Voortzetting van het debat over de brief van de minister-president (19637, nr. 1114) over de uitvoering van de motie-Dijsselbloem c.s. (19637, nr. 1113)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1797-1805

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 27, pagina 1797-1805

14-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 14 december 2006)Pagina 1783-1783
Debat naar aanleiding van de brief van de minister-president (19637, nr. 1114) over uitvoering van de motie-Dijsselbloem c.s. (19637, nr. 1113)Pagina 1783-1796
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 december 2006 over de MilieuraadPagina 1805-1808
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de brief van de minister-president (19637, nr. 1114) over de uitvoering van de motie-Dijsselbloem c.s. (19637, nr. 1113), te weten de motie-Wilders over het niet effectueren van de opschorting en het onmiddellijk weer overgaan tot uitzetting (19637, nr. 1116)Pagina 1808-1808
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de Milieuraad, te weten de motie-Duyvendak over het vaststellen van bedreigingen per mariene regio (21501-08, nr. 231)Pagina 1808-1808
Behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent ruimtevaartactiviteiten en de instelling van een register van ruimtevoorwerpen (Wet ruimtevaartactiviteiten) (30609)Pagina 1796-1796
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 14 december 2006)Pagina 1808-1808
Regeling van werkzaamheden (donderdag 14 december 2006)Pagina 1796-1797
Voortzetting van het debat over de brief van de minister-president (19637, nr. 1114) over de uitvoering van de motie-Dijsselbloem c.s. (19637, nr. 1113)Pagina 1797-1805

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 125 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de brief
van de minister-president (19637, nr. 1114) over de uitvoering
van de motie-Dijsselbloem c.s. (19637, nr. 1113).Minister Balkenende:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de Kamer voor de inbreng in eerste termijn.
Zelf wil ik graag de algemene, politieke en staatsrechtelijke vragen beantwoorden.
De minister van Justitie zal ingaan op de specifieke vragen rond de terugkeer.
Minister Zalm zal ingaan op de vragen die meer specifiek aan hem zijn gericht.
Ik zal eerst enkele algemene aspecten aan de orde stellen. Daarna zal ik spreken
over het thema eenheid van kabinetsbeleid. Waarna ik in zal gaan op de vraag
waarom er nu kan worden gewerkt aan een opschorting van de uitzetting, terwijl
dat eerst niet kon. Ten slotte ga ik in op de portefeuillewisseling.Ik vraag de Kamer nadrukkelijk de bijzondere politieke en staatsrechtelijke
situatie onder ogen te zien. Wij moeten niet de indruk willen wekken dat dit
een normale politieke en staatsrechtelijke situatie is en van daaruit het
debat voeren. De situatie is echt uniek en vraagt dan ook om een beoordeling
die over en weer met die situatie rekening houdt. In de context van een demissionair
kabinet na verkiezingen, met een andere samenstelling van de Kamer dan waaruit
het kabinet was voortgekomen en met een formatie van een nieuw kabinet die
aan de gang is, vroeg de Kamer in twee moties om maatregelen van het kabinet
ten aanzien van de terugkeer van asielzoekers uit de periode van voor de nieuwe
Vreemdelingenwet. Het gaat om maatregelen die het kabinet in missionaire status
nooit heeft willen nemen en waarvoor in die tijd ook geen Kamermeerderheid
was. Dat is een uitzonderlijke situatie, maar wel een politieke realiteit.In die situatie steunde een Kamermeerderheid een motie van afkeuring tegen
de handelwijze van de eerstverantwoordelijke minister, de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie. Het kabinet moest deze situatie onder ogen zien. Dat was, gegeven
de situatie die ik zojuist schetste, erg moeilijk en kostte veel tijd, ook
omdat er in de parlementaire geschiedenis geen voorbeelden zijn van zo'n situatie.
Het vraagt dan ook om zorgvuldige omgang met alle relevante aspecten. Ik verantwoord
mij vandaag over de beslissing die wij gisteren hebben genomen. De Kamer heeft
de neerslag daarvan gekregen in een brief en de daarop gebaseerde verklaring
die ik heel vroeg vanochtend hier heb afgelegd.Ik heb bij de besprekingen in de ministerraad drie aspecten in de beschouwing
betrokken: de inhoudelijke, de staatsrechtelijke en de politieke. Ik heb daarbij
het landsbelang en met name de regeerbaarheid van het land in deze bijzondere
situatie als belangrijkste maatstaf voor een beslissing genomen. Ik wilde
daarbij de Kamer zo goed mogelijk tegemoetkomen nu er een uitspraak van afkeuring
lag. Dat was ook de nieuwe politieke realiteit. Ik moest dus in en met het
kabinet gisteren een oplossing vinden voor de meerderheidsopvatting in de
Tweede Kamer over de inhoud van het beleid, de opvatting van het demissionaire
kabinet en de partijen die dat kabinet dragen en het feit dat wij de opdracht
hebben alles te doen wat in het belang van het land gedaan moet worden. Wij
hebben het dan over de regeerbaarheid van het land.In die zeer moeilijke situatie heb ik ervoor gekozen eerst de inhoud te
bespreken en een tegemoetkoming te formuleren richting de Kamer. Dat was lastig,
maar in het kabinet kon ik een meerderheid vinden voor een wijziging in de
uitvoeringspraktijk van de terugkeer. De minister van Justitie zal, zoals
ik al aangaf, daarop nader ingaan.Vervolgens lagen de staatsrechtelijke en politieke aspecten voor in deze
bijzondere omstandigheden. De ministers van VVD-huize konden de koerswijziging
ten aanzien van de terugkeer niet onderschrijven. Normaal gesproken volgt
dan een kabinetscrisis. Alleen verdergaan met negen CDA-ministers zou kunnen,
maar ik achtte dat ongewenst. Niet alleen de mijns inziens gewenste checks
and balances in het kabinet waren in het geding, maar vooral ook de verantwoordelijkheid
voor bijvoorbeeld de missie in Afghanistan of de relatie met de Nederlandse
Antillen en Aruba. Met deze onderwerpen kan niet lichtzinnig worden omgegaan.
Deze zaken moeten bij voorkeur door ervaren en ingewerkte ministers worden
behandeld.Ik heb toen een klemmend beroep op de VVD-ministers gedaan om in het landsbelang
te blijven zitten in de regering. Dat moest in mijn ogen doorslaggevend zijn.
Ik ben de VVD-ministers dan ook erkentelijk dat zij uiteindelijk ruimte hebben
gevonden op mijn verzoek in te gaan, waarmee zij het belang van het land hebben
laten voorgaan. Zij hebben zich neergelegd bij de meerderheidsbesluitvorming
in het kabinet. Hun standpunt heeft minister Zalm gisteravond toegelicht en
daarvoor bestond ook ruimte. Natuurlijk moest er in dit geval een oplossing
gevonden worden voor verantwoordelijkheden en portefeuilles. Die is gevonden
door de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie en de minister van
Justitie op onderdelen van portefeuille te laten wisselen, zodat de minister
van Justitie nu verantwoordelijk is geworden voor het vreemdelingenbeleid.
Ik zal daar straks nader op ingaan.Gelet op de verschillende politieke aspecten – ik noemde in het
bijzonder de politieke en staatsrechtelijke situatie – gelet op de regeerbaarheid
van het land en gelet op de meerderheidsopvatting van de Kamer meen ik met
en in het kabinet een acceptabele oplossing te hebben gevonden. Wees ervan
verzekerd dat ik ook in deze bijzondere situatie de eenheid zal bewaken en
dat ik zal blijven zoeken naar een werkbare situatie voor de Kamer. Ik vraag
van mijn kant of de Kamer dat wil inzien en of zij daarnaar wil handelen.
De regeerbaarheid van het land is een gemeenschappelijk belang en een gedeelde
verantwoordelijkheid. Dat brengt mij bij het thema eenheid van kabinetsbeleid. Verschillende
leden hebben gevraagd in hoeverre de ministers van VVD-huize gebonden zijn
aan het kabinetsbesluit dat gisteren is genomen. Er zijn ook uitlatingen gedaan
in de media. In antwoord op deze vraagstelling wijs ik op het volgende. Ons
staatsrecht kent het uitgangspunt van de eenheid van het kabinetsbeleid, zoals
verwoord in artikel 45, derde lid, van de Grondwet. Daar staat: de ministerraad
beraadslaagt en besluit over het algemeen regeringsbeleid en bevordert de
eenheid van dat beleid. In het reglement van orde voor de ministerraad is
dit uitgangspunt nader uitgewerkt. Zie vooral artikel 12, tweede lid: In geen
geval handelt een minister of staatssecretaris tegen een besluit van de raad.In een demissionair kabinet en in deze unieke casus geldt het principe
van de eenheid van het kabinetsbeleid uiteraard onverkort. Tegelijkertijd
kunnen er in bijzondere omstandigheden uitzonderingen op deze hoofdregel worden
toegelaten, zoals uitlatingen die in partijpolitiek verband of gedurende een
verkiezingscampagne worden gedaan. Het gaat dus om bijzondere situaties met
een bijzondere politieke betekenis die een coalitiefractie zeer aangaan. Dat
is ook hier het geval, zoals ik in het slot van mijn brief van gisteren heb
aangegeven.Van een bewindspersoon kan niet worden verlangd dat deze volledig het
zwijgen bewaart bij een beleidswijziging die niet strookt met een jarenlang
gevoerd en breed gesteund beleid dat behoort tot de kernpunten van diens politieke
overtuiging en van diens politieke partij. Dan moet er ook ruimte zijn om
deze bezwaren, die op zichzelf niemand zullen verbazen, te uiten en toe te
lichten. Over het door andere bewindspersonen in staatsrechtelijke zin gedragen
kabinetsbeleid kan er uiteraard geen misverstand bestaan. Ik heb de zeer bijzondere
situatie uitvoerig geschetst en ik vraag daarvoor begrip.In die specifieke context moeten ook de uitspraken van de ministers Zalm
en Verdonk op hun persconferentie gisteren worden gezien. Gezien de unieke
situatie waarin wij ons bevinden, heeft de ministerraad de ministers Zalm
en Verdonk ruimte gegeven om hun gezichtspunten ten aanzien van het kabinetsbesluit
toe te lichten. Het reglement van orde voor de ministerraad laat dit toe,
indien de ministerraad daarmee instemt.De heer Pechtold (D66):Ik ben blij met deze uitleg. De minister-president en ik hebben dit al
eerder betoogd. Ik was toen ook blij dat er wat meer ruimte was om beleid
vanuit partijpolitiek te bekijken. Het gaat om de partij of de verkiezingen.
Dit vond wel allemaal plaats op het ministerie van Algemene Zaken. Was het
daar bij gebleven en als de minister-president nu zegt dat het hierbij blijft,
dan kan ik hem een eind tegemoet komen. Ik hoorde echter zojuist op Radio
1 een interview met de heer Kamp die het nog eens dunnetjes overdeed. Daarom
vraag ik aan de minister-president of wij kunnen verwachten dat alle bewindslieden
van VVD-huize dit herhalen of zegt hij: het was een bijzondere situatie gisteren?
Ik wil dan nog een heel eind met hem meedenken al gaat hij dan verder dan
de casus die wij ongeveer een jaar geleden samen hebben behandeld, maar goed,
ook hij is gericht op vernieuwing en verbetering. Wil de minister-president
nu toezeggen dat het hierbij blijft? Het gaat mij erom dat de bewindslieden
van VVD-huize zich aan de Grondwet gebonden weten en aan de
artikelen die zojuist zijn genoemd en dat wij de komende weken en maanden
van vergelijkbare situaties verschoond blijven.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik zal eerst mijn betoog afronden en in aansluiting daarop
zal ik antwoord geven op de vraag van de heer Pechtold.Zoals bekend hebben beide ministers gezegd dat zij het kabinetsbesluit
niet toejuichen; zij hebben er grote moeite mee. Ik heb gisteren al gezegd
dat het geen gemakkelijke beraadslagingen zijn geweest in het kabinet. De
ministers Zalm en Verdonk hebben aangegeven dat zij eigenlijk met de andere
VVD-bewindsperso­nen uit het kabinet hadden willen stappen. In het belang
van de regeerbaarheid van het land hebben zij dit, na een dringend appel van
mijn kant, in deze demissionaire fase niet gedaan. Ik ben hen daarvoor erkentelijk.
Ik wil benadrukken dat de uitvoering van het kabinetsbesluit in al zijn aspecten
is gewaarborgd op basis van de eenheid van kabinetsbeleid zoals verwoord in
het zojuist genoemde artikel uit het reglement van orde. Uit de Grondwet en
het reglement van orde vloeit voort dat ministers staatsrechtelijk gezien
een collectieve verantwoordelijkheid hebben voor het kabinetsbeleid. Dit geldt
dus ook voor de VVD-ministers in het kabinet. Hierover bestaat geen misverstand.Ik kom nu op de vraag van de heer Pechtold. Wij hebben gisteren afgesproken
dat de ministers een toelichting zouden geven op de politieke positiebepaling
van het "VVD-smaldeel", om het zo maar even te noemen. De opmerkingen
van minister Kamp hebben daar ook mee te maken. Wij hebben duidelijk willen
zeggen dat er sprake is van een meerderheidsbesluit waar de bewindsliezen
van VVD-huize zich tegen hebben gekeerd. Zij zijn het hier niet mee eens.
Vervolgens heb ik aan deze bewindslieden gevraagd of zij hun functie wilden
behouden in het belang van de regeerbaarheid van ons land. Wij hebben toen
met elkaar vastgesteld dat het meerderheidsbesluit nadat het besluit was genomen,
kabinetsbeleid is en dat het kabinetsbeleid geldt voor iedereen. Dit betekent
dat alle bewindslieden verantwoordelijkheid dragen voor het beleid, hoewel
zij heel duidelijk te kennen hebben gegeven dat dit besluit niet hun besluit
is.De heer Pechtold (D66):Ik wil aanhaken op het woord regeerbaarheid dat ik overigens een zwaar
woord vind. De minister-president heeft dit woord geadstrueerd met twee voorbeelden:
Uruzgan en de Antillen en Aruba. Vorige week was Uruzgan geen belemmering
voor een VVD-minister om zich kandidaat te stellen voor het voorzitterschap
van de Kamer. Dan houden wij de Antillen over. Ik neem aan dat dit nu niet
het grootste probleem is – ik mag ook uit enige ervaring spreken –
dat er kennelijk toe leidt dat VVD-ministers keer op keer verklaringen afgeven.
Ik kom daarom terug op mijn hoofdvraag van zojuist. Houdt dit nu op na vanavond
en na vandaag? Ik krijg graag die toezegging van de minister-president. Dan
komen wij niet terug op de voorbeelden, want het wordt nu ook tijd om hier
zand over te strooien, maar ik wil wel de toezegging dat dit vanaf nu niet
meer zal gebeuren.Minister Balkenende:Gelet op de situatie van gisteren zullen de bewindspersonen uiteraard
terughoudend zijn over hun eigen politieke positiebepaling toen het besluit
is genomen waar zij het niet mee eens waren. De VVD-bewindslieden hebben voluit
het recht om te zeggen dat zij het hier niet mee eens waren. Zij mogen dat
zeggen en het zou gek zijn als zij het niet deden, want hun is niet voor niets
die ruimte geboden. Dit neemt niet weg dat allen verantwoording dragen voor
dit beleid nu dit besluit is genomen.Ik kom nu op de vraag waarom er nu opeens dingen mogelijk zijn die eerder
niet mogelijk waren. Waarom kunnen de uitzettingen nu worden opgeschort, terwijl
van de zijde van het kabinet eerder is betoogd dat dit niet zou kunnen? De
minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie heeft in brieven aan de Kamer
en tijdens de debatten gezegd dat het instellen van een moratorium ongewenste
repercussies zou hebben voor de handhaving van de Vreemdelingenwet en de uitvoering
van het vreemdelingenbeleid. Daarbij is onder meer gewezen op het ontstaan
van rechtsongelijkheid, de aanzuigende werking, de juridische aanspraken en
het wekken van verkeerde verwachtingen. Wij hebben thans een andere staatsrechtelijke
en politieke situatie. De Kamer heeft herhaaldelijk de wens geuit om, hangende
een eventuele regeling van een generaal of een specifiek pardon, geen onomkeerbare
beslissingen te nemen ten aanzien van een categorie vreemdelingen die hun
eerste aanvraag onder de oude Vreemdelingenwet hebben ingediend. Na het aannemen
door de Kamer van een motie van afkeuring heeft het kabinet gemeend de Kamer
tegemoet te komen door thans, gedurende de demissionaire periode, de gedwongen
uitstroom uit het project niet te effectueren ten aanzien van de groep asielzoekers
die in de laatste fase van behandeling zijn bij het terugkeerproject wanneer
dat op humanitaire bezwaren stuit, in het bijzonder bij gezinnen met kinderen.Uiteraard nemen wij daarmee nog steeds risico's, bijvoorbeeld de kans
dat er juridische procedures worden gevoerd om toegang tot de regeling te
krijgen. Wij moeten thans de risico's accepteren. Het kon niet anders, gegeven
de nieuwe politieke situatie. Dat heb ik betoogd in mijn brief. De juridische
aspecten van een en ander zal de minister van Justitie, zoals aangekondigd,
straks behandelen.De heer Rutte (VVD):Ik kan niet anders dan constateren dat het kabinet om uit dit politieke
probleem te komen een zeer groot risico neemt. Onderdeel van de brief van
de minister van Justitie van 7 december zijn de juridische aanspraken.
Ik noem ook de kwestie van de rechtsongelijkheid, de verkeerde verwachtingen
en de aanzuigende werking. Het kan niet anders dan dat het gelezen wordt als
het feitelijk voorsorteren op een generaal pardon. In die brief van de minister
van Justitie is immers sprake van het grote risico dat wij daar geleidelijk
naar afglijden.Minister Balkenende:De minister van Justitie zal ingaan op de risico's en de inschatting daarvan.
In de brief wordt heel nadrukkelijk gezegd dat niet vooruit wordt gelopen
op een eventuele nadere regeling. Het gaat om een specifieke maatregel, namelijk
het niet effectueren van uitzetting. De context is bekend uit de brief. Die
maatregel is niet genomen zonder daarvan de risico's te zien. Er is keer op
keer een meerderheid in de Kamer die tot uitspraken komt. Dat heeft laatstelijk
geleid tot een motie van afkeuring over de handelwijze van de minister voor
V en I. Ik kan er als minister-president niet aan voorbijgaan dat er een onwerkbare
situatie kan ontstaan als wij voortdurend worden geconfronteerd
met een dergelijke meerderheid. Na de eerste motie van afkeuring kan er immers
een volgende komen tegen een andere minister. Dat raakt aan de regeerbaarheid.
Wij willen niet vooruitlopen op eventuele afspraken die gemaakt kunnen worden
in de formatie. Tegen die achtergrond hebben wij gemeend er goed aan te doen
om rekening te houden met de gevoelens van de Kamer.De heer Rutte (VVD):Ik heb begrip voor de politieke complexiteit. De gekozen constructie,
in de woorden van de minister-president, is juridisch kwetsbaar. In het licht
van de brief van de minister van Justitie is de constructie zeer kwetsbaar
in termen van het voorsorteren op een generaal pardon. Ik breng de minister-president
in herinnering dat deze regering gebaseerd is op vier pijlers: de hervormingsagenda
van de sociale zekerheid, het gezond maken van de economie, het op orde krijgen
van de schatkist en het eindelijk goed regelen van het asiel- en immigratiebeleid.
Met de gisteren gemaakte beweging is de vierde pijler ontvallen aan het kabinetsbeleid.Minister Balkenende:Deze vraag moet beantwoord worden in het licht van de buitengewoon complexe
politieke situatie. De motie van de heer Bos heeft tot een discussie geleid.
De moeilijkheid daarbij is dat het niet gaat om een regeling ten principale,
maar om de uitvoeringspraktijk. Het demissionaire kabinet werkt echter op
de grondslagen van het ingezette beleid. Dat beleid stuit nu op een meerderheid
in het parlement. Daarmee moet ik rekening houden. Een voortdurende confrontatie
met meerderheden met dezelfde boodschap maakt dat er een onwerkbare situatie
ontstaat. Wij moesten daarom de knoop doorhakken. Er is een beweging naar
de Kamer gemaakt, rekening houdend met de aangenomen motie. Als gevolg daarvan
moet een werkbare situatie ontstaan. Ik kan mij goed voorstellen dat u zich
daar niet mee kunt verenigen; dat is ook uw recht. Ik moet er echter op letten
dat Nederland kan worden geregeerd in deze lastige situatie. Er is geen nieuw
kabinet en geen nieuw beleid, maar wel een bepaalde Kamermeerderheid die steeds
manifest is. Ik hoop dat u daarvoor begrip heeft. Tegen die achtergrond is
de brief geschreven en zijn de besluiten genomen.De heer Rutte (VVD):Ik heb vanzelfsprekend begrip voor de bijzondere politieke positie waarin
het kabinet zich bevindt. Ik kan de gekozen oplossing echter niet anders beschouwen
dan als het weghalen van één van de vier pijlers onder het kabinet
dat u de afgelopen jaren heeft vormgegeven. De eerste keer dat de Kamer het
machtsmiddel gebruikt van een meerderheid in deze bijzondere situatie, kiest
de regering ervoor om een pijler onder het kabinet weg te halen. Ik maak mij
erover zorgen dat in de komende weken moties worden aangenomen die niet raken
aan het kabinetsbeleid maar wel degelijk van invloed zijn op belangrijke zaken,
zoals begrotingen van departementen of trajecten die in het verleden zijn
ingezet met grote steun van coalitiepartijen en het kabinet. Als het zo gemakkelijk
is om een pijler onder het kabinetsbeleid weg te halen, hoe gemakkelijk is
het dan niet om als zich opnieuw een meerderheid voordoet, opnieuw te buigen
voor de Kamer?Minister Balkenende:Ik begrijp uw signaal heel goed. Dat signaal komt eigenlijk naadloos overeen
met hetgeen ik in het begin heb gezegd, namelijk dat in deze situatie van
een kabinet altijd terughoudendheid wordt verlangd vanwege de demissionaire
status. Tegelijkertijd moet ook de Kamer zich bewust zijn van deze bijzondere
situatie. Om die reden is door het kabinet kritiek geuit op het feit dat een
motie aan de orde wordt gesteld over een thema dat niet aan de orde is geweest
in een onderhandelingsfase. Daardoor ontstond een discussie over de uitvoering
terwijl de regeling zelf niet aan de orde was gesteld. Over en weer zou in
deze fase het kernwoord "terughoudendheid" moeten zijn.De heer Rutte (VVD):Ik beluister uit uw woorden dat u tegen de Kamer zegt: dit was eens maar
nooit weer.Minister Balkenende:Veel premiers hebben dat gezegd, dus daar moet ik een beetje mee oppassen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik permitteer mij één vraag die steeds prangender wordt.
Ik sluit mij op dit punt enigszins aan bij de heer Wilders. Die vraag luidt:
wat wil de VVD? Waarom heeft die partij de ministers niet teruggetrokken?
Waarom neemt de VVD zelf geen stappen? De VVD is volstrekt onduidelijk. Ik
hoor de heer Rutte blazen maar het is mij volstrekt onduidelijk welke stappen
de VVD-fractie had willen zetten.De heer Rutte (VVD):Ik zal u bijlichten zodat u het verdere debat goed kan volgen. De situatie
is als volgt. De Kamer heeft in meerderheid een beleidswijziging doorgevoerd
die naar onze overtuiging ongepast is in een demissionaire situatie. Het kabinet
heeft echter besloten om daar toch aan tegemoet te komen. Voor de partij,
de fractie en de bewindslieden van de VVD is dat niet aanvaardbaar. Wij willen
echter in deze demissionaire situatie verantwoordelijkheid nemen voor de continuïteit
van het landsbestuur. Ik vraag de minister-president, die wel degelijk een,
naar mijn mening verstrekkende, inhoudelijke beleidswijziging heeft doorgevoerd
in het asiel- en immigratiebeleid hoe hij dat duidt tegen de achtergrond van
het feit dat dit is afgedwongen door een Kamermeerderheid. Hoe gaat hij in
de toekomst om met vergelijkbare zaken, zeker als die niet een pijler onder
het kabinetsbeleid betreffen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vraag de minister-president of hij het met mij eens is dat de VVD-fractie
en het kabinet niet van mening verschillen over de ingezette lijn. Ik ben
blij dat de heer Rutte mij en de rest van de Kamer heeft bijgelicht want dat
was inderdaad nodig. Ik stel vast dat de VVD-fractie de koers van de premier
en de VVD-bewindslieden volledig ondersteunt.Minister Balkenende:Ik ga graag over op mijn derde thema. Feitelijk gaat het om de vraag hoe
wij politiek en staatsrechtelijk omgaan met de situatie waarin wij ons bevinden.
Gaat het om een grote beleidswijziging? De minister van Justitie zal daar
nader op ingaan. Wij houden rekening met de wens van de Kamer om de effectuering
van uitzettingen op te schorten. Dat is wat het kabinet heeft gedaan. Wij
hebben het op deze manier geformuleerd om rekening te houden met de duidelijke
gevoelens van de meerderheid van deze Kamer. Wij onderstrepen dat het niet
aan dit kabinet is om te komen tot nieuw beleid. Dat is ook het punt dat eerst
heeft gespeeld naar aanleiding van de motie van de heer Bos.
Ik vind wel dat de Kamer op moet passen niet te spreken in termen van"beleidswijziging".
Aan de orde is de maatregel die wij hebben genomen in antwoord op het verzoek
van de Kamer. Voor het overige kan er in deze fase niet genoeg worden gehamerd
op het belang van terughoudendheid van zowel de Kamer als het kabinet. Mevrouw
Halsema heef grote woorden gebruikt door te zeggen dat het kabinet een staatsrechtelijke
rommel heeft laten ontstaan. Dat deel ik helemaal niet met haar. Als wij de
zaak via de reguliere weg hadden bewandeld, namelijk eerst in de kabinetsformatie
over de regeling ten principale spreken en vervolgens over de uitvoering,
dan hadden wij dit debat ook niet gehad. Dat is de complexe situatie waarin
alles door elkaar gaat lopen, en dat is ook het lastige. Daarom kan ik mij
ook niet vinden in de kwalificatie die mevrouw Halsema heeft verbonden aan
de opstelling van het kabinet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Die kwalificatie houd ik graag staande. Er is inderdaad een staatsrechtelijke
rommel ontstaan, en u lijkt steeds te vergeten dat het kabinet demissionair
is en de Kamer niet. Ik heb nog één opmerking, die eigenlijk
als ondersteuning voor u bedoeld is. Ik kan mij namelijk voorstellen dat u
in deze verhoudingen erg omzichtig omgaat met de VVD-fractie. Maar aangezien
de VVD-fractie geen enkele stap onderneemt jegens u en uw kabinet, verleent
de VVD-fractie volop steun aan opschorting van de uitzettingen, en dat is
goed nieuws.De heer Rutte (VVD):Mevrouw Halsema vraagt naar de bekende weg. Hier is natuurlijk totaal
geen sprake van, en dat weet zij ook. Mevrouw Halsema heeft gezegd dat het
kabinet demissionair en de Kamer missionair is. De minister-president heeft
in dit debat een klemmend beroep op de Kamer gedaan om als Kamer en kabinet
op een verstandige wijze met elkaar om te gaan. Hij wordt echter onmiddellijk
geschoffeerd door de voorzitter van de GroenLinks-fractie, die zegt dat zij
daaraan geen boodschap heeft, en dat de Kamer missionair is. Ik begrijp hieruit
dat wij dus gewoon doorgaan met de praktijken van de afgelopen weken. Dit
is staatsrechtelijk onverantwoord!Minister Balkenende:Het derde punt dat ik had aangekondigd gaat over de vraag die is gesteld
over de portefeuillewisseling. Hierover is het nodige gezegd in de brief aan
de Kamer en hierover zijn de nodige opmerkingen gemaakt. De portefeuillewisseling
dient vanzelfsprekend niet geïsoleerd te worden bezien. De motie van
afkeuring richtte zich tot een minister en een kabinet die reeds demissionair
waren. Wij hebben dus te maken met een uitzonderlijke situatie. Wij hadden
te maken met de motie-Bos en de motie-Dijsselbloem over het terugkeerbeleid.
Wij hebben het in het bijzonder over de motie van de heer Dijsselbloem inzake
de afkeuring van de handelwijze. Wij hebben het over een kabinetsbesluit over
de uitvoering van het terugkeerbeleid, een besluit waarmee de VVD-ministers
zich niet konden verenigen. En wij hebben te maken met de conclusie dat VVD-ministers
zouden blijven, ondanks het feit dat zij het besluit politiek niet konden
dragen. Dat is de context waarin wij hebben gesproken over inhoud en portefeuille. Staatsrechtelijk verkeert het kabinet in de situatie dat het ontslag van
alle bewindspersonen reeds is aangeboden. Daarmee stond het kabinet ook voor
de uitzonderlijke en unieke vraag hoe in deze omstandigheden, waarin een collectieve
ontslagaanvraag feitelijk geen betekenis heeft, om te gaan met de wensen van
de Kamer – zie de motie – en daaraan gevolgen te verbinden. Tegelijk
heeft het kabinet ook rekening te houden met wat van bewindspersonen kan worden
gevergd. Dit tezamen en in volgorde heeft ertoe geleid dat de portefeuillemaatregel
is genomen en daarmee wordt recht gedaan aan de uitspraak van de Kamer én
aan de demissionaire status van het kabinet. Het is dan ook begrijpelijk dat
de minister van Justitie de portefeuille vreemdelingenzaken krijgt. Het is
evenzeer begrijpelijk dat dit niet door de minister voor V&I zou kunnen
worden gedragen. Het is de combinatie van alles die hiertoe heeft geleid,
waarbij wij zijn begonnen met te spreken over de inhoud. Zo is het gegaan,
zo is het neergelegd in de brief en dat is ook mijn antwoord op de vraag vanuit
de Kamer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De oud-minister voor Vreemdelingenzaken heeft gisteravond een aantal keren
gezegd dat zij niet door wilde met de portefeuille vreemdelingenzaken. Was
het voor u dan acceptabel geweest als de minister voor V&I, ongeacht de
motie van afkeuring, wél door had willen gaan met de portefeuille vreemdelingenzaken?Minister Balkenende:Dat is een als-vraag die volstrekt niet aan de orde is. Ik werd als premier
geconfronteerd met een motie van afkeuring. Die vergt een antwoord van het
kabinet over hoe het ermee om wil gaan. Als het kabinet een missionaire status
heeft, kan een motie van afkeuring worden gevolgd door bijvoorbeeld het zelfstandig
aftreden van de bewindspersoon. Dat is zeer wel mogelijk. Het kabinet is nu
echter demissionair en moet de lopende zaken behartigen. Het moet rekening
houden met de uitspraak van de Kamer en dat heeft het gedaan. Ik moest rekening
houden met het besluit dat is genomen waartegen de VVD zich keerde en met
wat van bewindspersonen kan worden gevergd. Dat is de reden geweest om voor
deze oplossing te kiezen.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik zal ingaan op de besluitvorming die betrekking heeft op
het vreemdelingenbeleid, aansluitend bij wat de minister-president heeft gezegd.
Wat er is gebeurd, is bekend. Er is eergisterenavond een motie aangenomen.
Wij hebben de overtuiging dat het onjuist is om beslissingen te nemen die
vooruitlopen op een mogelijke pardonregeling, maar dat is volgens mij verder
geen punt van discussie. Wij hebben wel onderkend dat er rekening moet worden
gehouden met wat de Kamer heeft uitgesproken. Dat heeft tot het besluit geleid
om ex-asielzoekers die in de laatste fase van de behandeling zijn in het project
Terugkeer gedurende de demissionaire periode niet gedwongen uit te zetten
of gedwongen op straat te zetten in de situaties die zijn omschreven in de
brief van de minister-president, dus als er sprake is van humanitaire bezwaren.
Daarbij hebben wij in het bijzonder het oog gericht op de gezinnen met kinderen,
die ook in eerdere discussies aan de orde zijn geweest.De vragen die ook bij de eerdere besluitvorming en overwegingen een rol
speelden, hadden te maken met de zorg dat in feite al werd gesproken over
een pardonregeling. Dat is voor ons een duidelijk punt geweest in de verdere
ontwikkeling van de discussie over de moties die zijn aangenomen. Wij kunnen,
willen en moeten helemaal niet vooruitlopen op discussies die nu over een
pardonregeling worden gevoerd. Het gaat om de gedwongen uitzetting in de laatste
fase van het project Terugkeer.Er zijn vragen gesteld over de omgrenzing van de groep. Wij zijn tot de
conclusie gekomen dat die goed kan worden gevonden door te spreken over degenen
die naar de stand van de besluitvorming van gisteren in het project Terugkeer
zijn opgenomen. Wij weten dus om wie het gaat. De verdere beperking is erin
gelegen dat zij in de fase zijn gekomen van gedwongen uitzetting uit de opvang
of gedwongen verwijdering uit het land. Dat ligt in het verlengde van dat
waar de discussie zich op richtte, namelijk de humanitaire bezwaren. Om duidelijkheid
te hebben over de vraag om wie het gaat, worden vanaf gisteren geen nieuwe
aanmeldingen geaccepteerd voor het project Terugkeer uit de gemeentelijke
noodopvang. Daarmee zijn naar mijn overtuiging de onbedoelde neveneffecten
zo veel mogelijk beperkt.Als in een land, niet alleen Nederland, wordt gesproken over pardonregelingen,
leidt dat tot bepaalde anticipaties. Dat is niet het gevolg van de besluitvorming
van het kabinet van gisteren. Het gevolg ervan is dat er verwachtingen ontstaan
over een mogelijke wijziging in het beleid. Zo'n beleidswijziging is evenwel
niet aan de orde in de besluitvorming van het kabinet. Dat is een onderwerp
bij de kabinetsformatie. Voor de verkiezingen waren bepaalde effecten overigens
al zichtbaar. Dit is bekend van alle landen die met pardonregelingen te maken
hebben gehad. Dat moeten wij ook onder ogen zien. Vandaar dat ik het hier
nog maar even noem.Mevrouw de voorzitter. Het lijkt mij goed om nog op enkele punten in te
gaan die zojuist meer specifiek uit de Kamer naar voren zijn gebracht. De
veronderstelling van de heer Bos dat het onze bedoeling is om rekening te
houden met de Kameruitspraak, kan ik beamen. Het was ook onze bedoeling om
dat te doen in een juridisch houdbare formulering. Ik kan tevens de opmerking
van de heer Verhagen bevestigen, dat het gaat om het niet effectueren, dus
niet om een ander beleid.De heer Marijnissen heeft verteld over personen die hij is tegengekomen.
Ik hoop dat hij kan begrijpen dat ik nu niet, zonder dat ik meer weet van
wat er aan de hand is, kan zeggen tot welke conclusie dit in het kader van
de besluitvorming van het kabinet zal leiden. Ik weet overigens niet of een
gedwongen terugkeer of een uitzetting uit de opvang aan de orde is bij degenen
over wie de heer Marijnissen sprak. Wel ben ik graag bereid om daarover nader
van gedachten te wisselen, maar dat moeten wij niet in deze Kamer doen.Ik hoop dat ik hiermee ook antwoord heb gegeven op de opmerkingen van
de heer Rutte. Wat de afbakening betreft, gaat het inderdaad om de bekende
groepen. Vandaar dat 13 december fungeert als datum die dat markeert.De weergave die de heer Wilders van de besluitvorming gaf, vond ik niet
juist. Misschien dat daarin de verwarring een zekere rol speelde met de door
iedereen volledig erkende en onderkende mogelijkheid dat mensen denken dat
er een pardonregeling aankomt en dat zij daarmee alvast rekening kunnen houden.
Wat de heer Wilders in dit verband naar voren bracht, zie ik niet als iets
wat de mogelijkheid aantast om op een verantwoorde wijze uitvoering aan het
besluit te geven om uitzettingen en gedwongen verwijderingen niet te effectueren.De heer Wilders (PVV):Ik zeg het volgende enigszins naar analogie van de interruptie die mijn
collega van de VVD aan het adres van de minister-president maakte. Ik ben
het namelijk niet met u eens. Dit geldt ook voor uw voorganger, mevrouw Verdonk.
Zij schreef aan de Kamer over het effectueren van die maatregel dat, wanneer
het moratorium op de uitzettingen langer zou worden voortgezet, de gevolgen
onder andere kunnen zijn het wekken van verkeerde verwachtingen, rechtsongelijkheid,
aanzuigende werking, juridische aanspraken en knelpunten in de uitvoering
van de werkzaamheden van de IND. Dit is nogal wat. U kunt dit niet zo maar
even van tafel vegen. Het zou u dan ook sieren, als u hier inhoudelijk op
wilt ingaan.Minister Hirsch Ballin:Zoals de minister-president al heeft aangegeven, discussiëren wij
nu in de context van een door de Kamer aangenomen motie. Ik heb uitgelegd
dat ik het niet heb over een ander vreemdelingenbeleid of over een pardonbeleid
of iets dergelijks. Ik spreek alleen over het besluit om in de omschreven
situaties bij degenen over wie ik zojuist sprak, niet over te gaan tot effectuering.
Dat is het.De heer Wilders (PVV):De minister zit er dan toch enigszins naast, want deze brief van uw voorganger,
mevrouw Verdonk, gaat niet over de motie inzake het generaal pardon. Deze
brief van mevrouw Verdonk is een reactie op de motie van de heer Dijsselbloem,
die ging over het voortzetten van het tijdelijk opschorten van de uitzettingen.
Daar staat het letterlijk. Misschien moet ik het op een andere manier vragen.
Bent u dus nu in een keer van mening, alleen maar omdat er een motie van afkeuring
is aangenomen, dat er geen sprake meer is van bijvoorbeeld een aanzuigende
werking en evenmin van rechtsongelijkheid ten opzichte van de mensen die,
toen dat moest, Nederland wél netjes verlaten hebben?Minister Hirsch Ballin:Over de aanzuigende werking heb ik gezegd dat wij moeten onderkennen dat
die gepaard gaat met verwachtingen over een pardonregeling. Gisteren heeft
het kabinet alleen niet tot een pardonregeling besloten. Het besluit dat het
kabinet gisteren heeft genomen, is juridisch verantwoord. Als u wilt weten
of wat wij gisteren hebben geschreven en ik nu toelicht precies hetzelfde
is als wat er op 7 december is geschreven, is het antwoord inderdaad
nee.De heer Wilders (PVV):Ik begrijp dat het antwoord dan nee is, maar ik herhaal dat mevrouw Verdonk
dit niet zei naar aanleiding van de invoering van een generaal pardon, maar
van de continuering van de stop op het uitzetten van asielzoekers. Zij zei
letterlijk dat daar ook een aanzuigende werking van uitging. Die ontstond
volgens haar dus niet alleen door het generaal pardon, maar ook door het niet
uitzetten. Daar is toch niets aan veranderd? Die negatieve gevolgen doen zich
toch ook in dit geval voor?Minister Hirsch Ballin:Veranderd is dat wij het nu over een ander besluit hebben dan dat tot
een pas op de plaats. Daar schreef de toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken
over. Over de inhoud van dit besluit kan ik niet meer zeggen dan ik net heb
gedaan.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Ik krijg geen antwoord.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. De brief is bovendien geschreven door de huidige minister,
dus de minister die nu aan het woord is.Minister Hirsch Ballin:Die brief is geschreven door de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
ad interim. Dat was deze persoon in die hoedanigheid, mocht u het precies
willen weten.De heer Rutte (VVD):Ik mag toch hopen dat u dat dan was. Of was het iemand anders?Minister Hirsch Ballin:Dat was deze persoon in die hoedanigheid.De heer Rutte (VVD):Dat is dan toevallig de hoedanigheid die u thans hebt, maar dan zonder
ad interim. Dat helpt.In de brief staat toch echt heel duidelijk dat het niet effectueren van
uitzettingen deze gevolgen heeft. Het gaat dus niet om de effecten van een
pardonregeling of de effecten van het vermoeden dat er een pardonregeling
op grond van dit besluit aankomt. In de brief is toch sprake van de effecten
van het tijdelijk stoppen met uitzetten?Minister Hirsch Ballin:In de brief werd uitgelegd wat de toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie had gezegd over een pas op de plaats. De minister ad interim
heeft toen uiteengezet waarom die pas op de plaats in de opvatting van het
kabinet zich niet voor verlenging leende. Deze minister zet nu uiteen waarom
het kabinet meent dat het besluit van gisteren, met de omgrenzingen, juridisch
en praktisch houdbaar is.De heer Rutte (VVD):Als een pas op de plaats deze draconische effecten al meebrengt, wat zijn
dan wel niet de effecten van het besluit dat het kabinet heeft genomen?Minister Hirsch Ballin:Mij lijkt dat het weinig zin heeft om nadere uiteenzettingen te geven
van een besluit dat inmiddels achterhaald is door nieuwe besluitvorming, die
in ieder geval niet hetzelfde is.De heer Pechtold (D66):Ik ga graag in op het begrip uitvoerbaarheid en het begrip dat ik zo juist
hoorde: juridisch en praktisch een pas op de plaats.Minister Hirsch Ballin:Nee, dat hanteerde ik niet.De heer Pechtold (D66):Dan mag de minister daar straks op ingaan. Wij zijn hier uren en uren
bijeen geweest. Zowel de ambtsvoorganger van de minister als de minister-president
als andere fracties hebben ons voorgehouden dat wat wij wilden – geen
pardonregeling, maar een pas op de plaats, een uitzettingsstop – niet
uitvoerbaar was. De nieuwe minister zegt nu dat hij juridisch en praktisch
een pas op de plaats kan maken. Ik vind het prettig als de minister daar uitvoeriger
op ingaat. Waarom kan dit nu wel, terwijl ons eerst is voorgehouden dat dit
niet kon?Minister Hirsch Ballin:Het kabinet heeft eerst bij monde van de minister-president en vervolgens
van mij uiteengezet waarom het meent dat het achter dit besluit kan staan.
Niemand beweert dat het een besluit zonder risico's is en dat het geen vragen
kan oproepen. Wel beweer ik dat ik voor het besluit over de groep, zoals ik
die omgrensd heb en met de aangegeven beoordeling, dus de humanitaire toespitsing,
verantwoordelijkheid wil dragen. Ik geloof niet dat het veel zin heeft dat
ik verder nog in discussie treed over de vraag hoe het kabinet op eerdere
moties in eerdere fasen van de besluitvorming heeft gereageerd.De heer Pechtold (D66):ik hecht zeer aan een antwoord, want de minister "ontloopt"
een woord, namelijk het woord "uitvoerbaar". Hij zegt nu: "...
waar ik kan volstaan, waar ik verantwoording voor kan nemen." Het woord
waarmee echter is geschermd, is "uitvoerbaar". Toen de minister
deze functie nog niet bekleedde, was ook sprake van eenheid van kabinetsbeleid.
Hij moet zich dus ook scharen achter de brieven die eerder namens hem zijn
verstuurd en waarin ons is voorgehouden, ook in het debat, zowel door de vorige
minister als door de minister-president, dat een en ander niet uitvoerbaar
was. Ik wil graag dat de minister nu zegt dat dit besluit uitvoerbaar is.Minister Hirsch Ballin:Ik heb al een paar keer Hirsch Ballingezegd, in antwoord op een vraag
van de heer Pechtold, dat wij het besluit waarvan de Kamer heeft vernomen,
voor onze verantwoording nemen. Niemand beweert hier dat dit probleemloos
zal gaan en geen vervolgvragen of risico's zal oproepen. Wij gaan echter aan
het werk met het besluit. Ik acht dat dus ook uitvoerbaar. Wij gaan te werk
op de manier, zoals ik zojuist in antwoord op de vragen van anderen heb uiteengezet.De portefeuille Vreemdelingenzaken is een zware portefeuille. Niemand
zal de illusie hebben dat het een portefeuille is waarbij geen vragen en problemen
in de uitvoering aan de orde kunnen komen, maar het besluit,
gelet op de politieke context, bepaald door de aanneming van de moties in
deze Kamer, is het besluit dat het kabinet gisteren heeft genomen.Minister Zalm:Voorzitter. Ik kan in belangrijke mate aansluiten bij het betoog van de
minister-president. Er zijn mij nog enkele vragen gesteld over de persconferentie
van gisteren. De heer Pechtold vroeg of ik daar het kabinetsbeleid stond toe
te lichten. Het moge duidelijk zijn, ook uit het antwoord van de premier,
dat dit geenszins het geval was, integendeel zou ik haast zeggen. Ik lichtte
het conflict toe dat op die dag was ontstaan binnen het kabinet, de manier
waarop de VVD-bewindslieden hebben geopereerd en hoe wij aankijken tegen de
uiteindelijke oplossing. De heer Van der Vlies wees terecht op een abnormale
situatie. De VVD-bewindslieden zijn het politiek oneens met het genomen besluit.
In normale omstandigheden zou dat hebben geleid tot een kabinetscrisis, maar
in de situatie waarin het demissionaire kabinet nu is beland, vonden wij het
terugtrekken van zeven ministers uit het kabinet en het daarmee moeilijk regeerbaar
maken van het land niet verantwoord. Hoewel wij het politiek oneens zijn en
blijven met het besluit zijn wij in het kader van het landsbelang aangebleven.Dat neemt niet weg dat wij daarmee en daardoor staatsrechtelijk mede verantwoordelijk
zijn voor kabinetsbesluiten. Conform artikel 12 van het reglement van orde
van de ministerraad zullen wij niet handelen tegen een besluit van de raad
in. Dat betekent ook, om het voorzichtig te zeggen, dat wij terughoudend zullen
zijn waar het gaat om het actief bestrijden van dit onderdeel van het kabinetsbeleid.
Over die terughoudendheid repte de heer Van der Vlies ook. Hij vond het niet
gepast, als je lid bent van het kabinet, om dan publicitair kritiek te blijven
leveren. Het is overigens goed dat dit conflict binnen het kabinet in alle
openheid naar buiten is gebracht. Het past ook bij modernere politieke verhoudingen
dat je niet alles met een wollen deken toedekt. Zeker in deze zeer bijzondere
situatie van een demissionair kabinet was dat gepast.Er is een aantal meer specifieke vragen gesteld. Mevrouw Halsema heeft
niet zo'n hoge pet op van advocaten. Die zouden zelf nooit op het idee komen
dat een beroep op gelijke behandeling mogelijk was; dankzij mijn persconferentie
is hen de ogen geopend en hebben ze het allemaal door. Ik vermoed dat dit
toch een onderschatting is van de beroepsgroep.Ik heb ook toegelicht de zinsnede die ik gisteren hanteerde, dat een VVD-minister
een besluit zoals vandaag is genomen, niet voor zijn of haar rekening kan
nemen. Daaruit is ook voortgevloeid de portefeuillewisseling. Wij zijn staatsrechtelijk
gehouden een kabinetsbesluit uit te voeren. Niettemin is het voor een VVD-bewindspersoon
niet doenlijk om die portefeuille voor zijn rekening te nemen in de huidige
situatie.De heer Pechtold heeft nog aanstoot genomen aan mijn uitdrukking "een
beetje burgemeester in oorlogstijd". Dat is inmiddels in Nederland gewoon
spraakgebruik. Ik heb ook toegelicht wat ik ermee bedoelde, namelijk dat je
voor een heel moeilijke afweging staat en moet kiezen uit twee kwaden. In
dit geval: of wij gaan als VVD-ministers allen weg en maken het land onbestuurbaar
of wij blijven in het kabinet en dan zijn wij staatsrechtelijk gebonden aan
het beleid en een besluit dat tegen onze zin is genomen.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik hoorde de minister-president zeggen dat het
in een periode van een demissionair kabinet goed is, dat in het onderlinge
verkeer tussen Kamer en kabinet enige terughoudendheid wordt betracht. Sterker:
hij had het over opereren op kousenvoeten. Vond de minister-president het
optreden van de voormalige minister voor asielzaken in het laatste debat een
optreden op kousenvoeten? Ik had meer het idee dat het alles te maken had
met het provoceren van de Kamer door niet te willen luisteren naar wat hier
werd gezegd. Dat is het eerste wat ik wilde zeggen en ik wil het verder daarbij
laten.Vervolgens nodig ik de heer Hirsch Ballin nogmaals uit om klip en klaar,
heel helder, aan te geven over welke groep asielzoekers het gaat als wij de
brief van het kabinet lezen. Mijn fractie en medewerkers hebben geprobeerd
in sneltreinvaart te analyseren wat is toegezegd. Ik nodig hem toch nog eens
uit dat hier heel helder aan te geven. In mijn optiek en in de optiek van
mijn fractie hebben wij het namelijk over 23.000 mensen.De heer Wilders (PVV):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de regering voor de gegeven antwoorden.
Het antwoord van de minister-president, maar ook het antwoord van de minister
van Financiën, van de vicepremier, was helder. Personen die lid zijn
van het kabinet zijn ten volle verantwoordelijk – ik geloof dat het
artikel 12 van het reglement van orde was – voor de besluiten van het
kabinet. Ook een partij als de VVD is daar dus ten volle verantwoordelijk
voor als zij steun geeft aan het kabinet.Het antwoord van minister Hirsch Ballin vond ik weinig geloofwaardig.
Als eerder zijn ambtsvoorganger heeft gesteld dat het verlengen van het uitzetmoratorium
leidt tot een aanzuigende werking, tot rechtsongelijkheid en juridische problemen,
kan dit vanwege een motie van afkeuring niet ineens als sneeuw voor de zon
verdwijnen. Of de argumenten deugden al in eerste instantie niet of de afweging
deugt nu niet. Beide kan niet.Ik weet dat het wellicht niet direct op een meerderheid in het huis kan
rekenen, maar toch wil ik een poging doen om via een motie het besluit van
gisterenavond terug te draaien.De WildersKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet eerder terecht aangaf dat het langer voortzetten
van een moratorium op het uitzetten van asielzoekers leidt tot het ontstaan
van verkeerde verwachtingen, rechtsongelijkheid, aanzui­gende werking,
juridische aanspraken en diverse knelpunten in de uitvoering van de werkzaamheden
in de vreemdelingenketen;van mening dat dit onwenselijk is;verzoekt de regering, de aangekondigde opschorting van de uitzetting van
ex-asielzoekers niet te effectueren, en dus onmiddellijk weer tot uitzetting
over te gaan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 1116(19637).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik heb namens mijn fractie in de eerste termijn enkele voor
ons belangrijke vragen gesteld. Ik hecht eraan om daarop kort te reageren.
Ik wil gezegd hebben dat ik het betoog van de minister-president, zeker het
gedeelte waarin hij sprak over de verantwoordelijkheid van bewindslieden,
glashelder en loepzuiver vond en dat wij ons daarin goed kunnen vinden. Ook
de opmerkingen die minister Zalm daarover gemaakt heeft, die in één
lijn lagen, zijn voor mijn fractie overtuigend. Hetzelfde geldt voor de opmerkingen
over de portefeuillemaatregel, die genomen is om recht te doen in de totale
context aan de motie van afkeuring. De kernvraag was de opmerking waarmee
de minister-president gisteren begon, dat de uitkomst recht doet aan het gevoelen
van de Kamer. Ik heb aan het begin gezegd: dit debat dient ertoe om te kijken
of dat het geval is. Ik vind het ook correct om hier te melden dat het namens
mijn fractie het geval is.De heer Pechtold (D66):Mevrouw de voorzitter. Eerder zei ik al dat wij een koevoet nodig hadden
om in de afgelopen dagen dat voor elkaar te krijgen wat wij nodig achtten,
namelijk het stopzetten van het uitzetten en uiteindelijk een pardon. De wens
van de Kamer was het stopzetten van het uitzetten, en dat is bereikt. Dat
is ook humaan.Ik erken dat de nieuwe minister voor Vreemdelingenzaken, de heer Hirsch
Ballin, een zware taak heeft. Dat heeft mijn fractie ook bij zijn voorganger
erkend. Zij heeft haar waar nodig gesteund, maar ook bekritiseerd. Het is
een taak die de minister zwaar neemt en die in de uitvoerbaarheid zijn constante
aandacht vergt. Ik ben blij dat de minister ervoor openstaat om individuele
gevallen, zoals vandaag door de heer Marijnissen naar voren gebracht, te bekijken.
Dat is inderdaad humaan.De gang van zaken rond het hele debat blijft een staatsrechtelijk bijzonder
schouwspel. Rond de vertrouwensregel, die hier al jaren een duidelijk iets
was, hebben wij de afgelopen dagen het gevoel gehad getergd te worden. De
vraag om 24 uur niet uit te zetten leidde ertoe dat het vertrouwen in de minister
moest worden opgezegd. Als dat zo doorgaat, moeten wij het maar op papier
gaan vastleggen. Mijn fractie zal zich daar nader op beraden.Ik dank minister Zalm voor zijn duidelijkheid over politieke statements,
waar in de toekomst minder gebruikgemaakt van zal worden. De fractievoorzitter
en partijleider van de VVD, de heer Rutte, maakt er meer problemen van dan
nodig. Dit alles was niet nodig geweest. Ik dank de minister-president voor de
duidelijkheid die wij hier vandaag hebben gekregen. Vóór het
reces van de Kamer is er duidelijkheid voor vele mensen. Voor heel veel mensen
in het land is dat van groot belang.Toen wij uit het vorige kabinet stapten, kondigden wij aan dat wij het
kabinet constructief zouden blijven volgen. Ook dit kabinet kan weer constructief
op onze medewerking en ons kritisch volgen blijven rekenen.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik zeg de leden van de Kamer dank voor hun inbreng in tweede
termijn. Er is mij een vraag gesteld door de heer Marijnissen, namelijk of
ik in wil gaan op het optreden van de minister van V&I. Ik begrijp zijn
vraag, maar ik vind de situatie op het ogenblik al ingewikkeld genoeg. Dit
heeft geleid tot een motie van afkeuring, waarover wij gisteren lange tijd
hebben gesproken, aangezien dit een complexe situatie is. Het lijkt mij goed
de situatie onder ogen te zien zoals deze is, en met elkaar proberen tot oplossingen
te komen, in overleg tussen kabinet en Kamer. Het lijkt mij beter, de oude
discussie niet over te doen, waarvoor naar ik aanneem de heer Marijnissen
begrip kan opbrengen. Voor het overige zeg ik de leden dank voor hun opmerkingen
in tweede termijn.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. De heer Wilders gaf zelf al aan dat hij het heel verrassend
zou vinden als, na de voorgaande moties die zijn aangenomen, zijn motie ook
wordt aangenomen. Voor alle duidelijkheid: het is een motie die geen steun
inhoudt voor het gisteren genomen besluit van het kabinet. Het kabinet ontraadt
aanneming van deze motie.Wij hebben het niet over een groep voor wie een pardonregeling of iets
dergelijks wordt afgekondigd. Dat is van belang voor de vraag naar de aantallen.
Voor de mensen over wie ik het in eerste termijn al had, behorend tot de doelgroep
project Terugkeer, wordt niet overgegaan tot gedwongen terugkeer of uitzetting
uit de noodvoorziening. Dat betekent dat de vraag van aantallen in deze benadering
niet aan de orde komt op de manier die geldt bij een pardonregeling.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, na de behandeling van het VAO Milieuraad te stemmen over
de tijdens deze debatten ingediende moties. Dat zal naar verwachting rond
15.30 uur zijn.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1797-1805.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl