Voortzetting van de behandeling van:   - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403);  - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1556-1565

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 24, pagina 1556-1565

12-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25403Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23251Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 12 november 1998)Pagina 1533-1533
Behandeling van: het voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 3 mei 1996 te Genève tot stand gekomen Protocol inzake het verbod of de beperking van het gebruik van mijnen, valstrikmijnen en andere mechanismen, zoals gewijzigd op 3 mei 1996 (Protocol II zoals gewijzigd op 3 mei 1996), en van het op 13 oktober 1995 te Wenen tot stand gekomen Aanvullend Protocol inzake blindmakende laserwapens (Protocol IV), gehecht aan het Verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens die geacht worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende werking te hebben (25925, R1614)Pagina 1565-1575
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403); - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251)Pagina 1533-1555
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 12 november 1998)Pagina 1575-1576
Regeling van werkzaamheden (donderdag 12 november 1998)Pagina 1555-1556
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Ontgrondingenwet (verbreding heffingsdoeleinden) (25804)Pagina 1533-1533
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403); - het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251).Pagina 1556-1565

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met
de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van
enige andere bepalingen (bijzondere opsporingsbevoegdheden) (25403);het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek
van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek) (23251).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter! Ik begin met een vraag die nog is blijven liggen. Daarover
bestaat onduidelijkheid. Het ging over infiltratie door criminele infiltranten.
Eerst de gegevens. In 1995 waren er in totaal 58 infiltratiezaken: 22 politie-infiltraties,
35 niet-criminele burgerinfiltraties en één criminele burgerinfiltratie.
In 1996 waren er in totaal 22 infiltratiezaken: 16 politie-infiltraties, 2
niet-criminele infiltraties en 2 criminele burgerinfiltraties. De beslispunten
dateren van juni 1996. In 1997 waren er in totaal 22 infiltratiezaken: 20
politie-infiltraties en 2 niet-criminele burgerinfiltraties. In 1998 waren
er tot nu toe 24 infiltratiezaken: 19 politie-infiltraties, 4 niet-criminele
burgerinfiltraties en één criminele burgerinfiltratie. Het gaat
dus om één tot drie zaken.Het beslispunt van de PEC luidde dat van criminele burgerinfiltranten
die onder de regie van politie en justitie strafbare feiten plegen, geen gebruik
moet worden gemaakt. Dat beslispunt is aangenomen. Het standpunt van de regering,
al voordat dit beslispunt werd aangenomen, was dat niet met criminele burgerinfiltranten
behoort te worden gewerkt. Voorts was de regering van mening dat in zeer uitzonderlijke
gevallen en onder stringente voorwaarden de mogelijkheid moet bestaan dat
van het verbod om een criminele burgerinfiltrant in te zetten, ontheffing
wordt verleend ten behoeve van een kortstondige, eenmalige overzichtelijke
actie. Mevrouw Kalsbeek stelt zich op het standpunt dat de mening van de regering
op dit punt is achterhaald door het aannemen van het beslispunt terzake. Het
gaat dus om de verhouding tussen het aannemen van het beslispunt en het standpunt
van de regering. Ik wijs erop dat het feit dat de regering dit standpunt wil
handhaven, heel duidelijk beschreven is in de memorie van toelichting op de
bladzijden 47 en 48 en ook op bladzijde 121, waar een reactie wordt gegeven
op de wijze waarop de regering omgaat met de beslispunten, in dit geval beslispunt
54. De regering heeft daarmee nog eens gezegd dat de criminele burgerinfiltrant
onder de voorwaarden zoals zojuist genoemd, zou kunnen worden ingezet.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Die memorie van toelichting is in dit kader niet zo relevant. Die memorie
van toelichting licht het wetsvoorstel toe dat wij vandaag behandelen. Wij
moeten ons definitieve oordeel nog geven over wat wij precies willen met die
burgerinfiltranten. Volgens mij is afgesproken dat tot die tijd de uitspraken
van de Kamer gelden als het gaat om de opsporingsbevoegdheden. De Kamer heeft
uitgesproken – hoewel het kabinet een andere wens had – dat er
geen gebruik meer mag worden gemaakt van criminele burgerinfiltranten. Ik
moet zeggen dat het mij schokt dat het onder de vorige minister van Justitie
ten minste één keer en misschien zelfs drie keer is voorgekomen
dat daar gebruik van is gemaakt. Ik vind dat een ernstige zaak. Waarom debatteren
wij hier met elkaar? Waarom stellen wij hier standpunten vast als wij er vervolgens
niet op kunnen vertrouwen dat de minister die ook uitvoert?Minister Korthals:In de eerste plaats wijs ik erop dat het niet heimelijk is gebeurd. Daarom
haal ik ook de memorie van toelichting aan. Men wist dat de regering het ingenomen
standpunt handhaafde.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Met permissie: staat in die memorie van toelichting dat er één
tot drie criminele burgerinfiltranten zijn ingezet?Minister Korthals:Nee, maar wel dat het mogelijk is om criminele burgerinfiltranten...Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Dat vond het vorige kabinet, maar dat heeft de Kamer afgewezen met zoveel
woorden. En pas op het moment waarop de Kamer van mening verandert, hetgeen
zou kunnen zodra zij dit wetsvoorstel goedkeurt – het is zeer de vraag
of dat gebeurt – hebt u een zaak. Maar nu niet. De Kamer heeft namelijk
ondubbelzinnig gezegd, niettegenstaande de opvatting van het vorige kabinet:
geen criminele burgerinfiltranten. Het is wel gebeurd en wij wisten het niet!
Wij hoeven hier toch niet elke dinsdag aan de minister te vragen: houdt u
zich nog aan de afspraak die wij met u gemaakt hebben?Minister Korthals:Nee, maar er is een verschil in opvatting over wat geldend was: was dat
het standpunt van het kabinet of het beslispunt van de Kamer? In de memorie
van toelichting heeft het kabinet nader toegelicht dat het eigen standpunt
gehandhaafd werd. Daar is toen door de Kamer, voorzover ik weet, niet op gereageerd.
Dat gebeurt nu pas. In die tussentijd is er één geval geweest –
want nu gaat het over het geval van 1998 – waar zich dit bij heeft voorgedaan.
Ik geef hiermee weer, welke redenering het kabinet heeft gevolgd.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Dit is buiten uw politieke verantwoordelijkheid gebeurd, dus dat is verder
geen punt. Maar het gaat erom dat de Kamer had vastgesteld dat dit niet mocht
gebeuren en dat het kabinet daar geen gehoor aan heeft gegeven. Het gebeurt
wel in deze Kamer dat er een motie wordt aangenomen en dat het kabinet aangeeft
daar geen uitvoering aan te willen geven. Dat is hierbij niet gebeurd. Er
is alleen in de verdere uitwerking in een wetsvoorstel aangegeven welke beleidslijn
gevolgd wordt. Daar debatteren wij nu over en daar zijn wij het nog niet over
eens met het kabinet. Maar er is niet door het kabinet gezegd: wij leggen
die motie naast ons neer. Dus wij mochten er als Kamer van uitgaan dat er
geen criminele burgerinfiltranten meer ingezet zouden worden. En het is toch
gebeurd.Minister Korthals:Ik weet alleen dat er op dit punt een motie was ingediend door de heer
Hillen, die juist dit muizengaatje open wilde houden. Hij heeft die motie
toen ingetrokken, omdat hij vreesde dat er geen muizengaatje meer zou zijn
als de motie verworpen zou worden.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Hij heeft de motie ingetrokken – ik kan het mij nog heel scherp
herinneren – omdat hij wist dat er geen meerderheid voor was. De Kamer
vond in meerderheid dat er geen criminele burgerinfiltranten ingezet mochten
worden.Minister Korthals:Dat blijkt ook wel uit het beslispunt natuurlijk.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Precies, dus hij heeft gewoon verloren. Het is een feit dat de Kamer hier
ondubbelzinnig over geweest is en dat het toch gebeurd is. De minister heeft
daarover geen verantwoording afgelegd aan de Kamer. Zij heeft zich niet bij
de Kamer gemeld om te zeggen: er waren bij nader inzien zulke zwaarwegende
argumenten, dat wij die criminele burgerinfiltranten toch moesten inzetten.
Dat is niet gebeurd. Er is ook niet gezegd: wij leggen die motie naast ons
neer. Niks daarvan. Ons is beloofd dat het niet meer zou gebeuren en het is
wel gebeurd.Minister Korthals:Ja, maar het was geen motie, het was een beslispunt.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Sorry, het was inderdaad een beslispunt, maar wel met de kracht van een
motie. Er waren verschillende moties op beslispunten ingediend en die totale
lijst beslispunten – al dan niet door een motie veranderd – vormde
het standpunt van de Kamer.De heer Dittrich (D66):Ik begrijp dat het dus gaat om maximaal één tot drie zaken.
Het aantal is een beetje onduidelijk. Neemt deze minister van Justitie de
beslissingen over die de vorige minister van Justitie heeft genomen? Of neemt
hij daar afstand van omdat die beslissingen niet genomen hadden mogen worden?
Ik wil dat wel duidelijk weten.Minister Korthals:Ik heb de stellige indruk dat een meerderheid van de Kamer vindt dat het
niet moet gebeuren. Die beslissing zal ik overnemen.De heer Dittrich (D66):Het gaat nu over de beslissingen die de vorige minister van Justitie heeft
genomen.Minister Korthals:Wat ik aangeef, is dan in afwijking van de beslissingen van de vorige
minister van Justitie.De heer Dittrich (D66):Ik neem aan dat die ene beslissing uit 1998 niet is genomen door deze
minister van Justitie, maar door de vorige.Minister Korthals:Ik heb haar in ieder geval niet genomen.De heer Dittrich (D66):Dan ga ik ervan uit dat het door de vorige minister is gebeurd. Deze minister
is echter haar rechtsopvolger en daarom vraag ik hem nu of
hij afstand neemt van de beslissingen van de vorige minister, dan wel of hij
het kabinetsstandpunt overneemt en het tot de zijne maakt.Minister Korthals:Ik heb al gezegd dat ik vind dat de criminele burgerinfiltrant niet moet
mogen. Met andere woorden: de lijn die door het vorige kabinet is ingezet,
zal ik niet volgen, ook gehoord de Kamer, die in meerderheid vindt dat het
niet kan.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):De minister weet nu dat het toch is gebeurd, hoewel de Kamer het niet
wilde. Welke consequenties verbindt hij daaraan?Minister Korthals:Ik heb uitgelegd hoe het is opgevat door het vorige kabinet. Dat zei dat
er een beslispunt was van de Tweede Kamer, waar het standpunt van het kabinet
tegenover stond. Dat komt samen in de wetgeving. Het kabinet heeft meermalen
aangegeven dat het beleid dat wij meegeven aan het openbaar ministerie, is
gebaseerd op het standpunt van het kabinet. Sterker nog, dit is ook voortdurend
aan de Kamer duidelijk gemaakt, onder meer in de memorie van toelichting die
in 1997 is ingediend en bij de reactie op de vraag hoe het kabinet met de
beslispunten omgaat. Ik vind dat een honorabele manier van werken, waar de
Kamer vervolgens niet op heeft gereageerd.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik ben het niet eens met de minister. Uit de memorie van toelichting valt
alleen maar op te maken dat het kabinet persisteert bij het standpunt waar
de Kamer het niet mee eens was. Hoe kan ik daar nu uit begrijpen dat er één
tot drie keer is gewerkt met criminele burgerinfiltranten? Dat kan ik dus
niet. Als de Kamer zegt dat zij dit niet wil hebben, mag zij erop vertrouwen
dat het ook niet gebeurt. Daar gaat het om. Het is dus wel gebeurd, onder
de politieke verantwoordelijkheid van de vorige minister. Die kan ik hier
helaas niet meer op aanspreken en daarom vraag ik deze minister nu welke consequenties
hij hieraan verbindt, want ik vind dit heel problematisch.Minister Korthals:Dat heb ik al tegen de heer Dittrich gezegd. De consequentie die ik hieraan
verbind, is dat ik het inzetten van criminele burgerinfiltranten niet meer
wil laten voorkomen, gehoord de Kamer, die in meerderheid vindt dat het niet
mag.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik betrek er ook het verleden bij. Door een aantal mensen is hier, onder
de politieke verantwoordelijkheid van de vorige minister, een beslissing genomen
om dit wel zo te doen. Als ik minister was, zou ik toch van de hoed en de
rand willen weten.Minister Korthals:Ik vraag ook zonder meer precies na hoe dit zit. Dan zal er een reactie
komen zoals ik die zojuist heb gegeven. Ik zal hier zeker op doorgaan.De heer Van de Camp (CDA):Betekent dit dat de kleine ruimte die er vanochtend was, nu ook verdwijnt?Minister Korthals:Neen, die ruimte is er voor de burgerinfiltrant, niet zijnde een criminele
burgerinfiltrant.Voorzitter! Ik wilde het voorgaande van tevoren gezegd hebben, want er
is nogal commotie over ontstaan.De heer Rouvoet stelt voor om de bevoegdheid tot het stelselmatig undercover
inwinnen van informatie door de politie ook toepasbaar te maken in het kader
van het onderzoek naar georganiseerde criminaliteit. Een opsporingsambtenaar
zal, zonder dat kenbaar is dat hij als zodanig optreedt, stelselmatig informatie
moeten kunnen inwinnen over een persoon ten aanzien waarvan een redelijk vermoeden
bestaat dat hij betrokken is bij het in georganiseerd verband beramen of plegen
van misdrijven.Ook in de memorie van toelichting is de vraag onder ogen gezien of deze
bevoegdheid beschikbaar zou moeten worden gesteld voor het onderzoek naar
de georganiseerde criminaliteit. Er werd vanaf gezien omdat in dat geval bijna
altijd sprake zal zijn van infiltratie in een criminele organisatie. Er is
geen behoefte om daarnaast nog te voorzien in deze aparte bevoegdheid. Uit
deze toelichting blijken geen heel zwaarwegende bezwaren tegen het onderhavige
amendement. Ook ik heb daartegen geen onoverkomelijke bezwaren.De heer Rouvoet (RPF):Ik ben het niet met de minister eens dat er geen behoefte aan is. Het
is prima dat hij er geen bezwaar tegen heeft, maar mijn benadering is inhoudelijk.
In de systematiek van het wetsvoorstel is het uitgesloten dat iemand lid wordt
van een schietvereniging om op die manier de relaties van een criminele organisatie
in kaart te brengen. Als de minister dat met mij eens is, is dat iets meer
dan geen bezwaar, want dan is het een omissie in de wet.Minister Korthals:U wilt een hartelijke ondersteuning hebben. Ik heb mijn bezwaren ertegen
genoemd, maar zij zijn niet zo belangrijk dat ik onoverkomelijke bezwaren
heb tegen het amendement.De heer Van de Camp vroeg wat de eerste resultaten zijn van de nieuwe
werkwijze na invoering van de voorlopige uitgangspunten voor de inzet van
bijzondere opsporingsmethoden en middelen van het college van procureurs-generaal.
Het opstellen van deze uitgangspunten heeft plaatsgevonden, rekening houdend
met het kabinetsstandpunt over het rapport van de parlementaire enquêtecommissie
opsporingsmethoden en in afwachting van de te ontwikkelen wetgeving. In de
voorlopige uitgangspunten worden de voorwaarden voor inzet en de inzetprocedure
voor de onderscheiden methoden en middelen geregeld. Tevens wordt in deze
voorlopige uitgangspunten de te volgen procedure voor verschillende categorieën
beschreven. Op deze wijze is voor het openbaar ministerie en de politie een
uniforme werkwijze tot stand gekomen aangaande de inzet en de inzetprocedure
van de bijzondere opsporingsmethoden en middelen.De procedure voor de inzet van zeer ingrijpende opsporingsmethoden, zoals
infiltratie en afspraken met criminelen, was reeds bij afzonderlijk besluit
van de toenmalige vergadering van procureurs-generaal per 1 januari 1995 geregeld.
Vanaf die datum moet deze voor advies aan de CTC worden voorgelegd, ter besluitvorming
door het college van procureurs-generaal. Met de vaststelling van de voorlopige
uitgangspunten bestaat er nu ook een gestandaardiseerde methode voor de inzet
en wijze van vastlegging van minder ingrijpende opsporingsmethoden,
die door de politie aan de officier van justitie ter toetsing of ter registratie
dienen te worden voorgelegd. Op deze wijze heeft het lokale openbaar ministerie
overzicht van de door de politie gehanteerde opsporingsmethoden.Het CDA heeft mij verzocht om een reactie op het onderzoek naar de cultuur
binnen het openbaar ministerie. Bij dit verzoek sluit de vraag aan van D66
over de manier waarop gewerkt wordt aan een open houding bij alle betrokkenen.
Het onderzoek naar de cultuur binnen het openbaar ministerie en de politie
is uitgevoerd door het bureau Wagenaar en Hoes. Dit rapport hebben mijn collega
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en ik voor advies voorgelegd
aan de korpsen, het openbaar ministerie en de drie beraden.Zodra wij alle adviezen binnen hebben, hoort de Kamer uiteraard meer van
ons, maar op dit moment wil ik er ook al iets over zeggen. Het OM heeft mij
inmiddels laten weten zich in grote lijnen te kunnen vinden in het rapport.
Naar aanleiding van dit onderzoek is in de pers het beeld opgeroepen van een
angstig openbaar ministerie. Dit beeld wordt naar het oordeel van het college
van procureurs-generaal niet gedekt door de inhoud van het rapport. Daaruit
komt eerder het beeld naar voren van een behoedzaam openbaar ministerie. Dat
is mijns inziens een logische reactie op het rapport van de enquêtecommissie.Naar mijn oordeel zijn cultuurverschillen inherent aan de verschillende
posities die politie en OM hebben en moeten hebben. Cultuurverschillen hoeven
echter niet te leiden tot een gebrek aan onderlinge betrokkenheid en samenwerking.
De samenwerking tussen politie en OM is de afgelopen jaren op veel terreinen
geïntensiveerd. Daarbij kan worden gedacht aan case screening die door
leden van politie en OM gezamenlijk wordt uitgevoerd. Ook kan worden gewezen
op de zogenaamde AU-aanpak: het afdoen van zaken op het politiebureau door
medewerkers van het openbaar ministerie en het functioneren van politiemensen
als parketsecretarissen.Ten slotte zal de implementatie van de aanbevelingen van de enquêtecommissie
sterke impulsen bieden voor intensivering van die betrokkenheid. Dit wetsvoorstel
vormt daarin een onlosmakelijk bestanddeel, omdat het de aansturing van de
opsporing transparanter zal maken.Voorts heeft de heer Van de Camp nog gevraagd om een notitie over de kwestie
van het onrechtmatig verkregen bewijs, een leerstuk dat bij het onderhavige
wetsvoorstel een centrale rol speelt. Ik sta op zichzelf niet afwijzend tegenover
de gedachte eens met de Kamer over dit leerstuk van gedachten te wisselen.
Ik wil echter nog graag even de handen vrijhouden omtrent de wijze waarop
deze discussie kan worden gevoerd. Wellicht kan deze kwestie worden gekoppeld
aan de herziening van het bewijsrecht die de Kamer reeds is toegezegd.De heer Dittrich heeft gewezen op de consequenties voor de werklast van
politie, openbaar ministerie en zittende magistratuur. Met name aan het eind
van de keten zouden de schermutselingen tussen advocatuur en openbaar ministerie
kunnen toenemen, zeker in de eerste paar jaar na de invoering van het wetsvoorstel.
Gezien de huidige overbelasting van de zittende magistratuur, lijkt het zijn
fractie verstandig in de ministerraad extra uitbreidingsgeld te claimen. Naar
mijn oordeel is er thans nog niet voldoende aanleiding op voorhand extra geld
te claimen. Bedacht moet worden dat het vorige kabinet naar aanleiding van
het rapport van de enquêtecommissie extra middelen beschikbaar heeft
gesteld. Onder de aanduiding 'kabinetsintensivering rechterlijke organisatie'
is over de periode 1997 t/m 2001 jaarlijks een bedrag beschikbaar gesteld
van 4 mln. ten behoeve van de zittende magistratuur.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Maar toen het kabinet dit bedrag ter beschikking stelde, was
het wetsvoorstel toch nog niet uitgewerkt, waardoor niemand toen nog wist
welke extra werkzaamheden er op rechters af zouden kunnen komen?Minister Korthals:Op dat moment was het wetsvoorstel al wel ingediend. Er is toentertijd
wel rekening mee gehouden. Ik kom hierop terug.De voorspelling van de fractie van D66 dat de eerste jaren schermutselingen
te verwachten zijn tussen OM en advocatuur, lijkt mij niet juist. Dat heeft
vooral te maken met het ontbreken van adequate regelgeving. Het lijkt mij
dus het meest verstandig eerst de ervaringen met deze wetgeving af te wachten.
Niet uitgesloten is, en dat geef ik de heer Dittrich zeker toe, dat extra
claims noodzakelijk zijn.Door verschillende fracties is de relatie aan de orde gesteld tussen het
wetsvoorstel bijzondere opsporingsbevoegdheden en de ontwikkeling van AMvB
en richtlijnen die uit dit wetsvoorstel voortvloeien.De heer Dittrich (D66):Het is toch juist te verwachten dat wanneer het wetsvoorstel in werking
treedt, advocaten de grenzen van de nieuwe wet zullen beproeven? Zij doen
dat door op de zitting allerlei verweren op te werpen en vragen te stellen.
Dat betekent toch juist in de eerste jaren na inwerkingtreding een grotere
druk op de zittende magistratuur?Minister Korthals:Daar ben ik ook van overtuigd. Dat heeft ook te maken met de hele ontwikkeling
die het strafrecht doormaakt. Daar hebben wij het al eerder over gehad. De
Europese regelgeving heeft natuurlijk invloed op het Nederlandse strafrecht.
De Europese rechter heeft daar ook een sterke invloed op. Dat heeft ertoe
geleid dat ook in de vorige kabinetsperiode voortdurend, behalve deze 4 mln.,
extra gelden naar de zittende magistratuur zijn gegaan. Ik denk daarbij ook
aan de 20 mln. Bolkesteingelden die met name bedoeld zijn om de uitbreiding
van deze taken te kunnen ondervangen.Ik heb al gezegd dat ik het met de heer Dittrich eens ben dat het mogelijk
is dat er extra claims noodzakelijk zullen zijn. Wij houden dat nauwlettend
in de gaten. Wij zullen die zaak ook evalueren na verloop van tijd. Voor alle
duidelijkheid merk ik nog op dat ook in de contourennota voorzien is in extra
gelden voor de zittende magistratuur. Het is ongetwijfeld altijd allemaal
te weinig, maar onze aandacht is er zeker op gericht.In het kader van de AMvB's en richtlijnen is mij verzocht deze Kamer periodiek
te informeren over de toepassing van bijzondere opsporingsbevoegdheden. In
antwoord op de vragen van de leden Rabbae, Rouvoet, Vos en Van de Camp kan
ik melden dat het wetsvoorstel voorziet in de totstandkoming
van een aantal algemene maatregelen van bestuur. Eén betreft de kwaliteitseisen,
te stellen aan bijzondere opsporingsambtenaren die als infiltrant optreden.
In deze AMvB zullen worden opgenomen de eisen te stellen aan personen die
in dienst van een vreemde staat als infiltrant, pseudo-koper en undercover
optreden. Daarnaast zal een AMvB worden opgesteld inzake de eisen die moeten
worden gesteld aan opsporingsambtenaren die vertrouwelijke communicatie mogen
opnemen. In deze AMvB zullen de regels met betrekking tot de opslag, verstrekking,
controle en bewerking van technische hulpmiddelen die worden ingezet bij bijzondere
opsporingsbevoegdheden, tevens worden opgenomen. Ten slotte is een AMvB vereist
waarin de voorschriften met betrekking tot het voegen, bewaren en vernietigen
van processen-verbaal en andere voorwerpen nader worden geregeld. Deze AMvB's
zijn op dit moment in voorbereiding.Daarnaast is op het gebied van de infiltratie op dit moment eveneens een
ministeriële regeling in voorbereiding. In die regeling, die is gebaseerd
op de Politiewet, worden de eisen die moeten worden gesteld aan de ambtenaren
die deel uitmaken van de infiltratieteams, uitgewerkt. Dit zijn eisen op het
gebied van de organisatie, selectie en opleiding. Ten slotte staan nog een
aantal richtlijnen van het openbaar ministerie op de rol. Deze zullen betrekking
hebben op informanten en infiltranten en het verkennend onderzoek. Uiteraard
zullen deze regels voldoen aan de eisen van het EVRM. Ik zeg dit de heer Van
de Camp graag toe en zal de regelingen, zodra deze gereed zijn, graag ter
beschikking stellen van de Kamer. Tot slot zij vermeld dat er een evaluatie
is voorzien van beide wetsvoorstellen, waarbij dan ook een eventuele claim
voor de rechterlijke macht aan de orde komt.Het CDA heeft aangegeven behoefte te hebben aan een integraal overzicht
van de activiteiten ter implementatie van de aanbevelingen van de enquêtecommissie.
Bij brief van 23 september jl. heb ik op verzoek van de vaste commissies voor
Justitie en voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een voortgangsbericht
opgesteld. Begin volgend jaar hoop ik de Kamer een derde en laatste voortgangsrapportage
'Implementatie aanbevelingen PEC' aan te bieden. Daarbij zal ik expliciet
aangeven op welke wijze aan de aanbevelingen van de PEC is voldaan.Voorzitter! De fractie van D66 heeft verzocht om een periodiek overzicht
van de toepassing van opsporingsmethoden. Graag vestig ik de aandacht op beslispunt
111, waarin is neergelegd dat de minister van Justitie jaarlijks vertrouwelijk
via de vaste commissie voor Justitie verslag doet van de gebruikte opsporingsmethoden.
Een dergelijk verslag zal ik op korte termijn aan de vaste commissie doen
toekomen. Ook wijs ik nog even op de tweede voortgangsrapportage 'Implementatie
aanbevelingen PEC' die ik samen met mijn ambtgenoot van BZK in maart aan de
Kamer heb gestuurd. Daarin zijn gegevens opgenomen over de toepassing van
de opsporingsbevoegdheden in 1997. Ter aanvulling kan ik nog melden dat door
de centrale toetsingscommissie tot op heden geen doorlating van schadelijke
goederen is gemeld. De criminele burgerinfiltrant is in 1996 tweemaal, in
1997 niet en in 1998 eenmaal gebruikt.De heer Dittrich heeft een vraag gesteld over de verenigbaarheid van de
functies van rechter-commissaris en zittingsrechter. Hij suggereert een splitsing
van de functies van de rechter-commissaris. Het afnemen van getuigenverhoor
zou er naar de mening van de heer Dittrich niet aan in de weg behoeven te
staan dat deze rechter deel uitmaakt van het rechterlijk college dat de verdachte
vervolgens berecht. Hij verwijs daarbij naar Europese rechtspraak. Ik ben
er vooralsnog niet van overtuigd dat wij in Nederland die kant op moeten gaan.
De rechtspraak van het Europese Hof voor de rechten van de mens stelt slechts
een ondergrens aan de wijze waarop wij ons strafproces inrichten. Het geeft
daarvoor geen richtlijnen. Tot dusver hebben wij er in Nederland voor gekozen
de verdachte te laten berechten door rechters die geen onderzoek in de zaak
hebben verricht. Ik acht dat nog steeds wenselijk. Het is voor een verdachte
toch niet erg vertrouwenwekkend als hij ter terechtzitting de rechter terugziet
die hem in het vooronderzoek tijdens een verdachtenverhoor duchtig aan de
tand heeft gevoeld.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De minister geeft nu het voorbeeld van de rechter-commissaris
die de verdachte duchtig aan de tand heeft gevoeld. Ik heb juist voorgesteld
een knip te maken en een rechter-commissaris die 10, 20, 30 of 40 getuigen
moet horen, los te knippen van de rechter-commissaris die de verdachte hoort
en misschien andere onderzoekshandelingen verricht. Op die manier kan de rechter-commissaris
die alleen maar getuigen heeft gehoord, deel uitmaken van de combinatie op
de zitting.Minister Korthals:Ik vraag mij af of het verstandig is om die knip te maken. Het is toch
belangrijk dat een rechter-commissaris een totaaloverzicht heeft van de zaak,
om te kunnen beoordelen of die rijp is voor de terechtzitting. Ik ben er dus
eigenlijk geen voorstander van.De heer Dittrich (D66):Het een sluit het ander niet uit. Je kunt natuurlijk een rechter-commissaris
hebben die de coördinerende bevoegdheid heeft, maar juist in megazaken
die soms wekenlang op het rooster van een rechtbank staan, zou het een enorme
kwaliteits- en tijdwinst kunnen opleveren.Minister Korthals:Het is altijd een afweging, voorzitter. Het is de vraag of de rechter-commissaris
op die manier bij een zaak betrokken zou moeten worden en of deze dan, althans
zoals het wordt gevoeld, voldoende afstand zou hebben tot de uiteindelijke
beslissing. Door de jaren heen – het Wetboek van Strafvordering is van
1926 – hebben wij er altijd voor gekozen om de rechter-commissaris daar
los van te maken en op basis van de Europese rechtspraak is er geen aanleiding
om dit te veranderen. Als het aan mij ligt, wil ik het ook zo houden.De heer Dittrich (D66):Mijn vraag in eerste termijn was of u bereid bent een onderzoek te doen
en de voor- en nadelen in kaart te brengen en in een brief vast te leggen.
Als u zegt dat u daar geen zin in hebt, omdat u het toch niet wilt, kunt u
dat beter meteen zeggen. Dan weet ik hoe ik daar in mijn tweede termijn op
moet reageren.Minister Korthals:Laat ik dan zeggen dat ik er niet veel voor voel om er
onderzoek naar te doen. Ik vind dat wij, niet alleen bij Justitie, maar ook
in het algemeen, toch al veel te veel aan het onderzoeken zijn, terwijl wij
genoeg andere dingen te doen hebben. Verder denk ik dat de uitkomst van het
onderzoek zal zijn dat de rechter-commissaris er niet bij zou moeten horen.
Dan wil ik onze energie liever op andere zaken concentreren.Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de internationale aspecten
rond de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Mevrouw Kalsbeek heeft
geïnformeerd naar de plaatsing van peilapparatuur in voer- of vaartuigen
die over de grens gaan en heeft gevraagd of daarvoor rechtshulpverzoeken worden
ingediend. De heer Dittrich heeft de activiteiten van het DEA op Nederlands
grondgebied aan de orde gesteld. De heer Vos heeft een vraag gesteld over
de bruikbaarheid van in het buitenland vergaarde informatie voor het Nederlandse
strafproces en de heer Rabbae heeft verzocht om een notitie waarin wordt ingegaan
op de globalisering van de opsporing.De heer Rabbae kan ik meedelen dat ik binnenkort het rapport over de activiteiten
van de buitenlandse liaisons in Nederland aan de Kamer zal doen toekomen.
Zodra ik mijn standpunt over de aanbevelingen uit dit rapport heb bepaald,
zal ik de Kamer daarover informeren.Wat betreft het optreden van buitenlandse agenten in Nederland moet de
heer Dittrich worden toegegeven dat de zogenaamde U-bochtconstructies in theorie
niet zijn uit te sluiten. Ik ga er echter van uit dat het openbaar ministerie
met deze mogelijkheid rekening houdt en derhalve scherp erop zal toezien dat
dit niet gebeurt. Daarbij loopt de politie het risico dat bij ontdekking van
dit soort constructies de strafzaak bij de rechter stukloopt. Tenslotte zullen
buitenlandse opsporingsdiensten huiverig zijn voor een dergelijk handelen,
omdat het noodzakelijke vertrouwen tussen landen in de internationale samenwerking
hierdoor ernstig kan worden geschaad. Ik zal hier in mijn reactie op het zojuist
genoemde rapport nader op ingaan.De heer Dittrich (D66):Ik moet zeggen dat ik van dit antwoord schrik, voorzitter. Ik begrijp
dat de minister er later nog op terugkomt en daarvoor wil ik hem in ieder
geval het volgende meegeven. Welke mogelijkheden heeft de officier van justitie
als hij een buitenlandse liaisonofficier heeft ingeschakeld, bijvoorbeeld
iemand van het DEA, om van deze officier de waarheid te horen over de vraag
welke methoden die persoon heeft gebruikt in het onderzoek?Minister Korthals:Ik neem aan dat als de Nederlandse officier van justitie meent niet te
kunnen vertrouwen op de informatie die hij van de liaisonofficier krijgt,
hij daar ook geen gebruik van zal maken. Als hij de informatie in een Nederlandse
strafzaak wil gebruiken, kan de liaisonofficier als getuige worden opgeroepen
op die strafzaak. Als het om liaisonofficieren gaat, zal dat ook zeker gebeuren.De heer Dittrich (D66):Is dat wel zo? Ik kan mij herinneren dat de parlementaire enquêtecommissie
heel veel moeite had om mensen uit het buitenland te horen. Sterker nog: ze
weigerden dat in het algemeen. Iemand van het DEA kan toch een oproep om als
getuige op de zitting op te treden gewoon naast zich neerleggen?Minister Korthals:Dan kan de officier van justitie er geen gebruik van maken. Het is waar
dat vele liaisonofficieren hun standplaats hebben op of betrokken zijn bij
ambassades en op grond daarvan immuniteit hebben. Je hebt er voor een Nederlandse
strafzaak weinig aan als je vervolgens de betrokken liaisonofficier niet als
getuige kunt horen.De heer Dittrich (D66):Dit kan toch weer betekenen dat de rechter de vruchten van dat werk niet
kan meetellen voor het bewijs, zodat wellicht een verdachte moet worden vrijgesproken?Minister Korthals:Dat is waar, dat is de consequentie.De heer Dittrich (D66):Ik vind het dan een gevaarlijke ontwikkeling om buitenlandse liaisonofficieren
in te zetten.Minister Korthals:Ik geef ook aan dat als zij worden ingezet, zij als getuige gehoord moeten
kunnen worden. Als dit niet het geval is, zal hun informatie niet meetellen
voor het bewijs.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik weet dat er op de Antillen een U-constructie is gebruikt met een agent
van het DEA, maar daarover is al eerder gesproken. Mag ik het betoog van de
minister zo samenvatten dat hij zegt dat het onverstandig zal zijn van de
officier van justitie om een DEA- of andere agent te gebruiken die niet zal
verschijnen voor de Nederlandse rechter?Minister Korthals:Dat lijkt mij inderdaad onverstandig, want je hebt er niets aan. Thans
is een ontwikkeling gaande om dit soort mensen juist zoveel mogelijk naar
de terechtzitting te dagen.De heer Rabbae (GroenLinks):Vindt de minister het verder verstandig dat deze mensen op ons grondgebied
opereren, ook voor zaken die zich in Nederland voordoen en worden afgedaan,
zonder dat zij de plicht hebben voor de rechter te verschijnen?Minister Korthals:Voorzitter! Op dit punt zal ik ingaan bij het standpunt over de notitie.
Dit gaat verder dan dit wetsvoorstel.De vraag of DEA-agenten bereid zullen zijn tot het afleggen van een getuigenis
ter terechtzitting, kan ik in het algemeen dus niet beantwoorden. Wel merk
ik op dat het voorkomt dat buitenlandse opsporingsambtenaren die hebben meegewerkt
aan een Nederlandse strafzaak, in Nederland ter terechtzitting kunnen verschijnen.
Zij zijn echter – vaak vanwege hun diplomatieke status – niet
verplicht te verschijnen.In antwoord op de vraag van de heer Vos merk ik op dat bewijsmateriaal
dat in het buitenland is vergaard, niet in alle gevallen als bewijsmateriaal
in een Nederlandse strafzaak kan worden gebruikt. Bewijsmateriaal mag in ieder
geval niet in een Nederlandse strafzaak worden gebruikt als het is verzameld
op een wijze die inbreuk maakt op de grondbeginselen van ons strafproces.
Dus in beginsel is uitsluitend die informatie bruikbaar die naar Nederlandse
maatstaven op rechtmatige wijze is verzameld. Het is aan de rechter om hierover
in concreto te beslissen. Zo is enkele jaren geleden de uitkomst van een Duits DNA-onderzoek op genetisch materiaal van een Nederlandse verdachte
door de Nederlandse rechter als bewijsmiddel geaccepteerd, ondanks het feit
dat de door het Duitse onderzoeksinstituut gehanteerde methode niet overeenstemde
met de door de Nederlandse wetgeving voorgeschreven procedure.De heer Vos (VVD):De minister geeft een voorbeeld waarin DNA-materiaal een rol speelde,
maar het zal in de praktijk vaak gaan om het gebruik van informanten en infiltranten
uit het buitenland die relevante informatie aanreiken en waarvan de identiteit
waarschijnlijk niet wordt prijsgegeven.Minister Korthals:Dat is waar. Hierop heb ik geantwoord dat in concrete situaties de rechter
daarop moet antwoorden. In beginsel zal het niet rechtmatig verkregen bewijs
niet meetellen, maar in concreto zal de rechter daarop reageren. Ik gaf alleen
een voorbeeld waaruit blijkt dat de DNA-procedure die wij op dat moment nog
niet kenden, niettemin in Nederland als bewijsmiddel is geaccepteerd.Voorzitter! De heer Rabbae heeft gevraagd om een notitie over de koppeling
van databestanden. Thans wordt onderzocht of 'data mining' een bruikbare opsporingsmethode
is. In de voortgangsrapportage over de nota Uitgangspunten elektronische wetgeving
zal ik hierop nader ingaan.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik begrijp dat u het hoofdstukje buitenland inmiddels heeft verlaten.
U hebt echter vergeten op een vraag van mij te antwoorden. Als voertuigen
of vaartuigen met peilapparatuur beplakt over de grens gaan, wordt dan een
rechtshulpverzoek ingediend? Ik acht dit niet zo realistisch.Minister Korthals:Ik weet het niet precies, maar het Schengenverdrag voorziet hierin heel
precies.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):In de stukken staat dat, als dat gebeurt, men een verzoek om rechtshulp
indient. Ik kan mij daar niets bij voorstellen.Minister Korthals:Wanneer het om een paar uur gaat, denk ik dat achteraf toestemming moet
worden gevraagd. Ik zal nagaan hoe het Schengenverdrag daarin precies voorziet.
Misschien dat de heer Rabbae het weet.De heer Rabbae (GroenLinks):Wat ik uit mijn bescheiden kennis kan putten, is dat in het kader van
Schengen heel snel contact wordt opgenomen met de officier van justitie in
het betrokken land. Als dat op dat moment niet lukt, moet het daarna schriftelijk
geregeld worden.Minister Korthals:Voorzitter! De heer Dittrich vroeg naar de situatie waarin een conflict
ontstaat tussen de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie. Hij beschreef
het geval waarin de korpsbeheerder een methode te gevaarlijk vindt en weigert
de opsporing op de door de hoofdofficier gewenste wijze te laten verrichten,
terwijl men er in onderling beraad niet uitkomt. Zoals de heer Dittrich veronderstelde,
zal in dat geval eventueel op de wijze als in de Politiewet bepaald een oplossing
moeten worden geforceerd door de ministers van Justitie en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit kan zelfs tot overleg in de ministerraad
leiden. Ik heb er echter alle vertrouwen in dat korpsbeheerders en hoofdofficieren
dergelijke kwesties gewoonlijk in onderling overleg zullen kunnen oplossen.
Tot dusverre zijn mij geen geschilpunten van deze aard bekend.Voorzitter! De heer Vos vroeg mij in te gaan op enkele bezwaren betreffende
de mini-instructie. Ik ben nu gekomen tot het wetsvoorstel tot herziening
van het gerechtelijk vooronderzoek.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik heb nog gevraagd of de minister bereid is een notitie te schrijven
over de samenwerking tussen de politie en particuliere bureaus, zoals detectivebureaus.Minister Korthals:Daartoe ben ik bereid.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ik heb nog geen antwoord gehad op mijn vraag over de cumulatie van bevoegdheden.
Hoeveel bevelen zijn nodig als het gaat om een informant die stelselmatig
observeert en behangen wordt met opnameapparatuur? Is voor elke handeling
een apart bevel nodig of kan het gecombineerd? Hoe gaat dat?Minister Korthals:De informant heeft voor een bepaald doel een bevel nodig. Als er op een
gegeven moment een wijziging komt in wat van hem verwacht wordt, zullen nieuwe
bevelen noodzakelijk zijn. Het hangt van de situatie af hoeveel het er zullen
zijn. In beginsel zal er sprake zijn van een zodanige toespitsing op een duidelijke
doelstelling dat het niet zoveel zal voorkomen. Anders wordt het zeer bewerkelijk
en kom ik voor de vraag te staan of wij meer geld nodig hebben, iets waarop
de heer Dittrich wees.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Kan ten behoeve van een politie-informant die stelselmatig observeert
en die daartoe opnameapparatuur op het lichaam draagt, volstaan worden met
één bevel waarin dan gespecificeerd is wat betrokkene mag doen?Minister Korthals:Dat lijkt mij wel, maar dat zal ik nagaan.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het is belangrijk dat wij er precies van op de hoogte zijn. Misschien
kunt u dat op een ander moment vertellen, desnoods schriftelijk.Minister Korthals:Ik vind het te riskant er nu positief op te reageren.De heer Rouvoet (RPF):De minister zei eerder vandaag dat hij terug zou komen op het direct afluisteren
in de woning. Als je iemand met technische apparatuur wilt afluisteren, moet
je eerst die bug mogen plaatsen in de woning. Volgens het artikel over inkijkoperaties
mag dit niet in een woning. Wil de minister daarop nu ingaan of doet hij dit
schriftelijk? Ik heb dat antwoord nodig voor de tweede termijn.Minister Korthals:Wat is uw precieze vraag?De heer Rouvoet (RPF):Als bij nota van wijziging wordt toegestaan om direct afluisteren toe
te staan, dan is er een probleem. Het artikel dat gaat over inkijkoperaties
verbiedt in een woning een bug te plaatsen. Als je zo'n ding niet eerst mag
aanbrengen, heb je niet zoveel aan de bevoegd heid om direct
af te luisteren. Hoe denkt u daarover?Minister Korthals:Op zichzelf is dat duidelijk. Als dat wat u zegt, inderdaad het geval
is, moet er een aanpassing komen. Daar kom ik dan in tweede termijn op terug.De heer Vos vroeg mij in te gaan op enkele bezwaren tegen de mini-instructie.
Hij stipte met name het bezwaar aan dat de officier van justitie door de mini-instructie
de leiding over een deel van het voorbereidend onderzoek zou kunnen kwijtraken.
Naar mijn mening is deze vrees ongegrond. De officier van justitie raakt door
de mini-instructie geen bevoegdheden kwijt. Hij kan het opsporingsonderzoek
voortzetten zoals hij zich dat had voorgenomen. Naast dit opsporingsonderzoek
kan hij de rechter-commissaris verzoeken enkele onderzoekshandelingen te verrichten.
De heer Vos repte in dit verband nog over het beginsel 'equality of arms'.
Daarmee kan men de mini-instructie inderdaad in verband brengen. Om deze vergelijking
nog wat door te trekken: het is niet zo dat de wapens van de officier van
justitie worden afgepakt. Het enige gevolg is dat de verdachte in het vooronderzoek
een iets betere rechtspositie verwerft. Daarbij is het natuurlijk zo, dat
het verschil in positie tussen OM en verdachte met zich brengt dat hun positie
nooit echt 'equal' zal zijn.De heer Van de Camp vraagt zich af waarom de mini-instructie bij alle
strafbare feiten mogelijk is gemaakt, bijvoorbeeld ook bij overtredingen.
Zijns inziens had ook een beperking kunnen worden aangelegd tot de delicten
genoemd in artikel 67 Wetboek van Strafvordering. Ik wijs erop dat een gerechtelijk
vooronderzoek en een opsporingsonderzoek voor alle strafbare feiten kunnen
worden ingesteld. In dat licht bezien, is een beperking van alleen de mini-instructie
tot verdenking van ernstige feiten moeilijk verdedigbaar. Ik zie ook de noodzaak
van een beperking niet zo in. Evenals het gerechtelijk vooronderzoek zal de
mini-instructie gewoonlijk wel betrekking hebben op ernstige feiten. De rechter-commissaris
zal verzoeken om een mini-instructie bij simpele overtredingen gewoonlijk
ook afwijzen, althans zo verwacht ik.Ik proef bij de heer Van de Camp een zekere beduchtheid voor misbruik
van de voorziening. Ikzelf ben daar echter minder beducht voor. Ik denk dat
er uiteindelijk betrekkelijk weinig onderzoek zal worden gepleegd in het kader
van de mini-instructie. Als ik de heer Van de Camp daarmee over de streep
kan trekken, zeg ik evenwel graag een evaluatie van het instituut van de mini-instructie
vijf jaar na de inwerkingtreding toe.De heer Van de Camp (CDA):De naam van de heer Bouterse speelt mij nu al 48 uur door het hoofd. Denkt
u niet dat in deze casus onmiddellijk gebruik gemaakt zou zijn van de mini-instructie?Minister Korthals:Ik hoef niet het werk voor de advocaat van de heer Bouterse hier te doen.
Als de heer Bouterse in Nederland zou zijn, lijkt het mij niet onwaarschijnlijk
dat er gebruik gemaakt zou worden van de mini-instructie. Maar in het kader
van het gerechtelijk vooronderzoek zouden ook allemaal getuigen worden opgeroepen.
Dat maakt dus op zichzelf niet zoveel uit.De heer Van de Camp (CDA):Dat is nu precies wat ik in mijn eerste termijn beweerd heb. De mogelijkheid
voor de raadsman om de positie van de verdachte optimaal te schetsen in het
gerechtelijk vooronderzoek is er nu al. Wat voegt de instructie dan toe?Minister Korthals:Dat voor allerlei zaken mensen gebruik kunnen maken van de mogelijkheid
om zich te wenden tot de rechter-commissaris, ook los van de officier van
justitie, bijvoorbeeld om getuigen te horen.De heer Van de Camp (CDA):U zei eerder vanmiddag dat beide wetten geëvalueerd zouden worden.
U zet daar nu de mini-instructie bij na vijf jaar. Dat is op zichzelf winst.
Dat ben ik met de collega's eens. Maar hoe vindt die andere evaluatie plaats?Minister Korthals:Na hoeveel jaar?De heer Van de Camp (CDA):Nee, in welke vorm.Minister Korthals:In een heel verstandige vorm.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik heb in dit huis veel onderwijswetgeving mogen doen. Daar
bestaan allerlei moderne evaluatiebepalingen waar je soms horendol van wordt.
Het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering kennen geen evaluatiebepalingen.Minister Korthals:Nee, en daarom vormen zij een nieuw element. Uiteraard gelden ze alleen
voor de zaken die nu behandeld worden in het kader van de bijzondere opsporingstechnieken;
niet voor het hele Wetboek van Strafrecht. Dat is geenszins de bedoeling.
Het zou ook niet kunnen, want dat zou een levenswerk zijn. Dat zou ik u en
mijzelf niet willen aandoen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Als ik het goed begrijp, zal de mini-instructie met name een
rol spelen als er geen gerechtelijk vooronderzoek is, want anders kan een
en ander daarin worden ondergebracht. Is de minister niet bang dat advocaten
de mini-instructie gaan gebruiken om zaken die al zijn aangekondigd, tijdens
de zitting te vertragen? Dit kunnen zij bijvoorbeeld doen door vlak voor de
zittingsdatum de rechter-commissaris te verzoeken om iets nog eens te gaan
onderzoeken, waardoor de zittingsrechter de behandeling van de zaak moet uitstellen,
wat dan weer een vertraging van de strafzaak betekent die lastige gevolgen
kan hebben.Minister Korthals:Voorzitter! De volgende zin in mijn voorbereide tekst was: Ook de heer
Dittrich toonde zich bezorgd over het mogelijke misbruik van de mini-instructie
door georganiseerde criminelen. Hij vroeg zich af of de verdachte door deze
faciliteit het tempo van het onderzoek zou kunnen gaan bepalen. Op dit punt
kan ik de heer Dittrich geruststellen. Dit is namelijk niet het geval. Een
verzoek om een mini-instructie belemmert geenszins het onderzoek dat door
de officier van justitie wordt verricht. Het kan er wel toe leiden dat de
rechter-commissaris naast het lopende opsporingsonderzoek enige onderzoekshandelingen
verricht, maar daardoor wordt het onderzoek niet opgehouden. Hierbij kan nog
worden aangetekend dat de rechter-commissaris het verzoek om een mini-instructie
ongegrond kan verklaren op grond van artikel 36b, lid 2, van het Wetboek van
Strafvor dering. Ik heb er alle vertrouwen in dat men deze
bevoegdheid zal gebruiken bij verzoeken die geen reële onderzoeksvraag
bevatten en slechts vertraging ten doel hebben.Voorzitter! Dan kom ik op het belangrijke punt van het parallelle politieverhoor.
De heer Vos heeft een amendement ingediend om een artikel 177b in het Wetboek
van Strafvordering op te nemen. Dit amendement strekt ertoe in de wet vast
te leggen dat de raadsman het recht heeft om het zogenaamde parallelle politieverhoor
bij te wonen. Als een politieverhoor plaatsvindt terzake van een feit waarop
een gerechtelijk vooronderzoek betrekking heeft, zou de raadsman in beginsel
bevoegd moeten zijn om het verhoor bij te wonen. Dit amendement is ontleend
aan het rapport van de commissie-Moons. In de memorie van toelichting is destijds
aangegeven waarom het onderhavige artikel niet is overgenomen. Een belangrijk
argument daarvoor is dat de jurisprudentie van de Hoge Raad op dit terrein
reeds waarborgen biedt.Ik wil graag iets uitgebreider op die jurisprudentie ingaan. Dan zult
u begrijpen waarom ik niet erg gelukkig ben met dit amendement. Ik wil in
de eerste plaats het arrest van 2 juni 1987 van de Hoge Raad (NJ 1988, nr.
180) aanvoeren, dat in de memorie van toelichting reeds wordt genoemd. De
raadsman voerde in deze zaak aan dat het OM niet-ontvankelijk verklaard diende
te worden, omdat het opsporingsonderzoek tijdens het gerechtelijk vooronderzoek
was voortgezet. Het hof verwierp dit verweer met de overweging dat geen enkele
wettelijke bepaling verbiedt dat het opsporingsonderzoek, hangende het gerechtelijk
vooronderzoek doorgaat. Dit betekent niet dat het de officier in het algemeen
vrijstaat om zelfstandig het onderzoek voort te zetten zonder daarbij de rechter-commissaris
te betrekken. Met name wanneer de officier met de voortzetting van het opsporingsonderzoek
beoogt om de verdachte in zijn verdediging te schaden, bijvoorbeeld door de
raadsman uit het onderzoek te weren, handelt hij in strijd met de ongeschreven
regels van een behoorlijke procesvoering. De Hoge Raad meende dat het hof,
aldus oordelend, een juiste maatstaf aanlegde. Uit dit arrest mag het volgende
worden geconcludeerd: doorslaggevend is de vraag of met het parallelle opsporingsonderzoek,
waartoe ook een politieverhoor kan behoren, beoogd wordt om een verdachte
in zijn verdediging te schaden. De jurisprudentie biedt in dergelijke situaties
derhalve waarborgen. Bewijsuitsluiting lijkt voor deze gevallen de voor de
hand liggende remedie.Een tweede arrest dat ik wil noemen, is het arrest NJ 1990, 719. Hierbij
was sprake van een verhoor dat na een vrijsprekend vonnis in eerste aanleg
werd afgenomen door de politie op verzoek van de officier van justitie. Het
gaat dus niet om een parallel politieverhoor, maar om een politieverhoor dat
eigenlijk door de rechter-commissaris had moeten plaatsvinden. Het verhoor
werd afgenomen op basis van vraagpunten die door de verdediging waren opgeworpen
tijdens de behandeling in eerste aanleg, terwijl de verdediging niet bij het
verhoor aanwezig was. Het hof verklaart het openbaar ministerie in deze zaak
uiteindelijk niet-ontvankelijk. De Hoge Raad billijkt dat oordeel.Ook uit deze zaak blijkt dat de jurisprudentie waarborgen biedt tegen
misbruik van het politieverhoor. Het arrest gaat in feite verder dan het amendement
van de heer Vos, omdat het ziet op een situatie waarin de rechter-commissaris
niet is ingeschakeld, maar alleen maar ingeschakeld had kunnen en moeten worden.Met name deze jurisprudentie brengt mij tot het oordeel dat het geen aanbeveling
verdient een recht op rechtsbijstand tijdens elk parallel politieverhoor in
de wet vast te leggen. Waar van het parallelle politieverhoor misbruik wordt
gemaakt om de waarborgen van het gerechtelijk vooronderzoek te omzeilen, biedt
de jurisprudentie van de Hoge Raad voldoende waarborgen. In andere gevallen,
bijvoorbeeld als het gaat om simpele, puur informatieve vragen aan de verdachte
of getuige op ondergeschikte punten, behoeft de aanwezigheid van een advocaat
niet voorgeschreven te worden. Dat leidt alleen maar tot oponthoud en discussies
later op de terechtzitting.Tegen de voorgestelde wijziging pleit bovendien dat de inperking tot het
parallelle politieverhoor iets willekeurigs heeft. Of een gerechtelijk vooronderzoek
wordt aangehouden, kan van iets volstrekt anders afhangen. Als het DNA-wetsvoorstel
aanvaard wordt, behoeft geen gerechtelijk vooronderzoek te worden gehouden
als de verdachte aan dat onderzoek meewerkt. Door mee te werken aan een DNA-onderzoek
verspeelt de verdachte het recht op een advocaat tijdens het politieverhoor.
Dat lijkt mij ongerijmd. De voorstanders van het amendement moeten deze inperking
uitleggen. Ik kan haar niet voor mijn rekening nemen.De heer Vos (VVD):Ik begrijp niet precies wat de minister met dit betoog bedoelt. Moet het
mogelijk zijn dat een advocaat in een parallelle zaak ook bij het politieverhoor
aanwezig is? Biedt de jurisprudentie daarvoor al ruimte?Minister Korthals:Ik bedoel juist te zeggen dat dat niet nodig is; daar is mij hele betoog
op gericht. Het amendement is niet nodig en brengt ongerijmdheden met zich
wanneer het DNA-wetsvoorstel wordt aanvaard. De heer Rabbae vindt dat de advocaat
altijd bij het politieverhoor aanwezig zou moeten zijn en dit is natuurlijk
wel het begin daarvan. Mijn conclusie is dat het amendement niet zou moeten
worden aangenomen.Voorzitter! De heer Vos heeft gevraagd of de machtiging voor een spoedzoeking
per definitie vooraf moet worden gegeven. Dat is inderdaad het geval. Net
als mijn ambtsvoorganger ben ik van mening dat een spoedzoeking moet worden
gelegitimeerd door een voorafgaande machtiging. Ik sluit mij in dit opzicht
aan bij de overwegingen in de nota naar aanleiding van het verslag. Overigens
ben ik wel van mening dat deze machtiging in geval van spoed ook mondeling
moet kunnen worden verstrekt.De heer Van de Camp heeft mij gevraagd alle mogelijkheden voor het inschakelen
van een tolk in het gerechtelijk vooronderzoek te schetsen. Regels hieromtrent
worden gesteld in artikel 191 Wetboek van Strafvordering. Daarin wordt bepaald
dat, indien de verdachte, getuige of deskundige de Nederlandse taal niet verstaat,
de rechter-commissaris bevoegd is een tolk te benoemen. Het wetsvoorstel tot
herziening van het gerechtelijk vooronderzoek verandert dit artikel niet.Voorzitter! Hiermee ben ik aan het einde van mijn betoog gekomen. Ik hoop dat ik de vragen in z'n algemeenheid naar tevredenheid heb
beantwoord.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb de minister gevraagd of hij bereid is om de Kamer een
overzicht te geven van datgene wat nog resteert. Een aantal opsporingsmethoden
is nu neergelegd in wetten. Dat is echter minder dan wat de enquêtecommissie
heeft aanbevolen. Ik wil graag weten wat er resteert en welke weg bewandeld
zal worden ten aanzien van de andere voorstellen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik wil graag zo'n overzicht geven. Dit is echt iets wat je
schriftelijk moet doen, want dan heb je het schematisch voor ogen.De voorzitter:Is er behoefte aan een tweede termijn?Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Voorzitter! Er is uiteraard behoefte aan een tweede termijn. Wij zullen
daar echter wel wat tijd voor nodig hebben. Zelf denk ik dat wij het debat
niet vandaag zullen kunnen afronden, omdat wij nog grondig naar de amendementen
moeten kijken. Verder heb ik de minister, heel begrijpelijk, een aantal keren
horen zeggen dat hij in tweede termijn op bepaalde zaken zou terugkomen. Indien
u mocht besluiten om het debat te verdagen, wil ik de minister vragen om de
antwoorden die wij nog van hem tegoed hebben, schriftelijk aan ons toe te
sturen. Dan behoeven wij daar, hopelijk, geen tijd meer aan te spenderen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik sluit mij bij de woorden van mevrouw Kalsbeek aan. Gelet
op de inhoud van de beantwoording, denk ik dat het goed is dat wij een schriftelijke
reactie krijgen en de tweede termijn vervolgens op een ander moment houden.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Dat geldt ook voor mijn fractie, met name omdat het masseren
van een aantal fracties tijd kost.De heer Vos (VVD):Ook ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw Kalsbeek.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Dat geldt ook voor mij.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Wat mij betreft, hadden wij het debat vandaag kunnen afmaken.
Ik begrijp evenwel dat wij dan een derde termijn zouden krijgen. Daarom is
het wellicht verstandig om het voorstel van mevrouw Kalsbeek te volgen. Op
voorhand vraag ik u er echter rekening mee te houden dat de heer Rabbae en
ik in de week van 24 november buitenslands verblijven.De voorzitter:Dat ga ik nu nog niet allemaal met u bespreken. Ik wil suggereren dat
u een procedurevergadering houdt. Ik kan mij namelijk voorstellen dat u nog
eens over de amendementen moet vergaderen, omdat het een technische aangelegenheid
is. Verder denk ik dat de minister de behandeling graag vóór
27 november afgerond wil hebben, opdat de wetsvoorstellen nog dit jaar naar
de Eerste Kamer kunnen gaan.Minister Korthals:Zeker, voorzitter!De voorzitter:Ik zal zo snel mogelijk een voorstel doen over wat er plenair mogelijk
is. Intussen kunnen de leden natuurlijk best een procedurevergadering houden
om te bezien wat er door de vaste commissie voor Justitie gedaan kan worden.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 14.35 uur tot 15.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-1556-1565.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl