Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel I) (28607);  - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel II) (28608);  - het wetsvoorstel Wijziging Belastingplan 2003 Deel I (28712)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 360-377

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-12-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 12, pagina 360-377

10-12-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28712Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28607Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28608Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 c.a. (herziening regime fiscale eenheid) (26854)Pagina 359-360
BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de staatssecretaris van Financiën, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de wetsvoorstellen van het Belastingplan 2003Pagina 396-403
Behandeling van: het wetsvoorstel Regels betreffende openbaarmaking van gegevens per werkgever met betrekking tot verkrijging van rechten op WAO-uitkeringen door werknemers (Wet instroomcijfers WAO) (28159)Pagina 377-389
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel I) (28607); - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel II) (28608); - het wetsvoorstel Wijziging Belastingplan 2003 Deel I (28712)Pagina 341-359
Presentie en opening (dinsdag 10 december 2002)Pagina 341-341
Lijst van besluiten (dinsdag 10 december 2002)Pagina 394-394
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Ouderdomswet inzake het buiten toepassing laten van de korting op het ouderdomspensioen voor vrouwen die in de periode van 1 januari 1957 tot 1 april 1985 gehuwd waren met personen die niet verzekerd waren voor de Algemene Ouderdomswet (28430)Pagina 389-394
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 10 december 2002)Pagina 394-395
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel I) (28607); - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel II) (28608); - het wetsvoorstel Wijziging Belastingplan 2003 Deel I (28712)Pagina 360-377

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan
2003 Deel I) (28607);het wetsvoorstel Wijziging
van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2003 Deel II) (28608);het wetsvoorstel Wijziging Belastingplan 2003 Deel
I (28712).De beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Het is gebruikelijk, de staatssecretaris te danken voor zijn antwoorden;
ik dank hem voor zijn interessante betoog. Een aantal antwoorden is namelijk
niet gegeven – dat kwam misschien door zijn tijdsdruk – en over
andere antwoorden ben ik niet zo tevreden. Zijn betoog was echter wel interessant.
Hij heeft op een aangename wijze blijk gegeven van zijn enorme interesse in
bijvoorbeeld het Europese belastinggebied. In deze Kamer hebben wij geen algemene
financiële beschouwen gehad, maar er is erg veel over gezegd. Op dit
onderwerp wil ik echter nu niet ingaan. Ik zou het boek wellicht zelfs een
keer willen doorbladeren; als er toch een nieuwe druk komt, wacht ik daar
gewoon even op.Het behandelen van een belastingplan betekent altijd dat van alles aan
de orde komt en daarom heb ik er begrip voor dat niet alles evenveel aandacht
krijgt. Ik denk echter dat het ook te maken heeft met het grote enthousiasme
van de staatssecretaris voor het onderwerp, waarover hij lang heeft gesproken;
hij heeft zijn tijd niet zo ontzettend verstandig ingedeeld.In het algemeen is mij opgevallen dat de staatssecretaris weliswaar grote
affiniteit heeft met het onderwerp – de staatssecretaris komt daardoor
echt heel goed over – maar dat hij het politieke ambacht hier en daar
nog niet onder de knie heeft. Zoiets valt des te meer op als een kabinet in
een demissionaire status verkeert. Dan is er immers sprake van een heel ander
machtsevenwicht tussen kabinet en Tweede Kamer. Als ik zie hoe de staatssecretaris
opereert – gisteren viel mij dat ook al op bij de behandeling van het
verdrag met België – ten aanzien van de accijns, valt mij op dat
hij kennelijk het idee heeft gehad dat zijn demissionaire status hem mogelijkheden
ontnam en dat is op zich terecht. Het woord "onaanvaardbaar" kan niet meer
worden geuit. Ik wil niet inhoudelijk ingaan op de discussie over de accijns,
maar wel op de wijze waarop bepaalde groepen ondernemers zijn geconfronteerd
met een belastingaanslag die zij niet hadden kunnen verwachten. De staatssecretaris
heeft hierover in de Tweede Kamer eigenlijk gezegd: ach, ik laat het oordeel
aan de Kamer over; het kan want de dekking is er.Het gaat om meer aspecten. Een meerderheid is pas een meerderheid als
na de stemming blijkt dat de meerderheid ook aanwezig is. Daarvoor kan, zeker
als drie partijen een amendement ondertekenen, op zijn minst nog worden getracht
om een aantal partijen van mening te laten veranderen. Daarbij kan de terminologie
variëren van "ontraden" tot "afraden", "niet wenselijk" en "niet verstandig";
je kunt natuurlijk niet zeggen: hartstikke dom. Een staatssecretaris kan zo
duidelijk maken dat hij een bepaalde opvatting heeft over een bepaald amendement.
Dat deze staatssecretaris dit niet heeft gedaan, betekent dat hij zich in
feite van harte achter het amendement heeft geschaard: het was hem lood om
oud ijzer. Hij kan dan hier wel zeggen dat hij zeer sterk hechtte aan zijn
oorspronkelijke voorstel om te komen tot een aantasting of inperking van de
aftrekmogelijkheden van onroerend goed, maar politiek gezien heeft hij het
onhandig gespeeld. Politiek is echter een ambacht, dat je niet zomaar komt
aanwaaien. Kortom, een aangename staatssecretaris, zeer deskundig en sociaal
vaardig. Politiek gezien valt er voor hem nog heel wat te leren, maar ik weet
niet of hij daarvoor nog de tijd krijgt.Ik ben het er natuurlijk mee eens dat in een moeilijke tijd belasting
moet worden geheven. Ik heb ook gezegd dat dit als zodanig geen bezwaar is.
Bij het vorige belastingplan van staatssecretaris Vermeend heb ik mij bezorgd
getoond, evenals bij de wetgeving rondom de commissie-Oort een aantal jaren
daarvoor, over de wel erg ruimhartige belastingverlichting die aan de samenleving
werd toebedeeld. Het kan er namelijk toe leiden dat je vervolgens weer moet
bezuinigen en dat is altijd vervelend.Ik ben niet van mening dat alle mogelijke, goede doelen per definitie
fiscaal moeten worden bereikt. Zoals ik al vaker heb gezegd, lijkt het erop
dat een fiscale ondersteuning voor de overheid goedkoper is. Voor een subsidie
moet je immers eerst belasting heffen, waardoor de collectievelastendruk stijgt.
Als je gewoon fiscaal faciliteert, daalt de collectievelastendruk optisch.
Eigenlijk zijn het allebei vormen van subsidie. Gerichte subsidies kunnen
inderdaad beter hun doel bereiken; ze zijn waarschijnlijk wat
meer VBTB-proof. Ik weet niet altijd waar dat precies voor staat en met de
accijns zou ik denken "van borrel tot beleid", maar dat is niet goed. Ook
voor het milieu moeten wij heel goed bekijken wat er gebeurt op het terrein
van de subsidieverlening. Ik hoop niet dat de subsidies later, door een volgend
kabinet dat vindt de collectievelastendruk verlaagd moet worden, plotseling
als onhandig worden gezien, omdat het subsidies zijn. Het risico van subsidies
is dat er zo gemakkelijk op te bezuinigen is.Ik geef toe dat de fiscale aanpak van de SPAK en VLW niet helemaal perfect
was, maar ik wijs er nogmaals op dat de arbeidskorting heel goed is om werknemers
het beeld te geven dat zij niet in een armoedeval terechtkomen door te gaan
werken. Bij Sociale Zaken en Werkgelegenheid heette de regeling hiervan overigens,
naar ik meen, het reserveringsloon. Werkgevers worden hierdoor onvoldoende
gecompenseerd om over een drempel heen te komen teneinde moeilijk plaatsbare
werknemers aan te nemen. Bovendien geeft het nu alweer aanpakken van SPAK
en VLW bij de werkgevers het beeld dat de overheid maar wat doet. Dat beeld
hebben zij toch al heel vaak. In de sociale zekerheid bestaan bijvoorbeeld
PEMBA-kortingen voor het in dienst hebben van werknemers met een arbeidshandicap,
maar die worden nauwelijks aangevraagd. Werkgevers geloven de overheid niet
als zij bepaalt dat de subsidie vier jaar in stand gehouden wordt. Het is
een groot probleem dat met dit soort voorstellen niet de systematiek wordt
aangepakt. Bij de burger kan het idee ontstaan dat de ene overheid zus doet
en de andere overheid zo, zij wirren of warren; dat werd gezegd in de WIR-discussie.
Zo ontstaat bijvoorbeeld niet het beeld dat de afspraken die een kabinet met
een burger maakt geen afspraken zijn tussen personen, maar tussen een functionaris
en een persoon. Dat zou wel het geval moeten zijn. Het is dus niet goed om
de aanpak van SPAK en VLW zo snel te wijzigen. De zwakste groepen werknemers
zullen hiervan de dupe zijn, want zij hebben weinig aan zo'n arbeidskorting,
als zij sowieso worden geweerd.Koopkrachtplaatjes zeggen niets over individuele mensen. Jan Modaal is
meestal een werknemer en zal heus wel bijvoorbeeld incidentele loonsverhogingen
en periodieken krijgen. Het gaat bij koopkrachtplaatjes om de ontwikkeling
van bepaalde inkomensniveaus, waarbij het altijd goed is te bedenken dat er
voor de minima in de bijstand geen enkele incidentele aanvulling plaatsvindt.
Wellicht gebeurt dat straks toch door de lang-laagregeling. Ik blijf het trouwens
vreemd vinden dat je promotie kunt maken in de bijstand. Voor Jan Modaal zit
er vast wel een periodiekje in, voor Peter Modaal, twee keer modaal, vast
nog wel wat extra's en voor Jan Peter Vier Keer Modaal waarschijnlijk wel
heel leuke dingen, al was het maar de auto van de zaak.Dat brengt mij meteen op de opmerking dat het heel verstandig is om niet
te streven naar volstrekte gelijkvormigheid van belasting, inkomen en SV-inkomensbegrippen.
Bij de belastingen en de pensioenen speelt de auto van de zaak bijvoorbeeld
wel mee, maar het hebben van een auto van de zaak kan voor de sociale zekerheid
later geen reden zijn om een hogere WW-uitkering te krijgen omdat de auto
van de zaak wegvalt. De verschillen lijken mij dan ook terecht. Ik neem aan
dat daarop wordt gedoeld in het schriftelijk antwoord.Ik had een aantal vragen gesteld. Naar ik heb begrepen is de staatssecretaris
echt van mening dat aan de ene kant mensen een mogelijkheid moeten hebben
om arbeid in hun leven in te passen met onderbrekingen. Aan de andere kant
vindt hij het echter goed dat er bij de pensioenopbouw van wordt uitgegaan
dat iedereen 40 jaar werkt. Ik neem aan dat levensloopregeling te zijner tijd
ook een pensioenopbouw moet gaan inhouden, want anders kan bij de levensloop
per definitie niet de 40 jaar worden gehaald. Gaten uit het verleden door
bijvoorbeeld zij-instromen, de zorg voor kinderen gedurende een aantal jaren
en het verevenen van het pensioen als gevolg van echtscheiding, kunnen sinds
het huidige belastingplan en het Witteveenkader niet meer worden gedicht.
Juist daarom stelt de 2%-opbouw mensen in staat om binnen het Witteveenkader
ergens in de buurt van de 70% gemitigeerd eindloon uit te komen. Ik ben het
er dus volstrekt niet mee eens dat 1,75% normaal zou zijn, zoals de staatssecretaris
zei. Voorzitter, dan een aantal vrij concrete vragen die half of niet beantwoord
zijn. Ik had gevraagd om een notitie over de fiscale positie van de sociale
woningcorporaties. Die worden nu betrokken bij de overdrachtsbelasting, straks
wellicht bij de vennootschapsbelasting. En intussen is de regering nog voornemens
om een herverdeling door te voeren tussen rijke en arme corporaties. De overheid
kan toch niet eerst het vermogen van alle rijke corporaties afromen en daarna
uitgaan van een herverdeling?Verder heb ik uit het antwoord op vraag 77 begrepen – dit antwoord
is toegewezen aan de heer Stevens, maar ik had deze vraag ook gesteld –
dat iedere burger die de belastingdienst verzoekt om informatie over de vrijstelling
van belastingheffing, deze informatie ook krijgt. Dat is de huidige praktijk,
dus ik begrijp niet waarom het zevende lid van artikel 27 van de Wet op de
loonbelasting vervalt, maar als de praktijk niet verandert, vind ik dit geen
punt.Bij vraag 76 ging het om de samenhang tussen de WABB en artikel 1.7 van
de Wet op de inkomstenbelasting. Ik begrijp het antwoord op deze vraag niet.
Volgens mij gaat het erom dat de kosten die samenhangen met de afsluiting
van een verzekering en die direct door de verzekeringnemer aan de assurantietussenpersoon
worden betaald, niet onder het begrip "premie" kunnen worden gevat omdat ze
voor de verzekeraar onbekend zijn, zodat ze moeten worden gevat onder het
begrip "kosten". Graag een verheldering hiervan.Dan vraag 44. Ik had al begrepen dat voor het jaar 2002 en voor het jaar
2003 waarschijnlijk dezelfde factor A zal moeten worden gehanteerd. Dan is
er natuurlijk een jaar met een groter pensioengat, want de salarissen stijgen
in elk geval gemiddeld met 2,5%, zo niet meer. De staatssecretaris heeft een
aantal keren gezegd dat hij bereid is tot overleg met financiële instellingen,
dus ik ga ervan uit dat hij dit punt nog eens goed zal bespreken, want ik
blijf van mening dat de in de wet opgenomen geamendeerde factor A-berekening
over het jaar voorafgaand aan het jaar waarover de pensioengrondslag moet
worden bekeken, niet echt goed werkt.Er is bij Financiën sprake van enig autisme. In het antwoord op vraag 43 staat dat een overgangstermijn voor de wetten die vóór
juni 1999 in werking waren en die vóór 2004 zouden moeten worden
gewijzigd, niet meer nodig is omdat het Witteveenkader op dat moment toch
niet wordt ingeperkt. Welk moment dat is, is trouwens onduidelijk. En verder
is de redenering: Als men het dan makkelijk wil hebben, vervroegt men toch
ook de wijziging ingevolge 2b? Maar zulke wijzigingen zijn aanzienlijk ingewikkelder,
dus het zou een stuk beter zijn geweest als het onderdeel onder M gewoon was
blijven staan. Het lijkt mij echt verstandig, een aantal momenten van wijzigingen
gewoon te laten samenvallen. Dergelijke wijzigingen zijn namelijk veel duurder
dan alleen nieuwe folders met € 2 meer.In antwoord op een vraag van de heer Stevens over kapitaalverzekering
en een eventuele splitsing en gedeeltelijke toewijzing daarvan heeft de staatssecretaris
aangegeven dat dan artikel 27 de overhand heeft. Dit betekent dat zo'n vraag
materieel positief beantwoord wordt, maar waarom zou je dan handhaven dat
de verzekering alleen maar geheel kan worden overgedragen, als het langs een
omweg toch gedeeltelijk kan? Dit begrijp ik ook niet.Voorzitter. Met het tweede deel van het belastingplan hebben wij geen
problemen. De novelle heeft ook onze instemming. Maar met het eerste deel
van het belastingplan hebben wij een aantal problemen vanwege de effecten
op de inkomensverdeling tussen met name werkenden en niet-werkenden. Bovendien
biedt het wetsvoorstel te weinig zekerheid dat niet-werkenden makkelijk aan
de slag zullen kunnen komen. Verder hebben wij niet eens zozeer moeite met
het matigen van het alcoholgebruik, als wel met de manier waarop slijters
met deze maatregel zijn overvallen. De staatssecretaris heeft dit toch zo
maar laten gebeuren. Ik suggereer absoluut niet dat hij dit onder druk van
welke briefschrijver dan ook heeft gedaan, ik vind gewoon dat burgers er recht
op hebben, invloed uit te oefenen. Dat is ieders goed recht, zo zei de staatssecretaris.
Wel, ik vind dat de betrokkenen op z'n minst de tijd moeten hebben om op zoiets
voorbereid te kunnen zijn en er desgewenst kanttekeningen bij te kunnen plaatsen.
Ik ben niet gelukkig met de aankondiging dat het Witteveenkader beperkt wordt
en dat dit bij KB wordt geïntroduceerd. Ik heb duidelijk gevraagd om
komende wetgeving expliciet te vermelden. Ik weet dat deze staatssecretaris
daar niet meer bij betrokken zal zijn, maar misschien kan het wel in zijn
testament terechtkomen.Waarom heb ik niets gezegd over het wegvallen van het kerstpakket? Omdat
ik er 100% van overtuigd ben dat dit soort dingen weer terugkomen. Bij de
Oortwetgeving zijn er vanwege de verbreding van het draagvlak gigantisch veel
aftrekposten afgeschaft, maar voordat wij het weten, zijn deze gewoon weer
terug. Dat geldt bijvoorbeeld voor congressen in het buitenland, op Cyprus
eventueel. Zodra het weer kan, zijn deze posten terug. Ik ben er absoluut
van overtuigd dat met betrekking tot het kerstpakket voor de werknemer dat
eventueel belast moet worden via de werkgever, iedereen op een gegeven moment
zal zeggen dat dit te gek is en dat het op dezelfde manier behandeld moet
worden als bijvoorbeeld het noodzakelijke eten vanwege de werkgever of het
gaan naar een congres. Het komt gewoon weer terug. Iedere staatssecretaris
zegt dat hij alle overbodige aftrekposten schrapt, maar onmiddellijk daarna
worden er weer nieuwe ingevoerd. Deze staatssecretaris heeft daartoe nauwelijks
de kans gehad. Inhoudelijk is het voor deze staatssecretaris ontzettend leuk
om deze functie te bekleden; qua helderheid doet hij het prima en het politieke
ambacht kan geleerd worden. Jammer dat hij daartoe de kans niet krijgt. Aangezien
hij partijloos is, kan ik dat gerust zeggen.De heer De Vries (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn schriftelijke en mondelinge
beantwoording. Die was wat mijn inbreng betreft compleet en op verschillende
punten bevredigend. Hij heeft gewezen op de budgettaire noodzaak van dit belastingplan.
Het is aantrekkelijk om het te zoeken in de richting van grondslagverbreding.
Daarvoor zijn de criteria efficiency en effectiviteit gehanteerd. Is dat echter
zo kort na de Wet op de inkomstenbelasting 2001 al te beoordelen? Er komt
toch nog een evaluatie?De grondslagen van die wet worden niet aangetast, zei de staatssecretaris.
Bij die fundamenten noemde hij ook de hypotheekrenteaftrek. Waarom behoort
die wel tot de fundamenten en bijvoorbeeld niet het groen beleggen of de ongetoetste
lijfrenteaftrek? Ook bij hypotheekrenteaftrek komt immers free-ridersgedrag
voor, bijvoorbeeld mensen die een maximale hypotheek nemen met 30 jaar geen
aflossing en intussen hun eigen vermogen anders aanwenden.De staatssecretaris heeft alle citaten die ik in eerste termijn heb verwerkt
van commentaar voorzien op één na. Dat kwam van de Nederlandse
orde van belastingadviseurs. Het was een pleidooi om structurele wijzigingen
in de fiscale wetgeving eerder te publiceren dan op prinsjesdag en op prinsjesdag
zelf met een dekkingsplan te komen dat de financiële gevolgen regelt.
Ik begrijp dat het dit jaar in verband met de kabinetsformatie niet vlugger
kon, maar wil het kabinet dit voor de toekomst wel overwegen?De staatssecretaris stelde dat er rekening is gehouden met gewekte verwachtingen
en hij gaf daarvan voorbeelden. Ik miste dat echter bij de kwestie van de
bancaire tante Agaathregeling. De motie-Van der Vlies/Van Vroonhoven-Kok wordt
niet uitgevoerd, zo staat in de schriftelijke beantwoording. Volgens datzelfde
antwoord verwacht de regering niet dat startende ondernemers in de problemen
komen door het openbreken van contracten. De Nederlandse Vereniging van banken
laat echter andere geluiden horen. Ik citeer een brief aan onze Kamer van
2 december 2002 waarin staat dat banken vrezen dat, als vervroegde aflossing
wegens wetswijziging niet al contractueel is vastgelegd, de beleggers hen
uit hoofde van de zorgplicht zullen trachten te dwingen om de inleg terug
te betalen, met als gevolg dat de leningsvoorwaarden voor genoemde ondernemers
vanaf 1 januari 2003 dan wel de eerstvolgende renteherzieningsdatum aangepast
zullen moeten worden tot het niveau van de normale marktrente. Met name die
gestarte zelfstandige ondernemers die geen beroep kunnen doen op kapitaalkrachtige
familieleden of kennissen, zullen door het vervallen van de indirecte Agaathregeling
gedupeerd worden. Aldus de NVB.Uit het antwoord van de staatssecretaris blijkt dat veel startende ondernemers
het niet redden en reeds na korte tijd het loodje leggen. Zal
deze ingreep het de startende ondernemers niet moeilijker maken? Of kunnen
de miljonairs in België op meer mededogen van het kabinet rekenen dan
een startende ondernemer?Voorzitter. In mijn eerste termijn heb ik namens onze fracties nogal wat
bezwaren aangevoerd tegen wetsvoorstel 28607. Wij onderkennen echter het financiële
belang daarvan en wij willen onze verantwoordelijkheid op dit punt niet ontlopen.
Voor verwezenlijking van een alternatief is de resterende tijd van dit jaar
helaas te kort. Daarom zullen wij met behoud van onze bezwaren onze stem aan
deze wetsvoorstellen niet onthouden.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. Ook ik wil de staatssecretaris bedanken voor zijn uitvoerige
beantwoording, hoewel hij nu gewoon het werk doet waarvoor hij wordt betaald.
Je kunt wel constateren dat de ene bewindspersoon niet de andere is als je
dit aspect van het ambt in aanmerking neemt.De staatssecretaris neemt voor de LPF deel aan het kabinet. Als je zijn
bevlogenheid en deskundigheid vergelijkt met die van andere bewindslieden
die de LPF in het kabinet vertegenwoordigen, valt hij bijzonder op in positieve
zin. Er is al gesproken over een politicus zonder partij, maar wat de LPF
betreft kun je zeggen dat dat een partij is zonder politicus. Niet dat ik
dat erg vind; het is niet anders wat die club betreft.Voorzitter. Ik wil vervolgens een politiek getinte opmerking maken, want
de Eerste Kamer is er tenslotte ook voor de politiek. Mij is het opgevallen
dat deze LPF-staatssecretaris zich heeft opgesteld als een hartstochtelijk
verdediger van het paarse belastingplan. De puinhopen van Paars zijn door
de LPF breed uitgemeten, maar blijkbaar doelde men niet op het paarse belastingplan
toen men over puinhopen sprak. De staatssecretaris heeft zich ook opgeworpen
als een hartstochtelijk verdediger van het vestigingsklimaat voor ondernemingen
in Nederland. Op het eerste gezicht is dan ook geen breuk merkbaar. De retoriek
van de staatssecretaris maakt althans geen breuk zichtbaar met het beleid
dat acht jaar onder de verantwoordelijkheid van Zalm is gevoerd.In dit verband denk ik ook aan de bijdrage van de VVD en eigenlijk is
de VVD de enige constante factor bij het dragen van coalitieverantwoordelijkheid.
De VVD is het meest kritisch geweest, niet alleen met betrekking tot een aantal
aspecten van het belastingplan, maar ook met betrekking tot lagere tarieven
voor ondernemingen. Zelfs heeft de VVD-fractie opmerkingen gemaakt over het
3-boxensysteem, dat wel eens het technische hart van het belastingplan is
genoemd. Gedurende dit debat rees daarom een vreemd beeld op. De LPF en het
CDA, de opposanten van het vorige kabinet, maken zich hard voor de voortzetting
van het paarse belastingbeleid, terwijl de VVD, de enige constante factor
in dit gezelschap, met kritische geluiden komt. Acht jaar droeg Zalm verantwoordelijkheid
voor het fiscale beleid voor ondernemingen. Nu komt de VVD-fractie echter
met de meest kritische noten. Ik vond dat opmerkelijk genoeg om erop te wijzen.Tegelijkertijd is de vraag of dat nu helemaal klopt. Ik heb betoogd dat
het Belastingplan 2003 in een aantal opzichten opmerkelijke veranderingen
beoogt ten opzichte van het grote belastingplan. Ik noem het beleid ten aanzien
van het aan het werk helpen van mensen met een laag inkomen en het vervangen
van specifieke regelgeving door generieke regelgeving ten aanzien van het
verhogen van de arbeidskorting waarbij het nog maar de vraag is of dat werkt.
Ook wijs ik op het verder ontgroenen van het beleid, terwijl een van de weinige
aardige dingen in het grote belastingplan was dat er ook ingezet werd op vergroening.
Daarnaast draagt het onderhavige belastingplan niet bij aan inkomensherverdeling.
Integendeel, het onderbouwt de denivellering steeds meer. Er zit dus toch
wat spanning tussen de hartstochtelijke verdediging van de staatssecretaris
van het paarse beleid en hetgeen dit belastingplan daadwerkelijk inhoudt.
Het doet mij een beetje denken aan de bekende cartoonserie die een paar jaar
geleden in Vrij Nederland verscheen waarin in negen fasen bijvoorbeeld Elvis
Presley werd omgeschminkt tot Marilyn Monroe. Als deze staatssecretaris hier
een aantal jaren zou zitten, zou je hetzelfde effect krijgen. Hij blijft volhouden
dat het plan nog steeds voortborduurt om de belastingherziening van Zalm en
Vermeend, terwijl het uiteindelijke resultaat na een jaar of vijf totaal anders
zal zijn als er belastingplannen blijven komen in de zin zoals het voorliggende.Ik kan niet nalaten de staatssecretaris te confronteren met een artikel
dat hij heeft geschreven in de bundel De rijke kant van Nederland, uitgekomen
in 1998. Anders dan de titel doet vermoeden, ging het eigenlijk vooral over
het armoedebeleid in Nederland en de reëel bestaande armoede in Nederland.
Hij bepleitte in dat artikel onder andere een inkomensherverdeling, een fiscalisering
van volksverzekeringen, een reële vermogensrendementsheffing in plaats
van een forfait, en een ander regime wat betreft de hypotheekrenteaftrek.
Dat zijn vier belangrijke bestanddelen die een grote rol hebben gespeeld in
de discussie over het grote belastingplan. Ik zit nog steeds een beetje te
vissen naar wat nu echt in de fiscale inborst van deze staatssecretaris huist
wat betreft de waardering van hetgeen hier voorligt en hetgeen twee jaar geleden
is besproken in dit huis.De staatssecretaris heeft in zijn beantwoording gesproken over de efficiencyverbetering
die moet plaatsvinden wat betreft het eenloketbeleid, hetgeen ertoe zou moeten
leiden dat helderder tot uitdrukking komt wat de effecten zijn van het voorgestelde
beleid om mensen met een laag inkomen in staat te stellen beter rond te komen.
Mijn vraag is wat zijn inzet is op dit punt in de tijd die hem nog rest als
staatssecretaris, om dat eenloketbeleid, waarin ik veel voordelen zie, dichterbij
te brengen.Verder zou ik nog graag antwoord krijgen op mijn in eerste termijn gestelde
vraag over de Zalmsnip. Die generieke maatregel was bedoeld om soelaas te
bieden voor mensen met een laag inkomen. Iedereen kreeg die Zalmsnip, ongeacht
het inkomen, hetgeen een belangrijk kritiekpunt van ons was bij de vaststelling
van het desbetreffende wetsvoorstel. Ik zou me kunnen voorstellen dat bij
de discussie over de afschaffing van de Zalmsnip de variant van een inkomensafhankelijke
Zalmsnip een rol gaat spelen of dat hetgeen in het najaarsoverleg geregeld
is voor de meerjarige minima een structureler karakter krijgt, gefinancierd
vanuit de Zalmsnip. Wat is de mening van de staatssecretaris hierover?Ik heb ook een vraag gesteld over de notitie van staatssecretaris Bos
over het lokale armoedebeleid, waarop ik geen antwoord heb ontvangen. Hoe
staat het met de uitvoering daarvan en met de effecten van de motie van de
PvdA over het lokale kwijtscheldingsbeleid?Ik wil ook een opmerking maken over de omzetting van specifieke subsidies
om mensen die een moeilijke positie hebben op de arbeidsmarkt aan het werk
te helpen. Ik ben het niet met de staatssecretaris eens dat deze regelingen
beter vervangen kunnen worden door generieke maatregelen, zoals de verhoging
van de arbeidskorting. De staatssecretaris is – terecht – een
tegenstander van de belastingvrije voet, ook vanwege het inkomenseffect. De
belastingvrije voet is verdwenen in het belastingsysteem. Daar is de arbeidskorting
voor werkenden voor in de plaats gekomen. Deze heeft op de positie van het
inkomen van mensen ongeveer hetzelfde effect. Het is een generiek middel dat
voor mensen met een hoger inkomen niet nodig zou zijn, gezien de argumentatie
die aan dit middel ten grondslag ligt. De arbeidskorting geldt echter ook
voor hoge inkomens en heeft daardoor een hoge graad van free-riding. Ik vind
de verdediging van de staatssecretaris van de arbeidskorting tegenover de
specifieke maatregelen voor aan te wijzen groepen met een moeilijke positie
op de arbeidsmarkt niet erg overtuigend.De staatssecretaris is gezien de tijdsdruk aan de vergroening van het
belastingsysteem in zijn beantwoording geheel niet toegekomen. Ik nodig hem
uit om hier in tweede termijn alsnog op in te gaan. Ik wil twee punten aan
de orde stellen. Het eerste is de overeenstemming die er met de vorige staatssecretaris
al was over de verdonkergroening van de fiscale prikkels, Het is zaak om steeds
in de gaten te houden dat de techniek op het gebied van milieuvriendelijkheid
voortschrijdt. Je moet bij het uitdelen van fiscale prikkels steeds naar de
nieuwe technieken kijken en deze fiscaal ondersteunen op het moment dat deze
nog niet zo ver zijn doorgedrongen in de markt dat ze renderend zijn. Het
andere is de lamlendigheid van Nederland als het gaat om het stimuleren van
duurzame energiebronnen. We krijgen daar nu de rekening voor gepresenteerd,
gezien de enorme vraag van huishoudens naar groene energie waaraan vanuit
de Nederlandse markt niet voldaan kan worden.Ik heb in eerste termijn gezegd dat het free-ridersaspect bij de hypotheekrenteaftrek
mij een aardig punt leek om eens over door te filosoferen. De heer De Vries
was mij op dat punt al voor. De staatssecretaris heeft dat in zijn beantwoording
laten liggen. Misschien kan hij daar nog even zijn licht over laten schijnen.De staatssecretaris is inhoudelijk in voldoende mate op de accijns ingegaan.
Ik steun de beoordeling van mevrouw Ter Veld, analoog aan het debat dat wij
gisteren hebben gevoerd over het belastingverdrag met België, dat de
staatssecretaris wat fermer van zich af had moeten bijten in de Tweede Kamer
wat dat amendement betreft. De staatssecretaris heeft betoogd dat de financiële
vertaling van het amendement in orde is. Dat hoeft echter nog geen reden te
zijn om een gat te laten schieten in het zo hemelhoog geprezen Strategisch
akkoord, waar het een onderdeel van is. Wij omhelzen dat akkoord weliswaar
niet, maar de regering moet dat wel doen. De staatssecretaris heeft daar wel
erg gemakkelijk een gat in laten schieten, zeker op een punt dat onze sympathie
heeft.Voorzitter. Ik kom aan onze conclusies op het gebied van het belastingplan.
Ik heb het dan met name over wetsvoorstel 28607, deel I van het Belastingplan
2003. Dit is in grote lijnen een voortzetting van het meeromvattende belastingplan,
zij het dat dit belastingplan een richting opgaat die ons niet bevalt. Ik
heb dat in mijn betoog met voorbeelden gestaafd. Dit plan gaat de richting
op van ontgroening en van specifiek naar generiek. Dat is niet in het belang
van mensen met een slechte positie op de arbeidsmarkt. Het heeft weliswaar
lastenverzwaring tot gevolg, maar dat komt met name door het schrappen van
wat leuke dingen voor linkse mensen, zoals ik dit gisteren noemde. De lastenverzwaring
komt niet tot stand door het zwaarder belasten van hogere inkomens en dat
heeft onze voorkeur. Wij moeten dan ook onze goedkeuring onthouden aan wetsvoorstel
28607.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Toen ik gisteravond van dit spreekgestoelte afstapte, kreeg
ik van een van de collega's een krant in handen geduwd, de voorpagina van
de NRC, waarin stond dat de staatssecretaris partijloos was en dat hij die
positie deelt met oud-minister Beyen. Ik moet zeggen dat de deskundigheid
die uit het antwoord van de staatssecretaris in eerste termijn spreekt, de
vraag doet rijzen of het niet raadzaam is om wat vaker naar partijloze politici
te kijken. Ik heb in eerste termijn een plaagstoot afgegeven en gezegd dat
de onroerendgoedlobby wellicht toch ook bij de LPF aanwezig is. Die opmerking
houdt natuurlijk geen stand in relatie tot de partijloosheid van deze staatssecretaris.
Als hij geen verantwoordelijkheid heeft voor het samenraapsel wat de heer
Fortuyn ons heeft nagelaten, trek ik graag die suggestie, die hij zich heeft
aangetrokken, in.Ik heb de staatssecretaris in eerste instantie uitgedaagd om aan te geven
op basis van welke visie de belastingregelgeving in dit belastingplan is geschreven.
Hij is daar uitvoerig op ingegaan. De gedachte om met het belastingplan minder
politieke doelen na te streven, wordt zeker door de D66-fractie gesteund.
De staatssecretaris geeft als basis voor de visie op dit belastingplan de
criteria effectiviteit en transparantie. D66 vindt het belangrijk dat het
tot stand brengen van fraudegevoelige regelgeving wordt voorkomen. Ik neem
aan dat de staatssecretaris dit ook van mening is, maar hij heeft dat niet
genoemd. In de afgelopen jaren is er een verhoogde fraudegevoeligheid in de
belastingwetgeving geslopen. Het afbreken van fraudegevoelige regels is dan
ook een belangrijk pluspunt. Daar staat tegenover dat constant uitgegaan moet
worden van een betrouwbare overheid. Wij hebben het daar de laatste jaren
moeilijk mee, want iedere keer ontvangen wij brieven waaruit blijkt dat pas
ingevoerde regelingen toch weer worden afgevoerd. Dat is ook bij dit belastingplan
het geval. Ik heb er op zichzelf vrede mee dat niet wordt gewacht
op de evaluatie van de grote belastingherziening, maar dat nu reeds in een
vroeg stadium regels worden geschrapt. Dat betekent wel dat regels steeds
buitengewoon minimaal van duur zijn. Wij hebben ons aan te trekken dat dit
leidt tot onrust in de samenleving. Daarom heb in eerste termijn ook de suggestie
gedaan met betrekking tot het aandurven van het aangeven van een minimale
duur. Dat zou ook gevolgen hebben voor de discussies met de Verzekeringskamer
en dergelijke.De staatssecretaris is uitvoerig ingegaan op de opmerkingen naar aanleiding
van het amendement-Van der Vlies c.s. Hij is echter niet ingegaan op mijn
vraag of het begrip "discriminatie" dat pejoratief gebruikt is en aansloot
op het feit dat de indirecte regeling bij de tante Agaathregeling met betrekking
tot durfkapitaal nu geschrapt is, zich verdraagt met Europees-rechtelijke
regels. Uit de schriftelijke beantwoording is gebleken dat de staatssecretaris
niet van zins is om die motie uit te voeren. Aangezien de staatssecretaris
op dit punt een behoorlijk college heeft gegeven, wil ik hem die vraag nog
eens voorleggen. Ik kan mij namelijk voorstellen dat het daar niet houdt.
Anders zou ik die vraag natuurlijk niet gesteld hebben.Ik heb ten aanzien van het spaarloon bij interruptie al iets gevraagd
over de deblokkering. Ik kreeg daar wel een antwoord op, maar heb daar nog
een aanvullende opmerking over. Het bedrag van die deblokkering verandert
blijkbaar niet na het overleg met de sociale partners. Dat is op zichzelf
wel curieus, omdat men daar via het amendement toch een duidelijke relatie
tussen gelegd heeft. Ik vind dat op zichzelf allemaal niet zo verschrikkelijk,
maar het is wel nuttig om aan te tekenen dat het kennelijk geen rol speelt.
De staatssecretaris heeft in zijn antwoord op mijn interruptie iets gezegd
over de specifieke deblokkering die altijd al mogelijk was bij het aangaan
of terugdringen van hypotheken, het aanschaffen van huizen en het afsluiten
van lijfrentes. Het gaat hier natuurlijk om die algemene deblokkering. Daar
wil ik toch nog wel even haring of kuit van hebben. Is er nu een algemene
deblokkering, die in de Tweede Kamer is besproken als een soort gedachte om
ook het bestedingspatroon van mensen te stimuleren? Ik heb daar op zichzelf
niet zo heel veel fiducie in, maar als dat de bedoeling is, dan is die specifieke
deblokkering dus niet aan de orde. Dan gaat het hier om een algemene deblokkering.
Het komt de duidelijkheid ten goede als wij daar een wat preciezer antwoord
op krijgen.De staatssecretaris is zeer uitvoerig ingegaan op de Europees-rechtelijke
aangelegenheden in de belastingwetgeving. Ik wil hem daar nogmaals voor prijzen.
Hij heeft daarbij met kracht van woorden gesteld dat hij bezig is met het
herstel van vertrouwen. Dat is op zichzelf een vrij ernstige mededeling, want
dat betekent dat er in de afgelopen jaren een behoorlijk wantrouwen moet zijn
gegroeid. Dat is in deze Kamer al meer dan eens aan de orde geweest en ik
kan mij voorstellen dat het zo gegaan is. In dat opzicht prijs ik hem dan
ook zeer dat hij met dat herstel van vertrouwen is. Ik kan niet helemaal beoordelen
op welke route hij inzet. Hij heeft een aantal punten genoemd en die lijken
allemaal zeer aanvaardbaar. De heer Stevens heeft bij interruptie aangegeven
dat de staatssecretaris zeker zal worden uitgenodigd om met de commissie Financiën
over deze affaires van gedachten te wisselen. Daar zie ik naar uit.Wat betreft de accijnzen sluit ik mij aan bij wat mevrouw Ter Veld en
de heer Platvoet hebben gezegd. Het gaat in ieder geval om het gegeven dat
deze procedure zo niet kan. Ik denk dat de staatssecretaris dat gewoon eens
moet toegeven. Dan staat hij, of zijn opvolger, ook sterker wanneer er zo
onverhoeds amenderingen vanuit de Tweede Kamer komen en kan hij laten zien
dat het qua procesgang tot de onmogelijkheden behoort. De staatssecretaris
komt met goede argumentatie, onder andere met het feit dat er nog geen inflatie
is doorberekend, maar dat neemt niet weg dat de branche op geen enkele wijze
iets heeft tegengeworpen. De branche heeft ook niets kunnen tegenwerpen. Ik
ben door het antwoord in ieder geval niet gerustgesteld over de opbrengstenkant,
maar dat zal de praktijk wel leren.Mijn voorlaatste opmerking betreft het feit dat in dit belastingplan wel
heel duidelijk wordt hoe selectief er gewinkeld is in het Strategisch akkoord.
Met die constatering kan in dit debat op zichzelf niet zo heel veel meer worden
gedaan, maar daaruit blijkt wel dat de afspraken die de regeringspartijen
hebben gemaakt op tal van punten los zand zijn. Dit belastingplan zouden wij
dan ook maar als een eenmalige activiteit moeten zien, in de hoop dat er in
de volgende periode een regering zit die met een meerjarige strategie aan
de gang kan. In dat opzicht is het kenmerkend dat bewindslieden reeds nu een
grote diversiteit aan opmerkingen maken over de houdbaarheid van het spaarloon.
In het kader van de visie die de staatssecretaris heeft neergelegd, hecht
ik wel belang aan zijn opvatting daarover.In eerste termijn heb ik al gezegd dat wij niet zo heel veel behoefte
hadden aan het stellen van specifieke vragen over de inhoudelijke kant van
dit belastingplan. Wij zien het echt als een eenmalige exercitie. Dat betekent
ook dat wij er geen behoefte aan hebben om ons tegen deze voorstellen te verzetten.De heer Stevens (CDA):Voorzitter. De staatssecretaris opende zijn betoog met de opmerking dat
in dit huis zoals gebruikelijk de afronding plaatsvindt van het fiscale jaar.
Wij onderstrepen dat. Het is inderdaad een goed gebruik en het is ook een
moment om stil te staan bij het belastingplan en bij de fiscale ontwikkelingen
in dit land. Allereerst complimenteren wij de staatssecretaris met zijn optreden.
Wij vonden het verfrissend, deskundig, flexibel en vooral docerend. Het is
ons thans volstrekt duidelijk hoe hij in staat is geweest om het belastingplan
met slechts twintig amendementen door de Tweede Kamer te loodsen. Alle dissidenten
worden bedolven onder een vloed van woorden, volslagen overspoeld en vervolgens
net als studenten vriendelijk maar beslist "kaltgestellt". Ik dank hem ook
met name voor de beantwoording van alle vragen die niet gesteld waren.Wij hebben een bevlogen beschrijving gehoord van het fiscaal beleidsprofiel
van het kabinet in zijn demissionaire status en wij kunnen de ontboezemingen
van de staatssecretaris van harte onderschrijven. Hij heeft toegelicht dat
het belastingplan beoogt een bijdrage te leveren aan bevordering van de arbeidsproductiviteit,
aan vereenvou diging, aan evenwichtige koopkrachtplaatjes en
aan minder administratieve lasten. Ook dat prijzen wij. Dat streven wij allen
na, al is de winst die op deze gebieden is geboekt wellicht marginaler dan
wij zouden verwachten als wij zo naar de staatssecretaris luisteren.Als de staatssecretaris spreekt over eenvoud, denk je dat dat terug te
vinden is in de stukken van het kabinet. Een vergelijking van de miljoenennota
van 10 jaar geleden met de huidige miljoenennota leert echter dat het aantal
trefwoorden in het register praktisch verdubbeld is. Dat kan niets anders
betekenen dan dat het leven aanzienlijk ingewikkelder is geworden, ook al
is deze meetmethode redelijk beperkt.De staatssecretaris heeft terecht onderstreept dat de economische ontwikkeling
dwingt tot grondslagverbreding. Dat heeft ook de aantrekkelijke bijkomstigheid
dat in veel gevallen de eenvoud daarmee wordt gediend.In zijn "algemene beschouwingen" heeft de staatssecretaris enkele opmerkingen
gemaakt over de plicht ervoor te zorgen dat de aflossing van de staatsschuld
plaatsvindt binnen het verloop van één generatie. Als ik hem
goed begrijp, heeft hij wat dit betreft een relatie gelegd met het omslagstelsel.
Hij zei namelijk dat dit stelsel anders onder druk komt te staan. Hoe oordeelt
hij over de discussie in de pensioenwereld of, in hoeverre en hoe lang een
pensioenfonds mag werken met een tijdelijke onderdekking?De bewindsman heeft enkele behartigenswaardige opmerkingen gemaakt over
de draagkrachtberekeningen. Als ik hem goed begrijp, staat hij een nieuwe
methode voor om de koopkrachtplaatjes te berekenen. Hij denkt dan vooral aan
clustering van een aantal groepen die homogeen zijn qua leeftijd, huishoudens
enz. Deze aanpak spreekt ons aan. Nederland heeft jarenlang een achterhaald
koopkrachtbeeld gebruikt dat niet beschouwd kan worden als een reflectie van
wat er zich in dit land afspeelt. De heer Oort sprak indertijd ook al over
de "koopkrachtplaatjesterreur". Wordt het model dat de staatssecretaris voor
ogen staat, gedragen door het departement? Kunnen wij voorstellen verwachten
op dit punt of speelt een en ander zich voornamelijk af in eigen boezem? De staatssecretaris heeft voorts enkele opmerkingen gemaakt over de relatie
tussen dit belastingplan en de belastingherziening 2001. Wij onderschrijven
zijn uitgesproken stellingname dat op dit moment niet moet worden gedacht
aan een herbezinning, maar dat moet worden aangesloten bij de doelstellingen
van die belastingherziening. Wij pleiten voor rust en voor inbedding van het
aangenomen belastingsysteem. In 2005 zien wij dan wel waartoe de evaluatie
ons brengt. Wel heb ik gevraagd naar een eerste reactie van de belastingdienst
in het kader van de uitvoering. Eigenlijk heeft de staatssecretaris daar niet
op geantwoord, behalve dan dat er een succes is geboekt, te weten de aangiftediskette.
Wij nemen graag kennis van dat succes.De bewindsman had een wat merkwaardige redenering als het gaat om het
overgangsrecht. Ik meen dat hij in dit verband sprak over het "gewenningsrecht".
In deze Kamer werd de kritische opmerking gemaakt dat sommige regelingen wel
heel snel worden bijgesteld. De staatssecretaris zei dat dat in principe geen
goede zaak is en dat mensen de tijd moet worden gegund om aan nieuwe regelingen
te wennen. Hij voegde er echter aan toe: als een regeling een hoog cadeaugehalte
heeft of free-ridergedrag met zich meebrengt, is dat gerechtvaardigd. Als
hij dit heeft bedoeld, neem ik daar afstand van. Bij de vraag hoe je het overgangsrecht
moet inkleden, moet worden uitgegaan van de belastingplichtige en niet van
fouten van het kabinet toen het een regeling maakte op een moment waarop nog
niet kon worden gesproken van een hoog cadeaugehalte of free-ridergedrag.
Dat hoeft de bevolking niet in te schatten. Zij neemt dat als een gegeven
aan en richt haar huishouding daarnaar in. Het kabinet en ook het parlement
hebben daar rekening mee te houden.Ik heb goed geluisterd naar het gloedvolle betoog van de staatssecretaris
over het vestigingsklimaat. Uit dit betoog maak ik op dat er volgens hem niets
aan de hand is en dat wij rustig kunnen gaan slapen. Zo is het natuurlijk
niet. Als er zoveel reacties komen uit de pers en het bedrijfsleven, moet
er wel iets aan de hand zijn. Je moet dan niet proberen om het beleid te verkopen
alsof er geen enkele opmerking over te maken is, integendeel. Wij moeten dat
bovendien zeker niet doen in deze slechte economische tijden.Bij dit soort discussies is de psychologie van groot belang. Er wordt
wel eens gezegd dat economie psychologie is en dat geldt ook hier. De beste
manier om dit te toetsen is buitenlandse investeerders om hun visie op ons
land te vragen. Zij kijken immers zonder vooringenomenheid naar ons land.
De reacties van de buitenlandse investeerders zijn over het algemeen minder
positief dan vroeger. Er komen minder bedrijven naar Nederland en van tijd
tot tijd trekken zich ook bedrijven uit ons land terug. Vaak zijn dat bedrijven
die bij ons de schoorsteen laten roken. Ik haal een betrouwbare bron aan als
ik naar staatssecretaris Wijn verwijs die gisteren aan de noodbel trok.Wij moeten hier dus niet lichtzinnig mee omgaan. Tegelijkertijd ben ik
het ook eens met de staatssecretaris dat wij ons geen "self-fulfilling prophecy"
moeten aanpraten. Ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris ons oproept
om over dit soort onderwerpen van gedachten te blijven wisselen met VNO/NCW,
de belastingadviseurs en andere betrokken partijen uit het bedrijfsleven.
Overigens beschouw ik dat ook als een toezegging.De staatssecretaris zegt de deelnemingsvrijstelling te zullen verdedigen.
Dat is een goede zaak, want daarmee draagt hij bij aan consistente politiek
in dit land. Ik steun hem daarin. Hij roept ons op om samen de blik naar buiten
te richten en samen te bezien hoe een en ander zich in het buitenland ontwikkelt
en hoe Nederland daarbinnen figureert. Mijn fractie steunt hem hierin van
harte, zeker als hij hier niet alleen VNO, maar ook het ministerie van Economische
Zaken bij betrekt, want ook daar wil men graag meedenken over dit soort onderwerpen.De staatssecretaris heeft enkele niet alleen geruststellende, maar ook
enthousiaste opmerkingen gemaakt over de APA/ATR-rulingpraktijk. Het is mijn
eerste indruk dat hij vindt dat wij ons ook hier rustig moeten houden. De
perceptie van de ontwikkelingen is hier eveneens niet onbelangrijk. Die perceptie
is dat deze dienst traag werkt. Of deze dienst het in de optiek van de staatssecretaris
nu wel of niet goed doet, doet daaraan niets af. Ik roep hem
daarom op om hier nog eens met een kritischer oog naar te kijken. Ik omarm
wel gaarne zijn toezegging dat hij de belastingadviseurs zal oproepen om samen
met hem te bezien hoe het klimaat kan worden verbeterd.Ik ben teleurgesteld over de schriftelijke antwoorden van de staatssecretaris
over de kennisgroepen. Die waren buitengewoon mager en defensief. Eigenlijk
waren ze gewoon onder de maat. Als wij op dit niveau over dit onderwerp discussiëren
en de staatssecretaris zoveel tijd neemt om op een bevlogen wijze alle dimensies
van het investeringsklimaat te bespreken, mogen wij ook een evenwichtige schriftelijke
reactie verwachten. Ik wil graag kunnen begrijpen wat er fout is met transparantie
op dit gebied.Ik begrijp niet dat de staatssecretaris hierop tegen zou kunnen zijn,
omdat juist dit kabinet transparantie hoog in het vaandel zegt te hebben.
Wat is de zorg van de staatssecretaris? Hij zal zich de discussie herinneren
over het niet vrijgeven van RAD-rapporten aan de belastingplichtige. Dat is
nu de gebruikelijke praktijk. Als het zichtbaar maken van de kennisgroepen
goed wordt geëncadreerd, zullen er alleen maar positieve gevolgen zijn.
Wij moeten de adviezen van deze groepen hierbij betrekken en de inspecteur
niet degraderen tot een doorgeefluik. Het belang van de belastingplichtige
dient namelijk ook hier voorop te staan.Ik denk dat het voor de parlementaire geschiedenis belangrijk is dat de
staatssecretaris de moeite heeft genomen om de problematiek van een groot
aantal onderwerpen in hun context te plaatsen. Ik stel het verder zeer op
prijs dat hij heeft uitgelegd wat hij bedoelt met de Primarologroep, de concernfinancieringsmaatschappijen,
de gedragscode en dergelijke. Dat is allemaal van groot belang om de discussies
hierover beter te kunnen begrijpen. Wij hebben hem uitgenodigd met ons in
overleg te treden over de politieke elementen van de onderhandelingspositie
die Nederland inneemt. Ik heb begrepen dat hij daarvoor openstaat; ik ga deze
discussie dus niet met hem voeren. Mocht hij zich geroepen voelen om bij interruptie
mijn vraag te beantwoorden of er dit jaar eigenlijk wel aanvragen voor concernfinancieringsmaatschappijen
zijn gedaan, dan zien wij dat antwoord gaarne tegemoet.Ik was geïnteresseerd in de reactie die de staatssecretaris gaf op
mijn vragen over de ontwikkeling in de as Frankrijk-Duitsland ter zake van
mogelijke pogingen om tot belastingharmonisatie te komen. Dat was een buitengewoon
onverwacht signaal, dat niet door de staatssecretaris wordt weersproken. Overigens
zegt hij dat er nog geen documenten zijn ontvangen; dat geeft, gezien onze
rol, nog meer te denken. Dat neemt niet weg dat de staatssecretaris duidelijk
heeft gemaakt wat de positie van het kabinet is. Hij zegt dat het kabinet
zich kan voorstellen dat op bepaalde onderdelen sprake is van besluitvorming
bij gekwalificeerde meerderheid, maar dat Nederland zich op de meest wezenlijke
onderdelen van het belastingrecht zal houden aan de soevereiniteit, met name
als het gaat om de hoogte van het tarief en de grondslag of om het instellen
of afschaffen van een belasting. Dat lijkt mij een prudente "policy", die
mijn fractie zeker kan onderschrijven.Ik was wat minder gerust over het antwoord van de staatssecretaris op
de vraag of de nieuwe lidstaten van de Europese Unie vetorecht hebben ten
aanzien van dit soort voorstellen. Hij zei dat als de besluitvorming plaatsvindt
vóór toetreding, de instemming niet noodzakelijk is. Dat lijkt
mij wel helder! Daar staat tegenover dat die instemming dus wel noodzakelijk
is als deze kandidaat-lidstaten inmiddels zouden zijn toegetreden. Dat zou
de besluitvorming alleen maar belasten; dat zou naar mijn mening ten onrechte
zijn. De Europese Unie had op dit punt een voorbehoud kunnen en moeten maken
voor de toetreding van nieuwe lidstaten, zeker voor de toetreding van lidstaten
die een volledig afwijkend fiscaal regime hanteren.De staatssecretaris heeft nog eens uitgebreid toegelicht op welke punten
er naar zijn oordeel sprake kan zijn van misbruik of oneigenlijk gebruik van
de deelnemingsvrijstelling. Dat is een consistente lijn. Mijn fractie onderschrijft
alle maatregelen die regelrecht misbruik van bepaalde wetten of bepalingen
moeten voorkomen. Mijn fractie vraagt zich af of en in hoeverre de voorgestelde
regelingen, dan denk ik met name aan artikel 13g, op sommige onderdelen niet
iets te ver doorschieten. Wij hebben geprobeerd om dat te toetsen aan Europees-rechtelijke
regels. Het antwoord van de staatssecretaris is defensief. Onze vraag was
of de reparatie om misbruik tegen te gaan kwetsbaar was vanuit Europees-rechtelijk
perspectief. De staatssecretaris heeft gezegd dat zijn interpretatie op zich
juist is, dat er altijd tegenbewijs mogelijk is en dat er altijd sprake is
van rechterlijke toetsing. De vragen van mijn fractie waren evenwel niet in
die zin bedoeld. Wij wilden weten of onze visie juist is dat er wellicht een
zekere "exposure" is onder het Europese recht. Ik verzoek de staatssecretaris
dan ook, zich nog eens over dit vraagstuk te buigen.De kwesties zijn te technisch om er nu in detail op in te gaan, maar wellicht
kan de staatssecretaris schriftelijk reageren op de volgende opmerkingen.
Ik leid uit het antwoord van de staatssecretaris op mijn eerste vraag af,
dat in voorkomende gevallen toch een verschil blijft bestaan tussen de situatie
waarin een passieve vaste inrichting in een andere lidstaat rechtstreeks wordt
gehouden en de situatie waarin dat gebeurt via een in die lidstaat gevestigde
tussenhoudstermaatschappij. Zijn dat soort verschillen toelaatbaar onder het
Europese recht? Kan deze mogelijke "exposure" worden ondervangen als men zou
zeggen dat de regeling van artikel 13g, lid 3, slechts kan voldoen aan de
strenge eisen van non-discriminatie en Europese vrijheden van vestiging en
kapitaalverkeer, als zij zou worden uitgebreid met een tegemoetkoming die
vergelijkbaar is met de bepaling van artikel 39 van het besluit ter voorkoming
van dubbele belasting in 2001? Ik verzoek de staatssecretaris, zich nogmaals
hierover te buigen. Datzelfde geldt eigenlijk voor mijn tweede vraag. Ook
daar bevestigt de staatssecretaris mijn interpretatie. Hij gaat er echter
wel aan voorbij dat de redactie van dat artikel 13g.3.b zodanig ruim is dat
niet slechts de vaste inrichting, maar willekeurig welke beleggingsactiva
dan ook gehouden door een kleindochter van een Nederlandse vennootschap, daaronder
kunnen vallen. Is dat wel beoogd? Is het niet in strijd met het doel en de
strekking van de moeder-dochterrichtlijn? Wil de staatssecretaris in dat licht
nog eens bekijken of de zinsnede in artikel 13.3.b. "de in de
aanhef bedoelde lidstaat" niet zou moeten worden vervangen door de zinsnede
"het land van vestiging van de vennootschap die deze vermogensbestanddelen
in eigendom heeft" of woorden van gelijke strekking? Nogmaals, een schriftelijke
reactie hierop zou wat ons betreft, afdoende zijn.De staatssecretaris heeft de Kamer, en ik denk ook de natie, verblijd
met een eigen initiatief om artikel 12 van de vennootschapsbelasting ter zake
van de conversie van onvolwaardige schuldvorderingen in kapitaal, fiscaal
te faciliteren. Wij zijn hem erkentelijk voor dit initiatief. Uit de literatuur
was al bekend dat dit gat ontstond en wij zien zijn voorstellen graag tegemoet.
Wij gaan er uiteraard van uit dat deze terugwerkende kracht zullen hebben
tot de dag van vandaag, de dag van de aankondiging.Wij hebben met de staatssecretaris gediscussieerd over de definitie van
de het pensioentekort. Hij zegt: mijn definitie is goed denkbaar. Ik denk
dat deze gewoon goed is en in overeenstemming met de huidige regeling. Ik
stel voor dat hij die definitie volgt, zodat wordt voorkomen dat twee definities
het land in gaan. Dit hele dossier is al zo ingewikkeld dat wij met name op
dit belangrijke punt geen misverstanden moeten laten bestaan.De staatssecretaris heeft geantwoord op mijn opmerkingen over, zo niet
mijn pleidooi om iets te doen aan, de harmonisatie van het loonbegrip voor
de loonbelasting en de socialeverzekeringspremies. Zijn antwoord stelt mij
teleur; het is ambtelijk. Ik mis een visie, die de staatssecretaris bij vele
andere onderwerpen die vandaag aan de orde zijn, wel tentoon heeft gespreid.
Ik ga aan dit antwoord voorbij en wil graag van hem horen of hij een visie
heeft en die in termijn in daden om wil te zetten. Desnoods kan hij deze meenemen
in zijn testament, zodat het onderwerp ten minste in één testament
wordt behandeld.Ik dank de staatssecretaris voor zijn toezegging om de zorgen die door
de verzekeraars zijn geuit op het gebied van de uitvoering ter harte te nemen
en in overleg te treden met de branche.Ik sluit mij aan bij opmerkingen van collega Ter Veld over nadere verheldering
over de fiscaal gelijke behandeling tussen de provisie ten behoeve van tussenpersonen
en de verzekeringspremie, en op het punt van de overdracht van de basisvrijstelling
kapitaalverzekering. Ik ben het met haar eens dat indien artikel 27, Wet loonbelasting
materieel niet verantwoord is, het formeel weinig zoden aan de dijk zet en
zeker niet moet worden gepresenteerd als een vorm van verlichting van de administratieve
lasten.Ik meen een antwoord te hebben gemist op mijn pleidooi voor een wat soepelere
behandeling van de feestgeschenken, zo niet de kerstpakketten. Dit onderwerp
brengt mij tot afronding van mijn bijdrage. Als fractie complimenteren wij
de staatssecretaris met zijn eerste optreden. Het was helder en toegankelijk
en wij hebben zelfs genoten van de wijze waarop hij in alle bevlogenheid zijn
verhaal voor ons heeft gehouden; en dat zelfs in demissionaire status. Dat
geeft te denken: wat als deze man niet demissionair zou zijn geweest?Via de staatssecretaris willen wij ook zijn ambtenaren bedanken, die zoals
gebruikelijk op een voortreffelijke wijze hun werk hebben afgeleverd en ook
vanochtend weer tijdig met de antwoorden kwamen. Hij kan trots zijn op het
ambtenarenkorps dat hem ter zijde staat. Wij wensen hem en zijn ambtenaren
prettige kerstdagen, een voorspoedig nieuwjaar en vooral veel fiscale eenheid!De heer Rensema (VVD):Mijnheer de voorzitter. De staatssecretaris heeft een boeiend betoog gehouden.
Wij hebben het gevoel dat wij daarmee grotendeels kunnen instemmen. De staatssecretaris
verdedigt op sterke wijze het beleid inzake het fiscale investeringsklimaat.
Hij betrekt daarbij kennelijk de beleidswijziging die ruim een jaar geleden
heeft plaatsgehad. Toen heeft het ruling-team namelijk een andere naam gekregen
en kennelijk ook een andere opdracht. Er is toen een beperking van het rulingbeleid
gekomen. Ook dit wordt allemaal door de staatssecretaris in welgekozen woorden
verdedigd. Dit doet bij ons de vraag rijzen of hij het standpunt van het ministerie
verdedigt of dat er een beleidswijziging is gekomen na zijn aantreden. De staatssecretaris legt grote nadruk op de Europese dimensie. Hij spreekt
over herstel van vertrouwen in Europa, dat kennelijk verloren is gegaan, en
over de juridische staatssteunprocedure die dreigt. Als ik het goed begrepen
heb, is er echter maar één geval en moet daarover nog beslist
worden. Wij weten nog niet wat die beslissing zal zijn. Moet Europa zo'n grote
rol spelen? Wij hebben een alleszins fatsoenlijk belastingsysteem, waarvoor
wij ons niet hoeven te schamen. Aan dat belastingsysteem worden ook buitenlanders
onderworpen. Die moeten een regeling aangeboden krijgen, omdat zij zekerheid
moeten hebben. Op zichzelf mogen zij echter geen tegemoetkomingen krijgen
die in strijd zijn met de wet.Als de staatssecretaris bijvoorbeeld stelt dat er "substance" moet zijn,
zijn wij dat volstrekt met hem eens. Dat neemt echter niet weg dat je afspraken
zou kunnen maken over afschrijvingen op goodwill en dat soort dingen. Dat
kan van belang zijn. Wij zouden dat naar mijn gevoel heel fatsoenlijk kunnen
doen. Zoals de heer Stevens al heeft gezegd, stelt de staatssecretaris dat
er niets aan de hand is, terwijl er van alle kanten berichten komen dat er
wel iets aan de hand is. Vooraanstaande belastingadviseurs zeggen dat het
niet goed zit. Moet er misschien toch een onderzoek ingesteld worden? Ik kan
de staatssecretaris zo een aantal hem welgezinde hoogleraren noemen die met
genoegen een onderzoek over dit onderwerp willen instellen.De staatssecretaris meent kennelijk dat Europa erg belangrijk is, maar
de heer Bolkestein, die toch heel bekend is met het Europese traject, vindt
dat Europa op het gebied van de directe belastingen, namelijk de inkomsten-
en de vennootschapsbelasting, helemaal niets te melden heeft. Op dat gebied
zijn de staten volstrekt soeverein. Waarom zouden wij in dat geval zo bang
moeten zijn voor de Europese veroordeling van wat wij aan het doen zijn? Wat
zou de Europese sanctie kunnen zijn? Het is juist dat elk wetsvoorstel Europees
wordt getoetst voor zover dat betrekking heeft op het EVRM, want dat moet
ook. Maar ons is niet helemaal duidelijk waarom de Europese toetsing veel
verder zou moeten gaan. De staatssecretaris heeft op dit onderwerp gestudeerd en heeft er een boek over geschreven. Wij zien echter een verschil
van opvatting tussen de staatssecretaris en het Nederlandse lid van de Europese
Commissie.De staatssecretaris heeft niet gereageerd op onze opmerkingen over het
bijzonder tarief voor de stakingswinst. Ik heb daarover al vaker gesproken
en zal er niet verder op ingaan, maar zeg slechts dat wij aan dat punt vasthouden.Dan de kennisgroepen. Ook dit is geen nieuw punt, maar wij krijgen eigenlijk
nooit goed antwoord over deze kwestie. In het algemeen wordt een technische
vraag heel goed beantwoord; alle waardering daarvoor. Stel je een onschuldige
vraag, dan wordt die ook heel goed beantwoord. Maar stel je een vraag met
een wat kritische ondertoon, dan wordt die uitermate mager beantwoord. Dit
is ook wel te begrijpen, maar het is waarschijnlijk niet goed voor het debat.
Wat de kennisgroepen betreft, zoals ik gisteren al geschetst heb, gaat de
burger, al dan niet vergezeld van een belastingadviseur, naar de belastinginspecteur.
Hij denkt dat hij dan een man treft met wie hij kan praten, onderhandelen.
Maar dit is niet zo. Tenminste, die indruk heb ik. De inspecteur hoort het
verhaal namelijk gewoon aan en moet vervolgens naar de kennisgroep. Die heeft
de belanghebbende niet gehoord, dus die kan een dogmatischer oordeel vellen
dan de man ter plekke. Ik dacht al dat het zo was en laatst ben ik met een
familielid naar de inspectie in Groningen geweest. Wij troffen twee inspecteurs,
die buitengewoon aardig waren. Wij kregen twee koppen koffie; ik heb geen
enkele klacht over de behandeling door de belastingdienst, die is perfect.
Wij zaten er anderhalf uur te praten en wij hadden het idee dat wij een goed
verdedigbare zaak hadden. Wij stelden een compromis voor en beide heren keken
alsof zij er wel iets in zagen, maar vervolgens zeiden zij dat zij er nog
wel mee naar de kennisgroep moesten gaan. Toen stokte de zaak. Zo zou het
toch niet moeten gaan. Vroeger kon de inspecteur een beslissing nemen. Goed
of niet goed, hij nam een beslissing. Dat is voor de praktijk van belang.
Het is inmiddels vijftig jaar geleden dat ik op de Rijksbelastingacademie
zat, samen met de heer Stevens trouwens.De heer Stevens (CDA):Maar niet vijftig jaar geleden!De heer Rensema (VVD):Inderdaad, voorzitter, hij is een heel stuk jonger, maar ik ken hem wel
daarvan. Toen werd ons door de heer Tuk, een groot man, geleerd: "Heren, als
u inspecteur bent, is het niet zo erg als u een keer een fout maakt. Die belasting
komt een jaar later wel weer terug." En zo is het. Natuurlijk, de inspecteurs
moeten goed opgeleid zijn en zij moeten gedragen worden door een "esprit de
corps", maar zij moeten ook bereid zijn om beslissingen te nemen. En als een
beslissing een keer niet helemaal juist is, dan is dat niet zo erg. Misschien
doet de betrokkene wel heel mooie dingen met het geld en dan betaalt hij het
jaar daarna des te meer belasting. Ik zou dus graag zien dat de staatssecretaris
nog even serieus ingaat op die kennisgroepen. Is mijn taxatie van de feitelijke
situatie juist en is die dan wel goed?Voorzitter. Wij moeten hier niet alles willen behandelen. Ik wil mij nog
geheel aansluiten bij hetgeen de heer Schuyer over de accijnsmaatregel heeft
gezegd: Zo zou het eigenlijk niet moeten en zo mag het ook niet meer. Daar
ben ik het volstrekt mee eens.De vergadering wordt van 14.53 uur tot 15.02 uur geschorst.Staatssecretaris Van Eijck:Voorzitter. Ik wil graag de vragen beantwoorden in de volgorde waarin
deze zijn gesteld. De vorige keer heb ik dat wat meer thematisch gedaan, maar
het lijkt mij dat het nu op deze manier wat beter werkt.De eerste vraag van mevrouw Ter Veld had betrekking op artikel 1.7b. Het
gaat daarbij om de provisies die niet kunnen worden aangemerkt als premies.
Waarschijnlijk doelt mevrouw Ter Veld op de omstandigheid dat de informatie
van de verzekeraar aan de verzekerde over die aftrekbare premie niet de provisie
bevat die de tussenpersonen separaat in rekening brengen. Die provisie is
op grond van artikel 1.7b gewoon aftrekbaar. Daarvoor is wel de informatie
van de tussenpersoon essentieel. Wat ons betreft, is dit niet als een probleem
gesignaleerd, maar mocht dat wel het geval zijn dan zullen wij daarover overleg
voeren. Mevrouw Ter Veld pleit nogmaals voor het opschuiven van de einddatum van
de overgangsregel in het kader van pre-Witteveenpensioenen in verband met
de wijzigingen in de PSW. Wij zien de noodzaak daartoe niet. Ook als die aanpassing
in verband met de PSW ingewikkelder is, is dat nog geen reden om die niet
per 1 juni te laten plaatsvinden maar pas per 1 januari 2005.Mevrouw Ter Veld heeft ook gesproken over het overdragen van de kapitaalverzekering
aan de partner. Er zijn twee concrete mogelijkheden. De volledige overdracht
kan plaatsvinden op grond van onderdeel AN van de Invorderingswet en er kan
een gedeeltelijke tot maximale overdracht plaatsvinden op grond van artikel
2.17 IB 2001. Dat is vanwege de eenvoud ingevoerd en voorziet in een grote
behoefte bij de verzekeraars. Berekening tot op de euro nauwkeurig is daarbij
overigens niet nodig.Verder heeft zij een vraag gesteld over de mogelijkheid om het fiscale
loonbegrip en het socialeverzekeringsloonbegrip wat meer tot elkaar te brengen,
of dat nu problematisch is of niet. Hedenmiddag vindt een bijeenkomst plaats
waarbij een rapport wordt aangeboden over de samenwerking tussen de UWV en
de belastingdienst. Het innen van de premie zal geschieden door de belastingdienst.
Het is een eerste stap om te komen tot een grotere samenwerking en transparantie
in de informatievoorziening aan loontrekkenden en premiegerechtigden. In die
discussie speelt ook de vraag, of omwille van de eenvoud het fiscale loon
en het premieloon beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Het fiscale loonbegrip
gaat echter uit van de draagkrachtgedachte, terwijl het premieloon uitgaat
van de verzekeringsgedachte en bovendien is het fiscale loonbegrip breder.
Het bevat bijvoorbeeld zaken zoals loon in natura, winstuitkeringen, overwerkuren
en dergelijke. Het is dus heel moeilijk om die begrippen dichter bij elkaar
te brengen. Dat lukt ook niet op zeer korte termijn. Bepaalde bestanddelen
van het loon blijven buiten de heffing van de loonbelasting. Als het fiscale
loon en het premieloon dichter bij elkaar worden gebracht, zullen er meer aangiftes in de inkomstenbelasting komen.Over de woningbouwcorporaties wordt een aparte notitie aan de Tweede Kamer
gestuurd. Die heeft mij gevraagd om inzicht in die problematiek te verstrekken.
Ook het punt van mevrouw Ter Veld dat heffing over een eventueel daar aanwezige
winst uitstraalt op de vennootschapsbelastingperikelen, is besproken in de
Tweede Kamer. Wij zullen deze notitie ook graag aan deze Kamer toezenden.Niet alleen door mevrouw Ter Veld, maar door een groot aantal leden zijn
kanttekeningen geplaatst met betrekking tot de wijze waarop in demissionaire
status is omgesprongen met de accijnsverhoging. Door die verhoging zijn mensen
financieel getroffen, terwijl zij onvoldoende in de maatregel zijn gekend.
Eigenlijk hoor ik in de discussie hierover twee geluiden. Aan de ene kant
hoor ik zeggen dat er een ophoging heeft plaatsgevonden met in achtneming
van het feit dat in 1994 een inflatiecorrectie is aangebracht. Daar heeft
men begrip voor. Aan de andere kant zijn er opmerkingen over de communicatie.
De procedure die is gevolgd zou niet wenselijk zijn en verder wees men op
het feit dat betrokkenen zich niet hebben kunnen melden. Laat ik volmondig
toegeven dat het nooit de bedoeling mag zijn om op deze manier een instrument
systematisch in te zetten. Het probleem is evenwel bekend. De behandeling
van het belastingplan in de Tweede Kamer liep vertraging op. Daardoor werden
ook de amendementen en de moties laat behandeld. Bij het behandelen van de
amendementen, dus op een laat moment, werd om dekking gevraagd. Mevrouw Ter
Veld wees erop dat je dan verschillende termen kunt gebruiken om te duiden
in hoeverre het dekkingsverhaal de goedkeuring kan wegdragen. Het oordeel
over het amendement heb ik in dit verband overgelaten aan de Kamer.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Voorzitter. Het gaat bij de beoordeling van een amendement niet alleen
om de vraag of je het dekkingsverhaal goedvindt, maar ook of je de wijziging
van je eigen voorstellen apprecieert. Daarbij zijn veel gradaties mogelijk
zonder een woord als "onaanvaardbaar" te gebruiken. In demissionaire staat
kon men natuurlijk nooit het onaanvaardbaar uitspreken. Als een staatssecretaris
echt hecht aan zijn eigen voorstellen en hij er zich bovendien van bewust
is dat het in het belastingplan over alles kan gaan, weet hij dat het risico
bestaat dat mensen op een volstrekt ander terrein dekking gaan zoeken dan
op het terrein waarop het amendement betrekking heeft. Bij andere wetgeving
kun je geen dekking zoeken op een ander terrein. Je kunt bijvoorbeeld niet
bij wetgeving op het gebied van de volkshuisvesting amenderen op een wetsvoorstel
op het gebied van de sociale zekerheid. Echter, bij een belastingplan kan
alles. De staatssecretaris had daarom duidelijk kunnen maken dat zowel wijziging
van zijn eigen voorstel, dat hem zeer dierbaar was, als de dekking van het
amendement niet konden. Dat hij dát niet heeft aangegeven heb ik erg
gemist.De heer Platvoet (GroenLinks):Te meer daar het grappige was dat het amendement door andere regeringsfracties
werd ingediend. In zo'n geval zou je toch de meeste invloed moeten hebben
kunnen uitoefenen.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Ook omdat het amendement een aantasting was van het eigen Strategisch
akkoord.Staatssecretaris Van Eijck:Ik ga mij in deze discussie mengen en daar heb ik mijn reden voor. Eigenlijk
wordt nu verondersteld dat ik het amendement alleen heb beoordeeld vanuit
de optiek van de staatssecretaris van Financiën. Er werd aangegeven dat
als de budgettaire dekking goed was, er geen reden zou zijn om het amendement
te ontraden, af te raden, of om te zeggen dat het onverstandig zou zijn of
om woorden van die strekking te gebruiken. Met andere woorden het oordeel
zou op het andere aspect betrekking moeten hebben en niet op de dekking. U
veronderstelt echter dat van mijn kant een overwegend bezwaar bestond tegen
het verhogen van de alcoholaccijns in de aangegeven mate ter verkrijging van
dekking voor de maatregel. Wat dat betreft moet ik u teleurstellen. Als het
daarom gaat, had naar mijn mening niet het oordeel gepast dat aanneming van
het amendement zou moeten worden ontraden. Ik meen dat wij dus twee aspecten
in aanmerking moeten nemen. Aan de ene kant geldt dat een procedure is gevolgd
die naar de mening van een aantal leden van de Kamer niet wenselijk is, omdat
er meer aandacht voor de branche zou moeten zijn en zij meer tijd had moeten
hebben om te reageren. Overigens, men heeft gereageerd en men is gehoord.
Aan de andere kant is er de vraag in hoeverre de aangegeven dekking als heel
onverstandig dient te worden beoordeeld, omdat zij niet zou stroken met het
beleid waarvoor wij staan.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik ben het met u eens dat als de wijziging reeds was verwerkt in het belastingplan
voor 2004, wij er geen moeite mee zouden hebben gehad. Het gaat nu juist om
datgene wat met het amendement wordt afgeschoten. Dat was iets wat in het
Strategisch akkoord stond. Ik wil als lid van de oppositie niet huichelachtig
doen, maar in uw positie zouden er argumenten genoeg zijn om de wijziging
met kracht tegen te houden.Staatssecretaris Van Eijck:Dat betekent dat wij dus even afzien van het dekkingsverhaal, anders bezwaart
dat de discussie op een oneigenlijke manier. Laten wij nu puur kijken naar
het verhaal dat overblijft en dat ziet op de afschrijving onroerend goed.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Het had gegaan om de verdediging van een voorstel waarbij de staatssecretaris
ook in laatste termijn in de Tweede Kamer had kunnen zeggen dat dit onderdeel
niet had mogen vervallen. Verder wijs ik erop dat bij de beoordeling van een
amendement niet alleen wordt gekeken naar de dekking maar ook naar de overige
maatschappelijke effecten ervan. Dat gold zowel voor de accijns als voor België.
De staatssecretaris had toen al de Tweede Kamer moeten wijzen op het uitstralende
effect van het amendement. Een bewindspersoon heeft tot taak om de fracties
die moeten beoordelen of een amendement verstandig is, aan te geven wat de
voor- en nadelen ervan zijn. In elke fractie zal gevraagd worden wat de staatssecretaris
ervan vindt. Als dan wordt gezegd dat de staatssecretaris het oordeel over
het amendement aan de Kamer overlaat, dan gaat de desbetreffende fractie ervan
uit dat het amendement wel goed zal zijn, in de zin dat het
de staatssecretaris niet echt uitmaakt. En dat vind ik in het onderhavige
geval vreemd, want het maakt hem kennelijk wel uit.Staatssecretaris Van Eijck:Waar mevrouw Ter Veld en ik elkaar al wat langer kennen, is het jammer
dat wij deze wijze les niet in een eerdere instantie hebben gedeeld. Ik had
natuurlijk gewoon moeten bellen. Dat is helder. Het jargon dat gebezigd wordt
in de Eerste en de Tweede Kamer is voor mij natuurlijk ook relatief nieuw.
Ik kan verzekeren dat toen ik aan de Tweede Kamer een uitleg gaf over het
afschrijvingsregime ik daarbij van bijzonder weinig twijfel blijk heb gegeven.
Dat is ook mevrouw Ter Veld gevoegelijk bekend. Als ik vervolgens het oordeel
over het amendement aan de Kamer laat, dan baseer ik dat op de gedachte: wie
ben ik om er aan te tornen als een kamermeerderheid voor dat amendement wil
stemmen, zeker waar ik demissionair ben? Daarbij maak ik dan wel een splitsing
tussen het financiële dekkingsverhaal en de situatie van beleggers in
onroerende zaken.De heer Platvoet (GroenLinks):Vindt u, terugkijkend, dat u het niet pregnanter in de Tweede Kamer naar
voren had moeten brengen, dus dat u meer had moeten staan voor de afschrijvingsregelgeving
voor onroerend goed?Staatssecretaris Van Eijck:Neen, ik denk dat de wijze waarop ik hierover overduidelijk met de Kamer
heb gecommuniceerd niets te wensen overlaat.Mevrouw Ter Veld (PvdA):De meerderheid kwam pas daarna.Staatssecretaris Van Eijck:Ja, maar wij moeten ook de realiteit onder ogen zien waar het gaat om
dit soort voorstellen die in het Strategisch akkoord zijn terechtgekomen.
Het blijkt dan dat zich een heleboel belangengroepen melden en dat de gedragseffecten
zich aan alle kanten openbaren. Dat gebeurt in de Tweede Kamer en in de Eerste
Kamer. Vandaar dat men met die gevoelens rekening moet houden.,Voorzitter. Mevrouw Ter Veld heeft met betrekking tot de SPAK en de VLW
gezegd dat niet al te snel weer tot wijzigingen ervan moet worden besloten.
Welnu, dat is dan ook exact de reden waarom wij hebben gekozen voor een systematische
afbouw om de markt te laten wennen aan het feit dat de SPAK en de VLW worden
uitgeruild voor de arbeidskorting. Ik heb reeds gewezen op het grote belang
van die uitruil. Door CPB en IBO is op basis van cijfers aangetoond dat het
als instrument van arbeidsmarktparticipatie beter werkt.Door het wegvallen van de feestgeschenkenregeling kan een werkgever zijn
werknemer niet langer tot een maximum van € 136 per jaar onbelast
aan geschenken geven. Mevrouw Ter Veld heeft aangegeven dat dit toch nooit
stand zal houden, omdat in haar ogen de eerstkomende staatssecretaris er weer
aan gaat sleutelen. Welnu, ik vraag me af of je zo lang moet wachten. Het
is wel mogelijk dat de werkgever de loonbelasting voor zijn rekening neemt
door middel van het regime van eindheffing. Loonheffing en eindheffing verhouden
zich op een bepaalde manier. Daartussen kan een verschil zitten. Het geschenk
mag dan niet groter zijn dan € 23 per verstrekking met een maximum
nu tot € 272 per jaar. Dat geldt ook voor geschenken bij werknemersjubilea
of feestdagen. Daarbij geldt dan wel de verplichting dat zij voor toepassing
van de eindheffing onder de voornoemde grenzen zijn gebracht. De mogelijkheid
bestaat dus om op die wijze een tegemoetkoming te realiseren. Het zou echter
uit het oogpunt van administratievelastenverlichting te prefereren zijn om
het maximum per verstrekking te verhogen tot bijvoorbeeld bedrag X corresponderend
met, maar wel met een volledige handhaving van het maximum.Wij hebben dat geluid al eerder gehoord. In de werkgroep fiscaal uitvoeringsbeleid
is naar voren gebracht dat in die grens misschien nog enige rek zat. Laat
ik zeggen dat deze problematiek onze aandacht heeft. Dat lijkt me een beantwoording
in de richting van mevrouw Ter Veld en de heer Stevens. We moeten misschien
zoeken naar een oplossing om de werkgever toch nog in de gelegenheid te stellen
zijn gulle hart te tonen. De budgettaire consequenties daarvan zullen relatief
gering zijn, omdat bij het verschuiven van de grenzen tussen loonheffing en
eindheffing hierover in ieder geval, zij het door de werkgever, belasting
wordt betaald. Dat heeft onze aandacht. We moeten dat eens nader bestuderen
met elkaar.De heer Stevens (CDA):Voorzitter. Leidt dat ertoe dat die aandacht zich in het volgend jaar
al zal vertalen in concrete uitvoeringsmaatregelen uwerzijds?Staatssecretaris Van Eijck:Dat heeft onze aandacht. Ik kan u verzekeren dat wij daar voortvarend
mee aan de gang gaan. Het is in dit proces echter buitengewoon moeilijk om
aan te geven op welke momenten zich wat precies zal openbaren.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Als de werkgever de personeelsvereniging doteert met een bedrag
dat even hoog is als het bedrag dat de personeelsleden zelf opbrengen en daarvan
vervolgens gratificaties en cadeautjes worden gegeven, valt dat onder een
fiscale regeling?Staatssecretaris Van Eijck:Zoals het nu is, geldt dat niet. Daarvoor is zeer bewust gekozen. U weet
dat er bij de personeelsverenigingsbijdrage een verschil is tussen wat de
collega's bij elkaar opbrengen en wat de werkgever doet. Het is dus niet op
voorhand logisch om die route te kiezen. Eerlijk gezegd denk ik dat daarmee
een deur wordt opengezet waarvan we ons moeten afvragen of we dat wel willen.
Ik denk dat een verruiming in de zin van datgene wat u nu voorstelt niet in
alle gevallen tot een bevredigende uitkomst leidt.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Dit geeft precies aan wat ik in tweede termijn zei. Je moet
dit soort regelingen niet willen, als ze zo fraudegevoelig zijn.Staatssecretaris Van Eijck:Exact. Ook daar zijn we het weer met elkaar over eens.Voorzitter. Ik kom bij de factor A en de complicaties die daarbij aan
de orde zijn. De aangroei is van meet af aan in de Wet op de inkomstenbelasting
een kwestie geweest waarover in de uitvoeringspraktijk de nodige problemen
ontstonden. De verzekeraars waren namelijk niet in staat om op tijd het A-tje
aan te leveren, op grond waarvan berekend kon worden of er een achterstand
was in de pensioenopbouw. Het is dan zeer de vraag in hoeverre je dat moet
laten uitstralen op de belastingplichtige die op basis daarvan
zijn pensioen wil aanvullen. Het gedachtegoed dat heeft geleid tot het amendement
van mevrouw Van Vroonhoven-Kok heeft mijn sympathie. Men heeft gezegd: laten
we eens bekijken of daar een oplossingsrichting kan worden ingeslagen. Ik
heb bij de behandeling van het wetsvoorstel dit amendement ontraden. Ik heb
dat gedaan om een zeer simpele reden. Op het moment dat je niet alleen de
inkomenssituatie maar ook het soort inkomen dat belastingplichtige geniet
splitst van de periode waarin de A zich voordoet, krijg je complicaties in
de uitvoeringspraktijk. Je kunt je voorstellen dat iemand eerst niet en vervolgens
wel werkt. Hij heeft dus vanuit het vorige jaar geen A, maar hij heeft dit
jaar wel de middelen om eventueel in die A te voorzien. Ook het omgekeerde
kan spelen. Er ontstaat dus een liquiditeitsstroom die niet synchroon loopt
met de opbouw van die A, waarbij de behoefte aan de ene kant en de mogelijkheid
aan de andere kant met elkaar strijdig kunnen zijn. Het is dan ook zaak dat
we ons op zeer korte termijn buigen over de vraag hoe wij deze systematiek
kunnen tackelen. Daarbij zijn verschillende richtingen denkbaar. Ik geef vast
een richting mee als oriëntatiepunt, namelijk dat we met elkaar in elk
geval de route analyseren om de gegevens uit hetzelfde jaar afkomstig te laten
zijn. Dus de A, de inkomensgegevens en de overige gegevens die daarvoor eventueel
noodzakelijk zijn. Ik hoop daarmee ook die vraag naar behoeven te hebben beantwoord.De heer Platvoet heeft gevraagd naar mijn visie op de eenloketbenadering.
Hij weet ook wel dat de verkiezingsstrijd is begonnen. Het is inmiddels ook
gevoeglijk bekend dat ik geen campagne hoef te voeren. Het is voor ondernemers
en voor burgers van belang dat de vormgeving van de financiële relatie
met de overheid helder en inzichtelijk is. Ik heb bij de armoedevalproblematiek
al aangegeven dat voorkomen moet worden dat een probleem niet in kaart gebracht
kan worden omdat de wijze waarop de informatie wordt vergaard, namelijk via
verschillende systemen, instituties en kanalen, niet logisch en samenhangend
is. Door samenhang worden effecten van beleidsmaatregelen inzichtelijk gemaakt.
Dit geldt zowel voor ondernemers als voor particulieren. Een en ander heeft
geleid tot discussie over de vraag of wij in de toekomst naast de belastingdienst,
ooit nog eens een subsidiedienst moeten hebben, dus een dienst die zich bezighoudt
met de uitkeringenkant in plaats van de heffingenkant. Wellicht is een functionele
scheiding zelfs mogelijk, maar uiteindelijk wel via dat ene loket. Een mogelijkheid
is dan onderbrenging bij de belastingdienst. Deze gedachtespinsels voor de
verre toekomst verwoorden wat mij betreft de visie waar de heer Platvoet om
vraagt over de eenloketbenadering. Op basis daarvan kunnen beleidsmaatregelen
veel effectiever worden nagegaan. Er kan dan ook meer rekening worden gehouden
met specifieke omstandigheden van de belastingplichtige. Het blijkt dat bij
de eenheden van de belastingdienst gegevens van de belastingplichtige verschillend
worden geregistreerd, namelijk op basis van Sofi-nummers en op basis van entiteiten.
Enerzijds worden tot de entiteiten bijvoorbeeld in ondernemerszin onder andere
vennootschappen onder firma en communautaire vennootschappen gerekend. Anderszins
behoren aan de particuliere kant daartoe de gezinshuishoudens, in welke samenstelling
dan ook. Ik sta dus sympathiek tegenover de gedachte om in de toekomst te
streven naar één loket. De eerste stap is min of meer al gezet
door overheveling van de inning van de premies van de UWV naar de belastingdienst.Over de aftrek van de hypotheekrente heb ik in de Tweede Kamer met groot
genoegen regelmatig mogen discussiëren. Ik zal mij hier inhouden en alleen
ingaan op de specifieke vraag hoeveel free-riders meeliften met deze genereuze
maatregel. De vraag van de heer Platvoet over de hypotheekrenteaftrek is overigens
onmogelijk te beantwoorden. Ik denk dat de heer Platvoet dat ook weet. Hij
geeft met die vraag wel aan dat de discussie over de hypotheekrenteaftrek
en over het eigenwoningbezit vanwege de veelvormigheid in de volle breedte
gevoerd moet worden. Het is wellicht aardig om in herinnering te roepen wat
Anne Bijvoet in haar proefschrift heeft geanalyseerd, mede geplaatst in een
internationale context. Zij gaat uit van een totale lastendruk waarbij zelfs
de gemeentelijke heffingen worden meegewogen. In die discussie is het aan
de politieke partijen om kleur te bekennen. Zij doen dat op dit moment overigens
van harte.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik heb gevraagd waarom u dit onderdeel rekent tot de fundamenten van de
inkomstenbelasting 2001 en niet andere zaken zoals groen beleggen.Staatssecretaris Van Eijck:Als het over de hypotheekrenteaftrek gaat, weten wij beiden dat de eigen
woning voor velen de hoeksteen is van de financiële planning. Men kan
daarin de oudedagsvoorziening, een nabestaandenpensioen of wat dan ook onderbrengen.
Men gaat langdurig verplichtingen aan, enerzijds door zich te committeren
aan een onroerende zaak, met alle gevaren van dien, en anderzijds aan de financiering.
De vormgeving van het huidige stelsel zal in de toekomst geëvalueerd
worden, inclusief bijvoorbeeld de kapitaalverzekering eigen woning. Na die
evaluatie moet worden bezien in hoeverre de samenhang tussen box 1, box 3
en terbeschikkingstellingsregelingen, ook met betrekking tot panden en dergelijke,
overeind moet blijven. Vooralsnog heeft dit kabinet aangegeven dat aan de
hypotheekrenteaftrek niet wordt getornd, dus aan de positie van de eigen woning
in box 1 wordt niet getornd. Dit is een duidelijke beleidslijn. De andere
standpunten die politieke partijen verwoorden op dit punt zullen in de politieke
debatten in de komende periode ongetwijfeld een rol spelen.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. Ik begrijp dat de staatssecretaris hier niet al te veel woorden
aan wil wijden. Ook door mij is het onderwerp er een beetje met de haren bij
gesleept, maar het speelt natuurlijk wel een rol in de fiscaliteit. Ik vind
het antwoord van de staatssecretaris echter wel heel erg makkelijk. Ik heb
hem aangesproken op het noemen van het free-ridercriterium als een niet-doelmatige
regeling die kan worden opgeheven. Hij heeft dat argument een aantal keren
gehanteerd. Maar ook dan is niet gekwantificeerd hoeveel mensen free-rider
zijn en hoeveel niet. Kortom, het is heel makkelijk om te zeggen dat de vraag
niet te beant- woorden is, maar dat geldt ook voor de andere regeling die
vervolgens wel geschrapt wordt. Ik ben ervan overtuigd – en de staatssecretaris
is dat ongetwijfeld met mij – dat een heel groot deel
van de mensen die een hypotheekrenteaftrek geniet, dat huis ook gekocht zou
hebben als die hypotheekrenteaftrek er niet zou zijn geweest, al was het alleen
maar omdat hun inkomen hoog genoeg is. Maar ook zou de prijs dan waarschijnlijk
beduidend lager zijn geweest.Staatssecretaris Van Eijck:De analyse van de heer Platvoet dat mensen ook een huis zouden hebben
gekocht als er geen hypotheekrenteaftrek zou zijn, is natuurlijk volstrekt
juist. De vraag is echter of daarbij de prijsstelling van die woning exact
hetzelfde zou zijn. Hij gaf al aan dat het dan om een lagere prijs zou gaan.
De heer Platvoet geeft dus impliciet aan dat de hypotheekrenteaftrek als instrument
een onderdeel is geworden van de prijsvorming. Daarmee wordt ook aangegeven
dat een aantasting van de hypotheekrenteaftrek gevolgen zal hebben op de prijsvorming.
Dat zijn gevolgen die hij en ik op dit moment niet voor onze rekening kunnen
en willen nemen, daar waar wij het met elkaar toch over een betrouwbare overheid
hebben. Ik denk dus dat wij het opnieuw met elkaar eens zijn.De heer Platvoet (GroenLinks):Dan gaan wij er toch over discussiëren! Wat zou er moeten worden
gedaan als men vindt dat de huizenmarkt overspannen is en de prijzen de pan
uit rijzen?Staatssecretaris Van Eijck:Het probleem is anderszins. U vraagt ook specifiek naar de kwantificering
van het free-ridergedrag. In dat kader is het heel moeilijk te analyseren
welk effect de hypotheekrenteaftrek uiteindelijk op de prijs heeft gehad en
wat dat betekent voor free-riders. Daarbij hebben wij ook nog een definitieprobleem.
Immers, misschien zouden mensen anders wel gaan huren.De heer Platvoet (GroenLinks):Maar u bent het met mij eens dat als het free-ridercriterium wordt meegenomen,
dan ook een discussie over de hypotheekrenteaftrek mogelijk is. Dat beluister
ik uit uw woorden.Staatssecretaris Van Eijck:Niet in eerste instantie. Het totale palet aan toetsingscriteria, dus
inclusief het free-ridergedrag, een overstimulering, efficiënte en effectieve
regelgeving, doelmatigheidsoverwegingen en het hele toetsingskader uit bijlage
10 bij de miljoenennota, moet worden geprojecteerd ten opzichte van belastinguitgaven
en -faciliteiten. Ik vind het dus te geïsoleerd om alleen het free-ridergedrag
eruit te nemen. Daarom heb ik aangegeven dat bij een weloverwogen debat over
deze materie in de volle breedte gekeken moet worden naar het terrein waarop
de eigen woning zich bevindt, in letterlijke en in figuurlijke zin.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik ben dat op zichzelf met u eens. Ik begrijp dat u bereid zou zijn, dat
te entameren?Staatssecretaris Van Eijck:Ik entameer ieder enthousiast debat. Dat ga ik niet uit de weg. Maar het
gaat er wel om, in welke kring dat wordt gehouden.De heer De Vries heeft nog enkele vragen gesteld.De heer Platvoet (GroenLinks):Komt de staatssecretaris nog te spreken over het armoedebeleid? Daar heb
ik immers nog enkele specifieke vragen over gesteld.Staatssecretaris Van Eijck:De kans is aanwezig dat de vragen door elkaar beantwoord worden. Dat is
mijn schuld. Ik kom ook nog te spreken over de verdonkergroening en dergelijke.
Ik weet echter zeker dat u zich zult melden als u een antwoord heeft gemist.Wij hebben zojuist al even gesproken over de hypotheekrenteaftrek en het
daarbij aan de orde zijnde free-ridergedrag. Er is voorts een vraag gesteld
over datgene wat de NOB naar voren heeft gebracht. Ik ben daar weliswaar op
ingegaan, maar misschien toch in onvoldoende mate. Ik heb aangegeven dat er
een onmogelijkheid lag, zowel voor mijn voorganger Bos als voor mijzelf, om
voor prinsjesdag al de structurele wijzigingen weer te geven die van toepassing
zijn op het fiscale stelsel, zodat daarmee in de breedte rekening kan worden
gehouden en iedereen zich meldt. In de afgelopen periode is gewoon gebleken
dat dit technisch onmogelijk was. In de periode daarvoor is dat kennelijk
ook gebleken, want er werd al een soortgelijke uitspraak van de heer Bos geciteerd.
Dat brengt mij eigenlijk tot de constatering dat het in ieder geval voor deze
periode onmogelijk was. Ik heb dat alleen maar als referentiekader en moet
dan de conclusie trekken dat het mij onwaarschijnlijk lijkt dat dat in de
toekomst wél anders zou zijn. In de hectiek die wij met elkaar hebben
beleefd, is dat een vrij lastige aangelegenheid.De heer De Vries heeft een vraag gesteld over de brief van de Nederlandse
Vereniging van banken de dato 2 december, waarin staat dat afschaffing van
de heffingskorting van indirecte Agaathleningen zou leiden tot negatieve gevolgen
voor startende ondernemers. Ik moet eerlijk zeggen dat die brief mij niet
bekend is, maar de problematiek wel. Daar kunnen wij het natuurlijk over hebben.
Ik merk overigens op dat de banken dit signaal niet als zodanig hebben afgegeven.
Op het moment dat de indirecte variant van de tante Agaathlening in het leven
werd geroepen, kregen de startende ondernemers die indertijd een lening kregen
van de banken in geclusterde vorm eigenlijk een fiscale faciliteit, waarbij
onvoldoende duidelijk is of die fiscale faciliteit wel voor de volle 100%
werd doorberekend aan de startende ondernemers of dat die op een andere wijze
werd verdisconteerd. Ook is het nog maar de vraag of die startende ondernemers
geen lening van de bank hadden gekregen als die indirecte tante Agaathlening
er niet zou zijn geweest. Ook de Eerste Kamer kent de wetshistorie. Die behoefte
werd ook aangejaagd vanuit de banken, de effectenbedrijven en de verzekeraars,
om het grote aantal starters dat na verloop van tijd toch faalde in het opstarten
en continueren van een onderneming tegemoet te komen. Toen heeft men geprobeerd
om in het kader van de solvabiliteitseisen de eigenvermogencomponent wat sterker
te maken. Dat is nog steeds de gedachte achter de directe tante Agaathlening.
Ons hebben geen signalen bereikt dat de indirecte tante Agaathlening opeens
andere voorwaarden zou kennen als de wet wordt gewijzigd. Men moet er rekening
mee houden dat die afspraken voor langere termijn zijn gemaakt. Het is dus
niet zomaar mogelijk om die regelingen eenzijdig op te zeggen of te wijzigen.De heer De Vries (ChristenUnie):In de brief van de banken staat dat zij een lening krijgen met een rente
lager dan de marktrente, dankzij deze faciliteit. In sommige contracten staat
dat die leningen bij een wetswijziging opgezegd kunnen worden. Dan kunnen
er dus problemen ontstaan. Ik vraag u toch om eens met de banken na te gaan
of deze problemen zich voordoen en om er dan eens op terug te komen.Staatssecretaris Van Eijck:Dat zeg ik zonder meer toe. Laten wij dat goed monitoren, zodat wij weten
wat er precies speelt.Voorzitter. Dan kom ik bij de vraag van de heer Platvoet over het verdonkergroenen.
Dat moet voldoende aandacht krijgen, maar daar moeten wij wel reëel in
zijn. Het verdonkergroenen is het aanscherpen van de criteria op grond waarvan
een bepaalde investering zich kwalificeert als groen. Daar is in feite niet
incidenteel maar continu aandacht voor. Dat proces is voor het laatst afgesloten
in 2001, maar dat heeft opnieuw geleid tot een nadere verscherping van de
criteria. Toen de discussie over groen beleggen speelde, heb ik op het ministerie
gevraagd in hoeverre het technisch nog mogelijk was om een verdere aanscherping
te bewerkstelligen op dit vlak. Toen was de mededeling dat dit hoogst moeilijk
wordt, omdat de rek eruit is.De heer Platvoet gaf nog zijn mening over het stimuleren van het aanbod
van groene energie, maar ik geloof niet dat het direct resulteerde in een
vraag aan mij. De gedachtewisseling daarover in de Tweede Kamer is ook neergelegd
in de memorie van toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag.
Ik denk dat die twee zaken voldoende inzicht verschaffen, maar mocht het anders
zijn, dan hoor ik dat graag.De heer Platvoet heeft gesproken over de inkomensafhankelijke Zalmsnip,
maar die draagt wel bij aan een armoedeval. Als de OZB wordt afgeschaft, dan
speelt de Zalmsnip natuurlijk ook geen rol meer. Het is voor dit kabinet in
ieder geval geen optie om daar nog aan te gaan tornen. Ik denk dat een nieuw
kabinet daar maar een keuze in moet maken.De heer Platvoet (GroenLinks):U doet mijn vraag zo wel erg simpel af. In het najaarsakkoord is er een
eenmalige uitkering voorzien voor langdurige minima. Dat geldt voor één
jaar. In het Strategisch akkoord stond ook dat de Zalmsnip zou moeten worden
afgeschaft, maar de vraag is wat daar nog de waarde van is. De kritiek op
de Zalmsnip was dat die niet inkomensafhankelijk was. Blijkbaar vindt het
kabinet ook dat er iets gedaan moet worden aan de inkomenspositie van langdurige
minima en er wordt over nagedacht om daarvoor de Zalmsnip te benutten in de
jaren daarna. Dat zou veel soelaas bieden voor de mensen met een laag inkomen.
De staatssecretaris zegt: als de OZB wordt afgeschaft, wordt de Zalmsnip ook
afgeschaft. Ik begrijp wel wat hij bedoelt, maar ik denk niet dat de OZB wordt
afgeschaft. Ik vind het dan ook een wat vreemde combinatie van argumenten,
al was het maar omdat mensen die afhankelijk zijn van een uitkering geen OZB
betalen. Zij schieten dus ook niets op met de afschaffing ervan. Die misvatting
van de VVD moet de staatssecretaris hier niet reproduceren.Staatssecretaris Van Eijck:In mijn optiek mag het afschaffen van de OZB niet worden gemotiveerd met
het bestrijden van de armoedeval. Tegelijkertijd kan echter ook niet worden
gezegd dat het afschaffen van de OZB geen gevolgen zal hebben voor de huurders
met lage inkomens; er vindt immers doorberekening plaats in de huurprijs.De heer Platvoet (GroenLinks):De staatssecretaris gelooft echt dat afschaffing van de OZB leidt tot
een verlaging van de huren of tot een geringere verhoging dan wettelijk vereist?Staatssecretaris Van Eijck:Dat geloof ik oprecht.De heer Platvoet (GroenLinks):Die illusie moet ik hem echt ontnemen. Er is altijd ontkend – en
de jurisprudentie geeft hierover uitsluitsel – dat de OZB mag worden
meegenomen in de huurberekening. Andersom kan het dus ook niet. Mijn punt
was echter dat mensen die al langdurig een uitkering genieten, nu geen OZB
betalen omdat zij daarvan worden vrijgesteld in het kader van de gemeentelijke
kwijtschelding. Niet gezegd kan worden dat, als de OZB wordt afgeschaft, er
iets wordt gedaan voor de langjarige minima en dat zij dus de Zalmsnip niet
hoeven te krijgen. Dat verband is er niet.Staatssecretaris Van Eijck:Ik ging in op het argument van de heer Platvoet zelf. Duidelijk is dat
dit inkomensbeleid door een volgend kabinet moet worden gedragen. Het is wel
heel erg moeilijk om op dit punt over het graf heen te regeren. Het lijkt
mij echter niet verantwoord om in het kader van de inkomensplaatjes alleen
maar te kijken naar de inkomensafhankelijke Zalmsnip. Op een bepaald moment
bleek dat de inkomensafhankelijke zorgtoeslag in combinatie met de teruggave
van het kwartje van Kok en andere maatregelen uiteindelijke leidde tot een
inkomensbeleid waarvan niet kon worden vermoed dat er samenhang tussen al
die maatregelen bestond. Dit is dus een onderdeel van het door het nieuwe
kabinet te voeren inkomensbeleid. Er zal überhaupt een discussie moeten
worden gevoerd over inkomensafhankelijke regelingen, al was het alleen maar
in het kader van het nieuwe zorgstelsel waarover het een en ander is gezegd
in het strategisch akkoord.De notitie over het lokaal inkomensbeleid van de heer Bos heeft gediend
als inbreng voor de formatie in 2002. Men weet dat bij die formatie is besloten
tot afschaffing van de OZB. Daarmee vervalt tevens de kwijtscheldingsmogelijkheid
in het kader van de lokale belastingen. Ook is toen besloten tot inperking
van het gemeentelijke inkomensbeleid waar het gaat om de categoriale bijstand.
Het beleidsvoornemen op dit punt, zoals neergelegd in het strategisch akkoord,
wordt thans voorbereid. Dat draagt een meer technisch dan politiek karakter,
maar dat spreekt voor zich. Ook daarop zal een nieuw kabinet antwoord moeten
geven.De heer Schuyer heeft nog enkele vragen gesteld over de Europees-rechtelijke
dimensie. Hij dichtte mij een grote deskundigheid toe op dit punt, waarvoor
ik hem hartelijk dank. Ik begeef mij echter op glad is als ik zijn vragen
uit mijn hoofd ga beantwoorden. Daarvoor heb ik mijn ambtenaren, die terecht
zoveel lof kregen toegezwaaid. Gevraagd is of er een kans bestaat dat de gescheiden
fiscale behandeling van de directe en indirecte variant leidt tot een Europees
juridisch proces. Dat antwoord heb ik echter niet paraat. Ik geef
er de voorkeur aan hierop schriftelijk te antwoorden.De voorzitter:Gelet op de tijd geef ik u daartoe toestemming. Wij dreigen vanmiddag
namelijk in enige tijdnood te komen.Staatssecretaris Van Eijck:Het kabinet stond aanvankelijk een totale afschaffing van de spaarloonregeling
voor ogen en een uitruil met de levensloopregeling. Een gevolg hiervan was
dat tot totale deblokkering moest worden overgegaan, omdat de overheid niet
op het geld van werknemers mag gaan zitten als zij de mogelijkheid afschaft
om via de fiscus een reserve op te bouwen. Bovendien zou een en ander het
voordeel hebben dat een deel van dit geld gespaard zou worden en dus via de
forfaitaire rendementsheffing van box 3 terug zou vloeien naar de staatskas.Het wetsvoorstel van de regering ter zake is geamendeerd, hetgeen heeft
geleid tot een deblokkering voor 1999 en 2000. Dat geld komt dus beschikbaar
en daarom vroeg u naar de verandering van het bedrag. U vroeg meer in het
bijzonder of het niet logisch is om naar rato van dat nieuwe bedrag een deblokkering
op te nemen van 100% min het bedrag dat men nu nog mag sparen. Dat is om twee
redenen onverstandig. Zo moet er een vliegende start worden gemaakt met het
nieuwe levensloopregime. Dat houdt in dat er budget moet zijn, zodra deze
nieuwe regeling kan worden geïmplementeerd. Verder moeten wij niet het
signaal aan de markt geven dat dit het laatste jaar is waarin het mogelijk
is en dat er aan het begin van het volgende jaar een deblokkering zal zijn,
omdat wij daarmee ongewenst gedrag zouden uitlokken. Dat is ook de reden dat
het amendement ziet op de jaren 1999 en 2000 en niet op 2001 en latere jaren.Ik heb de heer Stevens al toegezegd dat ik met hem verder zal spreken
over het CFA-regime in een besloten bijeenkomt. Ik zal nu ingaan op enkele
specifieke vragen. In 2002 zijn drie CFA-beschikkingen afgegeven. De verzoeken
voor deze beschikkingen zijn ingediend voor de opening van de staatssteunprocedure
in juli 2001. Het besluit om geen nieuwe verzoeken om toepassing van de genoemde
regeling in behandeling te nemen is dan ook zeker geen loos gebaar. Zolang
dat regime is opengesteld, kan de belastingplichtige om de toepassing daarvan
verzoeken. Omdat dit regime op twee niveaus onder vuur ligt, getuigt het echter
niet van wijsheid om dat nu nog te doen.De heer Stevens (CDA):Er zijn vanaf juli 2001 dus geen verzoeken meer in behandeling genomen?Staatssecretaris Van Eijck:De verzoeken die mij zijn doorgegeven, zijn ingediend voor de opening
van de staatssteunprocedure. Daarna zijn nog enkele verzoeken ingediend. Ik
kan u nu echter niet aangeven hoeveel dat er zijn geweest.De heer Stevens (CDA):Dit antwoord verbaast mij toch enigszins. Ik heb in eerste termijn gevraagd
of er überhaupt verzoeken zijn ingediend. Nu zegt u dat die wel zijn
ingediend, maar blijkbaar kan geen van de u vergezellende ambtenaren u aangeven
hoeveel het er zijn geweest. Ik vind dat vreemd. U schaft plotseling dit regime
af, ook al zijn het er waarschijnlijk niet zo heel veel. Dat plaatst deze
discussie toch wel in een heel bijzonder licht. Ik ga hier nu niet dieper
op in, omdat wij afgesproken hebben dat hierover een besloten overleg zal
worden gehouden.Staatssecretaris Van Eijck:Er is geen sprake van terugwerkende kracht. Ik heb aangegeven dat er sinds
vorige week geen verzoeken meer in behandeling worden genomen. Dat is zeker
niet hetzelfde als terugwerkende kracht. Wij moeten ervoor zorgen dat het
overgangsregime voor de afwikkeling van de reserves die zijn opgebouwd op
grond van het CFA-regime, zo lang mogelijk zal duren. Dat is het heikele punt
en daarom zouden wij voorzichtigheid moeten betrachten nu deze regeling zowel
onder vuur ligt in de staatssteunprocedure als in het Primaroloproces.De heer Stevens (CDA):De staatssecretaris heeft het over terugwerkende kracht. Ik wil verwijzen
naar zijn persbericht waarin met zoveel woorden wordt gesproken over een terugwerkende
kracht tot 5 december.Staatssecretaris Van Eijck:De heer Rensema heeft het over een terugwerkende kracht vanaf 5 december,
maar op dat moment is het besluit naar voren gebracht.De heer Stevens (CDA):Dat zijn de woorden van de staatssecretaris!Staatssecretaris Van Eijck:Wij moeten dan analyseren of er materieel terugwerkende kracht is gegeven,
waarbij het van belang is of er vanaf dat moment aanvragen zijn gedaan. Over
die informatie beschik ik nu niet. Het is ook moeilijk om daarachter te komen,
omdat ik dat aan het team zou moeten vragen.Voorzitter. De laatste vraag van de heer Stevens ging over de kennisgroepen.
Ik hecht eraan om het belang van de kennisgroepen te benadrukken, om de eenvoudige
reden dat de kennis van deze groepen leidt tot het uniformeren van het beleid
in Nederland. Daarnaast mag de individuele bevoegdheid van de belastinginspecteur
niet in het gedrang komen omdat het hem onmogelijk wordt gemaakt, zijn verantwoordelijkheid
te nemen. De belastinginspecteur mag dus afwijken van het advies van de kennisgroep.
Ik besef heel goed dat men zich afvraagt in hoeveel procent van de gevallen
daarvan sprake is, maar zoals ik reeds in de schriftelijke beantwoording heb
aangegeven, zijn daarover geen gegevens beschikbaar.De heer Rensema (VVD):Is mijn vermoeden juist dat het om heel weinig gevallen gaat?Staatssecretaris Van Eijck:Ik kan dat werkelijk niet zeggen.De heer Rensema (VVD):Klopt het dat een inspecteur die afwijkt van het advies van zijn kennisgroep
geen briljante carrière tegemoet gaat?Staatssecretaris Van Eijck:Het zou natuurlijk kunnen dat zijn carrièreperspectief net zo kort
en overzichtelijk wordt als het mijne! Neen, ik geloof niet dat die consequentie
kan worden getrokken. Ik kan geen adequaat antwoord geven op de vraag van
de heer Rensema over hoe vaak dit gebeurt.De heer Rensema (VVD):Is het mogelijk om het advies van de kennisgroep beschikbaar te stellen
aan de belanghebbenden?Staatssecretaris Van Eijck:Ik kan mij voorstellen dat de uitspraken van de kennisgroep doorklinken
in de communicatie tussen de belastinginspecteur en de belastingplichtige.
Ik geloof overigens niet dat het verstandig zou zijn als de belastinginspecteur
aan de belastingplichtige kenbaar maakt dat de door hem gevolgde lijn niet
overeenkomt met het advies van de kennisgroep. Ik ben in specifieke omstandigheden
voorstander van het leveren van maatwerk aan de belastingplichtige, waarbij
het advies van de kennisgroep niet altijd hoeft te worden overgenomen.De heer Rensema (VVD):De staatssecretaris heeft ook een kennisgroep, maar hij neemt zelf de
beslissingen.Staatssecretaris Van Eijck:Dat wordt mij ook vaak verweten!De voorzitter:Dat weten wij overigens niet zeker, want de bewegingen van de ambtenaren
op de publieke tribune worden niet in de Handelingen vastgelegd; in feite
bestaan zij dus niet.De heer Rensema (VVD):Is het mogelijk dat de inspecteur van tevoren advies inwint bij de kennisgroep?
Hij kent de zaak natuurlijk al, want die is schriftelijk toegelicht. Na het
advies van de kennisgroep kan hij de belanghebbende ontvangen en direct zaken
doen.Staatssecretaris Van Eijck:Ik zou nog iets verder willen gaan. De kennisgroepen beschikken gezamenlijk
natuurlijk over een enorme kennis op specifieke deelterreinen. Bestudeerd
zou moeten worden of het mogelijk is om aan inspecteurs die met specifieke
problemen te kampen hebben, kenbaar te maken welke standpunten kunnen worden
ingenomen in de algemene casuïstiek. Dat kan natuurlijk niet per geval
worden geanalyseerd; dat is een taak van de belastingadviseur en niet van
de kennisgroep. Zeker als de elektronische informatieverschaffing daarvoor
gelegenheid biedt, moet de kennis op zodanige wijze worden gedeeld dat men
vooraf al heeft kunnen kennisnemen van de algemene beleidslijn die in soortgelijke
procedures gebruikelijk is. Ik denk dat wij zonder meer kunnen toezeggen om
daar nog eens goed naar te kijken. Het gaat erom hoe de kennis van de kennisgroepen,
die bij de belastingdienst zeer wordt gewaardeerd, breder wordt uitgedragen
en sneller toegankelijk wordt gemaakt. Als een belastingplichtige klaar denkt
te zijn en dan te horen krijgt dat het terug moet naar kennisgroep, komt dat
wat minder gelukkig over. Ik heb dat signaal zeer goed begrepen. De belastingdienstmedewerkers
kan duidelijk worden gemaakt dat het op een andere manier moet worden afgehandeld.
Verder kan de kennis op een andere manier worden aangeboden en ter beschikking
worden gesteld. Ik zeg toe, te bekijken hoe wij dit kunnen doen.De heer Stevens (CDA):Ik ben de staatssecretaris erkentelijk voor het begin van een toezegging
op dat punt. De portee van de opmerkingen van collega Rensema en mij is echter
dat in de discussie tussen de beslisser, de inspecteur, en de belastingplichtige
de kennisgroep onzichtbaar is en achter de schermen blijft. Als je op volwaardige
wijze tot conclusies wilt komen, is het van belang dat je de feiten hoort
uit de mond van de belastingplichtige en dat er kan worden gediscussieerd.
Mij ontgaat wat de koudwatervrees is; er is toch niets te verbergen? De belastingdienst
doet zijn voordeel met de input van de kennisgroepen, waarna de belastingplichtige
daartoe toegang hoort te hebben. Wil de staatssecretaris zijn begin van een
toezegging nog eens in een wat breder kader plaatsen?De staatssecretaris zei zonet dat hij bezig was met mijn laatste vraag.
Ik wil daar nog iets aan toevoegen. Allereerst begrijp ik daaruit dat hij
de variant die ik heb genoemd in het kader van de motie-Van Vroonhoven-Kok
over de factor A, de variant die door het verbond is aangereikt, zal meenemen
in de afwegingen bij het komen tot een snelle beslissing. Verder ga ik ervan
uit dat de staatssecretaris het eens is met mijn definitie van een pensioentekort;
ik heb althans het tegendeel niet gehoord. Ten slotte ga ik ervan uit dat
de staatssecretaris ook instemt met een echte terugwerkende kracht met betrekking
tot het aangekondigde wetsvoorstel – dat wij hier vanochtend hebben
toegejuicht – ten aanzien van de omzetting van de onvolwaardige schuldvordering
in kapitaal.Staatssecretaris Van Eijck:Het is niet zo dat – wij raken hier anders in een juridische procedure
verzeild – alles wat niet wordt tegengesproken, automatisch klopt. Alles
wat ik niet expliciet heb vermeld, is dus ook niet automatisch zo. Dit ziet
onder andere op de vraag van de heer Stevens of zijn pensioendefinitie kan
worden gevolgd. Het probleem daarbij is dat als die wordt gevolgd, er een
groter, breder pensioenbegrip ontstaat dan nu in het regeerakkoord is vastgesteld.
Daar doet zich dus al een eerste probleem voor.Ik heb helder aangegeven dat er wat mij betreft, geen sprake is van terugwerkende
kracht, tenzij zou blijken dat er nog aanvragen zijn geschied. Dat inzicht
delen wij momenteel niet, dus daarnaar moet worden gekeken.Met betrekking tot de artikel-12-procedure heb ik aangegeven dat wij met
gezwinde spoed bezig zijn, te bestuderen op welke wijze wij dat het meest
adequaat vorm kunnen geven. Het staat mij vooralsnog niet voor ogen om dat
per direct van toepassing te laten zijn. Ik zeg in ieder geval toe, deze Kamer
op de hoogte te houden van de wijze waarop wij dat uiteindelijk gaan doen.Wij kunnen het over nog zoveel hebben, zoals het bijzonder tarief van
de stakingswinst; dat is natuurlijk een schitterend onderwerp. De motie hierover
heeft buitengewoon lang gelegen. Over de volle breedte van de bedrijfsoverdrachtproblematiek,
variërend van de successiebelasting tot de inkomstenbelasting, moet worden
gekeken waar zich knelpunten voordoen. Het aantal bedrijfsoverdrachten in
Nederland zal de komende jaren enorm toenemen door het met pensioen gaan van
de babyboomers. Die problematiek moeten wij met elkaar bestuderen; ik ben
blij dat diverse kamerleden daar welwillend tegenover lijken te staan.De conclusie van de heer Tuk was: het is niet al te erg als af en toe
een fout wordt gemaakt. Ik hoop dat deze Kamer deze visie deelt, mocht ik
een fout hebben gemaakt. Het is uiteraard beter als ik dat niet zou hebben
gedaan.De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van GroenLinks en de SP wordt conform
artikel 121 van het Reglement van orde aantekening verleend dat zij geacht
willen worden zich niet met het wetsvoorstel op stuk nr. 28607 te hebben kunnen
verenigen.Ik feliciteer de staatssecretaris met dit grote succes in de senaat en
hoop dat hij hierop met groot plezier zal terugzien.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Voorzitter: Jurgens 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-360-377.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl