Behandeling van het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet op het financieel toezicht) (29708)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 3689-3701

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 57, pagina 3689-3701

09-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29708Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 9 maart 2005)Pagina 3679-3679
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 februari 2005 over eerwraakPagina 3701-3712
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten in verband met een herziening van de behandeling van de omzetting en kwijtschelding van afgewaardeerde vorderingen en een aanpassing van de regeling voor afwaarderingsverliezen van deelnemingen (29686)Pagina 3679-3687
Regeling van werkzaamheden (woensdag 9 maart 2005)Pagina 3687-3689
Behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van het inkomen van ouderen met een bescheiden inkomen en aanpassing berekening vakantie-uitkering voor uitkeringsgerechtigden (Wet inkomensaanvulling 2005) (30005)Pagina 3712-3735
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 9 maart 2005)Pagina 3735-3736
Behandeling van het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet op het financieel toezicht) (29708)Pagina 3689-3701

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 173 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet
op het financieel toezicht) (29708).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Koomen (CDA):Voorzitter. Ik zeg de minister dank voor zijn uitgebreide beantwoording
van de vragen in de eerste en tweede schriftelijke termijn. Voor mijn fractie
is er helderheid gecreëerd inzake de procedure van het wetgevingstraject,
de administratieve lasten, de positie van de toezichthouders en de verhouding
van ons functioneel toezichtmodel ten opzichte van diverse Europese landen
om ons heen. In de tweede ronde van het schriftelijk verslag heeft mijn fractie
grote zorgen geuit over de weg die wij zijn ingeslagen om ons toezichtmodel
te veranderen van een sectoraal in een functioneel model en met name over
de wijze waarop wij dit in wetgeving vastleggen.Gaandeweg leek dit wetgevingstraject een mammoetachtige omvang te krijgen
met een onoverzichtelijke brij aan regels en wetten en dito administratieve
lasten. De omvang was zodanig dat wij ons, hoewel wij in een eerder stadium
de totstandkoming van de wet hadden gesteund, openlijk afvroegen of wij wel
zouden moeten doorgaan op de ingeslagen weg. De minister is er in zijn beantwoording
in geslaagd mijn fractie zodanig gerust te stellen, dat wij menen op de ingeslagen
weg te kunnen voortgaan. Hij heeft de procedure en het tijdpad helder uiteengezet.
De minister heeft de vraag naar het behalen van de doelstellingen van de wet,
zijnde het verhogen van de inzichtelijkheid, de doelgerichtheid en de marktgerichtheid,
uitvoerig beantwoord. Wij weten nu ongeveer hoeveel onderdelen er nog te bespreken
zijn, hoeveel onderliggende regelgeving in aantocht is, en wat de tijdsplanning
is. Mijn fractie is technisch gezien nu op de hoogte van de diverse aspecten
inzake de volledige WFT. Wij zijn bereid om deze technisch gezien verder te
behandelen. Het definitieve politieke oordeel zullen wij vellen als alle onderdelen
zijn behandeld en wij de WFT in haar geheel kunnen beoordelen op consistentie
en vooral het ontbreken van overlap. Uiteindelijk kunnen wij wet en onderliggende
regelgeving pas op hun merites beoordelen als alles behandeld en besproken
is en in de praktijk ingevoerd.De minister constateert met de leden van de CDA-fractie dat de implementatie
van Europese regelgeving flink achterloopt op schema. De sector geeft nadrukkelijk
aan dat dit niet goed is. In de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken van 9 november 2004 staat dat nieuwe maatregelen worden getroffen
om de implementatie van Europese regelgeving te bevorderen. Er is een planning
vastgesteld. Het voortgangsbewakingssysteem wordt versterkt. Er is een voorrangsregel
ingesteld: implementatiewetgeving gaat in principe voor nationale wetgeving.
Dit soort wetgeving kan rechtstreeks worden geagendeerd in de ministerraad.
Advisering zal zo vroeg mogelijk worden aangevraagd. De leden van de CDA-fractie
gaan ervan uit dat de minister zich aan deze nieuwe maatregelen houdt en dat
de implementatie sneller zal verlopen. Mijn fractie zal de minister daar strikt
aan houden.De minister geeft in de nota naar aanleiding van het nader verslag aan,
dat er een besparing is van 11 mln op het gedragstoezicht en van 30 mln op
het prudentieel toezicht. In de kabinetsbrief die in maart naar de Kamer zal
worden gestuurd, zal hierop nader worden ingegaan. De leden van de CDA-fractie
kunnen nog niet beoordelen of dit daadwerkelijk 25% minder zal zijn dan is
afgesproken. Uitgangspunt voor mijn fractie is: hoe meer regels er verdwijnen,
hoe beter. Alles wat meer dan die 25% reductie inhoudt, juicht
mijn fractie van harte toe. Wij gaan ervan uit dat hier door het kabinet naar
gestreefd wordt. Wij benadrukken ten zeerste dat wij nauwkeurig het proces
van vermindering van administratieve lasten voor de financiële sector
zullen volgen en de minister zullen houden aan de toezegging van minimaal
25%.Ik kom toe aan de positie en de macht van de toezichthouders. In alle
overleggen tot op heden over de herziening van het financieel toezicht heeft
de CDA-fractie kenbaar gemaakt, zich zorgen te maken over de explosieve groei
van taken, werkzaamheden, aantallen fte's van de Autoriteit Financiële
Markten (AFM). De zorg van de leden van de CDA-fractie richt zich daarnaast
op het feit dat de AFM zowel regelgevende, controlerende en rechterlijke taken
heeft. In de ogen van de fractie is er op die manier onvoldoende sprake van
een scheiding der machten. Op het gebied van het opleggen van boetes is weliswaar
een aparte functionaris benoemd die geen controlerende taken heeft, maar dit
vinden de leden van de CDA-fractie niet voldoende. Het betreft hier een kwestie
die we al meerdere keren hebben aangegeven. De CDA-fractie wil conform het
rapport-Kohnstamm een streep door de ZBO-status van de AFM zetten.Ik doe daarom namens mijn fractie het volgende voorstel, dat mijn collega
Ten Hoopen bij eenzelfde debat over de NMa heeft gedaan. We kiezen dan voor
een duidelijke organisatorische scheiding van beleid en toezicht, en een heldere
ministeriële verantwoordelijkheid. Dit voorstel ziet er als volgt uit.
Het beleid wordt in samenspraak met het parlement ontwikkeld door de betrokken
ministers. Dit beleid vindt zijn neerslag in wetgeving, daarop gebaseerde
lagere regelgeving en uitvoeringsbesluiten. De minister is hiervoor verantwoordelijk
en volledig aanspreekbaar. De rol van de toezichthouder is bij de uitvoering
van wetgeving en uitvoeringsbesluiten beperkt tot die van adviseur van de
minister. Het is immers van belang dat bij het vaststellen van regelgeving
en uitvoeringsbesluiten, dus de politieke afweging, de technische expertise
en deskundigheid van de toezichthouder door de minister bij de belangenafweging
kunnen worden betrokken. Het in wet- en regelgeving neergeslagen beleid dient vervolgens op consistente
wijze, vrij van politieke belangen, te worden nageleefd. Dit is de taak van
de toezichthouder, de AFM. De toezichthouder dient zijn taak toezicht en handhaving
buiten het blikveld van de politiek uit te voeren. Dit vereist een omgeving
waarin de toezichthouder niet met politiek-beleidsmatige en inhoudelijke keuzes
kan worden geconfronteerd. Door de toezichthouder onder te brengen bij de
minister van Justitie wordt een politiek-beleidsmatige, waardevrije omgeving
voor deze toezichthouder gegarandeerd. De cultuur van dit ministerie is gericht
op waardevrij toezicht, handhaving en naleving van de wet. De rol van de minister
van Justitie en daarmee de invulling van de ministeriële verantwoordelijkheid
is in relatie tot de toezichthouder beperkt tot de prioriteitsstelling in
algemene zin, en concrete zaken. De uiteindelijke keuze om te vervolgen is
een politieke keuze, en daarmee een taak van de minister van Justitie. Op
de uitoefening van deze taak is de minister van Justitie ten volle door het
parlement aanspreekbaar. Van de inhoudelijke beoordeling van een concrete
zaak dient de minister van Justitie zich verre te houden. Het oordeel over
naleving van de wet is de verantwoordelijkheid van de toezichthouder. De inhoudelijke
toets van het werk van de toezichthouder is voorbehouden aan de onafhankelijke
rechter. Hiermee is de ministeriële verantwoordelijkheid voor het functioneren
van de toezichthouder volledig hersteld. Graag zien wij een reactie van de
minister op dit voorstel.De heer Heemskerk (PvdA):Ik was ook bij het debat over de NMa, waarin de heer Ten Hoopen hetzelfde
voorstel deed. Minister Brinkhorst was daar zeer helder over: hij noemde dat
voorstel fataal. Het betekent namelijk de facto dat je de toezichthouder opblaast
tot een soort opsporingsinstantie, die dan nog wel onder de minister van Financiën
of die van EZ valt. Alles wat boetes aangaat, valt dan onder Justitie. Desalniettemin
zet u dat fatale plan voort. Wilt u echt dat boeteoplegging helemaal weggaat
bij de AFM, en bij De Nederlandsche Bank, en terechtkomt bij Justitie? Er
komen dan twee organisaties, en dus nog meer toezichthouders.Mevrouw Koomen (CDA):Nee, wij streven natuurlijk niet naar nog meer toezichthouders. Wij willen
een duidelijke scheiding van de ministeriële verantwoordelijkheid, waarbij
de minister van Justitie de verantwoordelijkheid heeft voor de boeteoplegging.De heer Heemskerk (PvdA):Maar het zijn bestuursrechtelijke boetes die worden opgelegd. Als instellingen
het daarmee oneens zijn, kunnen ze altijd nog naar de rechter stappen om hun
beklag te doen. Daarmee valt het in de lijn van Justitie. Bij de NMa-boetes
staat, meen ik, nog zo'n 280 mln euro uit bij de bedrijven, die lekker doorprocederen.
Zegt u ook dat de eerste keer dat een boete wordt opgelegd deze handeling
niet meer valt onder Financiën of EZ, maar onder Justitie? U creëert
daarmee zoals gezegd extra organisaties en een heel ingewikkelde, fatale structuur.
Ik citeer Brinkhorst!Mevrouw Koomen (CDA):Dat is inderdaad de conclusie van de heer Brinkhorst. Ik wil graag op
dit voorstel met betrekking tot de AFM een reactie van minister Zalm. De CDA-fractie
heeft verschillende keren aangegeven dat zij de situatie die gegroeid is bij
de AFM, waarbij er geen feitelijke scheiding van machten is, niet wenselijk
vindt. Wij zoeken daarom naar oplossingen voor een andere structuur. Wij menen
dat dit voorstel dat kan garanderen.Voorzitter. Deze nieuwe wet moet erin voorzien dat er geen overlap aan
toezicht en controle plaatsvindt door de AFM en de Nederlandsche Bank. De
sector geeft aan dat deze overlap in de praktijk in ieder geval nog steeds
aanwezig is. In zijn antwoorden heeft de minister aangegeven dat de commissie
van wijze mannen, die het convenant tussen de Nederlandsche Bank en de Autoriteit
Financiële Markten geëvalueerd heeft, bepaalde aanbevelingen heeft
gedaan om overlap in controletaken weg te werken. Uit de antwoorden wordt
nog niet duidelijk om welke aanbevelingen het gaat en in hoeverre het convenant
is aangepast. Kan de minister hier inhoudelijk nader op ingaan en aangeven
dat de overlap zo spoedig mogelijk opgeheven wordt?Dan kom ik bij de procedure voor de inwerkingtreding. Als op 1 januari 2006 de hele Wet op het financieel toezicht in werking zou moeten
treden, op deel 4 na, betekent dit voor de Tweede Kamer dat er nog behoorlijk
wat te behandelen valt ten aanzien van de WFT: de delen 2 en 3 en een aantal
AMvB's. Daarbij teken ik aan dat deel 2 inmiddels gisterochtend is ingediend.
De omvang van dat deel is zodanig dat ik het nog niet heb kunnen betrekken
bij de voorbereiding van dit debat. De zorgen met betrekking tot de tijdsplanning,
administratieve lasten en overlap zijn hiermee niet weggenomen.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Aan het begin van uw betoog stelde u dat u pas aan het einde van de rit
over het wetsvoorstel wilt stemmen. Nu sluit u deel 4 uit, want u zegt dat
de inwerkingtreding ook kan plaatsvinden zonder deel 4. Wil de CDA-fractie
stemmen over deel 1 t/m 3 en pas in een later stadium over deel 4?Mevrouw Koomen (CDA):Ik heb de nota naar aanleiding van het nader verslag aangehaald, waarin
de minister aangeeft dat hij de WFT, op deel 4 na, in werking wil laten treden
op 1 januari 2006. Mijn fractie hecht, gezien de eerdere overschrijdingen,
wel aan een strakke tijdsplanning, maar legt er de nadruk op dat de kwaliteit
van wetgeving prioriteit heeft boven snelheid. Wij zouden dan ook het liefst
deel 4 betrokken zien bij de behandeling van de WFT voordat het definitieve
politieke oordeel gegeven wordt. Wij gaan er zonder meer van uit dat alle
onderliggende regelgeving, vastgelegd in AMvB's, die een impact hebben op
het gebied van administratieve lasten, aan de Kamer zullen worden voorgelegd.
Kan de minister dit toezeggen?In een eerste vragenronde heeft mijn fractie gevraagd of de AFM ook het
gedragstoezicht heeft op de pensioenfondsen, zoals de Raad van State in feite
adviseert. De minister heeft aangegeven dat een wetswijziging van de Pensioen-
en spaarfondsenwet in aantocht is, waarbij het gedragstoezicht door de Autoriteit
Financiële Markten geregeld gaat worden. Naar de mening van de CDA-fractie
is de Nederlandsche Bank primair de toezichthouder op de pensioenfondsen.
Het complete toezicht op de pensioenfondsen, inclusief het gedragstoezicht
door de AFM, zullen wij dan ook nader bespreken met de minister zodra de Pensioen-
en spaarfondsenwet wordt behandeld in de Tweede Kamer.In het voorliggende deel 1 van de WFT ontbreken onderdelen, met name op
het gebied van de definities. Deze zullen worden aangevuld wanneer de overige
delen zijn behandeld. Het is voor de CDA-fractie daarom onmogelijk om het
voorliggende deel 1 op zijn consistentie en samenhang te kunnen beoordelen.
Wij gaan ervan uit dat eventuele discrepanties in een later stadium naar boven
zullen komen en in een slotdebat naar voren gebracht kunnen worden. Dit hele
wetgevingstraject is bedoeld om een goede en betrouwbare financiële sector
te behouden. Het vertrouwen in de financiële wereld is door allerlei
schandalen de laatste jaren tanende bij de bevolking. Daarom hebben wij vorig
jaar met voorrang de Wet financiële dienstverlening behandeld, een wet
die de zorgplicht regelt van de financiële dienstverlener ten opzichte
van de klant. Het juiste product hoort te worden geadviseerd en verkocht aan
de juiste klant. Tot grote vreugde van de leden van de CDA-fractie hebben
wij inmiddels grote stappen gezet ten aanzien van de structuur van provisies
en transparantie van kosten. De wetgeving waarin dit vastgelegd wordt, zal
nog voor de zomer met de Kamer besproken worden. De consument zal hiervan
duidelijk profiteren.Recentelijk is mij iets onder de aandacht gebracht waarop ik een reactie
van de minister vraag. De CDA-fractie maakt zich namelijk nog wel zorgen over
kredietverlening door particuliere verstrekkers aan pandhuizen. Het betreft
kredietverleners die geen officiële vergunning hebben op basis van de
WCK en niet geregistreerd staan bij BKR. Veel burgers die in een problematische
schuldensituatie verkeren, hebben ook leningen afgesloten bij dergelijke verstrekkers
of in pand gegeven bij een pandhuis. De leden van de CDA-fractie willen weten
of de aanbieders op grond van de WFT kunnen worden aangepakt als zij niet
voldoen aan de normen. Kan de minister zeggen of dit mogelijk is en of hiervoor
gekozen wordt? Op dit moment is onbekend of de Wet op de pandhuizen opgenomen
zal worden in de WFT. Wij gaan met de minister door op de ingeslagen weg totdat alle delen en
onderliggende AMvB's besproken zijn. Wij willen, voordat wij ons politieke
oordeel geven over de volledige WFT, in die eindfase een advies van Actal
hebben of de doelstelling op het gebied van administratieve lastenverlichting
gehaald is. Kan de minister dit toezeggen? Wij zullen ons eindoordeel toetsen
aan de vraag of de gestelde doeleinden te weten inzichtelijkheid, doelgerichtheid,
marktgerichtheid en vermindering van administratieve lasten zijn gehaald.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Voorzitter. Ik ken de zorgen van de fractie van het CDA. Wij deelden die
zorgen. De CDA-fractie is duidelijk over haar zorgen heen, maar de VVD-fractie
niet. Als ik de hoeveelheid wetgeving zie en de kritiek daarop in de literatuur
en binnen de markt, schrik ik wel een beetje. Procedureel zijn wij op weg
gegaan. Wij weten hoe wij alles zullen behandelen, maar het is een gigantisch
groot wetsvoorstel. Je kunt het een mammoetwet noemen, maar hoe dan ook: wat
wij hier moeten behandelen, is nogal wat. Ik maak mij dan ook zorgen over
de implementatie van de richtlijnen. Er is een achterstand, zoveel is al wel
duidelijk. Wat gebeurt er met ons level playing field? De financiële
sector heeft een groot aandeel in de dienstensector. Wij moeten die sector
beschermen en daarvoor een level playing field behouden.Ik maak mij ook zorgen over de enorme hoeveelheid informatie die wij over
ons uitgestort krijgen. Mevrouw Koomen zei al dat wij pas deel 2 hebben ontvangen.
De nota van wijzigingen telt al 130 pagina's en de toelichting daarop 293
pagina's. Het gedragstoezicht zal groter worden dan het prudentieel toezicht.
Ik maak mij dan ook grote zorgen over de termijn van 1 januari 2006 die
de Kamer moet halen. Ik wil hier geen zielig verhaaltje houden over de geringe
ondersteuning van Kamerleden, maar zelfs de markt kan het niet bijbenen, terwijl
die ik weet niet hoeveel mensen in dienst heeft.Zo langzamerhand vraag ik mij dan ook af of wij wel op de goede weg zijn.
Zou het geen goed idee zijn om bijvoorbeeld een commissie samen
te stellen met vertegenwoordigers van de markt, Kamerleden, AFM, en ambtenaren
van het ministerie van Financiën om rustig met elkaar te kunnen praten
over de voorstellen? Wij hebben het al eens gehad over een technische briefing.
Kunnen wij, gezien de enorme hoeveelheid regelingen, niet gezamenlijk tot
de conclusie komen dat wij echt om de tafel moeten gaan zitten in een bepaalde
frequentie?De heer Vendrik (GroenLinks):Dit klinkt als een mega-poldermodel. Misschien bedoelt mevrouw Van Egerschot
het niet zo. Wij voeren vandaag het debat met elkaar. Is dat niet de gelegenheid
om met de verantwoordelijke minister te discussiëren? Ik hoef niet met
marktpartijen te praten, mevrouw Van Egerschot misschien wel. Het belangrijkste
is het debat met deze minister. Is dat niet voldoende?Mevrouw Van Egerschot (VVD):Aan dat debat kom ik straks toe. U kunt het wel een leuk naampje geven,
zoals polderen, maar waar het mij om gaat, is wat hoogleraren ons via tijdschriften,
maar ook in briefings verteld hebben over wat er voor ons ligt. Ik zie de
enorme hoeveelheid papier die wij moeten doorwerken. Ik weet niet of u een
expert bent op dit gebied. Ik zie al dat u dit bevestigt. Dan zal ik u dus
niet uitnodigen voor de gesprekken waarin wij op de hoogte worden gesteld
van wat er allemaal gebeurt. Als alle woordvoerders zeggen dat zij expert
zijn op dit gebied en dat zij niet hoeven te spreken met de markt of met hoogleraren,
dan vind ik dat prima. Dan ga ik het wel alleen doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Met hoogleraren praten, kan heel veel. Ik maak graag een verschil tussen
de mensen met wie ik praat. Ik begrijp niet waarom u dit debat gebruikt om
een procedurekwestie op de agenda te zetten. Wij hebben alle gelegenheid tot
het houden van hoorzittingen. Wij kunnen partijen uit de markt of van elders
uitnodigen schriftelijk te reageren of mondeling een en ander toe te lichten.
Ik word nu toch een tikje nerveus, want ik hoop dat wij vandaag dit debat
kunnen beëindigen. Deze minister moet met gezwinde spoed voort. U had
het al over de overschrijding van de implementatietermijnen voor de EG-richtlijnen.
Ik hoop niet dat dit allemaal tot uitstel zal leiden. Zo ingewikkeld is het
nu toch ook weer niet, hoop ik.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Vandaag voeren wij het debat over deel 1. Deel 1 is het kader. Daar staan
begrippen in en nog wat andere dingen, maar dat is niet de crux van het verhaal.
De crux zit in deel 2, het prudentieel toezicht, en in deel 3, het gedragstoezicht.
Ik begrijp dat u dit een puur procedureel punt vindt. Ik heb het opgeworpen,
maar dan zal ik het er niet meer over hebben. Ik heb meermalen geprobeerd
een technische briefing te krijgen. Ik heb gezegd dat het misschien slim is
om goed te bekijken wat er op ons af komt. Bij dezen trek ik dit punt in en
dan komt u mij morgen bij de procedurevergadering tegen.Mevrouw Koomen (CDA):Nu krijg ik de indruk dat u het voorstel alweer intrekt, terwijl ik nog
een vraag over de doelstelling heb. U zei net dat wij gezamenlijk de delen
2 en 3 moeten bespreken. Zegt u dat met het oogmerk om door te gaan met de
behandeling van de Wet op het financieel toezicht en te komen tot invoering
van die wet? U hebt uw zorgen hierover geuit en uit de manier waarop u dat
deed, maak ik op dat u wilt proberen dit proces te stoppen.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Nee, wij staan hier vandaag om deel 1 te behandelen. Natuurlijk is dat
een belangrijk stuk, maar er zitten geen dingen in die wij niet kunnen begrijpen.
Deel 2 ligt er nu, maar ik heb het nog niet doorgekeken. Deel 2 en deel 3
samen is zoveel dat ik er rustig naar wil kijken. Gezien het feit dat in dit
wetsvoorstel onder 1:27 staat dat er een evaluatie moet komen in combinatie
met de papierberg die op ons afkomt, leek het mij een goed idee om eens met
elkaar te bespreken of er een commissie kan komen die hiernaar kijkt en die
tevens de evaluatie meeneemt, zoals in deel 1 staat.Mevrouw Koomen (CDA):Het lijkt mij ook zinvoller om dit in een procedurevergadering te bespreken.
Ik gaf in mijn inbreng al aan dat een tijdstraject tot 1 januari krap
is om dit goed te kunnen beoordelen, vooral als blijkt dat het dusdanig veel
is. Laten wij in de procedurevergadering dan afspreken dat wij daar wat meer
tijd en ruimte voor nemen.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Ik wil dit niet rekken tot in het oneindige, maar ik wil wel dat wij dit
goed doen. Ik denk niet dat wij ons blind moeten staren op een datum als de
markt en alle anderen zeggen dat wij moeten oppassen. Daarom stel ik voor
er nog één keer naar te kijken. Nogmaals, ik vind het prima
om dit in een procedurevergadering te doen. Ik vind het zonde dat wij hier
zoveel tijd aan besteden. Wij hebben besloten dat dit een onderwerp voor een
procedurevergadering is. Dan zal ik nu deel 1 van de WFT behandelen.De heer Van der Vlies (SGP):Het kan moeilijk zijn, maar het is juist de uitdaging van het parlement
om moeilijke dingen tegen het licht te houden en van een oordeel te voorzien.
Wij hebben dit wetsvoorstel geschikt geacht voor plenaire behandeling. Ik
mag dus veronderstellen dat elke fractie in staat is tot dat inhoudelijke
oordeel te geraken. U acht zich daartoe toch wel in staat? Al het andere namelijk
is voorbereiding om daartoe te komen. Daar kun je een heleboel bij bedenken,
maar niet meer na een plenair debat.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Ik vind dit een beetje flauw, want de heer Van der Vlies weet donders
goed dat deel 1 iets geheel anders inhoudt dan de delen 2 en 3. Ik ben klaar
voor de behandeling van deel 1; deel 2 hebben wij net gekregen, maar deel
3 nog niet. Deel 4 moet zelfs nog worden geschreven. Ik zeg dan: jongens,
zijn wij wel op de goede weg?De voorzitter:Tegen de heer Van der Vlies zou ik "mijnheer" zeggen.Mevrouw Van Egerschot (VVD):U begrijpt wat ik bedoel. Ik kan natuurlijk ook "Kamer" of "geachte afgevaardigden"
zeggen. Ik denk dat wij zo langzamerhand kunnen concluderen dat hierover een
procedurevergadering zal worden gehouden. Tot die tijd zal ik netjes doorgaan
met mijn bijdrage aan de behandeling van het eerste deel van de WFT.De heer Heemskerk (PvdA):Er is natuurlijk niets op tegen om hierop terug te komen in een procedure vergadering, maar ik mag aannemen dat u vandaag niet aan de noodrem
trekt. Wij behandelen vandaag gewoon deze wet?Mevrouw Van Egerschot (VVD):Misschien ben ik niet de enige die grieperig is, want ik heb al diverse
keren gezegd dat wij vandaag deel 1 gaan behandelen. Dat is namelijk een kaderwet
waarin weinig pijnpunten zitten. Die zitten in de andere delen. De delen 3
en 4 moeten wij nog krijgen. Deel 2 hebben wij gisteren gekregen en beslaat
meer dan 400 bladzijden. Naar aanleiding daarvan stel ik nu de vraag of wij
nog wel voldoende overzicht hebben. Die vraag wil ik aan de orde stellen in
een procedurevergadering. Dat heeft niets te maken met de vraag of een Kamerlid
wel of niet iets aankan. Het gaat mij dus om wat ons nog wordt voorgelegd
en niet om deel 1, want dat is een hapklare brok.Voorzitter. Ik heb niet alleen zorgen over de manier van behandelen, maar
ook over het kader en het level playing field. Er is sprake van een implementatieachterstand
maar ook dient de vraag te worden gesteld of wij een level playing field voor
onszelf creëren als het gaat om Europese regelgeving. Diverse wetten
worden nu samengebracht in de WFT. Wij hebben transponeringstabellen gekregen
van Financiën, maar toch moet ik vaststellen dat wij over het Europese
minimum heengaan. Dat kan gewoon niet. Het belang van de financiële dienstensector
bedraagt 30-40% van de gehele Nederlandse dienstensector. Als wij in deze
sector niet kunnen concurreren met de rest van Europa, heeft Nederland een
groot economisch probleem. Daarom vraag ik de minister met het oog op de noodzaak
van een level playing field in Europa nogmaals of hij ons kan garanderen dat
wij niet over het Europese minimum heengaan.Daaraan gekoppeld is de discussie over de administratieve lasten. Mevrouw
Koomen noemde in dit verband al enkele cijfers waaruit duidelijk wordt dat
deze wet een zekere administratieve lastenverlichting zal bewerkstelligen.
De crux van de administratieve lasten zit niet in het eerste deel, maar in
het tweede en het derde deel of in de lagere regelgeving die voortkomt uit
de andere delen. De inhoud van deel 2 en deel 3 is nu nog niet bekend. Evenmin
is nu al bekend welke lagere regelgeving hieruit voortvloeit. Daarom steun
ik de suggestie van mevrouw Koomen om Actal aan het einde van de rit als alle
regelgeving bekend is, om advies te vragen over de administratieve lasten
die voortvloeien uit alle delen en uit alle lagere regelgeving die voortkomt
uit dit wetsvoorstel. Ik kom nu op de concrete problemen die ik zie in deel 1. Het eerste probleem
is al genoemd, namelijk het definitieapparaat. Het is niet geheel duidelijk
hoe de definities zullen worden ingevuld en of en hoe zij zullen stroken met
hetgeen straks voortkomt uit de andere delen. Ik maak mij daarom zorgen over
deel 4. Van dit deel staat nog geen letter op papier, maar bovendien zullen
alle definities die daarin worden gebruikt, ook in deel 1 terecht moeten komen.
Deel 4 is een puur infrastructureel deel. Is er rekening mee gehouden dat
dit tot grote wijzigingen van deel 1 kan leiden en met het risico dat er een
overlap in de definities kan ontstaan doordat de inhoud van de eerste drie
delen zo anders is dan die van deel 4?Een ander concreet probleem in deel 1 heeft betrekking op de lagere wetgeving
en het stellen van de regels door de toezichthouder. Dit deel beoogt immers
de bevoegdheid voor het stellen van regels door de toezichthouders tot een
algemeen minimum te beperken. Volgens de minister gaat het alleen om regels
van technische en organisatorische aard. Wat gebeurt er met de huidige regelgeving
die door de toezichthouders, de DNB en AFM, is vastgesteld? Vervalt deze lagere
regelgeving geheel en wordt zij dan door een algemene maatregel van bestuur
vervangen? De minister gaat hier niet op in in zijn reactie op onze schriftelijke
inbreng.EgerschotDaarnaast is er nog het probleem van het stellen van regels bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur. De minister heeft gezegd dat hij heel terughoudend
gebruik zal maken van de mogelijkheid om regels te stellen door middel van
een algemene maatregel van bestuur. Die terughoudendheid blijkt echter niet
uit deel 1. Sterker nog, uit de reacties die wij hebben ontvangen op de WFT
maak ik op dat velen zich zorgen maken over de administratieve lasten die
zullen voortvloeien uit de lagere regelgeving. Ik hoop dat de minister ons
gerust kan stellen en wil toezeggen dat de mogelijkheid om regels te stellen
door middel van een algemene maatregel van bestuur tot het minimum beperkt
zal blijven en dat hij van deze mogelijkheid veel terughoudender gebruik zal
maken dan nu het geval is. En nogmaals, ik steun de Van Egerschotsuggestie
dat Actal kijkt naar de algemene maatregelen van bestuur die er nu al zijn
en de regels die daaruit voortvloeien. Het kan niet zo zijn
dat het WFD-verhaal wordt overgedaan bij de WFT.De bestrijding van de administratieve lasten heb ik al ter sprake gebracht.
De aanpak door de minister van de civielrechtelijke gevolgen van de schending
van toezichtwetgeving, is een ander punt dat mij niet duidelijk is. Uit de
inbreng van mijn collega's krijg ik de indruk dat zij nog niet zoveel aandacht
hebben voor dit onderwerp, maar ik maak mij er wel degelijk zorgen over. Wat
gebeurt er met de rechtshandelingen die zijn aangegaan door bijvoorbeeld tussenkomst
van een effectenbemiddelaar die niet beschikt over een vergunning? Is de vergunning
vernietigbaar en, zo ja, wat zijn daar dan de gevolgen van? Er bestaat veel
jurisprudentie op dit gebied, maar die jurisprudentie heeft niets van doen
met de wetgeving die wij vandaag bespreken. De jurisprudentie sluit hier helemaal
niet op aan, maar de eventuele civielrechtelijke gevolgen zijn wel degelijk
van belang voor de beoordeling van deel 1.Ik maak mij net als mevrouw Koomen zorgen over de invoeringsdatum van
1 januari 2006. Is deze datum wel realistisch?De minister stelt dat het onderscheid tussen gedrags- en prudentieel toezicht
duidelijk is. Hij verwijst ter onderbouwing hiervan naar de definities in
de artikelen 1:7 en 1:8 van de Wet op het financieel toezicht. Ik ben er echter
heilig van overtuigd dat een duidelijker afbakening van deze begrippen noodzakelijk
is. Prudentieel toezicht en gedragstoezicht mogen elkaar niet overlappen.
In andere landen wordt dit probleem behandeld in allerlei handboeken en handleidingen,
waardoor het duidelijk is wat het gedragsterritorium en wat het prudentieel
territorium is. Daardoor heeft men verwarring hierover kunnen voorkomen. Omdat
wij dergelijke handboeken in Nederland niet hebben, kunnen wij hier nog wel
eens in de fout gaan. Als dat gebeurt, komen wij in een grijs gebied terecht
waarvoor nog geen enkele regel is geformuleerd.De publicatiebevoegdheden van de toezichthouder zouden volgens sommigen
aanzienlijk verruimd moeten worden. Ik maak daarbij de volgende kanttekening.
Kan de minister mij uitleggen welk belang volgens hem opweegt tegen het gevaar
dat de toezichthouder te snel publiceert over een onderzoek of een vermoeden?
Ik vraag dat, omdat een naam van een bedrijf alleen maar in de krant mag terechtkomen
als het zeker is dat er iets aan zo'n bedrijf schort. Er moet met andere woorden
gerede twijfel zijn. Ik weet niet naar welke kant de balans doorslaat als
wij de huidige publicatiebevoegdheden van de toezichthouder verruimen.In artikel 1:11 wordt bepaald dat de toezichthouder op grond van de WFT
bevoegd is algemeen verbindende voorschriften vast te stellen en dat hij daartoe
eerst een representatieve vertegenwoordiging van onder zijn toezicht staande
ondernemingen moet raadplegen. Kan de minister aangeven wat hiermee precies
wordt bedoeld en welke gevolgen dit heeft? Waarom is deze regel overigens
alleen van toepassing op algemeen verbindende voorschriften? Wat gebeurt er
als een toezichthouder een beleidsregel opstelt? Kan de toezichthouder worden
verplicht om ook deze beleidslijnen vooraf met de markt te bespreken?Voorzitter. Concluderend. Als de Kamer de delen 1, 2, 3 en 4 heeft besproken,
kan er wat mijn fractie betreft gestemd worden. Pas als alle delen zijn besproken,
beschikken wij immers over het overzicht dat nodig is voor een goede beoordeling.
Het voorstel van de minister van Financiën om al na deel 3 te stemmen
lijkt mij geenszins wenselijk. Verder blijf ik er met de CDA-fractie van overtuigd
dat het Actal het hele pakket, inclusief de lagere regelgeving, moet onderzoeken
om te voorkomen dat onze financiële sector en daarmee indirect onze economie
een grote deuk oploopt.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens het Actal worden de administratieve lasten met ongeveer 40 mln
verminderd. Dat is een aanzienlijke winst en ik verwachtte eigenlijk dat mevrouw
Egerschot hierover zou staan te juichen.Twijfelt mevrouw Egerschot werkelijk aan het nut van het verruimen van
de publicatiebevoegdheid? Ik vraag dat, omdat wij uit het aandelenleaseschandaal
de les hebben getrokken dat het van de zotte is dat de AFM de markt en de
consumenten niet heeft ingelicht over de leaseaanbieders die hierbij betrokken
waren. De AFM wist namelijk uit eigen onderzoek dat het verstandig was om
heel voorzichtig te zijn met een aantal aanbieders van dergelijke producten.
Bij dit wetsvoorstel gaat het toch ook om consumentenbescherming? Dat is immers
het materiële belang dat gemoeid is met de publicatiebevoegdheid? Het
is dan toch logisch dat wij niet de situatie van de afgelopen jaren rond het
aandelenleaseschandaal herhaald willen zien?Mevrouw Van Egerschot (VVD):U stelt eigenlijk twee vragen. De eerste gaat over de administratieve
lasten. Van mevrouw Koomen hebben wij de cijfers gehoord, maar wij weten allemaal
dat de administratieve lasten door de lagere regelgeving worden veroorzaakt.
Als u die lagere regelgeving hebt gezien, is dat prachtig, maar ik heb die
nog niet gezien, dus ik wil graag eerst weten wat daaruit aan administratieve
lasten voortvloeit. Wij kunnen daar niets over zeggen zonder het hele pakket
te hebben gezien.Bij uw tweede punt gaat het niet om een stellingname van de VVD-fractie,
noch van mij persoonlijk. Ik heb de minister gevraagd of hij mij kan uitleggen
hoe hij de balans heeft opgemaakt ten aanzien van de publicatieplicht. Hoe
ruim wordt de publicatiemogelijkheid gemaakt? Heeft de minister de consumentenbescherming
in zijn afweging betrokken? U hebt dat element genoemd en iedereen maakt zich
daar natuurlijk zorgen over. Wij moeten overigens wel beseffen dat, als de
publicatiemogelijkheid te ruim wordt gemaakt, het risico bestaat dat marktpartijen
waartegen nog geen gerede twijfel bestaat, hun naam toch al in de kranten
zien verschijnen, waardoor zij een klap kunnen oplopen. De minister zal de
balans wel hebben opgemaakt, want anders zou hij niet met dit voorstel zijn
gekomen. Ik wil graag van hem het resultaat van zijn afwegingen horen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik neem aan dat er zonder gerede twijfel voor een toezichthouder geen
reden kan zijn om een onderzoek in te stellen. Ik heb het idee dat wij het
daarover ook wel weer eens zullen worden.Ik begrijp dat er bij de VVD-fractie weliswaar een aantal zorgen leeft,
maar dat de hoofdboodschap van mevrouw Van Egerschot is: minister,
ga door!Mevrouw Van Egerschot (VVD):Natuurlijk, want anders was ik hier, evenals bij de WTA, met een stroom
amendementen gekomen. Die hebt u nog niet langs zien komen. Dit is deel 1.
Bij de delen 2 en 3 kom ik misschien met een ander oordeel. Het recht daartoe
behoud ik mij voor. Over deel 1 zijn wij het echter wel eens.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Of wij nu arm zijn of rijk, jong of oud, wij hebben of krijgen
allemaal te maken met instellingen die financiële diensten verlenen.
Of wij nu alleen over een betaalrekening beschikken of ook diverse complexe
producten in eigendom of beheer hebben, wij willen allemaal zekerheid en garanties
dat wij een verantwoord product krijgen bij een instelling die op een verantwoorde
wijze functioneert. Je kunt dat niet zelf beoordelen; daar heb je anderen
bij nodig. De aandelenleaseconstructie die door enkele instellingen werd aangeboden,
ligt bij ons allemaal nog vers in het geheugen. Deze constructie is op een
fiasco uitgelopen.Laat het duidelijk zijn dat iedere Nederlander zelf de verantwoordelijkheid
draagt voor zijn financiële reilen en zeilen. Iemand die geen verstand
heeft van beleggen en vooral angstig is over de resultaten, kan er beter ook
maar niet aan beginnen om zelf in die sector aan de slag te gaan. Die keuze
moet men heel persoonlijk maken, maar men moet daarbij wel goed worden geïnformeerd.
Voor de SGP-fractie is het belangrijk dat de overheid juist op dit punt haar
verantwoordelijkheid neemt. Het gaat immers om grote financiële belangen,
waaraan soms grote risico's zijn verbonden. De afgelopen jaren is het vertrouwen
in de sector als gevolg van incidenten hier en daar helaas sterk op de proef
gesteld. Nu is het niet alleen dat onbestemde gevoelen van onbehagen daarover
dat mij drijft, maar ook het inzicht dat het belangrijk is dat wij vandaag
een debat houden over de Wet op het financieel toezicht. Er is namelijk nog
veel onduidelijkheid. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, is vooralsnog
een beperkt wetsvoorstel. Ik zal het maar een soort uitbouwconstructie noemen, al
is dat geen goed Nederlands woord. Intussen ligt er sinds enkele dagen een
enorme nota van wijziging die in één keer het onderdeel prudentieel
toezicht in het wetsvoorstel voegt. De SGP-fractie heeft begrip voor de keuze
van de minister om het wetsvoorstel in een aantal stukken te knippen en het
zo aan te bieden en te verdedigen. Daarmee roept hij echter wel vragen op –
dat is vanwege bepaalde, reeds genoemde onzekerheden onontkoombaar –
naar de precieze afstemming van de onderdelen van de wet. Terecht stelt de
minister dat het wetsvoorstel omvangrijk en complex is. Uiteindelijk moet
er bij inwerkingtreding zowel het prudentieel als het gedragstoezicht op de
financiële markten in één keer geregeld zijn. Daarmee vervallen
dan tegelijkertijd de acht bestaande toezichtswetten. Dat er ruimte komt voor
een integrale visie in plaats van een sectorale, is een uitdagende omslag
en op zichzelf toe te juichen. Door de steeds verdergaande verweving van de
diverse sectoren is het noodzakelijk dat er eenduidige regelgeving komt. Dat
de inzichtelijkheid, de consistentie en de doelgerichtheid sterk kunnen worden
verbeterd, is duidelijk, maar gebeurt dat ook echt? De SGP-fractie heeft nog
altijd de indruk dat er nu juist een groot complex aan regels komt, waar ook
nog eens allerlei AMvB's, ministeriële regelingen en regels van toezichthouders
onder komen te hangen. Wie garandeert ons dat het eindresultaat echt beter
zal worden en dat er duidelijkere regels komen en duidelijkere garanties?
Hoe concreet zal het uiteindelijke resultaat de lastendruk verminderen? Daar
wordt wel een bedrag voor ingeboekt, om het zo te zeggen. Ik bedoel de 40
mln waar collega Vendrik het net bij interruptie over had. Maar welke garanties
zijn er dat het uiteindelijke bouwwerk niet alleen steviger, maar voor de
sector ook sierlijker en dus meer werkbaar is? In de stukken wordt de lastendruk
al behoorlijk concreet uitgewerkt, maar het lijkt de SGP-fractie dat hier
op dit moment nog onvoldoende over is te zeggen. Zijn de genoemde gegevens
al gebaseerd op alle te verwachten regels? Zijn die in beeld? Ik had niet
die indruk dat dit tot in precisie het geval is. Dan vallen er dus ook nog
geen gezaghebbende uitspraken te doen over de reductie van de lastendruk.
Geldt die reductie overigens alleen voor wat de overheid zichzelf oplegt,
of ook voor de lastendruk vanuit beide toekomstige toezichthouders? Uit de
diverse commentaren op het wetsvoorstel blijkt dat er nog veel discussie is
in het veld over het wetsvoorstel, althans voorname onderdelen daarvan. In
de reactie op de vragen vanuit de Kamer wordt deze kritiek aan de kant geschoven
door te stellen dat de commentatoren nog geen inzicht hebben gehad in de sterk
verbeterde voorstellen ten opzichte van eerdere consultatiedocumenten. Nu
wil ik de minister best geloven, maar je daardoor alleen te laten overtuigen,
is nog weer iets anders. Op welke punten zijn die voorstellen precies verbeterd?
Is er intussen al contact geweest met de desbetreffende critici? De positie
van de toezichthouders is enorm belangrijk.Voor de AFM geldt dat deze organisatie van een klein "pioniersclubje"
langzaam is uitgegroeid tot een stevig apparaat. Op welke manier is gewaarborgd
dat dit zeer gerespecteerde orgaan niet langzamerhand zoveel macht in handen
krijgt dat het zicht op de precieze omvang en taakuitoefening voor de politiek
verdwijnt? Eigenlijk is dat de basale vraag naar de interactie tussen ZBO,
minister en parlement. Ik kom nu tot de taakafbakening van de beide toezichthouders.
Op het eerste gezicht lijkt de verdeling duidelijk. Simpelweg gezegd: het
functioneren van de organisatie als financiële instelling wordt getoetst
door De Nederlandsche Bank, de omgang en de benadering van de cliënten
door de AFM. Terecht heeft het IMF aangegeven dat elke toezichthouder een
helder eigen mandaat dient te hebben om overlapping van werkzaamheden te voorkomen.
Naar onze mening gaat de minister te eenvoudig uit van de redenering dat in
de wet netjes is vastgelegd dat het "prudentieel toezicht" onder De Nederlandsche
Bank valt en het gedragstoezicht onder de AFM. Daarom is er geen sprake van
overlap. Daarmee suggereert hij dat een wettelijke bepaling meteen volledige
uitkomst biedt en dat die de problemen oplost. De wereld is echter niet zo
eenvoudig. In een eerder stadium zijn niet voor niets overlapproblemen gesignaleerd
die te maken hadden met de wijze van het houden van toezicht. Onze inschatting
is dat die met dit wetsvoorstel niet meteen de wereld uit zullen zijn. Wordt
het nieuwe convenant daadwerkelijk nageleefd?De minister zal waarschijnlijk zeggen dat dit moet worden nageleefd, maar
de vraag is hoe dat in de praktijk zal gaan.Deze wet is gericht op de toekomst. Nu al is sprake van verwevenheid van
diverse functies binnen een groot conglomeraat. De verwachting is dat er steeds
meer sprake zal zijn van verweving en dat de duidelijkheid over de sectoren
zal afnemen. De bank die zich alleen richt op bankzaken zonder ook actief
te bemiddelen op het terrein van verzekeringen, is een beeld uit het verleden.
Zal de onderscheiding op het terrein van de vergunningaanvragen en het daadwerkelijke
toezicht duidelijk zijn in het geval dat er sprake is van een toenemende verwevenheid?
Of moet een instelling die twee min of meer gelijkwaardige bedrijfspoten heeft
voor beide afdelingen bij een ander orgaan een vergunning aanvragen? Hoe dient
een orgaan dat zowel bank als beheerder en beleggingsondernemer is te handelen?Langzamerhand is bekend dat de ministeriële verantwoordelijkheid
voor de AFM bij een ZBO altijd een moeilijk punt is. De Algemene Rekenkamer
roept in het blad "Toezicht op markten" de belangrijke vraag op of artikel
1.25 voor de minister voldoende basis biedt om zich een oordeel te vormen
over de taakuitvoering van de AFM. Vooral de geheimhoudingsplicht kan hem
hier namelijk parten spelen.Het moet duidelijk zijn dat het niet de bedoeling is dat bedrijfsgegevens
op straat komen te liggen, maar wel dat de minister toezicht dient te kunnen
houden op het functioneren. Kan de minister nader toelichten hoe hij zijn
verantwoordelijkheid concreet zal invullen?In dit verband roept de Algemene Rekenkamer ook de vraag op of het niet
opmerkelijk is dat alleen voor het verslag van werkzaamheden van de NMa is
voorgeschreven dat de minister zijn eigen bevindingen aan de Tweede Kamer
moet sturen. Hoe wenst de minister hiermee om te gaan bij de AFM?Ik ben geïnspireerd door de procedurele opmerkingen over de totstandkoming
en de afhandeling van de wet van de collega's die vóór mij aan
het woord waren. Ik ben het met mevrouw Van Egerschot eens dat dit om precisie
vraagt.Op bladzijde 10 van de nota naar aanleiding van het nader verslag is schematisch
weergegeven hoe een en ander in elkaar zit. Het deel over het prudentieel
toezicht zou in maart 2005 aan de Tweede Kamer worden voorgelegd. Daarover
beschikt zij nu. Het deel over het gedragstoezicht is voorzien in mei van
dit jaar, maar het onderdeel toezicht infrastructuur zal niet bij nota van
wijziging aan het wetsvoorstel worden toegevoegd dat wij nu behandelen en
waarover wij op enig moment zullen stemmen. Dat onderdeel zal door middel
van een aparte wijzigingswet in de wet worden opgenomen nadat die in werking
is getreden. Naar verwachting kan dat in 2006 worden aangespannen.Ik viel over de woorden "na inwerkingtreding van die wet". Het is mogelijk
te redeneren dat die wet snel van kracht moet zijn en dat die tevens bekwaam
en adequaat dient te zijn, maar ik vraag de minister uit te leggen waarom
het noodzakelijk is met een geduchte nota van wijziging te komen, kort na
de inwerkingtreding. Overigens is de SGP-fractie van mening dat de gekozen
burgemeester beter niet kan worden ingevoerd en zeker niet komend jaar al.
Ik heb begrepen dat de minister daarop in ander beraad vandaag al kan reageren.
Dit met een knipoog naar het dualisme.De heer Heemskerk (PvdA):Voorzitter. Ik zeg tegen de heer Van der Vlies: dat kan, tenzij wij dit
debat rekken tot na de avondpauze, want dan kan deze minister niet aanschuiven
bij de collega's om de gekozen burgemeester te bespreken. Wat dat betreft
moeten wij al onze hoop richten op de heer Vendrik, want ik verwacht dat ik
binnen mijn spreektijd zal afronden.Wij hebben in notaoverleggen en algemene overleggen al vaak gesproken
over de hervorming van het toezicht op de financiële markten. Laat ik
de verrassing meteen maar uit de lucht halen: de PvdA-fractie ondersteunt
de hoofdlijnen van het wetsvoorstel. Het lijkt ons zeer verstandig om het
sectorale model, met aparte wetten voor ieder type instelling en ieder type
product, te verruilen voor een functioneel model, waarbij De Nederlandsche
Bank en de PVK samen het prudentieel toezicht en het systeemtoezicht doen
en de AFM het gedragstoezicht. Deze hervorming is een logisch antwoord op
het ontstaan van financiële conglomeraten, op de vervlechting van al
die financiële producten en op een aantal Europese richtlijnen, dat op
ons afkomt. Wij mogen natuurlijk anticiperen op richtlijnen. Ik verwacht niet,
en hoop ook niet, dat dit debat net zo zal verlopen als het debat over de
Wet toezicht accountantsorganisaties.De minister stelt dat het toezicht meer doeltreffend, meer marktgericht
en efficiënter wordt. De marktpartijen twijfelen daaraan, maar in tegenstelling
tot de VVD-fractie vindt mijn fractie het meestal een goed teken als er ontzag
is voor de toezichthouder. Ik heb wel eens begrepen dat de heren Docters van
Leeuwen en Kalbfleisch onderling grappen maken dat zij mede worden geselecteerd
op uiterlijk: ben je zo'n strenge, forse toezichthouder? Kortom, ontzag voor
de toezichthouder kan geen kwaad.Deel 1 van de Wet Financieel Toezicht bepaalt het kader waarbinnen De
Nederlandsche Bank en de AFM toezicht gaan houden. Het gaat over hun onafhankelijkheid,
de manier waarop rekening en verantwoording worden afgelegd, de vergunningen
en de sancties die kunnen worden opgelegd. De echte inhoud komt in deel 2
en deel 3. Begrijp ik goed dat in deel 1 nog niets wezenlijk verandert ten
opzichte van de bestaande wetten en dat wij dat waarschijnlijk apart gaan
regelen in een wet, waarover een consultatiedocument is opgesteld?Het parlement is natuurlijk geen te consulteren marktpartij, maar mijn
fractie trok al in februari 2004 een aantal conclusies. Beleggers en andere
consumenten moeten beter en sneller worden gewaarschuwd door toezichthouders.
Boetes moeten openbaar kunnen worden gepubliceerd. De boetes moeten hoger
worden. Ook op dit terrein moeten de veelplegers zwaarder worden gestraft.
Een bestuurlijke boete moet niet alleen kunnen worden opgelegd aan een bedrijf,
maar ook aan een individuele bestuurder van een effecteninstelling, beleggingsinstelling
of tussenpersoon. Ik geloof dat het CDA inmiddels toe wil naar één
minister voor alle boetes in Nederland, namelijk minister Donner. Dat zou
grote consequenties hebben bij verkeersovertredingen of boetes van
de Belastingsdienst. Ik voorzie een pittig debat, als de CDA-fractie doorgaat
met het knippen in die bevoegdheid van de financiële toezichthouders.
Dat zullen wij wel zien naar aanleiding van de antwoorden van de minister.
Ik neem aan dat wij later spreken over de nota Boetebestel binnen de Financiële
Wetgeving. In ieder geval zag het consultatiedocument er veelbelovend uit.
Ik hoop niet dat de minister tot 2007 nodig heeft om het om te zetten in daden.Mijn fractie is van mening dat toezichthouders in het algemeen zich bij
de verantwoording over hun werkzaamheden te veel verschuilen achter hun mogelijke
geheimhoudingsplicht. Misstanden of feitelijke informatie zouden snel voor
burgers beschikbaar moeten komen. Vaak bestond daarvoor in het verleden angst.
Mensen zouden maar schrikken als zij zagen dat fouten werden gemaakt door
banken. Nu er bijvoorbeeld meer duidelijkheid is over de stroppenpot van individuele
banken, is het vertrouwen in de banksector helemaal niet afgenomen. Dit zou
ook moeten gelden bij openbaarheid van andere informatie of van misstanden
die door toezichthouders worden geconstateerd. Het is ook in het belang van
de andere instellingen of van andere beleggers als dit wel naar buiten komt.Veel van dat soort bedrijfsgeheimen of vertrouwelijke informatie zijn
volgens mijn fractie vaak maar smoesjes. Ook aandeelhouders moeten goed worden
geïnformeerd over strategische keuzen, over de kostenstructuur en of
een bepaalde activiteit, product of sector winstgevend is binnen het concern.Volgens mij worden bijvoorbeeld de performance of de dekkingsgraden van
pensioenfondsen nog steeds niet in ranglijsten gepubliceerd door de Pensioen-
& Verzekeringskamer, terwijl die wel over al die informatie beschikt.
Dit is zeer wezenlijke informatie voor zowel de deelnemers aan het pensioenfonds
als voor andere deskundigen. Zij kunnen de pensioenfondsbestuurders erop aanspreken.
Soms verdenk ik toezichthouders ervan dat zij zich comfortabel voelen als
zij vooral achter de schermen kunnen opereren. Men krijgt dan weinig lastige
vragen en hoeft zich niet zo te verantwoorden. Ik vraag de minister een reactie in algemene termen op de wens om meer
openbaarheid te creëren in werkzaamheden van de toezichthouders. Specifiek
vraag ik zijn reactie op artikel 72, lid 2. Daarin staat namelijk dat de toezichthouder
met gebruikmaking van vertrouwelijke gegevens mededelingen kan doen indien
die niet kunnen worden herleid tot afzonderlijke personen of ondernemingen.
Ik meen dat men af en toe wel naar buiten moet treden met informatie over
individuele ondernemingen, wellicht zelfs als die informatie vertrouwelijk
is gegeven. Anders zegt men dat dit in vertrouwen wordt verteld en kan de
Autoriteit Financiële Markten nooit meer met iets naar buiten komen.Natuurlijk moet niet alles op straat komen liggen. Zaken moeten in vertrouwen
verteld kunnen worden. Als naar buiten wordt getreden, moeten er goede afspraken
zijn over hoor en wederhoor en moeten geen onverhoedse persberichten verschijnen.Ik heb ook een vraag over de informatie-uitwisseling tussen toezichthouders
onderling, vooral tussen de DMB en de AFM enerzijds en de Belastingdienst
anderzijds. Dit is geen theoretische exercitie, want dit hebben wij ondervonden
bij de schaduwboekhouding, waarbij heel wat is gesteggeld omdat de schaduwboekhoudingen
die naar de NMa waren gestuurd, heel veel nuttige informatie bevatten voor
de Belastingdienst voor een fiscale naheffing. Ik vraag de minister daarover
informatie.Wij hebben over de boetes en de geheimhouding gesproken. Mijn derde, meer
fundamentele, punt is wat wij nu precies willen bereiken met dit financieel
toezicht. Ik ben het met mijn collega's eens dat er zeer veel wetgeving aan
komt. Dreigen wij met al dit toezicht niet te veel problemen vooraf te willen
oplossen en te anticiperen op de per definitie onvoorspelbare toekomst?Uitgangspunt van mijn fractie bij al deze toezichtwetten is dat wij ons
vooral moeten richten op de particulier, op de kleinere belegger. Als professionele
partijen uitglijders maken, hoeven wij daarmee niet al te veel medelijden
te hebben. Natuurlijk moeten wij wel de systeemrisico's voorkomen, maar laten
wij ons richten op de consequenties voor burgers. Welke problemen wil de minister
hier echt gaan voorkomen? Wat zijn hierbij zijn doelstellingen en wat gaan
burgers ervan merken? Wat gaan bijvoorbeeld financiële instellingen merken
van deze nieuwe financiële toezichtwet? Wordt bijvoorbeeld een Europese
fusie voor een Nederlandse financiële instelling makkelijker als deze
wet af is, om een ander actueel thema aan te boren?Veel toezicht grijpt diep in op bedrijfsniveau. Kan de risico-inschatting
niet beter worden gemaakt door de instellingen zelf? Toezichthouders houden
dan metatoezicht en beoordelen de risicosystemen van de instellingen zelf
en doen steekproeven. De Nederlandsche Bank doet dat in mijn ogen al beter
dan de Autoriteit Financiële Markten. Ik vraag de minister een reactie
hierop. Kan de minister ook reageren op de kritiek van de Algemene Rekenkamer
dat de AFM af en toe te passief is in bijvoorbeeld het steekproefsgewijs onderzoeken
van misstanden? Wij hebben het al eerder gehad over het zogenaamde mystery
shopping.Dan kom ik op het systeemtoezicht en de taakverdeling tussen de AFM en
De Nederlandsche Bank. Volgens mij krijgen hedge funds een vergunning van
de AFM en houdt De Nederlandsche Bank toezicht op systeemrisico's. Hoe wordt
hierin samengewerkt? Dit is geen hypothetische vraag, want in september 1998
viel in Amerika het hedge fund Long Term Capital Management om. Dat leidde
tot grote systeemrisico's waarop de Fed, de centrale bank, moest ingrijpen.
Overigens waren de commissarissen bij Long Term Capital Management allebei
Nobelprijswinnaars in de economie. Misschien ben je af en toe beter af met
een oppertoezichthouder die als wetenschappelijk medewerker geweerd is bij
een Groningse hoogleraar. Je hebt er niet altijd Nobelprijswinnaars voor nodig.Waarom worden pensioenfondsen buiten deze wetgevingsoperatie gehouden,
zoals te lezen is op pagina 3 van de memorie van toelichting? In de toekomst
krijgen die natuurlijk met De Nederlandsche Bank en de AFM te maken. De AFM
kijkt volgens ons net wat strenger en beter naar onjuiste of onbegrijpelijke
informatieverstrekking aan cliënten. In dat opzicht is er zeker in pensioenland
nog ontzettend veel werk aan de winkel. Hoe sluit het pensioentoezicht aan
op het financieel toezicht? Het zijn in feite grotendeels dezelfde
onderwerpen.Ik kom op de scheiding tussen beleid van de minister en uitvoering door
de toezichthouder. Natuurlijk is zo'n scheiding nooit waterdicht. Ook dat
beweerde minister Brinkhorst al in het debat over de NMa. Je hebt immers altijd
te maken met open normen en dus met een interpretatie. Toezichthouders hebben
heel veel kennis en kunde in huis en dienen een belangrijke rol te spelen
bij verdere beleidsvorming. Wij willen echter geen staat in de staat. Mijn
fractie is dan ook van mening dat de minister het beleid moet vaststellen
en dat de toezichthouders zich vooral moeten richten op techniek bij nadere
regels, de actuariële sterftetabellen. Het primaat ligt bij de politiek
en alle klachten over de stijgende lasten van de AFM moeten aan de minister
en aan de Kamer gericht worden. De AFM krijgt alleen nieuw personeel als er
ook nieuwe toezichtstaken tegenover staan. Ik wil graag van de minister horen
hoe hij dat onderscheid tussen enerzijds technische kwesties en uitvoering
en anderzijds beleid en de politieke verantwoordelijkheid daarover zo goed
mogelijk wil vormgeven.De Nederlandse Vereniging van Banken heeft te kennen gegeven dat het tempo
van vergunningverlening omlaag zal gaan. De "time to market" zou met deze
wet verlengd worden. Bovendien zouden de kosten van de vergunningen te hoog
zijn. De commissie voor Financiën heeft van de Raad van Effectenbranche
wel eens te horen gekregen dat de verdeelsleutel oneerlijk was. De kleintjes
zouden meer betalen dan de grote. Mijn partij staat voor de sterkste schouders
die de zwaarste lasten moeten dragen. Bestaan er internationale vergelijkingen
van de toezichtskosten? Ik heb indertijd aan de Raad van Effectenbranche gevraagd
of onderdelen in het buitenland geconfronteerd worden met aanmerkelijk lagere
toezichtskosten. Daar heb ik nooit een goed antwoord op gekregen.Ik kom op de aansprakelijkheid van een toezichthouder, in dit geval de
minister, bij falend toezicht. Dit was een les van het faillissement van de
levensverzekeraar Vie d' Or. Als er in individuele gevallen schadeclaims betaald
moeten worden door de toezichthouder, dreigt er voor individuele gevallen
een verantwoordelijkheid van de minister. Hoe zit dat precies?Ook samenwerking tussen de toezichthouders is onvermijdelijk en heel goed.
We kunnen het niet zo splitsen, ook niet via wettelijke definities, dat die
twee toezichthouders niet met elkaar te maken hebben, bijvoorbeeld op het
terrein van het integriteitstoezicht. Uit pagina 7 van de memorie van toelichting
maak ik op dat beide toezichthouders naar elkaar luisteren als het gaat om
hun opvattingen over integriteit. Ze luisteren naar elkaar "en dit zal op
passende wijze worden betrokken bij de oordeelsvorming." Dat vind ik eerlijk
gezegd onduidelijk. Als een niet-integere bestuurder is verwijderd door DNB,
zou hij wat mijn fractie betreft niet opeens via de AFM een vergunning mogen
krijgen om een ander beleggingsvehikel of een tussenpersoon op te zetten.
Graag een reactie. Betekent het integriteitstoezicht uitsluiting van de ene
toezichtshouder en is sprake van dezelfde financiële markt, dan geldt
dat ook voor een vergunning bij de AFM. We hebben een meldpunt overlap toezicht,
waarvan ik weinig in de stukken heb teruggezien. Komen er geen klachten binnen,
loopt alles prima?Mevrouw Koomen (CDA):Mij is niet helemaal duidelijk wat u bedoelt. Vindt u het prima dat er
her en der wat overlap in de werkzaamheden van DNB en de AFM is, en dat de
sector daarmee wordt geconfronteerd? Of vindt u dat de sector niet met onnodige
kosten en administratieve lasten mag worden opgezadeld, als beide toezichthouders
feitelijk ongeveer dezelfde dingen vragen?De heer Heemskerk (PvdA):Ik ben het geheel met u eens dat overlap moet worden voorkomen. Vandaar
dat meldpunt overlap toezicht. Wij moeten niet de illusie hebben dat we "tot
op het bot" een scheiding kunnen maken tussen taken van AFM en DNB. Er zal
een overlap zijn, zodat we moeten zorgen voor goede afspraken. Op het terrein
van integriteitstoezicht zie ik een duidelijke overlap, en vandaar mijn vragen.
Wij moeten proberen zoveel mogelijk overlap te voorkomen, maar het is een
illusie dat dat voor 100% gaat lukken.Mevrouw Van Egerschot (VVD):Die illusie heeft het buitenland wel. Sterker nog: er zijn verschillende
landen die handboeken hebben opgesteld, waarin dat verschil heel duidelijk
wel wordt gemaakt, en geen overlap mogelijk is. Is het niet handig dat u de
minister vraagt of hij het met u Heemskerkeens is dat overlap nooit helemaal
kan worden voorkomen?De heer Heemskerk (PvdA):Wij willen zo min mogelijk overlap. De minister moet onderbouwen
hoe hij dat wil bereiken. Maar als er overlap is, kan dat worden gemeld, en
dan moet dat worden verholpen. Er moet ook een helder samenwerkingsprotocol
zijn tussen de AFM en DNB. Omdat het niet helemaal is uit te sluiten, hebben
andere landen besloten tot de instelling van één gezamenlijke
toezichthouder. Wellicht gaat dat in Nederland ook gebeuren, dat moet niet
worden uitgesloten.Het toezicht op de toezichthouder gebeurt niet alleen door de minister
en de Kamer, maar er is ook een raad van toezicht. De AFM heeft in haar jaarverslag
aangekondigd dat zij de code-Tabaksblat op zichzelf gaat toepassen. In het
verleden zijn publicaties in de pers verschenen waaruit bleek dat bepaalde
toezichthouders – leden van de raad van toezicht van de Autoriteit Financiële
Markten – andere nevenfuncties hadden waarbij er wellicht sprake kon
zijn van een vermenging van zakelijke belangen. In de pers werd daar nogal
laconiek op gereageerd in de zin van "wij lopen wel de vergadering uit als
het een bedrijf betreft waar wij een commissariaat hebben of een pensioenfonds
waar wij een andere functie hebben". In de ogen van mijn fractie is dat een
wat erg laconieke reactie. Wat zijn de opvattingen van de minister over het
tegengaan van belangenverstrengeling of het vermijden van dubbele petten bij
de leden van de raad van toezicht? Natuurlijk is Nederland een klein land
en is dit niet voor 100% uit te sluiten als men deskundige mensen wil inschakelen.
Naar mijn mening moet vooraf scherper geformuleerd worden welke combinaties
niet toegestaan worden, evenals Tabaksblat gedaan heeft voor het bedrijfsleven.Voorzitter. Wij kiezen in Nederland als een van de eerste landen voor
dit functionele toezichtsmodel. Andere landen kennen een andere structuur.
Dat kan nadelen opleveren voor de concurrentiekracht van de Nederlandse financiële
instellingen. Wij zouden er echter ook voor kunnen kiezen om hier een exportartikel
van te maken. Gaat deze minister zich in Europees verband inzetten voor het
uitdragen van de voordelen van het functionele toezichtsmodel en het stroomlijnen
van de verschillende toezichthouders in Europees opzicht?De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. De heer Heemskerk daagde mij uit tot het houden van een "Fidel
Castro-achtige" toespraak zodat de gekozen burgemeester niet geritseld kan
worden. Misschien moeten wij er onderhand eens over nadenken die burgemeester
af te schaffen. Dat zou heel veel problemen voorkomen. Ik had de volgende
openingszin bedacht. De geschiedenis van het kapitalisme – Fidel Castro –
leert ons één belangrijke les – en nu word ik serieus –
namelijk dat de meeste economische crises die wij de afgelopen eeuw hebben
ondervonden, zijn geïnitieerd door financiële crises. Enkele jaren
na de beurskrach van 1929 had de nieuwe president van de Verenigde Staten
dat goed begrepen. Zijn naam was Roosevelt. Het is nogal eens vergeten dat
in het kader van zijn voorstel aan de Amerikaanse samenleving, "the new deal",
er niet alleen op tal van terreinen nieuwe sociale wetgeving werd ingevoerd,
maar dat een omvangrijk deel van "the new deal" bestond uit een heel nieuw
systeem van toezicht op het Amerikaanse bankwezen. Daar is het moderne toezichtsysteem
grosso modo begonnen. Dat toezicht is tot op de dag van vandaag essentieel.
Eind vorige eeuw zijn in tal van landen initiatieven genomen om het systeem
van prejudicieel toezicht uit te breiden met gedragstoezicht. Deze minister
van Financiën heeft zich in zijn periode op dat punt niet onbetuigd gelaten.
Dat was ook hard nodig.Voorzitter. De geschiedenis van het toezicht op de financiële sector
laat zien hoe het beheersen van systeemrisico's en het beschermen van consumenten
voortdurend in strijd is met het concurrentiemotief. Een latere president
van de Verenigde Staten, de heer Ronald Reagan, heeft daar binnen twee maanden
na aanvaarding van zijn presidentschap nogal een nummer van gemaakt toen hij
meteen de liberalisering van de Amerikaanse bancaire regelgeving tot de zijne
maakte. Hij probeerde de Amerikaanse banken eigenlijk een soort concurrentieel
"opkontje" te geven. Dat is zo ongeveer de lijn die mevrouw Van Egerschot
lijkt te volgen. Ik voel mij meer verwant met de heer Roosevelt. Laat dat
duidelijk zijn. Voorzitter. Het wetsvoorstel dat de minister vandaag presenteert, is er
één in een lange traditie. De noodzaak van toezicht staat wat
mijn fractie betreft buiten kijf. Gelukkig geldt dat ook voor deze minister.
De minister durft het aan bij wet over te stappen naar een nieuw toezichtsmodel.
Daarbij neemt hij en passant de hele baaierd aan wetgeving mee die op verschillende
financiële instellingen van toepassing is door die in een toezichtswet
te ordenen. Bij voorstellen van deze minister staat bij ons het licht meestal
op rood, maar vandaag staat het op donkergroen! Dan doe ik mijn naam ten minste
ook weer eens eer aan.Anderhalf jaar geleden hebben wij in het debat met de minister over de
notitie over hervorming van het toezicht op de financiële sector al gezegd
dat aan modernisering van het huidige toezichtsmodel niet valt te ontkomen.
De conglomeraatvorming is al diverse keren de revue gepasseerd. Als je kiest
voor een functioneel toezichtsmodel, kan het dienstig zijn, de bestaande wetgeving
eens flink door de molen te halen om er een meer gestroomlijnd, strakker geheel
van te maken. Dat alles heeft onze steun.Destijds is ook met de minister van Financiën gesproken over de vraag
hoe de hervorming van het Nederlandse toezicht op conglomeraten die door de
bank genomen al lang niet meer Nederlands zijn, past in het Europese debat.
Ik kan genoegen nemen met de vaststelling dat als wij vandaag kiezen voor
een functioneel toezichtsmodel het heel goed mogelijk is dat over een jaar
of tien het Europese debat al weer vier stappen verder is en er sprake kan
zijn van Europeanisering van het toezicht. Dat debat hoeven wij vandaag niet
te beslechten.Functioneel toezicht biedt naar de mening van mijn fractie voordelen ten
opzichte van het huidige sectorale model. Ook de marktsector zou daar nog
wel eens van kunnen profiteren, zeg ik tegen mevrouw Van Egerschot. Aangezien
de andere landen allemaal verschillende modellen hebben, is het misschien
dienstig deze modernisering binnen Europa te verkopen, want ik heb inmiddels
ook wel in de gaten dat in Europa de hazen alle kanten oplopen. Mijn fractie
is internationalistisch en loopt graag voorop in de wereld. Wij zijn graag
gidsland. Als de minister dit model in het buitenland kan verkopen,
heeft hij mijn zegen. Staatssecretaris Van Geel zou dat misschien ook eens
moeten doen met het milieubeleid.Dit is nog maar een bescheiden begin en nog tamelijk overzichtelijk. Het
wetgevingstraject dat hierop volgt, is van een omvang en intensiteit die de
Kamer ongetwijfeld kan volgen. Ik vraag mij alleen af of het mogelijk is binnen
de door de minister gestelde termijn, namelijk 1 januari 2006. Er moet
dan nog heel veel water door de Rijn stromen. Kan de minister daarover wat
meer tekst en uitleg geven? Mijn fractie is van oordeel: hoe sneller, hoe
beter. Het is een maximale aansporing voor de minister en zijn ambtenaren
om met volle kracht vooruit te gaan en de Kamer tijdig en snel te informeren.
Volgens mij helpt de Kamer met een snelle totstandkoming van de hele nieuwe
wet op het financiële toezicht, inclusief alle delen die nog volgen.
Het wetsvoorstel moet wel de meerwaarde blijven bevatten die nu in potentie
aanwezig is. Er moet een kwaliteitsslag gemaakt worden. Wij hopen dat de hele
wet transparanter zal worden. Dat alles moet wel geborgd worden. Kan de minister
uitleggen dat dit allemaal lukt voor 1 januari 2006?De kwestie van de sancties en boetes komt in de andere delen terug, maar
ik was gecharmeerd door de opmerking van de heer Heemskerk dienaangaande.
Wij hebben met sancties en boetes slechte ervaringen opgedaan de afgelopen
jaren.Ik kom te spreken over de geheimhoudingsplicht. Bij interruptie heb ik
al gezegd dat ik mij regelmatig de haren uit de kop heb getrokken, wat mij
overigens niet is gelukt, over de merkwaardige paradox dat naarmate het aandelenleaseschandaal
meer aan de oppervlakte kwam, het bekend was dat de AFM met indringend onderzoek
bezig was en het zelfs bekend raakte dat er een intern rapport was van de
AFM met buitengewoon scherpe en indringende conclusies over de wijze waarop
deze producten zijn aangeboden aan financiële consumenten, iedereen vervolgens
elkaar staat aan te kijken omdat wij er niks mee kunnen doen vanwege de geheimhoudingsplicht.
Ik hoop dat dit met de nieuwe bepalingen inzake de geheimhoudingsplicht niet
meer voor kan komen en consumenten zich werkelijk beschermd weten door een
door de overheid aangewezen toezichthouder, in dit geval de Autoriteit Financiële
Markten. De grootste stappen moeten nog gezet worden op het gebied van het
gedragstoezicht. Dat type toezicht is nog vrij jong. Ik denk aan het aandelenleaseschandaal
en het feit dat de AFM alleen kan opereren binnen de geldende geheimhoudingsbepalingen.
Dat nooit meer! Dat moet echt anders.De vraag is hoe burgers hun recht kunnen halen wanneer het gedragstoezicht
op een financiële instelling niet voldoende heeft gewerkt en zij als
gevolg daarvan verkeerde of ondeugdelijke financiële producten hebben
aangeschaft. Dat proberen wij uiteraard allemaal tegen te gaan, maar ook met
de nieuwe toezichtwet zal het waarschijnlijk wel gebeuren. Ook hiervoor biedt
de aandelenlease-affaire een afschuwelijk voorbeeld. In de toekomst zal de
rechtspraak waarschijnlijk niet worden belast door duizenden rechtszaken.
Het belangrijkste is echter dat burgers niet weten binnen welke termijn zij
definitief hun recht kunnen halen. Dat is ook de macht van aandelenleasepartijen
geweest. Zij hebben gedreigd met jarenlange procedures, omdat zij weten dat
het water eenvoudige burgers die toch al in de schulden zitten op een gegeven
moment tot de lippen komt. Dan wordt de kracht en de macht om door te blijven
procederen gebroken. Als wij een herziening van de financiële toezichtswetten
overwegen om het gedragstoezicht voor burgers te optimaliseren, dan mag dit
element niet ontbreken.In een van de debatten met de minister van Financiën en de minister
van Justitie over de juridische moloch die de burger aantreft op het moment
dat hij via de civiele rechter zijn recht wil halen, heeft de minister van
Justitie aangekondigd er nog wel eens naar te willen kijken. Dat is voor mijn
fractie eerlijk gezegd zwaar onvoldoende. Ik vraag de minister van Financiën
hier minimaal om de procedurele toezegging dat dit onderwerp terugkomt in
een van de volgende nota's van wijziging. De burgers moet duidelijkheid worden
geboden als zij aangewezen zijn op de civiele rechter als klachtenprocedures
niet tot een vergelijk hebben geleid. Dan moet de houdbaarheid van die procedures
vanuit het perspectief van de burgers nog eens tegen het licht worden gehouden.
Voor het juridische spektakel waarin de burgers terecht zijn gekomen, geldt
voor mijn fractie hetzelfde adagium als net: dat nooit weer!Het blijft puzzelen hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt tot de bewegingen
op weg naar het Basel 2-akkoord. Ik heb de minister van Financiën een
paar jaar geleden ook al gevraagd hoe het daarmee staat. Het is een nieuw
type systeemtoezicht dat de Europese en nationale centrale banken in Europa
gaan uitoefenen, overigens niet alleen in Europa. Het zou wereldwijde implicaties
moeten hebben. Er zou natuurlijk een Kamerdebat gewijd moeten worden aan de
vraag wat dit betekent voor de kwaliteit van het systeemtoezicht. Het betekent
volgens mij ook veel voor de wijze waarop systeemtoezichthouders, centrale
banken worden uitgerust om Basel 2 tot een succes te maken. Het heeft alles
te maken met deze wet. Als ik het goed begrepen heb, gaan wij door met deze
wet en komt Basel 2 er nog eens achteraan. Dat is jammer. Het was beter geweest
om dat te integreren. Ik heb op zichzelf dus geen probleem met deze sequentie.
Ik vraag mij alleen af of Basel 2 betekent dat deze wet die hopelijk op 1 januari
2006 in werking zal treden voor een fors deel opnieuw door de molen moet.
Hoe moet ik dat zien? Waar blijft het Basel-2-akkoord?Wat betreft het pensioenfondsverhaal steun ik de heer Heemskerk. Ik vraag
mij af waarom dit buiten de range van dit wetsvoorstel blijft. Ik zou denken
dat wij niet voor niets toezicht via het functionele model zullen gaan uitoefenen.
Dan geldt dat kennelijk nu weer even niet. Dat volg ik niet en ik vraag daar
dus ook een uitleg over.Dan kom ik bij de positionering van de AFM, het beleid en de uitvoering.
De AFM heeft de rechtspersoon van een stichting. Inderdaad, daar moet je altijd
enorm mee oppassen, want stichtingen lopen weg voordat je er erg in hebt.
Ik heb wel gevoel voor de opmerking van de minister in de nota naar aanleiding
van het verslag dat die discussie nog komt naar aanleiding van het IBO-rapport
over de ZBO's. Zet een paar departementen bij elkaar, gooi het woord op tafel
en er ontstaat een kleine nucleaire explosie. Men wordt het
er nooit over eens. Wij hebben het gezien bij de kaderwet ZBO's. Dat was één
grote ellende. Mevrouw Jorritsma heeft daar eens tijd aan besteed en vervolgens
is die wet in de prullenbak verdwenen. Nu proberen wij het via een IBO-club.
Dat vind ik een sympathieke gedachte. De minister zal mij willen vergeven
dat ik mij afvraag waar dit nu bij het kabinet gaat landen. Komt er, gelet
op de voorgeschiedenis, überhaupt nog een kabinetsstandpunt? Worden de
betreffende departementen en ministers het nu eindelijk met elkaar eens? Dit
kan natuurlijk niet al te lang duren. Ik kan nog wel leven met een procedurele
verwijzing naar verder in het voorjaar, maar ik zie het lijk al een beetje
drijven.Er zijn al enkele opmerkingen gemaakt over de ruimte die toezichthouders
krijgen om zelf regels te stellen. Ik zou denken dat wij in de financiële
sector op een vrij goed spoor zitten. Bij een toezichthouder als de NMa is
het echter oppassen geblazen. De Mededingingswet is een vrij slanke en open
wet en je moet maar afwachten hoe de NMa in gans het land op basis van die
wet oordeelt. Er worden betekenisvolle uitspraken gedaan door de NMa die de
politiek raken. Daarom ook was mijn fractie hartgrondig tegenstander van verzelfstandiging
van deze instelling. Hier is echter het beeld omgekeerd. Wij hebben in het
nieuwe model te maken met twee toezichthouders die op een selectief domein
werkzaam zijn, te weten de financiële markten. Als ik zie de hoeveelheid
regelgeving die ons nog gaat overvallen, worden deze toezichthouders uitgerust
met een tamelijk helder en goed omschreven ministerieel mandaat. Dan is verzelfstandiging
van de toezichthouder, een zelfstandige positie om toezicht uit te oefenen,
voor mijn fractie een veel minder groot probleem. Hun situatie is eigenlijk
spiegelbeeldig aan die van de NMa. Hoe oordeelt de minister hierover?Voorzitter. Wij hebben al vaker een debat gevoerd over de honorering van
de top van de toezichthouders. Ik heb nagegaan of het woord "minister-president"
wordt gedefinieerd in het wetsontwerp. In de materiewetgeving zou je immers
kunnen opnemen dat de honorering niet hoger is dan die van de minister-president.
Dit is een kabinet van normen en waarden. De minister-president draagt dat
zelf uit en ik mag hopen dat deze regel in de nieuwe wet wordt opgenomen.
Maar dan moet wel in artikel 1 gedefinieerd worden wat moet worden verstaan
onder een minister-president. Dat vragen wij ons namelijk ook wel eens af.Het is mij geworden dat er nog wel eens wat personeel heen en weer loopt
tussen toezichthouder en financiële instellingen. Ik kan mij voorstellen
dat dit niet onbesproken blijft en dat de minister hierover eens gaat nadenken.
Personeel bij een toezichthouder beschikt over buitengewoon veel en gevoelige
informatie. Vindt de minister dat er restricties moeten worden verbonden aan
de mobiliteit van personeelsleden die voorheen bij een toezichthouder hebben
gewerkt en vervolgens bij een financiële instelling gaan werken? Wordt
daarover nagedacht? Ik laat mij graag door de minister informeren over de
stand van zaken. Als het ergens moet worden geregeld, is het wel in deze wet.
Dat kan alleen maar het beeld van integriteit bij toezichthouders bevorderen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De minister zal op een nader te bepalen moment antwoorden. Bij het volgende
agendapunt – een VAO over eerwraak – zijn bewindslieden betrokken
die thans nog andere verplichtingen hebben in de Kamer. Daarom moet ik de
vergadering tot 16.30 uur schorsen.De vergadering wordt van 14.52 uur tot 16.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-3689-3701.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl