Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Monumentenwet 1988 inzake de rol van het provinciaal bestuur en het gemeentebestuur bij de rijkssubsidiëring van beschermde monumenten alsmede het wijzigen van de voorhangbepaling van artikel 34 (29734)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 554-559

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-01-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 12, pagina 554-559

19-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29734Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende aanpassing van het inkomens- en vermogensbegrip aan het fiscale inkomens- en vermogensbegrip (29685)Pagina 595-597
Presentie en opening (maandag 19 december 2005)Pagina 553-553
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Monumentenwet 1988 inzake de rol van het provinciaal bestuur en het gemeentebestuur bij de rijkssubsidiëring van beschermde monumenten alsmede het vervallen van de voorhangbepaling van artikel 34 (29734)Pagina 572-581
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (maandag 19 december 2005)Pagina 607-609
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Ambtenarenwet en enkele andere wetten in verband met goed ambtelijk handelen, goed werkgeverschap en algemene regels over integriteit (29436); - het wetsvoorstel Goedkeuring van het voornemen tot opzegging van het op 25 juni 1973 te Genève totstandgekomen Verdrag betreffende de havenarbeid, 1973 (Verdrag nr. 137, aangenomen door de Internationale Arbeidsconferentie in haar achtenvijftigste zitting; Trb. 1974, 70) (30007); - het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van het Burgerlijk Wetboek omtrent de overeenkomst inzake geneeskundige behandeling en van artikel IV van de wet van 17 november 1994, Stb. 837 (30049) en 10 andere wetsvoorstellen (30138, 30188, 30223, 30238, 30314, 30331, 30337, 30349, 30357 en 30361)Pagina 553-554
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het stellen van een inburgeringsvereiste bij het toelaten van bepaalde categorieën vreemdelingen (Wet inburgering in het buitenland) (29700)Pagina 597-607
Gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (19529); - het wetsvoorstel Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (Invoeringswet titel 7.17 en titel 7.18 Burgerlijk Wetboek) (30137).Pagina 565-571
Gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994, in verband met de herijking van een aantal wettelijke strafmaxima (28484); - het wetsvoorstel Herstel van wetstechnische gebreken en leemten alsmede aanbrenging van andere wijzigingen van ondergeschikte aard in diverse wetsbepalingen op het terrein van het Ministerie van Justitie (Reparatiewet II Justitie) (30171)Pagina 559-565
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende aanpassing van het inkomens- en vermogensbegrip aan het fiscale inkomens- en vermogensbegrip (29685)Pagina 571-572
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994, in verband met de herijking van een aantal wettelijke strafmaxima (28484); - het wetsvoorstel Herstel van wetstechnische gebreken en leemten alsmede aanbrenging van andere wijzigingen van ondergeschikte aard in diverse wetsbepalingen op het terrein van het Ministerie van Justitie (Reparatiewet II Justitie) (30171)Pagina 588-595
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Monumentenwet 1988 inzake de rol van het provinciaal bestuur en het gemeentebestuur bij de rijkssubsidiëring van beschermde monumenten alsmede het wijzigen van de voorhangbepaling van artikel 34 (29734)Pagina 554-559
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (19529); - het wetsvoorstel Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (Invoeringswet titel 7.17 en titel 7.18 Burgerlijk Wetboek) (30137).Pagina 581-588

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Monumentenwet 1988 inzake de rol van het provinciaal bestuur en het
gemeentebestuur bij de rijkssubsidiëring van beschermde monumenten alsmede
het wijzigen van de voorhangbepaling van artikel 34 (29734).De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris van harte welkom in de Eerste Kamer.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Witteman (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Geheel in de sfeer van de komende feestdagen ontving
ik onlangs uit Alkmaar een drama in vier bedrijven. De schrijver identificeert
zich met Gijsbrecht van Aemstel die zijn 17de-eeuwse Aemstelredam ten onder
ziet gaan tengevolge van het beleg van de stad, "een rond jaar lang",
door Kennemers en Waterlanders, waarna Vosmaer, "den doortrapten spie",
onder bedrieglijke voorwendselen het rijsschip, het Zeepaard genoemd, helpt
binnenhalen, waarin "het puik van ridderen en knapen en de bloem der
krijgslieden verborgen lagen". Het is kerstnacht en de burgerij "trekt
zonder achterdenken in haren ijver ter kerke"...Titel: Het dram van de teloorgang van de Grote Kerk te Alkmaar. Productie:
Het Brim. Het 1ste bedrijf speelt in de jaren 1998 t/m 2007. Kort na de grote
restauratie wordt door de eigenaar van de kerk met het Rijk een tienjarige
overeenkomst gesloten over de financiering van het onderhoud van het gebouw.
Beide contractpartners verplichten zich hiervoor jaarlijks € 25.000
in een door het NRF beheerd fonds te storten. Ondanks de aanhoudende kostenstijging
blijkt dit bedrag voldoende te zijn om het gebouw in goede staat te houden.
In 2005 laat de eigenaar voor € 6000 een nieuw tienjarig onderhoudsplan
maken. Wat blijkt? De gemiddelde jaarlijkse onderhoudskosten in de periode
2008 t/m 2017 zullen stijgen tot € 100.000.Het 2de bedrijf speelt in de jaren 2008 t/m 2010. Met de komst van het
Brim is het niet langer mogelijk om met het Rijk een soortgelijke tienjarige
overeenkomst te sluiten. Bovendien kan de kerk pas in 2011 gebruik maken van
het Brim. De eigenaar voert met een uiterste krachtsinspanning zijn eigen
aandeel op tot € 35.000. Dit voorkomt echter niet dat er een groot
tekort ontstaat van € 178.000.Het 3de bedrijf speelt zich af in de jaren 2011 t/m 2016. De Grote Kerk
stroomt het Brim in, de rijksbijdrage stijgt van 50% naar 65%,
maar het maximaal beschikbare bedrag is over deze periode € 65.000.
Het tekort loopt op naar € 325.000. De nachtmerrie is compleet.
De eigenaar is niet meer bij machte om het gebouw in goede staat te houden
en het verval slaat toe.Het 4de bedrijf speelt rond 2016. Daklekkages bedreigen het monumentale
interieur van de kerk. Het is nu aftellen tot het moment waarop weer een miljoenen
kostende restauratie moet worden uitgevoerd. SlotVaarwel
gij Grote Kerk, het hemelwater heeft zich ten lange lestenErbarremd
over u, benauwde vesteEn mij, uw benarde eigenaarHet volksgeschrei,
mijn dagelijks gebedAlles vergeefs...Mevrouw de voorzitter. Vandaag behandelen wij de wijziging van artikel
34 van de Monumentenwet 1988. De wijzigingen betreffen de opheffing van de
verplichte rol van gemeenten en provincies bij het verlenen van subsidies
in het kader van de monumentenzorg. Belangrijkste wijzigingen: het Nationaal
restauratiefonds wordt enige budgethouder en de taak van de gemeente wordt
teruggebracht tot het verstrekken van vergunningen en het toezicht houden
op de uitvoering. Daarnaast wordt de voorhangbepaling gewijzigd tengevolge
van het amendement van Van Vroonhoven-Kok, lid van de CDA-fractie van de Tweede
Kamer. Met deze wijziging is onze fractie het van harte eens.Maar er staat meer op het spel. In artikel 34, lid 3, van de Monumentenwet
1988 staat dat bij of krachtens AMvB regels worden gesteld met betrekking
tot het verstrekken van subsidie. Aan lid 3 hangen nogal wat besluiten. Welnu,
ook in deze besluiten vinden veranderingen plaats. Het gaat om het Besluit
rijkssubsidiëring instandhouding rijksmonumenten dat het Besluit restauratie
rijksmonumenten, Brrm, en het Besluit rijkssubsidiëring onderhoud rijksmonumenten,
Brom, vervangt. De naamgeving zegt het al: "restauratie" en "onderhoud"
worden voortaan geïntegreerd en gevangen in het begrip "instandhouding".
De gelden uit het Brrm en het Brom verhuizen naar het Brim.Mevrouw de voorzitter. De motieven en de drijfveren die de staatssecretaris
tot de zojuist genoemde wijzigingen in wet en AMvB heeft doen besluiten, zoals
regelzucht bestrijden, snellere besluitvorming, meer efficiëntie
dus klantvriendelijker, het stimuleren van planmatig onderhoud, zodat de gerestaureerde
monumenten beter onderhouden worden, de fiscale voordelen voor eigenaars et
cetera, et cetera, zijn goed te volgen. Maar die tekst kent de staatssecretaris
al en wij, zoals wij hier bijeen zitten, ook. Die tekst was overigens een
oude tekst, grotendeels al geschreven door een andere staatssecretaris, namelijk
door Rick van der Ploeg in 2001. Laten wij onze kostbare tijd niet gebruiken
voor de jubel maar voor het oplossen van de knelpunten.Knelpunt 1: objectgericht versus gebiedsgericht. In het voorlopig verslag
vroeg mijn fractie of de staatssecretaris met ons bij deze wetswijziging het
gevaar zag van te veel pandgericht beleid, terwijl monumentenbeleid vooral
ook gebiedsgericht zou moeten zijn. Het antwoord was niet zeer overtuigend.
Een tekst als: "ook de regering legt sterk de nadruk op gebiedsgerichte
monumentenzorg" zegt iets over de intentie, niets over de uitvoering
in de door de wetswijziging veroorzaakte nieuwe omstandigheden. Dat valt mijn
fractie tegen. Het credo van de staatssecretaris is immers dat cultureel erfgoed
benut moet worden voor het toevoegen van een culturele dimensie aan de ruimtelijke
inrichting. Dat belooft in ieder geval het onlangs gepubliceerde actieprogramma
Ruimte en Cultuur, gedragen door zeven ministeries, waaronder dat van de staatssecretaris,
in een coördinerende rol nog wel! Natuurlijk, elk monument kan bijdragen
aan de culturele identiteit van Nederland, maar dat werkt alleen wanneer dat
monument een onderdeel is van een karakteristiek gebied, stad, dorp of landschap.
Door het afschaffen van het prioriteringssysteem kunnen gemeenten en provincies
hierover niet meer adviseren, terwijl zij vaak het gebied, de stad, het dorp
of het landschap het beste kennen.Naar aanleiding hiervan wil mijn fractie de volgende vragen stellen. Hoe
gaat de staatssecretaris dit oplossen? Met andere woorden: kan de staatssecretaris
mijn fractie overtuigen van het feit dat ook onder deze wetswijziging een
gebiedsgericht beleid gegarandeerd wordt? En, zo ja, op welke wijze gaat de
staatssecretaris dat bewerkstelligen? Hoe past dit beleid binnen het actieprogramma
Ruimte en Cultuur en de Nota Ruimte die de decentrale overheden juist aanwijzen
als "de speciaal verantwoordelijken" op dit gebied? Graag krijg
ik een antwoord op deze vragen.Knelpunt 2: Borging van kwaliteit. De staatssecretaris schrijft dat het
nieuwe monumentenbeleid "een waarborg beoogt te zijn voor de kwaliteit
van de monumenten". Maar ook deze tekst is meer een intentieverklaring
dan een kwaliteitsgarantie. En dan word je niet vrolijk wanneer je leest in
de nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer dat de gemeenten
een prominente rol gaan spelen bij de begeleiding van werkzaamheden –
prima tot zover, niets op tegen, maar nu komt het – "binnen een
nog te ontwikkelen kwaliteitssysteem voor de monumentenzorg, waarmee een juiste
omgang met de in het geding zijnde cultuurhistorische waarden moet worden
zeker gesteld en waarin gemeenten als eerste aanspreekpunt voor eigenaren
en als vergunningverlenende en toezichthoudende instantie, een belangrijke
rol moet gaan spelen".Dit zijn heel veel woorden die echter niet verhullen dat de wil er wel
is, maar de weg naar het doel nog onduidelijk. Anders gezegd: de wet is er
al, maar hoe de kwaliteit van de zorg geborgd wordt, gaan we nog "ontwikkelen".
Is dat klantvriendelijk? Nee! Immers, de eigenaar is naast een efficiëntere
regelgeving vooral gebaat bij kwaliteit.In het bijzonder maakt mijn fractie zich zorgen om de kwaliteit van de
rijksmonumenten van fiscaal relevante eigenaren: 70% van het hele bestand
aan rijksmonumenten, 470.000 dus. In de nieuwe opzet hoeft deze eigenaar zijn
restauratie/onderhoudsplan nog maar eenmaal te laten beoordelen, namelijk
door de Belastingdienst. Deze stelt de aftrekbare kosten vast die dan tevens
de basis vormen voor de vaststelling van de laagrentende lening voor het NRF.
Gemeenten, provincies en de Rijksdienst voor de monumentenzorg vallen daarbij
buiten de beoordelingsketen. Een grote efficiëntiewinst en een aanzienlijke
verkorting van de doorlooptijd van de aanvraag, zeker, maar... door deze ingreep
dreigt de Rijksdienst de mogelijkheid te verliezen om het bestek te beoordelen
en op grond daarvan een laagrentende lening te verlenen.Deze taak ligt nu, achteraf, na toezegging van de geldelijke lening, bij
de gemeenten. De gemeente kan met vergunningverlening sturen op kwaliteit,
met het gevaar dat het plan veranderd wordt en er dus opnieuw naar het Nationaal
restauratiefonds gegaan moet worden. Maar de gemeente is toch eerste aanspreekpunt,
probeert de staatssecretaris. Mooi, maar de burger houdt niet van bemoeienis,
dus zal hij echt niet voor hij de lening aanvraagt naar de gemeente gaan om
te overleggen. Wat doet hij wel? De burger neemt zijn van alle kanten gestimuleerde "eigen
verantwoordelijkheid". De staatssecretaris gaat te veel van de veronderstelling
uit dat iedere eigenaar of voldoende cultuurhistorische kennis van zijn bezit
heeft of zich laat informeren door de steunpunten of de gemeente. Een soort
iederwijsgedachte: waar je interesse ligt daar doe je onderzoek naar. Zo werkt
het helaas niet. Door gebrek aan kennis kent de burger immer de juiste vragen
niet. Daarom is onze vraag aan de staatssecretaris: waarom wordt het toezicht
op de kwaliteit ook bij deze groep eigenaren niet dwingend van rijkswege opgelegd?Mijn fractie heeft een droom. De staatssecretaris wacht niet meer tot
de fiscaal relevante monumenteigenaar de gemeente of een provinciaal steunpunt
belt, ze wacht niet tot hij het uitstekende kenniscentrum van de Rijksdienst
voor de monumentenzorg toevallig tegenkomt op internet of Architectuur Lokaal,
maar zij gaat proactief met die eigenaar aan tafel zitten om zijn plannen
door te nemen.Knelpunt 3: Het Brim en de restauratieachterstand. Met de gedachte achter
het nieuwe besluit, het Brim, kan mijn fractie zich verenigen, maar de financiële
omstandigheden waaronder het Brim moet gaan functioneren zijn niet alleen
zorgwekkend, maar hebben geleid tot een restauratieregeling die op haar beurt
weer tot veel zorgen aanleiding geeft bij de eigenaren in het veld. Het Brim
veronderstelt een situatie waarin de restauratieachterstand is weggewerkt.
De gelden die erin zitten zijn immers bedoeld voor de instandhouding van monumenten
en het Besluit restauratie rijksmomenten wordt opgeheven. Welnu, die achterstand
is nog lang niet weggewerkt, terwijl afgesproken is dat de restauratieachterstand
uiterlijk in 2010 zal zijn teruggebracht tot de normale werkvoorraad van 10%.
Om de paniek toch enigszins te dempen heeft de staatssecretaris beloofd een
aparte regeling in het Brim op te nemen waarmee subsidies beschikbaar worden
gesteld voor grote restauraties, mits hiervoor extra middelen beschikbaar komen. Ondanks deze toezegging en het extra geld dat het Paasakkoord
met 100 mln. aan FES-gelden heeft opgeleverd voor de monumentenzorg, heeft
de regeling al veel onrust gezaaid.Naar de werkelijke grootte van de restauratieachterstand wordt in de loop
van volgend jaar een onderzoek gedaan. Nu circuleren bedragen van 234 mln.
tot 830 mln. Hoe dat onderzoek ook uitvalt, wij hebben een probleem. Eigenlijk
hebben wij een gebrek, want het Brim is er niet om die achterstand weg te
werken, maar om de al gerestaureerde monumenten in stand te houden. En in
de aparte regeling zit alleen incidenteel Paasakkoordgeld dat ook nog verdeeld
moet worden, onder andere met de Kanjers.Mevrouw de voorzitter. Dit alles en het doemscenario, geschreven door
de Grote Kerk van Alkmaar, brengt mijn fractie tot de volgende vragen. De
staatssecretaris heeft het in woord en geschrift meer dan eens over de culturele
identiteitswaarde, de economische waarde, de historische waarde, de educatieve
waarde en de esthetische waarde van ons cultureel erfgoed. Hoe is het dan
mogelijk dat, als het om onze monumenten gaat, de regering alleen bij kabinetscrises,
onder dwang van vallen, over de brug komt? Weet de minister van EZ dan niet
dat investeren in monumenten loont? Denk eens aan de werkgelegenheid, toerisme,
buitenlandse bedrijven die zich graag vestigen in een cultureel klimaat, de
inverdien- en terugverdiengelden. Het is roulerend geld dat vanzelf steeds
meer waard wordt. Hoe is eigenlijk de monetaire samenwerking in dit verband
met VROM en EZ? Deze ministeries hebben toch ook belang bij een goed monumentenbeleid?
Beseft de staatssecretaris wel dat het restauratiebedrag alleen maar hoger
wordt nu de broodnodige restauraties voorlopig niet meer kunnen worden uitgevoerd?
Is het met alle respect niet een beetje naïef om te veronderstellen dat,
als de restauratieachterstand is weggewerkt en zich geen grote restauraties
meer zullen aandienen, het nog slechts een kwestie van instandhouden zal zijn?
Ligt het dientengevolge niet in de rede dat de staatssecretaris aan hogere
bedragen gaat denken om in het NRF te storten dan nu het geval is? Of wordt
erop gestuurd dat de eigenaar een steeds groter bedrag zelf betaalt: als hij
dat niet kan, is dat dan jammer voor het monument?Het vierde knelpunt is de ondergang van de stadsherstellen. De stadsherstellen
nemen een bijzondere positie in binnen de nationale monumentenzorg. Door het
herstel van het monumentaal erfgoed hebben deze stichtingen in de plaatsen
waar zij actief zijn een proces van herstel en bewustwording op gang gebracht,
waardoor die plaatsen hun monumentale karakter hebben kunnen behouden. Ik
denk aan plaatsen als Hoorn, Enkhuizen, Kampen en Amsterdam. Met de opbrengst
van de door hen gerestaureerde panden kunnen zij vaak weer andere moeilijke
projecten realiseren. Het geld wordt dus steeds weer gebruikt voor nieuwe
projecten die anders niet haalbaar waren geweest. Het is jammer dat deze stadsherstellen
binnen de nieuwe regeling worden behandeld zoals de overige eigenaren van
beschermde monumenten met een restauratieachterstand. Omdat zij vrijwel altijd
de moeilijke projecten voor hun rekening nemen, krotten waarin niemand meer
brood ziet – dat doen zij al dertig jaar – werden de stadsherstellen
tot op heden extra gefaciliteerd. Nu zij die positie kwijt zijn, moet betwijfeld
worden of zij hun mooie werk in de toekomst nog zullen kunnen uitvoeren. Onderkent
de staatssecretaris het gevaar dat er, door de stadsherstellen niet meer te
faciliteren, meer ruimte ontstaat voor commerciële ondernemers die niet
de cultuurhistorische waarden, maar het winstoogmerk centraal stellen? Het
feit dat zij veelal geen beroep zullen doen op de regeling in het Brim mag
geen vrijbrief zijn om dan maar wat aan te rommelen.De toekenning van gelden uit de restauratieregeling binnen het Brim geschiedt
uitsluitend via intekening. Er komt een periode waarop plannen kunnen worden
ingediend, waarna de Rijksdienst voor Monumentenzorg evalueert en keuzes maakt.
Vervolgens moet de eigenaar of de organisatie die in de prijzen valt nog hetzelfde
jaar aanvangen. Begrijpt de staatssecretaris dat deze methode funest is voor
organisaties als stadsherstellen, omdat zij alleen verwerven wanneer zeker
is dat het pand ooit, desnoods over tien jaar, met subsidie kan worden gerestaureerd?
Kan de staatssecretaris nog eenmaal uitleggen waarom stadsherstellen met minder
dan twintig monumenten geen subsidie krijgen? Last but not least: waarom heeft
de staatssecretaris niet gewacht met het aangeven van de financiële grenzen
tot het moment dat de feitelijke restauratieachterstand bekend is? Op basis
daarvan zou de staatssecretaris een aanvalsplan kunnen maken.Mijn fractie wacht met grote spanning de antwoorden op onze vragen af.
Daaruit zal blijken of de staatssecretaris zich zal ontpoppen als Vosmaer
de spie, of als Rafael, de engel, die Gijsbrecht troost met de woorden: Al leit de stad verwoest en wil daarvan niet ijzen,Zij zal met
groter glans uit as en stof verrijzen!Mevrouw Nap-Borger (CDA):Voorzitter. Graag had hier vandaag de heer Doek namens onze fractie gestaan
om de laatste puntje op de "i" te zetten. Vanwege persoonlijke omstandigheden
lukt het hem niet hier fysiek aanwezig te zijn, maar ik heb er alle vertrouwen
in dat zijn geest mij zal inspireren!Aan de orde is een op het eerste gezicht kleine wijziging van de Monumentenwet,
maar schijn bedriegt. Het gaat om het in stand houden van ons gebouwde erfgoed.
De CDA-fractie voelt zich nauw betrokken bij dit onderwerp. Immers, middels
de instandhouding van cultuurhistorisch belangrijke gebouwen wordt de band
met het verleden levend gehouden. Daarenboven zijn monumenten markante plekken
in de stad en op het platteland, en tevens niet zelden beeldbepalend voor
beschermde dorps- en stadsgezichten. Zij visualiseren een deel van de geschiedenis
van ons land en dragen op die manier bij aan de kennis over onze vaderlandse
geschiedenis, een hoogst interessant en waardevol thema.Kern van de wet is de verschuiving van de restauratie naar planmatig onderhoud
en het vereenvoudigen van de administratieve procedures. De vraag is of nog
bestaande restauratieachterstanden snel genoeg kunnen worden weggewerkt om
te kunnen overgaan naar een systeem van planmatig onderhoud. De CDA-fractie
is verheugd dat de regering naast extra geld voor de Kanjerregeling zo'n 40
mln. uittrekt om achterstanden op te lossen. Het bedrag dat echter nodig is
om alle achterstanden weg te werken, wordt geschat op 234 mln. Ik hoorde mevrouw
Witteman nog hogere bedragen noemen. De staatssecretaris heeft
aan de Tweede Kamer toegezegd om in het voorjaar van 2006 met een inventarisatie
van de achterstanden te komen. In dit kader vraagt de CDA-fractie de staatssecretaris
extra aandacht voor de restauratieachterstanden bij monumentale kerkgebouwen,
mede tegen de achtergrond van het feit dat deze monumenten pas in de periode
2009 tot 2011 instromen in het Brim.Daar vanaf 1 januari 2006 niet of nauwelijks nog subsidie op grond
van oude regelingen kan worden verkregen, dreigt een leemte van enkele jaren
in het onderhoud te ontstaan. Wij vragen de staatssecretaris met klem om alsnog
een oplossing te zoeken om deze tussenperiode op te vullen. Gezien het naar
het zich laat aanzien beperkte bedrag dat hiervoor nodig is, zou dit naar
de mening van onze fractie geen onoverkomelijke hindernis behoeven te zijn.Kan de staatssecretaris ons ten behoeve van de transparantie van de procedure
nog eens uiteen zetten, hoe de inwerkingtreding van het Brim per 1 januari
zal worden gerealiseerd? Wij zijn door de volgorde der dingen vandaag enigszins
voor een dilemma geplaatst. Hier en nu behandelen wij de voorliggende wetswijziging,
en wij hebben van de staatssecretaris vernomen dat er morgen nog een overleg
plaatsvindt aan de overzijde van dit plein over de wijzigingen in het Brim,
die betrekking hebben op de regeling voor de subsidiëring van instandhouding
van grootschalige projecten en voor subsidiëring van de restauratieachterstand.
Er zijn naar aanleiding van de laatste notitie van de staatssecretaris d.d.
12 december 2005 bij onze fractie echter vragen ontstaan, waarop wij
ook in deze Kamer graag een antwoord krijgen, al realiseren wij ons terdege
dat een plenair debat hiervoor in feite niet is bedoeld. Maar de situatie
dwingt ons ertoe.De eerste vraag betreft de verdeling van de middelen. Een van de criteria
die wordt gehanteerd, is of een monument is gelegen binnen een beschermd dorps-
of stadsgezicht. Kan de staatssecretaris ons uitleggen hoe zij de grote onderhoudsachterstand
die er is bij de monumenten binnen de stads- en dorpsgezichten, in het licht
van de beschikbare bedragen denkt op te lossen? Onze fractie maakt zich met
name grote zorgen over het geringe aantal kerkgebouwen dat hierdoor maar in
aanmerking kan komen voor de verdeling van deze middelen. Onduidelijkheid
heerst er bij onze fractie ook over een ander bijkomend effect van het hanteren
van het maximumbedrag. In de notitie is aangegeven dat men voor zeer grote
projecten die het maximumbedrag zullen gaan overschrijden, deelrestauratieplannen
zal maken. Even verder lezen wij dat alleen volledige restauratieplannen,
of plannen voor onderdelen die na uitvoering zonder noodzakelijke aanvullende
werkzaamheden in een goede staat gehouden kunnen worden, in aanmerking zullen
komen voor subsidie. Wij vragen hieromtrent van de staatssecretaris meer duidelijkheid.Om in aanmerking te komen voor het Brim moet men van wanten weten. Wij
vertrouwen erop dat deze staatssecretaris waar mogelijk de aanvragen zal ondersteunen
en stimuleren, in het belang van het behoud van de monumenten van ons land.
Wij wachten met belangstelling het antwoord van de staatssecretaris af.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Voorzitter. Ik voer het woord mede namens de fractie van de SGP.De voorliggende wijziging van de Monumentenwet heeft een bescheiden omvang.
Toch heeft zij iets tegendraads, omdat het gaat om het schrappen van de rol
van andere overheden in de subsidieprocedure. Dat besluit staat wat haaks
op onze bestuurlijke cultuur, waarin wij graag met zoveel mogelijk partijen
rond de tafel zitten en waarbij eenieder zijn zegje kan doen. Daarmee dien
je de lieve vrede, maar natuurlijk ook de stroperigheid. Daaraan komt nu in
de Monumentenwet een einde, waarvoor goede argumenten zijn, die uitvoerig
in de schriftelijke voorfase aan de orde zijn geweest. Kern van het wetsvoorstel
is de overgang van een beleid, gericht op restauratie, naar dat van instandhouding.
Dat kan, omdat wij de laatste tien jaar gelukkig een forse inhaalslag hebben
gemaakt met het restaureren van monumenten. Daar was in die tijd gelukkig
geld voor. Nu kunnen wij in plaats van een reactief beleid, waarbij wij voortdurend
achter de feiten van verval en verwaarlozing aanliepen, een proactief beleid
gaan voeren, gericht op het voorkomen van verval. Dat is winst.De eerlijkheid gebiedt echter te erkennen dat werkelijkheden achter dit
bescheiden voorstel belangrijker zijn, namelijk de AMvB met het Brim en de
financiële paragraaf. Vooral daarover gaan een paar vragen van mij. Allereerst
wil ik graag horen wat materieel de betekenis is van "gebiedsgerichte
monumentenzorg". Ik lees in de nota dat geen prioriteitsstelling zal
plaatsvinden. Als dat zo is, waaruit kan en zal dan nog het gebiedsgerichte
blijken? Hoe verhoudt zich dit tot de toezegging dat aanvragen op volgorde
van indiening zullen worden behandeld?Een gevolg van het voorgestelde eenvoudige systeem is wel dat vergunningverlening
en subsidiëring niet in één hand liggen. Dat kan spanningen
opleveren. Immers, wat zal gemeenten er nog van weerhouden om royaal te zijn
met het verlenen van vergunningen, waar het Rijk immers de rekening zal moeten
betalen? Is dat niet riskant? Niemand zit toch te wachten op stuwmeren met
verleende vergunningen, waarvoor onvoldoende financiële middelen beschikbaar
zijn? Hoe kan dit worden voorkomen?Een geheel andere vraag is of wat nu uit de wet verdwijnt weer terugkomt
in de AMvB. Ik doel op het voorstel om in de wet nog slechts te spreken van
instandhouding, terwijl het reguliere Brimbudget zal bestaan uit een component
voor onderhoud en voor restauratie of partieel herstel. Ik begrijp van de
substantie van deze mededeling, die ik vond op bladzijde 5 van de nota, overigens
heel weinig, zeker niet wanneer ik vervolgens lees dat een en ander "niet
nader hoeft te worden gespecificeerd bij een subsidieaanvraag". Graag
verduidelijking.Lastiger vind ik het volgende. Het wetsvoorstel beoogt een verschuiving
van restauratie naar planmatig onderhoud en gaat er dus impliciet vanuit dat
de restauratieachterstand inmiddels is ingelopen. Welnu, dat is niet zo, althans
nog niet. Er zou dus iets voor te zeggen zijn om eerst nog maar even te wachten
met de introductie van dit nieuwe systeem. Want waarom zou ik als parlementariër
aan dat nieuwe systeem mijn goedkeuring geven, waar er nog altijd
een achterstand bestaat? Welke zekerheid kan de staatssecretaris mij geven
dat die achterstand daadwerkelijk zal worden ingelopen? Ik lees dat 100 mln.
beschikbaar is voor het wegwerken van die achterstand, maar ook dat modelmatig
de restauratieachterstand is berekend op 234 mln. En ook dat volgend jaar
nog nieuwe gegevens over de achterstand beschikbaar komen. Dat kan dus betekenen
dat het gat nog groter wordt. Waarom zouden wij bij zoveel financiële
onzekerheid nu al tekenen voor haar nieuwe systeem, dit wetsvoorstel? Wil
zij dat eens uitleggen en ons een handje helpen? Welke financiële zekerheden
heeft zij dat de achterstanden voldoende zullen worden weggewerkt?Ten slotte heb ik nog een puur formele vraag. Als de Eerste Kamer het
wetsvoorstel aanneemt, kan het per 1 januari 2006 in werking treden.
Laten wij daar voor het gemak even van uitgaan. Wat betekent dit dan voor
het moment van inwerkingtreding van de AMvB? Die is reeds voorgehangen en
besproken in de Tweede Kamer, maar formeel was dat toen en is dat tot op heden
zonder wettelijke grondslag. Is de staatssecretaris het met mij eens dat de
regeling formeel pas rechtskracht kan krijgen wanneer de termijn van vier
weken van artikel 34, vijfde lid, is gepasseerd, nog afgezien van enkele weken
reces? Wij ontvingen van de Landelijke Federatie het Behouden Huis een brief
met het verzoek, de Monumentenwet pas dan te wijzigen wanneer door de staatssecretaris
finale duidelijkheid is gegeven over het Brim en bijbehorende ministeriële
regelingen. Dat men nu snel duidelijkheid wenst, begrijp ik, maar die kan
formeel het beste worden gegeven door de wet te aanvaarden, zodat er een formele
basis is voor de AMvB en andere regelingen. Graag ook op dit laatste formele
punt een antwoord.De heer Schouw (D66):Mevrouw de voorzitter. Als inwoner van een monumentenstad en bewoner van
een rijksmonument – ik ben, zo heb ik net geleerd, een fiscaal relevante
eigenaar – moet ik natuurlijk wel het woord voeren over dit voorstel.
Nog niet zo lang geleden, in de jaren zeventig en tachtig, was het zeer slecht
gesteld met het onderhoud van de Nederlandse monumenten. Sindsdien is er door
toedoen van verschillende kabinetten veel ten goede gekeerd. Er is serieus
gewerkt aan het herstellen van de Nederlandse monumenten. De wetswijziging
waar wij vandaag over spreken, is bedoeld om die monumentenzorg verder te
stroomlijnen en om al het werk dat in de afgelopen jaren is gedaan, niet verloren
te laten gaan.De fracties van D66 en de OSF zijn dan ook verheugd over de ambitieuze
plannen van deze staatssecretaris. De ambitie om per 2010 de restauratieachterstand
te hebben weggewerkt, is niet misselijk. Het verplicht anderzijds de regering
ook om voortvarend te werk te gaan. Verder zijn onze fracties ingenomen met
de extra 100 mln. die in het Paasakkoord zijn veiliggesteld om de achterstand
in restauratie van monumenten weg te werken.De staatssecretaris heeft met de voorliggende aanpassingen van de Monumentenwet
gezorgd voor een regelgeving die minder ingewikkeld en daardoor ook meer klantvriendelijk
is. Dat is belangrijk, want zo wordt het veel aantrekkelijker voor particulieren,
bedrijven en stichtingen om zorg te blijven dragen voor onze monumenten en
deze te behouden voor ons culturele erfgoed. Er zijn hiervoor de nodige maatregelen
getroffen. Provincies en gemeenten hoeven niet meer verplicht geraadpleegd
te worden bij de verlening van subsidies. Gemeenten en provincies blijven
wel een grote rol houden bij monumentenzorg in dit land, maar met minder administratieve
taken en meer focus op de inhoudelijkheid.Dat de gemeenten hier in eerste instantie niet onverdeeld blij mee waren,
is te begrijpen, maar de oude situatie waarbij je zo'n 400 loketten aantrof
voor het aanvragen van subsidie werkt natuurlijk rechtsongelijkheid in de
hand. Eén loket heeft dan ook onze voorkeur. De eigenaar van het monument
staat centraal en de gemeente wat minder op dit punt.Dat het met deze wijzigingen gemakkelijker wordt gemaakt om subsidie aan
te vragen voor monumenten is wel duidelijk. Met de huidige Monumentenwet kan
het zo maar langer dan een jaar duren voordat alle verschillende bestuurslagen
en instanties hun oordeel hebben gegeven over een subsidieaanvraag. Straks
is dat voorbij en moet een subsidieaanvraag binnen dertien weken zijn afgehandeld.
Bovendien hoeft de aanvrager nog maar één keer in de zes jaar
een subsidieverzoek te doen. Dat kan ook nog eens digitaal en klantvriendelijk.
Dat is nog eens andere overheid!Een ander pluspunt van deze wet is dat het beleid wordt verlegd van restauratie
naar onderhoud. Met deze omslag wordt voorkomen dat bij de gerestaureerde
monumenten het verval weer intreedt. Als eigenaar van een monument weet ik
uit ervaring hoe snel dat kan gaan.Het huidige systeem van subsidieverlening financiert slecht gedrag, doordat
de nadruk van de subsidie ligt op restauratie in plaats van het voorkomen
van achterstallig onderhoud. Dat wordt nu veranderd.Naast alle loftuitingen hebben onze fracties ook nog een paar vragen.
Er blijft, ondanks de genomen en nog te nemen maatregelen, een aanzienlijke
restauratieachterstand. Op dit moment tasten wij nog in het duister over de
daadwerkelijke achterstand bij de Nederlandse monumenten. De staatssecretaris
heeft een onderzoek ingesteld naar de omvang van die achterstand. Kan hierover
al een tipje van de sluier worden opgelicht? Blijft de ambitie van de staatssecretaris,
ongeacht de uitkomst van het onderzoek, dat per 2010 de achterstand moet zijn
teruggebracht? Ook heeft de regering al een deel van onze zorgen over de restauratieachterstand
weggenomen door een aantal toezeggingen te doen. Zo komt er een restauratieachterstandartikel
in de wet om het toch nog mogelijk te maken, het broodnodige herstelwerk te
stimuleren. Maar als nu uit de praktijk blijkt dat de vastgestelde subsidieplafonds
te laag zijn, kan de staatssecretaris dan nog eens toezeggen dat zij deze
zal aanpassen?Wij hebben een brief gekregen van de Landelijke Federatie het Behouden
Huis, waarop ook door mevrouw Nap en de heer Van Middelkoop is gewezen. Wat
gaat er nu precies per 1 januari gebeuren? Wat wordt de gebruikers van
die monumenten verteld? Die staan namelijk centraal. Ik heb het idee dat de
gebruikers geen enkele notie hebben van deze wetswijziging. Dus het communicatietraject
is bijzonder belangrijk. Ik ben benieuwd wat de staatssecretaris daarvoor
in petto heeft.Voorzitter. Wij zien met vertrouwen de reactie van de staatssecretaris
tegemoet.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter. Vandaag behandelen wij een voorstel om de Monumentenwet 1988
te wijzigen. De verplichting om gemeenten en provincies een rol te geven bij
de subsidieverlening vervalt. Ik wil eerst iets zeggen over de wat rommelige
procedure. Dit wetsvoorstel is op 6 september 2004 ingediend. Het is
aan de overzijde behandeld en afgedaan in mei 2005. Wij besluiten in onze
grote wijsheid daar pas in september een voorlopig verslag over uit te brengen.
Ik vind dat niet helemaal passen binnen ons beleid om te proberen zo snel
mogelijk een wetswijziging af te handelen die niet zo ingewikkeld is. De staatssecretaris
is vervolgens ook niet supersnel. De memorie van antwoord komt pas op 4 november.
Ondertussen loopt in de Tweede Kamer de discussie over het Besluit rijkssubsidiëring
instandhouding monumenten, Brim. Dit besluit kan alleen in werking treden
als dit wetsvoorstel aanvaard wordt. Ik heb begrepen dat de discussie aan
de overzijde nog niet is afgerond en dat er morgen opnieuw een overleg over
is. De staatssecretaris wil alles graag op 1 januari 2006 invoeren. Ik
ben heel benieuwd of de staatssecretaris dat haalt.De organisaties en de mensen die geïnteresseerd zijn in de toekomst
van de wijze van subsidiëren van onze Nederlandse monumenten zijn nu
wel een beetje van slag. Hoe kan een normaal mens deze procedure nog begrijpen?
De ene week in de Tweede Kamer het Brim, de andere keer een voorlopig verslag
in de Eerste Kamer. Beide Kamers zijn tegelijkertijd intensief bezig met dit
onderwerp. Zelfs voor ons, zeer betrokken Eerste-Kamerleden, is dit allemaal
rommelig en onoverzichtelijk.Dat gezegd hebbende, wil ik het nu hebben over de inhoud. Ik wil dit wetsvoorstel
beoordelen op grond van doelmatigheid en uitvoerbaarheid. Mijn fractie is
het van harte eens met de poging van het kabinet om administratieve lasten
te verminderen. Heel positief is de termijn die de staatssecretaris zichzelf
stelt om te bepalen of een aanvraag om subsidie te krijgen om een monument
in stand te houden al dan niet gehonoreerd wordt. Maar de grote vraag blijft
of de betrokken monumenteneigenaar inderdaad snel aan de slag kan met het
subsidiebudget dat hem of haar is toegezegd. Er moet immers nog een gemeentelijke
vergunning worden verleend. Daarover heb ik een aantal vragen.In de memorie van antwoord van 4 november zegt de staatssecretaris
dat zij niet met de VNG tot overeenstemming is gekomen over een gezamenlijke
aanpak van vergunningverlening en subsidietoekenning. Ik vind dat jammer.
In de discussie met de Tweede Kamer van 16 november spreekt de staatssecretaris
over een driehoeksrelatie: gemeenten, Rijksdienst Monumentenzorg en de eigenaar.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik in het algemeen niet zo dol ben op driehoeksrelaties
omdat er niet vaak iets goeds van komt. Is de staatssecretaris nu nog in overleg
met de VNG om tot een betere afstemming te komen? Het is immers voor de monumenteneigenaar
onnodig gecompliceerd om aangewezen te zijn op meerdere loketten. Dat is in
de discussie die hieraan voorafging herhaaldelijk aan de orde geweest.Ik zal mijn beeld van de procedure nog eens schetsen. Wellicht ziet de
staatssecretaris het anders. De eigenaar vraagt subsidie aan voor instandhouding
van zijn monument. De Rijksdienst Monumentenzorg meldt na dertien weken dat
de eigenaar subsidie krijgt. De eigenaar vraagt vervolgens een vergunning
aan bij de gemeente. De gemeente vraagt de Rijksdienst Monumentenzorg om advies
over die aanvraag. Daar staat bij de Rijksdienst Monumentenzorg acht weken
voor, maar meestal duurt dat veel langer. De gehele procedure bij de gemeente
duurt zes tot negen maanden. Bovendien is dat meestal behoorlijk kostbaar.
Is het nu nodig, zo vraag ik de staatssecretaris, om de Rijksdienst Monumentenzorg
twee maal in de procedure bij één en dezelfde aanvraag te betrekken?
Kan de gemeente niet zonder het advies van de Rijksdienst Monumentenzorg de
vergunning verder afhandelen? Ik realiseer mij dat ik hiermee een volstrekt
andere lijn kies dan mevrouw Witteman. De staatssecretaris kan volgens mij
niet antwoorden: dat is de autonomie van de gemeente. Dat is niet zo. Er zijn,
zo heb ik begrepen, allerlei regels die het noodzakelijk maken dat de gemeente
opnieuw de Rijksdienst Monumentenzorg moet inschakelen. Ik zou graag van de
staatssecretaris horen of het mogelijk is, op dit punt een vereenvoudiging
door te voeren. Welke andere regels staan het nobele streven van deze staatssecretaris
nog in de weg om ook op dit punt zaken te vereenvoudigen?Ik kan het niet laten; ik moet nog even een vraag stellen over een in
mijn ogen interessante opmerking van de staatssecretaris tijdens het mondeling
overleg van 18 november aan de overzijde. Ik citeer: als een gemeente
de termijn overschrijdt, wordt de vergunning nu al van rechtswege verleend.
Dat is voor mij geheel nieuw. Ik hoor hierop graag een reactie van de staatssecretaris.Mevrouw de voorzitter. Wij maken ons oprecht zorgen dat het zo gewenste
kortelijnenverhaal fictie is. Helaas zal het voor de monumenteneigenaar ook
in de toekomst tijdrovend en gecompliceerd blijven als hij een instandhoudingsubsidie
en vergunning wil aanvragen. Ik heb mij in deze bijdrage uitsluitend beperkt
tot het voorliggende wetsvoorstel. Ik spreek dus niet over de problemen met
de restauratieachterstanden of over de financiën. Dat is een taak van
de Tweede Kamer. Ik wacht met belangstelling de beantwoording van de staatssecretaris
af.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-554-559.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl