussies in een eerder stadium
een belangrijke rol kunnen spelen. Praten wij over vergroting van de bestuurlijke
slagkracht op de Nederlandse Antillen, dan zal de oplossing niet alleen moeten
komen van een uitvoering van het herstelprogramma en van stimulering van de
economie, maar ook van een herwaardering van de rol- en taakverdeling tussen
land en eilanden. Nederland kan daarbij de nodige deskundigheid ter beschikking
stellen. Daarnaast is er het hoofdstuk toezicht, inclusief het Solidariteitsfonds,
waar ik aanstonds over spreek.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik heb de suggestie van die gemengd samengestelde staatscommissie gedaan.
Ik heb daaraan toegevoegd: onder voorzitterschap van een Antilliaan. Een andere
vorm kan ook, maar ik zou het op prijs stellen als de staatssecretaris zich
inspande om enigerlei constructie te vinden. Hij zal het met mij eens zijn,
dat de uitvoering van deze gedachte plaatsvindt via het orgaan dat er misschien
het minste belang bij heeft, namelijk de landsregering. Daarom moet van buitenaf
voor een doorbraak worden gezorgd. Het is dan onvoldoende om hier een goed
verhaal te houden.Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker, maar het leek mij in antwoord op de opmerkingen van verschillende
leden over de dubbele bestuurslaag correct om van regeringszijde iets te zeggen
over het denken over dat onderwerp. De volgende fase is uiteraard dat dit
denken moet worden geconcretiseerd in de vorm van overleg en van het uitwerken
van gedachten. Daarbij is natuurlijk de Antilliaanse regering aan zet, maar
het geldt ook voor de eilanden, want ik merk dat daar ook discussie is over
de verhouding tussen land en eilanden. Een en ander is nog niet uitgemond
in referenda; de voornemens tot het houden van referenda op St. Maarten en
Bonaire hebben tot nu toe niet geleid tot concrete data of zelfs maar concrete
vragen die aan de burgers zouden moeten worden voorgelegd, maar je merkt dat
ook daar het onderwerp in beweging is. Het zou dus mogelijk moeten zijn om
alle betrokkenen om de tafel te krijgen voor een vrije gedachte-uitwisseling
op dit punt, uitmondend in suggesties van de Antilliaanse regering om aan
dit probleem, dat iedereen erkent, het nodige te doen. Daar willen wij graag
een bijdrage aan leveren.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik zou nog graag een iets concretere inspanningsverplichting horen, want
de laatste serie referenda hadden nu juist als gemeenschappelijke uitkomst
de handhaving van de landstructuur, en dat is alweer vijf jaar geleden. Nogmaals,
de analyse moge goed zijn, maar als je er iets mee wilt doen, dan moet je
er toch binnen redelijke tijd een instrument aan verbinden.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat is precies de intentie van de Nederlandse regering, namelijk om ook
over dit onderwerp zo spoedig mogelijk met het nieuwe Antilliaanse kabinet
van gedachten te wisselen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Je moet de Nederlandse situatie natuurlijk nooit helemaal
overplanten naar de Antillen, maar speelt hierbij niet ook de Nederlandse
verhouding tussen Rijk en gemeenten een rol? Er is bij ons sprake van een
zekere differentiatie in het takenpakket, terwijl er toch eenzelfde structuur
wordt gehanteerd. Zou er over die flexibiliteit binnen één hoofdstructuur
niet eens overleg kunnen worden gevoerd met de Nederlandse Antillen? De Vereniging
van Nederlandse gemeenten is hierin natuurlijk heel erg geverseerd
en zij heeft daar contacten. Zou hieraan geen nadere uitwerking gegeven kunnen
worden?Staatssecretaris G.M. de Vries:Het lijkt mij goed om in dit stadium niet al te diep in te gaan op specifieke
uitwerkingen van deze gedachtegang, ook omdat ik denk dat het elegant en verstandig
zou zijn, op dit punt eerst de inbreng van de overzijde tot stand te laten
komen. Maar er is op dit gebied zeker veel deskundigheid bij de VNG en het
lijkt mij dat deze een rol zou kunnen spelen.De heer Van der Knaap (CDA):Voorzitter! Er wordt nu gekeken naar het eilandniveau en het landniveau,
maar wordt er ook nog gekeken naar de verhouding tussen Nederland en de Antillen?
In publicaties komt de laatste tijd nadrukkelijk het voorstel naar voren,
eens te bekijken of de Antillen in de Nederlandse structuur zouden kunnen
worden ingepast, bijvoorbeeld in de vorm van een provincie. Worden dit soort
zaken ook bekeken?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voor snelle, trefzekere oplossingen van het probleem van een dubbele bestuurslaag
lijkt het mij verstandig, dat probleem in de discussie zoveel mogelijk centraal
te stellen. Als de discussie uitwaaierde tot een breed debat over een integrale
herziening van het Statuut, wat natuurlijk altijd mogelijk is, dan zou toch
de focus van dat debat verloren gaan, vrees ik. Dan zouden wij verzeild raken
in een discussie die niet op korte termijn tot resultaten leidt. Ik denk dat
aller inspanning erop gericht zou moeten zijn, juist op korte termijn een
aantal initiatieven te nemen die de bestuurlijke, financiële en sociale
problemen verlichten.Uiteraard is het ook bij het toezicht belangrijk om te kijken naar de
relatie tussen land en eilanden, ook op financieel gebied. Dit brengt mij
bij het Solidariteitsfonds. Daarbij speelt natuurlijk nadrukkelijk de relatie
met de Erna een rol. Volgens artikel 110 van de Erna stelt het land de tekorten
van de eilanden vast en vult deze aan. Er is dus een bijdrage van het land
voorzien voor de vervulling van wettelijke taken door de eilanden. Nu is het
een van de problemen dat het vaststellen van de tekorten van de eilanden eigenlijk
niet meer gebruikelijk is. Het lijkt mij dat dit aspect een onderdeel van
de discussie zou moeten zijn, namelijk de vraag hoe wij omgaan met het vaststellen
van de omvang van de tekorten van de eilanden die in aanmerking komen voor
financiering door enerzijds de Antilliaanse landsregering en anderzijds de
Nederlandse regering en de Arubaanse regering door middel van het Solidariteitsfonds.
Het lijkt mij dan ook belangrijk, inzicht te krijgen in de samenstelling van
de tekorten. Deze zijn ten dele het gevolg van de geografie van de eilanden.
Elk van de eilanden heeft behoefte aan een vrij zware infrastructuur, met
havens en luchthavens. De tekorten zijn ook het gevolg van politieke keuzes
die op de eilanden zelf gemaakt worden. Een objectievere beoordeling van de
aard en de omvang van de tekorten lijkt mij dus belangrijk.Hiermee kom ik op een parallel met Nederland. In Nederland is de verdeling
van het Gemeentefonds en het Provinciefonds over de gemeenten en de provincies
gebaseerd op een kostengeoriënteerd onderzoek. Dit heeft geleid tot een
zekere objectivering van de verschillende factoren. Deze hebben weer geleid
tot een verdeelsysteem op grond van het aantal inwoners, de sociale structuur
en dergelijke. Zo'n benadering, waarmee wij voor de betrokken regeringen een
objectieve basis van de analyse van de tekorten scheppen, lijkt mij een belangrijke
bijdrage te kunnen leveren aan het doorbreken van de patstelling op dit onderwerp.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik ben hier echt verbaasd over: alsof het idee van een Solidariteitsfonds
gisteren is opgekomen! Wat betekent dit nu voor de voortgang van het wetsvoorstel?
Kunt u ook een relatie leggen met datgene wat in de nota staat en wat ik,
eerlijk gezegd, toekomstgerichter en beter vind, namelijk om de begrotingsondersteuning
voor de kleine eilanden in de nieuwe fondsconstructie te schuiven?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ook als je het fonds opneemt in een nieuwe fondsconstructie, heb je behoefte
aan meetpunten om te bepalen op grond van welke criteria welk eiland welke
bijdrage levert. Dat het vervolgens versleuteld wordt via de onafhankelijke
bank, is een tweede. Die bank heeft weer criteria nodig om het Solidariteitsfonds
toe te passen als wij het in die vorm willen handhaven. Dat is voor mij nog
een vraag. Het gaat niet om het instrument Solidariteitsfonds als zodanig.
Het gaat om de inhoud. Het gaat om de vraag hoe de kleinere eilanden kunnen
worden geholpen in het vervullen van een aantal wezenlijke taken. Als hiervoor
onorthodoxe oplossingen nodig zijn, ben ik ertoe bereid over die onorthodoxe
oplossingen na te denken.De heer Van Middelkoop (GPV):Behoort het wellicht ook tot die onorthodoxie dat, als in de toekomst
de bank vanuit de fondsen financiert, hierbij geen Arubaanse bijdrage meer
past?Staatssecretaris G.M. de Vries:Het lijkt mij dat het, zolang de solidariteit in het Koninkrijk de grondslag
is voor de financiering, in de rede ligt dat, linksom of rechtsom, de Arubaanse
regering een bijdrage levert. Als die gedachte wordt losgelaten, komen wij
in een andere discussie terecht. Dan kunnen wij praten over een bilaterale
relatie tussen Nederland en de Nederlandse Antillen.De heer Rijpstra (VVD):Ik deel uw analyse, maar heb nog wel een vraag. U sprak over het objectief
vaststellen van de tekorten. Wie gaat de tekorten vaststellen, zodat controle
erop daadwerkelijk mogelijk is?Staatssecretaris G.M. de Vries:Het lijkt mij dat er in de eerste plaats meer duidelijkheid moet komen
over de achtergronden van de tekorten. Hiervoor is onderzoek nodig, en daarmee
wil ik beginnen. Wij kunnen bezien of in het rijpingsproces van de discussie
hieromtrent helderheid kan worden gebracht in de vraag die de heer Rijpstra
nu stelt. Ik kan mij voorstellen dat dit langs verschillende kanalen loopt.
Een ervan is zojuist genoemd, namelijk de investeringsbank.De fractie van het CDA heeft bij monde van de heer Van der Knaap gezegd,
zich te kunnen voorstellen dat wordt bekeken of een situatie in de zin van
artikel 43 van het Koninkrijksstatuut aan de orde is tussen Nederland en de
Nederlandse Antillen. Het Statuut bepaalt dat de verwezenlijking van de fundamentele rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van
bestuur eerst en vooral de zorg is van de landen van het Koninkrijk. De uitoefening
van deze verantwoordelijkheid is echter niet uitsluitend een autonome taak
van het betrokken land. Het Koninkrijk heeft daarnaast een eigen verantwoordelijkheid,
namelijk om de onderwerpen genoemd in artikel 43 van het Statuut te waarborgen
met de middelen die het Koninkrijk hierbij krachtens het Statuut ten dienste
staan. De zorg voor de deugdelijkheid van bestuur op de Antillen is dus de
taak van de landsregering en de bestuurscolleges van het land, onder controle
van staten en eilandraden.Nu is deze zorg in de afgelopen jaren in het geding gekomen, maar niet
omdat het de Nederlandse Antillen onmogelijk is, deugdelijk bestuur tot stand
te brengen. De heer Van der Knaap en anderen hebben erop gewezen dat andere
eilanden in het Caribische gebied van vergelijkbare omvang wel ertoe in staat
zijn de nodige resultaten te boeken.De zorg voor goed bestuur is primair in de knel gekomen als gevolg van
gebrekkig politiek leiderschap. Daarom vind ik het verheugend dat minister-president
Römer vorige week duidelijk blijk gaf van politiek leiderschap, toen
zij een eind maakte aan een coalitie die niet in staat bleek de besluiten
te nemen die absoluut noodzakelijk zijn, ook naar het oordeel van deze Kamer,
om de sociale verpaupering een halt toe te roepen en het land uit het financieel
moeras te trekken. Het is belangrijk dat het breukpunt, als ik het zo mag
formuleren, was de noodzaak tot uitvoering van het nationaal herstelplan.
Dat was de inzet van de, nu demissionaire, grootste regeringspartij op de
Antillen. Mevrouw Römer en haar partij hebben dus duidelijk kleur bekend.
Ik acht dat belangrijk en positief.Het is nu essentieel dat er snel een coalitie tot stand komt, zowel op
eilandsniveau, als op landsniveau, die als geheel de uitvoering van het nationaal
herstelplan tot eerste prioriteit maakt. Ik denk dat – het is ook in
dit debat weer gebleken – het belang van die nieuwe coalitie en van
de daadkracht van het nieuwe kabinet moeilijk kan worden overschat. Er staat
niets minder op het spel dan de geloofwaardigheid van de Antilliaanse politiek.
In het geding is de geloofwaardigheid van de Nederlandse Antillen als een
zelfstandig land binnen het Koninkrijk. Alle burgers van het Koninkrijk hebben
recht op deugdelijk bestuur. Alle politici van het Koninkrijk hebben dus de
plicht voor zo'n deugdelijk bestuur te zorgen. Aan de orde is de vraag of
de Nederlandse Antillen in staat zijn de verantwoordelijkheid waar te maken
die het Statuut de Antillen op dit punt toekent.De opeenvolgende opiniepeilingen op de Antillen hebben aangegeven dat
grote delen van de bevolking weinig vertrouwen hebben in het vermogen van
de eigen politici om het landsbelang te stellen boven het partijbelang. De
twijfel is ook vandaag in het debat geuit. Het is dus van het grootste belang
dat herstel van het vertrouwen in het vermogen van de Antilliaanse politiek
de inzet is van het beleid van het nieuwe kabinet, zoals ik denk dat mevrouw
Römer dit ook voornemens is te doen. Vertrouwen, voorzitter, komt te
voet, maar vertrekt te paard.De heer Van der Knaap (CDA):Mevrouw de voorzitter! Heeft de staatssecretaris overwogen om van het
artikel gebruik te maken? Het kabinet is nu gevallen, maar de problemen waren
de afgelopen maanden steeds meer aan het toenemen. Is er een moment geweest
dat hij heeft gedacht: nu is het moment daar om in te grijpen?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Voordat aan ingrijpen van het koninkrijk kan worden gedacht,
moet er aan een aantal voorwaarden worden voldaan, opnieuw volgens het Statuut.
Onder andere moet vaststaan dat redres van de toestand door het land niet
te verwachten is en ook moet vaststaan dat minder ver gaande middelen geen
oplossing voor het probleem bieden. Aan geen van beide voorwaarden is op dit
moment voldaan. Het staat niet vast dat redres van de toestand door het land
zelf niet mogelijk is. Dat zal moeten blijken uit de daden van het nieuwe
Antilliaanse kabinet. Het staat evenmin vast dat minder ver gaande maatregelen
geen oplossing voor het probleem bieden. Over die minder ver gaande maatregelen,
inclusief de Nederlandse inzet daarbij, zou ik het zo willen hebben. Pas als
aan die voorwaarden zou worden voldaan, zou een soort artikel 12-status –
dit om de gedachten te bepalen; de parallel met de Nederlandse binnenlandse
bestuurlijke verhoudingen is altijd een onzuivere – in beeld komen.Wat betreft dan die Nederlandse rol? De Nederlandse bereidheid om de Antilliaanse
regering actief te ondersteunen in de huidige moeilijke situatie is uiteraard
gebaseerd op de grondgedachte van het Statuut: weliswaar de eigen verantwoordelijkheid
centraal, maar ook de bereidheid elkaar bij te staan. Ik heb al gesproken
over de bereidheid om wetgevingsondersteuning te verlenen bij het uitwerken
van de nodige lands- en eilandsverordeningen. Ik heb ook gesproken over de
bereidheid om de Antillen te ondersteunen bij de heroverweging van taken en
bevoegdheden tussen land en eilanden. Daarnaast is er, zoals de Nederlandse
regering al in 1996 heeft aangeboden, de mogelijkheid van financiële
steun. Voorts is er, zoals wij zojuist ook hebben besproken, de nieuwe inzet
van de nota en van het ontwikkelingsbeleid, waarbij de deugdelijkheid van
bestuur de centrale inzet is.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik ben het ermee eens dat wij niet te snel moeten ingrijpen. Wij moeten
stimuleren dat het land zelf probeert de zaak op orde te krijgen aan de hand
van het herstelplan. De staatssecretaris is bereid tot zo'n stimulans. Ik
hoor graag duidelijker wat dit inhoudt. Het wetgevingsverhaal heb ik gehoord.
Verder verwijst de staatssecretaris naar 1996. Wordt met de toen overeengekomen
financiering rekening gehouden bij het stimuleren?Staatssecretaris G.M. de Vries:In 1996 zijn de volgende bedragen aangeboden: 100 mln. deviezenondersteuning,
96 mln. concessionele steun, 75 mln. voor het sociaal noodfonds en 25 mln.
voor een trust fund IDB. Daarvan is een gedeelte uitgekeerd, namelijk een
belangrijk gedeelte van de gelden voorzien voor het sociaal noodfonds. Deze
bedragen zijn en worden vooruitbetaald in afwachting van het totstandkomen
van een herstelplan. Dat was ook toen al de inzet van het toenmalige Nederlandse
kabinet. Ik kan mij indenken dat discussie mogelijk is over de aard en fasering van de door Nederland te geven additionele steun. In dat opzicht
is het mogelijk dat wij nog een keer kijken naar de samenstelling van het
pakket dat in 1996 in de toenmalige omstandigheden is aangenomen. Ik zeg daar
wat bij. Het probleem van de Nederlandse Antillen is naar mijn overtuiging
niet primair een probleem van een gebrek aan geld. Het gaat om een gebrek
aan goed beleid. Zonder goed beleid van Antilliaanse kant zal extra geld uit
Nederland niet helpen. Het zou zelfs kunnen bewerkstelligen dat de noodzakelijke
pijnlijke ingrepen verder worden uitgesteld. Naar de mate waarin de Nederlandse
Antillen bereid zijn om intern hervormingen door te voeren, is Nederland bereid
deze te ondersteunen. Daarbij wordt de bereidheid van de Nederlandse Antillen
als uitgangspunt genomen om maatregelen niet alleen aan te kondigen en in
het kader van een geloofwaardig meerjarenperspectief te plaatsen, maar deze
ook in praktijk te brengen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Er moet voortgang worden gemaakt. Telkens als de Antilliaanse overheid
een stapje zet, zijn wij bereid om wat te doen. Is de staatssecretaris bereid
om hierover verder met de Antillen door te spreken en ons zo'n plan ook voor
te schotelen, opdat wij kunnen zien wat er lukt en wat daarvan de consequenties
zijn? Wij moeten het proces kunnen volgen; dat is de bedoeling.Staatssecretaris G.M. de Vries:De Commissie nationaal herstelplan heeft, dacht ik, als ondertitel van
haar stuk een zinsnede waarin de woorden "op eigen kracht" voorkomen. De inzet
van de commissie is dat de Antillen op eigen kracht de hoofdproblemen te boven
komen. Ik vind dat gezond. Het is een verstandig en praktisch nuttig uitgangspunt.
Als er van Antilliaanse zijde een verzoek zou komen om ondersteuning, zullen
aard, omvang en fasering van die steun afhankelijk zijn van aard, omvang en
fasering van de door de Nederlandse Antillen zelf te nemen initiatieven en
dus van de mate waarin het nationaal herstelplan effectief wordt uitgevoerd.De heer Van der Knaap heeft gewezen op het belang van het scherp in het
oog houden van het kader. Echte groei en ontwikkeling zijn niet primair een
functie van hulp en financiële ondersteuning, maar van particuliere investeringen
en internationale handel. Dat is absoluut essentieel. Hulp kan een bijdrage
leveren, kan tijdelijk overbrugging tot stand helpen brengen, maar voor het
bouwen van stabiele bruggenhoofden is het essentieel dat de economische omstandigheden
in het ontvangende land verbeteren. Hulp kan niet meer dan goed beleid aan
de overzijde ondersteunen. Naarmate dat goede beleid hechter is gegrondvest,
kan hulp effectiever zijn. Het omgekeerde geldt ook. Bij gebrek aan goed beleid
kan hulp niet effectief zijn.De heer Van der Knaap (CDA):Waarom gaan wij dan wel op die manier door? Waarom hebben wij dat jarenlang
gedaan?Staatssecretaris G.M. de Vries:Zoals gezegd is de inzet van de Nederlandse regering, inhoud en vorm van
de reguliere ontwikkelingshulp in samenspraak met de partners fundamenteel
te veranderen. Dat wil dus zeggen dat qua inhoud en vorm wordt gekomen tot
een fundamentele heroriëntatie van de ontwikkelingssamenwerking, met
als doelstelling om de kwaliteit van het bestuur een extra impuls te geven
en daarmee de afhankelijkheid van Aruba en de Antillen van Nederland te verminderen.
Waar wij nu over praten, is de vraag of daarnaast ter uitvoering van het herstelprogramma
eventuele Nederlandse steun zou moeten worden gegeven als daarom zou worden
gevraagd. Uit de formulering hoort de Kamer dat een aantal elementen meespeelt,
voordat het antwoord op deze vraag aan de orde is. Maar ik heb de filosofie
geschetst die de Nederlandse regering zal hanteren in een dergelijke situatie.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dit is naar mijn indruk belangrijk en goed nieuws. Ik vraag de staatssecretaris
dat te bevestigen. Tot nu toe moest de Antilliaanse regering een totaal herstelplan,
of een totaal structureel aanpassingsprogramma uitvoeren, alvorens de op de
plank liggende middelen zouden kunnen worden overgemaakt. Nu zegt de staatssecretaris:
naarmate men vertrouwenwekkend bezig is maatregelen uit het herstelplan uit
te voeren, zal de Nederlandse regering dat ondersteunen met maatregelen waar
de Antilliaanse en Arubaanse bevolking profijt van kunnen hebben. Ik vind
dit een belangrijk signaal naar de te vormen Antilliaanse regering.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Ik heb allereerst gezegd, dat belangrijk is en blijft –
al jaren inzet van de Nederlandse regering, gesteund door een duidelijke meerderheid
in de Kamer – dat het herstelplan in zijn volle breedte, details daargelaten,
inzet wordt van het beleid van het nieuwe Antilliaanse kabinet. Dan gaat het
om het meerjarenperspectief, dat voldoet aan internationale normen van deugdelijkheid.
Het herstelplan ligt in het verlengde van de adviezen van het Internationaal
monetair fonds, die eerder dit jaar in het stafrapport zijn neergelegd. Daarnaast
heb ik gezegd dat de aard, de omvang en de fasering van een eventuele Nederlandse
bijdrage zullen afhangen van de mate, waarin ook concrete stappen volgen om
het programma uit te werken en te verwezenlijken. Dat zijn twee belangrijke
toetsstenen die zullen worden gehanteerd. In dat opzicht zou inderdaad sprake
kunnen zijn van fasering.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is een nieuw belangrijk politiek signaal, waarover ik positief ben.
Nu de staatssecretaris dit zo bij deze begrotingsbehandeling uitspreekt, zullen
wij met hem toch nu geen discussie gaan voeren over wat er moet gebeuren als
dat onverhoopt niet doorgaat? Dat zou toch wel erg afdingen op dit belangrijke
politieke signaal dat u afgeeft in de richting van de toekomstige Antilliaanse
regering.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik geloof dat "als, dan"-vragen niet de meest populaire zijn die de heer
Rosenmöller zelf beantwoordt. In antwoord op de heer Van der Knaap heb
ik al aangegeven dat, voor onverhoopt sprake kan zijn van een situatie waarin
de koninkrijksverantwoordelijkheid in het kader van artikel 43 in het geding
is, aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Een van die voorwaarden
is dat minder verstrekkende middelen geen effect hebben. Als die situatie
zich voordoet, spreken wij elkaar ongetwijfeld nader. In dat verband heb ik
een opmerking gemaakt over de discussie over artikel 12.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Kunt u ten slotte bevestigen dat twee van de bestaande regeringspartijen
in het demissionaire kabinet-Römer en de twee Curaçaose partijen
uit het daar zittende kabinet in politieke zin iets van een akkoord hebben
om te gaan werken aan een regeerakkoord?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik ben bang dat ik dat kan bevestigen noch ontkennen. Ik volg de krantenberichten
die u ongetwijfeld ook bereiken met spanning. Ik ben niet op de hoogte van
de mate, waarin deze coalitie tot stand kwam.Voorzitter! Ik kom toe aan de problematiek van de jongeren. Minister Van
Boxtel en ik hebben op 10 november vorig jaar de nota Migratie Antilliaanse
jongeren gezonden aan de Tweede Kamer. In die nota geeft het kabinet aan,
eerst een kwalitatieve aanpak te willen volgen, en pas als die aanpak niet
blijkt te werken verdergaande maatregelen te willen overwegen. Die kwalitatieve
aanpak, zoals in de nota uiteengezet, bevat twee sporen. Allereerst het meer
perspectief bieden aan jonge Antillianen op de Antillen. Dat kan uiteraard
niet los worden gezien van de noodzaak om tot een sociaal-economische omslag
op de Antillen te komen, bewerkstelligd door het herstelbeleid waarover we
hebben gesproken. Daarnaast beogen minister Van Boxtel en ik met de nota om
het vertrek van Antillianen die vastbesloten zijn zich in Nederland te vestigen,
beter te reguleren.Door een samenstel van maatregelen willen we bereiken: - dat
we weten wie wanneer naar welke gemeente komt, en daarmee welke instantie
in die gemeente in actie zou moeten komen;- dat verzekerd is dat
minderjarigen die alleen naar Nederland komen, een voogd krijgen die in het
ouderlijk gezag voorziet;- dat jonge Antillianen zich op hun vertrek
voorbereiden door al een deel van de inburgering op de Antillen te volgen;- dat instanties op de Antillen en in Nederland relevante gegevens
uitwisselen en met elkaar samenwerken;- dat gerichte voorlichting
op de Antillen en in Nederland wordt gegeven.We zijn nu bijna een jaar na het uitbrengen van de nota. We stellen vast
dat er op een aantal onderdelen duidelijk vooruitgang is geboekt. De heer
Gortzak heeft daar in zijn bijdrage naar verwezen. De uitwisseling van gegevens
tussen de bevolkingsadministraties vindt plaats; een voogdijregeling is tot
stand gekomen en een proef met betrekking tot de inburgering op de Antillen
gaat begin volgende week van start. Teleurstellend is dat door het uitblijven
van een effectieve prioritering aan Antilliaanse kant een effectievere aanpak
van de kansarme jongeren in de Antillen via onderwijs en economische herstelmaatregelen
nog niet van de grond is gekomen. Dat is des te pregnanter, gelet op de stijging
van het aantal Antillianen dat zich in Nederland vestigt. Die stijging heeft
de regering in de brief aan de Antilliaanse collega's waarnaar is verwezen,
bestempeld als verontrustend. Verontrustend overigens voor beide zijden. Ik
kom daar graag nog even op terug.Hoewel dus zeker niet het beeld zou moeten ontstaan – ik zeg dat
met nadruk – dat iedere Antilliaan die zich hier vestigt er een te veel
is – want veel Antillianen vinden goed hun weg – is wel duidelijk
dat de kansarme Antilliaanse jongeren die een kleine minderheid vormen maar
voor grote problemen zorgen, de oorzaak zijn van steeds meer overlast in een
groot aantal steden. Dat is ons duidelijk gebleken toen wij in september overleg
voerden met de zogenaamde Antillengemeenten zoals Dordrecht. Deze gaven daarbij
aan dat de problematiek steeds weerbarstiger wordt. Zij hebben overigens in
dat gesprek gezegd dat zij zelf met voorstellen willen komen om op gemeentelijk
niveau een effectievere aanpak te bewerkstelligen. Over die effectievere aanpak
is de Nederlandse regering ook in dialoog met de gevolmachtigd ministers van
Aruba en de Nederlandse Antillen. Er hebben nu een aantal gesprekken plaatsgevonden
en deze zullen worden voortgezet. Op Aruba zijn interessante ervaringen met
leer-werktrajecten van korte tijd die veel effectiviteit hebben gehad in het
verleden. De ervaringen op de Nederlandse Antillen met het benaderen van deze
problematische groep kunnen ook van waarde zijn bij het assisteren van de
Nederlandse gemeenten bij het aanpakken van dit buitengewoon moeilijke probleem.Maar, voorzitter, de urgentie om het probleem aan te pakken neemt toe.
Die urgentie willen minister Van Boxtel en ik dan ook tot uiting brengen in
het schrijven dat wij hebben gericht tot de nu demissionaire minister van
onderwijs van de Nederlandse Antillen, de heer Nieuw. In dat schrijven is
nog eens de aandacht gevestigd op dit voor Nederland buitengewoon nijpende
probleem. Er moet, voorzitter, binnen het Koninkrijk een zeker evenwicht zijn
in de belangen van de deelnemende partners. Dat evenwicht is er nu in onvoldoende
mate. De Nederlandse Antillen en de Antilliaanse bevolking hebben belang bij
toegang tot Nederland, maar Nederland heeft er belang bij dat de Nederlandse
Antillen hun sociale problemen niet hierheen exporteren. Het is dus van groot
belang voor de onderlinge verhoudingen dat het evenwicht in die beide belangen
wordt hersteld. Het gaat hierbij om een gezamenlijk probleem. Dat zeg ik ook
in antwoord op een vraag van de heer Rijpstra. Het is immers ook voor de Nederlandse
Antillen een buitengewoon pijnlijke en problematische zaak. Een land dat zijn
jongeren verliest, verliest een belangrijk deel van zijn toekomst. De vergrijzing,
die de heer Rijpstra terecht heeft genoemd, is een reëel probleem. Wie
moet er straks zorgen voor de opvang van de ouderen, gelet op het niveau van
de sociale voorzieningen op de Nederlandse Antillen? Het probleem beperkt
zich overigens niet tot het vertrek van kansarme jongeren. Het vertrek van
nogal wat kansrijke Antillianen is voor de Nederlandse Antillen evenzeer een
probleem en dat wordt ook door de regering als zodanig ervaren. Het verdient
dus verreweg de voorkeur als dit gemeenschappelijke probleem van Nederland
en de Antillen door middel van gemeenschappelijke maatregelen het hoofd kan
worden geboden. Dat was de inzet van de Nederlandse regering bij de nota Migratie
Antilliaanse jongeren. Samen. Dat is nog onze inzet. De brief aan de overzijde
is erop gericht, dat nog een keer te benadrukken. Gevraagd wordt om intensivering
van de uitvoering van het noodzakelijke beleid om die gezamenlijkheid ook
te kunnen blijven volhouden. Als dat niet kan en die gezamenlijkheid onverhoopt toch niet werkt, heeft de regering al in de nota Migratie Antilliaanse
jongeren aangekondigd, alsdan te moeten nadenken over aanvullende juridische
maatregelen.De heer Van der Knaap (CDA):Het is goed dat de staatssecretaris heeft gezegd dat niet iedereen die
uit de Antillen komt, een probleem met zich brengt. Het is goed om dat vast
te stellen. Er is een relatief kleine, maar volgens het artikel in Vrij Nederland
toch vrij omvangrijke groep in bepaalde wijken van de grote steden die ontzettend
veel overlast veroorzaakt. De plaatselijke overheden zitten met de handen
in het haar.In zijn brief zegt de staatssecretaris dat de inzet van aanvullende juridische
instrumenten behoort tot de mogelijkheden. In het voorjaar zal een evaluatie
plaatsvinden. Mocht blijken dat niet het gewenste resultaat is bereikt, worden
die maatregelen dan zo snel mogelijk genomen? Kan de staatssecretaris ingaan
op de leemtes die nu al in de regelgeving voorkomen? In hetzelfde artikel
wordt aangegeven dat er een handel is in voogdijschappen en dat de voogdijregeling
zodanig is dat niet iedere voogd goed let op het kind waarvan hij de voogd
is.Staatssecretaris G.M. de Vries:Die signalen zijn buitengewoon serieus te nemen. Daar zal ook het nodige
onderzoek naar worden gedaan. Dat kan natuurlijk absoluut niet. Handel in
voogdijschappen is uit den boze. Dat is een parodie op de doelstelling die
met het voogdijschap wordt beoogd. Ik zeg er wel bij dat wij met de Kamer
gesproken hebben over de evaluatie van de maatregelen die wij gezamenlijk
overeen zijn gekomen. De evaluatie van de voogdijregeling is – ik zeg
het uit mijn hoofd – voorzien voor februari. Dat is dus zes maanden
na het in werking treden van de maatregelen.Er is ook een evaluatie voorzien van de proef met de Wet integratie nieuwkomers,
het WIN-traject dat op de Antillen start. Ook die is voorzien voor het voorjaar.
Ook is overeengekomen dat in het voorjaar de evaluatie van de hele problematiek
zal plaatsvinden. In de nota zelf is gezegd dat wij met kracht willen inzetten
op deze gezamenlijke maatregelen. Met het initiatief dat collega Van Boxtel
en ik hebben genomen, wil ik nogmaals benadrukken dat wij het probleem graag
samen willen aanpakken. Blijkt uit de evaluatie dat dit niet lukt, dan zullen
wij naar andere maatregelen moeten omzien. Die hebben wij in de nota ook in
het vooruitzicht gesteld. Er is wat dat betreft niets nieuws onder de zon.
Dat is staand regeringsbeleid. Het gaat erom, eerst met minder ver gaande
maatregelen te trachten het probleem effectief aan te pakken.De heer Van der Knaap (CDA):Over de aanvullende maatregelen heb ik gelezen in de nota. Ik had de indruk
dat het meer een denksessie was. Kunnen die maatregelen concreet geëffectueerd
worden op het moment dat wordt geconcludeerd dat het strenger moet?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik denk niet dat het zin heeft om op dit moment uitvoerig te speculeren
over eventuele juridische maatregelen. Daarover bevat de nota de nodige gegevens.
Ik denk niet dat het juist is om daar op dit stadium op in te gaan, temeer
omdat het de inzet van de regering is om, voordat die eventuele maatregelen
aan de orde zijn, een succes te maken van de andere maatregelen. Iedere discussie
moet op zijn tijd worden gevoerd.De heer Rijpstra (VVD):Natuurlijk, maar de staatssecretaris zal het met mij eens zijn dat niet
is voorzien, dat de afgelopen maanden zoveel jongeren naar Nederland zijn
gekomen, waardoor wij bepaalde problemen ervaren. Ik ben het met de staatssecretaris
eens dat hij die brief heeft geschreven, waarmee hij heeft ingespeeld op de
actuele situatie. Er moet wel een follow-up komen. Wij hebben te maken met
een demissionaire minister. In hoeverre vertraagt dat het overleg? Er moet
namelijk een antwoord op die brief komen. Ik ben bezorgd over wat zich nu
gaat afspelen met die jongeren in Nederland.Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker, die zorg wordt breed gedeeld, niet alleen in deze Kamer, maar evenzeer
door de regering. Vandaar dat het zo essentieel is dat wij praten over het
aanpakken van het kernprobleem. Migratie is primair een economisch verschijnsel!
Het is een verschijnsel dat optreedt als de economie in het land van vertrek
aanzienlijk minder goed draait dan de economie in het land van bestemming.
Dan ontstaan er stromen.In het verleden is die stroom ook wel eens omgekeerd geweest: toen gingen
er meer Antillianen vanuit Nederland naar de Antillen dan er vanuit de Antillen
naar Nederland vertrokken. Dat was heel duidelijk een functie van de relatieve
economische ontwikkeling van Nederland en de Nederlandse Antillen. Nu hebben
wij een situatie waarbij door de slechte economische toestand aldaar zich
een aanzienlijke stroom naar Nederland verplaatst. De oorzaak van het probleem
is economisch. De belangrijkste oplossing moet dat dus ook zijn. Vandaar dat
het accent in het vinden van die oplossing zal moeten liggen bij het onderwerp
dat wij al uitvoerig hebben besproken, namelijk het herstelbeleid. Want door
middel van dat herstelbeleid kunnen er weer banen worden gegenereerd en kan
er vertrouwen ontstaan, ook bij de Antilliaanse bevolking in de toekomst van
het eigen land! De psychologie speelt daar ook een belangrijke rol bij. Vandaar
dat de Nederlandse regering van mening is dat het beleid moet worden ondersteund.De heer Van Middelkoop (GPV):Het is een genoegen om naar de staatssecretaris te luisteren, zeker als
hij de problemen analyseert. Op dat punt is er weinig verschil van mening.
Wij dreigen nu even het politieke punt te missen waarmee de heer Van der Knaap
begon.De Kamer vraagt al jarenlang aan de regering of zij wil uitzoeken, want
het is namelijk ingewikkeld, hoe je, als je dat zou willen, juridisch gezien
een toelatingsregeling of hoe je het ook wilt noemen, zou moeten regelen.
Dat is inmiddels gebeurd. Wij hebben die oplossing vorig jaar even geparkeerd.
De vraag is nu, of de staatssecretaris politiek bereid is, indien volgend
jaar blijkt dat de maatregelen die nu zijn genomen, niet effectief zijn, na
te denken of uitvoering te geven aan een regeling die verder gaat, te weten
een toelatingsregeling.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! De vraag van de heer Van Middelkoop verrast mij, omdat het
antwoord daarop al eind vorig jaar door de Nederlandse regering is gegeven,
namelijk in de nota Migratie Antilliaanse jongeren! Daar staat het met zoveel
woorden in. Maar daar staat ook de volgtijdigheid in de benadering
in. De oorzaak van het probleem is economisch. Preventie is het beste migratiebeleid.
Daarom moeten wij allereerst streven naar het versterken van de mogelijkheden
tot preventie aan Antilliaanse zijde.De heer Van Middelkoop (GPV):Mijn excuses voor mijn gebrek aan herinnering, maar wat is de regering
volgend jaar eventueel bereid te doen als enzovoorts?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik ga niet in op de vraag welk specifiek instrument, hoeveel artikelen
en in welke details. Die vraag komt eventueel aan de orde als al het andere
niet mocht werken. Maar ik heb al gezegd, dat ik, hoewel ik deze optie dus
uitdrukkelijk openhoud, in de brief van collega Van Boxtel en mij die zo langzamerhand
van canoniek gehalte is de zin heb opgenomen "dat inzet van aanvullende juridische
instrumenten behoort tot de mogelijkheden die kunnen worden overwogen als
verhoging van het tempo in de uitvoering en aanscherping van de aanpak onverhoopt
niet tot stand mocht komen". Dat is staand beleid. Er is dus niets nieuws
onder de zon.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Structurele uitvoering van het herstelplan is dus het antwoord
op de migratie en de toegenomen migratie. Daarover zijn wij het wel met elkaar
eens. Betekent uitvoering van het herstelplan op een ander onderdeel ook niet,
zoals de commissie van wijzen heeft gezegd, dat alle drempels in de West voor
toetreding van Europese Nederlanders geslecht moeten worden?Staatssecretaris G.M. de Vries:Het betekent in ieder geval dat die mogelijkheden aanzienlijk verruimd
moeten worden, zodat er een nieuwe impuls van kennis en deskundigheid kan
komen die de economie helpt aanjagen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Maar de commissie van wijzen is in het nationaal herstelplan zelfs nog
een stap verder gegaan en pleit voor het slechten van alle voorwaarden die
er op dit moment zijn. Zij zeggen: maak de toetreding vrij. Als het nationaal
herstelplan wordt uitgevoerd en wij vinden allemaal dat dit moet gebeuren,
dan wordt er een structureel antwoord gegeven op de oorzaak van het probleem
en worden de voorwaarden die in de West bestaan, geslecht. Als wij spreken
over een balans, is het dan niet wat merkwaardig om hier in Nederland ineens
een verscherpte toetredingsregeling te overwegen? Wat wij afgesproken hebben,
moeten wij doen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Uit de beleidsintenties blijkt de inspanning van de Nederlandse
regering. Het punt van de toegang tot de Nederlandse Antillen van Europese
Nederlanders – ik heb er geen beter woord voor – maakt daarvan
een belangrijk onderdeel uit. Dat is een van de doelstellingen waarover herhaaldelijk
met de Antilliaanse regering is gesproken. Ik heb de Kamer medegedeeld dat
er een zekere verruiming is geweest van de toelatingsmogelijkheden. Die blijft
evenwel ver achter bij de potenties die dit instrument heeft. In politieke
zin versta ik de vraag van de heer Rosenmöller zo: als het evenwicht
tussen de belangen op dit specifieke punt wordt hersteld, zou dat dan geen
belangrijk punt van afweging moeten zijn bij de evaluatie van die nota in
het voorjaar. Mijn antwoord is: ja, dat zou dan een belangrijk punt van evaluatie
moeten zijn, maar dat hebben wij ook zo met elkaar afgesproken. Dat is een
van de onderdelen van het pakket. De onevenwichtigheid in toelatingsbeleid
is een graat die Nederland in de keel steekt. Als op dat punt duidelijke voortgang
kon worden geboekt, zou dat zeker een van de elementen zijn in de afweging.
Maar daarmee, voorzitter, is nog geen effectief antwoord gegeven op het probleem
van de komst van kansarme en soms criminele jongeren. Dat zijn toch zaken
die zorgvuldig moeten worden afgewogen. Het is op dit moment te vroeg voor
die afweging, omdat er een nieuw Antilliaans kabinet komt en omdat wij nog
geen dialoog hebben kunnen voeren over de intensivering van de maatregelen
die nodig zijn om de problemen van de Nederlandse steden beter het hoofd te
kunnen bieden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Op het moment dat ook op dit punt het herstelplan wordt uitgevoerd –
ik zeg dit ook tegen collega Van der Knaap – en de drempels aan de overzijde
zeer beperkt, zo niet geslecht zijn, is dat in politieke zin van betekenis
voor de vraag die eventueel moet worden gesteld als de bestaande afspraken
onvoldoende soelaas bieden. Ik ben het ermee eens dat ervoor moet worden gezorgd
dat wat de afgelopen maanden aan beleid is ingezet en ook door mijn fractie
is gesteund, effectief moet worden.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Het is duidelijk dat initiatieven op dit vlak een positieve
invloed zullen hebben op de onderlinge verhoudingen en dus ook op de evaluatie
van de nota zoals die voor het voorjaar is voorzien, maar het is niet het
enige element. Daarnaast is essentieel dat effectiever wordt gewerkt aan de
oplossing van het probleem van de komst van te veel kansarmen. Daarover zullen
wij dus ook afzonderlijk de evaluatie moeten hebben.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Van iedereen hoort u hoezeer het ons allemaal raakt. Wat mij onduidelijk
blijft, is of u nu gaat zitten wachten en gaat kijken hoe het in het voorjaar
uitpakt of dat u tussentijds met aanscherpende maatregelen komt als u tussentijds
is geworden dat dingen niet goed gaan. Doet u dat of doet u dat niet?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Het wordt steeds canonieker, maar de strekking van de brief
die is geschreven, is juist om te helpen de verscherping tot stand te brengen.
Daarnaast wordt gekeken naar maatregelen, initiatieven of gedachten die kunnen
helpen bij het verbeteren van de omstandigheden op de Antillen, niet alleen
door de Antillen zelf, maar ook in samenwerking met Nederland. Het door de
heer Rijpstra genoemde punt van de scholingsmogelijkheden speelt daarbij een
belangrijke rol. Wij willen ook graag kijken naar een intensivering van de
aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Als daaraan door Nederland een extra bijdrage
zou kunnen worden geleverd, zijn wij daartoe zeer graag bereid. Maar ik heb
daarnet al geschetst dat een van de problemen in de uitvoering is, dat er
van Antilliaanse zijde tot nu toe geen prioriteit wordt gegeven aan het onderwijsbeleid
en de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt in het kader van de Nederlandse ontwikkelings financiering. Zou dat alsnog gebeuren, dan zou Nederland die extra
impuls kunnen geven en daarmee nieuwe kansen bieden aan de betrokkenen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik heb gevraagd of de regeling die voor probleemgemeenten in Nederland
bestaat voor de opvang van Antillianen inderdaad per 1 januari 2000 wordt
afgeschaft.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Ik moet bekennen, dat ik het stuk waarover mevrouw Scheltema
het heeft, niet in het hoofd heb. Ik zou dat even moeten nakijken en wil u
daarover graag nader berichten.Voorzitter! Mevrouw Scheltema heeft gevraagd naar de discussie over de
remigratie. Er is overleg tussen de beide gevolmachtigd ministers en de heer
Van Boxtel en mij over het beter inzichtelijk maken van de Antilliaanse en
Arubaanse arbeidsmarkt voor werkzoekenden in Nederland. De gevolmachtigd minister
van de Nederlandse Antillen heeft zich bereid verklaard te bezien of de bestaande
vacaturebanken op de Nederlandse Antillen beter op elkaar kunnen worden aangesloten
en ook beschikbaar kunnen worden gesteld aan de Nederlandse arbeidsbureaus
zodat meer inzichtelijk wordt welke vacatures er eventueel kunnen worden vervuld.
Want ook in de huidige omstandigheden zijn er nog steeds vacatures. Die transparantie
willen wij dus in goed onderling overleg helpen vergroten. Een mogelijkheid
daartoe dient zich hopelijk al in december aan als er in Amsterdam een beurs
wordt georganiseerd waar zich een aanzienlijk aantal Antilliaanse bedrijven
zal presenteren. Ik heb met de organisator van de beurs en met de gevolmachtigd
minister van de Antillen afgesproken dat wij van die gelegenheid gebruik zullen
maken om de bestaande vacatures bij die bedrijven onder de aandacht te brengen
van in Nederland woonachtige Antillianen. De remigratiewet geldt niet voor
de Antillianen, maar de sociaal-economische raad op de Antillen heeft de eigen
regering wel aanbevolen een actiever remigratiebeleid op te zetten, bijvoorbeeld
geënt op de ervaringen in Jamaica. Mocht men die kant op willen, dan
is Nederland een willige gesprekspartner.Voorzitter! Ik kom op enkele vragen met betrekking tot Aruba, in de eerste
plaats die over Calidad. Op dat punt is er duidelijk sprake van voortgang;
van de tien aangekondigde wetgevende maatregelen zijn er ondertussen drie
gerealiseerd en ligt een fors aantal bij de staten. Gerealiseerd zijn het
reglement van orde voor de ministerraad, waarmee een integer besluitvormingsproces
vorm wordt gegeven, en landsverordeningen over strafrechtelijke en civielrechtelijke
aansprakelijkheid voor ministers. Waaraan nog twijfels bestaan zijn de regeling
bevordering integere besluitvorming openbaar bestuur, de Bibob-regeling waar
men eerst de ontwikkelingen in Nederland wil afwachten, en de eventuele regeling
voor financiering van politieke partijen die een hot item lijkt in de binnenlandse
politiek. Op de overige terreinen is duidelijk sprake van concrete voortgang
en ik denk dat dit een compliment aan het adres van Aruba waard is, dat daarmee
duidelijk maakt op wetgevingsgebied in elk geval de integriteit van bestuur
een belangrijke rol toe te kennen.De heer Gortzak en andere afgevaardigden hebben gevraagd naar de eventuele
benoeming van de heer Croes tot minister op Aruba. Op grond van het reglement
van de gouverneur, waarin zijn bevoegdheden zijn geregeld, heeft de gouverneur
de bevoegdheid besluiten van het land niet te tekenen wanneer hij die in strijd
acht met belangen waarvan de waarborging een aangelegenheid van het Koninkrijk
is. In dit geval gaat het om de deugdelijkheid van bestuur. De gouverneur
heeft de koninkrijksregering op 27 september meegedeeld dat hij heeft geweigerd
een landsbesluit te ondertekenen tot benoeming van de heer Croes en heeft
daarvoor ook een aantal redenen gegeven die zich naar zijn mening niet verhouden
met de deugdelijkheid van bestuur als de benoeming zou plaatsvinden. De procedure
voorziet er vervolgens in dat die weigering om een landsbesluit te tekenen
wordt beoordeeld door de koninkrijksregering, de Raad van State gehoord. Welnu,
dat is het stadium waarin wij thans verkeren. Na aanvankelijk de kandidatuur
van de heer Croes te hebben ingetrokken, heeft het kabinet van Aruba een nieuwe
kandidatuur aan de gouverneur heeft voorgelegd die opnieuw door de gouverneur
is afgewezen en in handen gelegd van de koninkrijksregering die daarover ongetwijfeld
op korte termijn een standpunt zal innemen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat heeft de gouverneur gedaan in zijn rol als overheidsorgaan?Staatssecretaris G.M. de Vries:Natuurlijk is hij overheidsorgaan, maar hij heeft dat met name gedaan
in zijn rol als hoofd van de landsregering. Hij heeft zijn verantwoordelijkheid
genomen op basis van het reglement van de gouverneur. Wat dat betreft is dezelfde
rechtsgrond gebruikt als vorig jaar toen de gouverneur in een eerdere fase
de benoeming van de heer Croes niet verenigbaar achtte met de deugdelijkheid
van het bestuur. De Kamer zal zich wellicht herinneren dat zijn beslissing
toen ook onderwerp is geweest van advies van de Raad van State en daarna een
besluit van de koninkrijksregering.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan zijn er dunkt mij twee mogelijkheden. In de eerste plaats dat de koninkrijksministerraad,
gehoord de Raad van State, de argumentatie van de gouverneur deelt. Dan wordt
de voordracht vernietigd. In de tweede plaats dat de koninkrijksministerraad,
gehoord de Raad van State, die argumentatie niet deelt. Dan ontstaat er een
probleem tussen de gouverneur en de koninkrijksministerraad. Zie ik dat juist?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Er is op dit moment een duidelijk probleem tussen twee toonaangevende
Arubaanse politici: de minister-president en de gouverneur, die elk op basis
van de eigen verantwoordelijkheid tot een ander oordeel zijn gekomen. Dat
kan voorkomen. De procedure voorziet er dan in dat de koninkrijksregering
daarin een beslissing neemt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dit betekent dus dat Nederland als onderdeel van de koninkrijksregering
daarin een stelling moet betrekken.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat is vorig jaar gebeurd en dat is opnieuw de procedure die conform de
rijkswet die hierop van toepassing is, moet worden gevolgd.De heer Gortzak (PvdA):De staatssecretaris zegt dat de gouverneur een aantal redenen
heeft. Die zijn hem meegedeeld. Zijn die zo vertrouwelijk dat zij ons niet
kunnen worden meegedeeld?Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Zij zijn mij in elk geval nog niet expliciet bekend, omdat
de stukken pas vandaag zijn gearriveerd, staande het debat.Mevrouw Scheltema heeft gevraagd of de problematiek van de gevangenis
Koraal Specht zou kunnen worden "weggeprivatiseerd". Ik heb bij een eerdere
discussie hier aangegeven dat het gedeeltelijk of geheel in private handen
geven van het beheer van een gevangenis internationaal niet verboden is. Het
wordt als zodanig niet gezien als in strijd met een goede bescherming van
de mensenrechten. In het licht van de internationale praktijk wijs ik enige
vorm van privatisering dus ook niet op voorhand af. Privatisering kan een
middel zijn om de leefomstandigheden in een gevangenis naar een hoger en aanvaardbaar
niveau te brengen. Het uitgangspunt moet dan wel zijn dat een en ander leidt
tot verbetering van de leefomstandigheden. Passende vormen van overheidstoezicht
zijn daarbij essentieel. Het is duidelijk dat de overheid haar verantwoordelijkheid
voor het waarborgen van de mensenrechten ook moet kunnen waarmaken in het
geval van privatisering. Die toezichtmechanismen zijn dus essentieel.Het is overigens niet zo dat ik geen weet zou hebben van de discussie
over die privatisering. Uiteraard heb ik dat wel. Ik heb dat ook bij het laatste
debat gezegd en aangegeven dat de landsregering op dit punt geen contractuele
afspraken heeft gemaakt met de bouwer en dat Nederland ook geen verzoek tot
financiering is voorgelegd. Uiteraard ben ik mij wel degelijk bewust van de
discussie en de heer Martha heeft daarvan ook expliciet melding gemaakt in
het overleg met de Nederlandse regering.De heer Gortzak (PvdA):Voorzitter! Ik wil niet flauw zijn, maar ik heb deze vraag pas bedacht
toen ik de Handelingen las van de interpellatie van de heer Van Oven. Daarin
staat dat de staatssecretaris heeft gezegd: "De Antilliaanse regering heeft
ook niet aangegeven welke gedachten zij op dit punt koestert." De staatssecretaris
verweet de heer Van Oven dat hij naar berichten in de kranten verwees en wees
op de onbetrouwbaarheid van krantenberichten.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik wil eventuele misverstanden op dit punt graag ophelderen. Uiteraard
is in algemene zin wel gesproken over eventuele vormen van beheer zoals die
door de Antilliaanse regering worden overwogen. Maar die regering heeft daarover
naar mijn beste weten ook vandaag nog geen definitieve besluiten genomen en
daarover niet met de Staten van gedachten gewisseld. Dat is uiteraard wel
de procedure die bij zo'n belangrijk onderwerp moet worden gevolgd. Nogmaals,
het punt van toezicht is voor alle gevallen van groot belang.Voorzitter! De heer Van Middelkoop vroeg naar de stand van zaken met betrekking
tot het personencontroleverdrag voor St. Maarten. Zoals bekend hebben de regering
van de Antillen en de Staten in het verleden bezwaren geuit tegen het verdrag.
De afgelopen maanden is geprobeerd om opnieuw tot een oplossing te komen,
maar dat heeft tot nu toe nog niet tot zulke concrete resultaten geleid dat
de goedkeuringsprocedure veel slaagkans bezit. Met het nieuwe bestuurscollege
op St. Maarten is hierover gesproken. Dat heeft nog geen concrete resultaten
opgeleverd.De heer Van Middelkoop (GPV):U schreef ons, samen met minister Peper, dat u hierover contact zou opnemen
met minister Van Aartsen. U denkt kennelijk aan de mogelijkheid van heronderhandelingen
met de Franse regering.Staatssecretaris G.M. de Vries:Het woord "heronderhandelingen" lijkt mij in dit verband wat zwaar aangezet.
Er wordt wel gekeken naar mogelijkheden om het vastzittende proces weer vlot
te trekken. Zodra daarop zicht is, zal ik met de heer Van Aartsen de Kamer
daarover berichten.Wat de zeegrenzen betreft is er geen sprake van moeilijkheden. Er bestaat
op dit moment geen formele afbakening van de zeegrenzen in het gebied van
de Bovenwinden. Op verzoek van Frankrijk zijn er onderhandelingen begonnen
om die grenzen ook vast te stellen, onder andere in verband met de positie
van de Franse gebiedsdelen in de regio. Frankrijk heeft daarbij ook een belang.
Het Koninkrijk zal verder nagaan of ook met de VS en het Verenigd Koninkrijk
de zeegrenzen kunnen worden afgebakend.De conciliatieprocedure die de heer Van Middelkoop ter sprake bracht –
het bracht bij mij een aha-Erlebnis naar voren – is een mechanisme dat
in de praktijk overigens met niet al te groot succes is toegepast vooral tussen
het Europees Parlement en de Raad van ministers. Het is geen procedure die
binnen de Raad van ministers zelf een belangrijke rol heeft gespeeld. Binnen
de Raad heb je of unanimiteit of meerderheid, maar dat hoef ik de heer Van
Middelkoop niet uit te leggen. Binnen de Statuutverhouding is eenzelfde verdeling.
Over sommige punten kan de rijksministerraad met meerderheid van stemmen besluiten,
voor andere zaken is de instemming van de drie landen noodzakelijk. De arbitrageprocedure
of de conflictbeslechtingsprocedure in het statuut is gebaseerd op artikel
12. Tot nu toe hoefde dat artikel gelukkig niet al te vaak te worden ingeroepen
omdat de geest van het statuut is, dat tenzij dit absoluut onmogelijk blijkt
toch wordt gestreefd naar consensus tussen de betrokken partners. Ik vind
het een interessante gedachte, maar ik zou er nader over moeten doordenken
voordat ik tot de conclusie kom dat deze procedure ook binnen het Koninkrijk
een rol zou kunnen spelen.De heer Van Middelkoop (GPV):Er moet een procedure komen waarbij je wat sneller knopen kunt doorhakken.
Wij hebben met onze collega's aan de overkant gesproken over het democratisch
tekort. Dat is er gewoon. Er is geen parlementaire macht om die knopen door
te hakken. Aan de andere kant heb je een rijksministerraad waarin die macht
er misschien wel is, maar waar je die niet snel wilt toepassen omdat het al
snel overkill wordt. De analogie met de conciliatieprocedure in Brussel houdt
natuurlijk eens op. Kunnen wij daar niet een mechanisme voor vinden? Ik weet
het ook niet precies. De staatssecretaris zegt, dat hij daarover nog eens
wil nadenken. Ik zou het op prijs stellen als wij er te zijner tijd iets over
horen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik begrijp de gedachte van de heer Van Middelkoop nu beter.
Ik dacht dat hij doelde op de verhoudingen binnen de koninkrijksregering.
Hij doelt op de parlementaire dimensie van een en ander. Dat is een moeilijk
probleem. Ik herinner mij dat het Contactplan daarover uitvoerig heeft gesproken.
Het bleek moeilijk om overeenstemming te bereiken over de samenstelling van
de parlementaire component die op koninkrijksniveau een rol zou gaan spelen.
Ik kan mij zeer goed indenken waarom dat zo'n probleem was. Het is niet eenvoudig,
maar daarom heeft de heer Van Middelkoop er ook uitvoerig over gesproken.
Ik ben nog niet zover dat ik vastomlijnde ideeën zou kunnen voorleggen.
Het lijkt mij belangrijk om het bestaande contactplan te toetsen op elementen
die nader uitgebouwd kunnen worden, maar dat is primair de verantwoordelijkheid
van de Kamer. Dat moet ook kunnen in de dialoog tussen het contactplan en
de drie betrokken regeringen. Ik kan mij indenken dat in de parlementaire
praktijk vormen van overleg worden gevonden die ter inspiratie op dat punt
kunnen dienen.De heer Van Middelkoop (GPV):Bent u daartoe bereid?Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat is primair een parlementaire verantwoordelijkheid.De heer Van Middelkoop (GPV):Het is uw verantwoordelijkheid en die van uw collega's om te komen als
wij u vragen, in welke hoedanigheid dan ook, zowel hier als aan de overkant
van het Binnenhof.Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker, maar dat is een waarheid als de spreekwoordelijke koe.De voorzitter:Dan zal toch ook op het niveau van het parlement daar even naar gekeken
moeten worden.De heer Van Middelkoop (GPV):U moet met mij geen inhoudelijke discussie willen aangaan. Ik ben het
niet met u eens. Er zijn al verschillende situaties geweest waarin wij spraken
met bijvoorbeeld de gevolmachtigde minister...De voorzitter:Ik heb niet gezegd dat wij die discussie nu moesten aangaan.Staatssecretaris G.M. de Vries:De heer Rosenmöller heeft vragen gesteld over het asfaltmeer. In
de situatie is de afgelopen tijd geen verandering gekomen, in die zin dat
het prijskaartje niet minder is geworden. De belangstelling van het bedrijfsleven
om mee te werken aan een oplossing is niet toegenomen, zij het dat er wel
enig perspectief lijkt te bestaan, dat het in komende jaren voor een uitbreidend
bedrijfsleven interessant zou kunnen zijn op de plek van het asfaltmeer tot
andere economische ontwikkelingen te komen. Op dit moment is die overweging
erg pril.Wat Klein Bonaire betreft, heb ik veel sympathie voor het Bonairiaanse
streven om het unieke natuurgebied dat dit eiland is voor toekomstige generaties
veilig te stellen. De heer Rosenmöller zal begrijpen dat ik niet wil
spreken over Nederlandse financiële steun, want dat zou de onderhandelingen
over de prijs ongetwijfeld beïnvloeden. Het is primair een verantwoordelijkheid
van de stichting Behoud Klein Bonaire om fondsen bijeen te krijgen. Wel is
onlangs in de eilandraad Klein Bonaire voorgesteld als conserveringsgebied.
Daarbij is gezegd dat de aankoop tegen een redelijke prijs zou moeten plaatsvinden.
Ik denk dat de onderhandelingen zo langzamerhand in een wat verder stadium
komen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Van der Knaap (CDA):Voorzitter! Verleden jaar heb ik twee moties ingediend, de nrs. 11 en
12 van 26200-IV. Ik wil deze moties laten vervallen en zo dadelijk twee nieuwe
moties over dezelfde onderwerpen indienen.De voorzitter:De moties-Van der Knaap (26200-IV, nrs. 11 en 12) zijn ingetrokken.De heer Van der Knaap (CDA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor het beantwoorden van de vele
vragen die onze fractie heeft gesteld. Het was een heftig debat, maar er was
ook alle reden toe om eens goed te praten over de verantwoordelijkheden en
over de maatregelen die genomen moeten worden om de problemen op de Nederlandse
Antillen daadwerkelijk in de kern aan te pakken, want iedereen heeft toch
wel aangegeven dat de situatie op dit moment zeer zorgwekkend is. Het komt
er nu op aan dat de aanbevelingen van de Commissie nationaal herstelplan zo
snel mogelijk worden overgenomen. Laten wij hopen dat het nieuwe kabinet dit
plan als uitgangspunt voor een regeerakkoord neemt.Onze fractie is wel van mening dat hierbij een actieve houding van de
Nederlandse regering behoort. Er moet op het allerhoogste niveau in koninkrijksverband
worden bekeken welke maatregelen er moeten worden genomen door de Nederlandse
Antillen en welke ondersteuning door Nederland daarbij noodzakelijk is. Het
lijkt mij ook verstandig om bij een conferentie hierover meerjarenafspraken
te maken, opdat ook latere kabinetten op datzelfde pad blijven lopen. Hierop
heeft mijn eerste motie betrekking.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de situatie op de Nederlandse Antillen op financieel,
economisch en sociaal gebied zorgelijk is;overwegende, dat de Commissie nationaal herstelplan inmiddels een rapport
heeft uitgebracht met aanbevelingen voor de oplossing van deze problemen;van oordeel, dat integrale uitvoering van de aanbevelingen noodzakelijk
is en ook op langere termijn gewaarborgd moet zijn en dat daarbij begeleidende
maatregelen vanuit Nederland noodzakelijk zijn;verzoekt de regering onder leiding van de Nederlandse minister-president
op koninkrijksniveau een topconferentie te beleggen die moet uitmonden in
afspraken met de Antilliaanse regering over een concreet plan van aanpak en
een tijdpad voor de uitvoering van de aanbevelingen van de Commissie nationaal
herstelplan,Van der Knaapen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Knaap. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 5 (26800 IV).De heer Van der Knaap (CDA):Voorzitter! Een ander heikel punt waarover wij vandaag gesproken hebben,
is het probleem van de enorme toestroom van Antillianen naar Nederland. Daarbij
gaat het in het bijzonder om de problemen die de groep kansloze jongeren op
het ogenblik in de Nederlandse samenleving veroorzaakt. Wij hebben geconstateerd
dat er op dit moment een voogdijregeling geldt, maar wij hebben ook gemerkt
dat deze niet naar behoren functioneert. Hier is over gediscussieerd en de
staatssecretaris heeft gezegd dat hij een brief aan minister Nieuw van de
Nederlandse Antillen heeft geschreven in de hoop en de verwachting dat ook
de Antillen zo snel mogelijk optimaal zullen meewerken om deze regeling wel
tot een succes te maken. Hij heeft aangegeven dat deze regeling in februari
geëvalueerd zal worden en in zijn brief aan de Antillen van een paar
dagen geleden heeft hij duidelijk gemaakt dat er ook nog andere maatregelen
genomen zouden kunnen worden. Ook op dit punt wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat door de verslechterende economische situatie in de Nederlandse
Antillen en het ontbreken van werk en toekomstmogelijkheden een steeds groter
wordende groep Antillianen naar Nederland vertrekt;overwegende, dat een dergelijk massaal vertrek leidt tot ontwrichting
van de Antilliaanse samenleving en dat onder de Antillianen die zich in Nederland
vestigen een groeiende groep is, van met name jongeren, die niet over voldoende
vaardigheden beschikt om in de Nederlandse samenleving kansrijk in te burgeren;overwegende, dat in het voorjaar van 2000 is voorzien in een evaluatie
van de nota Migratie Antilliaanse jongeren;overwegende, dat niet moet worden uitgesloten dat uit de evaluatie kan
blijken dat de huidige maatregelen ter regulering van de komst naar Nederland
van Antilliaanse jongeren niet het gewenste resultaat opleveren;van oordeel, dat in dat geval de inzet van aanvullende juridische instrumenten
noodzakelijk is, bijvoorbeeld in de vorm van een toelatingsregeling met beperkende
vestigingscriteria;verzoekt de regering reeds nu de noodzakelijke voorbereidingen te treffen
opdat aanvullende instrumenten medio 2000 kunnen worden ingezet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Knaap en Van Middelkoop.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6 (26800 IV).De heer Rosenmöller (GroenLinks):Nu begrijp ik het echt niet meer. Ik wil er nu klip en klaar duidelijkheid
over waar de fractie van het CDA staat. Aan de ene kant pleit u, net als wij
en de rest van de Kamer, voor uitvoering van het herstelplan. In dit plan
staat: vrije toegang van Europese Nederlanders op de Antillen. Aan de andere
kant hebt u in De Telegraaf van maandag en ook daarna gezegd dat er in Nederland
regels moeten komen die vergelijkbaar zijn met die van de Antillen. En als
er in de Antillen nu geen regels zijn?De heer Van der Knaap (CDA):Voorzover ik het herstelplan heb gelezen, blijft er een vestigingsregeling
van toepassing, met beperkende voorwaarden. Ik denk dat deze beperkende voorwaarden
de Nederlandse overheid erg zouden helpen als die regels hier zouden gelden.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik lees het echt anders, maar wil er wel volstrekte helderheid over hebben.
Komt uw punt te vervallen als de Antilliaanse regering overgaat tot vrije
toegang voor Europese Nederlanders op de Antillen?De heer Van der Knaap (CDA):Nee, dat komt niet te vervallen. Ik heb het advies van de Commissie nationaal
herstelplan aldus gelezen, dat de bestaande beperkingen, vooral aan de onderkant
van de arbeidsmarkt, nog steeds van toepassing zullen zijn.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan hebt u het niet goed gelezen.De heer Van der Knaap (CDA):Daar zullen wij dadelijk even met z'n tweeën naar kijken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat zullen wij zeker doen. Er is een beweging gaande van een neerwaartse
aanpassing van de bestaande drempels op de Antillen. Leidt dit tot een verandering
van uw standpunt over de Nederlandse situatie? Dat is wat u voortdurend gezegd
hebt.De heer Van der Knaap (CDA):Het gaat mij erom dat wij een dam opwerpen tegen de groep jongeren die
kansloos zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt en die hier rondzwerven in wijken
in Dordrecht, Groningen, Den Helder en weet ik waar. Ik ben ervan overtuigd
dat datgene wat in het rapport van de Commissie nationaal herstelplan staat,
nog steeds van toepassing kan zijn, ook als het integraal wordt uitgevoerd
op de Nederlandse Antillen.De heer Gortzak (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik heb iets met complimenten. Ik heb begrepen dat
de heer Rosenmöller en de staatssecretaris mij enige pluimen op de hoed
gestoken hebben. De ene keer heb ik mij echter kennelijk vergist in het moment
dat u genoemd hebt waarop de vergadering weer zou beginnen. Ik had tien over
acht begrepen. Hiervoor bied ik de staatssecretaris mijn excuses aan. De andere
keer bleek ik toch nerveuzer dan ik dacht. Terwijl ik hier in de zaal had
moeten zijn, was ik elders, ook wel het toilet genoemd. Dus vraag ik excuus
aan de heer Rosenmöller.Ik wil op die complimenten twee reacties geven. De heer Rosenmöller
zei dat hij hoopte dat ik vaker hier zou komen. Het onderwerp interesseerde
mij allang voordat ik lid van de Kamer was, al moet ik zeggen dat ik mij sinds
1975 niet meer echt met het Statuut heb beziggehouden. Een opmerking van u, voorzitter, voordat ik het woord nam, moet ik nog
beantwoorden. Die ging over het koppen maken in De Telegraaf. Ik ben wel eens
ironisch over dat dagblad, maar het heeft de beste koppenmakers van Nederland,
zowel wat de inhoud betreft als wat het trekken van aandacht betreft. Het
is een krant die veel los verkocht wordt en het daarom van zijn koppen moet
hebben. Verder is die krant minder zorgvuldig dan je soms zou willen, maar
uit de opmerkingen van de heer Van der Knaap heb ik begrepen dat zij niet
erg onzorgvuldig is geweest in de samenvatting van zijn bewoordingen.De heer Van der Knaap (CDA):Over het artikel dat onder de kop stond, heb ik geen woord gezegd. Dat
was een uitstekend artikel, maar het was een heel slechte kop.De heer Gortzak (PvdA):Niettemin weet ik dat er in vakkringen, waaruit ik zelf kom, enige bewondering
bestaat voor de koppenmakers van De Telegraaf. Af en toe hoor je wel zeggen:
laten wij er een daar vandaan halen, want die jongens weten hoe je losse nummers
verkoopt. Maar goed, dit was iets uit mijn vorige periode.Ik heb gezegd dat ik mij niet meer specifiek met het Statuut en de Antillen
heb beziggehouden. Waar ik mij zeker de laatste jaren wel sterk mee heb beziggehouden,
zijn de contacten tussen mensen uit verschillende bevolkingsgroepen. Daarbij
is mij gebleken dat er weliswaar veel woorden worden gewijd aan het gegeven
van de culturen in de verschillende groepen, respectievelijk aan het begrip
multiculturele samenleving, maar dat aan de essentie ervan vaak voorbij wordt
gegaan. Nu denk ik dat dit niet alleen in Nederland een probleem is, maar
ook waar het betreft de verhouding tussen Nederland en de Antillen en Aruba.
Daarom heb ik gevraagd of de staatssecretaris zou willen bevorderen dat er
een Antilliaans-Arubaans-Nederlandse wetenschappelijke commissie kan komen
om deze hele problematiek eens in kaart te brengen. Hoewel ik buitengewoon
ingenomen was met het antwoord van de staatssecretaris, spijt het me persoonlijk
toch een beetje dat hij daar, laten we maar aannemen vanwege tijdgebrek, aan
voorbij is gegaan. Het lijkt mij heel belangrijk en ik zou alsnog de vraag
willen stellen of hij dit zou willen bevorderen en of hij daar met zijn Antilliaanse
en Arubaanse collega's over zou willen praten.Dan heeft de staatssecretaris een opmerking gemaakt over gesprekken tussen
minister Van Boxtel en de Antillensteden. Ik neem aan dat hij dat bedoeld
heeft mede als antwoord op de opmerking die ik gemaakt had over mogelijk overleg
tussen de staatssecretaris en minister Van Boxtel. Toch zou ik die vraag nog
een keer willen herhalen. Zo heeft Amsterdam als gemeente een plan ontwikkeld
om, in samenwerking overigens met de Antilliaanse organisaties in Amsterdam,
tot een soort ketenopvang van Antilliaanse jongeren te komen. Dat is keurig
per brief aan minister Van Boxtel gestuurd. Die heeft er ook een keurig briefje
op teruggezonden, maar dat briefje is niet beter te begrijpen dan als een
kluit in het riet: jongens, dat is een leuk plan, voer het maar uit. Dit,
terwijl bij de indiening van het plan werd gezegd dat daar te weinig geld
in de gemeente voor was om het zelfstandig aan te pakken. Om die reden heb
ik de vraag gesteld.Ik wil nog wel één zijopmerking maken over de door Van der
Knaap gemaakte opmerking over geknoei met voogdijpapieren – ik heb het
stuk in VN nog niet gelezen – en over het antwoord van de staatssecretaris
erop. Ik vind eerlijk gezegd beide opmerkingen iets aan de naïeve kant,
zowel die van Van der Knaap, als het antwoord van de staatssecretaris. Ik
heb nog nooit meegemaakt dat op het moment dat er regels worden bedacht om
bijvoorbeeld migratie te beperken, er geen luitjes zijn die intelligente trucs
hebben bedacht om die regels te omzeilen. Handel, zo neem ik aan, ook in voogdijpapieren,
zal zonder enige twijfel ook op de Antillen geld kosten en daar waar we spreken
over buitengewoon arme, kansarme Antillianen, lijkt het me dat de hoeveelheid
mensen die daar gebruik-misbruik van kan maken, toch wel klein zal blijven.Verder heb ik al gezegd dat ik het bijna geheel met de staatssecretaris
eens was. Dat is een beetje strijdig met mijn principiële gevoel voor
dualisme. Maar sociaal-democraten zijn monistisch, zeggen ze altijd; het zal
dus wel komen uit onze traditie.Ik heb nog één vraag. In de schriftelijke antwoorden heeft
de staatssecretaris één vraag maar gedeeltelijk beantwoord.
Het betreft vraag 17, over de transshipmentconstructies. Daarbij geeft de
staatssecretaris op de eerste regels antwoord; alleen de laatste vraag –
Is de regering geïnformeerd over plannen en/of realisaties van transshipmentfaciliteiten
in deze koninkrijksdelen? Zo ja, wanneer en hoe? – is niet beantwoord.
Nu kan ik zeggen: wat niet beantwoord is, is nee of ja. Ik zou de staatssecretaris
echter willen vragen of we er alsnog een schriftelijk antwoord op kunnen krijgen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Dank aan de staatssecretaris voor de antwoorden.Ik heb nog één minuut en zou het volgende aan de orde willen
stellen. Het belangrijkste vind ik – ik vind het ook politieke winst –
dat de staatssecretaris hier voor het eerst namens de Nederlandse regering
gezegd heeft: als de nieuwe regering het herstelplan als inzet kiest, dan
zal naar de mate waarin het wordt uitgevoerd Nederland ook financiële
steun geven. Dat is eigenlijk het tweesporenbeleid van zoveel mogelijk gelijk
lopend saneren en investeren. De mensen willen zelf het resultaat zien. Wij
moeten ervoor zorgen dat via sanering de uitstroom niet gestimuleerd wordt.
Daar ligt een relatie tussen economisch herstel, dat zich op de middellange
termijn in definitieve zin aftekent, en de migratievraagstukken waarover wij
hier ook spreken.Wat de migratie betreft vind ik het verstandig dat wij de vinger aan de
pols houden met betrekking tot de genomen maatregelen. Wij moeten op dit punt
evalueren en daarop niet vooruit willen lopen. De CDA-fractie heeft een gelegenheidsargument
gehanteerd in de zin van: wat voor Antillianen geldt, moet ook voor Nederlanders
gelden. In de toekomst loopt dat misschien nog wel eens heel anders. Ik vind
het goed dat een meerderheid van de Kamer met de staatssecretaris wil uitstralen
dat het nieuwe kabinet het vertrouwen geniet om op die weg door te gaan. Dat
past ook in de gedachte van de nota.De staatssecretaris is nog niet van ons af als het gaat om de discussie
over de vijfde prioriteit, het flankerend beleid, de leefbaarheid en alles
wat ik daarover gezegd heb. Wij zullen er in een commissievergadering
nog wel eens op terugkomen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat Klein Bonaire een eiland is met een unieke natuurwaarde;constaterende, dat ingevolge de Ramsarconferentie Klein Bonaire door het
Koninkrijk is aangemeld als wetland van internationale betekenis;van mening, dat (toeristische) ontwikkeling van Klein Bonaire moet worden
voorkomen;verzoekt de regering, in overleg met de regering van de Nederlandse Antillen
en het eilandgebied Bonaire, te bevorderen dat: - middels planologisch-juridische
maatregel (toeristische) ontwikkeling op Klein Bonaire wordt voorkomen;- in overleg met het Wereldnatuurfonds en eventuele andere particuliere
natuurbeschermingsorganisaties Klein Bonaire tegen een redelijke prijs wordt
aangekocht;en de Kamer over de voortgang te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rosenmöller en Van Middelkoop.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7 (26800 IV).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! De VVD-fractie dankt de staatssecretaris voor de beantwoording,
waarin heel duidelijk een slagvaardige aanpak viel te beluisteren. Dat stemt
mij hoopvol voor de komende besprekingen. Wat mij ook hoopvol stemt, is de
uitspraak van bijna alle collega's dat het herstelplan prioriteit nummer één
behoort te zijn op de Nederlandse Antillen. Het klinkt een beetje theatraal,
maar wij gaan ervan uit dat er naar ons geluisterd zal worden, dat men het
plan ook gaat uitvoeren. Met de staatssecretaris ben ik van mening dat, als
men uitvoering geeft aan het herstelplan en men de sociaal-economische en
financiële zaken gaat regelen, Nederland daaraan steun moet geven.Het betrekken van Nederlandse steden die te maken hebben met grootstedelijke
problematiek en steden waar veel Antillianen wonen bij beleidsontwikkelingen
op de Antillen vind ik een goed idee. Kennis moet worden uitgewisseld. Bezien
moet worden hoe jongeren worden opgevangen, hoe er gewerkt wordt. Dat kan
voor beide kanten winst opleveren.De brief van minister Van Boxtel en staatssecretaris De Vries aan demissionair
minister Nieuw vind ik helder. Duidelijk wordt gezegd waarover wij bezorgd
zijn. Wij delen die zorg. Als er weinig tot niets gebeurt, zullen aanvullende
maatregelen moeten worden genomen nadat in het voorjaar een evaluatie heeft
plaatsgevonden. Toch wil ik een motie indienen, om deze brief meer gewicht
te geven en ook aan te geven, dat de VVD-fractie vindt dat het beleid dat
is ingezet met de nota Migratie Antilliaanse jongeren moet worden uitgevoerd,
ook op de Antillen. Als je afspraken maakt, moet je ze nakomen, ook op de
Antillen, en daarop moet controle plaatsvinden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er op de Nederlandse Antillen op dit moment onvoldoende
controle plaatsvindt om vast te stellen of met name jonge Antillianen wel
hebben voldaan aan de verplichtingen, zoals neergelegd in de nota Migratie
Antilliaanse jongeren;verzoekt de regering met klem bij de regering van de Nederlandse Antillen
aan te dringen op het uitvoeren van de afgesproken maatregelen inzake de migratie
van Antilliaanse jongeren,en gaat over tot de orde van de dag.De heer Van Middelkoop (GPV):Ik begrijp echt niet, waarom deze motie is ingediend. Dit is ook een politieke
vraag. Ik neem aan dat de motie ligt naast, en misschien wel voor die van
de heer Van der Knaap en mij. Steun voor uw motie laat onverlet dat wij steun
van u mogen vragen voor onze motie.De heer Rijpstra (VVD):De motie is in de eerste plaats bedoeld als ondersteuning...De voorzitter:U moet even naar het Nederlands van het eerste deel van de motie kijken.
Ik heb het idee dat ik wel snap wat u bedoelt, maar het staat er niet. Ik
geef u de motie zo even mee; dan kijkt u er nog even naar en kunt u er straks
op terugkomen.De heer Van Middelkoop (GPV):De heer Rijpstra is beter in het Papiaments!De heer Gortzak (PvdA):Ik heb een zakelijk vraagje. In één van de overwegingen
staat dat nú onvoldoende controle wordt uitgeoefend. Ik vraag mij een
beetje af waaruit de heer Rijpstra dat afleidt. Het gaat immers om samenhangende
maatregelen. Die verschillende maatregelen krijgen in deze periode "kracht
van gewijsde". Om dan nu al te constateren dat ze onvoldoende worden gecontroleerd,
lijkt mij wat prematuur.De heer Rijpstra (VVD):Daarom heb ik die motie wel ingediend. Ik heb de brief zo gelezen dat
een aantal dingen fout gaat. Dat geeft in de beleving van de VVD-fractie toch
aan, dat aan het begin van de keten een aantal zaken niet voldoende wordt
uitgevoerd. Wij stellen echt vast dat die controle efficiënter en beter
moet gaan verlopen.De heer Van Middelkoop ging in op de motie van de heer Van der Knaap en
hemzelf, waarin in feite vooruit wordt gelopen op een negatieve uitkomst in
het voorjaar. De motie vraagt een aantal juridische maatregelen klaar te hebben
om direct in te kunnen spelen op de situatie. Ik vind dat op zich een logische
gedachte. Ik zal mijn fractie positief adviseren over deze motie.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Mevrouw de voorzitter! Ook voor de D66-fractie is de uitvoering van het
herstelplan van het allergrootste belang. Dat is de eerste taak
van de nieuwe regering op de Antillen. Wij zijn blij met de stellingname van
de regering om gefaseerd te gaan stimuleren, zodra een begin wordt gemaakt
met de uitvoering van het herstelplan. Ik denk dat dit een goede stimulans
voor een nieuwe regering is. Graag krijg ik van de staatssecretaris de toezegging
om ons van de voortgang van die gefaseerde benadering van de uitvoering van
het herstelplan nauwlettend op de hoogte te houden, zodat wij dat kunnen volgen.Mijn tweede punt betreft de migratie van de Antillianen. Het is belangrijk
dat de nota Migratie Antilliaanse jongeren een kans krijgt en wordt geëvalueerd.
Ik kan natuurlijk een motie indienen met de strekking: "Staatssecretaris,
als u tussentijds van de gemeenten hoort dat er problemen zijn, moet u iets
doen. Gaat u vooral in de Antillen kijken of het goed uitpakt. De feilen die
er zijn, zoals blijkt uit de brief aan de heer Nieuw, moeten worden opgepakt."Ik vertrouw erop dat u dat doet en geef u daarom niet de aansporing van
een motie mee. Ik verzoek u echter wel de zaken nauwlettend te volgen en er
goed bovenop te zitten. Want ik mis in uw benadering nog een beetje: we gaan
ervoor!Voorzitter! Ik maak me een beetje zorgen om die location operations. Kan
de staatssecretaris mij garanderen dat die niet gebruikt zullen worden voor
andere zaken dan de drugsbestrijding?De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! We zijn in dit debat iets verder met elkaar gekomen en dat
stemt mij tot enige tevredenheid. Voor het eerst komt politiek de mogelijkheid
ter tafel van een toelatingsregeling. Niet dat ik daar trots op ben, maar
het was wel noodzakelijk. We moeten later bezien of deze regeling er echt
zal komen. Nogmaals, ik hoop niet dat het nodig is.De staatssecretaris heeft een inspanningsverplichting op zich genomen –
ik zeg het in mijn eigen woorden en als het hem niet bevalt, hoor ik het wel –
om samen met de Antilliaanse regering en politici mee te werken aan de herstructurering
van de relatie "het land en de eilanden". Wij hebben vandaag meer van hem
gehoord dan alleen een analyse van buitenaf. Hij heeft zich bereid verklaard
om daar enigerlei vorm van medewerking aan te geven. Of dat een staatscommissie
moet worden of iets anders, zien we later wel. Ik hoor dat later dan ook graag.Ik heb waardering voor de benadering die de staatssecretaris heeft gekozen
voor oplossing van de financieel-economische problematiek. Deze benadering
is ook de mijne. Ik had in eerste termijn een motie aangekondigd met als strekking
een premie op deugdelijk bestuur. Het dictum van die motie zou hebben geluid:
verzoekt de regering op het moment dat in een nieuw Antilliaans regeerakkoord
op een geloofwaardige wijze het voornemen tot uitvoering van de maatregelen
van de Commissie nationaal herstelplan is vastgelegd en deels uitgevoerd,
een aanvullend pakket steunmaatregelen uit 1996 deels of geheel aan de Antillen
beschikbaar te stellen.Ik had deze motie willen indienen samen met de heer Rosenmöller.
Dat kan altijd nog. We dienen deze motie echter niet in om de simpele reden
dat de staatssecretaris geheel in die geest heeft geantwoord. Wij zullen hem
daaraan houden. We horen graag nader van hem als er een goed regeerakkoord
is op de Nederlandse Antillen.De voorzitter:Ik schors de vergadering voor een ogenblik. Ik wacht even tot de heer
Rijpstra zijn definitieve motie heeft hergeformuleerd. Dan kan de staatssecretaris
daarop reageren.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Rijpstra (VVD):Mevrouw de voorzitter! De motie luidt nu als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er op de Nederlandse Antillen op dit moment onvoldoende
wordt gecontroleerd of jonge Antillianen hebben voldaan aan de verplichtingen
zoals neergelegd in de nota Migratie Antilliaanse jongeren;verzoekt de regering met klem bij de regering van de Nederlandse Antillen
aan te dringen op het invoeren van de afgesproken maatregelen inzake de migratie
van Antilliaanse jongeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rijpstra. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8 (26800 IV).Staatssecretaris G.M. de Vries:Mevrouw de voorzitter! De heer Gortzak heeft het begin van mijn beantwoording
gemist. Daarin heb ik geantwoord op zijn suggestie om de gemengde commissie
van academische specialisten te laten kijken naar de culturele band, maar
ook naar de verschillen tussen de deelnemende landen. Ik heb daarop geantwoord
dat mij dat een interessante suggestie lijkt, die ik graag in overweging geef
aan de betrokkenen. Ik heb daarbij ook de eventuele rol genoemd van de stichting
ABC, die zich in Nederland nog wel eens op dit gebied profileert.De heer Gortzak vroeg nogmaals naar het overleg met de steden van de Antillen.
Dat overleg loopt. De heer Van Boxtel en ik hebben het initiatief genomen,
uiteraard onder voorzitterschap van de heer Van Boxtel, te overleggen met
de steden die veel te maken hebben met zich vestigende Antillianen en jongeren.
Daarin is herhaaldelijk gesproken over elementen van de ervaring van de verschillende
steden die van nut kunnen zijn voor andere steden. Het idee is om gaandeweg –
de heer Lubbers zou zeggen: werkendeweg – te komen tot een soort vergelijking
van best practises tussen die steden, waarbij ervaringen onderling worden
uitgewisseld. Het plan van Amsterdam zal daarbij ongetwijfeld in discussie
komen. Ook Groningen heeft een zeer uitvoerig plan gepresenteerd. Dordrecht
is ook al genoemd. Het idee is om de ervaringen die met het Nederlandse grotestedenbeleid
zijn opgedaan, via het op te richten kenniscentrum op het terrein van het
GSB ter beschikking te stellen aan de partners aan de overkant.
Daarbij moeten wij overigens wel bedenken dat de schaal van het GSB hier een
totaal andere is dan de wijkgerichte benadering die daar aangewezen is. De
ervaringen zijn dus bepaald niet een op een overplaatsbaar.Over transshipment wil ik graag nog een nader antwoord toezeggen.Mevrouw Scheltema heeft mij gevraagd de Kamer op de hoogte te houden van
de voortgang van de gedachten en de acties met betrekking tot het herstelplan
en de eventuele Nederlandse ondersteuning, afhankelijk van de ontwikkelingen.
Dat zeg ik haar graag toe.Zij vroeg verder of de FOL's niet voor andere zaken zullen worden gebruikt.
Dat is de uitdrukkelijke afspraak die is vastgelegd in het tijdelijke verdrag
dat nu geldt. In de communicatie tussen de overheden is dat uitdrukkelijk
gesteld. Dat is ook de opzet van de Amerikaanse regering. Ik meen dat minister
Van Aartsen daarover recentelijk Kamervragen heeft beantwoord. Voorzover dat
nodig is, wil ik die de Kamer nog doen toekomen.Voorzitter! Ik kom toe aan de moties. De heer Van der Knaap heeft een
motie ingediend over het beleggen van een topconferentie. Hij heeft daar vorig
jaar ook over gesproken. Ik sluit niet uit dat zich een situatie zou kunnen
voordoen, waarin een topconferentie een nuttige bijdrage kan leveren aan het
vinden van oplossingen in de relatie met de Antillen. Het moment is daarvoor
om een aantal redenen nog niet aangebroken. In de eerste plaats omdat het
allereerst op mijn weg ligt als uw dienaar, mijn bescheiden rol in die dialoog
te vervullen alvorens de minister-presidenten in beeld zouden komen. In de
tweede plaats en dat is belangrijker, omdat in het dictum de heer Van der
Knaap de topconferentie wil beleggen, onder andere met als doel een tijdpad
vast te stellen voor de uitvoering van de aanbeveling van de Commissie nationaal
herstelplan. Dat lijkt mij primair een Antilliaanse taak! Deze motie levert
mijns inziens geen bijdrage aan de oplossing van het probleem, hoewel ik het
instrument niet per definitie van de hand wijs. Deze motie vind ik in deze
vorm echter niet de juiste weg.De heer Van der Knaap (CDA):De staatssecretaris haalt er een gedeelte van het dictum uit, maar het
gaat mij om een concreet plan van aanpak. Ik heb aangegeven dat het belangrijk
is dat er een dusdanig langdurig proces ontstaat waardoor over twee jaar met
een nieuw kabinet het proces niet stopt. Het gaat met name om het tijdpad.Staatssecretaris G.M. de Vries:Over de zorg over het tijdpad bestaat in deze Kamer en tussen Kamer en
regering geen grein van meningsverschil. Dat tijdpad is essentieel. De urgentie
is groot. Om die reden wordt op dit moment op Curaçao gesproken over
een nieuw bestuurscollege dat ook met een urgentieprogramma moet komen.De tweede motie van de heer Van der Knaap over de jongerenproblematiek
intrigeert mij, omdat ik uit een eerdere gedachtewisseling de indruk had overgehouden
dat de CDA-fractie met onmiddellijke ingang die aanvullende juridische instrumenten
bepleitte. Dat blijkt uit deze motie dus niet het geval te zijn.De heer Van der Knaap (CDA):Daaruit blijkt de waarde van het debat, waarbij over en weer meningen
worden uitgewisseld. Het ware mij liever geweest als wij vandaag een toelatingsregeling
hadden kunnen invoeren. Maar ik heb goed naar de staatssecretaris geluisterd.
Ik wil graag weten of hij bereid is in ieder geval de voorbereidingen te treffen
zodat, als de evaluatie niet goed uitpakt, wij niet pas op dat moment moeten
beginnen met na te denken over welke regeling er dan wel moet komen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Hoewel de verleiding groot is, zeker na de laatste woorden van de heer
Van der Knaap om hem in politieke zin in de armen te sluiten, zou ik die verleiding
toch willen weerstaan. Ik heb namens de regering aangeven wat onze inzet is.
Die inzet is, in samenwerking met de Antilliaanse regering aan een gemeenschappelijk
probleem gemeenschappelijke oplossingen te koppelen. Het lijkt mij op dit
moment voor het succes van die maatregelen niet optimaal, nu al met moties
over de aanvullende juridische instrumenten te komen. Uiteraard bereidt de
regering zich voor op alle mogelijk situaties, maar om dat vast te leggen
in een dergelijke motie, daaraan heeft de regering in ieder geval geen behoefte.
Zij acht de motie overbodig, gelet op de discussie die hierover heeft plaatsgevonden.De heer Rosenmöller heeft een motie ingediend, medeondertekend door
de heer Van Middelkoop, over Klein Bonaire. Ik heb even op de tong geproefd
wat hij zou kunnen bedoelen met "te bevorderen dat middels planologisch-juridische
maatregelen (toeristische) ontwikkeling op Klein Bonaire wordt voorkomen".
Ik kan vanaf deze plaats en op dit moment niet met 100% zekerheid beoordelen
wat de plannen van Bonaire zijn met Klein Bonaire en in hoeverre men iedere
aanwezigheid van elke toerist daarop geheel uitsluit. Ik leg de motie zo uit,
dat voor de heer Rosenmöller het idee van de duurzaamheid van de ontwikkeling
het centrale thema is. Ik vind het wat bezwaarlijk om mij in de plaats te
stellen van het Bonairiaanse bestuurscollege en dus te oordelen. De geest
van de motie is duidelijk. Nogmaals, ik maak die kanttekening alleen met het
oog op eventuele gedachten aan die zijde. Voor het overige is het een motie
die de regering graag tot de hare maakt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik zeg met de heer Van der Knaap, maar op een iets ander punt: zo zie
je weer waar een debat toe kan leiden. U heeft het goed op de tong geproefd
en ik denk dat u de motie ook zo mag interpreteren als de Kamer daarmee zou
instemmen.Staatssecretaris G.M. de Vries:De heer Rijpstra heeft een motie ingediend die mij wat betreft het dictum
uiteraard sympathiek is, omdat dat in lijn is met hetgeen ik heb betoogd.
Ik heb alleen een vraag met betrekking tot zijn overweging. Er staat: constaterende,
dat er op de Nederlandse Antillen op dit moment onvoldoende wordt gecontroleerd
of de jonge Antillianen hebben voldaan aan de verplichtingen, zoals neergelegd
in de nota Migratie Antilliaanse jongeren.Er hebben mij signalen bereikt, die duiden op onvoldoende controle, maar
de aard en omvang van die signalen moet wel worden getoetst. Ik beschik op
dit moment eenvoudig niet over de informatie om namens de Nederlandse regering
volmondig het oordeel te kunnen onderschrijven dat nu geheel vaststaat dat
er op de Antillen onvoldoende wordt gecontroleerd. Een van de bedoelin gen van het bezoek van collega Van Boxtel en mij was om hierover
met de regering van de Antillen te spreken en te vragen naar de ervaringen
aan die kant. Ik heb op dat punt op dit moment dus feitelijk onvoldoende informatie.De heer Rijpstra (VVD):Ik begrijp uw antwoord. Alleen, uit uw antwoord van vanavond heb ik begrepen
dat uw reis voorlopig niet doorgaat. Het is dus de vraag hoe wij de signalen
die u en anderen hebben bereikt, kunnen verifiëren. Ik ben best bereid
deze motie even aan te houden tot de fact finding is uitgevoerd, maar wij
willen daar wel graag zekerheid over krijgen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter! Dat staat de Kamer uiteraard geheel vrij, maar het zou inderdaad
misschien een elegante oplossing zijn om eerst de fact finding te laten plaatsvinden.
Dat er een demissionaire regering is, betekent dat politiek overleg waarin
knopen moeten worden doorgehakt, vooralsnog niet tot de mogelijkheden behoort.
Met collega Van Boxtel heb ik al initiatieven genomen om de fact finding te
laten plaatsvinden. Het signaal in media dat er sprake is van handel in dit
soort voogdijregelingen nemen wij buitengewoon serieus, al wordt uiteraard
iedere regeling beproefd op mogelijke gaten. Ik verwacht ook dat de Antilliaanse
regering dit signaal serieus neemt, want – en dat mag ook wel eens worden
gezegd – deze voogdijregeling is tot stand gekomen in goed overleg tussen
minister Martha en minister Korthals. Er is van beide kanten met inzet en
met de wil tot het laten slagen van deze regeling aan gewerkt. Ik wil dat
graag toetsen. Wellicht kan ik de Kamer daarover nader informeren. Dat heeft
de heer Rijpstra dan zeker mede bewerkstelligd.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Ik zou de staatssecretaris willen vragen de fact finding op
zo kort mogelijke termijn mogelijk te maken en de Kamer daarover te informeren.
Tot die tijd wil ik graag mijn motie aanhouden.De voorzitter:Op verzoek van de heer Rijpstra stel ik voor, zijn motie (26800-IV, nr.
8) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De algemene beraadslaging wordt gesloten.Sluiting 22.40 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-806-841.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl