Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs onder meer in verband met de onderwijsbevoegdheid voor het geven van onderwijs in zintuiglijke en lichamelijke oefening en de verklaring omtrent het gedrag (27616)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 5111-5125

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 80, pagina 5111-5125

29-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27616Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Noot bij pag. 5104: rapport comm. Onderzoek Geloofsbrieven inzake benoeming Coskun Cörüz tot lid van de Tweede KamerPagina 5127-5127
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten ter uitvoering van richtlijn nr. 98/49/EG van de Raad van de Europese Unie van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen (PbEG L 209) (27649)Pagina 5125-5125
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 15 mei 2001 over onderwijshuisvestingPagina 5106-5111
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 29 mei 2001)Pagina 5125-5126
Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat over biobrandstoffen, te weten: - de motie-Hofstra c.s. over volledige accijnsvrijstelling (27400 IXB, nr. 32); - de motie-Crone c.s. over beperkte accijnsvrijstelling (27400 IXB, nr. 33)Pagina 5106-5106
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling van Den Haag en omgeving (27598), en over de motie-Van der Hoeven/Van Gent over een eigen wettelijke status voor het stadsgewest Haaglanden (27598, nr. 12)Pagina 5105-5106
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 29 mei 2001)Pagina 5104-5105
Presentie en opening (dinsdag 29 mei 2001)Pagina 5103-5104
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs onder meer in verband met de onderwijsbevoegdheid voor het geven van onderwijs in zintuiglijke en lichamelijke oefening en de verklaring omtrent het gedrag (27616)Pagina 5111-5125
Stemmingen in verband met het voorstel van (Rijks)wet Goedkeuring van het op 2 maart 2000 te Oranjestad, Aruba, totstandgekomen Verdrag inzake samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van de Verenigde Staten van Amerika betreffende toegang tot en gebruik van faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor drugsbestrijding vanuit de lucht (Trb. 2000, 34) (27229, R1660), en over drie motiesPagina 5106-5106

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op
de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie
en beroepsonderwijs onder meer in verband met de onderwijsbevoegdheid voor
het geven van onderwijs in zintuiglijke en lichamelijke oefening en de verklaring
omtrent het gedrag (27616).(Zie vergadering van 17 mei 2001.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Rijpstra (VVD):Mevrouw de voorzitter. De VVD-fractie dankt de minister voor zijn antwoorden.
Ook de brief die de minister vorige week heeft gezonden, laat zien dat de
scholen meer geld te besteden krijgen voor het schoolbudget. Waar gaat het
in dit voorstel om? Ik heb in eerste termijn de ontwikkelingen van de laatste
jaren de revue laten passeren. Met staatssecretaris Netelenbos zijn alle ins
en outs besproken indien een afgestudeerde aan de pabo niet meer bevoegd zal
zijn tot het geven van lichamelijke oefening. Er is een uitvoeringstoets gedaan
en er is gekeken wat dit kan betekenen voor de kleine scholen. Kortom, van
alle kanten is er gekeken wat de gevolgen zijn van een dergelijke maatregel.
De brief van 8 mei 1998 liet hier aan duidelijkheid ook niets te wensen over.
Het doel is en blijft kwaliteitsverbetering van het onderwijs in de lichamelijke
oefening. Laat ik het nog eens zeggen: het is onmogelijk om studenten een
startbekwaamheid voor het vakgebied lichamelijke opvoeding voor het gehele
basisonderwijs te laten behalen op een pabo. Als je met studenten spreekt
over dit vakgebied, stellen zij dat lichamelijke oefening anders is dan andere
vakken en dat eigen vaardigheid, veiligheid en vooral het kunnen differentiëren
zoveel kennis en oefening vragen dat dit niet in de opleiding kan.Kortom, om lichamelijke opvoeding te geven, is een gespecialiseerde opleiding
noodzakelijk. Met dit wetsvoorstel wordt dit benadrukt. Want wie mogen er
zelfstandig lichamelijke oefening gaan geven in het primair onderwijs? Dat
zijn de afgestudeerden aan de academies voor lichamelijke opvoeding en dat
worden de afgestudeerden aan de pabo's met een post-hbo-opleiding. Daar hoort
wat de VVD betreft ook de mbo-CIOS-afgestudeerde bij, die een post-mbo/hbo-traject
heeft gevolgd. Alle andere fracties hebben dat medeondersteund. Ik dien mede
namens hen de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een betere aansluiting tussen mbo- en hbo-opleidingen
gewenst is;constaterende dat er een duidelijke relatie ligt tussen het werkveld van
de afgestudeerde (CIOS)mbo'er en lichamelijke opvoeding in het primair onderwijs;verzoekt de regering, in overleg met de opleidingen een mbo/hbo-traject
te ontwikkelen, zodat afgestudeerde mbo'ers(CIOS) de bevoegdheid voor lichamelijke
opvoeding in het primair onderwijs kunnen behalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra, Lambrechts, Barth, Van
de Camp, Slob, Van der Vlies en Rabbae.Zij krijgt nr. 9(27616).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter. Wij vergroten met deze motie straks de beschikbaarheid van
leerkrachten. Er is veel werk verzet de afgelopen jaren. Wat de fractie van
de VVD betreft had dit sneller gekund. Collega De Cloe van de PvdA en ik hebben
op het punt gestaan om in 1999 een initiatiefwetsvoorstel in te dienen om
een en ander te bespoedigen. Wij zijn er toen mee akkoord gegaan dat er eerst
een postinitieel traject werd ontwikkeld. De samenwerking tussen de academies
voor lichamelijke opvoeding, De CIOS'sen en de Stichting leerplanontwikkeling.
Daarna is er een akkoord tussen de HBO-raad en de minister gesloten en zijn
de opleidingen aan de slag gegaan. Er ligt een prima postinitieel traject
lichamelijke opvoeding. Daarnaast zijn er vergaande ontwikkelingen als het
gaat om de relatie school, buurt en sport. Burgemeester Stekelenburg heeft
als voorzitter van Jeugd in beweging de beleidsvisieRijpstra School en sport
uitgebracht. Samen met deze wetswijziging zal dit kunnen leiden tot het stimuleren
van kinderen om meer te gaan bewegen.Ik heb de minister in eerste termijn gevraagd of hij bereid is de inspectie
te verzoeken om de kwaliteit van de lessen "bewegen" in groep
1 en 2 in kaart te brengen in relatie tot de opleidingsprogramma's aan de
pabo. Ik heb hier nog geen antwoord op gekregen.Mevrouw de voorzitter. Op dit moment zal ongeveer de helft van het aantal
scholen in het primair onderwijs een vakleerkracht hebben. Ik hoop dat we
over vier jaar op 75% zitten met de combinatie post-hbo. Het uitgegeven boekje
van het procesmanagement primair onderwijs over de vakleerkracht laat zien
op welke wijze een school een vakleerkracht kan gebruiken. Dat kan nu dus
ook de groepsleerkracht zijn die een post-hbo-cursus heeft gevolgd. Misschien
kan de uitgave uit 1999 opnieuw worden uitgebracht, zodat schoolbesturen erop
gewezen kunnen worden op welke wijze vakleerkrachten en groepsleerkrachten
met een specialisatie en straks ook de afgestudeerde CIOS'er kunnen worden
ingezet.Als voorbeeld van good practice kan de basisschool de Horst in de Wijk,
vlakbij Meppel, worden genoemd, waarover ik vorige week in de krant las. Dit
is een school met ruim 300 leerlingen. Een juf van groep 7 schreef: "onze
school is de enige school in het dorp de Wijk. Het gevolg is dat de meeste
kinderen uit het dorp naar onze school komen. Op onze school zijn twaalf groepen,
waarvan drie voor kleuters. Voor deze twaalf groepen staan in totaal twintig
leerkrachten. Daarnaast hebben wij een vakleerkracht gymnastiek, een interne
begeleider, een onderwijsassistent, een conciërge en een bijna volledig
ambulante directeur."Dit is zomaar een praktijkvoorbeeld van een school waar weinig gewogen
leerlingen op zitten. Het kan dus wel.Dit wetsvoorstel draagt bij aan de gewenste kwaliteitsverbetering van
lichamelijke opvoeding op de basisschool. De VVD-fractie steunt het daarom
van harte.Mevrouw Lambrechts (D66):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben de vorige keer uitgebreid gedebatteerd
over dit wetsvoorstel. Dat moeten wij niet overdoen omdat er twee weken tussen
hebben gezeten. Wij hebben ingebracht dat wij de doelstelling van harte ondersteunen
om de deskundigheid voor het gymnastiekonderwijs te verbeteren. Wij vonden
wel dat het voorstel op een papieren tijger lijkt, omdat het weliswaar allerlei
mooi ambities bevat, maar toch een model heeft van langzame groei, bijna van
kruipen. Het zicht ontbrak of er voldoende middelen voor de nascholing beschikbaar
waren. Het leek zeker nog tien jaar te duren voordat er iets zou veranderen
op de scholen.Inmiddels hebben wij een brief ontvangen, waarover ik positief verbaasd
was. Ik had de Voorjaarsnota de vorige keer nog niet gezien, omdat deze toen
net binnen was. Per 1 augustus is er voor de scholen gezamenlijk 230 mln gulden
voor de schoolbudgetten en er komt nog 500 mln gulden voor arbeidsmarktknelpunten.De minister sprak de vorige keer over een verdubbeling van de budgetten.
In de brief is niet helder welk deel van het budget wordt besteed aan de schoolbudgetten.
Ik kan mij voorstellen dat dit niet tot een gulden nauwkeurig te zeggen is,
omdat de minister hierover nog van gedachten wil wisselen met werkgevers en
werknemers. Als wij weten wat zijn inzet is in dit debat, kunnen wij beoordelen
of er sprake is van een verdubbeling.Ik geef de minister na dat je in gemoede niet kunt volhouden dat de bekostiging
van de nascholing, gerelateerd aan het tempo, een overwegend bezwaar is voor
het uitvoeren van dit wetsvoorstel. Ik vraag de minister om hierop terug te
komen, als er in de komende jaren problemen ontstaan met de uitvoering of
de financiën.Ik blijf het een omissie vinden dat niet op voorhand met de besturenorganisaties
is overlegd over de uitvoerbaarheid van de regeling. De minister vraagt op
de valreep aan de besturenorganisaties of deze financieel uitvoerbaar is.
De verleiding is dan groot om te zeggen dat er wel een onsje meer bij kan.
Er is des temeer reden om in soortgelijke gevallen over de condities voor
een verantwoorde uitvoering te overleggen met scholen en besturen.Ik reageer nog even op de voorstellen van collega's. Het amendement-Barth
heb ik de vorige keer beargumenteerd afgewezen, omdat dit niet de voorkeur
verdient. De motie-Rijpstra over CIOS-opgeleiden hebben wij van harte ondersteund
en meeondertekend. De heer Rijpstra heeft voorgesteld om de opleidingen op
pabo's en alo's te beperken tot vijf alo's. Dat lijkt ons niet zo'n goed idee,
omdat deze vorm van onnodige bemoeienis van onze zijde strijdig is met de
afspraken die wij hebben gemaakt over hoe wij omgaan met nieuwe of vernieuwde
opleidingen.Er zijn afspraken gemaakt tussen pabo's en alo's over postinitiële
bijscholing. D66 geeft er de voorkeur aan om de pabo's en de alo's samen de
ruimte te geven om te kijken wat de beste plaats is voor die opleidingen.
