Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel:  Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens) (25892)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1623-1636

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-07-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 34, pagina 1623-1636

03-07-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25892Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel: Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens) (25892)Pagina 1595-1608
Behandeling van het wetsvoorstel: Nieuwe regels omtrent het openbaar vervoer, besloten busvervoer en taxivervoer (Wet personenvervoer 2000) (26456)Pagina 1608-1623
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (maandag 3 juli 2000)Pagina 1636-1637
Behandeling van de wetsvoorstellen: Wijziging van de Kernenergiewet (26992); Wijziging WIK - ivm kunstenaars met eigen woning (27035); Intrekking van de Wet N.V. Nederlands Inkoopcentrum (NIC) (27055); Wijziging Ziekenfondswet, AWBZ en Wet financiering volksverzekeringen (27086); Wijziging Wet op bijzondere medische verrichtingen (27090)Pagina 1595-1595
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel: Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens) (25892)Pagina 1623-1636
Presentie en opening (maandag 3 juli 2000)Pagina 1595-1595

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming
persoonsgegevens) (25892).De beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter! Ik ben verheugd dat uw Kamer de plenaire behandeling van het
wetsvoorstel van de Wet bescherming persoonsgegevens nog voor het zomerreces
heeft willen laten plaatsvinden. Het is een belangrijk wetsvoorstel waarover
een diepgaande, maatschappelijke en politieke discussie is gevoerd. Het wetsvoorstel
beoogt de EG-richtlijn inzake de bescherming van persoonsgegevens en het vrije
verkeer van die gegevens om te zetten in het Nederlands recht. Het doel van
de privacyrichtlijn is een vrij verkeer van persoonsgegevens tussen de lidstaten
te bewerkstelligen door het harmoniseren van de nu nog uiteenlopende nationale
niveaus van bescherming van persoonsgegevens.De richtlijn is in 1995 vastgesteld na jaren van moeizame onderhandelingen
op Europees niveau. Zoals ik in de memorie van antwoord heb aangegeven, heeft
de omzetting van de richtlijn in het nationale recht vertraging opgelopen.
Ik heb ook aangegeven dat die vertraging te wijten is aan het feit dat ik
voorrang heb gegeven aan overleg met de betrokken maatschappelijke sectoren
 boven een zo snel mogelijke voortgang van het wetgevingsproces.
Dat neemt niet weg dat ik nog steeds streef naar een zo spoedig mogelijk verloop
van het wetgevingstraject. Ik stel het mede daarom zeer op prijs dat de Kamer
besloten heeft, dit wetsvoorstel dan ook vandaag te behandelen.Nederland is overigens niet de enige lidstaat die de richtlijn nog niet
in nationaal recht geïmplementeerd heeft. Naast Nederland zijn ook Duitsland,
Frankrijk, Ierland en Luxemburg in gebreke. In andere landen is er al wel
wetgeving, maar is de wet nog niet in werking getreden, zoals bijvoorbeeld
in België.De materie die in de privacyrichtlijn wordt geregeld, is niet nieuw. Zowel
op Europees als op nationaal niveau bestonden reeds regels voor de bescherming
van persoonsgegevens voordat de richtlijn tot stand kwam. In 1981 kwam in
de Raad van Europa het verdrag inzake de bescherming van persoonsgegevens
tot stand. En reeds begin jaren zeventig onderzocht een staatscommissie, die
vandaag ook door onder anderen mevrouw De Wolff is genoemd, de mogelijkheden
om in Nederland tot wetgeving ter bescherming van persoonsgegevens te komen.
Vele jaren later leidde dat tot de Wet persoonsregistraties, de eerste algemene
Nederlandse wet die de bescherming van persoonsgegevens ten doel had.De totstandkoming van de Wet persoonsregistraties heeft de nodige voeten
in de aarde gehad. In november 1981 werd een wetsvoorstel ingediend dat na
een lange en moeizame parlementaire behandeling uiteindelijk in 1988 het Staatsblad
haalde. In 1989 trad de Wet persoonsregistraties in werking. Tot op heden
is deze wet van kracht. In 1983 is de Wet persoonsregistraties voorzien van
een grondwettelijke basis. Sinds dat jaar geldt op grond van artikel 10 van
de Grondwet dat de wetgever ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer
regels moet stellen in verband met het vastleggen en verstrekken van persoonsgegevens.
Dit beknopte overzicht illustreert duidelijk dat aan een goede bescherming
van persoonsgegevens grote waarde wordt gehecht, zowel door de nationale wetgever
als ook op internationaal niveau, bijvoorbeeld in de Raad van Europa en binnen
de Europese gemeenschap.De commissie "Grondrechten in het digitale tijdperk", de commissie-Franken,
heeft recentelijk geadviseerd om artikel 10 op een aantal punten te wijzigen.
De voorgestelde wijzigingen zijn niet zozeer ingegeven door de ontwikkelingen
in het digitale tijdperk, maar eerder door de wens om artikel 10 van de Grondwet
aan te passen aan de EG-richtlijn. Later dit jaar zal het kabinet een standpunt
innemen ten aanzien van de voorstellen die deze commissie heeft gedaan. Daarop
wil ik niet vooruitlopen.De privacyrichtlijn van 1995 bouwt voort op het eerdergenoemde verdrag
van de Raad van Europa uit 1981. Daarnaast is de richtlijn sterk geïnspireerd
door nationale wetgeving, niet in de laatste plaats de Nederlandse wetgeving.
Ten tijde van de totstandkoming van de richtlijn beschikten nog niet alle
lidstaten over wetgeving ter bescherming van persoonsgegevens. Nederland was
een van de lidstaten die begin jaren negentig al wel over wetgeving op dit
gebied beschikten.Twee belangrijke uitgangspunten van de richtlijn zijn: toepassing op zowel
de publieke als de private sector en toepassing op alle sectoren van de maatschappij.
Dit verklaart waarom de richtlijn uitsluitend algemene principes bevat en
geen gedetailleerde of sectorspecifieke regels. Het voorgaande verklaart tevens
waarom het wetsvoorstel het karakter van een algemene basiswet heeft waarin
algemene richtsnoeren zijn neergelegd. Het algemene karakter van het wetsvoorstel
hangt dus samen met de Europese ambitie om op een algemeen niveau verbindende
regels te geven. Het wetsvoorstel dat die ambitie op nationaal niveau moet
vertalen, kan als kaderwet slechts algemene beginselen formuleren en geen
specifieke en gedetailleerde gedragsvoorschriften.De verdere uitwerking van deze algemene beginselen vindt plaats in sectorale
wetgeving, door middel van zelfregulering en in de besluiten van het College
bescherming persoonsgegevens. Daarnaast zal er jurisprudentie worden opgebouwd,
niet alleen door middel van uitspraken van nationale rechters, maar ook door
arresten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Dit rechterlijk
college heeft het laatste woord over de interpretatie van de beginselen die
zijn neergelegd in de privacyrichtlijn en derhalve indirect ook over de interpretatie
van de beginselen neergelegd in het wetsvoorstel. Omdat de bewoordingen van
het wetsvoorstel waar mogelijk nauw aansluiten bij die van de richtlijn zal
Nederland het voordeel hebben dat uitspraken van het Hof in Luxemburg eenvoudiger
zijn te vertalen naar de nationale uitvoeringspraktijk. Daar waar er sprake
is van sectorale wetgeving zal deze zich binnen de grenzen van de Wet bescherming
persoonsgegevens dienen te bewegen.Hoewel een andere wet juridisch-technisch wel kan derogeren aan de WBP
wordt deze mogelijkheid beperkt door het bestaan van de richtlijn. De richtlijn
bevat immers dezelfde beginselen als de WBP. Dit verbod van derogatie gaat
uiteraard slechts op voorzover de nationale wet een materie regelt die zich
binnen de werkingssfeer van de richtlijn bevindt. Voor zelfregulering geldt
in versterkte mate dat niet kan worden afgeweken van de WBP.Het is van cruciaal belang dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van
de rechten en plichten die voortvloeien uit de WBP. Daarbij gaat het enerzijds
om de personen wier persoonsgegevens verwerkt worden en anderzijds om personen,
bedrijven en overheidsinstellingen die persoonsgegevens verwerken. Naast de
voorlichtingscampagne die ten doel heeft de burgers te informeren en waarover
ik in de memorie van antwoord heb bericht, wordt er gewerkt aan een handleiding.
Die handleiding is bedoeld voor hen die persoonsgegevens verwerken. Over de
opzet van deze handleiding is recentelijk overleg gevoerd tussen mijn departement,
het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Registratiekamer en vertegenwoordigers
van een aantal brancheorganisaties. In aanvulling op deze handleiding werken
de brancheorganisaties aan handleidingen die meer branchespecifiek georiënteerd
zullen zijn.Naast de hiervoor genoemde punten van uitwerking, interpretatie en kenbaarheid
van de WBP is er een ander punt van zorg dat reeds vele malen ter tafel is
gebracht. Het gaat om de administratieve lasten die de WBP meebrengt. De werkgroep-Kortmann
heeft zich beziggehouden met de kosten die de WBP veroorzaakt
voor het bedrijfsleven. De werkgroep heeft zich echter niet beperkt tot administratieve
lasten. Ook kosten die voortvloeien uit de naleving van verplichtingen ten
opzichte van de betrokkene – dat wil zeggen de burger wiens persoonsgegevens
worden verwerkt – worden meegerekend. Bovendien worden in het rapport
van de werkgroep ook de kosten vermeld die het gevolg zijn van het aanstellen
van een functionaris voor de gegevensbescherming. Het betreft hier echter
geen verplichting die uit de WBP voortvloeit, maar een geheel vrijwillige
keuze van de verantwoordelijken.De overige kosten die door de werkgroep worden genoemd, zijn geen gevolg
van een keuze van de nationale wetgever, maar vloeien rechtstreeks voort uit
de verplichtingen die de privacyrichtlijn aan de lidstaten oplegt.Ik benadruk nogmaals dat er behalve kosten of lasten ook baten aan het
wetsvoorstel verbonden zijn. Eén van de belangrijkste is het vertrouwen
van de consument, dat met name een rol speelt bij de e-commerce. Hierin staat
Nederland overigens niet alleen. Ook in EU-verband speelt deze overweging
een belangrijke rol. Dat blijkt duidelijk uit de initiatieven op het terrein
van de elektronische handtekening en de e-commerce.Om alle twijfel weg te nemen zal ik een onderzoek naar de administratieve
kosten laten doen. Daartoe laat ik eerst de administratieve lasten van de
huidige wetgeving – de WPR – onderzoeken. Dit onderzoek zal op
zeer korte termijn plaatsvinden in de context van het onderzoek nulmeting
administratieve lasten. Op een later tijdstip zullen dan de administratieve
lasten verbonden aan de toekomstige wetgeving – de Wet bescherming persoonsgegevens –
worden onderzocht.Met het toezicht op de WBP wordt het College bescherming persoonsgegevens
belast. Dit college treedt in de plaats van de Registratiekamer. Op grond
van de privacyrichtlijn is de taak van de toezichthoudende autoriteit niet
beperkt tot louter toezicht. Het college moet ook geraadpleegd worden bij
het opstellen van regels die betrekking hebben op de verwerking van persoonsgegevens.
Het wetsvoorstel voorziet tevens in de instelling van een raad van advies
die het college adviseert over de algemene aspecten van de WBP. De leden van
de raad van advies dienen een afspiegeling te vormen van de verschillende
sectoren van de maatschappij. Op die manier wordt gezorgd voor een inbreng
vanuit de maatschappij en de dagelijkse praktijk.Tot slot van mijn algemene inleiding nog een paar woorden over een specifiek
aspect van de WBP en de richtlijn: de doorgifte van persoonsgegevens naar
derde landen, dat wil zeggen landen die geen lid van de EU zijn. Een dergelijke
doorgifte is in beginsel uitsluitend toegestaan indien het derde land in kwestie
een passend niveau van bescherming kent. Of dat het geval is, is in eerste
instantie ter beoordeling van de verantwoordelijke. Die beoordeling zal in
beginsel positief uitvallen indien door de Commissie op grond van de richtlijn
is vastgesteld, dat het derde land in kwestie een passend beschermingsniveau
kent. Is dat niet het geval, dan zal de verantwoordelijke er in beginsel van
uit moeten gaan dat er geen passend niveau van bescherming is. Dat wil overigens
niet zeggen dat de doorgifte van gegevens dan absoluut verboden is. Indien
één van de uitzonderingen voorzien in artikel 77, eerste lid,
toepassing vindt, kunnen persoonsgegevens toch worden doorgegeven naar een
derde land. Met name de in de eerste drie onderdelen van dit lid voorziene
uitzonderingen zullen een deel van de doorgiften mogelijk maken, ondanks het
ontbreken van een passend niveau van bescherming. Indien deze uitzonderingen
geen uitkomst bieden, voorziet artikel 77, tweede lid, in de aanvraag van
een vergunning bij de minister van Justitie. Een dergelijke vergunning kan
worden afgegeven indien op een andere manier een passende bescherming wordt
gewaarborgd, bijvoorbeeld door middel van contractuele bepalingen. In overleg
met de Registratiekamer wordt nader bezien, op welke wijze deze bevoegdheid
het beste kan worden uitgeoefend. Op dit moment werkt de Commissie in samenspraak
met de lidstaten aan het vaststellen van model-contractbepalingen. Dergelijke
bepalingen zijn van groot belang zolang de Commissie nog niet heeft vastgesteld
dat een derde land over een passend beschermingsniveau beschikt.Ik heb overigens goed nieuws wat het vaststellen door de Commissie van
het beschermingsniveau in derde landen betreft. Zeer recent hebben de lidstaten
unaniem ingestemd met de voorstellen van de Commissie waarin wordt bepaald
dat Zwitserland en Hongarije een passend niveau van bescherming kennen en
dat de bescherming van persoonsgegevens in de Verenigde Staten van een passend
niveau wordt geacht indien de betreffende verantwoordelijke een aantal voorwaarden
naleeft. Deze voorwaarden zijn beter bekend onder de naam "veilige haven-beginselen".
Verwacht wordt dat de Commissie op korte termijn de voorgestelde besluiten
zal vaststellen.In aanvulling op het voorgaande zal ik nu meer specifiek ingaan op de
vragen van de leden van uw Kamer die ik nog niet in mijn inleiding heb kunnen
beantwoorden.De heren Schuyer en De Jong vroegen naar de commissie Grondrechten in
het digitale tijdperk. Zoals ik in mijn inleiding al heb aangegeven formuleert
het kabinet op dit moment zijn standpunt over de door de commissie-Franken
gedane aanbevelingen. Ik kan daar nu niet op vooruitlopen. De commissie geeft
aan dat de ontwikkelingen die in de Europese privacyrichtlijn hun neerslag
hebben gevonden ook in de Grondwet tot uitdrukking dienen te worden gebracht.
Zij stelt daartoe een wijziging van artikel 10 Grondwet voor. Zij wil dus
eerder de ontwikkelingen die op dit moment plaatsvinden laten doorklinken
en vertalen in de Grondwet, dan de Grondwet gebruiken om nieuwe ontwikkelingen
af te dwingen of in gang te zetten.De heer De Jong vroeg naar de mogelijke strijd van het zogenoemde misbruikmodel
met het door de commissie voorgestelde nieuwe artikel 10 Grondwet. Hij stelde
dat richtlijn 95/46 in essentie volgens het gebruiksmodel is opgezet. De richtlijn
gaat boven de Nederlandse Grondwet en een wijziging van artikel 10 mag daar
dus niet mee in strijd zijn. Het is dus uiteindelijk de richtlijn die bepaalt
welk model wel of niet toelaatbaar is.De heer Holdijk vroeg in hoeverre de Wet bescherming persoonsgegevens
nog wel een privacywet kan worden genoemd. Het is inderdaad geen toeval dat
het woord privacy of persoonlijke levenssfeer niet in de titel
van de wet voorkomt. In de memorie van toelichting hebben wij uiteengezet
dat het verband slechts indirect is. Enerzijds zijn er allerlei aspecten van
privacy die niets met persoonsgegevens te maken hebben, zoals het huisrecht,
de onaantastbaarheid van het lichaam en het briefgeheim. Anderzijds dient
de zorgvuldige omgang met persoonsgegevens ook de bescherming tegen discriminatie
en de vrijheid van meningsuiting. Zo verbiedt artikel 18 de opslag van gegevens
omtrent ras tenzij dat binnen bepaalde grenzen noodzakelijk is voor integratie
van minderheden in het arbeidsproces, de zogenaamde positieve discriminatie.
De vrijheid van meningsuiting wordt gediend door het voorschrift van artikel
13 dat onnodige verzameling van persoonsgegevens verbiedt. Personen kunnen
zich desgewenst via internet anoniem of met pseudoniem uiten. Zij behoeven
niet bevreesd te zijn voor repercussies omdat niet voor eenieder duidelijk
is van wie bepaalde berichten afkomstig zijn. De vraag of voor de opsporing
van strafbare feiten bepaalde vormen van anonimiteit soms teniet moeten worden
gedaan, moet worden beantwoord in het kader van een afzonderlijke hiertoe
strekkende wetgeving. Samenvattend, voorzitter, er is dus meer privacy dan
de WBP en de WBP geeft invulling aan meer grondrechten dan alleen het recht
op persoonlijke levenssfeer.De heer Witteveen vroeg of de WBP als uitgangspunt heeft "persoonsgegevens
zijn geheim, tenzij". Het zou volgens hem interessant zijn geweest om de mogelijkheid
te onderzoeken van een wetsvoorstel dat gebaseerd zou zijn op het beginsel
"persoonsgegevens zijn niet geheim, tenzij". Daarmee wordt gesuggereerd dat
het wetsvoorstel gebaseerd zou zijn op het beginsel persoonsgegevens zijn
geheim, tenzij. Ik herhaal nogmaals dat dit niet het uitgangspunt van het
wetsvoorstel is. Het uitgangspunt is wel dat persoonsgegevens kunnen worden
gebruikt voor doeleinden waarvoor zij oorspronkelijk zijn verzameld. Bovendien
kunnen die gegevens ook voor andere doeleinden worden gebruikt wanneer die
verenigbaar zijn met het oorspronkelijke doel. Een voorbeeld van zo'n verenigbaar
doel is de archivering van persoonsgegevens of het gebruik voor statistische
doeleinden met het oog op planning of beleidsvoering.Mevrouw De Wolff merkte nog op dat in tegenstelling tot hetgeen in de
toelichting is opgemerkt het acquis van de WPR op een aantal punten terzijde
wordt geschoven in plaats van als uitgangspunt wordt genomen. Zij wijst in
dat kader op de risicoaansprakelijkheid die in de WBP als een schuldaansprakelijkheid
is geformuleerd en de uitbreiding van het aantal vrijstellingen op de aanmeldingsplicht
die in het kader van de WBP wordt voorzien.Ik moet haar op het eerste punt gelijk geven. Het is inderdaad zo dat
de aansprakelijkheidsregeling in artikel 49 WBP een afzwakking vormt van het
regime neergelegd in artikel 9 WPR. Hiertoe zijn wij echter gedwongen door
de tekst van de richtlijn die het resultaat is van internationale onderhandelingen.
In de toelichting bij artikel 49 merkte ik echter al op dat uit de evaluatieonderzoeken
die naar de WPR zijn gedaan, is gebleken dat de risicoaansprakelijkheid van
artikel 9 WPR in de praktijk nauwelijks een rol heeft gespeeld.Wat het tweede punt betreft kan ik het niet eens zijn met haar. Een vrijstelling
van de aanmeldingsplicht betekent niet een vermindering van de bescherming
van de privacybelangen van betrokkenen of het aantasten van het acquis van
de WPR. Het normatieve karakter van de WPB blijft gewoon gelden; het wordt
zelfs nader genormeerd door middel van de voorschriften van het voorgenomen
vrijstellingsbesluit. In die voorschriften zijn immers nadere regels opgenomen
voor bijvoorbeeld het gebruik van de verstrekking van gegevens.Voorzitter! De heer De Jong heeft een aantal opmerkingen gemaakt over
de vraag of een meer publiekrechtelijk of een meer privaatrechtelijk model
de voorkeur zou verdienen. Met het eerste doelt hij op een gebruiksmodel,
dat wil zeggen: "geen verwerking van persoonsgegevens tenzij". Met het tweede
model doelt hij op een misbruikmodel waarbij het uitgangspunt is: "verwerking
is toegestaan tenzij". Zijn voorkeur gaat uit naar het laatste model.Waar over modellen wordt gesproken, moeten wij onderscheid maken tussen
de inhoudelijke normen en de handhaving. De inhoudelijke normen zijn gesteld
in termen als: de gegevensverwerking moet noodzakelijk zijn voor, etc. Deze
terminologie doet denken aan het Europees verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens. Zij is daaraan ook ontleend. De regeling heeft in die zin inderdaad
een publiekrechtelijke herkomst.Voor de handhaving door de burger ligt dit anders. Slechts voorzover het
gaat om de gegevensverwerking in de publieke sector is er de rechtsgang via
de administratieve rechter. Gaat het om gegevensverwerking in de particuliere
sector dan is er de rechtsgang via de civiele rechter. Ook de handhaving is
dan civielrechtelijk, namelijk de sancties van het Wetboek van burgerlijke
rechtsvordering.Voorzover handhaving plaatsvindt door het College bescherming persoonsgegevens
is zowel in de publieke als in de particuliere sector sprake van een administratief
dwangmiddel, namelijk de bestuursdwang met daaraan gekoppeld de mogelijkheid
om een dwangsom op te leggen. Alleen in geval van niet-nakoming van het administratieve
voorschrift dat melding dient plaats te vinden bij het College bescherming
persoonsgegevens is er een strafrechtelijke handhaving met als alternatief
de administratieve boete.Ik kom terug op de inhoudelijke normen. Moet het zijn: "nee tenzij" of
"ja tenzij"? Ik wijs erop dat het "nee, tenzij" alleen in de gevallen van
bijzondere gegevens is voorzien. Artikel 16 bevat een verbod en de artikelen
17 tot en met 23 bevatten vervolgens weer uitzonderingen. In de schriftelijke
antwoorden heb ik erop gewezen dat deze structuur beantwoordt aan het EVRM.
De wet gaat ervan uit dat de verwerking van bijzondere gegevens naar hun aard
al gauw een inbreuk zal maken op de persoonlijke levenssfeer. Dus geldt een
verbod om deze gegevens te verwerken tenzij de wet in nauwkeurig omschreven
gevallen een verwerking en dus een inbreuk toelaat. In al die gevallen waar
de verwerking van gegevens gewoon is toegelaten, geldt het regime van de artikelen
6 en volgende. Die bepalingen schrijven voor dat de gegevensverwerking gebonden
moet zijn aan bepaalde gerechtvaardigde doeleinden. Dit wordt tot uitdrukking
gebracht door het woord noodzakelijk. Verder is er een aantal eisen gericht op transparantie van de gegevensverwerking. Is daaraan voldaan,
dan zal er in de regel geen inbreuk zijn op de persoonlijke levenssfeer tenzij
in bijzondere omstandigheden. De regelgeving is op dit terrein een stuk abstracter,
omdat niet hoeft te zijn voldaan aan het voorzienbaarheidscriterium in gevallen
van inbreuk. Er kan meer worden overgelaten aan de partijen. Daarom meen ik
dat de kwalificatie gebruiksmodel hier niet op zijn plaats is. Een misbruikmodel
voor de gewone verwerking van persoonsgegevens met daarenboven een gebruiksmodel
voor gevoelige gegevens, ook in de particuliere sector, lijkt mij een adequate
behartiging van de verschillende belangen die in het geding zijn. Hoewel het
begrip "noodzakelijk" dus inderdaad uit de publiekrechtelijke regelgeving
van het EVRM afkomstig is, heeft het niet de betekenis van "geen gegevensverwerking
tenzij dit noodzakelijk is voor_". Het is daarom niet oneigenlijk om dit begrip
ook toe te passen in de particuliere sector, temeer omdat in het Nederlandse
recht de horizontale werking van grondrechten wordt erkend. De heer De Jong
wees hier terecht op.Voorzitter! Samenvattend kan ik zeggen dat de scheidslijn niet loopt tussen
de publieke en de private sector waarbij voor de eerste het gebruiksmodel
en het tweede het misbruikmodel adequaat zou zijn, maar veeleer tussen de
verwerking van gevoelige gegevens enerzijds en de verwerking van persoonsgegevens
in het algemeen anderzijds. Ongeacht of het de publieke of de private sector
betreft, is in het eerste geval het gebruiksmodel adequaat en in het tweede
geval het misbruikmodel. Voorwaarde hierbij is wel dat aan de transparantie-eisen
moet zijn voldaan. Het is daarom onjuist om in het algemeen uit het gebruik
van het woord "noodzakelijk" te concluderen dat er sprake zou zijn van het
gebruiksmodel bij de gegevensverwerking.De heer Witteveen vroeg of de WBP straks op een andere manier wordt toegepast
op de privaat- dan op de publiekrechtelijke sector. Verder heeft hij ook een
vraag gesteld over de inkleuring van de WBP en wel of de uniforme regels niet
zodanig zullen worden toegepast en uitgelegd dat er een verschil ontstaat
tussen de private en de publieke sector. Door verschil in rechtsgang zullen
de regels voor de private sector naar alle waarschijnlijkheid een privaatrechtelijke
inkleuring krijgen, terwijl die voor de publieke sector zullen worden geïnterpreteerd
in een publiekrechtelijke context.De heer Witteveen wees erop dat het de voorkeur verdient om binnen de
rechtspraak de meer procedurele of formele bepalingen in de WBP een meer uniforme
interpretatie te geven. Voorbeelden van dergelijke bepalingen zijn de meldingsplicht
en de rechtspositie van de betrokkene. Het is aan de rechter, te bepalen op
welke wijze de voorschriften van de WBP in een concrete situatie dienen te
worden geïnterpreteerd. Afgezien daarvan meen ik dat de procedurele bepalingen
minder ruimte laten voor de op de context van de gegevensverwerking toegesneden
verschillen in interpretatie dan de meer materiële normen van de WBP.
Ik verwacht op dit vlak dan ook geen grote verschillen in interpretatie, al
naar gelang het de publieke of de private sector betreft.Voorzitter! De heren Witteveen en Rosenthal spraken over de privacy in
de informatiemaatschappij. De heer Witteveen vroeg hoe de betrokkenen hun
privacy in de informatiemaatschappij kunnen waarborgen. Voorop staat dat dezelfde
regels van toepassing zijn op "off-line" en "on-line" activiteiten. Dat wil
zeggen dat de informatieverplichtingen uit de artikelen 33 en 34 van de WBP
in alle gevallen gelden. Hierdoor zal een betrokkene in beginsel altijd op
de hoogte zijn van het feit dat zijn gegevens worden verwerkt, door wie zijn
gegevens worden verwerkt en voor welke doeleinden zijn gegevens worden verwerkt.De betrokkene kan zich voor de uitoefening van zijn rechten altijd wenden
tot de verantwoordelijke. Indien hij de behoefte aan verdere ondersteuning
voelt, kan hij zich wenden tot het College bescherming persoonsgegevens. In
aansluiting hierop wil ik de aandacht vestigen op het vorige week gepresenteerde
rapport Klant in het Web van de Registratiekamer. In dit rapport worden de
bevindingen weergegeven van een onderzoek bij 60 internetproviders. Dit onderzoek
is mede op verzoek van de Consumentenbond uitgevoerd.Uit dit onderzoek blijkt dat de bescherming van persoonsgegevens door
internetproviders tekortschiet. De oorzaak hiervan is niet dat er geen adequate
regelgeving op dit terrein is, maar dat de providers zich niet in alle gevallen
aan deze regelgeving houden. Bovendien blijkt de consument/internetgebruiker
in veel gevallen niet op de hoogte te zijn van het feit dat zijn gegevens
worden gebruikt of dat hij wordt geacht daartoe toestemming te hebben gegeven.
Burgers zijn zich blijkbaar nog niet ten volle bewust van hun "privacysituatie".
Een onderzoek zoals Klant in het web draagt in hoge mate bij aan het noodzakelijke
bewustwordingsproces van de burger. Het onderzoek heeft veel aandacht gekregen
in de media en er is ook op gereageerd door internetproviders, zelfs in de
vorm van advertenties in landelijke dagbladen. In het rapport Klant in het
web stelt de Registratiekamer een aantal spelregels voor. Die regels zijn
mede op basis van de Wet bescherming persoonsgegevens ontwikkeld en vertalen
de wettelijke regels in concrete regels voor de dagelijkse praktijk. Tussen
de Registratiekamer en de Nederlandse Vereniging van internetproviders vindt
overleg plaats. De internetproviders wordt enige tijd gegund hun privacybeleid
aan te passen. Vanaf de inwerkingtreding van de WBP zal de Registratiekamer
audits doorvoeren onder internetproviders. De Consumentenbond heeft plaatsing
op een zwarte lijst in het vooruitzicht gesteld voor providers die de regels
niet in acht nemen.Voorzitter! De heer Rosenthal vraagt nog eens in te gaan op het gebruik
van de zogenoemde privacy enhancing technologies, ofwel PETS. Zoals ik reeds
eerder heb vermeld, voorziet het wetsvoorstel in artikel 13 in het gebruik
van PETS. Het is duidelijk dat, hoe verder de informatiemaatschappij voortschrijdt,
des te groter de rol van PETS zal worden. Dit blijkt ook uit het onderzoek
van de Registratiekamer dat ik zojuist aanhaalde. Het gebruik van PETS heeft
de volle aandacht van de Registratiekamer. In haar rapporten gaat de Registratiekamer
meer in detail op deze materie in. Op die manier wordt reeds voor een deel
voldaan aan de noodzaak om meer praktische regels uit te werken. Daarnaast
is het aan het bedrijfsleven om zelf initiatieven op dit terrein te ondernemen. Voorzitter! Mevrouw De Wolff vroeg aandacht voor een aantal reeds indertijd
door de commissie-Koopmans genoemde risicogebieden. Zo vroeg zij naar het
zelfbeschikkingsrecht van de burger inzake de omtrent hem door anderen verwerkte
gegevens. In het Duitse recht wordt een dergelijk recht erkend. In de toelichting
op het wetsvoorstel heeft de regering afstand genomen van een dergelijk zelfbeschikkingsrecht
in Nederland. Het wetsvoorstel kent enerzijds rechten toe aan de betrokkene,
bijvoorbeeld het recht op kennisneming en op verzet, en anderzijds aan de
verantwoordelijke, bijvoorbeeld het recht persoonsgegevens te verwerken indien
hij daarbij een rechtvaardig belang heeft en het belang van de betrokkene
niet zwaarder dient te wegen. Uitdrukkelijk is niet het belang van de ene
als principieel zwaarder aangemerkt dan het belang van de ander. Beide partijen
hebben ieder eigen rechten. Geen der partijen kan in beginsel een eigendomsrecht
doen gelden op persoonsgegevens waar het recht van de ander slechts een uitzondering
op zou zijn.Voorzitter! De heer Holdijk vraagt aandacht voor de studie van het Rathenau-instituut
in verband met twee vermeende tekortkomingen in het wetsvoorstel. Het eerste
betreft de zogenoemde informatiestalking, het ongevraagd lastigvallen van
mensen met informatie. Ik begrijp dit niet goed, omdat artikel 41 van het
wetsvoorstel een gedetailleerde regeling bevat inzake direct marketing, hetzij
voor commerciële hetzij voor charitatieve doeleinden. Indien iemand laat
weten dat hij niet gediend is van dergelijke informatie moet de verantwoordelijke
de gegevensverwerking met dit doel achterwege laten. Neemt de betrokkene geen
initiatief dan kunnen bedrijven en charitatieve instellingen binnen de randvoorwaarden
van de wet ongevraagd informatie toesturen of betrokkene opbellen. De betrokkene
dient wel telkens op eenvoudige wijze in de gelegenheid te worden gesteld
om bezwaar te maken. Worden oproepapparaten gebruikt om iemand langs geautomatiseerde
weg op te bellen dan dient de betrokkene vooraf daarvoor ondubbelzinnig toestemming
te geven. Dit is geregeld in de Telecommunicatiewet. Deze toestemming mag
niet zonder meer worden voorondersteld, indien dit recht in algemene voorwaarden
is bedongen.Het tweede punt betreft de risicoanalyse. De toepassing van groepsprofielen
op een individuele persoon betreft het gebruik van een persoonsgegeven en
valt derhalve onder de werking van de wet. Het gebruik van persoonsgegevens
voor de vervaardiging van groepsprofielen is een vorm van in het algemeen
toelaatbaar geacht statistisch gebruik. Het groepsprofiel als zodanig valt
evenwel buiten de werking van de wet.Naar aanleiding van de vraag van de heer Witteveen wil ik nog even ingaan
op het begrip persoonsgegevens. Inderdaad valt het gebruik van groepsprofielen
niet rechtstreeks onder de wet. Denk bijvoorbeeld aan de constatering dat
alle jongeren onder de 21 jaar een grotere kans op ongelukken maken. Een ander
voorbeeld is de verbinding van bepaalde postcodegroepen met bepaalde kenmerken.
Voor het opstellen van groepsprofielen zijn vaak wel persoonsgegevens nodig.
Artikel 9, derde lid, duidt dit als een vorm van toelaatbaar verder gebruik
van persoonsgegevens voor statistische doeleinden, mits toereikend is verzekerd
dat de gegevens niet tevens voor andere doeleinden kunnen worden gebruikt.
Wanneer het groepsprofiel evenwel wordt toegepast op een individuele persoon,
gaat het wel weer om een persoonsgegeven. De betrokkene wordt daardoor immers
op een andere manier in de samenleving bejegend. Wanneer het groepsprofiel
langs geautomatiseerde weg tot stand is gekomen, zal de betrokkene daarover
mededelingen kunnen vragen aan de verantwoordelijke op grond van artikel 42,
vierde lid, indien hij daardoor niet in aanmerking komt voor een contract
onder de gebruikelijke voorwaarden. Artikel 42 van het wetsvoorstel bepaalt
dat niemand kan worden onderworpen aan een besluit waaraan voor hem rechtsgevolgen
verbonden zijn of dat hem in aanmerkelijke mate treft, indien dat besluit
alleen wordt genomen op grond van een geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens,
bestemd om een beeld te krijgen van bepaalde aspecten van zijn persoonlijkheid.In antwoord op de vraag van de heer Schuyer wijs ik erop dat de ratio
van deze bepaling is, dat dergelijke besluiten niet worden genomen, zodat
er dan ook geen sprake is van rechtsgevolgen. De artikelen 4:7 en verder van
de Algemene wet bestuursrecht voorzien in waarborgen om te voorkomen dat dergelijke
besluiten worden genomen. Het gaat hier met name om het horen van aanvragers
van een beschikking of het horen van belanghebbenden of derden-belanghebbenden.
Wordt een dergelijk besluit desondanks genomen, dan staan de normale mogelijkheden
van bezwaar en beroep open om het besluit te laten vernietigen.Voorzitter! De heer Witteveen wijst erop dat in het kader van de voorlichting
over dit wetsvoorstel het noodzakelijk is een brede maatschappelijke discussie
te bevorderen binnen instellingen, organisaties en maatschappelijke velden
waar men op een of andere manier privacygevoelig opereert. Men ziet hier een
duidelijke taak weggelegd voor het College bescherming persoonsgegevens. Ik
onderken het belang om door middel van discussie te bevorderen dat het privacybewustzijn
en de deskundigheid op dit terrein maatschappelijk zo breed mogelijk worden
gedeeld. Ik meen dat de functionaris voor de gegevensbescherming hier ook
een belangrijke rol in kan vervullen. Hij kan een discussie stimuleren over
de concrete invulling van de privacynormen in zijn specifieke sector. Deze
discussie zou vervolgens zijn neerslag kunnen vinden in een gedragscode. Kortom,
in de WBP zelf zitten al verschillende elementen om de door de leden gewenste
discussie op gang te brengen. Afgezien daarvan zal ook ik het College bescherming
persoonsgegevens door middel van symposia en dergelijke zijn bijdrage laten
leveren aan een dergelijke discussie.Voorzitter! Vrijwel alle sprekers gingen in op de wenselijkheid van een
bruikbaar en toegankelijk wetsvoorstel. Zij vroegen naar de stand van zaken
met betrekking tot de voorlichting en hoe het staat met de handleiding. In
mijn inleiding sprak ik reeds over het belang van kenbaarheid van de wet en
over de noodzaak de algemene beginselen van de wet verder uit te werken. Enkele
leden vroegen om meer gedetailleerde informatie en om de stand van zaken bij
de voorlichting en de opstelling van de handleiding. Daarover
kan ik het volgende melden. In januari 1998 is een projectgroep voorlichting
WBP gestart met de voorbereiding van een voorlichtingscampagne. In deze projectgroep
zitten ambtenaren van de ministeries van Justitie en van BZK en medewerkers
van de Registratiekamer. Gekozen is voor een tweesporenbeleid. Dat wil zeggen,
aan de ene kant een campagne, gericht op de burger als bij de verwerking van
persoonsgegevens betrokkene, en aan de andere kant een campagne, gericht op
de verantwoordelijke verwerkers van persoonsgegevens. In de voorlichtingscampagne,
gericht op de burger, ligt de nadruk op het informeren van de burger over
de invoering van het nieuwe wetsvoorstel. Daarbij zal hij worden gewezen op
de rechten die hij naar aanleiding van dit wetsvoorstel zal hebben, zoals
het recht op verzet en het recht, geïnformeerd te worden door verantwoordelijke
over het doel van de verwerking van zijn persoonsgegevens en de identiteit
van de verantwoordelijke. Hiermee wordt de burger in staat gesteld, zelf te
bepalen of hij van die rechten gebruik wil maken in verband met de bescherming
van zijn persoonlijke levenssfeer. De burger wordt door radio- en televisiespots
geattendeerd op de nieuwe wet en er zijn brochures bij postkantoren en bibliotheken
verkrijgbaar, waarin wordt ingegaan op de WBP. Met vragen kan de burger terecht
bij de informatielijn van Postbus 51 en de internetsites van de Registratiekamer
en het ministerie van Justitie. De concepten van de brochure en de radiospots
zijn inmiddels gereed. De campagne zal starten op de datum van inwerkingtreding
van de WBP.De voorlichtingscampagne voor de verantwoordelijke verwerkers van persoonsgegevens
heeft tot doel, de personen en organisaties die persoonsgegevens verwerken,
te informeren en hen bewust te maken van de veranderingen en de vereisten
waaraan zij na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel moeten voldoen. In deze
voorlichting wordt direct aangesloten bij informatiebehoeften en initiatieven
van de brancheorganisaties. De voorlichting loopt deels via de koepelorganisaties
in de verschillende branches en deels rechtstreeks vanuit de Registratiekamer.
Het is van belang dat de gegevensverwerkers tijdig worden geïnformeerd,
aangezien de wetswijzigingen gevolgen kunnen hebben voor de organisatie, bijvoorbeeld
omdat de automatiseringsystemen moeten worden aangepast. Op 28 april jongstleden
heeft de Registratiekamer met het oog hierop een brief gestuurd naar de diverse
koepelorganisaties, met een aankondiging dat de WBP door de Tweede Kamer aanvaard
was. In deze brief is kort aangegeven waarom tijdige voorlichting belangrijk
is en welke voorlichtingsmiddelen met het oog daarop zullen worden ontwikkeld.
De Registratiekamer zal de verschillende organisaties ondersteunen in hun
voorlichtende activiteiten aan de achterban. Waar nodig zal zij organisaties
actief benaderen en informeren over de inhoud en consequenties van dit wetsvoorstel
voor hun organisatie. De Registratiekamer zal ook sectorale informatie over
de WBP via haar internetsite aanbieden.Ten slotte wordt er op dit moment gewerkt aan een WBP-handleiding. Deze
handleiding moet tot stand komen met betrokkenheid van de diverse brancheorganisaties.
Het ligt in het voornemen, in september een eerste concepthandleiding gereed
te hebben. De definitieve handleiding zal op de internetsite van het ministerie
van Justitie worden gezet.De heer Rosenthal (VVD):Mij spreekt deze inventarisatie van voornemens om tot heldere en eenvoudige
voorlichting aan de burger te komen bijzonder aan. Maar hoe zit het met datgene
wat daaraan voorafging, namelijk de mededeling dat de minister wel voelt voor
een brede maatschappelijke discussie over deze materie? Aan de ene kant wil
de minister naar mijn oordeel terecht duidelijkheid creëren. Hij wil
meedelen wat er gaat gebeuren. Aan de andere kant liggen de zaken nog vrij
open en kan het nog alle kanten op, want de minister spreekt over een brede
maatschappelijke discussie.Minister Korthals:Ik meen dat ik in een eerder stadium al gezegd heb dat wij zullen meewerken
aan symposia en conferenties over dit onderwerp, juist om een maatschappelijke
discussie tot stand te brengen. Als ik dat nog niet gezegd heb, heb ik het
bij dezen gezegd.De heer Rosenthal (VVD):Het gaat er juist om dat die toezegging mij wat diffuus voortkomt in relatie
tot de stringente lijn die de minister naar mijn oordeel terecht wil volgen
bij de voorlichting aan en de communicatie met de bevolking. Ik vraag mij
af, hoe je die twee zaken met elkaar moet rijmen. Ik had verwacht dat die
brede maatschappelijke discussie eerder zou hebben behoord bij het voortraject
van de wetgeving dan bij het moment waarop de wet er ligt. Nu gaat het erom
aan de bevolking duidelijk te maken wat de wet voorstelt.Minister Korthals:Laat ik vooropstellen dat er natuurlijk enorm gediscussieerd is over de
richtlijn en over het voorliggende wetsvoorstel. Dat heeft zelfs geleid tot
een nota van wijziging in de Tweede Kamer die weer voor een deel door de Tweede
Kamer tenietgedaan is. Bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel hebben wij
geprobeerd zoveel mogelijk maatschappelijke groeperingen daarbij te betrekken,
waaronder de Consumentenbond, in feite de vertegenwoordiging van de gewone
burger. Die is zeer nauw erbij betrokken geweest. Wij gaan op de ingeslagen
weg door. Ik heb reeds aangegeven wat wij allemaal nog in petto hebben aan
voorlichting en aan discussies die moeten plaatsvinden. Maar ergens is er
natuurlijk een grens aan hetgeen de overheid kan doen. Wij moeten zoveel en
zo goed mogelijk voorlichten. Wij moeten duidelijk maken aan de burgerlijke
bevolking waarmee zij geconfronteerd zal worden. Velen weten dat overigens
al, omdat de Wet op de persoonsregistratie al bestaat. Er zal nadrukkelijk
worden gewezen op de veranderingen in de nieuwe wet ten opzichte van de oude
wet.De heer Rosenthal (VVD):Nog één keer, voorzitter! Is de minister het niet met mij
eens dat, ondanks hetgeen door de heer Witteveen naar voren is gebracht, er
op dit moment eigenlijk geen behoefte zou moeten zijn aan een brede maatschappelijke
discussie over wat dit wetsvoorstel impliceert?Minister Korthals:Wij hebben in het verleden al vaker brede maatschappelijke discussies
gehad. Het is altijd de vraag, in hoeverre die succesvol en noodzakelijk zijn.
Ik heb de opmerking van de heer Witteveen zo begrepen, dat hij vond dat de
 bevolking nauw betrokken zou moeten zijn bij wat er gebeurt:
een hele expliciete voorlichting aan burgers en bedrijven. Ik heb aangegeven
langs welke wegen wij dat zullen doen.De heer Schuyer vroeg zich af, op welke manier de betrokkenen na beëindiging
van de voorlichtingscampagnes op de hoogte gehouden worden. Wat voor andere
wetten geldt, geldt ook voor de WBP. Een wet is geen statisch instrument maar
ontwikkelt zich onder invloed van gebruik en jurisprudentie. Omdat de WBP
zo algemeen van aard is, zullen de in het wetsvoorstel neergelegde beginselen
op zich niet veranderen. Hierop zal ook het voorlichtingsmateriaal worden
afgestemd. Het is dus niet zo dat dit materiaal binnen de kortste keren verouderd
is en dus niet meer bruikbaar. Ter vergelijking wijs ik op het boekje "De
WPR: vragen en antwoorden", dat door de Registratiekamer in 1992 is uitgegeven
en dat op dit moment nog steeds bruikbaar is.De heer Rosenthal wijst op de veelheid van bevoegdheden die aan het CBP
zijn toevertrouwd: toezichthouden, normstellen, goedkeuren gedragscodes, adviseren
en handhaven. Hij is bang voor een belangenverstrengeling. Ik denk dat hij
ergens in zijn achterhoofd denkt aan het Copola-arrest dat in feite hiervoor
wel enige betekenis heeft. Deze belangenverstrengeling is ook een punt van
zorg geweest voor VNO/NCW. Dit is onder meer tot uiting gekomen in de kritiek
op de uitbreiding van de bevoegdheden van de Registratiekamer met de bestuurlijke
boete. Die kritiek is voor mij aanleiding geweest om bij nota van wijziging
de bestuurlijke boete te schrappen. U weet hoe die discussie is afgelopen.
De meerderheid van de Tweede Kamer heeft bij amendement de regeling van de
bestuurlijke boete weer in het wetsvoorstel doen opnemen. Ik heb het oordeel
daarover aan de Tweede Kamer overgelaten. Het is van belang dat het CBP in
het door hem op te stellen bestuursreglement extra aandacht besteedt aan deze
problematiek. Zo heb ik het vervolgens ook verwoord in de Tweede Kamer. Het
bestuursreglement behoeft mijn goedkeuring. Ik heb mij voorgenomen het conceptreglement
op dit punt zorgvuldig te bestuderen en te toetsen. Kort gezegd, ik heb dus
wel gevoel voor het argument van de heer Rosenthal, maar wij kunnen het probleem
ondervangen door een heel goede en nauwkeurige toetsing van het bestuursreglement.De heer Schuyer wijst erop dat de benoeming van een functionaris voor
de gegevensbescherming niet verplicht is. Dat klopt. Hij gaat ervan uit dat
het met de benoeming van dergelijke functionarissen niet storm zal lopen.
Het is moeilijk daarover nu reeds een oordeel te geven, maar ik wijs er nogmaals
op dat de benoeming van zo'n functionaris als voordeel heeft dat er niet aan
het CBP behoeft te worden gemeld. Daarnaast wijs ik op het feit dat de gegevensfunctionaris
niet in de plaats van het CBP treedt. Het is duidelijk dat in een aantal sectoren
driftig aan zelfregulering wordt gewerkt teneinde de uitvoering van de Wet
bescherming persoonsgegevens soepel te laten verlopen. Daarbij komt dat het
CBP in essentie dezelfde taak krijgt als de Registratiekamer nu reeds heeft.
Al deze factoren bij elkaar wijzen erop dat de Registratiekamer naar mijn
idee voldoende is uitgerust om binnenkort de taken van het CBP te gaan vervullen.De heer De Jong vraagt wie verantwoordelijk is voor de elektronische versie
van het aanmeldingsformulier dat door de Registratiekamer wordt ontwikkeld.
De artikelen 27 en 28 van de WBP laten de mogelijkheid open zowel schriftelijke
als elektronische gegevensverwerkingen te melden bij het College bescherming
persoonsgegevens. Op grond van artikel 28, vijfde lid, kan de minister van
Justitie bij of krachtens AMvB nadere regels stellen over de wijze waarop
de melding dient te geschieden. Ik ben voornemens de wijze van melding te
regelen in een nog tot stand te brengen meldingsbesluit. Ten aanzien van het
op elektronische wijze aanmelden van gegevensverwerkingen zullen wellicht
nog nadere regels nodig zijn. De randvoorwaarden, waaraan de melding dient
te voldoen, liggen daarmee vast. Het systeem dat de Registratiekamer ontwikkelt
ten behoeve van het elektronisch aanmelden, dient te voldoen aan deze vereisten.
De wijze waarop aan deze vereisten invulling wordt gegeven, is echter de verantwoordelijkheid
van de Registratiekamer. Het systeem van elektronisch aanmelden wordt in directe
afstemming met daarbij betrokken personen en instellingen ontwikkeld. Een
gebruikerspanel, waarin zowel grote als kleine organisaties zitting hebben,
test het systeem op diverse locaties.De heer Schuyer stelde een vraag over de positie van de functionaris voor
de gegevensbescherming. Ik ben voornemens bij nota van wijziging bij het wetsvoorstel
Wijziging van bepalingen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens
te komen met een tekstvoorstel om artikel 63 WBP beter af te stemmen op artikel
21 van de Wet op de ondernemingsraden. Op die manier wordt toegekomen aan
de bezwaren tegen de formulering van het huidige artikel 63.De heer De Jong vroeg naar een vergelijkend onderzoek binnen de Europese
Unie naar de regelgeving over wat wij in ons land bijzondere politieregisters
noemen. In de meeste landen van de EU valt de politie gewoon onder de algemene
privacywetgeving, met hier en daar een enkele op de politie toegespitste uitzondering
Verder kennen verschillende landen bijzondere regels voor de bescherming van
gegevens in het Wetboek van strafvordering. Nederland is één
van de weinige landen die voor de politie sectorale wetgeving kent. Toch is
er een tendens tot harmonisatie binnen de EU. Ik wijs op het aparte artikel
over de bescherming van persoonsgegevens in de recent tot stand gekomen EU-overeenkomst
inzake wederzijdse rechtshulp in strafzaken. Het is verder de bedoeling om
de Wet politieregisters te vervangen door een nieuwe wet, waarbij net als
in de WBP niet meer wordt uitgegaan van registraties of registers, maar van
het ruimere begrip "gegevensverwerking" dat elke handeling met geautomatiseerd
verwerkte persoonsgegevens omvat. Daarbij zullen ook de ervaringen van de
politie met de bestaande wet worden bezien. De versterkte samenwerking van
de politie met maatschappelijke partners noopt tot ruimere mogelijkheden om
persoonsgegevens met deze partners te kunnen delen. Daarvoor is temeer aanleiding
nu de gegevens van de politie in handen van deze maatschappelijke partners
onder de aangepaste bescherming van de WBP zullen vallen.De heer De Jong vroeg naar de harmonisatie van regelgeving inzake politieregisters in de verschillende lidstaten. Een EU-raadswerkgroep
bestudeert de mogelijkheden om bij samenwerking in de politie- en justitiesector
tot gemeenschappelijke regels inzake de bescherming van persoonsgegevens te
komen. Ik kan zeggen dat Nederland hieraan een substantiële bijdrage
levert.Verder vroeg de heer De Jong naar een concrete casus, waarbij de politie
een externe hulpverlener inschakelt om mishandeling in een gezin tegen te
gaan. Aannemende dat de betrokkene geen toestemming geeft tot verwerking van
zijn gegevens, is dit dan desondanks toegestaan? Het antwoord luidt: in beginsel
niet. In de praktijk doen zich echter vaak aanvullende omstandigheden voor
die verwerking van gevoelige gegevens toch mogelijk maken. De hulpverlener
die medische gegevens verwerkt, mag op grond van artikel 21, derde lid, in
aanvulling daarop ook strafrechtelijke gegevens verwerken, voorzover dat noodzakelijk
is voor een goede behandeling of verzorging van de betrokkene. De toestemming
van de betrokkene is daarbij niet relevant. Dit kan de reclassering zijn,
maar ook een andere externe hulpverlener.Overigens meen ik dat een hulpverlener in veel gevallen zijn taak kan
verrichten zonder te beschikken over concrete gegevens over gepleegde strafbare
feiten. Zonder samenhang met medische gegevens moet in voorkomende gevallen
worden teruggevallen op een ontheffing door het College bescherming persoonsgegevens,
zoals voorzien in artikel 23, eerste lid, onder e. Dit lijkt mij een juiste
benadering, omdat in beginsel moet worden uitgegaan van de vrijheid van de
burger om hulpverlening te vragen. Het repressieve apparaat van de overheid,
waarbij de toestemming van de betrokkene per definitie ontbreekt, heeft zijn
eigen wettelijke bevoegdheden. Er moet niet te snel worden aangenomen dat
er tussen de vrijheid van de burger en het repressieve apparaat veel ruimte
bestaat voor goedwillenden die tegen de zin van de burger zonder wettelijke
bevoegdheden inbreuk maken op zijn grondrechten.Van verschillende kanten is gevraagd naar het verband tussen de bepaling
over de persoonsgegevens over erfelijke eigenschappen in artikel 21, vierde
lid, en het strafrechtelijk onderzoek. Deze bepaling sluit uit dat erfelijke
gegevens van de een worden gebruikt voor iemand anders uit dezelfde genetische
lijn. Voor het strafrechtelijk onderzoek houdt dit in dat beschikbare DNA-gegevens
van de vader niet kunnen worden gebruikt ingeval de zoon verdachte is van
een strafbaar feit. Vergelijking van DNA-sporen bij een misdrijf kan slechts
plaatsvinden met DNA-materiaal dat is verkregen van een verdachte. Daartoe
strekken de bepalingen in het Wetboek van Strafvordering. De voorstellen tot
aanpassing van deze bepalingen hebben alle betrekking op DNA-materiaal dat
afkomstig is van de verdachte. De bedoeling is dat iemand in Nederland niet
toevalligerwijs makkelijker is op te sporen, omdat iemand anders in zijn familie
in de DNA-databank van het Nederlands forensisch instituut voorkomt.De heer Holdijk heeft ook vragen gesteld over erfelijke gegevens. Hij
verwees daarbij naar de bijdrage die in 1988 bij de totstandkoming van de
Wet persoonsregistraties is geleverd door een van de partijen die hij vertegenwoordigt.
Het zal hem deugd doen, te vernemen dat artikel 21, vierde lid, van het wetsvoorstel
het boven de individuele persoon uitreikende gebruik van erfelijkheidsgegevens
in beginsel verbiedt, tenzij binnen zekere grenzen voor geneeskundig of wetenschappelijk
onderzoek. Ik meen dat daarmee voor een groot deel is voldaan aan de bedoeling
van zijn partijgenoten bij de voorbereiding van de Wet persoonsregistraties.
De bepaling beoogt het gebruik van erfelijkheidsgegevens te individualiseren.
Het gebruik is beperkt tot de persoon van wie de gegevens afkomstig zijn,
zodat het gebruik van die gegevens met betrekking tot andere personen in dezelfde
genetische lijn wordt verboden.Dit is enerzijds een bijzondere regel over erfelijkheidsgegevens. Algemene
bepalingen in ander wetten over de verstrekking van gegevens moeten wijken
voor deze speciale regel. Anderzijds is het een algemene regel over erfelijkheidsgegevens.
Zijn er bijzondere wetten die iets speciaal over erfelijkheidsgegevens regelen,
dan zetten die bijzondere wetten deze algemene regel opzij. Ik noem als voorbeeld
de Wet op de medische keuringen die bijzonder bepalingen over erfelijkheidsgegevens
bevat.De heer Rosenthal vroeg aandacht voor de bepaling over erfelijke gegevens.
Ik moet erop wijzen dat artikel 21, vierde lid, over erfelijke gegevens slechts
de regels bevat dat deze niet bovenpersoonlijk mogen worden gebruikt. Wat
er verder met erfelijke gegevens mag worden gedaan, hoort thuis in de sectorale
regelgeving. Het gebruik van DNA-gegevens vindt zijn regeling in het Wetboek
van Strafvordering. Het gebruik van erfelijke gegevens door werkgevers en
verzekeraars wordt geregeld in de Wet op de medische keuringen. Nadere regelgeving
zal in nieuwe sectorale regels kunnen en moeten plaatsvinden. Wanneer echter
niets bijzonders wordt geregeld over het bovenpersoonlijk gebruik geldt de
regel van de WBP dat een dergelijk gebruik niet is toegestaan.Het komt geregeld voor dat organisaties met publieke taken daarnaast ook
commerciële activiteiten ondernemen. Dit zijn de zogenoemde hybride organisaties.
Deze organisaties mogen voor de uitvoering van hun publieke taken, voorzover
noodzakelijk, een beroep doen op gegevens uit de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (GBA). De voor de publieke taken verkregen persoonsgegevens
mogen door een dergelijke organisatie echter niet worden gebruikt voor de
commerciële taak. Dat betekent dat een hybride organisatie een scheiding
tussen de publieke en private taken moet aanbrengen, bijvoorbeeld door het
treffen van technische voorzieningen. De Registratiekamer kan hierop controle
uitoefenen en straks onder de werking van de WBP zonodig ook sancties opleggen.Desalniettemin moeten wij onderkennen dat verstrekking van gegevens aan
dergelijke hybride organisaties een privacyrisico meebrengt. De Registratiekamer
kan immers niet alle hybride organisaties aan een onderzoek onderwerpen. Om
die reden heb ik de commissie modernisering GBA gevraagd, zich in haar advisering
tevens over deze problematiek uit te laten. Indien daartoe aanleiding bestaat,
kunnen nadere voorzieningen of maatregelen worden getroffen om eventueel ongeoorloofd
gebruik door hybride organisaties van persoonsgegevens die
afkomstig zijn uit de GBA tegen te gaan.Ik wil de advisering van de onafhankelijke commissie modernisering GBA
op dit punt wel afwachten. Ik zal uiteraard de Registratiekamer bij dit onderwerp
blijven betrekken. Ten overvloede merk ik nog op dat de commissie ernaar streeft
het advies uit te brengen rond 30 september met een mogelijke uitloop tot
30 november van dit jaar.De heer Schuyer heeft mij gevraagd nog eens uit te leggen hoe de begrippen
ondubbelzinnige en uitdrukkelijke toestemming in de richtlijn terecht zijn
gekomen. Ondubbelzinnige toestemming is een van de gronden die de verwerking
van persoonsgegevens rechtvaardigen. Ondubbelzinnig betekent dat er bij de
verantwoordelijken geen twijfel bestaat over de vraag of de betrokkene zijn
toestemming heeft gegeven. Indien er wel twijfel bestaat, dient de verantwoordelijke
op eigen initiatief bij betrokkene te informeren of hij/zij inderdaad instemt
met de verwerking. Als voorbeeld noem ik algemene voorwaarden die van toepassing
zijn op het sluiten van een overeenkomst. Indien in dergelijke voorwaarden
wordt bepaald welke gegevens er voor welk doel en door wie verwerkt worden,
wil dat nog niet automatisch zeggen dat betrokkene daartoe ondubbelzinnig
zijn toestemming heeft gegeven, enkel omdat hij de betreffende overeenkomst
heeft ondertekend. In zo'n geval is meer vereist. De verantwoordelijke zal
de betrokkene duidelijk moeten wijzen op de betreffende bepalingen in de algemene
voorwaarden. Dit geldt overigens ook ten aanzien van het verwerken van persoonsgegevens
door internetproviders en dienstverleners. Uitdrukkelijke toestemming is vereist
om het verbod op het verwerken van gevoelige gegevens te kunnen doorbreken.
In dat geval zal de betrokkene expliciet zijn wil kenbaar moeten maken. Dit
gaat dus verder dan ondubbelzinnige toestemming. Impliciete toestemming zal
in dit geval dus onvoldoende zijn.Aan de tweede soort toestemming worden dus zwaardere eisen gesteld. De
reden hiervoor is dat het om gevoelige gegevens gaat. Blijkens de overwegingen
bij de richtlijn zijn dit gegevens die wegens hun aard, een inbreuk op de
fundamentele vrijheden kunnen maken. Het betreft gegevens waarbij het gevaar
loert van gebruik op een discriminerende wijze, dat wil zeggen een gebruik
ten nadele van de betrokkene op grond van bepaalde eigenschappen van die betrokkene.
Dit gevaar rechtvaardigt dat er strengere eisen aan die toestemming worden
gesteld.Voorzitter! De heer Witteveen heeft een vraag gesteld over de toestemming
van minderjarigen. Toestemming is uitsluitend relevant indien niet een van
de andere gronden uit artikel 8 van toepassing is. In beginsel zal een verantwoordelijke
zich ervan moeten vergewissen dat de betrokkene meerderjarig is om te weten
of toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger vereist is. Ik geef toe
dat dit soms moeilijk zal zijn, bijvoorbeeld bij het gebruik van het internet.
In dat geval zijn er echter andere mogelijkheden. De ouders kunnen bijvoorbeeld
op een eenvoudige manier ongewenste praktijken voorkomen door een juiste beveiliging
van hun computer. Verder wijs ik erop dat dit niet een specifiek WBP-probleem
is, maar meer een algemeen probleem dat voortvloeit uit de regeling van het
Burgerlijk Wetboek.Voorzitter! Verschillende sprekers hebben erop gewezen dat in het wetsvoorstel
een onderscheid wordt gemaakt tussen informatieverstrekking aan betrokkene
in geval de verantwoordelijke de persoonsgegevens heeft verkregen bij betrokkene
en informatieverstrekking in geval de gegevens op een andere wijze zijn verkregen.
Dit onderscheid vloeit voort uit de richtlijn en bestaat er voornamelijk uit,
dat de betrokkene op een ander tijdstip wordt geïnformeerd. Artikel 34
volgt in de tijd op artikel 33 en is van toepassing op die gevallen waarop
artikel 33 niet van toepassing is. Men dient te bedenken dat in het tweede
geval de betrokkene reeds eerder geïnformeerd werd, namelijk ten tijde
van de verkrijging van gegevens door de verantwoordelijke bij de betrokkene.
Iedere verdere verwerking van gegevens door een ander dan de verantwoordelijke
aan wie de betrokkene zijn gegevens heeft meegedeeld, is bovendien slechts
toegelaten indien dat voor hetzelfde of een verenigbaar doel gebeurt. Dat
wil zeggen dat verdere informatie met name relevant is om op de hoogte gesteld
te worden van de identiteit van de nieuwe verantwoordelijke.Voorzitter! Mevrouw De Wolff vroeg verder naar de overzichtelijkheid van
de gegevensverwerking voor de betrokkene. Hoe kan hij weten waar gegevens
over hem worden verwerkt? Dit is nu een van de punten waar de WBP duidelijk
verdergaat dan de WPR. De informatieverstrekking aan de betrokkene is aangescherpt.
De oude regel dat van informatieverstrekking kan worden afgezien indien de
betrokkene redelijkerwijs kan weten dat zijn gegevens worden verwerkt, zal
niet langer gelden. Nieuw is dat de betrokkene steeds zal moeten worden geïnformeerd
tenzij hij feitelijk reeds op de hoogte is. Daarnaast zal van informatieverstrekking
verder kunnen worden afgezien als de gegevens van derden zijn verkregen en
de mededeling aan de betrokkene een onevenredige inspanning zou vergen. Bij
de vraag naar de evenredigheid dient mede acht te worden geslagen op de inspanningen
van de verantwoordelijke om de gegevensverwerking transparant te doen zijn.Mevrouw De Wolff vroeg naar de aspecten waar de WBP meer waarborgen bevat
dan de WPR. De informatieverstrekking aan de betrokkenen is een van de belangrijke
aanscherpingen. Verder gaat de regeling van gevoelige en strafrechtelijke
gegevens in het voetspoor van de richtlijn veel verder in detail dan het geval
was onder de WPR. Tot slot wijs ik op de aanscherping van de protocolleringsplicht
in het geval van een verstrekking die niet was aangemeld bij het College bescherming
persoonsgegevens. De WPR was op dit punt minder duidelijk.Mevrouw De Wolff vroeg verder aandacht voor de verwerking van persoonsgegevens
in de verhouding tussen werkgever en werknemer. Ik wijs erop dat sinds een
aantal jaren een belangrijke procedurele regel is opgenomen in de Wet op de
ondernemingsraden. De ondernemingsraad heeft een instemmingsrecht inzake alle
vormen van gegevensverwerking door de werkgever van gegevens over de werknemers.
De werkgever kan dus geen gegevens verwerken over werknemers zolang de ondernemingsraad
daar niet mee heeft ingestemd. Het ligt op de weg van de ondernemingsraden,
een toereikende mate van detaillering van de regels te vragen
indien hij ongerechtvaardigde vormen van gegevensverwerking vreest. Daarnaast
ligt het op de weg van de sociale partners om aan dit onderwerp aandacht te
geven. Pas wanneer zou blijken dat zij er samen niet uitkomen, is er reden
om van overheidswege met nadere precisering van wetgeving te komen.Zowel de heer De Jong als de heer Witteveen heeft gesproken over het gegevensverkeer
met derde landen. Ik ben in mijn inleiding reeds uitgebreid ingegaan op de
doorgifte van persoonsgegevens naar derde landen. Ik heb toen ook gezegd dat
in een deel van de gevallen de verantwoordelijke een vergunning zal moeten
aanvragen. In overleg met de Registratiekamer bezie ik momenteel hoe wij dergelijke
aanvragen zo efficiënt mogelijk kunnen behandelen. De vraag van de heer
Witteveen wanneer eigenlijk sprake is van doorgeven naar een land buiten de
EU wil ik als volgt beantwoorden. Zijn vraag was eigenlijk als volgt. Is de
vestiging van de verantwoordelijke of de locatie van de gegevensverwerking
bepalend voor het antwoord op de vraag of er sprake is van een land buiten
de EU? Bepalend is of de persoonsgegevens daadwerkelijk de EU verlaten en
vervolgens in een derde land worden verwerkt, bijvoorbeeld omdat ze in een
archief in de Verenigde Staten of op een harde schijf van een computer in
Canada worden opgeslagen. Of de ontvanger van de gegevens een verantwoordelijke
of een bewerker in de zin van de WBP is, doet er niet toe. In beide gevallen
is er sprake van doorgifte en is hoofdstuk 11 van de WBP van toepassing. Daarnaast
blijft iedere verwerking door een in Nederland gevestigd bedrijf onderworpen
aan de andere bepalingen van de WBP.De heer De Jong (CDA):Voorzitter! In de eerste plaats dank ik de minister voor de uitgebreide
beantwoording van de vragen die vanmiddag en vanavond, ook vanuit de CDA-fractie,
zijn gesteld. Ik ben blij te horen dat er in Europees verband gezien enige
voortgang is geboekt ten opzichte van de brief die de minister vorig jaar
december heeft geschreven, doordat er nu een groot aantal landen heeft voldaan
aan de verplichtingen die de richtlijn met zich brengt.Over de vertraging zouden wij nog lang kunnen bespiegelen, maar daar veranderen
wij de zaak niet meer mee. Ik wil nog wel op een bepaald punt wijzen. Wij
hebben van de minister van Binnenlandse Zaken een brief gekregen op 25 mei
jongstleden, waarin hij schreef dat de reactie op het rapport van de commissie-Franken
ons bij gelegenheid van de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
voor het jaar 2001 bekend zou worden gemaakt. Vorige week deelde de minister
van Binnenlandse Zaken mee dat hij dat standpunt voor de mondelinge behandeling
van de begroting in de Tweede Kamer aan ons bekend zal maken. Nu zegt de minister
vanavond: nog dit jaar. Daar zit enige rek in en ik vraag de minister om precisering.
Hij zal begrijpen dat onze fractie hecht aan het uiterlijke tijdstip dat de
minister van BZK in zijn brief van vorige week heeft gemeld.Mijn tweede punt voor deze tweede termijn betreft de systematiek. Ik heb
de minister goed begrepen over de verhouding tussen misbruik en gebruik, maar
heb er nog wel een vraag over. De Raad voor het openbaar bestuur heeft dit
voorjaar in zijn rapport "ICT en het recht om anoniem te zijn" gepleit voor
meer privaatrechtelijke sancties in het privacyrecht, in de vorm van schadevergoedingen.
Ik vraag de minister hoe het kabinet daar tegenaan kijkt, gelet op het feit
dat op het moment dat de Raad voor het openbaar bestuur hierover adviseerde,
de inhoud van het wetsvoorstel dat wij vanavond bespreken, volledig bekend
was en de raad dus kennelijk vond dat de wet in relatie met het Wetboek van
burgerlijke rechtsvordering en het BW niet toereikend zou zijn.De CDA-fractie heeft met veel instemming kennis genomen van hetgeen de
minister, mede in aanvulling op de memorie van antwoord, heeft gezegd over
de aspecten van het wetsvoorstel die betrekking hebben op voorlichting en
communicatie, de opzet en de verwerking van de formulieren en het onderzoek
naar de administratieve lasten. Wij begroeten dat onderzoek met grote instemming
en zijn benieuwd naar de resultaten ervan. Wij gaan er uiteraard van uit dat
de minister bereid zal zijn om deze resultaten ook aan deze Kamer over te
leggen.Met belangstelling hebben wij kennis genomen van de antwoorden van de
minister op onze vragen over "de politieregisters en het huiselijk geweld",
om het zo samen te vatten. Wij zien de initiatieven van de minister inzake
met name de politieregisters met grote belangstelling tegemoet.Een belangrijk punt voor ons is nog wel de vraag, hoe het precies zit
met de exportlicenties. Ik besef overigens dat ik het de minister hier niet
gemakkelijk mee maak. In de toelichting op de nota van wijzigingen op wetsvoorstel
26410 zegt de minister over de gemeenten: "Mocht een rechtstreekse gegevensverstrekking
met een buitenlandse instantie of persoon gewenst of noodzakelijk zijn, dan
zal inderdaad daaraan voorafgaand een zelfstandig onderzoek dienen te worden
verricht naar de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in het land waaraan
de gegevens verstrekt zullen worden. Daartoe kunnen de regelgeving van het
land en de relevante handboeken worden geraadpleegd. Ook is het mogelijk nadere
informatie in te winnen bij Nederlandse overheidsinstanties en in het bijzonder
bij het College bescherming persoonsgegevens. Dergelijke activiteiten zijn
voor gemeenten niet ongewoon." Het lijkt er dus op dat volgens de minister
gemeenten zelfstandig onderzoek verrichten naar het niveau van de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer in het derde land. In de stukken bij het voorliggende
wetsvoorstel zegt de minister dat geen onderscheid wordt gemaakt in degene
tot wie de norm is gericht. Of het nu een publieke of een private onderneming
is, ze valt onder dezelfde normering. De conclusie zou dan moeten zijn dat
een particuliere onderneming die gegevens wil exporteren, lang niet altijd
een exportvergunning nodig heeft, ook als het land niet staat op de lijst
die de Europese Commissie maakt en ook als artikel 77 niet van toepassing
is. De onderneming zou dan alleen hoeven te zeggen dat er een adequaat niveau
van bescherming is; dan zou die onderneming kunnen exporteren, ongeacht de
vraag of ze een vergunning heeft. Ik zal dus graag de opmerkingen die in de
stukken bij wetsvoorstel 26410 zijn gemaakt, in relatie gebracht zien met
 hetgeen de minister vanavond heeft gezegd over de exportlicenties.Mijn laatste opmerking in tweede termijn betreft het College bescherming
persoonsgegevens. Wij hebben van de minister begrepen dat het statuut van
het college – waarmee ik het hele reglement van het college samenvat –
in de richtlijn zelf vastligt. Toch zou mijn fractie eraan hechten wanneer
bij de evaluatie van de wet op nationaal niveau en van de richtlijn op Europees
niveau ook gekeken werd naar het functioneren van een college zoals dat in
de richtlijn is voorzien en dus van ons College bescherming persoonsgegevens
en wanneer daarbij heel specifiek die onderscheiden functies werden betrokken,
ook in relatie tot elkaar. Als mocht blijken dat het functioneren van het
college, zoals vastgelegd in de wetgeving en in de richtlijn, toch niet voldoet
aan hetgeen wij ervan verwachten, dan nemen wij aan dat de minister bereid
zal zijn om ook dat aspect in Brussel ter discussie te stellen.De heer Witteveen (PvdA):Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn antwoorden die niet alleen voor
ons, maar ook voor de lezers van deze Handelingen verhelderend zullen zijn
geweest.Ik kan mij voorstellen dat de minister op dit moment geen behoefte heeft
aan heel andere uitgangspunten voor de privacywetgeving omdat hij ook gebonden
is aan hetgeen er nu ligt en van daaruit verder moet worden gewerkt. Ik constateer
wel dat de opzet die wij nu hebben tot gevolg heeft dat het voor betrokkenen
extra moeilijk is om op momenten dat activiteiten van verstrekkers hun (privacy)belangen
schaden op te kunnen treden. Dat blijkt wel als je uitgaat van een systeem
waarbij eerst doeleinden aanwezig zijn waarvoor mag worden verzameld, die
in de loop van de tijd mogen veranderen. Naarmate je daar meer stappen van
af raakt, wordt het minder transparant en dat geldt zeker bij die hybride
organisaties. Ik stel daarom met de minister vast dat het belangrijk is dat
betrokkenen worden geactiveerd om zich te verdiepen in hun privacysituatie
en om indien nodig actie te ondernemen. Ik was dan ook blij met de opmerkingen
van de minister over het belang van voortgaande discussie over privacy, het
bewustwordingsproces dat op gang moet komen en de activiteiten voor het college,
de privacyfunctionarissen, enz. die aan de orde kwamen in zijn betoog.De heer Rosenthal kwam toen met een zeer interessante vraag, namelijk
of al die discussie eigenlijk niet haaks stond op de behoefte aan duidelijkheid
die in de voorlichting wordt nagestreefd. Ik denk dat hij gelijk heeft dat
er een spanning tussen bestaat. Misschien zou die duidelijke voorlichting
veel minder het karakter moeten hebben van een verhaal – nu vatten wij
de wet even voor u samen – en meer de strekking moeten hebben van: bij
privacy kunnen zich die en die problemen voordoen, als u die hebt, hebt u
bepaalde rechten en kunt u zich wenden tot het college, tot de Consumentenbond
en nog wat andere instellingen. Op die manier is het wellicht wel weer met
elkaar te rijmen.Ik wil nog een opmerking maken over die procedurele bepalingen. De minister
zei terecht dat het aan de rechter is. Het is misschien ook wel te verwachten
dat rechters geen grote verschillen in interpretatie zullen nastreven omdat
die procedurele bepalingen minder ruimte laten voor interpretatie. Misschien
ook wel omdat de achterliggende beginselen wat eenduidiger zijn. Maar ook
daarvoor zou een discussie over wat privacy nu betekent de rechters kunnen
helpen.Een ander punt dat ik nog aan de orde wil stellen is dat van de minderjarigen.
Zeker, ouders kunnen extra maatregelen nemen om te voorkomen dat hun kinderen
onverstandige aanschaffingen doen en ze kunnen computers beveiligen. Ik heb
gehoord dat de problemen gelegen zijn in het Burgerlijk Wetboek. Dat is natuurlijk
wel vaker het geval en de vraag zou dan ook zijn of de systematiek van dat
BW – dat toch als een van de functies heeft om minderjarigen te beschermen –
nog wel toereikend is voor deze problemen. Het lijkt mij dat het uitgangspunt
van de wet zelf is dat de burgers buitengewoon mondig moeten zijn om als betrokkene
te kunnen optreden wanneer hun privacy in het geding is. Nu is minderjarigheid
niet het moment waarop die mondigheid zich per se manifesteert. Integendeel,
dat doet zich al vanaf een jaar of acht voor kan ik uit eigen ervaring verklaren.
Toch is het bij minderjarigen moeilijker om zich als mondige burger op te
stellen.Ten slotte ben ik blij met de verheldering over het doorgeven van gegevens
naar landen buiten de Europese Unie. De minister zegt dat het dan gaat om
het daadwerkelijk verlaten van de persoonsgegevens naar gebieden buiten de
Europese Unie. Het probleem is alleen dat ik uit de literatuur over ICT begrijp
dat die plaats er niet meer toe doet. Ik vraag mij af wat er gebeurt als die
gegevens op virtuele wijze de Europese Unie verlaten, ten dele elders worden
bewerkt of in kopie elders worden bewerkt en tegelijkertijd toch nooit het
territorium hier hebben verlaten. Dit soort raadsels kunnen zich tegenwoordig
voordoen en ik denk dat de wetgever daarop weinig greep kan hebben.De heer Rosenthal (VVD):Mijnheer de voorzitter! De VVD-fractie is tevreden over de mededeling
dat onderzoek wordt gedaan naar de administratieve lasten, alweer. In de afweging
kosten/baten is het opvallend dat de minister zich bij de baten vooral richt
op de e-commerce terwijl het naar ons oordeel bij de baten van de informatiesamenleving
toch wel om zoveel meer gaat.Er zijn twee punten waarvoor mijn fractie de aandacht van de minister
wil vragen. In de eerste plaats betreft dit de voorlichting en communicatie.
Bij interruptie is gesproken over de wenselijkheid van brede maatschappelijke
discussies. Het was duidelijk dat de minister én heldere voorlichting
én iets van een brede maatschappelijke discussie wel ziet zitten. Nu
heb ik goed geluisterd naar alles wat de minister de revue heeft laten passeren:
publiekrechtelijke partijen, privaatrechtelijke partijen waaronder bedrijven,
individuele burgers en ook nog een nieuwe ster aan het firmament: hybride
organisaties. Die moeten zich allemaal voegen in deze Wet bescherming persoonsgegevens.
Naar ons oordeel is dan helderheid en strakke organisatie van de voorlichting
prioriteit. Daar mag van alles omheen zitten en in een gezonde spanning met
heldere en strakke voorlichting plaatshebben, maar heldere strakke voorlichting
naar de bevolking en de verschil lende partijen daarbinnen
moet toch prioriteit hebben.Een laatste punt betreft het College bescherming persoonsgegevens. Wij
vragen ons in gemoede af of wij – waar nu de Europese richtlijn artikel
28 ten tonele wordt gevoerd met betrekking tot de voeging van toezicht- en
adviesfuncties in een orgaan – straks te maken krijgen met een kakofonie
aan bepalingen uit het Europese, waarbij al dit soort functies naar elkaar
worden toegebracht en op elkaar kunnen worden gestapeld. Dit roept de vraag
op hoe dit zich verhoudt tot de meer in het algemeen in Nederland levende
wens over zelfstandige bestuursorganen met betrekking tot duidelijkheid en
scheiding van belangen en functies. Meer specifiek geldt dit voor de casus
die wij nu hebben voorliggen van het College bescherming persoonsgegevens.
Ik ben verheugd dat de minister zegt dat hij zorgvuldig zal kijken naar het
bestuursreglement. Dat doet een minister natuurlijk bij elk bestuursreglement
dat hij al dan niet goedkeurt. Wat gebeurt er echter als dat bestuursreglement
is goedgekeurd? Op wat er in de praktijk gebeurt, heeft hij namelijk geen
controle. De VVD-fractie steunt met het oog hierop de oproep van de heer De
Jong om bij de evaluatie een en ander nogmaals te bezien. Wanneer mocht blijken
dat het tot een cumulatie en een vermenging van bevoegdheden en verantwoordelijkheden
binnen dat ene orgaan leidt, moet er metterdaad voor worden gezorgd dat er
weer wat lucht en ruimte komt.Voorzitter! Het viel ons op dat de minister in zijn beantwoording vooral
diep inging op de bescherming van de persoonsgegevens. Dat is natuurlijk het
onderwerp van vanavond, maar wij moeten daarbij niet uit het oog verliezen
dat de informatiemaatschappij niet alleen schaduwzijden kent. De informatiemaatschappij
biedt onze maatschappij namelijk ook grote voordelen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik bedank de leden voor hun inbreng in tweede termijn.De heer De Jong wees erop dat vertraging vanaf nu tot het verleden moet
behoren. Ik wil hem er dan wel aan herinneren dat toen wij in 1998 aantraden
er grote commotie was over het op dat moment voorliggende wetsvoorstel voor
de bescherming van de persoonsgegevens. Ik heb er toen voor gekozen om met
zoveel mogelijk partijen een zekere mate van consensus te bereiken. Zo heb
ik het VNO en de Consumentenbond uitgenodigd voor een gesprek. Vervolgens
ben ik met een nota van wijziging gekomen. Deze gang van zaken heeft uiteraard
nogal wat tijd gekost. Het grote voordeel hiervan was dat bijvoorbeeld het
VNO onlangs in een brief heeft aangeven dat men wel degelijk met dit wetsvoorstel
kan leven. Er was hierdoor zeker sprake van enige vertraging, maar een en
ander heeft wel geleid tot een breed draagvlak voor het wetsvoorstel. Het
moet mij van het hart dat ik verheugd ben over die brede steun.Ik ben verder blij dat de Kamer kan instemmen met de wijze waarop de voorlichting
zal plaatsvinden. De heer Rosenthal heeft hierover met nadruk gesproken. Ik
zeg dan ook vooral tegen hem dat ik natuurlijk van oordeel ben dat vanaf dit
moment helder moet worden aangeven wat er met de Wet bescherming persoonsgegevens
zal gebeuren. Een en ander neemt niet weg dat er over enige tijd een nadere
discussie zal plaatsvinden. Hier ligt ook de verbinding met hetgeen de heer
Witteveen over deze wet heeft gezegd.Met name tegen de heer De Jong zeg ik dat de resultaten van de onderzoeken
die zullen worden uitgevoerd naar de lasten, niet alleen aan de Tweede maar
ook aan de Eerste Kamer zullen worden overlegd.Men heeft gevraagd wanneer het kabinetsstandpunt komt over het rapport
van de commissie-Franken. Ik heb hierop geantwoord dat dit aan het eind van
dit jaar zal gebeuren. De hiervoor primair verantwoordelijke minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft echter aangegeven dat dit
standpunt er voor de begrotingsbehandeling van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zal zijn. Ik teken daarbij aan dat als de begrotingsbehandeling
onverhoopt geen doorgang vindt in het jaar 2000, ik mijn toezegging gestand
zal doen dat het regeringsstandpunt in 2000 bekend zal worden gemaakt.Voorzitter! Ik kom tot de vraag inzake de exportlicenties. Kan een onderneming
zelf oordelen over het adequate niveau van bescherming? Dat kan een onderneming
in eerste aanleg zelf beoordelen. Dat oordeel kan vervolgens getoetst worden
door de rechter, indien het wordt aangevochten. Ik denk dat het verstandig
is contact op te nemen met het College bescherming persoonsgegevens dan wel
met het ministerie van Justitie.Ten aanzien van het punt dat de heren Witteveen en Rosenthal vanavond
bijna zou doen scheiden, ben ik tot een compromis voor hen kunnen komen.Ik kom tot de functies die het CBP heeft. Ik zeg toe dat dit bij de evaluatie
heel nadrukkelijk wordt meegenomen. Wat dit college krijgt, is namelijk nogal
wat. Daar is bewust voor gekozen, ook in de Tweede Kamer, overigens met mijn
instemming. Het is belangrijk dat handhaving kan plaatsvinden en dat het niet
allemaal richting de rechter gaat en het is dan misschien erg functioneel
wanneer dat gebeurt door de mensen die ook het toezicht houden.De heer Witteveen heeft gezegd: soms is het voor minderjarigen ingewikkeld
zich mondiger op te stellen. Dit blijkt bij mijn kinderen overigens niet zozeer.
In juridische zin heeft hij volledig gelijk, maar wij hebben er nu eenmaal
in Nederland voor gekozen om kinderen tot hun achttiende jaar zich in veel
gevallen te laten vertegenwoordigen door de ouders.Voorzitter! Tot slot merk ik op dat wij er alles aan zullen doen om de
voorlichting zo goed mogelijk te laten verlopen. Het is nog een heidens karwei.
Ik ben de Eerste Kamer zeer veel dank verschuldigd dat zij dit wetsvoorstel
nog voor het zomerreces heeft willen behandelen. Wij zijn er uiteraard te
laat mee, maar in eerste termijn heb ik al aangegeven dat dit ook voor veel
andere landen geldt. Ik denk dan ook dat de schade beperkt zal kunnen zijn
en dat wij vrij spoedig aan de slag kunnen.De voorzitter:Een heidens karwei zal in een kabinet zonder het CDA tot een goed resultaat
moeten leiden, denk ik.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:Ik deel nog mee, dat mij vanavond is gemeld dat er morgen stemming zal
worden gevraagd over het wetsvoorstel inzake gemeentelijke herindeling Utrecht.Sluiting 22.50 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1623-1636.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl