Spoeddebat over de extra Europese Top van 19 november 2009 (21501-20)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 25
 
 
 
 Extra Europese Top
 Aan de orde is het spoeddebatover de extra
Europese Top van 19 november 2009.
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Overmorgen reist de minister-president af naar de ingelaste
Europese poppetjestop voor de laatste race in het benoemingencircuit voor
de posities van eerste permanente Europese voorzitter en hoge vertegenwoordiger
voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Eigenlijk had dat debat natuurlijk
over het klimaat moeten gaan. Daarom herhaal ik het verzoek van mijn fractie
nog maar eens: is de premier bereid de EU-inzet voor Kopenhagen op de agenda
van de extra top te zetten?
 Terug naar de poppetjes. Ik heb dit debat samen met de VVD en D66 aangevraagd,
omdat mijn fractie een ergernis van het hart moet. De race om de banen die
het nieuwe Europa "smoel" moeten geven, blijft namelijk in de achterkamertjes
hangen. Er zijn voorstellen gedaan om het benoemingenproces transparanter
te maken. Dat sluit aan bij de ambities van Europa, want daardoor kun je democratischer
en dichter bij de burger opereren. Net als ik ergeren heel veel mensen zich
eraan dat wij wekenlang die poespas in de achterkamers moeten verdragen. Dat
helpt het imago van Europa niet. Wat is er mis met een openlijke strijd tussen
officiële kandidaten die eerst hun plannen moeten verdedigen? Zo gaat
dat toch in een democratie? Dat vinden wij in de binnenlandse verhoudingen
ook niet te min.
 Ik maak mij er ook zorgen over dat de inofficiële kandidatuur van
de premier te veel aandacht opslurpt. Dat gaat ten koste van de lobby voor
goede kandidaten voor de functie van commissaris. Ik heb het natuurlijk over
mevrouw Neelie Kroes. Zij heeft in binnen- en buitenland een geweldige reputatie
opgebouwd als sterke commissaris. Zij houdt de rug recht tegenover banken
en industriële magnaten. Zij kan het, zij wil het en zij is vrouw. Een
stoer wijf! Dat kan van het merendeel van de andere kandidaten niet gezegd
worden. Ik hoor graag van de regering dat zij keihard inzet op haar herbenoeming
als commissaris voor mededinging. Als ik de premier en vicepremier Bos echter
in de media hoor, krijg ik de indruk dat Nederland niet hard voor Neelie gaat.
Ik vermoed waarom. De premier heeft waarschijnlijk zelf al zijn schoen gezet
en is bang dat Sinterklaas hem overslaat als andere leuke kindjes ook hun
schoen mogen zetten. Eerlijk moet je alles delen.
 Of is het om redenen van partijpolitiek? Welke ongeschreven volgorde geldt
hier? Eerst CDA, dan Partij van de Arbeid? Heeft iemand van die partijen zich
dan kandidaat gesteld? Als partijpolitiek een obstakel is, dan biedt de fractie
van GroenLinks bij dezen het erelidmaatschap van GroenLinks aan Neelie aan.
Ik roep de andere partijen op datzelfde te doen. Dan kunnen wij zonder zorgen
over partijkleur vierkant achter kwaliteit gaan staan. Dat moet het enige
criterium zijn.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Voorzitter. Uit een aantal Oost-Europese landen klonk het geluid dat de
selectie van de gegadigden voor de Europese topfuncties van president en van
minister van Buitenlandse Zaken voor de Europese Unie veel weg heeft van Oostblokpraktijken.
Ik begrijp dat de minister-president geen kandidaat is in deze procedure,
dus ik denk dat wij hem mogen vragen om zijn visie te geven op dat Poolse
idee om de kandidaten in staat te stellen hun visie op hun toekomstige taakvervulling
te presenteren in de Europese Raad. Wil de minister-president ook bepleiten
dat dit onderdeel van de Europese Raad openbaar zal zijn en dat het live zal
worden uitgezonden? Dat zou pas echte transparantie zijn en de geur van Oostblokpraktijken
wegnemen. Minister-president, ik roep u op om hiervoor te gaan. Laat zien
dat u die D in CDA waardig bent.
 Voorzitter. Ik zei zojuist dat ik had begrepen dat de minister-president
geen kandidaat is in deze procedure, maar dat baseer ik dan wel uitsluitend
op zijn eigen woorden erover. Toch zijn er aanwijzingen naar boven gekomen
dat de minister-president een actieve lobby heeft ingezet om wel in aanmerking
te komen als president van de Europese Unie. Klopt dit? Is die lobby in gang
gezet? Graag een reactie van de minister-president.
 Als de minister-president kandidaat zou zijn voor het Europese presidentschap
en de door Polen voorgestelde procedure zou worden gevolgd, welke visie op
zijn toekomstige taakvervulling zou de minister-president dan voorhouden aan
de Europese Top? Wat is zijn visie op die job?
 De heer Van Rompuy, wel een kandidaat, wordt in de media aangeduid als
de meester van de achterkamertjespolitiek. Dan moet Van Rompuy volgens mij
toch een streepje voor hebben bij de minister-president, als CDA'er. De kandidaat
Van Rompuy steunde ook het invoeren van een autonome Europese belastingheffing.
Wordt dit voor de minister-president een breekpunt of is dit voor hem een
bespreekbaar idee? Gaat de minister-president de kandidatuur van Van Rompuy
steunen als hij zelf geen kandidaat is?
 Ik heb nog een vraag als de minister-president toch kandidaat zou zijn,
en trouwens ook als hij geen kandidaat wil zijn. Hoe staat hij tegenover het
de laatste dagen steeds sterker klinkende geluid dat ten minste een van de
twee topfuncties voor een vrouw zou behoren te zijn? Is de minister-president
het daarmee eens? Zou hij, als hij kandidaat zou zijn, ook zo ver gaan om
terug te treden als er een vrouwelijke kandidaat van gelijk of beter kaliber
zou zijn? Heeft de minister-president al een vrouw in het vizier gekregen
die de job wat hem betreft aan zou kunnen? Graag een toelichting.
 Ten slotte. Als de minister-president het toch wordt, gaat hij dan zijn
salaris als Europees president neerwaarts bijstellen naar het niveau van de
Balkenende­norm?
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 De laatste weken bestaat in de oppositie breed het gevoel dat we over
politieke kleuren heen moeten kijken als het gaat om de commissaris. De fracties
van de VVD, D66, GroenLinks en naar ik meen zelfs de SP hebben al gezegd dat
mevrouw Kroes prima is en dat zij kan blijven zitten. Hoe kijkt de PVV-fractie
daar tegenaan?
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 De PVV-fractie is ook van oordeel dat mevrouw Kroes het behoorlijk goed
gedaan heeft, maar toch zal zij haar kandidatuur niet steunen. Dat is niet
om mevrouw Kroes of om haar prestaties, maar omdat we van mening zijn dat
we helemaal niet zo veel eurocommissarissen nodig hebben. Onze visie is namelijk dat we met één eurocommissaris zouden kunnen
volstaan, als we de Europese samenwerking beperken tot economische en monetaire
samenwerking zoals wij ook voorstaan.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Het gaat juist om het laatste wat de heer De Roon zei. Ik roep de PVV-fractie
op om nog even rustig na te denken of zij een nieuwe termijn van mevrouw Kroes
niet toch zal steunen. Het zou richting het kabinet een heel krachtig signaal
zijn als ook de PVV-fractie meedoet. Wij verschillen van mening, maar omdat
de heer Roon zegt dat het gaat om economische en monetaire zaken, vind ik
dat mededinging daar bij uitstek in past. Dat is nou juist wat ons bijvoorbeeld
kan beschermen tegen de willekeur van Amerikaanse giganten, van Chinezen of,
nog erger, uit moslimlanden.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Wat de PVV-fractie betreft hebben we genoeg aan één eurocommissaris.
Ik weet niet of dat mevrouw Kroes zou moeten zijn. Dat ga ik nu niet ondersteunen.
Ik ben van mening dat gewoon de beste kandidaat naar boven moet komen. Het
staat voor mij niet als een paal boven water dat dit mevrouw Kroes zou moeten
zijn.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Mevrouw de voorzitter. De verkiezingen van de paus zijn transparanter
dan die van de voorzitter van de Europese Raad. Daar krijg je tenminste nog
zwarte rook als er een tussenstemming heeft plaatsgevonden. Achter het rookgordijn
van de Europese topbenoemingen, waarover donderdag wordt besloten, wil niemand
het zelfs maar op een stemming laten aankomen. De VVD-fractie wilde dat een
profielschets van de voorzitter van de Europese Raad eerst met de Kamer werd
besproken, liefst ruim voordat alleen nog maar over namen en rugnummers wordt
gesproken, zodat een zekere duidelijkheid ontstaat over de beste Nederlandse
inzet, want daarvoor zitten wij hier. Het Benelux-memorandum maakte dat onmogelijk.
Toen wij dat zagen, had de rest van Europa het ook al gezien. Dat moet dus
anders. Ik vraag de regering of zij ook van mening is dat het beter en eerder
met ons gedeeld had kunnen worden.
 De VVD-fractie vindt het Poolse voorstel om de regeringsleiders tijdens
het diner te laten hospiteren voor een voorzittersfunctie erg sympathiek,
maar ook erg onwerkbaar. Regeringsleiders die tussen dessert en koffie een
kunstje opvoeren, waarna degene met het meeste applaus mag blijven zitten
en de rest afdruipt naar de hoofdsteden, dat is niet realistisch. Het vroegtijdig
bespreken van een profielschets is dat wel. Graag ook een reactie van de regering
op het Poolse voorstel.
 De VVD-fractie is al maanden kraakhelder in het schimmenspel van de EU-banencarrousel.
Onze voorkeuren en onze ideeën over de beste Nederlandse inzet zijn bekend,
als het gaat om de Nederlandse eurocommissaris en om de andere topfuncties.
Liever niet de man of vrouw met de laagste ambities op de hoogste baan. Blair
lijkt ons prima te passen bij een modern Europa, Juncker niet en Van Rompuy
amper. De heer Van Rompuy bewees dat door het afgelopen weekend tijdens de
Bilderbergconferentie te pleiten voor een Europese belasting. Mag ik een reactie
op dit idee van de heer Van Rompuy over een EU-belasting, dat overigens niet
is ontkend door zijn voorlichter?
 Wat wij niet hebben gedaan, en ook niet zullen doen, is om enige Nederlandse
kandidaat, voor welke functie en van welke partij dan ook, uit te sluiten
of maandenlang te negeren. Concreet betekent dit dat wij de eventuele kandidatuur
van onze minister-president voor het EU-voorzitterschap niet in de weg staan.
Sterker nog, anders dan het duo Hamer en Slob, maken wij zijn vertrek al sinds
de algemene politieke beschouwingen mogelijk. Europa, de Commissie en Nederland
zijn het meest gebaat bij de best denkbare verdediging van eerlijke concurrentie,
vrije wereldhandel en een goed functionerende binnenmarkt. Deze drie aspecten
zijn al eeuwenlang de pijlers onder de Nederlandse welvaart. Minister-president,
dit is de VOC: vrijheid, ondernemerschap en concurrentie.
 In Europa en in de rest van de wereld pompen landen miljarden in hun banken
en bedrijven. De diepste zakken lijken het verst te komen. Er staat echter één
vrouw op de bres om de eerlijke spelregels te handhaven. De beste garantie
om dat zo te houden is de herbenoeming van Neelie Kroes. Dat denkt niet alleen
de VVD. Dit denken niet alleen de "krijtstrepen" in de banken en bedrijven,
die voor haar sidderen en klappen tegelijk. Dit denken niet alleen de Nederlandse
kranten en de meest invloedrijke buitenlandse media. Dat denken vooral de
man en vrouw in de straat die voor het eerst een gezicht kunnen plakken op
Europa. Neelie Kroes is herkenbaar, een betrouwbaar gezicht van Europa in
eurosceptische tijden. Nederland wil Neelie. De regering lijkt dit last minute
ook in te zien. De VVD wil, na al de berichten die ons de laatste dagen van
de zijde van het kabinet bereiken, in deze Kamer van de regering horen of
zij de continuering van deze eurocommissarispost zal opnemen in haar onderhandelingsinzet.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Voorzitter. Net nu de Europese top dreigt uit te draaien op een Poolse
landdag, komen uitgerekend de Polen zelf met een helder plan om tot een transparant
besluit te komen, namelijk: openlijk solliciteren, vervolgens visie presenteren
en ten slotte bij gekwalificeerde meerderheid stemmen. Dit is transparant
en democratisch. Wat vindt het kabinet van dit voorstel om de Europese achterkamertjes
te openen?
 De Zweedse premier is aan zijn tweede consultatieronde begonnen. Welke
kandidaten heeft Nederland gesteund? Bovendien, wie steunen wij in die tweede
ronde? Kan er volgens het kabinet donderdag gestemd worden over deze kandidaten?
Kennen wij donderdag dus de naam van de voorzitter van de Europese Raad, zijn
secretaris-generaal en de nieuwe hoge vertegenwoordiger?
 Verbeter Europa, begin bij jezelf. Wat gaat dit kabinet doen om ervoor
te zorgen dat het over vijf jaar wel inhoudelijk debatteert met de Kamer over
Europese benoemingen? Dit is een heel serieuze vraag aan dit kabinet. Hoe
denken wij in de toekomst constructief na over de beste man of vrouw op de
beste plek in plaats van via gezelschapsspelletjes te bepalen welke conservatief
of socialist een nieuwe baan nodig heeft? Voert het kabinet over vijf jaar
een serieus debat met de Kamer over welke portefeuilles binnen de Europese
Commissie voor Nederland van belang zijn?
 De opmerking "flauwekul" van Balkenende werkt wat prematuur. Wat gaat
hij doen om te voorkomen dat wij over vijf jaar dezelfde onrust krijgen? Moet
het Nederlands staatsrecht bijvoorbeeld worden aangepast om duidelijkheid
te krijgen over wat er moet gebeuren als een premier tussentijds het kabinet
verlaat? Mag ik daarvoor een voorstel van dit kabinet verwachten?
 Openheid geldt niet alleen voor Brussel. Openheid begint hier in Den Haag.
Alleen zo kunnen wij Europa echt dichterbij brengen. Dat is goed voor Nederland
en dat is goed voor Europa.
 D66 maakt een heldere keuze. Commissaris Kroes doet goed werk voor Nederland
en Europa. Barroso smeekt om vrouwen. Geef haar dus haar tweede termijn. Het
lijkt erop alsof de Nederlandse regering alsnog een halfbakken lobby inzet
voor het behoud van commissaris Kroes. Wat doet de regering concreet voor
haar, maar bovenal: waarom doet u dat zo verschrikkelijk laat?
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SP
 
 Voorzitter. Wij naderen het uur van de ontknoping, althans als er aanstaande
donderdag een beslissing valt over de benoemingen voor de betreffende EU-functies.
Er zijn, zo wordt gezegd, meer namen dan functies.
 Reinfeldt heeft onlangs tijdens een persconferentie een aardig inkijkje
gegeven in zijn zoektocht. Er moet evenwicht zijn tussen Noord en Zuid, tussen
Oost en West, tussen klein en groot en tot mijn grote verrassing zag ik dat
ook buiten de SGP genderissues spelen. Het gaat simpelweg om een "balancing
act", zoals Reinfeldt zei. Niks democratie of legitimiteit dus, het is het
bekende duw- en trekwerk tussen soevereine staten, die geen vrienden hebben
maar vooral belangen. Ik zou zeggen: zo kennen wij Europa weer.
 Voorzitter. Over de benoeming van een nieuwe president heb ik al eerder
naar voren gebracht dat het wat ons betreft niet moet gaan om iemand met presidentiële
allure, maar juist om iemand die getypeerd moet zijn door een dienstbare instelling.
Natuurlijk hebben wij het er ook al over gehad dat de naam van premier Balkenende
in dit verband is genoemd. We hebben al eerder aangegeven dat het mijn fractie
een lief ding waard zou zijn als premier Balkenende bij voorbaat zou aangeven
dat hij niet beschikbaar is voor deze klus. Vroeger mocht ik van mijn moeder
pas naar buiten als ik eerst de rommel thuis had opgeruimd. Zo ligt er ook
in ons eigen land nog genoeg om weg te ruimen en eerder mag de premier wat
ons betreft niet van huis. Vindt de premier dat geen aansprekende gedachte?
 De plannen voor de post van hoge vertegenwoordiger worden steeds concreter.
Dat stemt niet vreugdevol. Kloppen de berichten dat deze EU-minister van buitenlandse
zaken, zoals hij inmiddels steeds vaker wordt aangeduid, alleen al een diplomatieke
dienst van 5000 man en een budget van 15 mld. ter beschikking zou krijgen?
 Mijn laatste punt is de voorzitter van de Europese Commissie. Barroso
heeft aangeduid dat hij in de nieuwe Commissie een eurocommissaris voor mensenrechten
wil opnemen. Dat zou wellicht kunnen leiden tot een stevigere inbreng van
EU-zijde ten aanzien van mensenrechtenschendingen wereldwijd. Is al iets meer
bekend over dat takenpakket? In nogal wat landen staat de godsdienstvrijheid
stevig onder druk. Zou dat ook een taak zijn die deze commissaris stevig op
moet gaan pakken?
 Voorzitter. Tot zover mijn bijdrage.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Voorzitter. Het goede nieuws kwam vanmiddag van RTL. RTL bracht namelijk
het bericht dat de salarissen van EU-medewerkers te hoog zijn, althans te
hoog worden gevonden, en wel door niemand minder dan staatssecretaris Timmermans
van Europese Zaken. Hij verwees daarbij ook naar het salaris van Commissievoorzitter
Barroso, die zo'n € 360.000 per jaar krijgt, twee keer de Balkenendenorm
en een ton meer dan de Amerikaanse president Obama. Dat mag toch echt wel
een tandje minder. Vindt u ook niet? Dat vraag ik maar aan de minister-president,
wellicht de persoon die over enige tijd eveneens een dergelijk bedrag op zijn
rekening bijgeschreven krijgt.
 Dan ga ik in op de positie van functionarissen in Europa als zodanig.
Horen functionarissen van de Europese Unie zoals eurocommissarissen hun ambt
niet volkomen onafhankelijk in het algemene belang van de EU te vervullen?
Daarbij vragen noch aanvaarden zij instructies van enige regering of van enig
ander lichaam. Met andere woorden: de discussie die de afgelopen weken gevoerd
is, vooral in de kolommen van de kranten, als zou het gaan om een Nederlands
belang, zijn volkomen bezijden de waarheid. Het gaat om een Europese positie,
maar zowel een Nederlandse commissaris of een Nederlander die het voorzitterschap
zou mogen vervullen van de Europese Raad: in beide gevallen hoort die functionaris
het Europees belang te dienen en het Europees belang alleen. Als we kijken
naar de commissaris die Nederland voor de afgelopen vijf jaar geleverd heeft,
mevrouw Kroes, dan moeten we vaststellen dat je als lidstaat eerder in het
nadeel bent, omdat de schijn van het voortrekken van het eigen land juist
moet worden vermeden. Was het niet mevrouw Kroes die besloot te onderzoeken
of Artis en Blijdorp niet concurrentievervalsend bezig waren ten opzichte
van London Zoo? Was het niet mevrouw Kroes die ons dwong, de woningcorporaties
te scheiden in een commercieel en een niet-commercieel deel? Was het niet
mevrouw Kroes die verbood dat de gemeente Appingedam een glasvezelkabel voor
snel internet aanlegde voor haar inwoners? Is het niet mevrouw Kroes die de
publieke omroep dwingt voortaan toestemming te vragen, elke keer dat men een
nieuwe dienst op internet wil aanbieden? Nee, mijnheer Pechtold, de SP heeft
niet gepleit voor het aanhouden van mevrouw Kroes op die positie.
 In de discussie over de voorzitter van de Europese Raad en eurocommissaris
benadrukt de een het Nederlands belang en de ander het Europees belang. Die
discussie laat op zijn minst zien dat er nog wat ruimte is met betrekking
tot de nieuwe functies en de invulling daarvan. Blijkbaar is het Verdrag van
Lissabon op dit punt niet duidelijk. De SP wilde de functie van vaste voorzitter
niet, maar als die er toch komt, dan blijven wij graag bij het beeld van een
technisch voorzitter met een laag profiel, geen eigen ambities, het liefst
een beetje kleurloos, die doet wat de lidstaten hem of haar opdragen. Al eerder
stelde mijn fractie vast dat onze premier prima aan dat profiel voldoet. Met
Van Rompuy is er iemand gevonden die nog kleurlozer is en die met zijn
eenjarige premierschap nog maar net voldoet aan de minimale eis dat het iemand
moet zijn met de nodige ervaring voor de Europese Raad. Ik verwijs naar de
uitspraak van Kissinger die zei niet te weten wie hij moest bellen wanneer
hij naar Europa belde. Wij lopen straks dus wel het risico dat wanneer de
telefoon door Van Rompuy wordt opgenomen, aan de andere kant van de lijn klinkt:
"Van Rompuy who?"
 In werkelijkheid is de keuze voor Europese topfuncties een zaak van nepotisme,
van vriendjespolitiek. De sociaaldemocraten gunnen de christendemocraten het
voorzitterschap van de Europese Raad. In ruil daarvoor krijgen de sociaaldemocraten
de post van Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken. Daaronder vindt
dan een verdeling plaats van de posities van de eurocommissarissen. Zo blijft
de verliezer zitten met de post van meertaligheid. Dat zal Nederland wel niet
overkomen, maar hoge verwachtingen over een open of eerlijke procedure waarbij
de sterkste man of vrouw de belangrijkste post krijgt, verwacht mijn fractie
de komende dagen niet.
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Voorzitter. Ik wil allereerst iets zeggen over het Poolse voorstel. Ik
mag de Kamer in herinnering brengen dat de fractie van de Partij van de Arbeid
tijdens de debatten over het Verdrag van Lissabon steeds heeft gezegd dat
de voorzitter van de Europese Raad geen presidentieel karakter zou mogen hebben.
Als je de discussie op dit moment beluistert, lijkt het wel of wij wel degelijk
bezig zijn met het kiezen van een Europese president. Volgens de Partij van
de Arbeid is dat niet het geval.
 Wij willen dat er een voorzitter komt van de Europese Raad die voornamelijk
zijn functie uitoefent als technisch voorzitter. De heer Van Bommel liet zich
in gelijke termen uit. Dat betekent ook dat de Partij van de Arbeid ten aanzien
van de besluitvorming wie het moet worden, niet zo veel bezwaar heeft tegen
een interne procedure. Wij zien dus weinig in het Poolse voorstel, juist omdat
wij willen voorkomen dat de functie wel een presidentieel karakter zou gaan
krijgen.
 Met betrekking tot de benoeming van de nieuwe commissarissen wil ik vooropstellen
dat de Partij van de Arbeid zich wat zorgen maakt over berichten in de pers
dat sprake zou zijn van een onbalans in de kandidaten wat betreft de verdeling
tussen mannen en vrouwen. Wij zijn van mening dat vrouwen de kans moeten krijgen
om zich op dit soort functies te profileren. Dat is bekend van de Partij van
de Arbeid. Dat betekent ook dat de Partij van de Arbeid zich kan voorstellen
dat er in ieder geval een aantal goede vrouwen zitten bij de kandidaten die
wij aanleveren. Dat zou ik de regering dus willen vragen. Ons uitgangspunt
blijft natuurlijk dat wij een sterk, belangrijk commissariaat willen hebben.
Dat is een. Een tweede punt is dat wij op die belangrijke post ook een sterke,
goede kandidaat hebben. Daarbij moet in ogenschouw worden genomen wat ik zojuist
heb gezegd. Wie die kandidaat zal worden, weten we niet. Daarover wordt 19 november
gedelibereerd. Wij gaan er echter van uit dat het kabinet met een uitstekend
voorstel naar de Kamer terugkomt, waarbij aan alle kanten is voldaan aan de
zaken waarover ik zojuist sprak.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 De heer Blom zegt: we willen een sterke kandidaat, we willen een vrouwelijke
kandidaat en we willen een sterke post. Laat ik eens even kijken, waarop zouden
we dan uit kunnen komen? Mevrouw Kroes? Vanmiddag waren er berichten dat de
fractie van de PvdA vandaag een besluit zou hebben genomen dat er ongeveer
op neerkomt dat de fractie, net als de collega Berman in het Europees Parlement,
tegen het kabinet zegt: wij zouden het prima vinden als een kandidatuur van
mevrouw Kroes onderdeel zou uitmaken van de inzet van de Nederlandse regering.
Kan de heer Blom dat bevestigen?
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Maar dan wel in de goede volgorde. De goede volgorde is dat wij een belangrijke
post willen hebben, een belangrijk, zwaar commissariaat. Vervolgens willen
wij daarvoor de beste kandidaat. Ik kan mij inderdaad voorstellen dat als
de post mededinging weer in beeld komt en mevrouw Kroes daarvoor zou worden
gekandideerd – wat wij natuurlijk niet weten – zij dan wat mij
betreft de steun van de Partij van de Arbeid heeft.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Het is verheugend om dit te mogen constateren. De heer Bos zei nog: het
is onwaarschijnlijk. Nu zegt de heer Blom echter vandaag in de Kamer heel
duidelijk, en voor het eerst klip en klaar: als aan de drie voorwaarden wordt
voldaan van een sterke kandidaat, een belangrijke post van bijvoorbeeld mededinging,
en een vrouw, dan zou wat ons betreft Neelie Kroes heel goed onderdeel van
die inzet kunnen zijn. Prima!
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Ik ben blij dat de heer Ten Broeke mijn woorden op deze manier samenvat,
maar het klopt niet. Ik heb gezegd: ik bemoei me niet met de kandidaatstelling.
Ik heb gezegd: we willen een zwaar, belangrijk commissariaat en ik heb ook
gezegd dat wij daarvoor de beste kandidaat willen. Verder heb ik gezegd: stel
dat mevrouw Kroes kandidaat is voor het commissariaat mededinging, dan zou
de Partij van de Arbeid die kandidatuur steunen. Wij weten echter helemaal
niet of dat zo is.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Laten wij het dan omdraaien. Kan de heer Blom mij een reden noemen waarom
mevrouw Kroes niet tot zijn profiel zou behoren?
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Omdat ik heb gezegd dat wij gaan voor de sterkste persoon op een belangrijke
post. Ik weet helemaal niet welk commissariaat het gaat worden. Mevrouw Kroes
heeft zelf gezegd dat zij alleen kandidaat is voor de post mededinging. Er
zijn nog wel meer belangrijke posten in de Europese Commissie. Dat zou dan
betekenen dat een andere belangrijke post vervolgens uitgesloten is.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Ik hoef de heer Blom toch niet te vertellen dat Barroso gewoon als de
dood is voor Kroes? Hij heeft zich de afgelopen jaren rot geërgerd aan
het feit dat hij een sterke commissaris heeft waarmee hij rekening heeft te
houden. Als wij niet al een maand aan het gezelschapsspel van het kabinet
hadden meegedaan, maar gewoon vanaf het begin hadden gezegd: Kroes is de kandidaat,
dan hadden wij nu helemaal goed gezeten. Wij hadden dat kunnen doen terwijl
Kroes zelf stelt dat zij wel door wil gaan. Als wij hadden gezegd: de post mededinging is voor Nederland en dit is de kandidaat, dan zaten
wij nu helemaal goed. Laten wij ook eens continuïteit op een dossier
organiseren.
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Volgens mij doet de heer Pechtold deze avond net zo hard mee aan het gezelschapsspel,
maar wellicht vergis ik mij daarin. Ik ben niet van plan om daaraan mee te
doen. Ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Dat geldt ook voor wat ik heb gezegd
over de interne besluitvorming. Ik ga ervan uit dat het kabinet na 19 november
met een kandidaat op de proppen komt waarmee wij allemaal goed kunnen leven.
Zo is het een aantal jaren geleden ook gegaan.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Als het aan mij had gelegen, hadden wij stratego gespeeld, maar de heer
Blom maakt er mens-erger-je-niet van. Hij had er gewoon voor moeten zorgen
dat wij vanaf het begin duidelijk hadden kunnen zijn, in alle openheid. Europa
creëert nu afstand ten opzichte van 450 miljoen Europeanen doordat er
een onbegrijpelijk spel wordt gespeeld. Ik zie dat staatssecretaris Timmermans
ondertussen op dit moment een liedje zit te zingen. Dat is ook leuk. Nee,
ook hij had gewoon de afgelopen dagen en weken helder moeten zijn. Het kabinet
laat mist ontstaan rond de kandidatuur van Balkenende en de heer Blom geeft
op het laatste moment toe dat Kroes gewoon een fantastische kandidaat is.
Wij hadden de post van Kroes kunnen houden als wij Barroso er gewoon mee hadden
geconfronteerd. Hij heeft maar vier vrouwelijke kandidaten. Als wij vanaf
het begin de kandidatuur van mevrouw Kroes duidelijk hadden neergezet, had
de heer Blom nu niet, 24 uur van tevoren, hoeven zeggen dat hij het eigenlijk
wel een prima idee vindt.
 
 
 Dank u wel. U houdt bijna een hele termijn, mijnheer Pechtold.
 
 
 
 De heer
 Blom
 PvdA
 
 Ik begrijp niet waar mijnheer Pechtold zich zo vreselijk druk maakt. Als
hij namelijk naar mij had geluisterd, had hij precies te horen gekregen wat
hij zojuist vroeg. Ik vind dat wij een sterke post moeten hebben met een sterke
persoon. Als de post mededinging in beeld kan komen, zou de Partij van de
Arbeid kunnen leven met mevrouw Kroes. Wij weten echter niet of die post in
beeld komt. Het gaat hierbij alleen om gissingen. Wij moeten dit afwachten;
na 19 november weten we meer.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 Voorzitter. Ik heb het debat mogen aanhoren. Dat is het voordeel als je
als laatste spreekt. Om eerlijk te zijn heb ik niets nieuws gehoord, als ik
het vergelijk met eerdere debatten die wij hierover hebben gevoerd.
 De CDA-fractie wil dat Nederland onderhandelt voor een zware post in de
nieuwe Europese Commissie. Het is volgens ons niet vanzelfsprekend dat de
post van eurocommissaris voor mededinging in de nieuwe Commissie weer door
een Nederlandse commissaris kan worden ingevuld. Dat is niet duidelijk. Uiteindelijk
moeten voorzitter Barroso van de Europese Commissie en de 27 regeringsleiders
het eens worden over de invulling van een nieuwe Commissie. Wij vinden het
onverstandig om publiekelijk te onderhandelen over personen en posities, omdat
wij denken dat dit het behalen van de doelstelling, namelijk een zware post,
niet ten goede zal komen. Een broedende kip moeten wij niet storen.
 Wat betreft het Poolse voorstel, waarover ook de woordvoerder van de Partij
van de Arbeid heeft gesproken, kan ik mij eigenlijk gewoon aansluiten bij
de woorden van de Partij van de Arbeid. Wij hebben het hierbij over het kiezen
van een voorzitter van de Raad. Als wij dat enorm gaan optuigen, maken wij
van dat voorzitterschap van de Raad wellicht iets van een Zonnekoning, en
dat is iets wat wij toch juist niet willen. Bovendien zijn wij van mening
dat je niet tijdens het spel de spelregels moet veranderen. Wat betreft de
wijze waarop het hele proces is verlopen, zijn wij van mening dat wij na afloop
zullen moeten evalueren hoe dit proces is gegaan en of dat eventueel in de
toekomst anders zou moeten. De commissarissen die worden benoemd, worden echter
gecontroleerd door het Europees Parlement. De voorzitter wordt gekozen als
voorzitter namens de Europese regeringsleiders en moet een voorzitter worden
van die Europese regeringsleiders. Mevrouw Peters had het in deze sinterklaastijd
over "eerlijk moet je alles delen". Ik zou willen terugzeggen: "zachtkens
gaan de paardenvoetjes". Dat lijkt ons verstandig.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Voorzitter. Wij debatteren weer met elkaar. In rap tempo hebben de leden
van de Kamer een aantal vragen naar voren gebracht, en ik zal deze behandelen.
De eerste vraag kwam van mevrouw Kroes. Zij vroeg of ik Kopenhagen aan de
orde kan stellen als wij bij elkaar zijn voor de extra Europese Raad. Dit
staat, zoals bekend, niet op de agenda. Er zijn andere zaken die de aandacht
vragen. Maar als de benoemingen heel snel klaar zijn, zeg bijvoorbeeld voor
het hoofdgerecht, sluit ik niet uit dat wij daarover nog wel even kunnen spreken.
In dat geval zal ik er zeker aandacht voor vragen. Overigens weet mevrouw
Peters dat ik bij alle gelegenheden aandacht vraag voor de voorbereiding van
Kopenhagen, een top waarvan wij een succes moeten maken.
 Een tweede punt is te kwalificeren als "het Poolse voorstel". Moeten wij
niet transparant zijn? Ook de creativiteit in de Kamer is groot. Sommigen
vinden het een mooi voorbeeld hoe vanuit Polen wordt gezegd: laten de kandidaten
de strijd met elkaar aangaan. De heer De Roon heeft nog gezegd dat dit ook
nog in de openbaarheid moet plaatsvinden. Zend het uit, dan heb je een mooie,
transparante verkiezing! Het klinkt mooi, maar als je dat zou doen, praat
je echt over een president van Europa, en wij hebben gezegd dat het gaat om
een voorzitter van de Europese Raad. Als je het zo zou doen, zou dit bovendien,
naar ik vrees, ten koste gaan van degenen die het niet gaan worden. Zij kunnen
reputatieschade lijden. Ik geloof niet dat dit iets zou helpen. Het gaat uiteindelijk
om het vinden van een kandidaat die kan worden gedragen door de aanwezigen.
Ik begrijp het enthousiasme van de leden voor de gedachte, maar ik geloof
niet dat wij er veel wijzer van zouden worden.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 U uit zich op een manier die wij in de afgelopen dagen ook wel in reacties
van andere hoge functionarissen en regeringsleiders hebben
gehoord. Ik verbaas me echt dat op iedere suggestie voor meer transparantie
a priori cynisch wordt gereageerd. Waarom is meer transparantie niet mogelijk?
U wordt hier toch ook in alle openheid gekozen? Wij stellen ons toch ook allemaal
openbaar kandidaat? Juncker, de Belgische premier, Vaira Vîíe-Freiberga
uit Letland en Toomas Ilves uit Estland hebben zich openlijk gekandideerd.
Vindt u hen dommerds, die het spelletje niet begrijpen? Waarom zegt u niet
dat dit sympathiek is en dat dit een democratische Unie past?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Wij hebben vrijheid van meningsuiting. Als personen zichzelf naar voren
willen schuiven als kandidaat, hebben zij daartoe het volste recht. Dat is
iets anders dan bij een bijeenkomst van de Europese Raad, waar het niet de
gewoonte is om je kandidatuur openbaar te maken, te zeggen dat kandidaten
zich daar moeten presenteren. Dat kan leiden tot schade voor personen. Ik
geloof niet dat dat de goede weg is. Laat ik een vergelijking maken met wat
gespeeld heeft tijdens de discussie over de Europese grondwet. Toen werd gesuggereerd
dat landen met meerdere kandidaten zouden moeten komen voor nationale commissarissen.
Dat idee heeft toen gespeeld. Toen is gezegd dat als je die kant uitgaat,
er altijd wel iemand is die het wordt, maar dat degenen die het niet worden,
daar echt last van zullen krijgen. Dat idee is toen terzijde geschoven, juist
omdat het ten koste gaat van personen. Ik ontzeg u uw opvatting niet, maar
ik geloof niet dat het idee ons veel zou helpen. U denkt er op uw manier over,
ik op mijn manier.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Ik vind dit een voorbeeld van de arrogantie van de macht. U zegt: zo zijn
we het niet gewend te doen. Het mooie is dat dit een nieuwe functie is. Dit
is de eerste, beste en hoogste functie van het nieuwe verdrag van Lissabon,
dat een nieuw Europa moet neerzetten en een nieuw Europa smoel moet geven.
Het nieuwe Europa heeft ambities om transparanter te opereren. Laat ik het
zo vragen: vindt u ook niet dat in de toekomst dit schimmige spel met poppetjes
voorkomen moet worden en dat het transparanter zou moeten gaan, nu we ervaring
hebben opgedaan met deze inefficiënte procedure?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 We zitten nog midden in de procedure. Ik vind het veel te vroeg om er
nu al conclusies aan te verbinden. We weten helemaal niet wat er komende donderdag
gaat gebeuren. Ik stel voor dat we deze discussie voeren als wij er iets meer
zicht op hebben en als wij de zaak goed geëvalueerd hebben, niet terwijl
het spel nog loopt. Dit is een onderhandelingsspel, een spel van kandidaten.
Ook hier wordt een spel naar voren gebracht. Er wordt een openbare contest
van gemaakt.
 
 
 Mijnheer Pechtold, u praat er doorheen. Dat apparaatje op uw tafeltje
is een lampje, geen microfoon. De minister-president vervolgt zijn betoog.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Mevrouw Peters sprak over de inofficiële kandidatuur van ondergetekende.
Ik heb steeds gezegd dat ik geen kandidaat ben. Er is ook geen lobby gevoerd,
zeg ik tegen de heer De Roon. 
 Er wordt een verband gelegd met mevrouw Kroes. Mevrouw Peters en anderen
hebben gezegd dat er moet worden ingezet op de herbenoeming van mevrouw Peters.
Ik wil hier glashelder over zijn. Ik heb steeds gezegd dat het gaat om de
beste portefeuille en de beste persoon. Ik heb gezegd dat we geen personen
uitsluiten. Ik heb afgelopen vrijdag en ook eerder al gezegd dat mevrouw Kroes
niet van het lijstje is gegaan. Voor het overige is het een kwestie van mijn
contacten met de voorzitter van de Europese Commissie. Dit is een buitengewoon
subtiel spel, dat zich niet leent voor openbare discussie alhier. Dat helpt
de zaak niet. Ik zet mij altijd in voor een zware portefeuille. Dat heb ik
steeds gezegd en dat geldt ook nu.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Ik wil de minister-president een heel eenvoudige en korte vraag stellen.
Hij noemt twee criteria, de portefeuille en de kwaliteit van de kandidaat.
Spelen de kleur van de kandidaat en de verdeling van functies over personen
van verschillende politieke achtergrond ook een rol?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 De kleur speelt altijd een rol, maar het gaat mij om twee essentiële
dingen. Het gaat om de kwaliteit en zwaarte van de portefeuille en om de kandidaat
die daarbij past. Dat staat bovenaan.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Dat staat bovenaan. Ik ben blij dat u openlijk erkent dat de politieke
kleur bij het kandideren van personen voor deze functies ook een rol speelt,
naast de twee andere zaken. Ik heb u dit nog niet eerder horen zeggen. Misschien
was ik er even niet toen u er eerder over sprak. Mag ik dit opvatten als uw
derde criterium voor het kandideren van personen, bijvoorbeeld voor de post
van eurocommissaris?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Laten we ervoor oppassen dat wij criteria gaan afvinken. Ik heb gezegd
dat het werken aan een dergelijke post, er keihard voor knokken, buitengewoon
ingewikkeld is. Ik heb dit vijf jaar geleden meegemaakt en het speelt nu evenzeer.
Die verantwoordelijk heb ik als premier. Dat betekent dat ik spreek met de
voorzitter van de Europese Commissie. Ik probeer een zo goed mogelijke portefeuille
binnen te slepen. Ik wil daar een passende kandidaat voor. Dat zijn de essentiële
dingen. Alle overige speculaties dienen daar niet toe en helpen daar niet
bij. Ik zeg dat in alle eerlijkheid. Ik heb antwoord gegeven op vragen betreffende
de politieke kleur. Ik heb gezegd dat het gaat om twee essentiële dingen:
een zware portefeuille en een goede persoon.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Ik stel de vraag natuurlijk omdat mevrouw Kroes in het programma Buitenhof
de discussie zelf heeft aangezwengeld. De minister-president erkent hier dat
bij een politieke benoeming de politieke achtergrond van een persoon een rol
speelt. Dan ligt het voor de hand dat ik vraag wat die rol is en hoe zwaar
die politieke kleur weegt. Daar moet de minister-president toch antwoord op
kunnen geven?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Afgelopen vrijdag, maar ook eerder heb ik gezegd dat mevrouw Kroes niet
uitgesloten is en dat zij op een lijst staat. Daarmee geef ik toch aan dat
je natuurlijk rekening houdt met politieke kleur, maar dat er iets is dat
veel essentiëler is, namelijk de zwaarte van de portefeuille en de kwaliteit
van de persoon? Ik begrijp niet dat er dan conclusies getrokken
kunnen worden in de trant van: de politieke kleur maakt dat die en die persoon
niet aan de orde is. Dat is niet aan de orde.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Dat de premier vrijdag hierover een uitlating heeft gedaan, is volkomen
juist. Het gaat er ook niet zozeer om dat hij er vrijdag een uitlating over
heeft gedaan; het gaat er veeleer om dat hij er voor die tijd helemaal geen
uitlating over heeft gedaan. Het feit dat hij erover spreekt met de heer Barroso
is zijn goed recht. Sterker nog, het is zijn taak. De vraag is of hij er voor
die tijd al over heeft gesproken. Ik heb de premier meermalen gevraagd of
hij contact heeft gehad dan wel gezocht met de zittende Nederlandse commissaris,
dezelfde commissaris die vijf jaar geleden nog goed genoeg was voor die post.
Ik heb een heel simpele vraag voor de premier. Als zij toen goed genoeg was,
is zij dat nu toch ook? Zeker nu, zou ik willen zeggen.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 De heer Ten Broeke vraagt mij naar één kandidaat. Voor mij
geldt één ding. Ik heb uiteraard meerdere personen in mijn hoofd.
Verder dan dat ga ik gewoonweg niet. De heer Ten Broeke probeert mij een opmerking
te ontlokken over hoe iemand heeft gefunctioneerd. Hij weet dat ik alle waardering
heb voor mevrouw Kroes. Ik heb in de Kamer ook eerder haar naam genoemd en
gezegd dat zij behoort tot de mogelijkheden. Verder dan dat ga ik gewoonweg
niet. Over het hele proces zal ik verantwoording afleggen als straks de portefeuille
en de persoon in kwestie bekend zijn. Ik zal uiteraard verantwoording afleggen
over het proces.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Vanzelfsprekend. Dan zullen we daar ook over spreken. Ik neem ook aan
dat de premier zijn beste beentje voorzet. Ons valt echter op dat er de afgelopen
dagen berichten zijn verschenen. Ik tel bijvoorbeeld het aantal ANP-berichten
dat vanmiddag zo tussen lunch en avondeten is verschenen. Dat waren er wel
vier, waarin opeens allerlei mensen uit het kabinet toch uitlatingen doen
over posten en over de opmerking van mevrouw Kroes. Ook zou de minister-president
gebeld hebben. Er is duidelijk sprake van een toegenomen intensiteit. Als
dat betekent dat de minister-president mevrouw Kroes inderdaad als kandidaat
ziet – dat bevestigt hij hier – kan ik alleen maar met een heel
gerust hart dit debat en de afloop van dit benoemingencarrousel afwachten.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik heb aangegeven wat ik doe en wanneer ik verantwoording afleg.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Ik zou graag willen weten hoeveel vrouwen zich bevinden onder de mensen
die nu officieel of onofficieel tot de kandidaten gerekend worden en hoeveel
vrouwen de premier op zijn lijstje heeft staan.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik ga helemaal niet in op lijstjes noch op aantallen, maar bij de mensen
die ik in mijn hoofd heb, zijn meerdere vrouwen.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 En hoe zit het Europabreed? Momenteel zijn 8 van de 27 commissarissen
vrouw. Hoeveel vrouwelijke kandidaten zijn er Europabreed?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Daar kan ik helemaal niets over zeggen. Mevrouw Peters praat nu namelijk
over de samenstelling van de Europese commissie; zij heeft het over "Europabreed".
Dat is een ander type discussie. Dat punt is niet mijn verantwoordelijkheid,
maar in de eerste plaats die van de voorzitter van de Europese Commissie.
Het is natuurlijk afhankelijk van wat de lidstaten aan kandidaten aandragen.
Dat gaat verder dan waar ik zelf uitspraken over kan doen.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Op de teller staan nu Europabreed vijf vrouwen. Dit zou een achteruitgang
zijn bij de huidige man-vrouwsamenstelling van de Europese Commissie. Is de
minister-president het met mij eens dat, ook al gaat Barroso over de vraag
hoe uiteindelijk het hele team eruitziet, er een belang ligt bij het antwoord
op de vraag hoe de man-vrouwsamenstelling van de Europese Commissie eruit
komt te zien en dat daarvan een waarde uitgaat waar ook Nederland belang bij
heeft? Is hij het met mij eens dat er voor Nederland een rol kan zijn weggelegd
om ervoor te pleiten dat er op zijn minst evenveel of meer vrouwen in die
commissie komen?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik ben een groot voorstander van een zo groot mogelijk aantal vrouwen
in de Europese Commissie. Vijf jaar geleden heeft ons dat ook geholpen. Over
de procedure die nu geldt, kan ik hier geen verdere uitspraken doen. Het algemene
doel dat je kijkt naar de mogelijkheid om vrouwelijke kandidaten te benoemen,
is boven alle twijfel verheven.
 Er is een vraag gesteld over de heer Van Rompuy, meer in het bijzonder
over de opmerking die hij heeft gemaakt over een nieuwe belasting. Zoals u
allen weet, hebben we regelmatig discussies in Europa over de financiering
van de EU, maar u weet ook dat Nederland geen voorstander is van het heffen
van belastingen op Europees niveau. Dat is een constante, ook in de debatten
die wij in Europa met elkaar voeren.
 De heer De Roon had het over de suggestie die is gedaan dat onder de hoge
functies een vrouw zou moeten zitten. Ik heb daar kennis van genomen, maar
de beste kandidaat moet gewoon naar voren komen. Kan het een vrouw zijn, dan
wordt het een vrouw. Als dat niet het geval is, dan moeten we ons daarbij
neerleggen. Het gaat erom de beste kandidaten te krijgen.
 De heer Ten Broeke heeft een vergelijking gemaakt tussen de verkiezing
van de paus en die van de voorzitter van de Europese Raad. Gegeven de scheiding
van kerk en staat zal ik mij daar niet over uiten.
 De heer Ten Broeke heeft verder gesproken over contacten met de Kamer
over de invulling van portefeuilles en functies. Over het voorzitterschap
van de Europese Raad hebben wij in algemene zin met elkaar gesproken over
de vraag welke kwalificaties aan de orde zijn. Ik herinner me nog genoeg keren
dat die zaken naar voren zijn gekomen, ook als het gaat om het profiel van
een dergelijke voorzitter.
 De heer Pechtold heeft gesproken over het Poolse voorstel. Buitengewoon
aardig, hij zegt: het voorzitterschap, de heer Reinfeld, is bezig met consultaties;
kunt u even aangeven wat de inzet van Nederland is? Ik denk er niet over om
daar iets over te zeggen.
 De heer Pechtold heeft gevraagd naar de procedure als een premier een
kabinet zou verlaten. Ik dacht dat het staatsrecht op dat punt vele mogelijkheden
laat.
 De heer Van der Staaij heeft het punt herhaald dat hij geen presidentiële
allure wil voor de voorzitter van de Europese Raad. Die discussie hebben we
met elkaar gevoerd. Daarom hanteren wij niet de term "president" maar "voorzitter".
 De heer Van der Staaij heeft gesproken over het algemeen uitgangspunt
"eerst de troep thuis opruimen". Dat is in beginsel een uitstekende uitspraak.
 Hij heeft het verder gehad over een aparte commissaris voor mensenrechten.
Ik weet dat daarover een discussie wordt gevoerd, maar ik weet niet in hoeverre
de voorzitter van de Europese Commissie daaraan ook gestalte zal geven. Ik
moet dat afwachten.
 Over salarissen wordt nog gesproken. Normaal gesproken bekijk je de welke
situatie geldt in Brussel. Maar goed, die discussie loopt nog, dus dat wacht
ik verder even af.
 De heer Van Bommel heeft volkomen gelijk met zijn opmerking dat bepaalde
functionarissen niet het land van herkomst dienen maar het Europees belang.
Zijn opmerkingen over het profiel van de functie heb ik meerdere keren van
hem gehoord. Ik hoef daar niet op in te gaan.
 De heer Blom heeft gesproken over mannen en vrouwen en de invulling van
het commissariaat. Ik ben het daarmee eens.
 De heer Ormel heeft wijze woorden gesproken toen hij zei dat je niet publiekelijk
moet onderhandelen over dit soort zaken. Men kan het niet beter zeggen.
 Voorzitter. Dat is wat ik naar voren wilde brengen in reactie op de inbreng
van de Kamerleden in eerste termijn.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 U zei zojuist tussen neus en lippen door dat mevrouw Kroes altijd op uw
lijstje heeft gestaan. Dat is volstrekt nieuw. De afgelopen weken, maanden
heb ik u daar nooit over gehoord. Ik wil het volgende van u weten. Als kandidaat
Kroes vijf jaar geleden, onder uw premierschap, geschikt werd bevonden voor
een zware positie, waarom hebt u de afgelopen weken dan niet wat openlijker
die kandidatuur op een lijstje – ik snap best dat u niet gaat voor één
kandidaat – aangegeven? Kunt u mij ook vertellen hoe vaak u de afgelopen
weken contact hebt gehad met kandidaat Kroes?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik doe helemaal geen uitspraken over contacten die ik heb met eventuele
kandidaten. Dat is een. Het tweede is dat ik geen enkele naam heb genoemd.
Ik geef mevrouw Kroes geen voorkeursbehandeling.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Het is wel degelijk niet alleen vandaag de PvdA die opeens begint over
kandidaat Kroes als een heel goede kandidaat. Ook u zei het zojuist tussen
neus en lippen door. U zegt zelfs dat ze altijd op uw lijstjes heeft gestaan.
Wij hebben hier vaak met u over gesproken en ik heb dat nog nooit gehoord.
Kunt u ...
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Mijnheer Pechtold ...
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Mag ik eerst mijn vraag stellen? Kunt u mij zeggen of u vóór
de afgelopen week überhaupt contact gehad? U kunt best zeggen óf
u contact hebt gehad. Niet de afgelopen week, want ik zie wel dat er nu opeens
hernieuwd aandacht voor mevrouw Kroes is, maar bijvoorbeeld de weken daarvoor.
Is er überhaupt contact tussen u en mevrouw Kroes geweest?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik doe helemaal geen uitspraken over contacten die ik heb. Ik weiger dat
te doen. Ik zal te zijner tijd verantwoording afleggen aan de Kamer, graag
zelfs, maar ik doe er nu geen uitspraken over. Dat is het eerste punt. Het
tweede punt is dat de heer Pechtold hier geen verkeerd beeld moet schetsen.
Wij hebben hier eerder ook een dame, mevrouw Kroes, aan de orde gehad. Toen
werd ook de vraag gesteld of wij haar uitsluiten. Ik herinner mij nog heel
goed hoe de heer Ten Broeke reageerde op mijn opmerking dat zij niet was uitgesloten.
Dat hebben wij hier met elkaar gewisseld. Dat kan geen verrassing zijn.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Van niet uitsluiten tot op het lijstje komen te staan, is nogal een verschil,
maar laat ik het op een andere manier vragen. Het gaat mij niet om de vraag
over wie de minister-president contact heeft gehad, maar als hij contacten
heeft in het kader van de onderhandelingen, dan mag ik toch aannemen dat het
lijstje waar hij dan over spreekt, personen bevat die daar ook van weten?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik zeg helemaal niets over kandidaten, ik zeg niets over contacten en
voor het overige moet dit aan mij worden gelaten. Het is mijn verantwoordelijkheid
om te werken aan een goede portefeuille en een goede kandidaat. Ik zal daar
verantwoording over afleggen. Ik vertik het om nu te worden meegezogen in
een discussie over vragen als met wie ik contact heb gehad en wie erop stonden,
over aantallen, vrouw of man. Zo doen wij het dus niet.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Ik stelde niet de vraag met wie de minister-president contact heeft gehad.
Ik zeg alleen: als hij contacten heeft, als hij die onderhandelingen voert
en als hij dat lijstje inbrengt, dan mag ik toch aannemen dat hij dat niet
doet met personen die daar zelf niet van weten?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik zeg hier helemaal niets over. Ik heb de contacten te onderhouden met
de voorzitter van de Europese Commissie. Ik herinner mij nog dat wij vijf
jaar geleden hier ook dit soort gesprekken hebben gevoerd, waarin het erover
ging dat Nederland achter het net viste en dat soort toestanden. Ik heb de
taak om ervoor te zorgen dat Nederland een goede portefeuille krijgt. Dat
is mijn taak. Ik zal mij daar vervolgens over verantwoorden. Zolang dit proces
loopt, ga ik echter überhaupt niet in op vragen die te maken hebben met
het proces dat nog gaande is.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 De minister-president beantwoordt opnieuw een vraag die ik niet heb gesteld.
Ik heb niet de suggestie geopperd dat wij nu achter het net zouden vissen,
maar ik ben er wel bang voor en ik hoop dat de minister-president niet achter
het net vist. Maar als hij onderhandelt, dan kan hij dat toch alleen maar
doen over mensen die daar ook zelf achter staan?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik ga hier niet op in.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Ik wil terugkomen op de salarissen van deze nieuwe topfuncties. De minister-president
heeft gezegd dat daar nog over wordt gesproken, maar dat interesseert ons
niet. De vraag die ik hem zou willen horen beantwoorden is: waar gaat hij
zelf voor? Wordt die € 360.000, die de heer Van Bommel daarnet citeerde,
de nieuwe Balkenendenorm voor Europa of vindt hij dat dit bedrag naar beneden
moet, naar het niveau van de huidige Balkenendenorm, of wordt het iets daartussenin?
Waar gaat hij voor?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Zijn wij nu niet volstrekt willekeurig bezig? Toen wij het bijvoorbeeld
hadden over de functie van de voorzitter van de Europese Commissie is niemand
begonnen over salarissen. Daar was geen sprake van in al die debatten die
wij hebben gevoerd de afgelopen tijd. En nu er toevallig een nieuwe voorzitter
komt, gaan wij ineens deze discussie opkloppen. Ik sta buiten deze discussie,
want hij wordt op het ogenblik nog gevoerd, zo hebben wij begrepen van de
staatssecretaris. Hij kan dat straks nog technisch toelichten. Ik concentreer
mij op dit moment op iets anders, namelijk de vraag hoe wij straks ervoor
kunnen zorgen dat er een kandidaat komt die het draagvlak heeft van de lidstaten.
Dat geldt ook voor de hoge vertegenwoordiger. Dat is nu aan de orde. Bij de
andere zaken sta ik nu niet eens stil.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Ik vraag de minister-president dan toch om zich nu te concentreren op
wat deze Kamer belangrijk vindt, namelijk de salariëring en zijn visie
daarop. Daar kan hij niet voor weglopen door te zeggen dat hij nu met wat
anders bezig is.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik vind het willekeurig om het te hebben over salariëring. Wij hebben
gesproken over allerlei functies in Europa. Wij hebben het in het verleden
gehad over commissarissen. Ik heb vijf jaar geleden, toen mevrouw Kroes commissaris
werd, nooit de vraag horen stellen: hoe zit het met het salaris? Toen de heer
Barroso opnieuw voorzitter van de Europese Commissie is geworden, begon niemand
over het salaris. Nu komt plotseling deze discussie op. Wij moeten mensen
op dat niveau op een gelijke manier behandelen. Er zit een aantal technische
aspecten aan vast, waar de staatssecretaris op kan ingaan. Je moet ook kijken
naar wat er op het niveau van Brussel gebeurt. Het zou wel heel willekeurig
zijn als wij zouden zeggen: een commissaris heeft een bepaald salarisniveau,
evenals de voorzitter van de Europese Commissie, laten wij nu voor de voorzitter
van de Europese Raad plotseling een heel ander regime introduceren. Dat lijkt
mij niet de juiste weg. Wellicht kan de staatssecretaris echter straks iets
meer zeggen over de procedure die op dit ogenblik daarvoor loopt.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Ik verbaas mij er een beetje over dat de minister-president zich uitlaat
in de trant van: het is een spelletje dat je aan mij moet toevertrouwen, ik
vertik het om iets over het proces te vertellen. Ik citeer het maar even letterlijk.
De transparantie is in ieder geval ver te zoeken. Sommigen spelen het spelletje
op een andere manier. Zij spelen het wel transparant, zij stellen zich wel
kandidaat. Wat vindt de minister-president ervan dat sommigen zich wel openlijk
kandidaat stellen en anderen niet? Maakt dat het spelletje lastiger of gemakkelijker?
Vindt hij het ene beter omdat het transparant is?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Dat heeft niet te maken met beter. Het heeft te maken met de strategie
als men geïnteresseerd is in een bepaalde functie, of men nu Europees
commissaris wil worden of Hoge Vertegenwoordiger. Het is aan mensen zelf.
Ik heb gezegd dat het bij dit soort processen gaat om het voorkomen van schade
aan personen. De Kamer weet hoe dat soort zaken gaan. Het is ook de reden
waarom ik het Poolse voorstel minder gelukkig vind. Ik heb ook gezegd dat
je moet kijken naar het type functie. We hebben niet te maken met een presidentschap
zoals in sommige landen, waarvoor geknokt moet worden en waarvoor verkiezingen
worden georganiseerd. Als je een dergelijk type benoeming of verkiezing zou
hebben, is dat een andere situatie dan de huidige, waarin de leden van de
Europese Raad een kandidaat kiezen op voorstel van bijvoorbeeld het voorzitterschap.
Dat is een andere situatie. Dat hangt samen met het feit dat we geen president
hebben met een bepaalde status en een bepaald profiel. Daar hebben we niet
mee te maken en dat is ook de reden waarom de wijze van benoeming anders zal
zijn dan die bij een reguliere presidentsverkiezing zoals we die in een aantal
landen kennen.
 Dan het punt van de transparantie. Transparant zijn kan. Als mensen daarvoor
kiezen, is dat hun goed recht. Anderen zullen het niet doen.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Alle poppetjes die worden genoemd, hebben status en profiel. Ze hebben
allemaal een hoop te verliezen als ze besluiten mee te doen. Vindt de minister-president
het niet in ieder geval getuigen van moed dat sommigen met hun status en profiel
toch nog hun politieke ambitie voor Europa en voor een post durven uit te
spreken?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik weet niet of dat nu een kwestie is van moed of van wil of van het verbinden
van kwalificaties. Ik constateer dat er een heleboel namen worden genoemd
en dat slechts een enkeling zegt dat hij kandidaat is. Een enkeling. Mevrouw
Peters mag mij aangeven wie zich kandidaat heeft gesteld voor de functie van
Hoge Vertegenwoordiger. Niemand. Ten aanzien van het voorzitterschap van de
Europese Raad is in een enkel geval van een bepaalde president gezegd dat
hij kandidaat is. In de meeste gevallen echter niet. Laten we dus niet doen
alsof er een algemene situatie bestaat dat mensen zich kandidaat stellen.
Hetzelfde geldt op het ogenblik voor de Europese commissarissen. Mensen profileren
zich niet met een "Ik ben kandidaat voor dat of dat". Zo gaat het gewoon niet.
Ik begrijp de vraag wel, maar hij wordt niet gedragen door de feiten en door
de situatie.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Zo uitzonderlijk moedig is het dus wat mevrouw Kroes heeft gedaan! Zij
heeft zich wel openlijk gekandideerd voor een zware portefeuille, waarvan
de minister-president weet dat ze hem goed kan vervullen. Het zou hem sieren
als hij die moed zou erkennen door extra hard voor haar te lobbyen.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik denk dat ik hierover genoeg heb gezegd.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Het is geen willekeur dat de Kamer vandaag begint over het salaris van
een nog te benoemen Europese voorzitter. Het is geen willekeur van de Kamer;
de discussie speelt al langer. De aanleiding vandaag is dat de staatssecretaris
voor Europese Zaken zich erover heeft uitgelaten tegen het ANP, uitgezonden
door RTL. Als de staatssecretaris zegt dat het salaris voor de aankomend voorzitter
veel te hoog is, is het toch logisch dat de Kamer daarover vragen stelt en
reageert op een discussie die in Nederland al veel langer wordt gevoerd, namelijk
of er een plafond moet zijn aan salarissen voor bepaalde functies? De Kamer
kan de minister-president, als hoogste vertegenwoordiger van het kabinet,
die vraag toch wel voorleggen? Hij voert de onderhandelingen, hij voert de
gesprekken en zijn eigen kabinet begint de discussie. Mogen wij er dan ook
over beginnen?
 
 
 U hebt uw punt gemaakt.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik heb eerder in dit debat gezegd dat ik het wat willekeurig vind, omdat
we deze discussie niet hebben gevoerd bij bijvoorbeeld de vorige Commissiesamenstelling.
We hebben haar ook niet gevoerd naar aanleiding van de positie van de heer
Barroso, om maar een voorbeeld te noemen. Plotseling komt dit nu naar voren.
Bovendien heb ik altijd gezegd dat je, als je praat over salariëring,
ook rekening zult moeten houden met wat er in Brussel gebruikelijk is. Dit
raakt namelijk ook de salariëring van ambtenaren enzovoorts. De heer
Van Bommel kan hier best een discussie over willen voeren, maar dan zeg ik
dat ik het typisch vind dat we dat niet een paar weken geleden hebben gedaan
over de functie van de heer Barroso. We doen het op dit moment. Ik heb al
gezegd dat er nog een discussie over zal plaatsvinden. Dat is alles wat ik
er nu over kan en wil zeggen.
 
 
 Mijnheer Van Bommel, zullen we proberen om herhaling van zetten te vermijden?
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Het is niet eens nodig om dat te proberen. We gaan helemaal geen herhaling
van zetten plegen. Met deze discussie moet altijd op enig moment worden begonnen.
Zo is ook de Balkenende­norm op enig moment uit de lucht komen vallen.
Daarom moet de discussie worden gevoerd op het moment dat zij wordt aangereikt.
De minister-president wil de discussie alleen niet voeren. Hij wil haar niet
voeren omdat zij hem niet uitkomt. Mijn vraag aan de minister-president is:
waarom wilt u hem niet voeren?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Nu krijgen we dus wel een herhaling van zetten. Ik heb aangegeven dat
het mij opvalt dat deze discussie nu opkomt en niet toen we het hadden over
bijvoorbeeld de voorzitter van de Europese Commissie. Hoe kun je daarnaast
nu een discussie voeren over bijvoorbeeld het salaris van de Hoge vertegenwoordiger
of de voorzitter van de Europese Raad als je dat los zou zien van de discussie
die feitelijk niet wordt gevoerd over bijvoorbeeld de salariëring van
de commissaris of de Voorzitter van de Europese Commissie? Dat zijn mijn argumenten
geweest. Ik heb al gezegd dat over dit punt nog gesproken wordt, maar daarover
kan de staatssecretaris meer zeggen.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Ik vind dat de discussie eens moet worden begonnen. Dan gaat het inderdaad
over het hele loongebouw. Dat kan inderdaad pas als er een nieuwe functie
is en dan kan het niet gaan over mensen die al in functie zijn. Net als bij
de Balkenendenorm begin je dan met het schoonvegen van de trap van bovenaf;
bij een topfunctie dus. Dat heeft inderdaad gevolgen voor alles en iedereen
die daaronder zit, ook voor de Europese ambtenaren die al heel lang in Europa
zitten en al heel lang forse salarissen krijgen zoals ook door de staatssecretaris
is aangeroerd. Loopt u nu niet weg voor de discussie, want hij komt toch.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik heb gezegd wat ik hierover wilde zeggen. Ik hoef mezelf niet te herhalen.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Het gaat dus over salarissen, mevrouw de voorzitter. Aangezien er nu een
nieuwe functie bij komt, namelijk die van vaste voorzitter van de Europese
Raad, en daar ook een staf bij hoort, vraagt het Raadssecretariaat aan de
begrotingsautoriteit voor 2010 25 mln. extra. Dat is bedoeld voor de organisatie
van de Europese Raad, voor de diverse toppen, voor de vaste voorzitter en
zijn kabinet en voor onvoorziene zaken als extra personeel. Ik ben daarmee
bezig omdat morgen de Begrotingsraad is waar ik namens Nederland in zit. Daar
moeten wij over dit soort zaken spreken. Het begrotingscomité heeft
inmiddels afgesproken dat dit kan worden gefinancierd uit de meevaller op
de begroting voor de Raad uit 2009. Wij moeten morgen met zijn allen bekijken
of wij dit goedvinden.
 Dan kom ik op de opmerkingen die ik heb gemaakt over het salaris. Ik zal
eerst even uitleggen hoe dat loongebouw in elkaar zit. De salarissen van commissarissen
en de voorzitter van de Commissie zijn gebaseerd op die van de hoogste commissieambtenaren.
Dat is in commissietermen schaal 16. De voorzitter van de Commissie krijgt
hiervan 138%, de vicevoorzitter krijgt hiervan 125% –
dus de nieuwe Hoge vertegenwoordiger straks ook – en een lid van de
Commissie krijgt 112,5%. Diezelfde vergoedingen gelden ook voor de
President van het Hof van Justitie. Hij zit op hetzelfde niveau als de voorzitter
van de Commissie. De rechters zitten op hetzelfde niveau als een lid van de
Commissie. Dit staat in een verordening uit 1967 waarover met een gekwalificeerde
meerderheid van stemmen wordt besloten.
 Vanochtend heb ik gezegd dat het mij om politieke redenen logisch lijkt
dat je het salaris van de nieuwe voorzitter van de Europese Raad op hetzelfde
niveau zet als dat van de voorzitter van de Commissie omdat wij niet willen
dat tussen beide functies een door het salaris uitgedrukt hiërarchisch
verschil zou ontstaan. Dat is onze inzet in de discussie daarover. Overigens
heb ik gezegd dat traditioneel in de salarissen van commissieambtenaren een
component zat die te maken had met het feit dat ze expats waren. Ze wonen
niet in hun eigen land, maar ergens anders. Ik vond en vind al jaren dat dit
element niet meer zou moeten gelden. Het zijn namelijk mensen die niet voortdurend
over de hele wereld reizen, maar zich doorgaans in Brussel vestigen en daar
gedurende hun loopbaan blijven. In 2004 is het salarisgebouw ook aangepast
en zoals dat wel vaker gebeurt, kwam men niet aan de bestaande gevallen, maar
ging alleen voor de nieuwe medewerkers een lager salaris gelden. De positie van de Nederlandse regering is bij iedere Begrotingsraad en discussie
die daarover gaat dat het van ons wel een tandje minder mag. Dat weet de heer
Van Bommel ook. Dat is altijd onze positie geweest en dat heb ik vanochtend
nog eens toegelicht, desgevraagd door het ANP.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Het lijkt wel alsof de premier overkomt, wat hem laatst met Verhagen overkwam.
Toen wilde hij dat niemand meer zijn mond zou opendoen over missies omdat
hij er niets meer over ging zeggen en de Kamer ontijdig was. Nu gaat er weer
zo'n staatssecretaris praten over 112%, expats en dit en dat, terwijl
de premier zegt dat wij er niets over mogen vragen. Ik heb dus een punt van
orde. Sprak de staatssecretaris vanochtend namens het kabinet? Hij zegt namelijk
dat de functie te duur betaald wordt, mijnheer de premier. Kunnen wij een
ja of een nee krijgen?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Mevrouw de voorzitter, ik maak écht bezwaar tegen dit theater van
de heer Pechtold. Ik heb puur en alleen het systeem zoals het nu bestaat,
uitgelegd. Met alle respect voor de heer Pechtold, laten wij elkaar wel serieus
blijven nemen. Ik heb gewoon het loongebouw van de Commissie, zoals het nu
bestaat, uitgelegd. Ik heb uitgelegd hoe de salarissen van de commissarissen
en van de voorzitter van de Commissie, zoals die al sinds 1967 zijn vastgelegd,
in elkaar zitten. De heer Pechtold moet nu niet aankomen met het verhaal dat
ik hier iets nieuws of iets origineels vertel. Als hij het wil, kan hij dit
gewoon uit een publicatieblad halen. Ik weet het nummer er niet van, maar
het jaartal is 1967.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Dat hoef ik helemaal niet te hebben! De hele dag is het nieuws dat staatssecretaris
Timmermans vindt dat Europese politici en ambtenaren te duur betaald worden.
Vanavond hebben wij om 21.30 uur een debat. Als de staatssecretaris vindt
dat hij verkeerd geciteerd is, heeft hij alle tijd gehad om overdag te laten
weten dat dit allemaal theater was. De staatssecretaris wilde even laten weten
dat de salarissen te hoog zijn. Zijn premier wil er vanavond niet met de Kamer
over praten en de staatssecretaris houdt ons vervolgens een stuk uit 1967
voor. Het politieke feit was, mijnheer de staatssecretaris, dat u zei dat
zij te duur betaald worden, zeker voor de functies die net in het leven worden
geroepen. En laten wij het daar vanavond nu net over hebben!
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Voor de Handelingen: ik heb dat niet gezegd! Ik kan het niet nog duidelijker
zeggen. Ik heb gezegd wat ik zonet ook heb gezegd, maar het komt de heer Pechtold
natuurlijk niet uit dat ik dat heb gezegd.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Dan had de staatssecretaris dat vanmiddag moeten laten weten!
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Mijnheer Pechtold, ik heb soms wel wat beters te doen dan ANP-berichten
na te gaan. Mij was niet gemeld dat dit in een ANP-bericht stond. Ik heb de
hele dag in Brussel en hier gewoon mijn werk gedaan. Ik heb de heer Pechtold
desgevraagd antwoord gegeven. Ik gun hem zijn moment om te proberen daar een
nummer van te maken, maar er is werkelijk niets aan de hand. Het spijt mij
heel erg voor hem; ik kan er niet meer van maken.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Dit is wel een relevant punt en niet alleen omdat de staatssecretaris
het vandaag heeft gezegd. Hij is de discussie gestart op een moment dat wij
invulling gaan geven aan een nieuwe functie. De timing is goed, denk ik. Bovendien
is dat al in 2007 van de kant van de PvdA, ook door Max van den Berg in het
Europees Parlement, aangekaart in het kader van de functie van Barroso. Later
is dat in Nederland ook steeds door de PvdA gedaan als het gaat om politieke
topfuncties, zoals het steunen van de Balkenendenorm. De timing, de achtergrond
en het huis waaruit de staatssecretaris komt, zijn allemaal uitstekend. Waarom
loopt hij er dan nu voor weg? De staatssecretaris merkt dat de Kamer die discussie
aan wil, de minister-president loopt ervoor weg, maar de staatssecretaris
loopt toch niet voor zijn eigen standpunt weg?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Waar loop ik voor weg? Ik begrijp niet wat de heer Van Bommel bedoelt.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 De staatssecretaris loopt weg voor de discussie die hij wel wilde voeren,
maar waarover hij van de minister-president te horen heeft gekregen: laten
wij het daar vanavond nu niet over gaan hebben.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Het is weer echt totale onzin. Ik loop nergens voor weg. Ik heb in de
Kamer nogmaals gezegd wat ik vanochtend heb gezegd. Er waren ook getuigen
bij. Wij kunnen hen inroepen, maar dat lijkt mij flauwekul. Ik heb duidelijk
aangegeven dat het staand beleid is van de Nederlandse regering dat wij dat
loongebouw best omlaag willen hebben. Verder ging het vooral om de vraag waar
het niveau van het salaris van de president aan zou moeten worden gerelateerd.
Op die vraag heb ik antwoord gegeven door te melden wat de positie van de
Nederlandse regering is. Er is niets nieuws bij. Verder is het natuurlijk
weer een typisch Nederlandse discussie dat wij weer gaan knaken poetsen op
zo'n moment. Dat hoort er allemaal bij. Ik laat het graag over mij heen komen,
maar ik laat mij niet zeggen dat ik hier iets anders zou zeggen dan dat ik
tegen een journalist heb gezegd. Ik zeg hier namelijk precies hetzelfde.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Dit is geen kwestie van knaken poetsen. In Nederland proberen wij politiek
het goede voorbeeld te geven. De staatssecretaris zegt dat hij dat ook op
Europees niveau wil. Dan is er nu toch alle aanleiding om dat niet alleen
maar vrijblijvend te doen op een moment dat er niets in te vullen valt? Dan
kan de staatssecretaris ook nu het moment aangrijpen om het goede voorbeeld
te geven. Hij hoeft dan niet zo minderwaardig te doen over het punt dat wij
in Nederland knakenpoetsers zijn als het gaat om beloningen voor dat soort
functies. Hij moet dan ook nu de bereidheid tonen om juist nu, nu het er wel
toe doet, en niet op momenten dat het er niet toe doet, te praten over én
de functie én het salaris.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Ik hoor niemand uit de Kamer bestrijden dat het logisch is dat het salaris
van de voorzitter van de Europese Raad op hetzelfde niveau zou moeten
liggen als het salaris van de Europese Commissie. Zolang de heer Van Bommel
dat niet bestrijdt, is de rest van het verhaal natuurlijk flauwekul. De discussie
over het salarisgebouw van de Commissie wordt nu namelijk niet gevoerd.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Dan zal ik in tweede termijn met een voorstel op dit punt komen, dat zich
dan natuurlijk wel exclusief richt op de functie van de nieuwe voorzitter.
Dat is immers een nieuwe functie. Ik realiseer mij dat wij niet zomaar aan
bestaande salarissen kunnen komen, net zo goed als wij dat bij de minister-president
ook niet op zo'n gemakkelijke manier konden.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Oké, maar dan stel ik alleen maar vast dat, op het moment dat u
een differentiatie aanbrengt tussen het salaris van de voorzitter van de Europese
Commissie en het salaris van de voorzitter van de Europese Raad, u bedoeld
of onbedoeld een zware politieke lading daaraan meegeeft. Ik weet niet of
dat de bedoeling zou moeten zijn.
 
 
 
 Mevrouw
 Peters
 GroenLinks
 
 Voorzitter. De minister-president laat bij zijn selectie van kandidaten
vanuit Nederland voor de commissarissenposten meetellen dat het om een zware
post moet gaan, dat het een goede kandidaat moet zijn en dat hij eraan tilt
dat er meer vrouwen in de Europese Commissie komen. Hij vindt het onacceptabel
dat er minder vrouwen in de Commissie zouden zitten. Dat beschouw ik als winst
van vanavond. Daarmee is meteen ook het belang van mevrouw Kroes als kandidaat
op het lijstje gestegen.
 Uit het feit dat twee zittende premiers en een zittende president zich
wel transparant kandidaat stellen, blijkt dat meer transparantie in het Europese
benoemingencircuit best kan. Maar dat hier in Nederland onze minister-president
daar zo afwijzend op reageert, beschouw ik als een grote vergissing. Elk verlangen
naar transparantie over hoe Nederland omgaat met belangrijke voordrachten,
over hoe Europa omgaat met hoge benoemingen, wordt hier de kop ingedrukt.
Is dat modern leiderschap? Zulk geknoei berokkent naar mijn mening schade
aan het Europese project en bestendigt het beeld dat het zich in de achterkamertjes
afspeelt, ver van de burger. Dat die schade voor lief wordt genomen, alleen
voor de grote ego's van politici die vrezen voor hun reputatie en niet durven
te solliciteren, is gebrek aan moed om voor je ambities uit te komen. Ik heb
twee moties.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat momenteel slechts 8 van de in totaal 27 eurocommissarissen
vrouw zijn;
 constaterende dat er tot nu toe slechts 5 vrouwen zijn voorgedragen voor
de nieuwe Europese Commissie;
 overwegende dat gestreefd moet worden naar een evenwichtige sekseverdeling
in de Europese Commissie; 
 overwegende dat als Nederland een vrouwelijke kandidaat naar voren zou
schuiven, dat de kans op een stevige Commissiepost aanzienlijk zou vergroten;
 verzoekt de regering om binnen de (Europese) Raad te streven naar meer
vrouwelijke kandidaten voor de Europese Commissie;
 spreekt uit dat het wenselijk zou zijn als de regering zelf ook een vrouwelijke
kandidaat voor de Europese Commissie voordraagt,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Peters. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 448(21501-20).
 
 
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat de procedures voor EU-benoemingen zich vooral in de
achterkamertjes afspelen;
 constaterende dat verschillende prominente politici zich wel openlijk
kandidaat hebben gesteld voor het voorzitterschap van de Europese Raad;
 overwegende dat de ontransparante benoemingsprocedures schadelijk zijn
voor het publieke draagvlak onder de Europese Unie;
 verzoekt de regering om alleen de benoemingen te steunen van personen
die zich openlijk kandidaat stellen en zelf maximale transparantie te betrachten
omtrent de Nederlandse kandidaten voor Europese topfuncties,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Peters. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 449(21501-20).
 
 
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Voorzitter. Als in die gang van zaken, in die black box of misschien moet
ik zeggen die achterkamertjes waarin men zich nu gaat opsluiten in de Europese
top toch nog duidelijk wordt dat de minister-president alsnog kandidaat wordt,
wens ik hem daarin veel succes. Ik hoop dat zijn collega's hem dan niet de
zaken zullen tegenwerpen die het oordeel van velen in ons land over zijn premierschap
negatief hebben gekleurd. Wat de regeringsleiders in de Europese top de minister-president
in ieder geval niet zullen tegenwerpen, is de effectieve manier waarop hij
een referendum over het Verdrag van Lissabon heeft weten te voorkomen. Wat
dat betreft, zal het oordeel in de Europese top wel zijn dat de heer Balkenende
inderdaad een streepje voor heeft.
 Om de minister-president een steuntje in de rug te geven, dien ik de volgende
motie in met het verzoek om, als de motie vanavond voldoende steun vindt,
deze morgenochtend in stemming te brengen.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat het vertrek van de minister-president alleen maar winst
voor het land kan opleveren;
 wenst hem alle succes als hij kandidaat voor het voorzitterschap van de
Europese Unie zal zijn;
 verzoekt de regering om, als de minister-president naar Brussel vertrekt,
zo spoedig mogelijk nieuwe verkiezingen voor de Tweede Kamer uit te schrijven,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid De Roon. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 450(21501-20).
 
 
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Voorzitter. De minister-president beweert dat mevrouw Kroes altijd op
zijn lijstje heeft gestaan. Over dat lijstje doet hij geen mededelingen, omdat
dit het proces verstoort van onderhandeling dat moet leiden tot een sterke
kandidaat op de beste positie. De vraag is of je in dit onderhandelingsspel –
dit zijn de woorden van de premier – betrokken kunt zijn zonder het
te weten. Hoe kun je op dat lijstje staan zonder het te weten, zonder dat
het kabinet weet of je beschikbaar bent, simpelweg omdat het je niet is gevraagd?
De werkelijkheid is dat het kabinet nu pas in actie is gekomen. Beter laat
dan nooit, zullen wij maar zeggen. Iemand die vijf jaar geleden de kandidaat
van de minister-president was en nu bijna ieders kandidaat is geworden, iemand
die, anders dan anderen op dat lijstje, niets te verliezen heeft indien haar
naam expliciet niet zou worden uitgesloten voor deze of een andere gelijkwaardige
functie, moet tot een week voor de top wachten om te horen dat zij op het
lijstje van de minister-president voorkomt, als een van de kandidaten. Dat
is dan vanavond tenminste bereikt. De minister-president kan nu donderdag
ook veel meer bereiken. Al vraag ik mij wel af wat er gebeurd zou zijn als
mevrouw Kroes niet zelf naar buiten zou zijn getreden en de kakofonie vanuit
het kabinet begon.
 De aanleiding voor dit spoeddebat was het Poolse voorstel in deze tussentop.
De minister-president heeft niets gezegd over de wijze waarop wij zijn voorgelicht
over de profielschets van de voorzitter. Hij heeft althans niets gezegd over
de vraag of het anders had gekund. Dat was mijn vraag. Als wij dat op tijd
en vroegtijdig hadden gedaan, nog voor allerlei namen zouden gaan rondzingen,
hadden wij juist dit namen- en rugnummergedoe grotendeels kunnen dempen. Dat
hadden wij ook anders afgesproken. Ik herinner mij een oproep van de heer
Pechtold die bij mijn weten zelfs door een Kamermeerderheid is gesteund. En
dat moet dus de volgende keer anders. Daarom dien ik de volgende motie in.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat een profielschets voor de nieuw te benoemen voorzitter
van de Europese Raad is opgesteld en bekend is gemaakt in Benelux-verband;
 verzoekt de regering, deze profielschets bij een volgende benoeming ruim
tevoren met de Kamer te bespreken,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Ten Broeke en Pechtold. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 451(21501-20).
 
 
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Voorzitter. Versprak de minister-president zich toen hij het tot drie
maal toe in plaats van een procedure over een spelletje had? Nou ja, dat krijg
je wanneer alle CDA'ers de afgelopen weken iedereen maar moeten beschuldigen
van een gezelschapsspel en achterkamertjes. Ja, dan krijg je dat je het hier
ook zelf een spelletje gaat noemen.
 Deze procedure, door nota bene de Polen nu doorbroken, maakt afstand,
onnodige afstand van de burger in Europa tot zijn bestuur. En dat zou beter
kunnen. Democratie verdient beter. Daarom zou ik er groot voorstander van
zijn om in de toekomst dit soort procedures transparanter te voeren.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 Ik denk dat de heer Pechtold als geen ander weet dat je zorgvuldig moet
omgaan met het kiezen van personen. Hij is immers zelf ook minister geweest
in het kabinet-Balkenende II. Mag ik hem vragen hoe dat toen gegaan is? Is
daar een openlijke raadpleging van alle D66-leden geweest? Of heeft de toenmalig
voorzitter van D66 dat besloten? Hoe is dat dan gegaan?
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Dat was een open proces. Op het congres mochten de leden zeggen of wij
uiteindelijk weg moesten of niet. Maar ik vind het een onvergelijkbaar iets
hoe een politieke partij dat intern regelt en hoe het in een democratisch
orgaan als Europa gaat.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 U vindt een partij geen democratisch orgaan?
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Dat vind ik wel, zeker. Je hebt minder democratisch georganiseerde partijen
en je hebt meer democratisch georganiseerde partijen. Bij onze partij heeft
iedereen één stem; dat is bij uw partij niet het geval. Daar
moet je van je "CDA-ja-jippie-jippie-jee" gaan zingen met zijn allen. Bij
ons mag je allemaal meedoen. Je mag er moties indienen. Dat gaat er reuze
transparant aan toe. Je kunt zelfs kabinetten laten vallen met 2000 leden
als je er zin in zou hebben. Gelukkig gebeurde dat toen niet.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 U bent door een openlijke raadpleging van alle D66-leden gekozen tot minister?
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Ik weet niet wat de vertegenwoordiger van het CDA hier nu probeert. Gaat
hij mij steunen om druk op het kabinet uit te oefenen om te zorgen dat het
transparanter wordt?
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 Ik stel gewoon een vraag, namelijk hoe u democratie ziet.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Ik heb die zojuist beantwoord.
 Beter laat dan nooit: kandidaat Kroes komt goed naar voren. D66 heeft
dat samen met GroenLinks en de VVD al een paar weken geroepen. Ik ben er oprecht
blij mee dat de PvdA, weliswaar laat, haar steun daaraan betuigt. Dat verdient
een pluim.
 De staatssecretaris heeft vanmiddag om 12.11 uur al die uitspraken gedaan
over de beloningen. De premier wilde er vandaag niet over spreken. Hij noemde
dat een typisch Nederlandse discussie. Ik zou toch graag van hem willen weten –
hij hoeft niet gelijk in de vijfde versnelling tegen de Kamer te praten, hij
kan ook rustig antwoorden – wat er nu zo typisch Nederlands aan is om
te praten over gemeenschapsgeld en tonnen aan salarissen. Het lijkt mij dat
dit een normale discussie in Europa kan zijn. Ik vraag aan de premier of de
staatssecretaris namens het kabinet sprak toen hij zei dat het salaris van
de commissievoorzitter aan de hoge kant is. Wij zijn inmiddels tien uur verder.
Als het allemaal niet had geklopt, had hij dat al gemakkelijk kunnen rechtzetten.
De premier wist immers dat wij vandaag dit spoeddebat zouden houden. Sprak
de staatssecretaris namens het kabinet? Zet het kabinet inderdaad in op lagere
salarissen, zowel voor EU-politici als voor EU-medewerkers? Ik hoor het ditmaal
graag uit de mond van de premier.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Voorzitter. De minister-president heeft volmondig erkend dat de politieke
kleur bij het kandideren van personen een rol speelt. Wij zullen na het proces
een evaluatie houden waarbij wij dat kunnen wegen. De andere criteria zijn
genoemd, maar ook daarover worden vandaag geen nadere mededelingen gedaan.
Ik verwacht dan ook dat het onderwerp van de politieke kleur achteraf door
de Kamer kan worden getoetst en gewogen. Graag hoor ik een bevestiging van
de minister-president op dit punt.
 Ik begrijp werkelijk niet waar het venijn van het kabinet in de discussie
over salarissen van functionarissen in de Europese Unie vandaan komt. Zowel
de minister-president als de staatssecretaris benadrukt dat de discussie loopt,
maar dat wij daarover hier niet mogen praten. Of dingen zijn wel gezegd, maar
anders gezegd, of toch ook weer niet gezegd. De staatssecretaris sluit af
met: als je erover begint, dan moet je dat niet doen naar aanleiding van de
voorzitter van de Commissie, want diens salaris staat al vast, maar naar aanleiding
van de voorzitter van de Europese Raad. Als je dat vervolgens zegt te zullen
gaan doen, zegt hij dat je er weer een heel zware politieke lading aan geeft.
Zo zitten wij in een cirkelredenering. Ik begrijp niet waarom de nog aan te
wijzen voorzitter van de Europese Raad meer moet verdienen dan president Obama.
Dat kan de staatssecretaris niet uitleggen. Hij wil het niet eens proberen.
Dat moet hij dan maar achteraf doen, maar deze discussie, die vandaag mede
door de staatssecretaris is gestart, moet wel worden gevoerd. Ik dien daarom
de volgende motie in.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de beoogd voorzitter van de Europese Raad ongeveer net
zo veel gaat verdienen als de voorzitter van de Europese Commissie;
 constaterende dat de voorzitter van de Europese Commissie op dit moment
bijna € 360.000 verdient, inclusief toeslagen;
 van mening dat het salaris van de voorzitter van de Europese Commissie
te hoog is;
 verzoekt de regering, te streven naar een substantiële reductie van
het inkomen van de topbestuurders van de Europese Unie, te beginnen bij het
inkomen van de te benoemen voorzitter van de Europese Raad,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 452(21501-20).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Voorzitter. U zult begrijpen dat ik het helemaal niet erg vind wanneer
de regering ook in tweede termijn zegt dat deze motie in feite geldt als een
ondersteuning van het beleid van het kabinet en dat het oordeel
daarover aan de Kamer wordt overgelaten.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 Voorzitter. Op 7 oktober hebben wij een plenair debat gevoerd over
de uitslag van het Ierse referendum. Op 28 oktober hebben wij een algemeen
overleg gevoerd over de agenda van de Europese Raad. Op 3 november hebben
wij een plenair debat gevoerd over de uitslag van de Europese Raad. Al deze
debatten waren met de minister-president en de staatssecretaris en gingen
over de verdeling van de posten en de mogelijk te verkiezen personen. Wij
moeten onze taak als controleur serieus uitoefenen, maar wij moeten ook de
regering de ruimte geven om te regeren. Vier debatten in één
maand over hetzelfde onderwerp leiden tot verbazing bij het volk, vertraging
voor de regering en verdwazing van het parlement.
 Voorzitter. Wij wensen de minister-president veel succes toe bij de onderhandelingen
op de Europese Raad aanstaande donderdag.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Voorzitter. Dank voor de inbreng in tweede termijn. Mevrouw Peters heeft
gezegd dat ik het onacceptabel zou hebben genoemd als er minder vrouwen zouden
komen in de Europese Commissie, maar dat heb ik niet gezegd. Ik heb niet de
term "onacceptabel" gebruikt. Over transparantie is het nodige gezegd. Ik
hoef niet te herhalen wat ik hierover eerder naar voren heb gebracht.
 Dan kom ik op de moties van mevrouw Peters. In de eerste motie wordt de
regering verzocht om binnen de Europese Raad te streven naar meer vrouwelijke
kandidaten voor de Europese Commissie. Verder wordt gesteld dat het wenselijk
zou zijn dat de regering zelf een vrouwelijke kandidaat voor de Europese Commissie
voordraagt.
 Wanneer het gaat om vrouwelijke kandidaten voor de Europese Commissie,
is het zo dat dit niet een verantwoordelijkheid is van ons. Dat is echt een
verantwoordelijkheid van de voorzitter van de Europese Commissie zelf. Het
gaat om de Commissie als geheel, en niet om een Nederlandse voordracht. Ik
vind zelf dat wij de vrijheid behoren te hebben om met kandidaten te komen.
Tegen de achtergrond van de verantwoordelijkheid van de voorzitter van de
Europese Commissie, het feit dat niet alle verantwoordelijkheid in Nederlandse
schoenen geschoven kan worden, want dat ligt echt niet in de rede, en de vrijheid
die wij moeten hebben bij het bepalen van de strategie, om die redenen wil
ik deze motie ontraden.
 In de tweede motie van mevrouw Peters wordt de regering verzocht om alleen
benoemingen te steunen van personen die zich openlijk kandidaat stellen en
zelf maximale transparantie te betrachten omtrent de Nederlandse kandidaten
voor Europese topfuncties. Daar ben ik het niet mee eens. Ik heb aangegeven
dat er bezwaren zijn tegen sommige methoden waarop kandidaten zich presenteren.
Dit is niet een benadering die mij aanspreekt. Dat heb ik ook aangegeven in
het debat. Tegen die achtergrond ontraad ik deze motie. 
 De heer De Roon heeft een motie ingediend. Ik geloof niet dat het nodig
is dat ik daar verder op inga. Die ontraad ik uiteraard.
 De heer Ten Broeke is nogmaals ingegaan op de kandidatuur van mevrouw
Kroes, in het verlengde van wat hij eerder naar voren heeft gebracht. Hij
heeft ook een motie ingediend over de profielschets die eerder in Beneluxverband
aan de orde is geweest. De staatssecretaris zal daarop ingaan, omdat hij dit
punt eerder met de Kamer heeft besproken.
 De heer Pechtold heeft nogmaals gesproken over het voorstel van Polen,
over mevrouw Kroes en over het niveau van de salarissen. Het ging mij om het
volgende. Ik vind dat wij moeten oppassen dat de discussie over het niveau
van het salaris van de voorzitter van de Europese Raad als een zelfstandige
discussie wordt bekeken. De staatssecretaris heeft daarvan gezegd dat het
logisch is om ervoor te kiezen dat het salarisniveau van de voorzitter van
de Europese Raad en van de voorzitter van de Europese Commissie gelijk wordt
geschakeld. Ik ben het daarmee eens, om de simpele reden dat wij het steeds
hebben gehad over de balans tussen de instellingen. Die behoort ook op dit
niveau naar voren te worden gebracht. Verder heb ik begrepen dat er op het
ogenblik geen discussie speelt over de salarisniveaus als zodanig. Dat is
de situatie op dit moment. Ik heb vandaag in het debat naar voren willen brengen
dat het mij ging om de verhouding. We kunnen niet de situatie hebben dat de
voorzitter van de Europese Raad plotseling op een heel andere manier behandeld
zou worden dan de voorzitter van de Europese Commissie. Dat is mijn punt geweest
in dit debat.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Dat punt klopt. De staatssecretaris heeft gezegd dat het niveau van de
president niet hoger maar ook niet lager hoeft te liggen. Dat klopt, maar
de staatssecretaris heeft er toen namens het kabinet ook bij gezegd dat het
loon van de commissievoorzitter, dus dat is een bestaande functie, aan de
hoge kant is. Hij gaf in eerste termijn aan dat er de komende dagen ook wat
over speelt. Kennelijk zijn die salarissen op dit moment in een nieuwe carrousel.
Als dat het geval is, wil ik graag weten of hij namens het kabinet sprak.
Als dat niet het geval is, wil ik graag weten wanneer wij die discussie dan
wel gaan voeren.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Over de salarisniveaus in Brussel zijn meerdere keren opmerkingen gemaakt.
Er is een paar keer gezegd: is dat niet wat hoog. Die discussie is in algemene
zin naar voren gekomen. Ik weet niet meer wat de positie is van de Nederlandse
regering in eerdere discussies over deze zaak. Dat zou ik na moeten gaan.
Ik ben hier niet op geprepareerd. Deze discussie is voor mij ook nieuw. Ik
heb gevraagd aan de staatssecretaris welk debat op het ogenblik speelt in
Europa. Ik heb begrepen dat het in het begrotingscomité niet gaat over
de salarisniveaus als zodanig, maar daar kan de staatssecretaris nog op ingaan.
Het gaat nu om de vraag hoe de nieuwe functies die er komen, worden gehonoreerd.
Dat is het debat wat op het ogenblik speelt en geen andere zaak.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Het gaat inderdaad om de nieuwe functie. Die heeft de staatssecretaris
vanochtend gerelateerd aan die van Commissievoorzitter. Hij heeft gezegd:
het hoeft niet hoger en het hoeft niet lager te zijn. Hij heeft
wel gezegd dat de beloning voor de bestaande functie aan de hoge kant is.
Ik vraag de minister-president of hij dat met hem eens is.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 In algemene zin wordt gezegd dat de salarissen in Brussel hoog zijn, zeker
in vergelijking met de ambtenaren hier. Dat is vaak gezegd. De vraag is alleen
of dat nu in discussie is. Daarvan heeft de staatssecretaris zo-even gezegd
dat al jarenlang is gekozen voor dit niveau. Men kan dat misschien hoog vinden,
maar dit beleid wordt al jarenlang gevoerd. Ik heb daar niets aan toe te voegen.
 
 
 
 De heer
 Pechtold
 D66
 
 Voorzitter, een derde poging, al is het met de moed der wanhoop. Het gaat
mij niet om het gehele loongebouw. De staatssecretaris zegt, wanneer hij spreekt
over de bestaande functie van Commissievoorzitter, dat de beloning daarvoor
aan de hoge kant is. Ik kan mij goed voorstellen dat dit vandaag nieuws is.
Is de minister-president het met de staatssecretaris eens dat het salaris
van de Commissievoorzitter aan de hoge kant is? Ik hoef geen heel verhaal
te horen.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Wij hebben in algemene zin gezegd dat er in Brussel hoge salarissen worden
betaald. Dat heeft een achtergrond. In die zin zegt de staatssecretaris niks
nieuws. De vraag is vervolgens wat de consequentie is van zo'n opmerking.
Moeten wij een debat entameren? Ik heb al gezegd dat op dit moment geen discussie
speelt over het salarisniveau, maar alleen een discussie over hoe met de nieuwe
functies om te gaan. Dan val ik de staatssecretaris bij als die zegt dat er
geen verschil moet zijn tussen de voorzitter van de Europese Raad en de voorzitter
van de Europese Commissie.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Ik heb de staatssecretaris hier vanavond heel duidelijk horen zeggen dat
het best een tandje minder mag. Dat is toch wat anders dan: gelijk blijven.
Hij zei dat het best een tandje minder mag en dat dit altijd al het standpunt
van Nederland was. Dat is vanavond gezegd in dit debat. Ik verzin het niet.
Het is vanavond gezegd. Dan mogen wij daarover toch discussie voeren, zeker
tegen de achtergrond van de opmerkingen van de staatssecretaris van vandaag?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Ik heb een- en andermaal uitgelegd hoe deze discussie bij mij is overgekomen.
Er staat op dit moment in Europa geen discussie op de agenda over de salarisniveaus
in Brussel. Aan de orde is de vraag hoe wij met enkele nieuwe functies omgaan
die nog niet zijn geregeld. Dat is aan de orde. Dan moeten wij ook een gelijke
benadering voeren. Meer dan dat kan er nu niet aan de orde zijn.
 
 
 Mijnheer Van Bommel, een nieuw punt, niet weer hetzelfde.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 De minister-president wil de discussie niet aan, omdat het gaat om een
nieuwe functie waarbij het salarisniveau gekoppeld is aan dat van de voorzitter
van de Commissie. Dat salaris staat vast en geldt voor een bestaande functie.
Over de nieuwe functie wil de minister-president, waarschijnlijk ook vanwege
het politieke gewicht wat er dan aan wordt gegeven, geen salarisdiscussie
starten. Wanneer kan de Kamer, aansluitend bij de gevoelens van de staatssecretaris,
daarover wel een discussie starten met de regering?
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Een ding is zeker: ik ontraad de motie van de heer Van Bommel. Op dit
punt wordt zo immers een discussie gestart die ik typisch vind. Punt een.
Er wordt op het ogenblik in Europees verband helemaal niet gesproken over
dé salarissen in Brussel. Punt twee. Als wij willen spreken over salarissen,
moeten wij kijken naar wat een normaal moment zou zijn. Dat is als wij spreken
over de begroting, het financiële perspectief of anderszins. Ik vind
het nu te veel geënt op enkele nieuwe functies. Ik ben daarom niet gelukkig
met een discussie op dit moment over iets dat nu echt geregeld moet worden.
 
 
 
 De heer
 Van Bommel
 SP
 
 Dit bevreemdt mij. Ik vind dit raar. In Nederland is die discussie ook
gevoerd mede doordat over dit onderwerp een maatschappelijk debat werd gevoerd.
Wanneer morgen alle kranten schrijven dat de nieuwe Europese president € 360.000
krijgt, dus ruim meer dan president Obama, wordt die discussie ook in Nederland
gevoerd. Daar kan de minister-president vergif op innemen. Deze discussie
is in eerste instantie niet door de Kamer begonnen, maar door de staatssecretaris.
Laat ons gewoon stappen zetten en moedig zijn. Ik roep de minister-president
dan ook op om de discussie te voeren wanneer dat kan.
 
 
 
 Minister
 Balkenende
 
 Het gaat nu niet over de algemene discussie, maar over enkele functies
waarvoor een honorarium moet worden vastgesteld.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Voorzitter. De heer Ten Broeke verzoekt de regering bij motie om de profielschets
bij een volgende benoeming ruim van tevoren met de Kamer te bespreken. Hij
doelt op de profielschets die is opgesteld in Beneluxverband. Die is echter
ook ruim van tevoren met de Kamer besproken. Ik heb die zelfs letterlijk voorgelezen
in het algemeen overleg. De Kamer was daarmee tevreden in het algemeen overleg.
De Kamer vond het een juiste en goede profielschets in het algemeen overleg.
Dus als het verzoek van de Kamer is om dat de volgende keer weer te doen,
lijkt mij dat uitstekend. Daar wil ik graag aan tegemoetkomen.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Voorzitter. Het is laat, ik snap het allemaal wel, maar laten we even
de feiten op een rijtje zetten. Ik zeg uit mijn hoofd dat de profielschets
op 3 oktober of op 6 oktober is verschenen. Het ging om een profielschets
die u al had opgesteld met de andere landen, met de Benelux-partners. Op het
moment dat wij ervan hoorden, hoorde heel Europa ervan. Dan was er toch weinig
meer te bespreken? We hebben daar toen met verbazing kennis van genomen. Ik
heb ook uiting gegeven aan die verbazing. Twee weken later deed de heer Pechtold,
die er de eerste keer niet bij was geweest, het nog eens dunnetjes over. Waar
ik u nu om vraag, is minder dan waarvoor uw partijleider en ook uzelf, neem
ik aan, bij de vorige verkiezingen nog de ...
 
 
 Via de voorzitter.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Voorzitter. Waar ik de heer Timmermans nu om vraag, is minder dan ...
 
 
 Waar u de staatssecretaris nu om vraagt.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Waar ik de staatssecretaris nu om vraag – handen uit de zakken –
is minder dan waarvoor hij zelf campagne heeft gevoerd volgens mij, al heeft
hij dat uiteindelijk in het formatieakkoord niet kunnen bereiken, namelijk
dat we van tevoren meer duidelijkheid krijgen en dat we dat ook nog een keer
zo doen dat we hier geen eindeloze debatten meer hoeven te voeren over namen
en rugnummers. We hebben het dan immers al gehad over de interne inzet van
Nederland. Dus zegt u nu toch gewoon: goed idee!
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Voorzitter. Ik begrijp dat het laat is, mijnheer Ten Broeke, maar ik heb
u toen de letterlijke tekst voorgelezen in het AO. De Kamer vond dat een uitstekende
profielschets en had daar geen bezwaar tegen. De Kamer heeft niet eens aan
mij gevraagd om het Beneluxmemorandum aan haar te geven. Dat had ik graag
gedaan, maar de Kamer hoefde het niet te hebben.
 Ik heb nog een andere opmerking over dit onderwerp. U refereert in uw
motie in de considerans naar de profielschets voor een nieuw te benoemen voorzitter
van de Europese Raad. Ik zie geen enkele aanleiding om te verwachten dat wij
een volgende keer voor dezelfde functie een andere profielschets zouden maken.
We willen u dus graag die profielschets over vijf jaar opnieuw opsturen, voor
zover ik daar nog iets over kan zeggen. Dat is geen enkel probleem, mijnheer
Ten Broeke, maar ik zie niet in wat we nog meer kunnen doen dan we toen al
gedaan hebben. Ik kan het de volgende keer schriftelijk aanleveren. Dat doe
ik met alle plezier, maar ik heb precies gedaan wat uw Kamer toen vroeg in
het AO, dus u moet hier nu niet net doen alsof wij iets hebben nagelaten wat
u graag had gewild. Daar is mij niets van geworden. Toont u anders aan dat
u daar schriftelijke vragen over gesteld hebt, dat u daar een verzoek over
gedaan hebt et cetera. Daar is mij niets van bekend.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Dat is onjuist. We hebben u een heel ander verzoek gedaan, ik meen al
een jaar geleden. Ik dacht dat het oorspronkelijk van de heer Pechtold kwam,
namelijk om heel tijdig de profielschets van de Nederlandse regering met dit
parlement te bespreken. We zijn nu geconfronteerd door u met een profielschets
die al was opgesteld door u en de Benelux-partners. Dat is kwalitatief iets
totaal anders. Daar is wel degelijk verbazing over uitgesproken, bijvoorbeeld
door mij, maar ik meen ook door mevrouw Peters. Er is twee weken later nog
eens op teruggekomen door de heer Pechtold en ik heb bij herhaling gezegd
dat ik zeer ongelukkig was met deze profielschets, omdat ik hem anti-Blair
vond. Kunt u zich dat nog herinneren? Dus, voorzitter, kunnen we dat de volgende
keer anders doen? Dat kan dus al over tweeënhalf jaar. Het gaat immers
niet alleen om de baan, het gaat ook om de man of vrouw die de baan vervult.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Voorzitter. Dan zou ik willen voorstellen dat we hierover op een volgend
moment nog eens praten met de Kamer. Dan vind ik eerlijk gezegd de motie zoals
die nu luidt, verwarrend en onhelder. Ik wil daarover graag verder discussiëren
met de Kamer. De heer Ten Broeke zegt dat het over 2,5 jaar weer speelt en
er geen grote urgentie ligt. Dan lijkt het mij verstandiger dat wij daarover
op een ander moment doorpraten in plaats van over deze motie te stemmen. Als
u hecht aan deze motie, mijnheer Ten Broeke, dan zal ik de aanneming daarvan
moeten ontraden.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Als het onduidelijk is voor de staatssecretaris, zal ik mijn best doen
om te kijken of ik met de medeondertekenaar een formulering kan vinden die
misschien wel op de instemming van de staatssecretaris kan rekenen. Het lijkt
me erg belangrijk om dat te doen. Het is nota bene kwalitatief minder dan
waar de PvdA om vroeg en wat ze niet heeft kunnen realiseren bij het regeerakkoord
dat zij heeft gesloten.
 
 
 Ik had zelf het idee – maar ik kan mij vergissen – dat de
staatssecretaris reeds toezei dat hij dat wilde doen, maar misschien ben ik
abuis.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Timmermans
 
 Ja, voorzitter. Wat ik heb gezegd is wat hier staat: de profielschets
bij een volgende benoeming ruim van tevoren met de Kamer te bespreken. Dat
hebben we deze keer ook gedaan. Dat wil ik graag een volgende keer wederom
doen, maar mij is nu onduidelijk – omdat de heer Ten Broeke er nu van
alles en nog wat bij haalt – wat hij precies bedoelt. Mijn aanbod aan
de Kamer is dat wij er rustig over kunnen praten omdat wij geen haast hebben.
 
 
 Mijnheer Ten Broeke, u heeft dus een toezegging van de staatssecretaris.
Misschien is het dus niet eens nodig om nog een motie in stemming te brengen.
Dat is de strekking.
 
 
 
 De heer
 Ormel
 CDA
 
 Aangezien de heer De Roon heeft gevraagd om morgenochtend over zijn motie
te stemmen, zou ik graag van de heer Ten Broeke willen weten of hij zijn motie
aanhoudt of intrekt. Wat gaat ermee gebeuren? Wij gaan er immers morgen bij
de aanvang van de ochtendvergadering al over stemmen.
 
 
 Ik constateer dat onderling overleg plaatsvindt.
 Wij hebben nu al witte rook. Dat gaat snel.
 
 
 
 De heer
 Ten Broeke
 VVD
 
 Voorzitter. Ik wijs op de scheiding van kerk en staat.
 Daarover beslissen wij morgenochtend wel even. Daarna zal ik het u laten
weten.
 
 
 Dan wachten wij dat af.
 Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Ik stel voor om in ieder geval over de motie-De Roon morgenochtend te
stemmen.
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 Sluiting 23.15 uur