Ik kan mij voorstellen dat deze bij de alo's is, maar ik kan mij ook heel
goed voorstellen dat een aantal pabo's straks initieel of postinitieel een
ondersteunend specialisme aanbieden.De heer Rijpstra (VVD):In mijn eerste termijn ben ik misschien niet duidelijk genoeg geweest,
maar zoals u het nu verwoordt, heb ik het in feite ook willen zeggen. Wat
dat betreft verschillen wij dus niet van mening.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat doet mij deugd. Dat versterkt misschien mijn vraag aan de minister
of hij dat met de pabo's en de alo's wil bespreken. Tot nu toe heeft de vraag
of dit binnen de initiële opleiding een specialisme kan worden nog niet
veel aandacht gekregen. Wij zitten nu in een soort interregnum, maar dat neemt
niet weg dat de kwaliteit van de opleiding de toets der dingen zal moeten
zijn en niet de plek waar het aangeboden wordt. Kortom, ik ben benieuwd naar
de reactie van de minister.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn reactie op de eerste termijn
van de Kamer. Ik dank hem ook voor zijn positieve opstelling tegenover het
voorstel van collega Rijpstra voor de CIOS-opleidingen.Ik heb niet kunnen ontcijferen welk deel van de Voorjaarsnota is bestemd
voor het schoolbudget en welk deel daarvan wordt toebedeeld aan dit onderwerp,
de lichamelijke opvoeding. Ik hoop dat de minister mij goed begrijpt. Wij
zijn er voorstander van dat scholen een eigen verantwoordelijkheid hebben.
Het is alleen wel goed om te weten welke middelen naar de scholen zijn gegaan. Wij willen graag weten welke middelen de scholen ter beschikking
staan om hun beleid terzake uit te voeren.Het laatste punt is een punt van discussie tussen de minister en een aantal
fracties, waaronder mijn fractie. De minister vindt dat de kosten voor de
aanvullende opleiding na de initiële pabo-opleiding voor rekening van
de student moeten komen. De fractie van de PvdA, de fractie van GroenLinks
een aantal andere fracties vinden dat de kosten van de aanvullende opleiding
voor rekening van de overheid moeten komen. Ik kan het wel begrijpen dat de
minister dat vindt. Het klinkt raar, maar ook het onderwijs moet bedelen om
meer geld te krijgen. Het probleem is alleen dat wij worden geconfronteerd
met een tekort aan leraren op dit terrein. Daarom moet de toegankelijkheid
van de opleiding worden vergroot. Het moet een drempelloze opleiding worden.
De minister was daar in eerste termijn niet voor, maar ik hoop dat hij er
in de tussenliggende tijd over heeft nagedacht en dat hij deze keer wel met
een positieve reactie komt.De heer Van de Camp (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ook ik spreek namens de CDA-fractie dank uit voor
de beantwoording van de minister in eerste termijn.Ook nadat wij er een dag of tien over hebben kunnen nadenken, handhaaft
mijn fractie het gematigd positieve oordeel over dit wetsvoorstel. Wij denken
dat het voor het bewegingsonderwijs in het primair onderwijs goed is dat er
vakleerkrachten komen. Wij weten allemaal dat onze samenleving kampt met een
gebrek aan beweging. Ik denk dat het goed is dat kinderen vanaf groep 3 op
een leuke, vlotte, doch indringende manier wordt bijgebracht dat je van goed
bewegen je hele leven plezier kunt hebben.Wij vinden de inzet van vakleerkrachten een goede ontwikkeling of het
nu om gymnastiek gaat of om muziek zoals recent uit de hoek van de Partij
van de Arbeid kon worden gehoord. Hierdoor komt er meer functiedifferentiatie
en carrièreperspectief binnen het primair onderwijs. Ik kan mij voorstellen
dat je een jaar of tien groepsleerkracht bent, dan een tijdje vakleerkracht
en dan wellicht tot het management wordt geroepen. Dan is er toch ook in het
onderwijs meer variatie.Wij gaan ook akkoord met de ingroeivariant. Het is dus niet zo dat in
augustus 2001 iedereen een verplichte vakleerkracht moet hebben opgeleid,
maar dat wij eerder moeten denken aan het leerjaar 2003/2004.Ik heb nog een paar opmerkingen over de centen, want de geur van het debat
van tien dagen geleden was toch een beetje dat de vakleerkracht gewenst wordt
geacht, maar dat er nog een aantal vragen overblijft. In de eerste plaats
of er geld genoeg is voor de opleiding. In de tweede plaats of er geld is
om die mensen aan te stellen. In de derde plaats of er überhaupt mensen
zijn die die functies kunnen vervullen.Uit de brief van de minister van 23 mei jl. kan ik afleiden dat er voldoende
geld is om de postinitiële nascholing aan te bieden. De bedragen die
daarin worden genoemd voor een school van 100, 220 en 400 leerlingen geven
voldoende indicatie dat de betreffende mensen de nascholingscursus kunnen
volgen.Vervolgens is het de vraag of die mensen naast de gewone beroepsleerkracht
kunnen worden benoemd, respectievelijk aangesteld. De moderne onderwijsontwikkelingen
gaan ervan uit dat daarvoor een schoolbudget ter beschikking is. Heb ik het
goed begrepen dat dit een structureel bedrag is dat uitgroeit tot 900 mln
gulden op jaarbasis? Ik zal uitleggen hoe ik tot dit bedrag kom. Ik tel 185
op bij 45 en kom op 230. Daarbij tel ik het bedrag van 500 mln gulden uit
de Voorjaarsnota; ik ga ervan uit dat dit structureel is. Tot slot tel ik
daarbij het oude bedrag van 235 mln gulden uit het schoolprofielbudget op.
Dit alles bij elkaar levert een bedrag op van 965 mln gulden structureel.Mevrouw Barth (PvdA):Ik ben niet zo ster in rekenen, maar volgens mij klopt dit sommetje op
twee punten niet. Volgens mij is geld uit de Voorjaarsnota per definitie niet
structureel. In de tweede plaats wordt het bedrag van 500 mln gulden dat wordt
genoemd in de brief van de minister, niet alleen aan het primair onderwijs
toebedeeld, maar ook aan andere sectoren. Dit half miljard kan dus nooit volledig
meetellen voor het primair onderwijs.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Ik meende dat er enig dualisme was ontwikkeld onder paars,
maar dat is blijkbaar weg.Ik neem op voorhand kennis van deze correcties op mijn sommetje. Ik wil
wel graag van de minister horen wat het schoolbudget structureel inhoudt.
Ik herhaal dus mijn vraag of dit voldoende geld bevat om op een gegeven ogenblik
naast de groepsleerkracht bij een keuze van de school een vakleerkracht aan
te stellen. Ik begrijp best dat dit bij 100 leerlingen niet kan. Dan komt
er een combinatie met een vakleerkracht die meerdere basisscholen zal bedienen.
Ik ga er echter wel van uit dat een basisschool met 400 leerlingen zo'n omvangrijk
schoolbudget heeft dat daaruit niet alleen de nascholing kan worden betaald,
maar ook de aanstelling van de vakleerkracht.Dit is de kern van mijn bijdrage in tweede termijn: wat is er nu aan formatieruimte
om de wettelijke verplichting zoals wij die nu met elkaar afspreken, ook echt
in te vullen.Ik heb er behoefte aan dat de minister de kwestie van het personeel nader
uitwerkt. Worden het nu mensen die reeds in de scholen aanwezig zijn en die
een cursus gaan volgen of komen er extra mensen bij? Mevrouw Barth wees er
in haar eerste termijn al op dat wij op basis van de huidige arbeidsmarktknelpunten
niet de indruk moeten wekken dat een enorm potentieel aan vakleerkrachten
staat te wachten dat de nieuwe functies zal invullen.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Namens de ChristenUnie bedank ik de minister voor zijn beantwoording
in eerste termijn, nu alweer bijna veertien dagen geleden. In zijn eerste
termijn gaf de minister aan dat het nu aan de Kamer is om te besluiten of
zij deze voorstellen al dan niet wil. Dat was een heel scherpe constatering.
Uit onze bijdrage in eerste termijn zal duidelijk zijn geworden dat wij bereid
zijn om de gevraagde ruimte voor deze voorstellen te geven. Wel hebben wij
een drietal kanttekeningen gemaakt, waarop de minister niet altijd een even
bevredigende reactie heeft gegeven. Ik hoop dat wij hier in tweede termijn
wel uit zullen komen.Allereerst gaf ik in eerste termijn aan dat ik het geen goede zaak vind
als het postinitiële traject volledig zou opgaan in het curriculum van
de initiële opleiding. Deze situatie kan in principe op pabo's ontstaan.
Dat is niet slechts een theoretische kwestie: ik weet dat instellingen al
op deze wijze bezig zijn door het volledige postinitiële traject aan
te bieden in het specialisatiedeel. Los van de vraag naar de consequenties
voor de aanwezige ruimte voor specialisatie, een en ander heeft in ieder geval
consequenties voor de bekostiging. Als het postinitiële traject immers
binnen de initiële opleiding wordt aangeboden, dan wordt het volledig
door de overheid bekostigd; volgt men het pas nadat de initiële opleiding
is gevolgd, dan moet de school die de docent vraagt om de cursus te volgen
of de student zelf de opleiding bekostigen. Wij vragen ons af of dit een gewenste
en rechtvaardige ontwikkeling is. Vandaar dat ik in eerste termijn een maximum
voorstelde aan het aantal modulen van het postinitiële traject dat al
tijdens de initiële opleiding kan worden gevolgd. Het valt mij op dat
de minister aangeeft dat hij het onwenselijk zou vinden als een instelling
het hele postinitiële traject in de initiële opleiding integreert,
maar tegelijk de instellingen vrij wil laten in hun keuze. Ik begrijp dat
wel vanuit zijn standpunt met betrekking tot autonomievergroting, die voor
een groot gedeelte ook wel op onze steun kan rekenen, maar vanwege de omvang
van de cursus en de bekostigingsoverwegingen blijf ik hier moeite mee hebben.
En hoewel ik van de andere fracties op dit punt weinig bijval heb ervaren,
leg ik toch maar in hun midden neer dat wij hier een probleem zien.Een tweede punt is dat door aanname van de huidige voorstellen formeel
ruimte ontstaat voor studenten van het postinitiële traject om zelfstandig
lessen lichamelijke opvoeding te geven aan de groepen drie tot en met acht,
ook als ze bijvoorbeeld maar een van de twintig modulen hebben gevolgd. In
eerste termijn maakten wij met name op basis van veiligheidsoverwegingen duidelijk
dat deze ontheffing eigenlijk pas rechtsgeldigheid moet krijgen als de betrokken
student van het postinitiële traject een nader te bepalen – ik
noemde toen het aantal van 15 – door de leergang geïnitieerde lessen
heeft gegeven onder de supervisie van een bevoegde leraar. Ook dit probleem
onderkent de minister, maar hij wenst geen restricties aan de ontheffingsclausule
te verbinden. Ik begrijp wel dat dit een uitvoeringskwestie is, waardoor enige
terughoudendheid van onze kant gewenst is, maar toch gaat het om de veiligheid
van leerlingen. Mede om die reden verzoek ik de minister om bij de instellingen
aandacht hiervoor te vragen. Ik ga ervan uit dat zij dit zullen oppakken,
mede vanwege die veiligheidsaspecten.Tot slot het schoolbudget. Ik dank de minister voor de brief die wij daarover
hebben ontvangen. Deze gaf goede informatie over de beschikbare middelen voor
het schoolbudget. Ook ik was in positieve zin verbaasd over de hoogte ervan.
Dit maakt duidelijk dat voor de scholen ruimte is om budgetten in te zetten
voor dit soort postinitiële trajecten. Alhoewel er zeker argumenten zijn
te geven om middelen te oormerken voor deze specifieke opleiding – in
mijn eerste termijn gaf ik dat al aan – zijn wij op zich bereid dat
standpunt los te laten; daar is ook onvoldoende draagvlak voor. Maar omdat
wij hechten aan leerkrachten, die het postinitiële traject hebben gevolgd,
verzoeken wij de minister wel ernst te maken met het promoten van deze opleiding.
Scholen zouden niet pas in beweging moeten komen, als men te weinig leerkrachten
heeft, die overgangsrechtelijk bevoegd zijn om aan de groepen drie tot en
met acht het vak zintuiglijke en lichamelijke oefening te geven. Maar dat
is volgens mij wel het toekomstbeeld. Ik zou het tekort aan leerkrachten een
heel negatieve reden vinden om in beweging te komen en om leerkrachten die
opleiding te laten volgen. Juist de inhoud van het vak en de veiligheid van
de leerlingen zou scholen moeten stimuleren om direct vanaf het begin in dit
vak te investeren met de middelen die daarvoor gebruikt mogen worden. Als
dit niet of onvoldoende gebeurt, verandert er na aanvaarding van dit wetsvoorstel
wel het nodige in het curriculum van de pabo, maar zal de praktijk van het
onderwijs in zintuiglijke en lichamelijke oefening in de groepen drie tot
en met acht nog jarenlang op het huidige niveau blijven. Dat zou mijn fractie
zeer betreuren. Wij wachten de beantwoording van de minister af en wij hopen
dat onze welwillende houding ten opzichte van dit wetsontwerp overeind kan
blijven.Mevrouw Barth (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn antwoorden in
eerste termijn en voor de brief, die hij ons heeft toegestuurd. Daarin stond
deels de informatie, waar de Kamer om gevraagd had. In de brief geeft de minister
aan dat de schoolbudgetten verhoogd zullen worden. Er zal zelfs nog meer bij
komen dan nu in de brief geschreven staat, omdat de Voorjaarsnota daar nog
niet in is verwerkt. Mijn fractie was iets minder positief over de genoemde
bedragen dan de heer Slob en de heer Van de Camp.Ik meen dat het bij de genoemde bedragen per school gaat om geld dat scholen
nu al tot hun beschikking hebben, maar het wordt mij niet helemaal duidelijk
uit de brief. Als de minister mij op dit punt wil corrigeren, sta ik daarvoor
open. Daartegenover staat dat de scholen reeds allerlei dingen doen. Bij het
afwegen van de genoemde bedragen is het belangrijk om te bekijken welke taken
scholen daarvoor moeten uitvoeren. Op basis van de nota naar aanleiding van
het verslag kan ik tot geen andere conclusie komen dan dat een school met
honderd leerlingen drie jaar zou moeten sparen, voordat zij een nascholingscursus
in het kader van deze wet kan betalen. Volgens de minister gaat die cursus
immers ƒ 8000 kosten, terwijl de scholen een nascholingsbudget van ƒ
3000 per jaar hebben. Van dat nascholingsbudget moet niet alleen een postinitiële
cursus worden betaald, maar ook de nascholing in het kader van ICT, Weer Samen
Naar School, onderwijsachterstandenbeleid en al die andere thema's, die de
politiek zo verschrikkelijk belangrijk vindt. Mijn fractie is er dus vooralsnog
niet van overtuigd dat zelfs de nascholingsbudgetten van scholen toereikend
zullen zijn om te kunnen voldoen aan de vraag naar voldoende opgeleid personeel
om lichamelijke oefening te geven in de bovenbouw.Ik heb dan nog niets gezegd over de budgetten voor het personeel. De schoolbudgetten
gaan inderdaad stevig omhoog, maar wij weten ook dat het MOA-budget, dat de
scholen vorig jaar hebben ontvangen, op veel basisscholen is opgegaan aan
de tredeverhogingen van het vervangingsfonds. Daardoor kon dat budget niet
voor vernieuwing worden ingezet, zoals wij graag hadden gezien. Het blijft
belangrijk dat de politiek geld, dat beschikbaar is, afzet tegen taken, die
scholen geacht worden te verrichten. Ik denk overigens dat die discussie bij
de Voorjaarsnota misschien meer ten principale gevoerd kan worden, want dit
geldt natuurlijk niet alleen voor vakdocenten voor lichamelijke opvoeding.Wellicht is het een gevolg van een misverstand tussen de minister en ons
in eerste termijn, maar wij dachten dat de minister in de brief ook nog zou
ingaan op de beschikbaarheid van het personeel. Ook op dat gebied ziet mijn
fractie nog de nodige problemen opdoemen. Wij willen dit wetsvoorstel niet
beoordelen onder het motto: "Wie dan leeft, wie dan zorgt". Zelfs een ingroeimodel
kan uiteindelijk tekorten veroorzaken. Wij moeten een heel zorgvuldige afweging
maken, want de wetgever is niet alleen verantwoordelijk voor de consequenties
van een wet binnen vijf jaar, maar ook binnen tien jaar en vijftien jaar,
zeker als het om zo'n gevoelig onderwerp als het lerarentekort gaat. Er valt
immers wel te voorzien bij welke scholen personeelstekorten het eerst en het
hardst gevoeld zullen worden; helaas zijn dat vaak de kwetsbaarste scholen.In de nota naar aanleiding van het verslag meldt de minister dat op dit
moment ongeveer 6% van de 500 aan een alo afgestudeerden kiest voor een baan
in het basisonderwijs. Dat betekent dat per jaar 30 aan een alo afgestudeerden
een baan in het basisonderwijs nemen. De minister heeft de cijfers van de
heer Rijpstra niet onderbouwd, maar als die juist zijn, heeft de helft van
de basisscholen, ongeveer 3500, een vakdocent. Een snelle rekensom leert dat,
gezien het tempo waarin op dit moment mensen van de alo's afstuderen, pas
over 30 à 40 jaar elke basisschool een vakdocent aan zal kunnen hebben
gesteld. Die rekensom gaat zelfs op, als wordt uitgegaan van één
vakdocent voor elke drie basisscholen. Over 30 jaar is het potentieel van
de huidige bevoegdheid in het basisonderwijs echter allang met pensioen.Mijn fractie denkt dat hierdoor problemen zullen ontstaan en daarom krijgen
wij van de minister graag wat meer cijfers over deze problematiek. Is de minister
overigens bereid om in te gaan op het aantal mensen dat afstudeert aan het
CIOS? Ik heb de motie van de heer Rijpstra van harte ondersteund, want die
motie is een stap in een richting die wij op veel meer arbeidsmarktterreinen
zouden moeten zetten. De heer Rijpstra sprak over het inzetten van een aan
het CIOS afgestudeerde leerkracht bij het geven van gymnastiek, eventueel
samen met een leerkracht die niet over een volledige bevoegdheid voor het
geven van lichamelijke oefening beschikt. Kan de minister aangeven of dat
is toegestaan? Overigens hamert juist de fractie van de heer Rijpstra er voortdurend
op dat alleen leraren met een volledige bevoegdheid voor de klas zouden moeten
staan. Als een leraar niet bevoegd is voor het geven van lichamelijke oefening,
kan een onderwijsassistent die bevoegdheid dan complementeren? Deze vraag
is zo belangrijk dat ik hoop dat de minister deze vraag met een duidelijk
"ja" of "nee" zal beantwoorden.De heer Rijpstra (VVD):Mevrouw Barth stelt dat 6% van de afgestudeerden aan de alo's een baan
vindt in het primair onderwijs. Denkt zij echter ook niet dat van deze wet
een extra stimulans zal uitgaan naar de scholen om meer vakleerkrachten aan
te stellen? Als dat het gevolg is van het eventuele aannemen van dit wetsvoorstel,
zullen de studenten aan de alo's juist gaan solliciteren op banen in het primair
onderwijs. De kans dat zij daar een baan kunnen vinden, wordt immers vele
malen groter en dat betekent dat het percentage van 6 in de komende jaren
fors omhoog zou kunnen gaan.Mevrouw Barth (PvdA):Dat is mogelijk als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zo zullen de
basisscholen over voldoende geld moeten beschikken om zo'n docent aan te kunnen
stellen. Verder is het daarbij van belang om te weten hoeveel van de overige
aan een alo afgestudeerden op dit ogenblik geen baan in of buiten het onderwijs
hebben. De heer Rijpstra gaat er namelijk van uit dat er een werkloos potentieel
is dat graag een baan in het onderwijs had geaccepteerd. Ik weet echter niet
of dat wel het geval is. Ik zou graag cijfers zien die dat uitwijzen, maar
ik kan mij ook voorstellen dat een heleboel aan een alo afgestudeerden als
vakdocent werkzaam zijn in het voortgezet onderwijs. Ik kan mij dat zo goed
voorstellen, omdat een dergelijke ontwikkeling zich ook voordoet bij een aantal
andere vakken in het voortgezet onderwijs. Als dat het geval
is, blijft er nog maar heel weinig potentieel over om het ingroeitempo in
het basisonderwijs te versnellen. Ik wil er echter geen misverstand over laten
bestaan dat mijn fractie het zou toejuichen als meer vakdocenten voor lichamelijke
oefening in het basisonderwijs aan het werk zouden gaan. Het doel van dit
wetsvoorstel wordt immers kamerbreed onderschreven.Voorzitter. Ik heb dit weekend niet alleen een brief van de minister ontvangen,
maar ook van de KVLO. In deze brief doet men een klemmend beroep op mijn fractie
om toch vooral dit wetsvoorstel te steunen. Men twijfelde aan alle vormen
van nascholing voor groepskrachten. In de brief werd er dan ook van uitgegaan
dat alleen vakdocenten over de juiste kwaliteiten beschikken om lichamelijke
oefening te geven. Dat is natuurlijk een zeer prijzenswaardig standpunt voor
een belangenvereniging als de KVLO. Ik herhaal nog maar eens dat mijn fractie
absoluut niets heeft tegen de inzet van vakdocenten.Voorzitter: BiesheuvelMevrouw Barth (PvdA):Wij zitten echter met de twee randvoorwaarden, te weten de vraag of scholen
het geld hebben om ze aan te stellen en de vraag of er voldoende vakdocenten
beschikbaar zijn om aan de ontstane vraag te voldoen.In eerste termijn noemde de minister een argument waar wij zeer gevoelig
voor zijn. Ik doel op het stellen van kwaliteitseisen. De minister zegt: dit
wetsvoorstel stelt een kwaliteitseis aan het onderwijs en als wij dit niet
doen, kunnen wij nooit meer kwaliteitseisen aan het onderwijs stellen. Daar
spitst de discussie zich wat mijn fractie betreft op toe. Wij dachten dat
deze minister zich, net als wij, zeer aangesproken voelde door de beweging
in het onderwijs dat wij als politiek kwaliteitseisen moeten stellen aan het
eind van het onderwijsproces en niet middenin. Als politiek moeten wij niet
op de stoel van de school gaan zitten als het gaat om de vraag: hoe bereiken
wij kwaliteit? Als politiek moeten wij helder zijn in het eisen van kwaliteit
en moeten wij scholen vrij laten in het realiseren van die kwaliteit. Mijn
fractie is er nog niet van overtuigd dat dit wetsvoorstel die kwaliteit zal
garanderen. We hebben dan wel een vakdocent, maar we zitten nog steeds met
vage kerndoelen en te weinig geld om goed gymnastiekmateriaal te kopen. Juist
het stellen van heldere kwaliteitseisen aan het eind van het proces –
leerstandaarden dus, goede exameneisen – is van essentieel belang om
de kwaliteit van het gymnastiekonderwijs te verhogen. Gisteren werd ik in
die mening nog bevestigd door een buitengewoon boeiend artikel in, juist,
het tijdschrift van de KVLO. Het betreft een Amerikaans artikel, maar volgens
mij is het zeer goed toe te passen op de Nederlandse situatie. De auteur schrijft
daarin: Onze leerplannen zijn beladen met te veel onderwijsdoelen en inhouden
voor een te korte tijdsperiode. We – dat zijn dan de leraren, vakleerkrachten –
hadden de kans om met dit soort programma's weg te komen, omdat we vrijwel
niet verantwoordelijk werden gehouden voor leeropbrengsten of het uitblijven
daarvan en evenmin aandacht gaven aan een evaluatie als een integraal bestanddeel
van het onderwijsleerproces. De vertaler van het artikel, lid van de KVLO,
schrijft er tussen haakjes bij: Mijns inziens kan met recht worden beweerd,
dat hetzelfde geldt voor de in ons land min of meer recent geformuleerde kerndoelen
en eindtermen voor het bewegingsonderwijs. Voorzitter, dit is mij uit het
hart gegrepen! De auteur van het artikel hangt ook de stelling aan: zonder
heldere doelen is het geven van effectief onderwijs simpelweg niet mogelijk.
De minister heeft gezegd dat de commissie Wijnen aan de slag is met leerstandaarden.
Die komen er. Daar nemen wij kennis van, maar wij zitten nog steeds met dit
wetsvoorstel dat de wetgever plaatst op de stoel van de autonome school waar
het gaat om de vraag: hoe bereik je kwaliteit – met een vakleerkracht,
een groepsleerkracht, met een onderwijsassistent – hoe organiseer ik
dat proces binnen mijn school en welke prioriteiten geef ik daaraan? Wij hadden
gedacht dat de minister was gecommitteerd aan die beweging van het "hoe" naar
het "wat". Voor ons is dit een wat meer principieel bezwaar tegen dit wetsvoorstel.Voorzitter. Ik kom te spreken over het door mijn fractie ingediende amendement.
Dan gaat het om de vraag of dit amendement het doel van dit wetsvoorstel –
stimulering van de aanstelling van goede vakdocenten in het basisonderwijs –
versterkt. De minister heeft aangegeven dat het amendement de WHW zou opblazen.
Dat is nooit mijn ambitie geweest. Als het zo niet kan – en ik neem
dat graag van de minister aan – dan moet het anders. Ik vraag de minister
heel dringend om mijn fractie niet met lege handen te laten staan waar het
gaat om de bedoeling met ons amendement. Het amendement was bedoeld om ervoor
te zorgen dat er naast de stroom die uit de ILO's richting het basisonderwijs
gaat, een laagdrempelige, zeer toegankelijke weg overeind blijft voor groepsleerkrachten
om een volledige onderwijsbevoegdheid te halen. Mijn fractie vindt dat de
overheid financieel garant moet staan voor het halen van zo'n volledige onderwijsbevoegdheid.
De Raad van State heeft dat ook aan ons voorgehouden. Als dat niet kan door
middel van ons amendement, verzoeken wij de minister dringend om aan te geven
hoe het wel zou kunnen. Kan het bijvoorbeeld door middel van specialisatie
binnen de pabo's? Wij kennen een specialisatie binnen de pabo voor het jonge
kind, Weer samen naar school, onderwijsachterstanden, enz. Ik kan mij voorstellen
dat een pabo-student die grote affiniteit met lichamelijke oefening heeft
binnen de pabo voor deze specialisatie kiest. Hij haalt daar een extra bevoegdheid
voor en de mensen die voor een andere specialisatie kiezen, halen die niet.
Kunnen de 21 punten op deze manier worden verwerkt? Zo kan bereikt worden
wat mijn fractie graag wil. Het wetsvoorstel biedt dan een hogere kwaliteit
van het vak lichamelijke oefening. De aanstelling van vakdocenten om dat doel
te bereiken, wordt gestimuleerd. Tegelijkertijd wordt de autonomie van de
school gehandhaafd. Ook wordt een grotere garantie geboden dat in de toekomst
voldoende personeel voor het geven van lichamelijke oefening beschikbaar is.
Als er tekorten ontstaan aan leerkrachten die lichamelijke oefening kunnen
geven, is de kwaliteit helemaal verdwenen. En dat wil niemand.Minister Hermans:Voorzitter. Inmiddels is het twee weken geleden dat wij
met elkaar debatteerden over dit wetsontwerp. Ik heb een brief aan de Kamer
gezonden met informatie over de budgetten waarover de scholen op dit moment
beschikken. Daarbij heb ik aangegeven dat er in de Voorjaarsnota een bedrag
van ongeveer 500 mln gulden voor arbeidsmarktknelpunten is uitgetrokken. Dat
budget heeft voor dit jaar een incidenteel karakter, omdat de Voorjaarsnota
nu eenmaal een incidenteel karakter heeft. De kaderbriefelementen komen bij
de begroting voor 2002 aan de orde.Hoe gaat het straks met de inzet daarvan?Mevrouw Lambrechts (D66):Formeel is het incidenteel, maar het is toch de inzet dat dit budget structureel
wordt?Minister Hermans:Hierover is in het kabinet gediscussieerd. Wij hebben hier gedebatteerd
over een verdubbeling van het schoolbudget. Dat is mijn inzet, ook voor de
structurele component, voor de komende periode. De gehele discussie over de
vragen wat met die 500 mln gulden die voor dit jaar op de lat staan gebeurt
en hoe de structurele component eruit zal zien, komt bij de begroting voor
2002 aan de orde. Op dit moment vindt een discussie plaats met de sociale
partners die mij direct na de besluitvorming van het kabinet om een soort
sociaal akkoord gevraagd hebben. Gelet op dat kader moet – wat mij betreft –
het grootste deel van de inzet naar de schoolbudgetten gaan en minder naar
generiek te bepalen arbeidsmarktknelpunten.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat is de verdeling. Ik hoor graag dat het uw inzet is daarvan op zijn
minst de helft voor de schoolbudgetten te bestemmen. Het gaat echter om de
vraag of dit een incidenteel of een structureel bedrag is. Ik formuleer het
zo: ik kan mij niet voorstellen dat wij straks in ons meerjarig investeringsplan
bij deze post een minnetje zien staan, waardoor het bedrag dat nu eenmalig
geïnvesteerd wordt in de komende jaren niet kan worden teruggevonden.Minister Hermans:Niets is onwaarschijnlijk in de wereld, maar dit komt er heel dicht tegenaan. Ik gaf het algemene financiële kader aan. Hierbij spelen forse budgetten
een rol.Voorzitter. Het algemene financiële kader heb ik aangegeven en er
daarbij op gewezen dat forse budgetten aan de orde zijn. Vervolgens wil ik
meer specifiek op de vragen van de verschillende sprekers ingaan. De heer
Rijpstra zeg ik toe de inspectie te vragen om de ontwikkeling bij het geven
van lichamelijke oefeningen in de groepen 1 en 2 te monitoren.Mevrouw Barth wekt naar mijn mening met haar opmerkingen over de vakleerkrachten
en de overige krachten te veel de indruk dat er slechts één
oplossing is: het inschakelen van vakleerkrachten. Ik wijs erop, dat bijscholing
mogelijk is van iemand die na 2005/2006 in het onderwijs komt, maar die geen
aantekening heeft voor het geven van lichamelijke opvoeding. Verder is het
mogelijk om een CIOS-assistent onder toezicht van een bevoegde leerkracht
te laten werken. De motie die op dit punt is ingediend, vind ik uitermate
sympathiek, gelet ook op de mogelijkheid van verdere opleiding. Verder is
er de mogelijkheid van het inschakelen van een student aan de academie voor
lichamelijke opvoeding. Deze drie mogelijkheden hebben, ook als wij denken
aan de arbeidsmarkt, een heel andere uitwerking dan die mevrouw Barth aangaf.
Zij meende dat het slechts mogelijk zou zijn om studenten voor de academie
voor lichamelijke opvoeding in te schakelen.Mevrouw Barth (PvdA):De motie van de heer Rijpstra heeft betrekking op het aanbieden van een
doorscholingstraject voor een CIOS'er, zodat die een volwaardige vakleerkracht
kan worden. Ik wil, gelet op wat de minister nu zegt, van hem horen of die
CIOS'er wel kan zorgen voor aanvulling van de ontbrekende bevoegdheid van
de groepsleerkracht, onder wiens verantwoordelijkheid hij uiteindelijk werkt.Minister Hermans:Voorzitter. Wat mevrouw Barth veronderstelt kan, want wij hebben voor
het ingroeimodel gekozen. Omstreeks 2010, dus over een kleine tien jaar, zal
ongeveer 20% van het lerarenbestand in het primair onderwijs niet automatisch
de aantekening lichamelijke opvoeding in de opleiding hebben verworven. Het
ingroeimodel brengt echter met zich, dat er allerlei mogelijkheden zijn om
tot de noodzakelijke invulling te komen. De motie die kamerbreed wordt gesteund
en die ik een sympathieke motie vind, zegt daar ook iets over. Een van de
punten is namelijk, dat juist onderwijsassistenten lichamelijke opvoeding
onder toezicht van een vakleerkracht in staat zijn zelfstandig te opereren.
Scholings- en carrièremogelijkheden brengt dit met zich mee, ook voor
CIOS-leerlingen. Het idee is dus dat men niet alleen is aangewezen op de mensen
van de academie voor lichamelijk opvoeding, maar dat ook de CIOS-studenten
die na 2005 zonder bevoegdheid in het onderwijs les gaan geven, via bijscholing
de bevoegdheid kunnen verwerven.Mevrouw Barth (PvdA):Voorzitter. Ik krijg toch niet helemaal antwoord op mijn vraag. Het gaat
mij om het volgende. Straks werkt er in het onderwijs een groepsleerkacht
die niet de bevoegdheid heeft om in de bovenbouw gymnastiek te geven. Op de
school is echter wel een sportonderwijsassistent, een CIOS'er, aanwezig die
wel de nodige vakkundige kennis heeft, maar die als onderwijsassistent niet
zelfstandig aan een groep les mag geven. Ik hoop nu dat helder blijft dat
hij dat niet mag. Mijn vraag was daarom: als een onderwijsassistent niet zelfstandig
voor een groep mag staan, kan hij dan wel werken onder de verantwoordelijkheid
van een groepsleerkracht die zelf de vakkennis niet heeft om te beoordelen
of de assistent het onderwijs in lichamelijke oefening wel goed geeft? Wat
is verantwoordelijkheidsverhouding van deze twee personen?Minister Hermans:De assistent kan alleen maar werken onder de verantwoordelijkheid een
leerkracht die een pabo-opleiding heeft, inclusief de aantekening lichamelijke
opvoeding. Ik vind echter, dat de situatie veel te veel zwart-wit wordt geschetst.
Men doet het nu voorkomen dat men in het onderwijs te maken heeft met alleen
maar alo's of alleen vakleerkrachten of alleen maar mensen met een aantekening.
Ik geef juist aan dat er een aantal mogelijkheden zijn. Ik heb aangegeven
dat in de toekomst 20% van het totale bestand aan leerkrachten de aantekening
lichamelijke opvoeding niet zal hebben. In negen à tien
jaar tijd zullen de schoolbesturen niet alleen met aanvullende budgetten,
maar met het totale personeelsbudget het probleem kunnen opvangen. Ik blijf
er bij, dat zowel wat het aantal docenten als de budgetten betreft hier geen
voorstellen worden gedaan die een vreselijke beperking inhouden van de vrijheid
van de scholen.Ik wijs ook op een ander punt en daarbij denk ik aan het langzame ingroeimodel
waarover mevrouw Lambrechts sprak. Welk deel van het schoolbudget wordt daarvoor
aangewend? Ik heb aangegeven wat de ontwikkeling is. Verder wijs ik erop,
dat ik vanmorgen contact heb gehad met de onderwijsorganisaties en ik heb
begrepen dat er van die kant zelfs veel steun voor dit wetsontwerp is. Ik
heb niet apart gevraagd wat hun mening is. Wij hebben een paar jaar geleden
al de nodige discussies gevoerd. Er is naar aanleiding van het debat van vorige
week vanmorgen echter opnieuw over de voorstellen gesproken en daarbij is
gebleken is dat de onderwijsorganisaties het tot stand komen van deze wet
breed steunen. De pabo's zouden ook een specialistische opleiding voor lichamelijke
opvoeding kunnen gaan bieden. De vraag is evenwel hoe die opleiding zich zal
verhouden tot de opleiding aan een academie voor lichamelijke opvoeding, wat
dit zal betekenen voor de algemene pedagogische punten en wat de positie zal
worden van een vakdocent die deze opleiding bij een pabo heeft gevolgd, ten
opzichte van iemand die de academie voor lichamelijke opvoeding heeft gedaan.
Ik zie het dan ook nog niet zo snel gebeuren dat er bij de pabo's een specialistische
opleiding ontwikkeld zal worden die vergelijkbaar is met de opleiding aan
de academie voor lichamelijke opvoeding. Ik kan mij ook nog geen goed beeld
vormen van een leraar in het basisonderwijs met als specialisatie lichamelijke
opvoeding. Ik wil eerst wel eens de plannen zien die de pabo's terzake zullen
ontwikkelen, want ik wil ook weten hoeveel aandacht er bij die specialisatie
besteed wordt aan pedagogisch-didactische aspecten.Mevrouw Barth (PvdA):Ik heb voorgesteld om te bekijken of dit zou kunnen dienen als alternatief
voor het amendement dat ik heb ingediend. Het lijkt mij vooral belangrijk
dat zo'n specialisatie gelijkwaardig is aan de postinitiële opleiding
die nu in het wetsvoorstel is opgenomen. Die specialisatie zal natuurlijk
niet helemaal vergelijkbaar zijn met de opleiding aan een alo, want iemand
die vier jaar ergens voor geleerd heeft, weet er altijd meer van dan iemand
die een cursus van een halfjaar heeft gedaan.Minister Hermans:Daar mogen wij van uitgaan.Mevrouw Barth (PvdA):Het gaat ons om een door de overheid gegarandeerde, bekostigde en toegankelijk
gemaakte mogelijkheid voor een groepsleerkracht om een volledige onderwijsbevoegdheid
te halen. Ik zou het dan ook op prijs stellen, als de minister wat verder
zou willen gaan dan alleen maar aan te geven welke beren er op de weg van
dit voorstel liggen. Misschien kan hij, al dan niet schriftelijk, aangeven
in hoeverre dit als alternatief voor ons amendement kan dienen.Minister Hermans:De komende jaren zullen zich vele ontwikkelingen voordoen die docenten
nopen om zelf hun vakbekwaamheid bij te houden. Als politiek besloten wordt
dat de specialisatie lichamelijke oefening onder de startbekwaamheidseisen
voor leerkrachten moet vallen, wil ik daar niet weer een uitzondering op maken.
Ik verschil er dan ook ten principale met mevrouw Barth van mening over dat
de overheid voor de financiering daarvan zou moeten zorgen.Mevrouw Barth (PvdA):Wij maken die uitzondering als wetgever, want wij verbieden groepsleerkrachten
om dat vak nog langer te geven. Als de wetgever een uitzondering maakt, dan
zal die daar ook de consequenties van moeten dragen.Minister Hermans:Als de wetgever een uitzondering maakt, betekent dat nog niet dat de overheid
dat allemaal gaat betalen. Als dat nu gedaan wordt, zou de overheid iedere
keer als zij leerkrachten verplicht om een opleiding te gaan volgen, die opleiding
ook moeten betalen. En die lijn wil ik niet gaan volgen. Wij stellen nu een
kwaliteitseis die bij een nieuwe periode ingaat. Alles wat daarvoor is gebeurd,
blijft intact. Er wordt voor een nieuw proces gekozen met een nieuwe aanpak
en andere kwaliteitsvoorwaarden Ik ben het ook absoluut niet eens met de Raad
van State dat wij een deel van de bevoegdheid afhalen en dat wij er daarom
ook voor moeten zorgen dat_ Als wij die weg opgaan, zullen wij de komende
tijd voor de grootste problemen komen te staan bij het bijhouden van bekwaamheidseisen
voor docenten in het onderwijs. Ik hoop dat wij met elkaar de lijn blijven
bewandelen dat de kwaliteit van degenen die voor de klas staan, altijd nog
een zaak is waar wij in de politiek met elkaar over spreken en dat wij in
dat verband een aantal algemene en minimale voorwaarden stellen. Als wij dat
doen, wil dat echter nog niet zeggen dat degenen die niet aan die voorwaarden
voldoen, op onze kosten bijgeschoold moeten worden. Dat lijkt mij niet de
juiste weg. Daarom verschil ik ook ten principale met mevrouw Barth van mening
over de weg die wij met dit wetvoorstel zouden moeten gaan.Mevrouw Barth (PvdA):Wij staan allemaal achter het bevorderen van de kwaliteit van leraren.
Ik mag evenwel hopen dat de minister de bevoegdheid van groepsleerkrachten
in het basisonderwijs niet steeds verder gaat inperken en dat dit geen precedentwerking
zal hebben voor andere vakken. Wij moeten niet meer gaan verbieden, maar juist
gaan stimuleren.Mevrouw Barth (PvdA):Ik mag toch hopen dat de minister bij het bevorderen van de kwaliteit
van leraren de bevoegdheid van beroepsleerkrachten in het basisonderwijs niet
steeds verder zal inperken. Bovendien hoop ik dat dit geen precedentwerking
zal hebben voor andere vakken. Wij moeten niet meer gaan verbieden, maar vooral
gaan stimuleren. Als niet uitkomt wat ik hoop, dan dient dit een uitzondering
te blijven en zal de overheid voor adequate bekostiging moeten zorgen, opdat
die uitzondering een volwaardige plaats kan krijgen in de regeling voor scholen
die hiermee moeten omgaan.Minister Hermans:Voorzitter. Politiek wordt besloten om hier een kwaliteitseis neer te
leggen. Dan kan er ook politiek worden besloten om er een financiering aan
toe te voegen voor al degenen die niet genoeg middelen hebben.
Ik kies daar niet voor. Vanaf het moment dat er een nieuwe lichting binnenkomt,
weet men dat men vakleerkrachten op het gebied van lichamelijke opvoeding
nodig heeft en dat men niet automatisch een aantekening krijgt. Daar heb ik
voor gekozen. Als mevrouw Barth het niet met die keuze eens is, moet zij daar
de consequenties aan verbinden. Maar zodra er een wetsvoorstel op tafel ligt
waarin is aangegeven dat er nu een kwaliteitseis is gesteld op basis van door
de Kamer tot drie- of viermaal toe ingediende moties, dan vind ik dat uitstekend.
Iedereen kan dan terzake zijn keuzes maken, maar kan niet meer zeggen welke
kant het opgaat. Daarover verschillen wij dus van mening. Ik geef een nieuwe
lijn aan op basis van een wens van de Kamer. Vervolgens kom ik tot wetgeving
waarmee inhoud wordt gegeven aan die wens. Daarna constateer ik dat dit dus
consequenties heeft ten aanzien van het bestand van docenten en geef ik een
reactie met betrekking tot de financiering, waarbij ook een aantal ingroeimodellen
is meegenomen. Ik kan op dit punt niet meer doen dan verdedigen wat hier nu
ligt en aangeven dat dit mijn voorstel is, waarop de Kamer "ja" of "neen"
zou moeten zeggen. De Kamer kan ook amenderen en daarmee aangeven dat zij
de regeling toch anders wil, maar dat is dan de keuze van de Kamer.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij hebben al eerder gesproken over de vraag of dit binnen de initiële
opleiding geregeld kan worden. In eerdere discussies hebben wij bezien hoe
omgegaan kan worden met nieuwe opleidingen, waarbij de kwaliteitstoets een
zwaartepunt zou zijn. Onafhankelijk van hetgeen nu voorligt en van de inzet
van dit wetsvoorstel, zou niet moeten worden uitgesloten dat pabo's samen
met alo's een kwalitatief goede opleiding in het initiële traject kunnen
opzetten, met als extra specialisatie de lichamelijke opvoeding. Als wij dat
met elkaar kunnen afspreken en het traject in stand kunnen houden van accreditatie,
kwaliteitstoets en bezien of het de moeite waard is, dan hoeven wij ons nu
alleen nog uit te spreken over punten waarover van tevoren al overeenstemming
bestond.Minister Hermans:Ik heb al aangegeven dat ik de opleiding op dit moment nog niet heb gezien.
Ik kan dus niet alle ins en outs ervan precies bekijken. Ik zei al dat er
een wat vreemde situatie zou ontstaan als er een specialistische opleiding
lichamelijke opvoeding via een pabo gegeven zou worden. Daar hebben wij immers
het CIOS en de academies voor lichamelijke opvoeding voor. Als wij ervoor
kiezen om binnen de pabo een specialistische opleiding op te zetten, houdt
dit in dat daaraan in de opleiding ook specifieke aandacht moet worden gegeven.
Ik kan op dit moment niet goed overzien wat dit voor consequenties heeft voor
de groepsleerkrachten. Ik heb daar ook geen voorstellen voor gezien en vind
het op zichzelf een wat vreemde constructie, juist nu wij ernaartoe werken
om mensen van het CIOS of de alo als vakleerkracht in te zetten. Maar als
er nieuwe voorstellen op tafel komen met een goede inhoud, dan ben ik de laatste
om te zeggen dat het niet zou kunnen. Maar ik wil die voorstellen wel eerst
zien en weten wat zij zullen betekenen voor de algemene onderwijsbevoegdheid
die men heeft als men een dergelijke specialistische opleiding heeft genoten.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Dat begrijp ik en het lijkt mij ook reëel, maar daarover
hebben wij juist gezegd dat wij dat zelf niet meer als eerste beoordelen.
Daarvoor is er de accreditatieraad die de kwaliteit van de opleidingen in
eerste instantie beoordeelt, ook in relatie tot andere soortgelijke opleidingen
in Nederland en daarbuiten. Als wij dat kunnen afspreken, is er al een groot
gedeelte van de kou uit de lucht.Minister Hermans:Ik weet niet of er veel kou in de lucht zit. Als zich onvoldoende studenten
melden, hebben we het over een heel andere discussie. Als iemand geen initiële
opleiding wil volgen, maar een opleiding aan de pabo volgt en vervolgens docent
aan een basisschool wordt, houdt hij altijd nog de mogelijkheid van een aanvullende
cursus. De betrokken school houdt de mogelijkheid om te kiezen voor iemand
met een oudere onderwijsbevoegdheid, bijvoorbeeld CIOS of alo. Ik weet niet
of ik daarmee alle problemen heb opgelost. Ik heb dat voorstel, dat nog niet
aan de orde is geweest, nog niet gezien. Het komt nu opeens tijdens het debat
op. Ik vraag me al wel af, wat dat betekent voor de algemene onderwijsbevoegdheid.
Daar moeten we wel goed op letten.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat standpunt deel ik. Ik ben misschien niet sportief, maar wel redelijk
creatief. Dat compenseert dat "gebrek" enigszins. Als wij hier afspreken dat
wij daartegen niet op voorhand "njet" zeggen – u gaf al aan dat dat
niet in uw aard ligt – kunnen wij afwachten of zich op dat terrein een
opleiding ontwikkelt. Om die ruimte heb ik gevraagd, en om niet meer dan dat.Minister Hermans:Ik kan daarover op dit moment geen eindoordeel vellen. Die opleiding heeft
zich bij mij nog niet gemeld. Wat na dit wetsvoorstel in de praktijk ontstaat,
weet ik niet. We kunnen een aantal modellen voorspellen, maar de praktijk
blijkt vaak veel inventiever dan wij op sportief gebied denken te zijn. Er
is op dat punt veel hoop. Iedereen heeft de ontwikkelingen vijf jaar lang
zien aankomen. Het wetsvoorstel ligt op tafel, het regelt een aantal zaken,
de financiële situatie is afdoende geregeld, en daarom gaat het nu om
de vraag, of een dergelijke stap ten principale moet worden gezet. Ten principale
ben ik het eens met mevrouw Barth. Aan het eind van het proces wil ik kijken
wat de kwaliteit is. Ik ben het met haar eens als het gaat om de kerndoelen.
De staatssecretaris en ik zijn volop bezig, in het kader van de kerndoelen
via de daarvoor benoemde commissie keuzes te inventariseren. Hoe men de resultaten
heeft bereikt, is punt twee. Inderdaad wordt bij de wijze waarop dat wordt
bereikt, ook een aantal zaken geregeld. Dat geldt voor iedere andere onderwijsgerelateerde
functie. Wij allen zijn voortdurend, onder handhaving van artikel 23 over
de verantwoordelijkheid van de minister voor de kwaliteit van het onderwijs,
bezig met het laten voldoen van onderwijsgevenden aan kwaliteitseisen. Die
keuze maken we, of maken we niet. We kunnen besluiten, alles meer algemeen
te benaderen. Hier ligt die keus, op verzoek van de Kamer. Ik denk dat die
keus heel helder is. Ik kan mij voorstellen dat een en ander voor rekening komt van de docent
die op de school werkzaam is, die daarvoor een aanvullende cursus zou moeten
volgen. Verder kan ik mij voorstellen dat in het kader van de onderwijs- en
opleidingsfondsen, opgezet door de sociale partners, afspraken worden gemaakt
over wat de school zelf betaalt, en wat de docent betaalt. Dat kan variëren
van nul tot 100.We moeten, kijkend naar de scholen, niet praten over de partjes die erbij
komen als het gaat om de formatieruimte, maar over de totale beschikbare formatieruimte,
op grond waarvan scholen, zeker met een ingroeimodel, kunnen zien wat zich
de komende jaren gaat voordoen. Op grond daarvan kunnen de scholen komen tot
een gedifferentieerde invulling van vacatures. Dat hoeft niet altijd een fullswing
docent te zijn: het kunnen ook onderwijsassistenten zijn, onder leiding van
een docent. Er zit dus een aantal mogelijkheden in. Eerst wordt gekeken naar
het totale personeelsbudget. Als wordt gekozen voor lumpsumfinanciering in
het primair onderwijs – daarvoor bestaat vrij brede steun – is
de hele financiële situatie van de school inzetbaar, zodat kan worden
gekeken hoe de middelen het meest effectief kunnen worden ingezet.Opleidingen kunnen in de vrije ruimte modules uit het postinitiële
traject aanbieden. Met de ontwikkelaars van deze postinitiële opleidingen
is besproken welke modellen goed op de initiële opleiding aansluiten.
Daaruit zijn 5 modules van de in totaal 21 modules naar voren gekomen. De
opleidingsinstellingen hebben in principe de mogelijkheid om een gehele postinitiële
opleiding van ongeveer 800 uur aan te bieden, maar dat leidt wel tot een eenzijdige
specialisatie. Ik vraag mij dan ook af of dit wel de goede weg is. De andere
elementen van de opleiding tot groepsleerkracht krijgen dan onvoldoende aandacht.
Scholen en schoolbesturen zullen bij een eventuele aanstelling zeker de voorkeur
geven aan een breed opgeleide docent basisonderwijs.Mevrouw Lambrechts (D66):Er zijn echter ook heel goede studenten. Sommigen doen bijvoorbeeld twee
studies aan een universiteit in de tijd dat een ander er met moeite een doet.
Een goede student kan alle 21 modules naast de initiële opleiding volgen.
Daar moeten wij ons niet tegen verzetten.Minister Hermans:Ik verzet mij daar helemaal niet tegen. Ik wijs er alleen op dat het doel
is, een kwaliteitsverbetering te realiseren. Wij moeten dit onderwerp niet
isoleren. Wellicht wil een school liever een breed opgeleide docent zonder
de bevoegdheid lichamelijke opvoeding omdat er ruimte is om dat op een andere
manier in te vullen. Ik geef alleen aan dat ik dit geen gewenste ontwikkeling
vind, maar studenten kunnen die keuze wel maken. Er zijn verschillende varianten
mogelijk. Het schoolbestuur bepaalt uiteindelijk welke docent het wil aanstellen.De heer Slob (ChristenUnie):Ik blijf dit een beetje dubbel vinden. U vindt het ongewenst als het postinitiële
traject volledig wordt geïmplementeerd in de initiële opleiding.
U heeft een voorkeur voor het aanbieden van 5 modules. Volgens mij zijn er
overigens niet meer dan 20. U verbindt echter geen consequenties aan uw voorkeur.
Waarom wordt er geen limitering aangebracht?Minister Hermans:Waarom zou ik die keuze verbieden? Op de onderwijsarbeidsmarkt zullen
schoolbesturen kunnen kiezen tussen studenten met verschillende specialisaties.
Ik wil het niet verbieden, maar het is voor de breedte van de opleiding beter
als een student meer dan één specialisatie heeft. Uiteindelijk
bepaalt het schoolbestuur de eisen die aan de student worden gesteld.De heer Slob (ChristenUnie):Het argument dat dit ten koste kan gaan van een bredere opleiding leidt
mij tot de conclusie dat limitering gewenst is. Er is echter nog een reden
voor limitering, namelijk de bekostiging. De implementatie van het gehele
postinitiële traject in het initiële traject komt volledig voor
rekening van de overheid. Als deze bevoegdheid op een andere wijze wordt gehaald,
moet de student of de school zelf de portemonnee trekken. Dat lijkt mij niet
goed.Minister Hermans:Voorzitter. Laten we de student nu eens zelf een keuze laten maken! Laten
we er als Kamer nu eens van afblijven! Ik sta verbaasd. We praten steeds over
ruimte, vrijheid, autonomie van scholen en studenten. Maar wat doen we? Zodra
de student een keuze dreigt te maken die sommige mensen niet willen, gaan
we dat gauw even verbieden. Ik doe daar niet aan mee. We moeten de lijn volgen
dat het straks aan de student en aan de school is om te bepalen wat men wil
gaan doen. Als de school straks de voorkeur geeft aan de ene student boven
de andere, moet die keuze er zijn. Als de student kiest voor een smalle opleiding
in zijn vrije ruimte, is dat zijn eigen keuze. Als de student straks op school
wordt aangesteld en er wordt hem gevraagd les te geven in zaken waarin hij
geen opleiding heeft gehad, dan zullen andere studenten die taken overnemen
en zal de student in kwestie niet meegaan in die functiedifferentiatie. Laat
dat nu eens vrij. Laten de studenten en de schoolbesturen daar zelf over beslissen.
Het accreditatieniveau waarover we praten zijn de kwaliteitseisen waaraan
de opleidingen moeten voldoen. We moeten dan niet gaan zeggen: wij vinden
dat dit of dat toch niet mag.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb de minister gevraagd om aan te geven welke financiële
ruimte is toegekend aan de scholen voor dit beleid.Minister Hermans:Voorzitter. Er is een scholings- en een schoolbudget. Deze zijn bij elkaar
op dit moment 230 mln gulden. Ik acht het niet onmogelijk dat bij de begroting
voor 2002 het budget in de richting van een verdubbeling zal gaan. De heer
Van de Camp heeft een berekening gemaakt. Daar zitten niet alleen schoolbudgetelementen
in maar ook andere elementen. Je komt dan in de buurt van de 500 mln à
700 mln gulden, inclusief het budget voor het schoolprofiel. Dat totale budget
komt dus bovenop het algemene personeelsbudget dat voor de scholen beschikbaar
is. De school kan met het totale schoolbudget, inclusief het personeelsbudget
en dit in beginsel vrij te besteden budget, gaan fluctueren. Ik wil dus niet
alleen maar praten over het toegevoegde budget. We vergeten dan dat er al
100 mln gulden beschikbaar is voor het personeelsbudget. Daarin kan ook geschoven
worden. Daarin kunnen ook variaties worden aangebracht. De
autonomie in de ruimte die scholen krijgen, moet maken dat ze niet alleen
met het extra geld maar ook met het bestaande budget vrij kunnen werken. Dat
ligt hier nu op tafel. Ik kan daarom ook niet precies zeggen welke bedragen
eronder worden verstaan. Ik geef echter aan dat we in de ruimtes waarin er
voor personeelsbeleid aanvullende mogelijkheden zijn, praten over bedragen
tussen de 500 mln gulden en 1 mld gulden. We moeten bij de discussie over
de begroting voor 2002 de exacte cijfers nog krijgen.De heer Rabbae (GroenLinks):Niet dat de Kamer de middelen in de richting van de school wil oormerken,
maar zij weet dus niet welke ruimte de scholen kunnen gebruiken voor het onderdeel
dat wij vandaag bespreken? Dat is onbekend.Minister Hermans:De staatssecretaris en ik hebben onlangs in een brief aangegeven dat een
aantal budgetten wordt samengevoegd. De algemene doelstelling van het totale
budget blijft overeind. Maar we geven niet meer via aparte vakjes aan wat
je met een budget moet doen. We praten straks echter over de taak van de inspectie
in het kader van het toezicht op de Wet op het onderwijs. De inspectie kan
dan kijken welke schoolontwikkelingsplannen en welke scholingsplannen er liggen.
Als er sprake is van een echte ontwikkeling van een O&O-budget bij de
sociale partners, zal er een zekere vergelijking komen van die budgetten en
die van de scholen. In de beoordeling van de scholen via de onderwijsinspectie
krijgen wij straks een beeld van wat een school aan scholing van zijn personeel,
aan schoolontwikkeling en aan andere zaken heeft gedaan. Maar een school kan
niet meer zeggen: "dit is ons scholingsbudget, als het op is kunnen wij niets
meer doen", want er zijn ook andere budgetten waarmee een school iets kan
doen.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Als Kamer, als controlerend orgaan van de regering, kunnen
we de minister straks niet aanspreken op de vraag in hoeverre ruimte is gecreëerd
voor lichamelijke oefening met het geld dat door onze gezamenlijke inspanning
voor de scholen beschikbaar is gekomen. De school kan dus nooit in onze richting
aangeven of zij voldoende of onvoldoende armslag heeft gekregen van de minister
om te verwezenlijken wat zij graag had gewild. Dat is een handicap.Minister Hermans:Ik weet zeker dat de scholen zullen zeggen dat zij onvoldoende armslag
hebben. Als ik bij een school zat, zou ik dat ook zeggen. Het is op zichzelf
een goede zaak als er meer ruimte kan komen. Als je de scholen meer ruimte
en autonomie wilt geven, geef je aan het einde een prestatiepunt dat zij bereikt
moeten hebben. Je moet ruimte laten voor hoe men daar komt.Mevrouw Barth vraagt terecht wanneer de kerndoelen scherper worden geformuleerd,
zodat duidelijk is wat wij willen bereiken. De vraag waar het om gaat, is
niet hoe wij Rome bouwen, maar hoe Rome er straks uit moet zien. Wij werken
er nu aan om stap voor stap te zeggen welk eindplaatje wij willen hebben.
Daarin zit kwaliteit van het onderwijs in lichamelijke opvoeding en het bereiken
van een aantal kerndoelen. Het is de verantwoordelijkheid van de scholen hoe
zij daar komen met het budget dat zij hebben.Het tweede element is publieke verantwoording over de besteding van het
budget door de professionals in de school, door de ouders en door regelmatig
toezicht van de inspectie, die de school een spiegel voorhoudt. Dat wordt
publiek bekend en dan krijgen wij een algemeen beeld van de staat van het
Nederlands onderwijs. Dat is de lijn die de staatssecretaris en ik in de praktijk
brengen.Voorzitter: DijksmaDe heer Rabbae (GroenLinks):Daardoor kunnen wij de prestaties niet kwantitatief meten. Het gaat om
kwaliteit, inzet van de scholen en kerndoelen, maar de minister zegt niet
dat hij de scholen zoveel middelen geeft om zoveel leerkrachten of capaciteit
te creëren voor dit beleid. Dat kunnen wij straks niet meten.Minister Hermans:Straks wordt gemeten of het product dat de school levert, voldoet aan
de kwaliteitseisen die wij stellen. Daarbij kan er speciale aandacht zijn
voor lichamelijke opvoeding of voor andere elementen van de kerndoelen die
bereikt moeten worden. Daar geven wij middelen voor. De ene school heeft daar
100 voor nodig, een andere 80, weer een andere 120. De ruimte voor die keuzes
moet je aan de scholen laten. Hoe komt men tot dat doel? Een tweede element
is dat wij een aantal kwaliteitseisen stellen aan de mensen die aan het onderwijskundig
proces meewerken. Dat zijn de algemene punten van het beleid.Als de Kamer meer geld voor scholing wil inzetten, moet zij zeggen dat
daarvoor meer geld moet worden besteed uit het algemene budget van de scholen,
zoals er nu ook meer geld uit het Gemeentefonds wordt ingezet voor onderwijshuisvesting.
Op het niveau van de instelling moeten de leerkrachten dat samen met het bestuur
en de ouders in praktijk brengen. Iedere school heeft andere mogelijkheden
voor de invulling daarvan. Het punt is dat wij daar nu ruimte voor geven.
Wij stellen de einddoelen en wij faciliteren en wij geven de scholen de mogelijkheid
om de ruimte daartussen in te vullen.De heer Van de Camp (CDA):Boven dit debat blijft hangen dat de Tweede Kamer onvoldoende inzicht
heeft in de standaardformatie en het schoolbudget dat structureel extra wordt
gegeven. In de toelichting op de begroting kan een tabel worden opgenomen
dat scholen bij 100, 200 of 400 leerlingen standaard dit formatiebudget en
dat schoolbudget hebben. Dan heeft de Kamer een indicatie van wat zij aan
nascholing en eventueel aan extra formatie kunnen inzetten. Ik ben het ermee
eens dat dit keuzes en verantwoordelijkheden van de scholen zijn, maar nu
moet ik voortdurend trekken en zuigen over welk extra budget er is.Minister Hermans:Ik heb een brief naar de Kamer gestuurd met voorbeelden van de beschikbare
nascholings- en schoolbudgetten bij scholen met 100, 220 en 400 leerlingen.De heer Van de Camp (CDA):Dan heb ik de brief niet goed gelezen. Als dat zowel voor nascholing als
voor het schoolbudget is, dan is het wel heel krap.Minister Hermans:In de oude situatie gaat het om een bedrag van 230 mln gulden.De heer Van de Camp (CDA):Ik begrijp best dat u niet op de begroting en de kaderbrief vooruit kunt
lopen, maar voor de controlerende werkzaamheden van de Kamer is het belangrijk
dat wij weten wat het schoolbudget is voor een standaardbasisschool van acht
groepen. Wij gaan wel dereguleren, maar er zullen hopelijk wel acht groepsleerkrachten
blijven op een school.Minister Hermans:Dat staat in de brief. Dat staat op pagina 2 bovenaan. Ik kan u alleen
nog inzicht geven in de personele budgetten en de materiële budgetten
die men daarnaast nog heeft. Ik heb aangegeven wat de extra ruimte is die
er in de afgelopen jaren is gekomen voor het scholingsgeld en het schoolbudget.
Die hebben wij samengevoegd en in de afgelopen periode hebben wij daar 45
mln gulden aan toegevoegd. Dat komt uiteindelijk uit op een totaal van 230
mln gulden. Er zijn drie modellen: scholen met 100 leerlingen, scholen met
220 leerlingen en scholen met 400 leerlingen. Dat zijn drie grove modellen.
Daar kunnen natuurlijk allemaal variaties in zitten, maar daar hebben wij
het in grote lijnen over. Als je praat over schoolgewichten voor scholen met
honderd leerlingen, dan praat je over een factor negen en dan kun je daar
ook een budget voor personeel en materieel aan toevoegen. Dan heb je bij benadering
het totale budget dat zo'n school ter beschikking heeft. Dat kan ik de Kamer
zo geven. De nascholingsbudgetten en de schoolbudgetten worden in de brief
aangegeven.Daarnaast kan ik nog aangeven wat het personeelsbudget is voor een school
met honderd leerlingen. Dan praat je over 1215 FRE's. Ik kan ervoor zorgen
dat de Kamer daar ook informatie over krijgt. Wij praten hier echter over
een specifiek element, waar budget voor is in het kader van het vrij te besteden
nascholingsbudget en het schoolbudget. Daar zal de komende periode nog het
een en ander aan worden toegevoegd, te weten de schoolprofielbudgetten plus
de extra middelen in het kader van de begroting 2002. Ik heb al gezegd dat
wij dan uitkomen op een bedrag tussen 500 mln en 1 mld gulden.De heer Van de Camp (CDA):Het gaat hier dus om nascholingsgeld dat los staat van het schoolbudget.Minister Hermans:Sinds de brief van de staatssecretaris van een maand of twee geleden zijn
die bij elkaar gevoegd.De heer Van de Camp (CDA):Is het bedrag van ƒ 13.000 voor een school met 100 leerlingen inclusief
dat bedrag van ƒ 3000 of zijn dat twee afzonderlijke bedragen? Daar
is de brief niet zo helder in.Minister Hermans:Het totale budget is voor een school met ongeveer 100 leerlingen iets
meer dan ƒ 13.000.De heer Van de Camp (CDA):Dat is exclusief het bedrag van 500 mln gulden dat nog komt. Kan in de
begroting 2002 niet in een enkelvoudig schemaatje worden aangegeven wat het
totale schoolbudget is? Dat omvat in mijn ogen ook het nascholingsgeld.Minister Hermans:Dat heb ik ook gezegd. Daar kom ik ook steeds mee naar buiten. Bij de
begroting 2002 kan ik op tafel leggen waar wij in totaliteit over spreken.
Het enige dat ik heb willen aangeven, is dat het bijna onmogelijk is om over
uniforme scholen te spreken. Scholen met 100 leerlingen kunnen totaal verschillend
zijn. Wij praten over een macrobudget van 185 mln gulden dat wordt opgekrikt
tot 230 mln gulden met extra geld erbij. Wij zijn gaan praten over een toevoeging
van het schoolbudget aan het totale budget dat hier op tafel ligt.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben het met de minister eens dat wij hier niet 6000 individuele basisscholen
kunnen beoordelen. Ik vind wel dat de Kamer moet weten wat ongeveer de standaardbekostiging
is, opdat wij ook kunnen beoordelen of men überhaupt keuzen kan maken.
Ik loop nog even vooruit op de lumpsumbekostiging. Als u toch met een format
komt, dan zullen die cijfers ook boven water moeten komen.Minister Hermans:Wij zijn weer terug bij af. Ik heb Hermansaangegeven wat de vrij te besteden
budgetten zijn. Er is een personeelsbudget, een materieel budget en een vrij
te besteden budget. Die drie bij elkaar vormen het totale budget van een school.
Mij is steeds gevraagd wat de feitelijk te besteden budgetten zijn. Dat heb
ik aangegeven. Ik heb ook aangegeven dat er een notitie komt van de staatssecretaris
waarin de scholingsgelden zijn toegevoegd aan de schoolbudgetten. Ik heb aangegeven
dat ik de schoolprofielbudgetten daar ook aan zal toevoegen.
Ik heb aangegeven dat bij de begroting 2002 de schoolbudgetten verder zullen
worden verhoogd. Meer gegevens heb ik niet. U kunt ook zeggen dat u wilt weten
hoeveel geld er in algemene zin is voor personeel op een school van 100 leerlingen.
Dat is hier niet aan de orde geweest. Hoeveel heeft u voor materieel, is gevraagd.
Ik heb aangegeven welk totaal vrij besteedbaar budget scholen met 100, 220
en 400 leerlingen hebben, dus inclusief het scholingsgeld. Daarover praten
wij.Mevrouw Barth (PvdA):Ik denk dat in de Kamer vrij breed de vrees leeft dat uit het schoolbudget
reëel bijvoorbeeld vijf taken kunnen worden gefinancierd, maar dat de
politiek op een gegeven ogenblik nog wel twintig andere doelen bedenkt, terwijl
iedere keer wordt gezegd dat daarvoor het schoolbudget is bestemd. Ik vind
het belangrijk dat er uiteindelijk een soort normering onder dat schoolbudget
wordt gelegd, waarop de Kamer het kabinet kan aanspreken zoals wij dat bijvoorbeeld
doen met de Londo-bekostiging. Scholen zijn vrij in de besteding daarvan,
maar de politiek heeft wel aan de scholen laten zien wat zij redelijkerwijs
met dat budget kunnen doen. Zo niet, dan praten wij toch een beetje in het
luchtledige over de verhouding tussen wat van de school bij wet wordt geëist
en de mate waarin scholen in staat worden gesteld om aan die eisen te voldoen.Minister Hermans:Het is aan de Kamer om ja of nee te zeggen tegen dit voorstel. Ik heb
het budget op tafel gelegd. Ik heb aangegeven waarom ik kwaliteitseisen stel
en hoe die kunnen worden ingevuld. De Kamer kan niet steeds opnieuw zeggen
dat zij geen inzicht heeft in de budgetten. Dit inzicht is er. De Kamer beslist
zelf over de vraag of zij het voldoende vindt. Het inzicht in de budgetten
wordt op pagina 2 van de brief gegeven. Laat niemand zeggen dat dit niet helder
is. Er wordt aangegeven welk budget er is voor een school met 100, met 220
en met 400 leerlingen.Mevrouw Barth (PvdA):Wij hebben wel inzicht in het budget, maar wij weten niet wat wordt verwacht
dat de scholen met dat budget doen. Er is natuurlijk wel een relatie tussen
die twee dingen. Nogmaals: als wij van de scholen verwachten dat zij hun personeel
nascholen voor Weer samen naar school, voor onderwijsachterstanden, voor ICT
en straks ook nog voor gymnastiek en zij hebben een budget waarvan zij eigenlijk
maar een cursus kunnen betalen, dan vragen wij teveel van de scholen en moet
er budget bij.Minister Hermans:Wij geven in deze discussie een specifiek element aan waarin wij een kwaliteitseis
stellen aan docenten. Voor het overige zijn de scholen vrij in de besteding
van de schoolbudgetten. De Kamer en het kabinet hebben aangegeven wat er met
die budgetten kan worden gedaan, maar die keuze is aan de scholen. Ik kan
niet zeggen: u moet die en die dingen uit het schoolbudget doen, want dan
is dat budget niet langer vrij besteedbaar. Wij stellen nu op basis van kwaliteit
een eis aan de manier waarop de budgetten worden besteed. Dit is een politieke
keuze en dat doet de Kamer wel of niet.Mevrouw Barth (PvdA):In eerste termijn hebben wij geprobeerd een antwoord te krijgen op de
vraag of de scholen na uitvoering van de wettelijke taak die zij door dit
wetsvoorstel krijgen opgelegd, nog voldoende ruimte in het budget overhouden
om echt autonoom een beslissing te kunnen nemen over hun overige prioriteiten.
Dit antwoord kan ik ook niet in de brief vinden. Als alles opgaat aan die
wettelijke taak, is de vrijheid van de school een lege huls geworden.Minister Hermans:Deze vraag wordt nu al voor de tiende keer gesteld en ik geef tien keer
hetzelfde antwoord. De scholen hebben die ruimte. Het is niet zo dat na de
aanvaarding van dit wetsvoorstel onmiddellijk alle leerkrachten moeten worden
omgeschoold. Het is niet waar dat de scholen geen alternatieven hebben. Die
ruimte is er voor de scholen. Ik heb aangegeven dat de schoolbudgetten in
de komende tijd nog verder zullen worden verhoogd. Meer informatie kan ik
niet geven. Omdat het vrij is, mogen scholen alle elementen naar voren laten
komen. Die ruimte wordt de scholen geboden. Ik kan de Kamer het gevraagde
inzicht dus niet geven. Ik kan niet aangeven wat de scholen er op dit moment
mee doen. De schoolbudgetten zijn pas krap een jaar oud en dit betekent dus
dat ik daarover nu nog geen volledig overzicht heb. Het is dus aan de Kamer
te bepalen of zij van mening is dat zij deze stap met dit wetsvoorstel wil
zetten nadat zij de wens daartoe vijf jaar lang heeft geuit. Ik heb aangegeven
dat de mogelijkheid er mijns inziens ten volle is. Er is budget en het budget
wordt nog verder verruimd, dus de scholen hebben ruimte om dit te doen. Zij
kunnen in allerlei variaties invulling geven aan hetgeen in dit wetsvoorstel
op tafel ligt.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Op één punt is de brief echt niet duidelijk;
ik zal proberen om hier specifiek over te zijn. De minister laat ons zien
wat scholen per augustus 2001 krijgen op basis van de huidige budgetten. Dat
is op zich duidelijk. Maar per 2002 komt daar nog 235 mln gulden van het schoolprofielbudget
bij, evenals een deel – hij kan niet precies aangeven hoeveel –
van de 500 mln gulden uit het arbeidsmarktknelpuntenbudget. Graag weten wij
wat een en ander specifiek voor dit type scholen aan schoolbudget zal opleveren.De voorzitter:Mevrouw Lambrechts, volgens mij stelde de heer Van de Camp ook al deze
vraag.Mevrouw Lambrechts (D66):Hij heeft daar geen antwoord op gekregen, dus ik probeer het nog maar
een keer.De voorzitter:Zoals de andere voorzitter altijd zegt: u gaat over de vraag, de minister
gaat over het antwoord.Minister Hermans:Voorzitter. Ik heb het in macrotermen aangegeven, maar ik wil ook nog
wel eens in microtermen aangeven wat het kan betekenen voor een school. Als
ik praat over een budget van 230 mln gulden of van 500 mln tot 1 mld gulden,
dan kan men ongeveer uitrekenen wat het zal betekenen. Maar daarover ging
de discussie niet. In de interruptie hadden we het steeds over de vraag of
er bij de scholen voldoende ruimte is, of er in de vrij besteedbare ruimte
niet al zoveel is belegd dat het eigenlijk geen vrij besteedbare ruimte meer
is. Ik heb de cijfers voorgelegd, ik heb gezegd dat er extra budgetten bijkomen, in de brief gaat het ook over het schoolprofielbudget.
Alleen het exacte bedrag voor 2002 heb ik niet gegeven, omdat dit met het
oog op Prinsjesdag onjuist zou zijn. Alle budgetten bij elkaar geven de indicatie
dat het totaal ergens tussen 500 mln en 1mld gulden ligt: dat totaalbudget
is zo fors dat scholen wel degelijk ruimte hebben. Scholen maken al een heleboel
keuzen. Het is nu aan de Kamer om, met de totale ruimte, dit wetsontwerp op
basis van kwaliteit aan te nemen. Als het wordt aangenomen, dan weet zij dat
een deel van de vrije budgetten op allerlei verschillende manieren zullen
kunnen worden ingezet om aan de wensen te voldoen. De heer Van de Camp en
ik hadden het zo-even over wat er gebeurt met de personeelsbezetting en de
materieelbezetting in algemene zin voor scholen met 100, 220 of 400 leerlingen.
Die informatie kan ik u straks in de begroting voor 2002 ook geven, evenals
alle andere cijfers. Maar op dit moment kan ik slechts indicaties geven in
macrotermen en dat heb ik ook gedaan: 230 mln gulden nu en een schatting,
met schoolprofielbudget erbij, van tussen de 500 mln en 1 mld gulden, al moge
het duidelijk zijn dat dit bedrag fors boven de 500 mln gulden zal zitten.
Ik heb reeds gezegd dat wat mij betreft het grootste deel daarvan in de algemene
schoolbudgetten zou moeten worden ingezet. Ik heb dus gedaan wat ik kan, maar
het lijkt me niet correct om nu concrete bedragen in te vullen.Mevrouw Barth (PvdA):Ik stelde u nog een vraag over de beschikbaarheid van personeel. Bent
u in staat om niet alleen aan te geven hoe het zit met het aantal afgestudeerden
aan de alo's, maar ook met die van het CIOS en hoeveel potentieel er op de
arbeidsmarkt is voor eventuele herintreding?Minister Hermans:In het eerste deel van mijn beantwoording gaf ik aan dat studenten van
de alo's kunnen worden ingezet, evenals CIOS-studenten onder een leerkracht
met pabo met een oude bevoegdheid. Nieuwe leerkrachten in het basisonderwijs
die deze onderwijsbevoegdheid lichamelijke opvoeding niet hebben, kunnen via
bijscholing naar het vereiste kwaliteitsniveau worden gebracht. De arbeidsmarkt
is dus heel breed. Niet alleen de alo's moeten vakleerkrachten aanvoeren;
er kunnen verschillende methoden zijn om te voldoen aan de vereisten in het
wetsvoorstel. De termijn van 30 à 40 jaar is alleen gebaseerd op alo-studenten,
maar er zijn ook andere mogelijkheden. Ik ben natuurlijk bereid om te bezien
of het mogelijk is om hierover cijfers aan de Kamer te verstrekken. Deze cijfers
laten echter onverlet dat wij nu de principale keuze moeten maken om wel of
niet over te gaan tot het stellen van kwaliteitseisen. Het is immers onmogelijk
om precies aan te geven of er wel voldoende mogelijkheden zijn om die eisen
in te vullen.In dit wetsvoorstel wordt op een heel zorgvuldige manier een kwaliteitseis
geïntroduceerd. Verder ben ik in het geheel niet bevreesd dat de arbeidsmarkt
het onmogelijk maakt om aan die eis te voldoen, sterker nog: dit wetsvoorstel
zal leiden tot een functiedifferentiatie die de scholen meer ruimte biedt
om op specifieke problemen in te spelen. Wellicht heeft de heer Rijpstra zelfs
gelijk en zal dit wetsvoorstel een impuls zijn om mensen aan te zetten, een
studie te gaan volgen op een alo. Ik kan natuurlijk steeds maar weer informatie
blijven aanleveren, maar uiteindelijk zal de Kamer een politieke keuze moeten
maken.Mevrouw Barth (PvdA):Ik verkeerde in de veronderstelling dat die informatie over de arbeidsmarkt
in de brief van vorige week zou worden aangeleverd. Ik heb immers al in eerste
termijn om deze informatie gevraagd. Ik zou het zeer op prijs stellen als
de minister de Kamer nog voor de stemmingen informatie kan doen toekomen over
het aantal studenten dat afstudeert aan de alo's en het CIOS en de arbeidsmarktsituatie
voor deze afgestudeerden.Minister Hermans:Ik kan de Kamer die informatie natuurlijk doen toekomen. Een en ander
laat echter onverlet dat de Kamer uiteindelijk een beslissing zal moeten nemen.
Ik kan verder niet aangeven of het aantal afgestudeerden wel of niet precies
voldoende zal blijken te zijn, maar ik kan de Kamer wel informeren over de
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.De heer Rijpstra (VVD):Gelukkig hebben de alo's in de afgelopen jaren precies bijgehouden wat
er met hun studenten is gebeurd. Daar gaat het echter in feite niet om, want
het effect van dit wetsvoorstel zal zijn dat meer mensen ervoor zullen kiezen
om in het basisonderwijs lichamelijke opvoeding te geven.Er is een motie ingediend die het mogelijk wil maken dat afgestudeerde
CIOS'ers een post-mbo of post-hbo traject kunnen volgen. Hoe snel kan een
dergelijk traject worden ingevoerd?Minister Hermans:Ik heb al gezegd dat ik het een zeer sympathieke motie vind die goed past
in het beleid dat ik heb uitgezet om de carrièremogelijkheden van mensen
in het onderwijs te verbeteren. Het is mogelijk om een dergelijk traject in
te voeren, omdat wij nu hard werken aan de doorstroomagenda's in het beroepsonderwijs.
Die agenda's betreffen immers vooral mbo en hbo en daar sluit een dergelijk
traject heel goed op aan. Ik ben heel benieuwd naar het resultaat van de samenwerking
van de alo's en het CIOS om tot zo'n traject te komen en naar de manier waarop
de scholen daarop zullen inspelen.De beschikbare gegevens over de aan het CIOS en aan de alo's afgestudeerden
zal ik aan de Kamer toesturen. Ik kan echter hooguit een indicatie geven van
de toekomstige ontwikkelingen. Het moet de Kamer echter geruststellen dat
er een hele variëteit aan mogelijkheden is om die kwaliteitseis in te
vullen.De heer Rijpstra (VVD):Ik maak graag een samenvattende opmerking. U spreekt over variëteiten
voor de invulling. Tot de docenten die les kunnen geven in lichamelijke opvoeding,
behoren de afgestudeerden aan de academie voor lichamelijke opvoeding, de
pabo'ers die de postinitiële opleiding of "plusopleiding" hebben gevolgd
en de mbo'ers van het CIOS die een post-mbo-hbo-traject hebben gevolgd. Voorts
zijn er twee soorten sportassistenten, de CIOS'er die onder leiding van een
pabo'er oude stijl mag werken en de sportassistent die onder leiding van een
pabo'er nieuwe stijl mag werken. Er zijn de komende tijd dus veel mogelijkheden.Minister Hermans:Onder "pabo'er nieuwe stijl" verstaat u dan pabo'ers die de plusopleiding
hebben gevolgd?De heer Rijpstra (VVD):Precies.Minister Hermans:Daar moeten wij duidelijk over zijn.Ik meen dat ik alle vragen heb beantwoord. Ik heb aangegeven dat de motie
mij sympathiek voorkomt. Over het amendement heb ik de vorige keer mijn oordeel
gegeven. Het is nu aan de Kamer om te bepalen wat zij met het wetsvoorstel
doet.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, de stemmingen in verband met het wetsvoorstel en over het
daarbij ingediende amendement en de ingediende motie op een later tijdstip
te houden.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-5111-5125.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl