Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2008 (31200 XIII), en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2008 (31200 D)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 848-872

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 13, pagina 848-872

16-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-DToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31200-XIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 oktober 2007 over marktwerking in het stedelijk ovPagina 843-846
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 oktober 2007 over belemmering van duurzame innovatieve veehouderijPagina 884-884
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met de implementatie van richtlijn 2005/89/EG inzake maatregelen om de zekerheid van de elektriciteitsvoorziening en de infrastructuurinvesteringen te waarborgen (30934)Pagina 840-840
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over aanbestedingen van de rijksoverheid, te weten de motie-Aptroot c.s. over het ondernemersvriendelijker maken van aanbestedingen (30501, nr. 18); de motie-Aptroot/Gesthuizen over het voorkomen van een herhaling van de 100 dagentournee (30501, nr. 19); de motie-Vos c.s. over inzicht in het selectieproces bij de 100 dagentour (30501, nr. 20); de motie-Koser Kaya/Aptroot over een uitgebreider overzicht van veelbelovende en/of vernieuwende voorstellen (30501, nr. 21), en twee andere moties (30501, nrs. 22 en 23)Pagina 839-840
Vragen van het lid Mastwijk aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de tot op heden onbeantwoorde vragen van 23 augustus 2007 over regelgeving voor zuivelbedrijvenPagina 831-832
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie met betrekking tot de ministeriële goedkeuring van besluiten van bedrijfslichamen (31039)Pagina 884-891
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 oktober 2007 over het taxibeleidPagina 846-848
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Intrekking van de Raamwet sectorraden onderzoek en ontwikkeling (31005), en over de motie-Joldersma/Jasper van Dijk over eisen voor de opbouw van het nieuwe kennisstelsel (31005, nr. 6)Pagina 840-840
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de fiscale regeling voor buitengewone uitgaven van chronisch zieken en gehandicapten, te weten de motie-Vendrik over een nieuwe regeling buitengewone uitgaven chronisch zieken en gehandicapten (31200, nr. 53); de motie-Van Gijlswijk over het niet beperken van de belastingaftrek voor bijzondere ziektekosten (31200, nr. 54); de motie-Weekers over het niet extra bezuinigen op de buitengewone-uitgavenregeling (31200, nr. 55), en een andere motie (31200, nr. 56)Pagina 843-843
Spoeddebat over diertransportenPagina 891-899
Vragen van het lid Teeven over een melding dat rechters te vaak een taakstraf opleggen (mondelinge vragenuur)Pagina 823-826
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 16 oktober 2007)Pagina 899-901
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 oktober 2007 over de jachtPagina 872-884
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over administratieve lasten en de evaluatie van de Actal, te weten de motie-Van der Burg c.s. over een nulmeting inzake de inhoudelijke nalevingskosten (29515, nr. 211); de motie-Van der Burg over uitbreiding van de actie 'Eenduidig toezicht' tot de lokale overheden (29515, nr. 212); de motie-Van der Burg over het voorkomen van nationale koppen op Europese regelgeving (29515, nr. 213), en vier andere moties (29515, nrs. 214 t/m 217)Pagina 840-841
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de politie, te weten de motie-Brinkman over een gekozen buurtsheriff (29628, nr. 58); de motie-Brinkman over een substantiële salarisverhoging voor personeel tot en met schaal 9 (29628, nr. 59), en de motie-Kuiken/Haverkamp over één landelijk loket voor werving en selectie (29628, nr. 60)Pagina 842-842
Vragen van het lid Van der Staaij aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht 'Ter Horst wil evaluatie referenda'Pagina 826-828
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de voortgangsrapportage e-overheid, te weten: de motie-Van der Burg/Gerkens over het bedrijvenloket (29362, nr. 127), en de motie-Gerkens over het virtueel kenniscentrum voor ICT en recht (29362, nr. 128)Pagina 841-842
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de problemen in het gehandicaptenvervoer, te weten de motie-Agema over afschaffing van de limiet op het persoonlijk kilometerbudget (25847, nr. 43); de motie-Agema over een landelijk onafhankelijk meldpunt voor klachten over doelgroepenvervoer (25847, nr. 44); de motie-Agema over het niet langer combineren van ritten (25847, nr. 45), en drie andere moties (25847, nrs. 46 t/m 48)Pagina 843-843
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Algemene bepalingen met betrekking tot de erkenning van EG-beroepskwalificaties (Algemene wet erkenning EG-beroepskwalificaties) (31059)Pagina 842-843
Stemmingen over moties, ingediend bij het begrotingsonderzoek LNV 2008, te weten de motie-Ouwehand over inzicht in maatregelen en prestatie-indicatoren ten aanzien van dierenwelzijn (31200 XIV, nr. 21); de motie-Van Velzen over het geven van inzicht in de budgetflexibiliteit (31200 XIV, nr. 22).Pagina 837-837
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 in verband met de verbetering van de mogelijkheden van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten om onderzoek te doen naar en maatregelen te nemen tegen terroristische en andere gevaren met betrekking tot de nationale veiligheid alsmede enkele andere wijzigingen (30553), en over twee moties (30553, nrs. 14 en 15)Pagina 836-837
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 16 oktober 2007)Pagina 832-836
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Aanvalsplan laaggeletterdheid, te weten de motie-Leijten over een duurzame oplossing voor tweedekansscholingsactiviteiten (28760, nr. 10); de motie-Leijten over het niet invoeren van marktwerking bij scholingsactiviteiten (28760, nr. 11); de motie-Bosma over een jaarlijks overzicht van het aantal analfabeten dat zich in Nederland vestigt (28760, nr. 12), en drie andere moties (28760, nrs. 13 t/m 15)Pagina 838-838
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over luchtkwaliteit, te weten de motie-Spies c.s. over innovatieve oplossingen voor de luchtkwaliteit (30175, nr. 34); de motie-Neppérus over de subsidies op retrofitroetfilters (30175, nr. 35); de motie-Neppérus/Madlener over heropening van de discussie over ontkoppeling (30175, nr. 36); de motie-Poppe over de grenswaarde voor luchtkwaliteit buiten de bebouwde kom (30175, nr. 37), en de motie-Poppe over de grenswaarde voor luchtkwaliteit binnen de bebouwde kom (30175, nr. 38)Pagina 837-838
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 2008 (31200 III), te weten de motie-Van Raak over het uitroepen van 5 mei tot vrije dag (31200 III, nr. 5); de motie-Heijnen over een plan van aanpak voor de realisatie van een Huis van de Democratie (31200 III, nr. 6); de motie-Ouwehand over het laten terugvloeien in de staatskas van opbrengsten uit het Kroondomein (31200-III, nr. 7)Pagina 839-839
Presentie en opening (dinsdag 16 oktober 2007)Pagina 823-823
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2008 (31200 I), te weten de motie-Van Raak c.s. over specificatie van de uitgaven ten behoeve van het Koninklijk Huis (31200 I, nr. 4); de motie-Brinkman over publieke uitspraken over politiek gevoelige kwesties door leden van het Koninklijk Huis (31200 I, nr. 5), en twee andere moties (31200 I, nrs. 6 en 7)Pagina 838-839
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2008 (31200 XIII), en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2008 (31200 D)Pagina 848-872
Vragen van het lid Van Toorenburg aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over het bericht dat radicale moslims de dienst uitmaken bij de islamitische omroepPagina 828-831

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 207 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2008 (31200 XIII);het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor
het jaar 2008 (31200 D).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Gisteren organiseerde de FNV de Bad Practices
Show over rampzalige gevolgen van marktwerking voor werknemers in onder andere
het openbaar vervoer, de thuiszorg en het beroepsonderwijs. Wie nu nóg
niet ziet dat marktwerking in de publieke sector ten koste gaat van werknemers,
heeft zand in de ogen. De liberalisering van de energiemarkt kost op Europees
niveau 300.000 mensen hun baan. Men verwacht dat er begin 2008 in Nederland
10.000 banen op de tocht komen te staan door de aanbesteding in de thuiszorg.
Postbodes gaan er in koopkracht € 350 per maand op achteruit. In
onderzoek wordt aangetoond dat marktwerking ertoe leidt dat er vooral geconcurreerd
wordt op prijs, niet op kwaliteit. Dit gaat ten koste van werknemers. Met
de FNV pleit de SP voor een stop op de verdere uitbreiding van marktwerking
in de publieke sector. Die stop zou in ieder geval moeten worden ingesteld,
totdat het onderzoek naar de gevolgen voor werknemers is afgerond. Kan de
minister aangeven wanneer dit het geval zal zijn?De heer Aptroot (VVD):Met de vraag die ik ga stellen aan mevrouw Gesthuizen, herhalen wij wellicht
een debat dat wij recent hadden. Toch wil ik haar vragen of zij voorbeelden
kan bedenken waarbij marktwerking en concurrentie wél gunstig waren
voor bijvoorbeeld de consument.Mevrouw Gesthuizen (SP):Daarvoor moet ik heel hard nadenken. Misschien komt de heer Aptroot met
het voorbeeld van de mobiele telefonie.De heer Aptroot (VVD):Mobiele telefonie, openbaar vervoer.De voorzitter:Ik herinner de leden eraan dat wij enige tijd geleden een ruim debat over
marktwerking hebben gehad. Het lijkt mij dat wij dit niet moeten overdoen
tijdens dit debat.De heer Aptroot (VVD):Ik ben blij, voorzitter, dat u mijn verzoek bijna ondersteunt. Wij hebben
dat debat gehad. Daarbij is gebleken dat een en ander heel wat genuanceerder
ligt dan mevrouw Gesthuizen stelt. Laten wij de rapportage, waar hard aan
wordt gewerkt, maar afwachten. Ik ben blij dat nu in ieder geval twee voorbeelden
zijn genoemd, waar het heel goed loopt.Mevrouw Gesthuizen (SP):De fractie van de heer Aptroot moest tijdens het debat over marktwerking
ernstig inbinden. Ik herinner mij dat zijn toon een aantal jaren geleden veel
feller was als het ging om marktwerking. Hij heeft inmiddels aardig ingebonden.
Hij ziet dat gouden randje boven het begrip "marktwerking" inmiddels
ook niet meer, anders had hij wel een andere toon aangeslagen tijdens het
debat over marktwerking. Dat heeft hij toen niet gedaan. Het zijn juist die
hard werkende Nederlanders, waar de VVD voor zegt op te komen, die de dupe
worden van de concurrentie in de banen waar zij in zitten. Ik heb het dan
over de mensen in de thuiszorg, het beroepsonderwijs, de taxi en het openbaar
vervoer. Mijn vraag aan de minister is wanneer het desbetreffende onderzoek
zal zijn afgerond.In de brief van de minister staat dat de effecten van marktwerking voor
werknemers ook worden meegenomen in het onderzoek. Navraag bij het KCOV, die
het onderzoek gaat uitvoeren, leert echter dat dit niet het geval is. Wil
de minister aangeven hoe het zit? Graag ontvang ik voor de tweede termijn
de onderzoeksopdracht.Een postbezorger zonder arbeidscontract kon zijn werk niet doen, omdat
hij met zijn kind naar het ziekenhuis moest. De man hoefde niet meer terug
te komen. Op de postmarkt, waar Nederland het dus nodig vindt om binnen Europa
drie jaar voor te lopen, is de situatie schrijnend. Postbodes vliegen er aan
de voorkant uit, maar worden aan de achterkant weer binnengehaald, met toestemming
van dit kabinet, op stukloon. Intussen blijft de post staan als de bezorgers
niet tot 20.00 uur 's avonds doorwerken. Wat vindt de staatssecretaris nu
eigenlijk van deze situatie? Tijdens het debat zijn toezeggingen gedaan over
een onderzoek naar de arbeidsomstandigheden van bezorgers. Wanneer kunnen
wij de resultaten ervan tegemoet zien? Tijdens hetzelfde debat zei de staatssecretaris: "Als
deze wet wordt aangenomen, zullen wij een begroting presenteren waarmee wij
ervoor kunnen instaan dat zowel de NMa als de OPTA voldoende toegerust is
voor zijn taken." Maar er wordt nu juist bezuinigd op de toezichthouders.
Hoe vallen deze toezeggingen, onder invloed waarvan zelfs amendementen toentertijd
zijn ingetrokken, te rijmen met de bezuinigingen?Voor de ondernemers in Nederland, met name die in het midden- en kleinbedrijf,
heeft de SP het plan "Hart voor de zaak" opgesteld. Hierin doen
wij voorstellen om de positie van kleine zelfstandigen te verbeteren, bijvoorbeeld
door de loonbelasting en de afdracht van sociale premies te vereenvoudigen,
door te komen tot een vaste dag in de week waarop de winkels gesloten zijn,
om oneerlijke concurrentie tegen te gaan, en door de tijd die een kleine werkgever
zijn mensen moet doorbetalen bij ziekte te verkorten. Sinds de afschaffing
van de Wet arbeidsongeschiktheid zelfstandigen is het voor veel zelfstandigen
erg moeilijk geworden om zich goed te verzekeren. Op dit moment is de helft
van hen niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. De SP stelt voor, de overheid
een standaardpakketpolis vast te laten stellen waarvoor een acceptatieplicht
voor verzekeraars geldt. Wat is de reactie van de minister hierop?Waar het aanbestedingen betreft mist het midden- en kleinbedrijf op tal
van terreinen de boot. Vaak krijgen ondernemers bij inschrijving op een opdracht
te maken met onredelijke eisen, of horen ze helemaal niet wat er precies van
hen wordt verwacht. De ondernemer tast in het duister, loopt daardoor de opdracht
mis en ook achteraf weet hij niets over de reden van het mislopen. Tot nu
toe zien ondernemers, maar ook werknemers, bitter weinig voordeel van het
systeem. Bij aanbestedingen strijden grote bedrijven om de opdracht en beconcurreren
elkaar zo sterk dat degene die de opdracht uiteindelijk krijgt, het voor dat
geld eigenlijk niet kan doen. Het gevolg is dat degene die onderaan de keten
het werk doen, worden uitgeknepen. Je ziet dat vooral gebeuren in bijvoorbeeld
de bouw. De overheid zelf is steevast uit op de laagste prijs, let te weinig
op kwaliteit en lokt dit gedrag dus uit. Iets anders wat bij deze zaak nog
veel kwalijker is, is dat de overheid zich als aanbestedende dienst vaak niet
aan de regels houdt. Het gaat heel vaak mis. Volgens recent onderzoek van
MKB-Nederland zelfs in 70% van de gevallen. Hoe gaat de minister dit
oplossen? Hoe zorgt zij ervoor dat de Nederlandse midden- en kleinbedrijven
een eerlijke kans maken?Het kabinet trekt geld uit om op scholen meer jongeren te enthousiasmeren
om zelfstandig ondernemer te worden. Is het niet beter om geld en energie
te steken in het scholen en ondersteunen van degenen die uit zichzelf al enthousiast
zijn geworden voor het zelfstandig ondernemerschap?Door ruim 1000 werknemers bij vestigingen van Unilever werd recent gestaakt,
omdat het bedrijf winstgevende fabrieken sluit, zonder een duidelijke visie
of plannen om de boel te verbeteren vanuit het bestuur. Het bedrijf verplaatst
de productie liever naar gebieden waar de werknemers goedkoper zijn, omdat
de aandeelhouders steeds meer druk uitoefenen op het bestuur. Zij willen meer
geld zien, te veel is niet genoeg, en de werknemers hebben te weinig te zeggen.
Wat vindt de minister van deze situatie? De SP wil bij dezen steun uitspreken
voor die werknemers die het heft in eigen handen nemen – dat doe ik
als mens en als politicus – en eisen dat er naar hen wordt geluisterd.
Zij kennen het bedrijf, hebben het groot gemaakt en verdienen meer inspraak
in de toekomstplannen van Unilever. Het verdwijnen van ABN AMRO als zelfstandige
bank wordt door veel mensen met lede ogen aangezien. Recent zei de minister
dat zij meer wil weten over de risico's van de opkomst van staatsfondsen.
Die risico's zijn echter voldoende bekend. Staatsfondsen zijn buitenlandse
fondsen die door hun regeringen worden gevoed met een enorm kapitaal. Deze
fondsen kunnen onze hele AEX-index leegkopen. Dat betekent dat buitenlandse
regeringen het hier dus voor het zeggen kunnen krijgen als het gaat over voor
ons land zeer belangrijke bedrijven, zoals Shell of de diverse media.De heer Ten Hoopen (CDA):Mevrouw Gesthuizen sprak zojuist over andere bedrijven, over Unilever
en alles wat daarmee samenhangt. Wat zij zegt, betekent dat, als de bedrijven
niet concurrentieel zijn, deze via de belastingen worden ondersteund. De SP
kiest dus niet voor de sterke bedrijven. De SP kiest ervoor die bedrijven
in stand te houden. Dat geldt voor TNT precies hetzelfde. Hoe wil de SP dat
financieren?Mevrouw Gesthuizen (SP):Volgens mij haalt de heer Ten Hoopen twee dingen door elkaar. Ik heb gezegd
dat het belangrijker is geld en energie te steken in degenen die hebben besloten
zelfstandig ondernemer te worden, in plaats van...De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb het niet over zelfstandige ondernemers. Ik heb het over wat mevrouw
Gesthuizen zei over bedrijven die nu herstructureren om daardoor concurrentieel
in de markt te staan. Mevrouw Gesthuizen stelt dat wij die bedrijven in stand
moeten houden, net zoals de zwakke bedrijven in Frankrijk, maar daarvoor moeten
de belastingen omhoog en de burger mag dat betalen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Unilever sluit winstgevende bedrijven. Wij hebben het niet over zwakke
bedrijven. Het gaat erom dat deze bedrijven onder druk van de aandeelhouders
nog veel meer winst moeten maken. Daarom willen wij de positie van alle stakeholders
versterken, maar ook die van werknemers. Zorg ervoor dat niet alleen aandeelhouders
het voor het zeggen hebben in deze zaken, want op die manier jagen wij al
onze bedrijven de grens over.De heer Ten Hoopen (CDA):Het gaat erom in de toekomst concurrentieel te zijn, maar daarvoor moet
een bedrijf wel eens worden geherstructureerd. Daardoor ben je concurrentieel.
Je kunt dat niet via de belastingen afdekken en de burger, de consument, laten
betalen om de bedrijven in stand te houden.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dat heb ik ook niet gezegd. Ik wil graag dat werknemers meer inspraak
krijgen in wat er in bedrijven gebeurt. Zij zijn per slot van rekening degenen
die deze bedrijven groot hebben gemaakt.Ik sprak over de staatsfondsen. Buitenlandse regeringen kunnen het dus
voor het zeggen krijgen over voor ons land zeer belangrijke bedrijven, zoals
Shell of de diverse media. Dan is het toch duidelijk dat er per direct getoetst
moet worden, voor zo'n fonds een belangrijk bedrijf kan overnemen? Laten wij
daarmee haast maken. De gang van zaken rond private ecquity heeft laten zien
hoe snel de hazen kunnen lopen. Ook moet worden geregeld dat altijd sprake
is van wederkerigheid. Wat een ander land hier mag doen, moet Nederland ook
in dat land kunnen doen. Wat gaat de minister wat dit betreft doen?Op het gebied van innovatie vindt naar de zin van de SP te weinig stimulering
van innovatie van onderaf plaats. Steeds meer geld gaat naar specifieke, commercieel
interessante projecten ten koste van het fundamenteel onderzoek.De heer Aptroot (VVD):Dat is een heel interessante opmerking van mevrouw Gesthuizen. Het gaat
om wederkerigheid. Wat in andere landen kan, dat moet hier ook kunnen en omgekeerd.
Het oranjegevoel hebben wij allemaal. Het is best jammer dat een bedrijf wordt
overgenomen, maar de SP heeft niet gezegd dat moest worden verboden dat ABN
AMRO Antonveneta overnam in Italië. Nu gebeurt het omgekeerde en reageert
u wel. Dan moet u heel principieel zijn en ervoor kiezen dat alle grenzen
dichtgaan, dat Nederland uit Europa gaat en dat wij gaan naar het welvaartsniveau
van het vroegere Oostblok. Dan bent u consequent.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dat vind ik niet. Ik vind ook dat de heer Aptroot twee zaken vergelijkt
die niet met elkaar vergeleken kunnen worden. De overname van Antonveneta
en ABN AMRO zijn in die zin niet met elkaar te vergelijken. Dat geldt ook
voor de manier waarop de regering of de personen die er iets over te zeggen
hebben, hierop hebben gereageerd. Het is volstrekt onzin.De heer Aptroot (VVD):Dan begrijp ik niet wat principieel het verschil is tussen een Nederlandse
bank die een Italiaanse bank overneemt of een bank of bankentrio dat een Nederlandse
bank overneemt. Als u vindt dat het ene kan, kan het niet anders dan dat u
vindt dat het andere ook moet kunnen. U moet wel consequent zijn. Als u andere
ideeën hebt, kan ik daarvoor respect hebben, maar wees alstublieft wel
consequent. Zou u nu consequent willen zeggen wat u wilt? Verbieden of de
mogelijkheid dat het grensoverschrijdend is?Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik wil niets verbieden. Ik wil alleen maar dat er een toets komt. Die
is er op dit moment bij de banken. In onze ogen is dat helaas niet voldoende
gebeurd bij ABN AMRO. Wij willen dat er voor overnames van belangrijke bedrijven
een politieke toets komt en wel zo snel mogelijk. U zou het toch ook niet
wenselijk vinden als een staatsfonds dat gevoed is vanuit Rusland, hier over
het bestuur van een vitaal bedrijf in een vitale sector kan zeggen wat er
gebeurt?Mevrouw Smeets (PvdA):Wij weten hoe de SP over Europa denkt in het kader van staatsfondsen.
Kunt u reageren op de oproep van minister Bos om te proberen het in Europees
verband te regelen?Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik vind dat eerlijk gezegd een laffe uitspraak van de heer Bos. Ik denk
dat hij daarmee zegt dat hij eigenlijk niets wil doen en dat hij hoopt dat
Europa het gaat regelen. Ik pleit daar niet voor. Ik hoop dus dat u minister
Van der Hoeven zult steunen, want ik had het idee dat zij wel eerder tot actie
wil overgaan.Mevrouw Smeets (PvdA):Er is geen sprake van lafheid, maar van realiteitszin.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dat denk ik niet. Ik denk dat het niet verstandig is om lekker achterover
te gaan zitten met de armen over elkaar in de hoop dat Europa het regelt.Voorzitter. Ik sprak over innovatie en het feit dat steeds meer geld gaat
naar commercieel interessante projecten in plaats van naar fundamenteel onderzoek.
De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, de VSNU, stelt
terecht dat er budget nodig is voor de programma's van wetenschappers, omdat
zij de interessante ontdekkingen van morgen en overmorgen moeten vormgeven,
de zogenaamde sleutelgebieden. Wat gaat de minister doen om te voorkomen dat
de bron waaruit wij nu putten, opdroogt? Wat de SP betreft mag flink gesnoeid
worden in het woud van subsidieregelingen voor bedrijven. Wij hebben tijdens
het algemeen overleg van 4 juli gepleit voor één loket
om het voor aanvragers makkelijker te maken en ook voor een versterkte taak
voor de regionale ontwikkelingsmaatschappijen hierin. Ik krijg graag een reactie
van de minister hierop.Het kabinet geeft nauwelijks aan wat het mogelijk acht op het terrein
van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het suggereert dat er geen regelgeving
zal komen die ondernemers verplicht aan informatieverschaffing richting consumenten
te doen. Kan de minister aangeven wat het kabinet wel gaat doen? Hoewel het
kabinet hoog opgeeft over de belangen van de consument, is het vaag over wat
het wil bereiken om tot betere waarborging van die belangen te komen. 44%
van de consumenten geeft aan dat zij te weinig weten over hun rechten en plichten.
Wat wil de staatssecretaris daar concreet aan doen? Welk duidelijk doel stelt
hij zichzelf? De SP is blij met de aandacht voor cybercrime. Wanneer kunnen
wij de nota van de staatssecretaris verwachten? Graag hierin ook aandacht
voor ondernemers en consumenten.Het budget van 326 mln. voor de stimuleringsregeling duurzame energie
steekt wat bleekjes af bij de 1,5 mld. die tijdens de vorige kabinetsperiode
werd uitgetrokken voor stimulering van duurzame energie. Nu was bij de oude
regeling, de MEP, de kwistige subsidie voor biobrandstoffen ons een doorn
in het oog, maar de SP-fractie begrijpt niet hoe het kabinet het aandeel duurzame
energieproductie de komende jaren sneller wil laten groeien dan in de afgelopen
vier jaar met minder budget. Wij overwegen op dit punt nog met een amendement
te komen. Daarvoor zien wij twee dekkingsmogelijkheden: verlaging van de subsidie
voor experimenten met CO2-opslag en een speciaal tarief voor de
grootverbruikers onder de kleinverbruikers, zij die boven het gemiddelde van
alle huishoudens zitten.De heer Van der Ham (D66):Nog los van de vraag waar dat geld heengaat, zegt u dat het gedekt zou
moeten worden om experimenten met CO2-opslag tegen te gaan. Kunt
u duiden waarom de SP dat belangrijk vindt?Mevrouw Gesthuizen (SP):Nee, ik heb gezegd dat de dekking zou kunnen worden gevonden in een verlaging
van de subsidie voor experimenten met CO2-opslag.De heer Van der Ham (D66):Kunt u duiden waarom u dat zo belangrijk vindt?Mevrouw Gesthuizen (SP):Het is eigenlijk een soort subsidie voor een kolencentrale. Ik noem de
Nuonkolencentrale. De beste optie komt er sowieso niet, dus waarom zou je
een slecht initiatief ook nog eens subsidiëren? Dat willen wij niet.De voorzitter:De laatste keer.De heer Van der Ham (D66):Dus het standpunt van de SP is dat CO2-opslag binnen een duurzaam
pakket voor schone energie niet thuishoort?Mevrouw Gesthuizen (SP):Wij denken dat je je geld beter kunt spenderen aan andere projecten.De heer Van der Ham (D66):Heeft u dat kunnen checken en ook gecheckt bij het Natuur- en Milieuplanbureau?De voorzitter:Het is u misschien ontgaan, maar het was al uw laatste interruptie.De heer Van der Ham (D66):Excuses!De heer Aptroot (VVD):Heb ik goed begrepen dat u een hoger tarief wilt rekenen voor de grootverbruikers
onder de kleinverbruikers, een huishouding die relatief veel elektriciteit
en gas gebruikt?Mevrouw Gesthuizen (SP):Ja. Onder de grootverbruikers onder de kleinverbruikers verstaan wij mensen
die boven de 3300 kWh per jaar zitten. Luxeverbruik noemen wij dat.De heer Aptroot (VVD):Dus de yuppen, de tweeverdieners die de hele dag weg zijn en die weinig
verbruiken, krijgen geen toeslag en de ouderen die de hele dag in hun huis
vastzitten en die meer licht en warmte nodig hebben, worden door de SP extra
belast. Dat is een heel asociale maatregel.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik denk het niet. Ik denk dat wij die grens behoorlijk hoog hebben gesteld.
Het is een gemiddelde van alle huishoudens.De heer Aptroot (VVD):U zult een paar kleine kinderen hebben die wat extra in bad gaan en dergelijke.Mevrouw Gesthuizen (SP):Die heb ik!Het eerste kwartaal van 2008 wil de minister met de energie-intensieve
bedrijfstakken nadere afspraken maken over de verbetering van hun energie-efficiëntie.
Het doel is 50% efficiëntieverbetering tot 2030. Dat is veel minder
stoer dan het klinkt, omdat de termijn 23 jaar beslaat. De SP-fractie hoort
graag hoe hoog de lat ligt voor de komende vier jaar, ook omdat de energiebelastingtarieven
voor de Nederlandse grootverbruikers nog steeds slechts een fractie bedragen
van het kleinverbruikerstarief. Daar mag wel een extra inspanning tegenover
staan.Tot slot wil ik van de minister weten waarom aan politieke partijen de
mogelijkheid wordt ontzegd om een macro-economische doorrekening van een tegenbegroting
en daarmee een doorrekening van de koopkrachteffecten te laten maken door
het CPB.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Het gaat goed met Nederland. De kabinetten-Balkenende hebben
Nederland uit de economische recessie naar de top van Europa gebracht. Dat
blijkt uit verschillende cijfers. Nederland staat op internationale ranglijsten
over het vestigingsklimaat weer in de top. Het aantrekkelijke vestigingsklimaat
vertaalt zich in goede economische rapportcijfers, een goede economische groei
van zo'n 2,75% en een structureel begrotingsoverschot. In 2006 startte
een recordaantal van 85000 bedrijven in Nederland. Dat is toch wel fantastisch.Ook de begroting waarover wij vandaag spreken bevat een aantal goede maatregelen,
vooral voor het midden- en kleinbedrijf en familiebedrijven. Een voorbeeld
is de uitbreiding van de borgstellingsregeling voor het midden- en kleinbedrijf
tot maar liefst 730 mln. Voor innovatie wordt maar liefst 500 mln. extra uitgetrokken
en daarvan krijgt de WBSO 115 mln. meer.Dat neemt niet weg dat de CDA-fractie ook een aantal verbeteringen heeft.
De CDA-fractie zal vandaag voorstellen doen om de internationale concurrentiepositie
te versterken, om ondernemers ruim baan en vertrouwen te geven, voor veiligheid
in het kader van ondernemen en om eerlijke concurrentie te versterken.De heer Van der Ham (D66):Balkenende II was een mooi kabinet. Wij hebben er samen met de VVD, het
CDA en D66 in gezeten. Er werd flink hervormd en dat was hard nodig; het heeft
veel goed resultaat opgeleverd. U mag er best eerlijk over zijn. Bent u nu
niet een beetje teleurgesteld dat dit kabinet helemaal niks doet wat betreft
grote hervormingen van de economie, terwijl die hervormingen heel hard nodig
zijn: van de huizenmarkt, van het ontslagrecht? Dit kabinet doet daar helemaal
niks aan. Bent u niet een beetje teleurgesteld en bent u niet bang dat alle
successen die wij met Balkenende II hebben geboekt nu in Balkenende IV weer
teniet worden gedaan en dat die hervormingen niet worden doorgetrokken?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik weet niet waar de heer Van der Ham op doelt. We hebben inderdaad gedurende
de kabinetten-Balkenende I, II en III, waar hij ook deel van uitmaakte, een
aantal hervormingsvoorstellen gedaan. Deze zijn door de Kamer geaccordeerd
en dus ook doorgevoerd. Van alle hervormingsvoorstellen die ten uitvoer zijn
gebracht, is er niet een teruggedraaid. Juist om de concurrentiepositie van
Nederland te versterken, wordt er niets teruggenomen van het prepensioen en
het werken aan winst. Sterker nog, juist in deze jaren ervaren de bedrijven
dat ze minder belasting hoeven te betalen.De heer Van der Ham (D66):Dat is inderdaad een erfenis die de PvdA en ook de ChristenUnie hebben
overgenomen, hoewel ze er eerder oppositie tegen voerden. Ze zien ook wel
dat het heel verstandige dingen waren. Daar zijn wij het over eens. Maar u
weet toch ook dat tijdens Balkenende II werd gezegd dat er nog veel meer dingen
moesten gebeuren? Er moest flexibilisering van de arbeidsmarkt komen, het
ontslagrecht moest op een goede manier worden aangepakt. Dit kabinet doet
helemaal niets aan al die hervormingen die ook doorgevoerd moeten worden.
Dat kan u toch niet plezieren?De heer Ten Hoopen (CDA):U houdt zich niet aan de feiten. In het regeerakkoord staat een aantal
voorstellen. Er wordt gesproken over de wijze waarop de participatie bevorderd
kan worden en daarin horen ook elementen van aanpassing van het ontslagrecht.
Wij zijn nog niet aan het einde van de rit. Wij zijn nog maar net begonnen.
Ik deel absoluut niet de mening dat dit kabinet niet hervormend is en dat
dit kabinet niet structureel versterkend is voor de Nederlandse economie.De heer Van der Ham (D66):Nog een laatste vraag. U heeft het over het ontslagrecht. U zegt dat u
het wel een beetje met mij eens bent maar dat wij nog niet aan het einde van
de rit zijn. U zegt dat u de PvdA, die zo moeilijk doet over het ontslagrecht,
nog wel om krijgt. Dat zegt u eigenlijk.De heer Ten Hoopen (CDA):Nee, dat zeg ik niet. Ik ga over mijn eigen woorden. Ik heb gezegd dat
er voorstellen gedaan zullen worden door het kabinet, die de CDA-fractie vervolgens
op hun merites zal beoordelen.Voorzitter. Nederland heeft een open economie. Daardoor profiteert ons
land als geen ander, mevrouw Gesthuizen, van de globalisering. Nederland is
de achtste importeur en de vijfde exporteur van de wereld. Deze mooie cijfers
betekenen niet dat de toegenomen concurrentiedruk nooit negatieve gevolgen
heeft. Er gaan bedrijven failliet, hetgeen grote consequenties voor werknemers
heeft. De Nederlandse economie is echter ook in staat om nieuwe werkgelegenheid
te creëren. Dat blijkt uit de snelle daling van de werkloosheid met meer
dan 4%. Omdat Nederland profiteert van de groei in de internationale
handel, betekent protectionisme dat wij onszelf in de voet schieten.Er moeten eerlijke concurrentieverhoudingen zijn. De CDA-fractie wil dat
het streven naar een level playing field voor het Nederlandse bedrijfsleven
prioriteit krijgt.Mijn fractie heeft ook een duidelijke mening over "de uitverkoop
van het Nederlandse bedrijfsleven", zoals het in de media wordt omschreven.Mevrouw Gesthuizen (SP):Betekent dit dat de heer Ten Hoopen eventuele moties om
de bezuinigingen op toezichthouders te schrappen zal ondersteunen?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb dergelijke moties nog niet gezien. Wij zullen eventuele moties
beoordelen in het kader van de vraag of wij in staat zijn om goede concurrentieverhoudingen
in dit land te bewerkstelligen. Dat daar goed toezicht bij hoort, is evident.Mevrouw Gesthuizen (SP):Bezuinigingen op toezichthouders in een complexe markt vindt u dus niet
wenselijk?De heer Ten Hoopen (CDA):U vraagt mij wat over moties die nog niet zijn ingediend. Ik heb daar
dus nog geen oordeel over. Toezichthouders zijn nodig om een markt te ordenen
op plaatsen waar hij niet volkomen is.Mevrouw Gesthuizen (SP):Daar ben ik het mee eens, maar de heer Ten Hoopen kan niet onder de begroting
uit. In die begroting wordt bezuinigd op toezichthouders. Voor het gemak worden
er alvast extra hoge inkomsten voor de toezichthouders ingeboekt. Hoe kijkt
hij daartegen aan?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik begrijp uw vraag niet. U begint over een motie die nog niet is ingediend.
Eerst zegt u dat in de begroting staat dat er op toezichthouders wordt bezuinigd.
Vervolgens zegt u dat er extra hoge inkomsten worden ingeboekt. Waar markten
onvolkomen zijn, moet geordend worden. In transitiemarkten is toezicht nodig.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter...De voorzitter:Nee, dit was het.Mevrouw Gesthuizen (SP):Maar hij begrijpt mijn vraag niet.De voorzitter:Volgens mij zat hij er niet echt mee.De heer Ten Hoopen (CDA):Wij willen geen industriebeleid à la Frankrijk. De grote Franse
staatsbedrijven zijn geen kampioenen, maar een peperduur blok aan het Franse
been. Het heeft op lange termijn geen zin om zwakke bedrijven te ondersteunen.
De CDA-fractie staat dan ook in hoofdlijnen achter de open Nederlandse benadering,
maar pleit wel voor een accentverschuiving. Mijn fractie wil ten eerste dat
de bewindslieden in kaart brengen, in welke sectoren het Nederlandse bedrijfsleven
een sterke positie heeft. Naast de zes sleutelgebieden kunnen dat bijvoorbeeld
de financiële sector of bepaalde industriële sectoren en de duurzame
energie zijn. Ten tweede pleit mijn fractie voor een meer gericht vestigingsbeleid.
Daaronder verstaan wij het volgende. Stel dat de bankensector een sterke sector
is, dan moet worden vastgesteld wat voor banken belangrijke vestigingsfactoren
zijn. Daaruit kan blijken dat de beschikbaarheid van hoog opgeleide financieel
deskundigen essentieel is. EZ moet vervolgens bekijken of het aanbod van de
financiële opleidingen voldoende is, en prioriteit geven aan verbetering
van de financiële opleiding. Het CDA wil dat de bewindslieden vaststellen
wat vitale sectoren zijn, om vervolgens in te zetten op een vestigingsbeleid
gericht op sterke sectoren, zodat succesvolle bedrijven zich blijvend in Nederland
zullen vestigen.De staatsfondsen met politieke doelen vormen een aparte categorie. Dit
geldt helemaal wanneer zij bedrijven in sectoren met een strategisch belang
willen overnemen. Het CDA vindt in elk geval gas, water, stroom, telecom,
havens, luchthavens en spoorwegen van strategisch belang. Staatsfondsen uit
China, de Golfstaten en Rusland moeten daarom worden geweerd. De minister
wil een expertgroep instellen om na te gaan, hoe met opkoopfondsen kan worden
omgegaan. Mijn fractie heeft geen behoefte aan zo'n expertgroep, want de ministeries
hebben zelf voldoende kennis in huis. De CDA-fractie heeft wel twee verzoeken
aan de bewindslieden. Bepaal nu wat voor Nederland strategische sectoren zijn
op nationaal en Europees niveau, en pleit op Europees niveau voor de bevoegdheid
van de Commissie om overnames in strategische sectoren te beoordelen en waar
nodig te blokkeren. Maar geen politieke toets, mevrouw Gesthuizen!De handelsgeest van de Chinezen is bij vele Nederlanders bekend. Nederland
importeert veel Chinese producten. Toch gaat maar 1% van de Nederlandse
export naar China. Dat is gewoon te weinig. China kan in 2040 de grootste
economie van de wereld worden, en ons land moet dus alle kansen die er zijn
benutten. Een reden voor de beperkte handel met China blijkt uit onderzoek
van Datamonitor onder 800 Nederlandse topmanagers. Hun kennis van de Chinese
taal, cultuur en gebruiken is miniem, terwijl de taal en de cultuur juist
daar essentieel zijn om succes te boeken. Veel managers weten bijvoorbeeld
niet eens wat de munteenheid van China is.Gezien de uitkomsten van dit onderzoek en vanuit de gedachte "if
you can't beat them, know them" doet het CDA het volgende voorstel. Chinese
taal en cultuur moeten keuzevakken worden op de middelbare school. EZ en Onderwijs
moeten het aanbieden van Chinees als keuzevak op de middelbare scholen stimuleren,
en de ministers moeten de scholen ondersteunen door een standaard op te stellen
voor het lespakket, het examen en de literatuurlijst.De heer Van der Ham (D66):Ik vind dit reuze sympathiek, maar veel scholen kunnen dit zelf al doen,
als zij dat belangrijk vinden. Maar uw analyse is een andere, namelijk export
naar dat soort landen. Twee jaar geleden is onderzoek verricht naar het effect
van taal op export, waaruit bleek dat het taalonderwijs in Nederland steeds
minder goed wordt. Dat blijkt vooral effect te hebben op de export naar Frankrijk
en Duitsland. Dat scheelt percentages in de mate van export. Wilt u niet eerst
inzetten op verbetering van het bestaande curriculum Frans en Duits, en daarnaast
ruimte laten voor Chinees?De heer Ten Hoopen (CDA):Het is een en-ensituatie. Voor de toekomstige concurrentiepositie van
Nederland als "gate" van Europa naar China is het essentieel dat
het Chinees wordt aangeboden op de middelbare scholen. Het is een keuzevak;
ik schrijf het niet dwingend voor.De heer Van der Ham (D66):Dus u bent het met mij eens dat de kennis van het Duits en Frans voor
kinderen en voor mensen die daarna in het bedrijfsleven eindigen, vele malen
belangrijker is – niet alleen in de nabije toekomst, maar
ook in de verre toekomst – voor de kracht van onze export en dat wij
daar nu echt slagen op verliezen?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ga over mijn eigen antwoord en ik deel uw woorden niet. Ik heb gesproken
over China als de grootste economie ter wereld, niet alleen in economische
zin, maar ook in diplomatieke zin en gelet op de invloed van het land op de
rest van de wereld. Daarom is het voor de toekomst van Nederland essentieel
dat wij de kennis van de Chinese taal en cultuur, mede gelet op de uitkomst
van de monitor, nu in ons lespakket opnemen.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik ben het helemaal met u eens. Maar het gaat om managers. Op het moment
dat zij inzien dat China inderdaad een grote speler wordt, moeten zijzelf
investeren in de cultuur en taal. Het is een beetje vergezocht om nu te zeggen
dat scholen Chinees moeten aanbieden als keuzevak. Dan gaan wij weer op de
stoel van de scholen zitten.De heer Ten Hoopen (CDA):Het wordt al op de scholen aangeboden. De CDA-fractie wil echter graag
dat het in het lespakket en dus ook in de literatuurlijsten en de examens
terechtkomt. Zij die al gemonitord zijn, zijn van school af. Zij hebben blijkbaar
niet de kunde en kennis in huis om die concurrentiepositie goed op te bouwen.
De jeugd is de toekomst en China is de toekomst, dus moeten wij zorgen dat
deze de taal spreekt.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik ben het met u eens, maar ik blijf erbij dat de managers en onze toekomstige
jeugd, als deze ervoor kiest om manager te worden, de eerste verantwoordelijkheid
hebben om te zorgen dat zij alle kwaliteiten in huis hebben om goed te kunnen
concurreren.De heer Ten Hoopen (CDA):Het geldt natuurlijk voor elke ondernemer en elke manager dat je moet
zorgen dat je de markt kent en bedient en dat betekent dat je de mensen moet
kunnen spreken en dat je de cultuur verstaat.Dat brengt mij bij de regeldruk. Het kabinet wil de administratieve lasten
opnieuw met 25% verminderen. Mijn fractie juicht dat van harte toe.
Het zou goed zijn als de minister de vele subsidieregelingen eens onder de
loep neemt. De CDA-fractie is positief over de stimulering van het ondernemerschap
en innovatie. Echter, subsidieregelingen moeten voor de ondernemer wel overzichtelijk
en toegankelijk zijn. Ik durf te stellen dat er nu sprake is van enige wildgroei
waardoor ondernemers door de bomen het bos niet meer zien. De CDA-fractie
wil dat alleen subsidies die toegankelijk en bewezen effectief zijn, blijven
bestaan. Daarom doet mijn fractie twee voorstellen. Het eerste is om binnen
een jaar de bedrijfsgerichte subsidies van alle overheidsinstanties te stroomlijnen
en het tweede is om de subsidies van EZ binnen een jaar te integreren tot
een samenhangend pakket van ten hoogste tien regelingen. Graag een reactie
van de minister hierop. Wij vinden dit een zwaar punt. Zo nodig zal ik daarover
een motie indienen.Mevrouw Gesthuizen (SP):U heeft de motie die ik daarvoor gereed heb liggen, nog niet kunnen lezen,
maar uw opmerking verbaast mij toch wel wat. Ik heb dat punt namelijk in een
algemeen overleg op 4 juli letterlijk ter sprake gebracht, maar toen
kreeg ik geen steun van de CDA-fractie.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ken uw motie nog niet. Wellicht kunnen wij er straks met elkaar over
spreken. Ik kan nu niet reageren op iets wat ik niet ken.Met betrekking tot het regionaal beleid wenst mijn fractie dat Pieken
in de delta met kracht wordt voortgezet. Het is in dat kader van groot belang
dat de Internationale school in Eindhoven wordt ondersteund, mede met het
oog op een gezond vestigingsklimaat. Mijn fractie wil dat de minister hiervoor
budget vrijmaakt. Ik ga ervan uit dat zij dat ook zal toezeggen.Dit brengt mij bij het veilig ondernemen. Hardwerkende en gedreven winkeliers
in Nederland worden al jaren getergd door winkelcriminaliteit. De financiële
schade voor de kleine ondernemers is groot, namelijk zo'n 1 mld. per jaar.
Ook de immateriële schade is immens. Een betrouwbare overheid zet zich
in voor veiligheid. Veiligheid is de kerntaak van de overheid. Daarbij is
preventie de sleutel tot veilig ondernemen. Daarom wil het CDA nu actie van
het kabinet. Ter uitwerking van de motie van de heer Van der Vlies uit 2004
pleit de CDA-fractie voor een stimulering van de criminaliteitspreventie in
het midden- en kleinbedrijf. Mijn fractie wil jaarlijks 12 mln. extra om ondernemers
te stimuleren om in de preventie van criminaliteit te investeren. Hiervoor
heb ik met mijn collega's, de heer Van der Vlies en mevrouw Smeets, een amendement
ingediend. Alleen kleine ondernemingen, met ten hoogste tien werknemers, kunnen
gebruikmaken van deze regeling.Al sinds de motie-Ten Hoopen in 2004 wordt er gesproken over het verbod
op kraken. Kraken is het recht van de brutaalste en leidt tot schade en overlast.
Het CDA is het wachten op het kabinet een beetje zat. Daarom zal mijn fractie
nog dit jaar een initiatiefwet indienen. De kern daarvan is een algemeen verbod
op het kraken van woningen en bedrijfspanden. Ook zal mijn fractie voorstellen
doen om speculatie tegen te gaan. Gemeenten moeten de panden waarmee gespeculeerd
wordt onder strikte voorwaarden kunnen gebruiken voor studentenhuisvesting
of voor de creatieve sector.De heer Aptroot (VVD):Wij zijn ook voor het verbieden en het hard aanpakken van kraken. Wij
kunnen het CDA dus zeker steunen als het met het initiatief komt.De regeling criminaliteit wordt een regeling van 12 mln. per jaar. De
heer Van der Vlies had aangekaart dat er iets zou moeten gebeuren. Maar waarom
wil het CDA een grens van tien werknemers?De heer Ten Hoopen (CDA):Wij hebben overlegd, zowel met de detailhandelsraad als met de branches
die het betreft. De regeling van de heer Van der Vlies was een fiscale regeling.
Wanneer je winstcapaciteit te gering is, heb je geen toegang tot de regeling.
Daarom hebben de branches en de winkeliers gevraagd om de regeling alleen
voor de kleinere ondernemers toegankelijk te maken. 90% van de bedrijven
in de kleine detailhandel heeft minder dan tien werknemers.De heer Aptroot (VVD):Ik zal het voorstel beoordelen en kijken naar de uitvoering. Er bestaan
nu winkels in de detailhandel die zeven dagen per week open zijn. Ik hoop dat dit mogelijk blijft. Met roosters hebben deze niet al te grote
ondernemers soms al wel meer dan tien medewerkers. Ik zie de grens als een
moeilijk punt, maar volgens mij kunnen wij daarover nog wel praten.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik interrumpeer de heer Ten Hoopen vanwege zijn visie op kraken. Ik weet
dat de motie-Ten Hoopen op 8 oktober is aangenomen. Maar waarom pakt
hij niet eerst de leegstand aan?De heer Ten Hoopen (CDA):Het eigendomsrecht moet intact blijven. Dat is het uitgangspunt. Er zijn
door ons in totaal drie moties ingediend. Het kabinet zou daarop met voorstellen
komen. In de moties ga ik uit van twee uitgangspunten: kraken verbieden en
speculatie tegengaan. De gemeenten krijgen zo de mogelijkheid om de leegstand
te gebruiken waar de nood het hoogst is. Ik noem studentenhuisvesting, startersbeleid
of creatieve ondernemers.Mevrouw Gesthuizen (SP):Er was indertijd een meerderheid voor die moties in de Kamer. De heer
Ten Hoopen zegt met een initiatief te komen. Ik weet niet precies hoe de verhoudingen
nu in de Kamer liggen. Ik ben dan ook benieuwd naar het standpunt van de PvdA.
Die fractie ziet dit volgens mij niet zitten.De heer Ten Hoopen (CDA):Wij gaan een initiatief ontwikkelen. Vervolgens gaan wij het debat aan.
Wij hebben sterke argumenten en wij denken anderen te kunnen overtuigen.De heer Duyvendak (GroenLinks):De opmerking van mevrouw Gesthuizen is relevant. Misschien moet de heer
Ten Hoopen zich nog eens oriënteren. De moties die hij noemde, dateren
van de vorige Kamerperiode. De meerderheid van toen bestaat niet in de huidige
Kamer. Misschien is het goed dat de PvdA, die toen tegen de motie heeft gestemd,
duidelijk aangeeft niet veel belangstelling te hebben voor een initiatief.
Ik vind overigens dat kraken een belangrijke maatschappelijke functie vervuld.
De mogelijkheden daarvoor zijn helaas erg ingeperkt in de laatste decennia.Mevrouw Smeets (PvdA):Er is nog geen initiatiefwetsvoorstel ingediend. Het standpunt van de
PvdA over kraken is niet gewijzigd.De heer Duyvendak (GroenLinks):Kan de heer Ten Hoopen dan zijn tijd niet beter aan iets anders besteden?De heer Ten Hoopen (CDA):Wij maken onze eigen keuze. Wij zijn overtuigd van onze argumenten. Het
debat daarover gaan wij graag aan.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dat juich ik toe.Mevrouw de voorzitter. Het CDA staat voor eerlijke concurrentie. Mijn
fractie maakt zich dan ook grote zorgen over de opkomst van oligopolistische
markten waarin de concurrentie vaak achterblijft. De minister heeft naar de
smaak van de CDA-fractie te weinig aandacht voor oligopolies. Het CPB hield
al in 2003 een overtuigend pleidooi voor integraal beleid. Dat betekent dat
het gehele overheidsbeleid benut wordt om de marktwerking in een sector te
verbeteren. Dat kan ten eerste door consumentenbeleid; het vergroten van transparantie
en het verlagen van overstapkosten. Ten tweede kan dat aan de hand van het
mededingingsbeleid, via de NMa. Ten derde kan dat met het licentiebeleid en
ten vierde met het ruimtelijkeordeningsbeleid. Mijn fractie vraagt de minister
om de problematische oligopolies voor 1 januari 2008 in kaart te brengen
en om voor die oligopolies voor 1 mei 2008 integraal beleid te ontwikkelen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik zie nu voor de tweede keer mijn kans. Ik vraag u wat u nu vindt van
de bezuiniging die ook voor de NMa is aangekondigd. Mijn indruk is dat de
NMa op dit moment eigenlijk niet naar behoren kan functioneren zonder klokkenluider.
Hoe ziet u uw mooie toekomstdroom van het aanpakken van oligopolies met het
verminderen van het aantal gebieden waarop de NMa actief is?De heer Ten Hoopen (CDA):De NMa is in de laatste jaren fors gegroeid. Ik denk dat de NMa in de
markt een goede rol speelt. Het kabinet stelt niet voor om op de functionaliteit
te bezuinigen maar om de effectiviteit te verbeteren. Als de effectiviteit
van de NMa toeneemt zonder een verhoging van de kosten, dan doet het kabinet
naar mijn mening een goed voorstel.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ja, ja, dat praatje van met minder geld gaan wij het efficiënter
en beter doen, ken ik nu wel. Daar geloof ik gewoon helemaal niets van. Waarom
hebben wij die bierboete dan niet zelf kunnen uitdelen? Waarom hadden wij
daar Europa voor nodig terwijl daar drie Nederlandse bierbrouwerijen bij betrokken
waren?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ben wel van het CDA maar geloof kan ik u niet geven. Wij moeten niet
de toezichthouders optuigen als verzekering dat de markt dan goed werkt. Als
wij de functionaliteit van de toezichthouders vergelijken met de rol die zij
vervullen, dan moet steeds bezien worden of er geen sprake is van wildgroei
en of er werkelijk sprake is van efficiency. Als de toezichthouder daadwerkelijk
efficiënt is, dan zijn wij op de goede weg.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik concludeer dat u zelf wel gelooft in de glazenbolmethode van het kabinet.
Het kabinet gaat op minder gebieden zorgen voor effectief toezicht maar verwacht
toch dat de inkomsten zullen stijgen. Blijkbaar hebt u geloof in de glazenbolmethode.
Ik heb dat niet.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb de term "glazen bol" niet in de mond genomen. Ik heb
alleen gezegd dat ik vanuit mijn overtuiging u niet het geloof kan schenken.Mevrouw de voorzitter. Een van de meest problematische oligopolies is
de benzinesector. Wat deze sector betreft, neemt mijn fractie zelf het initiatief.
De NMa concludeert terecht dat de concurrentie langs de snelwegen achterblijft.
Maar liefst 90% van de benzinestations is in handen van de vijf grootste
oliemaatschappijen. De veiling van de locatie van benzinestations, die meer
concurrentie als doel had, is volgens de NMa mislukt. Er zijn genoeg eenvoudige
maatregelen die zorgen voor meer concurrentie. Daarom heeft de CDA-fractie
een zevenpuntenplan opgesteld. Zij zal daarmee proberen om de
concurrentie tussen benzinestations op de snelwegen te vergroten.Ten eerste moet de NMa prioriteit geven aan de benzinesector. Ten tweede
duurt de vergunningenprocedure voor nieuwe benzinepompen vaak veel te lang;
een jaar is ook voldoende. Ten derde moeten er prijspalen komen om automobilisten
inzicht te geven in brandstofprijzen. Bij tankstations moeten borden komen
waarop de brandstofprijs van de eerstvolgende vier stations daadwerkelijk
zichtbaar worden gemaakt voor de consument zodat die kan kiezen. Ten vierde
moeten gevestigde en nieuwe bedrijven bij veilingen van benzinestations gelijke
kansen krijgen. De topdeelregeling moet daarom op de helling. Als de huidige
concessiehouder de hoogste bieder op de veiling is, moet de bieder niet slechts
30%, zoals nu het geval is, maar 100% van het eigen bod betalen.
Ten vijfde: de vier grote maatschappijen hebben voldaan aan hun verplichting
om gezamenlijk 50 stations af te stoten, maar nu dreigen zij de stations weer
terug te kopen. Dat moeten wij verbieden. Ten zesde: alleen als de concessiehouders
gegevens verschaffen over hun omzet, kunnen de veilingen echt eerlijk verlopen.
Ten zevende: oliemaatschappijen geven pomphouders financiële steun om
nieuwe concurrenten uit de markt te drukken. Deze steunsystemen verhinderen
de concurrentie en moeten daarom worden verboden.Samengevat: de consument betaalt nu te hoge prijzen voor benzine. Deze
zeven maatregelen leiden tot meer concurrentie. Daardoor kan de benzine langs
de snelweg zo'n twaalf cent per liter goedkoper worden. Dat blijkt uit de
lagere prijzen op het onderliggende wegennet en uit de lagere prijzen in België,
Duitsland en Frankrijk.De heer Duyvendak (GroenLinks):De heer Ten Hoopen doet alleszins interessante en redelijke voorstellen.
Daarbij komt bij mij echter één vraag op. Zijn veronderstelling
is dat de voorstellen kunnen leiden tot een twaalf cent lagere prijs. Het
kabinet heeft echter gezegd, onder andere bij Prinsjesdag, de dieselaccijns
met drie cent te willen verhogen uit milieuoverwegingen. Hoe verhoudt dat
zich met de mogelijke daling van de prijs door de voorstellen van de heer
Ten Hoopen? Moet de dieselaccijns dan niet gelijk met twaalf cent worden verhoogd
om negatieve milieueffecten te voorkomen?De heer Ten Hoopen (CDA):Van dat laatste ben ik geen voorstander. Het kabinet heeft bovendien voorgesteld
om mensen via de bpm te belonen voor het aanschaffen van duurzame auto's.
De voorstellen zijn bedoeld om de concurrentie langs de snelwegen daadwerkelijk
tot stand te brengenDe heer Duyvendak (GroenLinks):Het gevolg van het op zich lovenswaardige voorstel om het oligopolie te
breken zal zijn dat er fors meer wordt gereden en dus fors meer wordt uitgestoten.
Moet er dan geen programma komen om dat te compenseren?De heer Ten Hoopen (CDA):Ook dat is gebaseerd op een veronderstelling. Mijn voorstel is erop gericht
om er eerst voor te zorgen dat die concurrentie langs de snelwegen er daadwerkelijk
komt, zodat de meerprijs van de oneerlijke concurrentie niet meer bij de burger
terechtkomt. Mijn fractie heeft geen plannen om dat geld ergens anders voor
te gebruiken; het moet terug naar de consument.De heer Aptroot (VVD):Het is goed dat de heer Ten Hoopen de werking van de benzinemarkt aansnijdt.
Wij hebben allemaal het gevoel dat het niet klopt. De NMa heeft een aantal
onderzoeken gedaan. Tot haar teleurstelling waren er geen bewijzen voor en
viel het niet te berekenen.De prijspalen zijn een goed idee. Het komt neer op uitvoering van de motie-Hofstra,
dus die moeten er vooral komen. Hoe heeft de heer Ten Hoopen echter de twaalf
cent berekend? Er is inderdaad een prijsverschil tussen de snelweg en het
onderliggende wegennet. Komt dat echter niet doordat de locaties langs de
snelweg zo veel duurder zijn door het overheidsbeleid?Als wij de consument echt willen helpen, moeten wij kijken naar hoe de
benzine- en dieselprijzen zijn samengesteld. De overheid int nu al 60%
tot 65% van de prijs via accijnzen en btw. Is het dan niet beschamend
dat de regering van de heer Ten Hoopen de automobilist verder wil uitknijpen
door er nog drie cent boven op te leggen bij de diesel en zelfs de schone
lpg zwaarder te belasten? De heer Ten Hoopen moet niet alleen beschuldigend
wijzen naar de benzinemaatschappijen maar ook zeggen: dat rampzalige plan
waarvan de automobilist de dupe is, trekken wij in.De voorzitter:U hebt de drie stappen van een interruptie in een keer gezet.De heer Ten Hoopen (CDA):De cijfers komen uit het onderzoek van de NMa. Daar staat in dat er bij
de kale benzineprijs, dus zonder accijnzen, een verschil is van tien cent,
ook in vergelijking met Duitsland. Als je de btw berekent over die tien cent,
kom je op twaalf cent.De VVD heeft de laatste twaalf tot vijftien jaar in het kabinet gezeten.
Wij trekken de bij de accijnzen ingezette lijn door. Er is 130 mld. beschikbaar
voor investeringen in het wegennet. Bovendien is er deze kabinetsperiode nog
3 mld. extra beschikbaar. De consument wordt dus bediend, in die zin dat met
het beschikbare geld investeringen in de wegen plaatsvinden.De voorzitter:Nee, mijnheer Aptroot. U had zo'n lange inleiding nodig dat ik u niet
in de gelegenheid stel om nogmaals te interrumperen. De heer Ten Hoopen vervolgt
zijn betoog.De heer Ten Hoopen (CDA):Maatschappelijk verantwoord ondernemen is in goede handen bij de enthousiaste
staatssecretaris. Het CDA vindt maatschappelijk verantwoord ondernemen uiteraard
ook heel belangrijk, maar bedrijven hebben een primaire verantwoordelijkheid.
Die extra aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen mag niet resulteren
in meer nieuwe wet- en regelgeving. Het kenmerk van maatschappelijk verantwoord
ondernemen, is dat het een verantwoordelijkheid is van consumenten en bedrijven.Het CDA juicht de nieuwe MEP, SDE genaamd, toe. Wij zullen het voorstel
van de minister kritisch toetsen. Ten eerste moet het geen open einderegeling
zijn, want daar hebben wij leergeld mee betaald. De regeling moet bovendien
innovatieve projecten bevorderen en kosteneffectief zijn. Alleen daadwerkelijk
duurzame projecten mogen subsidie krijgen en de regeling moet gericht
zijn op kleinschalige projecten. De regeling moet voorts terugwerkende kracht
bevatten.Wij zouden graag voor 1 januari de voorstellen voor de energiemix
van het kabinet ontvangen, want die hebben wij nog steeds niet. Daarom hebben
wij nog steeds geen totaalplan. Komt het kabinet vóór 1 januari
met deze visie?Nederland moet de ambitie hebben om zijn unieke plaats in de wereldeconomie
te versterken. Daarvoor is een uitmuntend vestigingsklimaat nodig. Het CDA
heeft de ambitie om dat ook te realiseren.De heer Duyvendak (GroenLinks):Op de valreep van dit debat ontvingen wij alarmerende brieven over de
plannen ten aanzien van duurzame energie van dit kabinet. Ik weet niet of
u ze gezien hebt, want wij kregen ze pas laat. De koepel van producenten van
duurzame zonne- en windenergie zegt dat het beleid van dit kabinet wel eens
het catastrofale gevolg kan hebben dat de markt gaat instorten. Ook een bedrijf
als Eneco zegt dat het helemaal fout gaat, omdat de budgetten veel te klein
en de regelingen onvoldoende zijn. De doelen worden zo bij lange na niet gehaald.
Hebt u die brieven gelezen en hoe beoordeelt u ze?De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ken de brieven. Het zijn signalen die wij serieus moeten nemen. Ik
heb net geschetst waar wij de voorstellen van het kabinet op zullen toetsen
en die wachten wij even af.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dit kabinet heeft alleen woorden gewijd aan zonne-energie, maar heeft
daar nog geen plannen voor gemaakt. Voor wind en andere bronnen trekt het
kabinet maar 20% uit van het budget van de vorige kabinetten-Balkenende.
Dan kunt u toch aan uw badwater aanvoelen dat dit veel te weinig zal zijn
en dat wij er zo niet komen, terwijl de doelen veel ambitieuzer geworden zijn?
Ik verwacht van een groene partij als het CDA dat deze het kabinet aanspoort.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb het kabinet aangespoord door inzicht te geven in de criteria waarop
wij de voorstellen zullen toetsen. Ik kan nog geen oordeel geven over een
plan dat er nog niet is. Ik kan ook nog geen oordeel geven over de mix die
u er al veronderstelt te zijn, terwijl deze er nog niet is. Daarom spoor ik
het kabinet aan om zo snel mogelijk met die visie te komen. Datzelfde geldt
voor de visie op de energiemix.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie is teleurgesteld over de begroting van EZ.
Wij hebben toch een beetje het gevoel dat het motto is: niets doen buiten
het strikte EZ-terrein. Op het terrein van EZ gaat het wel goed. Wij verwachten
van de bewindslieden een stevige inzet voor het bedrijfsleven en ondernemers.
Minister Brinkhorst deed dat in het vorige kabinet, soms wel wat ongenuanceerd,
door dwars door alle portefeuilles heen te gaan. Wat ons betreft doen deze
minister en deze staatssecretaris dat ook.Voor ondernemers en het bedrijfsleven zijn de arbeidsmarkt, het ontslagstelsel
en scholing essentiële zaken, maar daar hoor ik de bewindslieden niet
over. Ik noem verder mobiliteit en vermindering van de regeldruk, waarvan
de Kamer de afgelopen week vond dat het kabinet er een paar tandjes bij moet
doen. De arbeidskosten lopen het komende jaar met 4,5% op. Dat betekent
een achteruitgang van onze concurrentiepositie en dat komt met name door maatregelen
van dit kabinet, want de lastenverhogingen voor de burgers worden natuurlijk
weer vertaald in looneisen. Daarmee gaat de inflatie oplopen. De arbeidskosten
lopen ook op door forse premieverhogingen van bijvoorbeeld WW, zorgverzekering
en vele andere lastenverhogingen. Zo wordt het transport aanmerkelijk duurder.
En dan noem ik nog niet de effecten van de dure euro, maar eerlijk is eerlijk,
dat neem ik dit kabinet en deze bewindslieden niet kwalijk.Nu het goed gaat met de detailhandel wil de minister de koopzondagen beperken.
Dat betekent dus terugdraaien van economische activiteit en ondernemersschap.
De VVD-fractie vindt dat dit niet kan. Er is weinig nieuws te melden over
de consumentenbelangen. Er komt alleen symboolwetgeving over de wachttijden
bij 0900-nummers en over het ongewenst gebeld worden. Mijn fractie meent dat
dergelijke wetgeving uitvoerbaar noch handhaafbaar is. Zij roept de bewindslieden
dus op om zich met de portefeuilles van hun collega's te bemoeien. Steun minister
Donner als het om het ontslagrecht gaat en zorg ervoor dat minister Eurlings
echt meer gaat investeren in infrastructuur. Daar vragen de ondernemers om.
Als dit niet gebeurt, kun je het ministerie van Economische Zaken wel opheffen,
zoals ik eerder plagend heb gezegd. Eigenlijk wil ik natuurlijk een steeds
sterker en invloedrijker ministerie.Er is een woud aan subsidieregelingen. Ik heb ze geprobeerd te tellen.
Er zijn bijna 400 nationale, provinciale en Europese regelingen.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Ik heb vandaag mijn boerka thuis gelaten. Kunnen kleine winkeliers
volgens de heer Aptroot zeven dagen open? Tweederde van de winkeliers is tegen
zondagsopening. Slechts 57% van de Nederlandse bevolking is tegen zondagsopening.
79% wil geen algemene openstelling van de winkels. De heer Aptroot
kiest dus wel voor de taliban, maar hij vergeet zijn achterban.De heer Aptroot (VVD):Dat is niet juist; u maakt een heel gekke vergelijking. U zegt dat tweederde
van de winkeliers wellicht tegen is, maar 90% van de Nederlanders wenst
niet ondernemer te worden. Toch willen wij dat dit percentage afneemt. Wij
liberalen van de VVD-fractie willen het resterende derde deel van de ondernemers
juist een kans geven. Wij willen een kans geven aan het derde deel van de
ondernemers die zeggen: ik zie daar een mogelijkheid in, ik wil die kans grijpen,
ik kan mijn bedrijf beter uitoefenen en laten groeien en consumenten beter
bedienen. Die tweederde die dat niet wil, doet dat dan toch niet? De consument
die niet op zondag wil winkelen, doet dat dan toch ook niet? U bent volgens
mij ook wel eens in de stad. U bent een redelijk werelds type, dus u gaat
vast op zondag wel eens kijken. Dan ziet u dat het hier in Den Haag werkelijk
zwart ziet van de mensen. Er is een grote behoefte, bij winkeliers, bij consumenten
en bij mijn medewerkers die vaak graag op zondag willen werken.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. De heer Aptroot maakt er echt een karikatuur van. Volgens
het nieuwe wetsvoorstel gaan er geen winkels dicht. De bestaande regeling
wordt namelijk gehandhaafd. Het gaat om het mkb, maar de heer Aptroot kiest
voor het groot bedrijf en het groot kapitaal. Dat vind ik eigenlijk jammer.De heer Aptroot (VVD):Dat laatste is flauwekul, dat weet de heer Ten Hoopen. Ik wil nog een
ding van hem weten. Hij stelt dat er geen winkel dichtgaat die nu op zondag
open is. Kan hij dat garanderen? Zo ja, dan wil ik dat zwart op wit. Waarom
zou het kabinet met veel bombarie een wetsvoorstel doen als er toch niets
verandert? Wij gaan dus door zoals nu? In de stadscentra van Den Haag en Almere
kunnen winkels dus op zondag open als zij dat willen?De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Garanties geef je op koelkasten en mijns inziens niet in de
politiek. Nu, maar ook in de vorige periode was u een van de voorvechters
van het niet gedogen in dit land. Wetgeving moest worden gehandhaafd. Dat
stelt dit kabinet nu voor, meer niet.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. De heer Ten Hoopen zei dat degenen die nu open zijn, open
kunnen blijven.De voorzitter:Vragen stelt u elkaar maar in uw eigen tijd.De heer Aptroot (VVD):Dan stel ik geen vragen meer.De voorzitter:Dat dacht ik al.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Het is wel interessant dat de heer Ten Hoopen namens de CDA-fractie
op de vraag van de heer Aptroot antwoordt dat gemeenten niet hoeven terug
te draaien wat al op grond van de huidige regeling is toegestaan. Dat is op
zichzelf nieuws. Ik wil dat nogmaals bevestigd zien.De voorzitter:Wij gaan niet twee keer dezelfde vraag stellen.De heer Van der Ham (D66):Maar de heer Ten Hoopen is onduidelijk tegen de heer Aptroot en ik wil
de heer Aptroot bijstaan, want het wetsvoorstel kan door de CDA-fractie zo
worden geïnterpreteerd dat nieuwe gemeenten zich niet mogen aanmelden
om gebruik te maken van de toeristische regeling, terwijl gemeenten die dat
ooit al hebben gedaan, gebruik kunnen blijven maken van het verworven recht.
Met een dergelijke interpretatie van het wetsvoorstel door de CDA-fractie
zijn de heer Aptroot en ik behoorlijk blij. Wij blijven wel teleurgesteld,
maar zijn toch een stuk blijer dan een paar weken geleden.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. De voorstellen van het kabinet zijn een verduidelijking. De
bevoegdheden blijven op gemeentelijk niveau liggen. Daar zullen de besluiten
worden genomen.De heer Van der Vlies (SGP):De heer Aptroot herinnert zich natuurlijk de amendering van de Winkeltijdenwet
die ervoor heeft gezorgd dat gemeenten met een uitzonderlijk toeristisch gebied
een uitzondering konden vormen op de hoofdregel van de wet. Van de ruim 400
gemeenten zijn er 157 met een uitzonderlijk toeristisch centrum. Vindt de
heer Aptroot dat geloofwaardig?De heer Aptroot (VVD):Ja, dat vind ik geloofwaardig, omdat het soms het hele stadshart betreft
maar soms ook een gebied met een grote camping en iets leuks als een strandje.
Bovendien blijkt uit de laatste cijfers die Koninklijke Horeca Nederland heeft
gepresenteerd en uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat
toeristen winkelen als de op een na belangrijkste reden noemen om naar Nederland
te komen en uit te gaan. Winkelen hoort dus kennelijk ook bij de toeristische
beleving.De heer Van der Vlies (SGP):De wetgever heeft een bepaling opgenomen voor uitzonderlijke toeristische
gebieden. U kent de wetsgeschiedenis. Daarbij zijn heel expliciete voorbeelden
genoemd. U kunt het toch niet laten gebeuren dat de 157 gemeenten die daarvan
nu gebruik hebben gemaakt zich daarop kunnen beroepen? Die gemeenten maken
een oneigenlijk gebruik van de bepaling in de wet. Dat is toch de wetsgeschiedenis
niet? Dat is misbruik.De heer Aptroot (VVD):Ik vind van niet. Die 157 gemeenten – ik heb de cijfers bekeken –
hebben soms iets meer dan twaalf koopzondagen of andere data, maar er zijn
maar 20 tot 30 gemeenten in Nederland waar het elke zondag koopzondag is.
Dat is minder dan 10% van de gemeenten. Het valt dus sterk mee. De
heer Van der Vlies en ik denken hierover verschillend, zoals wij al eerder
hebben geconstateerd.Mevrouw Gesthuizen (SP):Kent de heer Aptroot de cijfers ook zo goed als het gaat om kleine zelfstandigen,
die in meerderheid niet willen dat de winkels iedere zondag open zijn? In
gemeenten waar grote bedrijven de gemeenteraad zo onder druk zetten dat deze
akkoord gaat met het instellen van een toeristisch regime worden kleine zelfstandigen
de dupe van het huidige beleid. Dus zouden wij moeten komen tot een aanscherping.De heer Aptroot (VVD):Ik kan niet beoordelen of gemeenteraden zich onder druk laten zetten.
Misschien zijn SP-fracties gevoelig voor druk, maar gelukkig zijn veel fracties
heel principieel, zeker die van de VVD. Ik weet best dat ook veel kleinere
ondernemers eigenlijk wel blij zijn als de winkels op zondag niet open mogen.
Het gaat hierbij uiteraard gelukkig vooral om VVD-kiezers. Toch peilen wij
niet altijd of de meerderheid van onze achterban iets vindt, om het daarna
te doen. Ú doet echter wel letterlijk wat de FNV u opdraagt. In onze
fractie werkt dit gelukkig anders. Wij hebben een eigen liberaal standpunt.
Wij gunnen ondernemers vrijheid als het ze uitkomt en wij gunnen ze die vrijheid
ook als het ze soms iets minder goed uitkomt.Mevrouw Gesthuizen (SP):De achterban van de VVD lijkt mij aan het afkalven. U gaat verder niet
in op mijn vraag. U roept altijd hard dat u opkomt voor de kleine zelfstandige.
Het gaat er hierbij uiteraard om dat een meerderheid van deze kleine zelfstandigen
in de evaluatie heeft aangegeven dat men tegen de uitbreiding van het aantal
koopzondagen is. U wilt 24 uur per dag kermis en polonaise. Daaraan moeten
deze kleine zelfstandigen meedoen, omdat zij anders omzet mislopen. Grote
bedrijven kunnen immers wel gemakkelijk open zijn.De heer Aptroot (VVD):Niemand kan mij ervan beschuldigen dat ik gek ben op polonaise. Het tegendeel
is waar. U zegt het goed: veel kleine ondernemers willen geen uitbreiding
van het aantal koopzondagen. Ik spreek er echter ook veel die zeggen dat zij
niet meedoen, maar er geen bezwaar tegen hebben dat in de grote stadscentra
de winkels wel op zondag open zijn. Het ligt dus veel genuanceerder dan u
stelt.De heer Ten Hoopen (CDA):Heeft de heer Aptroot gezegd over de subsidieregeling wat hij wilde zeggen?De heer Aptroot (VVD):Nee, daarmee was ik net begonnen.De heer Ten Hoopen (CDA):Oké. Wellicht is het daarbij goed dat ik u vooraf even help. In
het dagblad Trouw van 15 juli staat het volgende. "Het valt op dat
de VVD-fractievoorzitter Rutte lof heeft voor de initiatieven die het kabinet
wil ontplooien om het ondernemerschap te bevorderen en innovatie in het bedrijfsleven
te stimuleren." Met andere woorden: uw fractievoorzitter was wel heel
enthousiast over de voorstellen.De heer Aptroot (VVD):U hebt het nu over de tijd vóór de zomer. Toen was de Miljoenennota
er nog niet. Sinds die uit is, hoort u van de VVD-fractie over de houding
van het kabinet nauwelijks een positief woord. Ik vind dat terecht, met al
de lastenverzwaringen voor ondernemers en gewone, hardwerkende Nederlanders.
Kijkt u maar eens in de meer recente citaten.De heer Ten Hoopen (CDA):U wilt toch niet zeggen dat uw fractievoorzitter dit soort uitspraken
doet zonder dat hij weet dat er al voorstellen zijn? Op 15 juli is dit
duidelijk gezegd. Het spijt mij voor u dat dit vastligt. U moet nu niet een
haakse bocht maken.De heer Aptroot (VVD):Natuurlijk is een enkel punt goed van dit kabinet. Wij hebben echter helaas
een negatief oordeel als wij alles per saldo bezien. Dat is heel jammer voor
u. Ik hoop niet dat u een omgekeerd oordeel hebt. U bent namelijk soms ook
wel eens kritisch. Op dit moment bent u dat echter wat weinig.Wij hebben het over een subsidiewoud aan regelingen. Ik noem twee voorbeelden.
Voor een industrieel bedrijf tot 250 medewerkers bestaan 248 subsidieregelingen.
Voor bedrijven in de bouwnijverheid tot 250 medewerkers zijn er 198 regelingen.
Wij zouden graag zien dat de bewindslieden een voorstel maken waarbij ongeveer
90% van de subsidieregelingen wordt geschrapt. De overblijvende 10%
zou volgens ons aan de volgende criteria moeten voldoen: eenvoudig en duidelijk,
goed toegankelijk voor het mkb, en lage administratieve lasten voor ondernemingen én
voor de overheid. Verder zouden wij willen dat deze flinke saneringsslag in
de subsidies zou worden gedaan in goed overleg met het bedrijfsleven.Wij willen één nieuwe regeling. Wij noemen dit een vrije
innovatieregeling. Wij merken dat er steeds nieuwe regelingen worden gemaakt
omdat er iets buiten het kader valt. Ik noem het voertuig dat ook kan vliegen.
Dat viel in geen van de categorieën. Laten wij een vrije innovatieregeling
scheppen, waarbij wat ons betreft de commissie van ondernemers en oud-ondernemers
adviseert over de vraag of iets zo innovatief is dat je daaraan eenmalig geld
zou moeten geven.Wij zijn er tevreden over dat het plafond in de WBSO naar boven gaat.
Wij vinden wel dat het in de toekomst jaarlijks of bijvoorbeeld driejaarlijks
zou moeten worden geïndexeerd. Het kabinet wil dit nog niet. Wij vragen
de minister om de WBSO kritisch te bezien. Ik heb wat meldingen gekregen die
zouden wijzen op fraude bij de aanvragende instanties en kennisinstellingen.
Die heeft het ministerie ook ontvangen. Ik hoop dat wij hierover te zijner
tijd nader horen.Wij willen ook bureaucratie voor bedrijven schrappen. Die bureaucratie
is groot. Er zijn veel organisaties die zeggen dat zij ook werken voor het
bedrijfsleven, maar waarmee de ondernemers toch niet blij zijn. Zij belasten
het bedrijfsleven. Het zal u niet verbazen dat ik de product- en bedrijfschappen
in dit verband nog maar eens noem. Er zijn er zeventien met in totaal duizend
werknemers. Wij kunnen 150 mln. aan heffingen schrappen. SenterNovem is een
grote club. Men doet daar best nuttig werk, maar het aantal fte's groeit er
in 2006 van 1130 naar 1266 en het zal in de toekomst nog verder toenemen.
Van deze mensen wordt 30% ingehuurd. Het gaat hierbij vaak om hoogopgeleide
mensen. De echte specifieke deskundigheid ontbreekt nog. Hieraan moeten wij
iets doen. Voor de Kamers van Koophandel geldt hetzelfde, een paar goede uitzonderingen
daargelaten. Zij hebben te hoge heffingen, met name voor het midden- en kleinbedrijf.
Wij stellen voor een en ander aan te pakken en de PBO's af te schaffen, waardoor
de 150 mln. aan heffingen geschrapt kan worden. Laat het personeelsbestand
van SenterNovem met 20% krimpen. Dat kan in één jaar,
want 20% tot 30% van het personeelsbestand is daar ingehuurd.
Stel maximumtarieven voor de Kamers van Koophandel vast, 20% verlaging
in de komende drie jaar en onderzoek de andere organisaties zoals Syntens,
STW, TNO en dergelijke op doelmatigheid en efficiency.Mevrouw Smeets (PvdA):Wij zullen nog spreken over de PBO's; wij hebben er donderdag aanstaande
ook een algemeen overleg over. Wat de heer Aptroot hier zegt, klinkt heel
stoer. Maar laten wij eens de PBO's nemen. Is hij het met mij eens dat wet-
en regelgeving in generieke zin toenemen en dat er vele malen meer ondernemers
last van hebben, als wij overgaan tot het afschaffen van de PBO's? Nu kunnen
de PBO's per sector iets goed regelen en hoeft de overheid er niet tussen
te zitten.De heer Aptroot (VVD):De regelgeving behoort gewoon door de overheid zelf te worden gedaan.
Dat kunnen de ministeries of een agentschap van de ministeries doen. Dan kan
de politiek ook controleren. Nu zijn het ondemocratische organisaties die
wet- en regelgeving vaststellen. Wij zullen vanavond nog praten over het feit
dat het heel klungelig is gedaan, waardoor wij jaren met terugwerkende kracht
zouden moeten proberen dat te herstellen. Dat is overigens niet alleen een
fout van de PBO's, maar ook van de ministeries. Wij kunnen echter zonder en
het is echt een soort van bevrijding voor ondernemers als wij de PBO's afschaffen.De heer Ten Hoopen (CDA):Hoe consistent bent u nu, mijnheer Aptroot? U noemt de Kamers van Koophandel.
Een jaar geleden zei u dat de Kamers van Koophandel moesten worden afgeschaft.
Vervolgens pleitte het VVD-verkiezingsprogramma voor uitbreiding
van de Kamers van Koophandel met een startersloket. Nu schrijft u op uw website
over inperking van de Kamers van Koophandel. De VVD wil de Kamers van Koophandel
terugbrengen tot hun basistaken. U verandert dus nogal eens van gedachte.De heer Aptroot (VVD):Dat is onjuist. Ik heb nooit gezegd dat wij de Kamers van Koophandel moeten
afschaffen, maar wel dat wij het aantal behoorlijk moeten terugbrengen. Er
zou één zbo kunnen zijn in plaats van zeventien zbo's, met één
centrale administratie. Dat scheelt heel erg in de kosten. Wij vinden dat
ze een stuk soberder kunnen. Wij hebben wel gezegd dat er informatie beschikbaar
is bij de kamers en dat men ervoor moet zorgen dat daar ook dat ene loket
is waar ondernemers informatie kunnen halen. Wij hebben daarbij overigens
ook gezegd dat in feite de enige heffing die onaangetast zou kunnen zijn,
wel verlaagd kan worden. Dat is heffing 1. Over heffing 2 en 3 moeten wij
echt praten; die lopen de spuigaten uit.De heer Ten Hoopen (CDA):U sprak over afschaffen. Weet u wat u letterlijk zei? U zei: Nederland
wordt dan een stuk leuker voor ondernemers. Het geeft niet dat u van standpunt
wijzigt, maar wees dan wel zo consistent om dat hier ook te erkennen.De heer Aptroot (VVD):Wij hebben hier het afgelopen jaar een aantal debatten gehad. Daarbij
heb ik nooit gezegd dat wij de Kamer van Koophandel moeten afschaffen. Dat
zou op dit moment ook niet kunnen. Het kan natuurlijk altijd, maar waar zou
je dan bijvoorbeeld het Handelsregister moeten onderbrengen? Ik durf het niet
bij de Belastingdienst onder te brengen, want dat lijkt mij zeker in de huidige
omstandigheden ongunstig. Ik zou er dus niet voor zijn. Ik hoop ook niet dat
u zo ver wilt gaan, maar dat u wel de VVD steunt in haar standpunt dat een
hele hoop lasten voor ondernemers behoorlijk verlaagd kunnen worden.Mevrouw Smeets (PvdA):Weer een stoere uitspraak van de heer Aptroot: heffing 2 en 3 rijzen de
pan uit. Het is echter deze staatssecretaris die ervoor zorgt dat die heffingen
een plafond hebben. Wij hebben dat in deze Kamer besproken. U weet ook dat
zij niet meer zullen stijgen dan de inflatie. Dat is hier afgesproken. U moet
hier niet harde woorden gebruiken dat het de pan uit rijst, want het is gewoon
niet waar.De heer Aptroot (VVD):U bent tevreden met het maximum en dat mag u, als lid van de Partij van
de Arbeid. U weet echter dat ik er hier al eerder voor heb gepleit om het
anders te financieren en heffing 2 en 3 af te schaffen. Dat u dat niet wilt
en de ondernemer wilt laten betalen, vind ik best. Dat standpunt van de Partij
van de Arbeid ken ik.Voorzitter. Vandaag is een motie aangenomen over de auteursrechtenorganisaties.
Mijn complimenten naar de collega's! Eén heffingsnota is goed. Wij
hebben er vaak over gesproken, maar wij vinden echt dat wij verder moeten
gaan. De heffingen en tarieven stapelen zich op. Er is geen openheid en geen
inzicht in de opbouw ervan. Er wordt geen behoorlijk toezicht gehouden. Ook
op de uitgaven, de zogenaamde repartitie doorbetaling rechthebbenden, is onvoldoende
toezicht. De jaarverslagen voldoen niet aan de eisen die normaal aan een jaarverslag
mogen worden gesteld. Kostensoorten die niet bij elkaar horen, worden bij
elkaar geteld en men vertikt het om de salarissen te publiceren. Men heeft
wat te verbergen. Ik heb vaak geprobeerd om informatie te krijgen, maar het
lukt niet. Wij zeggen dat wij gewoon moeten doorpakken. Wij moeten nog iets
verder gaan dan de vandaag aangenomen motie. Wij willen van de regering een
voorstel zien om alle bestaande auteursrechtenorganisaties op te heffen en
te komen tot een nieuwe organisatie, met strak toezicht op alle kosten, inclusief
de salarissen, met een onafhankelijke berekening van de tarieven en heffingen
en natuurlijk met zekerstelling van de rechten van auteurs en uitvoerende.
Dit alles moet in volstrekte openheid, want de organisaties blijven zich verzetten
tegen openheid.De laatste jaren is er aandacht besteed aan de industrie en aan de handel.
Dat is heel goed. Wij hebben een wens voor een nieuwe aandachtsgroep, de echte
ondernemers. Ondernemers starten vaak als zzp'er, zelfstandige zonder personeel.
Soms willen zij dat bewust hun hele leven blijven. Anderen willen doorgroeien
en ondernemer met personeel worden, maar dat is een moeilijke stap, een barrière.
Nederland kent een eenzijdige verantwoordelijkheid voor ondernemers bij ziekte
en arbeidsongeschiktheid. De regeldruk en administratieve lasten, die wij
proberen te verminderen, zijn nog steeds heel hoog, met name voor de ondernemers
in het midden- en kleinbedrijf en de directeuren-grootaandeelhouders, de dga's.
Van die mkb'ers en de dga's moeten de komende jaren de groei en de werkgelegenheid
komen. Dat is de ruggengraat van onze economie. Heel grote concerns snoeien
makkelijk in arbeidsplaatsen, verplaatsen werk en kunnen prooi worden van
internationale overnames. Dan is het heel goed dat je het mkb, de directeuren-grootaandeelhouders
en de zzp'ers koestert. Is de regering bereid om in de loop van 2008 een nota
uit te brengen om voor die categorieën, de echte ondernemers en niet
de dure managers, in kaart te brengen hoe hun positie in Nederland is? Welke
belemmeringen en lasten zijn er voor hen en welke kunnen wij verminderen?
Hoe kunnen wij hun mogelijkheden om te ondernemen verruimen? En hoe kan in
de toekomst iedere overheidsmaatregel worden getoetst op de effecten voor
de echte ondernemers, de zzp'er, het mkb en de directeur-grootaandeelhouder?
Ik zou met zo'n toezegging heel blij zijn.Na de 100 dagen, misschien wel 200 dagen van de reflectie van deze bewindslieden,
wens ik hen bij al het praten en nadenken toe dat zij het komend jaar heel
daadkrachtig zullen zijn.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik heb de heer Aptroot een paar keer gevraagd om een zekere consistentie.
Hij sprak erover dat wij het ministerie van EZ maar moesten afschaffen. Ik
hoor hem daar nu niet over en begrijp dat hij bij zinnen is gekomen.De heer Aptroot (VVD):Dat was een grapje, een "teaser". Ik heb gezegd dat EZ alleen
echt waarde heeft, als de bewindslieden zich niet alleen met de eigen portefeuille
bemoeien, maar met alle delen van portefeuilles van collega's die voor ondernemers
van belang zijn, zoals het ontslagstelsel. Ik zou willen dat EZ zich ook met
die andere terreinen gaat bemoeien. Ik houd die hoop en als
ik deze twee bewindslieden zie, denk ik dat de beuk er straks wel in gaat.
Dan krijgt EZ een sterkere positie en dat wens ik in het belang van de Nederlandse
economie en de Nederlandse ondernemers.De heer Ten Hoopen:Met andere woorden, het was retoriek, maar u blijft bij de feiten dat
EZ het ministerie voor ondernemen is.De heer Aptroot (VVD):Het hoort het ministerie voor ondernemen te zijn en dat moeten wij er
weer van maken. Retoriek? Ja. Soms is het aardig om een soort teaser te hebben
om iets scherp te stellen. Dat heeft het wel duidelijk gemaakt. Uw twaalf
cent was misschien ook tien cent minder bij de benzinemarkt, maar dat vind
ik ook heel leuk.Mevrouw Smeets (PvdA):Voorzitter. Dit is de eerste begroting Economische Zaken van deze minister
en staatssecretaris. Laat ik maar met de deur in huis vallen. De PvdA is echt
opgetogen over deze begroting; opgetogen, omdat wij een verschuiving waarnemen
naar duurzaamheid en consumentenbescherming. Graag verzoek ik de minister
nog eens het centrale thema voor deze kabinetsperiode toe te lichten. Welk
doel is voor deze minister het belangrijkste en wil zij in 2011 koste wat
kost gerealiseerd zien? In de media heeft de minister gezegd dat zij de minister
wil zijn van de zelfbewuste ondernemer en heeft zij gewaarschuwd voor de negatieve
economische gevolgen van nationalisme. De staatssecretaris heeft het over "niet
schuilen achter de dijken". Het motto en de missie van EZ spreken de
PvdA in ieder geval aan.In het verleden was Nederland niet alleen het meest welvarende land ter
wereld, maar ook een vooraanstaande handelsnatie. Dit had uiteraard alles
te maken met een internationale oriëntatie. Er was sprake van een echte
pioniersgeest. Die internationale oriëntatie is van groot belang. Daarom
hechten wij zeer aan internationale betrekkingen. De PvdA is dan ook trots
dat zij in deze kabinetsperiode de minister voor Buitenlandse Handel mag leveren,
Frank Heemskerk. Het gaat dus om internationale oriëntatie, maar wel
met een belangrijke plaats voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat
is dan weer het verschil met vroegere tijden. De PvdA-fractie vindt het zorgelijk
dat de uitgaven aan de EVD in de begroting teruggeschroefd lijken te worden.
Dat geldt ook voor het Programma Economische Samenwerking Projecten en het
Programma Starters op Buitenlandse Markten voor begeleiding en advies voor
ondernemers met internationaliseringplannen. Een recent uitgebracht rapport
van MKB-Nederland en ABN AMRO toont aan dat er een onbenut exportpotentieel
is van 80.000 bedrijven. In dit licht is het meer dan verantwoord om stimuleringsinstrumenten
te vergroten. Graag een reactie op het amendement dat is ingediend door ondergetekende,
de heer Ten Hoopen en mevrouw Ortega-Martijn.Mevrouw Gesthuizen (SP):Mevrouw Smeets gebruikte zojuist heel snel de woorden "maatschappelijk
verantwoord ondernemen". Het viel mij erg tegen wat er in de begroting
van Economische Zaken over maatschappelijk verantwoord ondernemen staat. Het
viel mij ook tegen dat in de beantwoording van de feitelijke vragen de staatssecretaris
stelde dat er geen nieuwe regels bij komen. Dat impliceert dat er niets wordt
gedaan met de wet openbaarheid van productie en ketens. Mevrouw Vos, collega
van mevrouw Smeets, zegt buiten de Kamer regelmatig dat zij vindt dat die
wet er moet komen. Wat is het standpunt van de PvdA-fractie?Mevrouw Smeets (PvdA):Over die wet komen wij nog met elkaar te spreken. Waar ik op doel, is
dat ik er het volste vertrouwen in heb dat dit kabinet, deze staatssecretaris
en deze minister het maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel
hebben staan.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik heb gisteren nog met uw collega mevrouw Vos gediscussieerd over de
wet openbaarheid van productie en ketens. Wij waren het met elkaar eens dat
deze wet er zo snel mogelijk moet komen. Maar wat vindt u ervan dat uw collega
Ten Hoopen van het CDA heeft gezegd dat dit niet gebeurt zolang hij hier zit?Mevrouw Smeets (PvdA):Ik wil mevrouw Gesthuizen erop attenderen dat ik geen lid ben van de CDA-fractie,
maar van de PvdA. Ik hoef mij niet te verantwoorden voor de stellingname van
de heer Ten Hoopen.Mevrouw Gesthuizen (SP):U zit met het CDA in een coalitie. Uw fractiegenoot zegt dat de wet openbaarheid
van productie en ketens er absoluut moet komen en krijgt daar de handen voor
op elkaar buiten de Kamer. Ik vraag u nu, binnen de Kamer, wat het standpunt
van de PvdA is ten aanzien van deze wet. De staatssecretaris geeft dit in
zijn begroting niet aan, maar zegt dat er geen regels bij komen.Mevrouw Smeets (PvdA):Er is geen tegenspraak. Wat mevrouw Vos bedoelt, is dat wij staan voor
maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat betekent dat zij er te allen tijde
voor zal zorgen dat datgene wat daarvoor nodig is, hier ter sprake zal worden
gebracht.Mevrouw Gesthuizen (SP):Een wet dus.Mevrouw Smeets (PvdA):Als dat nodig blijkt te zijn, dan zult u ons altijd op uw pad vinden.
Als het niet nodig is, zullen wij het niet ondersteunen.Ik kom op de krachtwijken. In de wijkaanpak van minister Vogelaar wordt
een rol voorzien voor EZ in de aanpak van de 40 wijken. In de begroting van
EZ is dat echter moeilijk terug te vinden. Welke budgetten worden specifiek
gereserveerd? De PvdA-fractie zou graag zien dat EZ een bijdrage levert aan
de kwaliteit van het ondernemerschap. Daarbij denkt zij aan het instellen
van coachingsvouchers, die verstrekt kunnen worden door de lokale Kamer van
Koophandel. Via die Kamer van Koophandel zou er dan gezorgd kunnen worden
voor adequate ondersteuning en begeleiding op maat. Hierbij kan gedacht worden
aan het inhuren van professionele begeleiding bij boekhouding, marketing en
andere aspecten van het ondernemerschap. In de praktijk komt het vaker voor
dat een (toekomstige) ondernemer bepaalde, maar niet alle aspecten van het
ondernemerschap beheerst. Ondersteuning op specifieke onderdelen van het ondernemerschap
kan dan het verschil maken tussen slagen en niet slagen. Bovendien kan een
gesprek een goede filter zijn om al te enthousiaste ondernemers
zonder sluitend businessplan te weerhouden om te starten.De heer Aptroot (VVD):Hoe bedoelt mevrouw Smeets dit? Zij vindt toch niet dat mensen naar de
Kamer van Koophandel moeten gaan voor allerlei diensten die normaal door commerciële
bedrijven worden aangeboden? Er zijn bedrijven die je helpen met je boekhouding
en dergelijke. Wij krijgen van ondernemers nu juist veel klachten dat de overheid
al te veel met ze concurreert.Mevrouw Smeets (PvdA):Om te beginnen wordt de kwaliteit van het ondernemersschap op een hoger
plan getild. De coaching vouchers kunnen via de Kamers van Koophandel worden
verstrekt. Daar schrijf je je immers in, want daar heb je je eerste contacten
als je start met een onderneming. Wat voorkomen moet worden, is dat de Kamer
van Koophandel op de stoel gaat zitten van de private ondernemingen.Vrijdag jongstleden ontvingen wij via de staatssecretaris het advies van
de raad voor microfinanciering. De PvdA-fractie kijkt met veel interesse uit
naar de uitwerking van de staatssecretaris. Wanneer kunnen wij een uitgewerkt
plan in de Kamer verwachten? Wij zijn van mening dat de regionale ontwikkelingsmaatschappijen
een bijdrage zouden kunnen leveren aan de wijkaanpak. Kan de minister in overleg
treden met de regionale ontwikkelingsmaatschappijen om te kijken hoe zij in
de wijken in hun regio actief kunnen worden in het ondersteunen van ondernemerschap
aldaar, om zo de economie in de wijken te versterken? Ik overweeg op dit punt
een motie in te dienen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik hoop dat u naar mijn motie hebt kunnen kijken, een motie die ik net
op uw tafeltje heb gelegd.De voorzitter:Ik begrijp dat de heer Van der Ham het woord wil.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter, over de orde: ik vind het raar dat er wordt gesproken over
moties die op elkaars tafeltjes worden gelegd. Moties kennen wij pas echt
op het moment dat ze worden ingediend. Ik wil niet dat hier door de SP-vertegenwoordigster
met moties wordt voorgesorteerd op een debat. Dat is niet netjes naar mevrouw
Smeets, niet naar ons, maar ook niet naar de bewindslieden.De voorzitter:De meest effectieve manier om daarmee om te gaan, is om er geen commentaar
op te geven!Mevrouw Gesthuizen (SP):Is het goed als ik het dan verder over conceptmoties heb?De voorzitter:Ik wilde u wat helpen door het elegant op te lossen. De heer Van der Ham
heeft echt een punt: moties dien je in in tweede termijn. U verschuift dat
nu langzaam naar de eerste termijn. Dat kunt u proberen, maar de leden hebben
aangegeven daaraan geen behoefte te hebben. Mevrouw Smeets heeft gezegd dat
zij er nog niet naar heeft gekeken, en nu probeert u het voor de tweede keer.
Dat zou ik niet doen, als ik u was.Mevrouw Gesthuizen (SP):Waarom heeft mevrouw Smeets niet heel happig gereageerd op hetzelfde voorstel
dat ik heb gedaan tijdens het algemeen overleg van 4 juli? Zij herhaalt
nu eigenlijk wat ik toen heb ingebracht.Mevrouw Smeets (PvdA):Ik heb dat AO nog heel zuiver op mijn netvlies staan. Daar is absoluut
niet gesproken over de wijkaanpak, de EZ-aanpak of de invloed van de regionale
ontwikkelingsmaatschappijen. Lees de Handelingen er maar op na.In het kader van de wijkaanpak wil ik graag aandacht vragen voor criminaliteit
tegen kleine ondernemers. Hoe je het wendt of keert, het ontbreken van geld
is een belangrijke oorzaak van het niet nemen van extra beveiligingsmaatregelen.
Mijn fractie heeft goede nota genomen van de brief van de staatssecretaris
over veiligheidsmaatregelen voor kleine bedrijven. Zij ziet graag een ondersteuning
van het kleinbedrijf. Vandaar het amendement waarover de heer Ten Hoopen net
sprak.De PvdA-fractie hecht veel waarde aan grensoverschrijdende samenwerking.
In de grensregio's liggen daarvoor veel kansen. In het beleidsprogramma van
het kabinet is aangekondigd dat grensregio's die nadeel ondervinden van overheidsgedreven
concurrentie van buurlanden, worden ondersteund bij het aantrekken van investeringen.
Wij vragen daarom of het verlagen van het BSRI geen problemen oplevert voor
de regio's. Welke investeringsprojecten missen zo de boot? In het verleden
heeft de stimuleringsmaatregel duidelijk bijgedragen aan investeringen en
arbeidsplaatsen, wat niet onbelangrijk is. Daarom heeft de regeling ook een
belangrijke bijdrage geleverd aan de economische structuurversterking. Graag
een reactie van de minister. De PvdA-fractie heeft hierover een amendement
ingediend, samen met de heer Ten Hoopen en mevrouw Ortega.In de begroting valt te lezen dat vanaf 2008 mogelijk 40% van de
middelen uit dit programma zullen worden toegekend aan aanvragen met het hoogste
nationaal rendement. Betekent dit dus dat met betrekking tot het regionaal
economisch beleid valt te praten over eventuele wijzigingen? De PvdA-fractie
wil de minister daarbij graag helpen met een rapport dat in samenwerking met
de Wiardi Beckman Stichting is geschreven, waarin aanbevelingen zijn opgenomen
voor regionaal economisch beleid. Bij dezen zou ik dan ook graag de publicatie "Een
economisch mozaïek" onder haar aandacht brengen. Kan de minister
ingaan op de zes aanbevelingen van dit rapport? Deelt zij de mening dat er
goed geluisterd moet worden naar de regionale politici, die namelijk expertise
en gevoel voor de regio hebben? Hoe verloopt het overleg met de 1100 kernen,
waarvoor tijdens de algemene politieke beschouwingen specifiek 10 mln. is
vrijgemaakt?De controledruk bij bestedingen voor regionaal economisch beleid baart
de PvdA-fractie zorgen. Vanuit het Samenwerkingsverband Noord-Nederland is
het serieuze signaal gekomen dat de controle op de Kompasgelden kafkaiaanse
vormen aanneemt en er sprake zou zijn van talloze steekproeven en controles.
Dit controlecircus zou het bedrijfsleven en de belastingbetaler maar liefst
40 mln. kosten. Wil de minister de pilot "Slim controleren" actief
ondersteunen, om zo de controledruk te verminderen? Niet onbelangrijk is dat
in Europees verband bevorderd wordt dat controlemechanismen worden vereenvoudigd.
Wat vindt de minister hiervan? Ik overweeg op dit punt een motie
in te dienen.Op vrijwel alle punten is duurzaamheid een verademing, maar bij offshore
windenergie ziet de PvdA-fractie enige beren op de weg. Nu al lopen vergunningen
vast, zodat de minister van VROM als verantwoordelijk minister voor klimaatbeleid
op dit punt dient in te grijpen in de richting van haar collega's van Verkeer
en Waterstaat. Ook de hoeveelheid gecommitteerde offshore windenergie laat
te wensen over. Voor ons zijn de megawatts en niet de euro's leidend. Wij
zullen de komende periode daarop in ieder geval goed toezien.Eindelijk wordt de deceptie van de beëindiging in 2003 van de stimulering
van zonne-energie goedgemaakt. Dat kan echter alleen op voorwaarde dat het
terugleveren van stroom door particulieren goed geregeld wordt. Wil de minister
toezeggen dat particulieren straks gewoon zonder zorgen zonnepanelen kunnen
kopen en zonnestroom rendabel kunnen terugleveren aan het net?De heer Duyvendak (GroenLinks):Over zonne-energie staat natuurlijk nog niets concreets in de begroting,
maar mijn vraag betreft de alarmerende brieven uit de energiesector, waarvan
ik hoop dat de PvdA-fractie ze ook heeft gelezen. Zo schrijft de Duurzame
Energie Koepel dat er bij dit kabinet een discrepantie is tussen woord en
daad, met dramatische gevolgen. Eneco stelt dat Nederland de aansluiting met
de rest van Europa bij duurzame energie dreigt te verliezen. Heeft de PvdA-fractie
dit ook gelezen?Mevrouw Smeets (PvdA):Ook ik heb die brieven gelezen, maar u zult weten dat het Milieu- en Natuurplanbureau
aangeeft dat de ambities waargemaakt zullen worden. Dat is erg belangrijk.
Natuurlijk zijn er onzekerheden en risico's, maar neemt u van mij aan –
en daar kent u mijn partijgenoot Diederik Samson goed genoeg voor –
dat wij alles uit de kast zullen trekken om dit te laten slagen. Het werkprogramma
Schoon en Zuinig is een pronkstuk van dit kabinet en wij zijn er in ieder
geval heel tevreden over.De heer Duyvendak (GroenLinks):De inzet van Diederik Samsom valt mij de laatste weken juist zo ontzettend
tegen.Mevrouw Smeets (PvdA):Dat heb ik uit de pers begrepen, ja.De heer Duyvendak (GroenLinks):Daarom probeer ik het maar eens bij u, want misschien is er bij u nog
wel wat meer te bereiken. U bent namens uw fractie ook de woordvoerder op
dit terrein. Juist het Milieu- en Natuurplanbureau zegt samen met het ECN
dat de productie dreigt in te storten vanaf 2010. U zou de stukken dus op
zijn minst moeten lezen.Mevrouw Smeets (PvdA):Ik heb die stukken goed gelezen. Het MNP zegt wel dat de ambities waargemaakt
zullen worden. Er zijn onzekerheden en risico's, maar daar lopen wij niet
voor weg. Wij staan voor de doelstellingen van dit kabinet. En daar kunt u
ons aan het eind van deze periode op afrekenen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Doelen zijn mooi, maar het gaat om de maatregelen om die doelen te bereiken.
Mijn punt is dat de maatregelen grotendeels ontbreken en dat ze als het om
duurzame energie gaat nog veel minder zijn dan in de vorige kabinetten-Balkenende.
Ik hoop dat ik de PvdA-fractie de komende maanden aan mijn zijde vindt om
alsnog adequate maatregelen vorm te geven.Mevrouw Smeets (PvdA):Ik bestrijd de opvatting dat het veel minder is dan in de vorige kabinetten.
Dat is ver bezijden de waarheid. Dat weet de GroenLinksfractie zelf ook.De heer Van der Ham (D66):Ik vind het leuk om van de heer Duyvendak te horen dat het vorige kabinet
zo groen was. Ik vind dit kabinet overigens ook wel redelijk groen, zeker
wat betreft de ambities. U weet echter ook dat die ambities zeer afhankelijk
zijn van technologie en ontwikkeling, zoals met betrekking tot CO2.
Vindt u dat daarin genoeg wordt geïnvesteerd? U hebt hopelijk een amendement
van mijn hand gezien, waarin ik een forse extra investering in de CO2-opslag nastreef. Nederland kan heel goed worden in de transitietechnologie
die voor die opslag wordt ingezet. Er worden al wat projecten opgezet, maar
er moet nog veel meer gebeuren. Bent u geneigd om dat soort voorstellen te
steunen?Mevrouw Smeets (PvdA):Dat amendement heb ik uiteraard wel gezien, omdat het in ons "circuit"
zit. De dekking vind ik zeer ondeugdelijk. Uit dat oogpunt zou ik het amendement
al niet willen en kunnen ondersteunen. Op dit moment willen wij nog niet inzetten
op deze technologie, maar op duurzame energiebesparingen. Daar gaat het ons
om. Het amendement zoals het er nu ligt, zal ik niet steunen.De heer Van der Ham (D66):Die dekking is heel erg goed, omdat deze heel veel bijdraagt aan extra
werkgelegenheid en dat soort zaken. De Partij van de Arbeid is misschien niet
zo gecharmeerd van de manier waarop wij dat willen. Wat mevrouw Smeets zegt
over CO2-opslag verbaast mij echter. CO2-opslag is namelijk
een middel waarmee wij de periode kunnen overbruggen die gemoeid is met de
ontwikkeling van zonne-energie en windenergie. Neemt mevrouw Smeets nu afstand
van de pilotprojects voor CO2-opslag die het kabinet heeft ondernomen?
Dat zou ik heel gek vinden.Mevrouw Smeets (PvdA):Wij hebben het nu over het amendement van de heer Van der Ham. Dat steun
ik niet, omdat wij ons budget liever op een andere manier willen inzetten,
bijvoorbeeld voor vormen van duurzame energie als zonne-energie en offshore
windenergie. Wij steunen dus in ieder geval niet datgene wat nu van de hand
van de heer Van der Ham voorligt. Dat wil niet zeggen dat de Partij van de
Arbeid afstand neemt van wat het kabinet daarover heeft gezegd.De heer Van der Ham (D66):Ik hoop dat ik mevrouw Smeets begrijp. Wat het kabinet doet voor CO2-opslag vindt zij voldoende. Verder hoeft er van haar niets te gebeuren.Mevrouw Smeets (PvdA):In het hele leven gaat het om het maken van keuzes. Wij maken nu een andere
keuze dan de CO2-opslag die de heer Van der Ham in zijn amendement
heeft verwoord.Zonder sterke, mondige en geïnformeerde consumenten is er geen goede
markt. De PvdA is erg blij dat het ministerie sterk inzet op de versterking
van consumentenrechten en de mogelijkheden om recht te halen. Veel mensen
weten inmiddels de weg te vinden naar de website ConsuWijzer. Wij zijn erg
verguld dat de Consumentenautoriteit oneerlijke handelspraktijken heeft aangepakt
en hopen dat zij dat de komende jaren nog veel vaker zal doen. Wij hopen dat
het aanpakken van malafide praktijken uiteindelijk nooit meer nodig zal zijn,
maar zo ver zijn wij nog niet. Er zijn immers genoeg groepen die nog lang
geen mondige consument zijn. Zij worden makkelijk slachtoffer van al te behendige
handelaren. Wij denken aan ouderen en kinderen. Wij kennen allemaal de verhalen
van oudere mensen die in goed vertrouwen een abonnement of financieel product
kopen. Kinderen vormen een andere gemakkelijke doelgroep. Wij zijn blij dat
de Consumentenautoriteit de zwendel met dure sms'jes en ringtones aanpakt.
De PvdA juicht toe dat er eindelijk een bel-me-nietregister komt. Frank Heemskerk
is daarmee de staatssecretaris van: geen woorden, maar daden.De PvdA vraagt speciale aandacht voor de laaggeletterden: mensen die niet
of zeer langzaam kunnen lezen en al helemaal niet de kleine lettertjes. Er
zijn anderhalf miljoen laaggeletterden in Nederland. Dat is in marketingstermen
een enorme doelgroep. Laat hen vooral de speciale doelgroep worden van het
ministerie en het consumentenbeleid. Het lijkt ons een goede eerste stap als
laaggeletterden via voorlichting weten advies te kunnen en te moeten vragen
bij ingewikkelde financiële producten of grote aankopen. Graag horen
wij van de staatssecretaris hoe hij dit ziet.De consument kan ook een patiënt of verzekerde zijn. In de planning
van het kabinet zal het wetsvoorstel over cliënt en kwaliteitszorg in
de zomer van het jaar 2008 de Kamer bereiken. Is de staatssecretaris bereid
zich in te spannen, de positie van consumenten verder te versterken vanuit
het belang van transparantie?Mijn laatste thema is innovatie. De fractie van de PvdA is benieuwd naar
de effectiviteit van een aantal innovatiemaatregelen. Er wordt over het succes
van innovatievouchers gesproken. De minister laat echter weten dat die in
groten getale op de plank blijven liggen. Deze tegenstrijdigheid ziet de PvdA
graag opgehelderd.Bij innovatie op de arbeidsmarkt denken wij aan zelfstandigen zonder personeel.
Wij kijken uit naar de beleidsbrief zzp'ers van de staatssecretaris. Wij hopen
dat daarin een heldere definitie wordt opgenomen en dat in toekomstig beleid
meer rekening wordt gehouden met deze grote groep mensen die in zelfstandigheid
arbeid verricht. Wellicht is het mogelijk om in deze beleidsnota aandacht
te besteden aan de werkplekken van de zzp'ers. Deze groep heeft grote behoefte
aan betaalbare werkplekken. Door de SUWI-operatie zijn er veel gebouwen leeg
komen te staan. Kan het ministerie van EZ de gemeenten aansporen en oproepen
om de gebouwen die leeg staan aan zzp'ers ter beschikking te stellen? Dat
duwtje in de rug zouden de zzp'ers best kunnen gebruiken.Voorzitter. Mijn tijd zit er helaas op. Ik maak graag van de gelegenheid
gebruik om de minister en de staatssecretaris heel veel succes te wensen voor
het komende jaar en natuurlijk voor de gehele kabinetsperiode. Mijn fractie
heeft er vertrouwen in en ik kijk uit naar de antwoorden.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik heb u niets horen zeggen over marktwerking. Ik ben toch wel benieuwd
naar uw mening op dit punt. Ik kwam uw collega Ton Heerts gisteren tegen bij
die FNV Bad Practices Show Marketing en ik verwachtte dat u daarover nog wat
zou zeggen. Ik stel graag de volgende vraag. De staatssecretaris heeft aangekondigd
zo spoedig mogelijk te komen met de resultaten van het onderzoek naar de arbeidsomstandigheden
van postbezorgers. Onderzocht wordt of zij onder sociaal onwenselijke arbeidsomstandigheden
moeten werken. Ik haalde net het voorbeeld aan van iemand die niet meer mag
werken als postbezorger omdat hij met zijn kind naar het ziekenhuis moet.
Dat is toch onmenselijk? Wat vindt u daarvan?Mevrouw Smeets (PvdA):U wijst op de bijeenkomst van gisteren. Mijn collega Heerts heeft daar
behartigenswaarde woorden gesproken. Door een andere collega, Ferd Crone,
is een motie ingediend waarin het kabinet is verzocht om alle zaken in kaart
te brengen inclusief de lessen die daaruit geleerd kunnen worden voor de toekomst.
Mijn fractie vindt het teleurstellend dat dit overzicht pas in de zomer van
2008 beschikbaar komt. Dat mag echt wel wat sneller, ook naar aanleiding van
de bijeenkomst van gisteren.Mevrouw Gesthuizen (SP):Maar vindt u het voorbeeld dat ik gaf sociaal onaanvaardbaar?Mevrouw Smeets (PvdA):Ik vind het moeilijk om op dit soort voorbeelden te reageren. Het grotere
geheel moet worden bezien. In reactie op uw voorbeeld zou ik natuurlijk moeten
zeggen: ja, dat is ontzettend vervelend en zo zou het niet mogen gebeuren.
Het gaat echter om het grotere geheel. Wat leren wij van de zaken die wij
tot nu toe hebben gezien? Welke lessen moeten wij daaruit leren voor de toekomst?
De heer Crone heeft het kabinet op dat punt al in mei 2007 via een motie opgeroepen.Mevrouw Gesthuizen (SP):U vindt dus net als ik dat dit een onwenselijke en onmenselijke situatie
is als deze voorkomt. Ik benadruk dat deze inderdaad voorkomt. U zegt dat
een en ander in de wet is geregeld. Tijdens het PvdA-congres is tegen de leden
gezegd dat in de wet staat dat indien er sociaal onaanvaardbare arbeidsomstandigheden
worden gehanteerd, het kabinet verplicht is om in te grijpen. Het lijkt mij
dat u uw staatssecretaris moet aansporen om dat daadwerkelijk te doen.Mevrouw Smeets (PvdA):Ik zal de antwoorden van de staatssecretaris afwachten. De PvdA is een
partij die zaken die op het congres aan de orde komen in de Kamer afhandelt.
U doet het nu voorkomen alsof de Partij van de Arbeid absoluut geen oog heeft
voor bepaalde uitspattingen. Dat is zeker niet het geval. Dat is gisteren
ook nog eens door mijn collega Heerts op het FNV-congres duidelijk onderstreept.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Ik heb leden horen spreken over een goed vestigingsklimaat
maar ik heb daar heel andere dingen over gehoord. Ik heb bijna het hele zomerreces
benut om bedrijven en mkb'ers te bezoeken. Op enkele succesvolle ondernemers
die de schaapjes inmiddels op het droge hebben na, waren de gesprekken
met jonge starters en oude, ervaren ondernemers schokkend. Jonge ondernemers
worden door de huidige Nederlandse regering met belastingen, heffingen en
wet- en regelgeving gestraft. Het lijkt wel alsof zij niet voor zichzelf hadden
moeten beginnen. Ik speek uit ervaring, want ik ben zelf ook starter geweest
en heb de ellende persoonlijk ervaren.De ondernemers zijn het echt spuugzat. De een overweegt naar het buitenland
te vertrekken, de ander durft zijn vier generaties oude familiebedrijf niet
aan nummer vijf over te dragen. Ondertussen komt er ook nog een minister tussendoor –
dat is overigens niet deze minister – met het plan dat mkb'ers hun stoepje
schoon dienen te houden. Zij zijn nu per week al een dag kwijt aan allerlei
onzinnigheden, waarmee zij als hardwerkende, economiereddende brigade door
de overheden wekelijks worden gebombardeerd. Daar mag echt niets meer bij
komen.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ben eigenlijk een beetje verbaasd: wie heeft de heer Graus dan gesproken?
De feiten zijn namelijk als volgt. Er is een intensivering in het kader van
de technologie van 1 mld. Dit kabinet zet 800 mln. loonsuppletie en 200 mln.
Vpb-verlaging in. Met andere woorden, tegenover de 1,6 mld. lastenverzwaring
voor het bedrijfsleven staat 2,0 mld. lastenverlichting, wat per saldo neerkomt
op een plus van 400 mln. Wil de heer Graus ondernemers op deze feiten attent
maken?De heer Graus (PVV):Ik ben helemaal ontroerd door de mooie woorden van de heer Ten Hoopen,
maar ik hoor andere dingen. Het is des te erger dat de bedrijven er niets
van merken. Gezien de peilingen spreekt mijn partij toch de taal van de bedrijven
en het volk. Wij verwoorden de laatste maanden goed wat er onder hen leeft.De heer Ten Hoopen (CDA):Natuurlijk spreekt de heer Graus namens die bedrijven. Ik gebruik echter
geen retoriek, ik houd hem slechts de feiten voor. Ik daag hem uit daarop
te reageren. De feiten tonen aan dat dit kabinet een concurrentieel klimaat
schept voor de bedrijven.De heer Graus (PVV):Het zijn feiten maar ze komen blijkbaar niet tot uitdrukking bij de bedrijven.
Dat is het laatste wat ik erover wil zeggen. Wij krijgen geluiden van bedrijven
en burgers. Voor hen sta ik hier, niet om de heer Ten Hoopen te plezieren.Mevrouw Smeets (PvdA):De heer Graus zegt dat de ondernemers het "spuugzat" zijn. Hoe
verklaart hij dan dat er zo veel nieuwe bedrijven starten? Blijkbaar worden
heel veel mensen, "burgers", enorm gestimuleerd om met een bedrijf
te beginnen. Dit zijn geen cijfers die ik zelf verzin, maar feiten.De heer Graus (PVV):Het is heel mooi dat die starters er zijn. Nederlanders zijn inderdaad
ondernemers met lef, durf en moed, ook in deze tijd. Daar kunnen wij alleen
maar heel erg trots op zijn. Dat is dé Nederlandse identiteit, die
dus echt bestaat. Op de starters kom ik dadelijk nog terug; ook zij hebben
fors hulp nodig. Ik ben in ieder geval blij dat mensen de moed erin houden;
het is fijn dat mevrouw Smeets mij daaraan herinnert.Hoe zit het met de voortgang van de beloofde administratievelastenverlichting?
Ondernemers behoren te ondernemen en zouden niet mogen worden gestraft met
lastenverzwaring.Het ministerie constateert terecht dat moderne economieën vooral
concurreren op kennis en innovatie, maar trekt daaruit de onjuiste conclusie
dat het bedrijfsleven moet worden ondersteund door middel van algemene projectgebonden
innovatiesubsidies. Deze maatregelen zijn in de praktijk weinig effectief
en werken uiteindelijk vaak contraproductief. Enerzijds zadelen ze bedrijven
namelijk op met extra administratieve regels, anderzijds drijven ze de algemene
belastingdruk op waardoor ondernemen minder aantrekkelijk wordt. Het ministerie
zou zich wat innovatie betreft, moeten concentreren op het verbeteren van
het ondernemingsklimaat voor kennisintensieve bedrijven en op een goede bescherming –
dat is heel belangrijk – van intellectueel eigendom.Gegeven de huidige trend van belastingverhogingen over de gehele linie
verslechtert het ondernemingsklimaat snel. Bij de innovatievouchers voor het
mkb kan men zich afvragen hoeveel behoefte de gemiddelde mkb'er heeft om kennis
in te kopen. Aangenomen dat die behoefte bestaat, kan de overheid daarin het
beste voorzien door de winstbelasting te verlagen. Zo wordt ondernemers extra
budget gegund dat zij naar eigen inzicht kunnen besteden; die overheidsbemoeienis
hebben zij niet nodig.Een volgend voorbeeld is de regeling TechnoPartner. Dergelijke subsidies
zijn onnodig als het ondernemingsklimaat dermate gunstig is dat het zonder
verdere stimulans aantrekkelijk is voor technologische starters om zich in
Nederland te vestigen. Gunstige omstandigheden zijn lage winstbelasting en
goede bescherming van intellectueel eigendom. Daaraan kunnen worden toegevoegd
een goede infrastructuur op het gebied van ict en kwalitatief hoogwaardig
en praktijkgericht onderwijs.Vervolgens kom ik op de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk. Voor
deze fiscale subsidie geldt eenzelfde redenering als voor het eerder door
mij genoemde en de innovatievouchers. Een verlaging van de winstbelasting
geeft ondernemers extra budget waarmee zij zelf kunnen bepalen of zij hun
speur- en ontwikkelingswerk willen uitbreiding.Een laatste voorbeeld is het principe van de launch customer, waarbij
de overheid het voortouw neemt bij het toepassen van nieuw ontwikkelde producten
of technieken. Dit is geheel onnodig, omdat nieuwe producten of technieken
die werkelijk innovatief zijn, vanzelf kunnen rekenen op belangstelling van
afnemers in de vrije markt. Zij kunnen daarom geïntroduceerd worden zonder
overheidssteun en/of overheidsbemoeienis.De heer Aptroot (VVD):Op zichzelf klinkt het positief wat de heer Graus zegt en zo bedoelt hij
het ook. Ik wil hem toch iets voorleggen. Wij hebben de winstbelasting tijdens
de vorige kabinetsperiode van het normale tarief van 34,5% verlaagd
naar 25,5%. Wij konden niet lager. Als wij lager zouden gaan, zouden
landen als Japan bedrijven met een vestiging in Nederland daar extra belasten.
Als de heer Graus de winstbelasting nog verder wil verlagen, worden de bedrijven
teruggepakt en gaan de vestigingen weg.Ik vraag de heer Graus bovendien te heroverwegen om alle subsidies in
belastingverlaging te stoppen. Een startend bedrijf maakt de
eerste paar jaar namelijk vaak geen winst. Dan kan het goed zijn om dat zetje
toch even te geven via een subsidieregeling.De heer Graus (PVV):Dat is inderdaad een van de oplossingen. Alles kan. Wij kunnen schapen
klonen en landen op andere planeten. Het is maar net wat men wil en wat goed
is voor de economie.Dan nu een heel ander punt dat veel bedrijven in de grensstreek de das
om doet. Dat is de accijnsverhoging. Deze voorgenomen verhoging zal de doodsteek
worden voor veel ondernemers in onze grensgebieden. Ik kom zelf uit Limburg
en dat blijkt duidelijk uit mijn accent, waar ik heel trots op ben. Met name
de Limburgse ondernemers gaan verstrikt raken door de honderden kilometers
grens met België en Duitsland. Die landen hebben lagere tarieven dan
Nederland. Volgens mij heeft Den Haag niet in de gaten dat het grensoverschrijdende
verkeer niet bij een kratje bier alleen blijft. De kranten stonden namelijk
vol van een kratje bier. Ook andere boodschappen worden in het buitenland
gekocht om de rit nog aantrekkelijker te maken. Het geheel gaat dus niet alleen
ten koste van de bierbrouwers en de werknemers, maar heeft ook negatieve gevolgen
voor de Nederlandse schatkist. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat
de schatkist door deze regeling juist btw en accijns zal mislopen. Het is
vooral de doodsteek voor de ondernemers in de grensgebieden. Ik weet dat de
minister zelf ook uit Limburg komt en hoop dat zij goed over haar schaapjes
waakt die daar leven en ondernemen.De PVV pleit voor vermindering van de controles en fusie van controlerende
instanties. De gemiddelde mkb'er is een dag kwijt aan administratieve handelingen
en wet- en regelgeving. Dat is natuurlijk te gek voor woorden. De meest gehoorde
klacht betreft de vele controles van even zovele autoriteiten, die elkaar
met de regelmaat van de klok tegenspreken. Het maakt het nog eens extra moeilijk
dat zij niet op één lijn zitten. Wij hebben een heel goed voorstel,
namelijk om het aantal controlerende instanties terug te brengen tot één,
waarbij de verschillende overgebleven specialisten gaan samenwerken en komen
tot maximaal één controledag per jaar per bedrijf. Uiteraard
zouden wij de PVV niet zijn als wij geen uitzondering zouden maken voor notoire
veelplegers, want die moeten vaker gecontroleerd worden. Sterker nog: zij
moeten gewoon worden opgedoekt en keihard worden aangepakt. Laat de goede
en welwillende ondernemers met rust. Laat ze lekker ondernemen. Dit willen
ze graag en hier zijn ze sterk in. De overheid moet ondernemers laten ondernemen.De voorzitter:Mevrouw Smeets wil u een vraag stellen.De heer Graus (PVV):Sorry, ik had mevrouw Smeets niet gezien.Mevrouw Smeets (PvdA):Dat gebeurt wel vaker, maar dat heeft met mijn lengte te maken.De heer Graus klaagt over de regeldruk en de administratieve lasten voor
ondernemers. In september hebben wij een uitgebreid en kritisch debat gevoerd
met deze staatssecretaris en de staatssecretaris van Financiën. Toen
heb ik geen inbreng gehoord van de PVV. Ik ga er dan altijd vanuit dat er
weinig te klagen valt, want anders had ik daar gezeten als ik de PVV was geweest.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Voor zover ik mij kan herinneren, ben ik bij iedere plenaire
bespreking geweest. Omdat de PVV nu nog maar negen zetels heeft, moet zij
wel eens een ao laten schieten. Ik kan niet overal bij zijn. Vaak overlappen
de portefeuilles elkaar en moeten er keuzes worden gemaakt. Ik klaag zolang
ik Kamerlid ben, dus sinds een jaar, over administratieve lasten en bepleit
lastenverlichting. Mijn fractieleider Geert Wilders doet dat ook al jaren.
Wij hebben nooit een andere toon gezet dan deze. Misschien was u hiernaast
net een gevulde koek aan het halen of zoiets dergelijks. Ik heb het echt altijd
gedaan.Wij pleiten voor een nationaal controle orgaan, NCO. Dat zou heel toepasselijk
zijn. Ook pleiten wij voor een protocol voor de controles op arbeidsomstandigheden
bij de brandweer, de gemeente et cetera. Wat vindt de minister hiervan?Er moet meer hulp en ondersteuning komen voor starters. Starters moeten
ervoor worden beloond dat zij in deze tijd met veel durf en doorzettingsvermogen
een bedrijf beginnen. Wat is de minister voornemens te doen om deze mensen
te steunen?Voordat ik het vergeet te zeggen, merk ik vast op dat wij vaak signalen
krijgen dat heffingen onterecht worden geïncasseerd. Daar gebeurt van
alles mee, maar niets komt ten goede aan waar de heffingen voor bedoeld zijn.
Wil de minister dit inzichtelijk maken?Het ministerie van Economische Zaken dient meer tegenwicht te bieden aan
andere ministeries als Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en Verkeer en Waterstaat. Het raakt elkaar allemaal, maar er moet meer tegenwicht
komen als het gaat om milieu en files en de gevolgen voor burgers en bedrijven.
Daar is het ministerie van Economische Zaken ook verantwoordelijk voor.Het Nederlands tij dient te worden gekeerd. Wij moeten terug naar een
beter en sterker Nederland voor onze burgers en mkb'ers.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Het streven naar welvaart is een nobel streven. Daarbij geldt
echter wel dat de economie ten dienste van de samenleving staat en niet andersom,
zoals professor Graafland, hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek aan
de universiteit van Tilburg al stelde. Economische groei ligt besloten in
de manier waarop God de mens heeft geschapen: een creatief wezen naar zijn
beeld. Dat stelt de mens in staat, kennis te vermeerderen en productiever
te worden. Die groei moet echter wel samengaan met sociale ontwikkeling, zegt
Graafland. Die mening deelt de ChristenUnie. Het is dan ook zaak, oog te houden
voor belangen die niet of moeilijk in geld zijn uit te drukken, zoals milieu,
natuur, de sociale samenhang in de samenleving en inkomensverhoudingen wereldwijd.
De fractie van de ChristenUnie is dan ook blij dat in de missie van de bewindspersonen
naast het werken aan een welvarend en ondernemend Nederland het werken aan
een duurzaam Nederland tot uitdrukking komt.Naast het voortdurend streven naar een gunstig vestigingsklimaat vraagt
de globalisering niet alleen om wereldwijde afspraken om het economisch verkeer
aan sociale en ecologische normen te binden, maar ook om een goed nationaal
beleid voor duurzame economische en sociale ontwikkeling. Volgens de internationale arbeidsorganisatie zijn er wereldwijd ongeveer 218 miljoen werkende
kinderen. Zoals bij de algemene politieke beschouwingen aangekondigd, heeft
de fractie van de ChristenUnie eind september het actieplan"Stop Kinderarbeid
- Eerlijke Handel" gepresenteerd. De fractie van de ChristenUnie wil
van de minister weten of er stimuleringsmaatregelen bestaan en of zij of de
staatssecretaris bereid is om deze te ontwikkelen voor bedrijven die zich
actief en positief inzetten voor de bestrijding van kinderarbeid. Het is noodzakelijk
dat Nederland in WTO-verband strenger toeziet op de naleving van de meest
fundamentele ILO-normen, ook bij uitbesteding van werk aan het buitenland.
Wij verzoeken de minister, zich er in WTO-verband voor in te zetten en de
mogelijkheden te onderzoeken om producten waarvan bekend is dat er kinderarbeid
voor aan te pas is gekomen, uit het handelsvolume te weren.Verder vraagt de ChristenUniefractie de minister om zorg te dragen voor
een beleid rondom handelsmissies dat er waar mogelijk op gericht is kinderarbeid
en activiteiten van bedrijven die hierbij betrokken zijn terug te dringen.Ten slotte is mijn fractie van mening dat voor consumenten informatie
beschikbaar moet zijn over kinderarbeidvrije producten.Mevrouw Gesthuizen (SP):Hoe denkt u over de wet openbaarheid van productie en ketens? Vindt u
dat die wet er moet komen?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik vind dat er inderdaad wat meer transparantie moet komen in de ketenverantwoordelijkheid.
Ik wil samen bezien op welke manier wij daaraan meer handen en voeten kunnen
geven, in afwachting van de voorstellen waarmee het kabinet komt. Ik kan hier
niet zeggen dat die wet er zal komen. Dat moeten wij eerst afwachten. De staatssecretaris
zal sowieso komen met een nieuw MVO-beleid. Wij moeten even afwachten wat
daarin allemaal is opgenomen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik vind dit toch echt jammer. Hierover wordt al de nodige jaren gepraat.
Ik had juist gehoopt – en dat ook begrepen – dat de ChristenUnie
zich juist hiervoor heel sterk maakt. U hebt onlangs hierover zelf nog een
bijeenkomst georganiseerd, waarvoor ik u alle lof geef. Het is jammer dat
met al die vrijblijvendheid van de afgelopen jaren niet genoeg wordt bereikt.
Deelt u de visie dat ook de nodige plichten moeten worden vastgelegd voor
bedrijven om tot transparantie te komen en mogelijkheden voor consumenten
om die transparante informatie te kunnen opvragen? Vindt u dat de wet er moet
komen?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik vind inderdaad dat er maatregelen moeten komen voor meer transparantie
bij de ketenverantwoordelijkheid en voor de productie binnen de gehele keten.
Ik wil echter eerst afwachten waarmee de staatssecretaris komt, dan kunnen
wij erover verder debatteren.Bedrijven dienen transparant te zijn over hun productieketen, over de
mate waarin de fundamentele ILO-arbeidsnormen in de praktijk worden gebracht
en over de mate waarin zij actie ondernemen om hierop voortgang te boeken.
Het ministerie van EZ stimuleert transparantie, maar wordt het niet tijd om
te komen tot wetgeving om transparantie te bevorderen, zodat bedrijven kunnen
worden gevolgd op hun progressie en consumenten kunnen worden geïnformeerd
over de producten die te koop zijn? Graag zien wij een voorstel van de bewindspersonen
op deze punten tegemoet.In de brief van de minister over het industriebeleid en in de begroting
wordt het belang benadrukt van het terugdringen van administratieve lasten
en regeldruk. Wij waarderen de nieuwe reductiedoelstelling uit het coalitieakkoord
van 25%. Om deze doelstelling te kunnen realiseren, is een sterke coördinatie
nodig. Nu hebben zeven bewindspersonen een coördinerende rol bij de aanpak
van de regeldruk. Graag verneemt de ChristenUnie de visie van de minister
op de aanbevelingen van Actal, waarbij in het bijzonder aandacht wordt gevraagd
voor het aanpakken van deze versnipperde coördinatie.Verder geeft de minister aan dat het starten als ondernemer vanuit werknemerschap
of uitkering aantrekkelijker wordt gemaakt. Meer specifiek heeft het ministerie
van EZ in 2008 de ambitie om meer jongeren te interesseren in het starten
van een eigen bedrijf. De minister wil microkredieten inzetten voor startende
ondernemers, met extra aandacht voor ondernemers in de veertig aandachtswijken.
Graag verneemt mijn fractie de ambities van de bewindslieden voor de groei
van startende ondernemers met een microkrediet en snelle groeiers. Er zijn
namelijk geen doelstellingen neergelegd in de begroting.De ChristenUnie vraagt daarnaast de aandacht van de bewindslieden voor
het in kaart brengen en wegnemen van belemmeringen voor ouderen om zelfstandig
ondernemer te worden. Graag vernemen wij hierop een reactie van het kabinet.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben begin dit jaar naar
aanleiding van de tweede Voortgangsrapportage Industriebrief aandacht gevraagd
voor het gebrek aan vakpersoneel. In dit verband vragen wij, in lijn met vorige
bijdragen, nogmaals naar de coördinatie tussen de ministeries van EZ
en van OCW, zeker nu het genoemde gebrek aan vakpersoneel alleen nog maar
toeneemt. Juist deze minister achten wij in staat de mogelijke synergie tussen
OCW en EZ optimaal te benutten. Hoe is de coördinatie op dit moment en
wat zijn daarvan de concrete resultaten?In dit kader tot slot nog het volgende. Het ministerie van Economische
Zaken is bezig met het opzetten van de taskforce technologie, onderwijs en
arbeidsmarkt. Volgens het beleidsvoornemen moet het bedrijfsleven hierin een
leidende rol krijgen. Vanuit de federatie van technologiebranches bereiken
ons echter berichten, dat de leidende rol voor het bedrijfsleven ver te zoeken
is en dat de focus van technologie naar techniek is verlegd. Wij verzoeken
de minister om bij het verder uitwerken van dit beleidsvoornemen de leidende
rol van het bedrijfsleven veilig te stellen en hierbij de federatie van technologiebranches
te betrekken.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. Het is bekend dat de fractie van GroenLinks vaak aan het bestaansrecht
van het ministerie van Economische Zaken heeft getwijfeld. Wij hebben er regelmatig
voor gepleit het energiedeel van het ministerie onder te brengen bij VROM.
Dit zou het voeren van een effectieve klimaatpolitiek fors vereenvoudigen.
Helaas is dit bij de formatie geblokkeerd. Nu dit zo is, daagt
de fractie van GroenLinks de minister van Economische Zaken uit om te laten
zien wat een groen ministerie van EZ in zijn mars heeft. Groene economische
politiek is immers bittere noodzaak, maar ook een geweldige kans. Wij moeten
kiezen voor R&D, voor een creatieve, groene kenniseconomie, en voor het
streven om de schoonste economie van Europa te worden. Nederland kán
een "Green Valley" aan de Noordzee worden. Het ministerie van Economische
Zaken zou hierin de leiding kunnen nemen. Maar wil de minister dit eigenlijk
wel? Het lijkt er nog niet op. Staat zij eigenlijk wel achter het doel om
van Nederland de schoonste en zuinigste economie van Europa te maken? Of ziet
zij dit als niet meer dan een hobby van haar collega-minister Cramer?Want waar was minister Van der Hoeven om de bouw van de nieuwe kolencentrales
te stoppen? Vijf nieuwe kolencentrales zijn met elkaar net zo vuil als alle
auto's in Nederland samen. Zij zijn twee keer vuiler dan centrales op aardgas
en oneindig veel vuiler dan zon of wind. Waar is in het debat over de kolencentrales
de CDA-fractie en de fractie van de PvdA? Nieuwe kolencentrales zijn een blamage
voor de klimaatambities van dit kabinet. Waarom wordt er slechts een vage
inspanningsverplichting voor de bouwers van de kolencentrales afgesproken
om het zo schoon mogelijk te doen? Waarom is er geen sprake van een harde
resultaatsverplichting? Waarom wordt niet alles uit de kast gehaald om een
wet te maken die de komst van kolencentrales stopt? De fractie van GroenLinks
zegt: "kappen met kolen". Mijn fractie zal er de komende tijd alles
aan doen om de bouw van de kolencentrales te voorkomen. Gemeenten en provincies
zijn aandeelhouders van de "kolenbouwers" Essent en Nuon. In de
gemeenteraden en de provinciale staten roepen de vertegenwoordigers van GroenLinks
andere partijen op dit moment op om hun aandeelhoudersmacht te gebruiken om
de investeringen af te blazen.Nederland staat er wat betreft de duurzame energie slecht voor. De productie
ervan is in Nederland heel beperkt en blijft achter bij andere landen in Europa.
Waarom kan Denemarken 17% van zijn elektriciteit halen uit windenergie,
terwijl Nederland nog geen 2% haalt? Dit kabinet heeft een mooi en
ambitieus doel, namelijk 20% duurzame energie in 2020. De maatregelen
van minister Van der Hoeven steken echter erg schril af bij dit ambitieuze
doel. Er komt een beetje subsidie voor duurzame energie, namelijk ongeveer
20%. Dit is een percentage dat gebruikelijk was onder de vorige kabinetten.
Dit is dus niet veel meer, maar veel minder. Dit is geen stap vooruit, maar
een stap achteruit. Dit is werkelijk ongelofelijk.De heer Van der Ham (D66):Ik kan het niet laten, te benadrukken dat het toch uitmaakt of er een
kleine partij in de regering zit. Ik weet dat mijn vraag wat flauw is, maar
die is wel heel reëel. Heeft de heer Duyvendak geen spijt dat GroenLinks
niet zelf is aangeschoven? Er is zo veel aandacht voor natuur- en milieubeleid.
De fracties van de PvdA en de ChristenUnie hebben in zijn ogen te weinig gedaan.
Hierover denk ik wat genuanceerder, maar wij zouden beiden graag veel verder
gaan. Heeft de heer Duyvendak geen spijt dat GroenLinks niet zelf is aangeschoven
in de regering? Dan was het wellicht allemaal veel groener geweest.De heer Duyvendak (GroenLinks):Wij hadden graag geregeerd en wij regeren graag een volgende keer. Tegelijkertijd
moet mij van het hart dat de afstand wel heel erg groot is tussen wat GroenLinks
ambieert en wat er in de praktijk gebeurt op milieugebied. Ik vraag mij met
recht af of wij dit in een regeerakkoord hadden kunnen overbruggen. Neem het
hypothetische geval dat D66 nu aan de onderhandelingstafel had gezeten. Ik
vraag mij af of die partij dat had kunnen overbruggen.De heer Van der Ham (D66):Wij hebben bewijskracht. Wij hebben aangegeven dat wij het beter zouden
hebben gedaan dan de ChristenUnie en de PvdA. Dat geldt zelfs voor de VVD.
Dat moet ik die partij nageven. Van GroenLinks zullen wij het nooit weten.
Dan vind ik heel jammer en op die manier ook een beetje vrijblijvend van GroenLinks.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het is inderdaad schrijnend dat, terwijl de vorige kabinetten-Balkenende
structureel 700 mln. per jaar voor de MEP, de duurzame energiesubsidie, wisten
vrij te spelen, dit kabinet volgend jaar begint met 10 mln., daarna met 40
mln. en eindigt met 160 mln. per jaar structureel. Dat is echt heel veel minder.
Dit is slechts een voorbeeld, maar kijk maar naar de plannen van afgelopen
vrijdag. Voor asfalt komt er 4,5 mld. beschikbaar. Die initiatieven liggen
heel ver af van GroenLinks. Die bevestigen mij helaas in onze indruk dat wij
moeilijk een plek in dit kabinet hadden kunnen vinden.Wij voeren oppositie, maar toch zien ook wij nog wel dingen aangenomen
worden. Dan hopen wij resultaat te boeken, bijvoorbeeld met de motie-Halsema
om te komen tot een verplicht aandeel duurzame energie, een andere manier
om duurzame energie te realiseren dan via subsidies. Ook die motie wordt door
het kabinet echter niet uitgevoerd. Waarom gebeurt dat niet? Het gevolg is
wel dat het Milieu- en Natuurplanbureau scherp oordeelt over de kabinetsplannen
voor duurzame energie. Ik citeer: "Vanwege de beperkte subsidiebudgetten
vindt er weinig productie van vernieuwbare energie plaats." Ik zeg dat
ook tegen mevrouw Smeets. Hun collega's van ECN, andere onderzoekers, waarschuwen
voor een groot subsidietekort al in 2011. Zij zien de productie van duurzame
elektriciteit na 2014 helemaal in elkaar klappen.Mevrouw Smeets (PvdA):Voorzitter. Het is jammer dat GroenLinks een verkeerde voorstelling van
zaken geeft. Dit kabinet is namelijk wel bezig met de motie-Halsema. Er wordt
bekeken wat er samen met andere landen kan gebeuren. Dat weet de heer Duyvendak
ook. Dat is al vaker ter sprake gekomen, maar iedere keer herhaalt de heer
Duyvendak dat die motie niet wordt uitgevoerd. Dat klopt niet.De heer Duyvendak (GroenLinks):De motie-Halsema vraagt om in Nederland te komen tot een verplicht aandeel
duurzame energie. Alle bedrijven zouden moeten worden verplicht een bepaald
percentage zon, wind en dat soort zaken te leveren, oplopend in de tijd. Die
motie wordt niet uitgevoerd. Het kabinet heeft de motie gelezen alsof erin
wordt gevraagd om deze kwestie in Europees verband of met een Europese groep
van landen in te voeren, maar dat wordt helemaal niet gevraagd. Zo wordt de
motie echter wel geïnterpreteerd en dat betreurt mijn fractie.
Mijn fractie betreurt het evenzeer dat mevrouw Smeets de motie ook op deze
manier uitlegt, want daardoor wordt het nog moeilijker dit kabinet te dwingen,
ook nu de subsidiebedragen zo laag zijn, de komende periode te komen tot een
verplicht aandeel duurzame energie.De productie van duurzame energie is afhankelijk van langetermijnzekerheid.
Hoe ziet minister Van der Hoeven deze lange termijn? Het kan toch niet bij
die 160 mln. per jaar structureel tot 2020 blijven? Waarom ontbreekt hier
iedere visie, ieder plan? Waarom die noodkreten uit de sector?Het kabinet maakt in zijn mediaoffensief goede sier met plannen voor zonne-energie,
maar waar zijn die plannen eigenlijk? Waar is het budget? Wij zijn op zoek
gegaan en er is eigenlijk niets. Gebakken lucht dus. Daarom heeft GroenLinks
maar een amendement gemaakt om vanaf 2008 structureel 50 mln. vrij te maken
voor de stimulering van kleinschalige zonne- en windenergie, achter de meter
zogezegd, zodat mensen en bedrijven er in 2008 zelf op hun eigen dak mee aan
de slag kunnen. Zonnepanelen op bijvoorbeeld 100.000 daken als een eerste
belangrijke stap. Doet de minister mee?De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Het ministerie van Economische Zaken is niet te benijden dezer
dagen, want terwijl minister Donner overhoop ligt met de PvdA en de ChristenUnie
over het ontslagrecht, moet Economische Zaken toezien dat de flexibilisering
van de arbeidsmarkt muurvast zit. Ook zal het de bewindslieden wel aan het
hart gaan dat minister Bos, minister Cramer en minister Vogelaar geen haast
lijken te maken met het openbreken van de huizenmarkt, iets te doen aan de
hypotheekrenteaftrek, of iets aan de huurliberalisatie. En wat is het jammer
dat de collega's van deze bewindslieden weinig structureels doen aan de vergrijzing
van de arbeidsmarkt. Deze bewindspersonen van de kenniseconomie zullen zich
ook zorgen maken over de positie van leraren in het middelbaar en het basisonderwijs.
Met heel veel argwaan zullen ze kijken of er meer geld komt voor hun collega
Plasterk. Maar ja, het is allemaal niet uw portefeuille of toch wel? Is niet
het ministerie van Economische Zaken er bij uitstek voor bedoeld om als haas,
als aanjager van het debat te fungeren? In vorige periodes was dat inderdaad
het geval en nu is het heel veel minder geworden. Minister en staatssecretaris,
wij horen van u zo ontzettend weinig op dit soort dossiers terwijl het zoveel
met uw beleid te maken heeft. Er is veel te doen in Nederland. Op het gebied
van de arbeidsproductiviteit kunt u het niet alleen doen en moet u het doen
met uw collega's van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit debat horen
wij u te weinig. De Raad van State had ook kritiek op het algemene beleid
van het kabinet en toonde zich "underwhelmed" door de ambities van
het kabinet bij de structurele problemen en de manier waarop het die wil aanpakken.
Waar blijft uw interventie in het debat? Graag op dit punt een visie van deze
twee bewindslieden. Ik zou ze in het beetje bekrompen en behoudende gezelschap
van de andere ministers graag zien als een soort van Fred Astaire en Ginger
Rogers, die tijdens de Synode van Dordrecht binnen komen walsen. Dat zou ik
fantastisch vinden! Daar droom ik van. Voorzitter. Ook hoor ik graag van de minister en staatssecretaris wat
hun standpunt is over het rapport van Rinnooy Kan over de positie van de leraren.
Welke andere samenwerkingsverbanden gaat de minister de komende jaren aan
met het ministerie van OCW, bijvoorbeeld op het punt van de creatieve industrie?
Zij neemt er geen afstand van, maar zal zij ook nog met eigen initiatieven
komen? Graag hoor ik ook op dit punt haar visie.De grootste hervorming die wij tot nu toe van het kabinet hebben gezien,
die is aangekondigd door deze twee bewindslieden, is de wijziging op het punt
van de koopzondagen. Wij hebben zojuist een interruptiedebatje gehad met de
heer Ten Hoopen waaruit ik toch een beetje hoop put. Hij zei dat wij in ieder
geval de koopzondagen die nu al zijn afgesproken in de gemeenten, kunnen handhaven.
Ik krijg graag op dit punt een bevestiging van de lezing van het CDA, toch
de belangrijkste en grootste coalitiefractie van het kabinet. Ik hoop het
echt. Overigens wil ik dit het liefst aan de gemeenten zelf overlaten. Ik
wil dat de gemeenten zelf de afweging kunnen maken of iets toeristisch is
of niet. Ik zou niet graag willen dat het kabinet-Balkenende bepaalt wat een
goedgekeurde vorm van vermaak is. Dat lijkt mij toch geen goede zaak.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik ga graag wel over mijn eigen tekst. Ik heb gezegd dat aan de twaalf
zondagen die nu in de wet staan, niet wordt getornd en dat de bevoegdheid
op lokaal niveau blijft. Als die twaalf zondagen gehandhaafd worden, kunnen
op basis daarvan de winkels openblijven.De heer Van der Ham (D66):Ik ben heel erg blij dat u impliciet zegt dat de toeristische bepaling
in de wet moet worden geschrapt. Dan kunnen de gemeenten zelf een afweging
maken of het kan. Ik ben dus heel blij dat u dit voorstel van D66 steunt.De heer Ten Hoopen (CDA):Dit soort retorische trucs houdt u maar voor zichzelf. Ik houd mij bij
de feiten. Ik ga ook over mijn eigen tekst. Ik heb zojuist gezegd dat niet
wordt getornd aan de twaalf zondagen en dat het op lokaal niveau wordt besloten.
Dat zijn de twee uitgangspunten en aan de hand daarvan maakt het kabinet een
nieuw voorstel. De inzet van het kabinet is een verduidelijking. Daarvoor
stond ik hier. Ik stel het op prijs als u mijn woorden niet de uwe maakt.
Of u moet mijn standpunt onderschrijven.De heer Van der Ham (D66):De toeristische bepaling in de wet is vrij interpretabel gebleken. Dat
is terecht. Sommige mensen hebben er lol in om op zondag te gaan winkelen
en zo hun vrije dag te besteden. Ik vind het niet goed dat u via een wetswijziging
zou bepalen dat de eisen wat toeristisch is en niet worden aangescherpt. Dat
vind ik echt betutteling. Het gaat niet over de vraag hoe ik mijn zondag invul.De heer Aptroot (VVD):Wanneer kunnen wij het ongecorrigeerde stenogram van het debat krijgen?
Wij kunnen lang praten over wat de heer Ten Hoopen heeft gezegd, maar ik wil
gewoon de tekst wel eens zien en het liefst zonder dat er al in veranderd
is.De voorzitter:Dat zijn suggesties die u niet kunt menen. Wij doen altijd
onze uiterste best om het een paar uur na het debat al ter beschikking te
hebben. Dat is dus ruim voor het antwoord van de regering.De heer Van der Ham (D66):Nogmaals, ik zou niet graag willen dat het kabinet eerst een extra belasting
heft op pretparken en nu voor ons gaat bepalen wat wel en niet een erkende
vorm van ontspanning is.Voorzitter. Over anderhalve week zullen wij met minister Cramer en waarschijnlijk
ook met deze minister spreken over het programma Schoon en zuinig. Daarin
staan de ambities van het nieuwe kabinet voor schone energie. Wij hebben wat
verdergaande ambities, zoals u heeft kunnen lezen in onze tegenbegroting en
in de doorrekening daarvan. Maar laat ik ook een beetje sportief zijn: dit
kabinet is op een aantal punten groen, zeker wat de ambities betreft.Wij geloven met het kabinet dat wij voor de economie en ecologie samen
oplossingen kunnen vinden die beide kunnen versterken. Een van die oplossingen
is CO2-opslag. Deze technologie is ontzettend belangrijk, omdat
wij daarmee een deel van de tijd kunnen overbruggen die de technologie nog
nodig heeft om zich verder te ontwikkelen. Op dat punt heb ik een amendement
ingediend. Kortheidshalve verwijs ik naar het amendement, waarin staat waarom
ik het heb ingediend en hoe ik het wil dekken.De heer Duyvendak (GroenLinks):Over de dekking zal ik nog maar niks vragen, want die is gammel. Ik heb
wel een vraag over de inhoud van het amendement. Uit de Borsselegelden worden
ook al tientallen miljoenen klaargelegd voor de CO2-opslag. Vindt
u het niet wat veel om ook dit erbij te leggen? Vindt u niet dat de producenten
uiteindelijk zelf hieraan moeten meebetalen?De heer Van der Ham (D66):De CO2-opslag is voor D66 van groot belang. Wij zien dat wij
heel veel investeren in schone energie; dat doen wij ook in onze tegenbegroting.
Dat doen wij net als u door een verplicht aantal vast te stellen als duurzaam,
wat naar onze mening de meest effectieve vorm is van investeren in schone
energie. Die CO2-opslag is van ongelooflijk belang om ervoor te
zorgen dat het in 2020 echt wordt gehaald en om te voorkomen dat wij straks
misschien toch moeten kiezen voor kernenergie. Wij moeten dan ook daarin investeren.
Ik vind de pilotprojecten van het kabinet goed en ik vind het ook goed dat
ze uit de Borsselegelden zijn betaald, maar ik denk dat het niet voldoende
is. Wij zullen extra moeten investeren en de industrie extra moeten helpen
door haar tegemoet te komen voor de onrendabele top van investeringen in CO2-opslag. Dat is de bedoeling van mijn amendement.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het gaat dus niet om de research. Het gaat erom dat er in de periode 2018-2024
geld wordt bijgepast als de toepassing er is, waarvan wij nog niet weten hoe
die eruit zal zien. Kunnen wij het geld niet beter nu voor iets anders inzetten?De heer Van der Ham (D66):Nee, want ik vind het van groot belang dat zo veel mogelijk van de ontwikkelde
technologie naar Nederland gaat. Wij bespreken hier de begroting van EZ. Het
is een kans, ook een economische kans, voor Nederland om die technologie hierheen
te halen. De minister moet invulling geven aan de wijze waarop wij volgend
jaar de 75 mln. besteden die ik in mijn amendement reserveer, want er zal
niet onmiddellijk voor 75 mln. aan projecten zijn. Maar het is wel een lokker
voor die bedrijven die aan de slag willen gaan met deze technologie om dat
in Nederland, onder de Nederlandse vlag te doen. Ik vind dat heel goed, zowel
voor het milieu als voor onze economie.Door het convenant Borssele is er ook geld vrijgemaakt voor schone energie.
Wij hebben een aantal vragen over de besteding daarvan. Hoeveel van het geld
van de overheid is al belegd en hoeveel nog niet? Wij willen graag een gedetailleerd
overzicht daarvan, liefst op papier. En hoeveel van de gelden van EPZ/Delta
is al echt belegd? Ik krijg graag een reactie hierop.Tijdens het debat over de Europese Top op 14 maart 2007 is een motie
ingediend die de regering opriep om binnen de EU te pleiten voor een intensievere
samenwerking op het gebied van fundamenteel onderzoek naar hernieuwbare energie,
met in het achterhoofd de manier waarop op dat terrein wordt samengewerkt
via ITER, CERN en ESO. Dat zijn grote technologische samenwerkingsverbanden
in Europees verband. Ik hoor graag hoe de minister wil inspelen op deze motie,
die door de Kamer is aangenomen. De minister heeft in haar tijd als minister
van OCW heel sterk ingezet op ITER. Ik zou het heel mooi vinden, als zij juist
die taak oppakt voor duurzame energie. Ik krijg graag een reactie hierop.Het toerisme is een belangrijke bedrijfstak in Nederland. Wij zouden er
nog veel meer uit kunnen halen dan wij nu doen. Wat Nederland investeert en
wat ook steden investeren in toerisme is maar een schijntje van wat het buitenland
doet. Amsterdam trekt er ongeveer 1,9 mln. voor uit, terwijl Barcelona 30
mln. uittrekt voor het trekken van toeristen en het creëren van bestemmingsverkeer.
Het geeft heel veel werkgelegenheid en ook een aantrekkelijk vestigingsklimaat
voor bedrijven. Wij vinden het daarom jammer dat het kabinet ervoor kiest
om te bezuinigen op de post die daarvoor zo belangrijk is. Ik heb een amendement
ingediend om die bezuiniging niet alleen ongedaan te maken, maar ook af te
romen naar 20 mln. Hoe wil de staatssecretaris ervoor zorgen dat de Holland
promotion verder kan worden uitgelegd? Wat mij betreft kan die actiever en
ambitieuzer. Vorig jaar ben ik op de Grüne-Wochebeurs in Berlijn geweest.
Het was maar een half halletje, een beetje karig voor een van de grootste
exportlanden van landbouwproducten. Ik noem ook het aantrekken van backpackers
en het stimuleren van gay toerisme. Het zijn allemaal enorme kansen voor Nederland.
Daar moet een grotere en ambitieuzere visie op komen, zeker als je ziet wat
andere landen en regio's ondernemen.Mevrouw Smeets (PvdA):Toerisme ondersteunen is sympathiek, maar de heer Van der Ham haalt het
geld ervoor weg bij de internationale betrekkingen. Hecht D66 geen waarde
aan internationale oriëntatie en het ondersteunen van ondernemers op
dat gebied?De heer Van der Ham (D66):Wij maken een andere keuze. Het budget is nog niet juridisch gebonden,
dus dat kunnen wij ook doen. Als Nederland met al zijn grote attracties op
een dwingender manier in het buitenland wordt uitgezet, wordt daar veel meer
economische winst mee behaald dan op de manier waarop het nu gebeurt.Mevrouw Smeets (PvdA):D66 haalt dus geld weg bij eventuele exportmogelijkheden voor bedrijven?De heer Van der Ham (D66):Ja. Als wij het vestigingsklimaat bevorderen door de nadruk te leggen
op de Nederlandse verworvenheden van dat vestigingsklimaat, is dat veel effectiever
dan wanneer het via enkelvoudige subsidies wordt gestimuleerd. Er valt veel
winst te halen uit het beter op de kaart zetten van Nederlandse ondernemers.
Dit is ook effectiever. Daarin verschillen wij van mening.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Graag zal ik kort ingaan op enkele speerpunten van de SGP-fractie:
investeren in innoveren, veiligheid in het mkb, de Winkeltijdenwet en de SDE-regeling.Ondernemingen zien zich geconfronteerd met steeds sneller opeenvolgende
technologische ontwikkelingen. Het ene innovatieve product is nog maar net
op de markt gezet of de concurrent dient zich alweer aan met een nog iets
beter product. Deze toegenomen innovatiesnelheid legt een grote druk op organisaties
om hun schaarse middelen sneller en efficiënter in te zetten bij het
produceren van producten en diensten. Mijn fractie wil het concept van open
innovatie onder de aandacht brengen. De uitwisseling van kennis tussen organisaties
stimuleert creativiteit, waardoor nieuwe innovatieve ideeën kunnen ontstaan.
Dit kan zorgen voor een enorme versnelling in de innovatie van een dienst
of product. Bovendien wordt ermee voorkomen dat het wiel steeds opnieuw wordt
uitgevonden. Mijn fractie is ervan overtuigd dat de risico's van innovaties
drastisch dalen door het gezamenlijk organiseren ervan. Is de minister bereid
daar financiële gevolgen aan te verbinden? Ziet de regering wat in mijn
voorstel om innovatiekredieten te verhogen voor ondernemingen die bij een
risicovol ontwikkelingsproject samen innoveren?Enige tijd terug is de motie-Van der Vlies over de beveiliging van kleine
bedrijven aangenomen. Deloitte heeft naar aanleiding daarvan een onderzoek
uitgevoerd, waarvan wij gisteren de resultaten kregen. Wij hebben vernomen
dat MKB-Nederland en het Platform Detailhandel Nederland uitgesproken kritisch
zijn over het verloop en de uitkomst van het onderzoek. Kern is dat de inzichten
van winkeliers zelf veel te veel uit zicht blijven. Die winkeliers zeggen
juist dat vooral het ontbreken van geld de belangrijkste oorzaak is voor het
niet nemen van extra beveiligingsmaatregelen, die soms bikkelhard nodig zijn.
Appels – wat nodig is aan kennis – en peren – wat nodig
is aan geld – worden in het rapport samengevoegd tot een goedkope fruitsalade,
waarin de appel wel erg overheerst. Mijn motie, met als dictum financiële
ondersteuning in de vorm van fiscale aftrek of subsidie, wordt opnieuw afgeserveerd.
Dat schiet dus niet op. Om die reden heb ik het amendement op stuk nr. 14
van college Ten Hoopen mede ondertekend, omdat ik het belangrijk vind dat
gehoor wordt gegeven aan de gerechtvaardigde wens van kleine ondernemers om
hen hoe dan ook te ondersteunen bij de preventie van criminaliteit. Tijdens
de algemene beschouwingen heb ik al aandacht gevraagd voor het subsidiëren
van coördinatoren die ondernemers kunnen ondersteunen ten aanzien van
de verbetering van de veiligheid in en rondom winkels. De minister-president
stond daar in dat debat niet onwelwillend tegenover. Graag zien wij hiervan
nu een concretisering. Het gaat om een luttel bedrag, waarvoor ik een toezegging
tegemoet zie.De toerismebepaling in de Winkeltijdenwet blijkt verder uitgehold dan
wij al dachten. 157 Gemeenten maken gebruik van deze strikte uitzondering.
Dit feit laat de urgentie van het initiatiefwetsvoorstel van SGP en SP duidelijk
zien. Wij kunnen ons echt niet veel voorstellen bij het laat-maar-waaienliberalisme
van VVD en D66, die zich afzetten tegen een gemeenschappelijk moment van rust,
in onze traditie gekozen op de zondag. Kijk eens bij die kleine ondernemer,
vraag eens aan de werknemer die op zondag moet werken, en diens gezin.De heer Van der Ham (D66):Wij zullen het waarschijnlijk niet eens worden over de principiële
benutting van de zondag. U overdrijft wel als u zegt dat het zulke grote aantallen
zijn. In de brief van de minister staat op pagina 2 dat eigenlijk maar 4%
van de gemeenten alle zondagen gebruikt. Waarschijnlijk zijn dat gemeentes
waar de SGP niet erg groot is. Overdrijft u uw bezorgdheid niet heel erg?
Is het niet de afweging van de gemeenten of zij het nuttig vinden of die zondagen
worden gebruikt? Dat kunnen zij doen, in acht nemend de samenstelling van
hun gemeentes.De heer Van der Vlies (SGP):Het aantal van 157 van de 443 komt uit de brief van de minister, waarbij
inderdaad verbijzonderingen worden gecategoriseerd. Heel veel gemeentes maken
gebruik van de toerismebepaling die als een strikte uitzondering was bedoeld
voor die gemeenten die een uitzonderlijk toeristisch gebied hebben. Ik herinner
mij nog goed de twee voorbeelden daarvan: de Pier van Scheveningen en de Dam
te Amsterdam. Daar zijn er heel veel, wat mij betreft te veel, bijgekomen.
Zeg nu niet dat dat niet bewust is gebeurd. Dat vind ik niet goed, want het
is niet naar de geest van de wet, en zelfs niet naar de letter, als het gaat
om een uitzonderlijk toeristisch gebied.Jazeker, de wetgever heeft ervoor gekozen de uitvoering van de wet in
handen te geven van het lokale bestuur. Dat bepaalt plaatselijk wat er gebeurt.
Zoals bekend waren die twaalf zondagen er mij twaalf te veel, maar goed, ik
heb dat verloren, de wet is de wet. Maar de wet heeft een hoofdregel, namelijk
dat de winkels op zondag gesloten zijn, tenzij. Dat komt niet uit de lucht
vallen, daar hebben wij een heel duidelijke bedoeling mee: een rustpunt in
de jachtige week, sociale en godsdienstige motieven, en een mengeling daarvan.
Dat is het verhaal en daar heeft de wetgever een uitspraak over gedaan. Ik
verwijs naar de Winkeltijdenwet en de Arbeidstijdenwet.De heer Van der Ham (D66):Het zijn er een stuk minder dan die enorme hoeveelheid die u net noemde.
Kunt u definiëren wat u toeristisch vindt?De heer Van der Vlies (SGP):Een stuk minder, maar wel veel te veel. Over de definitie "toeristisch"
zijn wij met elkaar aan het stoeien. Dat is een kwestie van interpretatie
en dus lastig. Om dat te meten, wordt onderzoek gedaan. Ik heb dat onderzoek
samen met mijn collega-initiatiefnemer geïnitieerd. Dat is inderdaad
niet gemakkelijk, maar wij weten allemaal zo ongeveer wat er bedoeld wordt
met "uitzonderlijk toeristisch gebied", en wij kennen ook de wetsgeschiedenis
erover. Wat er nu ondergeschoven wordt, past daar in ieder geval
lang niet altijd onder. Dat zou u nou een keer sportief moeten toegeven.De heer Aptroot (VVD):Ik zou u graag nog de volgende casus willen voorleggen. Ik ben regelmatig
in het Friese dorpje Terherne, waar 800 mensen wonen. Daar is toch nog een
supermarkt annex postkantoortje, omdat die gedurende zes maanden per jaar
zeven dagen per week geopend is. De toeristen zorgen ervoor dat dat ene winkeltje
in die kern kan overleven. De ondernemers hebben mij verteld dat als die winkel
gedurende die zes maanden niet elke zondag open kan zijn, de laatste winkel
in die kern verdwijnt. Vindt u het voor de recreatie van belang dat die winkel
op zondag open mag zijn of niet?De heer Van der Vlies (SGP):Ik vind van niet. Daar ben ik heel duidelijk in, maar als wij nou naar
de wet kijken, ligt dat misschien iets genuanceerder. Ik moet er gaan kijken.De brief van het kabinet over dit onderwerp gaat in de goede richting,
maar blijft toch nog wel in procedures steken. Ik zie liever dat radicaler
op handhaving van de hoofdregel, dat winkels op zondag gesloten zijn, wordt
ingezet. Waarom is er lokaal zo veel vrijheid bij die uitzonderingsbepaling?
Ik vind dat de minister de rijksoverheid niet buiten beeld kan laten, hetgeen
ze wel lijkt te gaan doen. Er moet in de ultieme fase toch opgetreden kunnen
worden tegen het oneigenlijke, het niet bedoelde gebruik van de wet?Het werkprogramma Schoon en Zuinig vindt de SGP-fractie ambitieus, maar
wij constateren wel dat door deze hoge ambities het beschikbare budget voor
de SDE in het gedrang komt. Ik heb onlangs bij de financiële beschouwingen
gezegd dat als de regeling open wordt gesteld per 1 januari deze op 2
of 3 januari zal zijn volgetekend. Het gaat om een bedrag van 14 mln.,
oplopend tot 188 mln. in 2011. Dat is echter veel te weinig. Dat volume moet
groter. De minister heeft in de afgelopen zomer gezegd dat zij het meent met
de SDE. Ik zou dan dus vinden dat er bijgeplust moet worden.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 19.05 uur tot 20.20 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-848-872.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl