Vragen van het lid Sipkes aan de minister van Ontwikkelingssamenwerking, over de uitlatingen van president Mugabe over homoseksuelen tijdens de Maastrichtse conferentie "Global Coalition for Africa"
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 2631-2634

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 34, pagina 2631-2634

05-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1996 (24400 XIV)Pagina 2641-2641
Stemverklaringen in verband met stemmingen over de Mediawet en de WinkeltijdenwetPagina 2646-2647
Stemmingen over twee moties, ingediend in het debat over het Arbobesluit, te weten: de motie-Vreeman c.s. over de zandstraal- en zandsteenverboden (24462, nr. 2); motie-Klein Molekamp c.s. over vermindering van regelgeving en administratieve-lastendruk (24462, nr. 4)Pagina 2644-2644
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1996 (24400 C)Pagina 2642-2642
Presentie en opening (dinsdag 5 december 1995)Pagina 2629-2630
Vragen van het lid Hoekema aan de staatssecretaris van Defensie, over de toespraak van luitenant-generaal H. Couzy met betrekking tot de inschakeling van een beveiligingsfirma voor de inzet van een bataljon voor vredesoperatiesPagina 2639-2641
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor het jaar 1996 (24400 B)Pagina 2641-2641
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1996 (24400 D)Pagina 2642-2642
Vragen van het lid Biesheuvel aan de minister van Justitie, over de signalen van onrust met betrekking tot de reorganisatie van het openbaar ministeriePagina 2637-2639
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van ruimere regels met betrekking tot de openingstijden van winkels (Winkeltijdenwet) (24226), en over: de motie-Van Erp c.s. over de openstelling van overheidsinstellingen (24226, nr. 14); de motie-Van Erp c.s. over een algehele vrijstelling voor tankshops (24226, nr. 15); de motie-Poppe over uitstel van de Winkeltijdenwet (24226, nr. 17)Pagina 2643-2644
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk XIV (Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24309)Pagina 2641-2641
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening van de reclameregeling voor de publieke lokale en regionale omroep, het bevorderen van de samenwerking tussen de publieke regionale en landelijke omroep en het toestaan van commerciële omroep op niet-landelijk niveau (24336), en over: de motie-Klein Molekamp/Middel over een lokale opslag op de omroepbijdrage (24336, nr. 22); de motie-De Koning/Van Zuijlen over twee vacatures bij hetPagina 2644-2646
Stemmingen over vijf moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Binnenlandse Zaken, te weten: de motie-Gabor over het instellen van een vitaliteitsfonds in de 15 grote steden (24400 VII, nr. 9); de motie-Gabor over een integraal veiligheidsbeleid voor wijken en buurten (24400 VII, nr. 10); de motie-Gabor over het uitschrijven van verkiezingen door provincies en gemeenten (24400 VII, nr. 11); de motie-Scheltema-de Nie c.s. over afwijzing van een verzoek om doordecentralisatie van van gemeentelijke taken (24400 VII, nr. 13)Pagina 2642-2643
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk VII (Ministerie van Binnenlandse Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24301)Pagina 2642-2642
Vragen van het lid Kalsbeek-Jasperse aan de minister van Justitie, over het vrijlaten van de pyromaan uit Ede, kennelijk als gevolg van een foutPagina 2635-2637
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24313)Pagina 2641-2641
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1994 (Slotwet/rekening) (24314)Pagina 2642-2642
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 5 december 1995)Pagina 2630-2631
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1994 (Slotwet/rekening) (24315)Pagina 2642-2642
Stemmingen over twee moties, ingediend in het wetgevingsoverleg over het deel Visserij van de begroting te weten: de motie-Huys c.s. over de vergunningen voor de beroepsvissers op het IJsselmeer (24400 XIV, nr. 34); de motie-Stellingwerf c.s. over de uitgifte van additionele oesterpercelen (24400 XIV, nr. 35)Pagina 2642-2642
Interpellatie-Heerma, gericht tot de minister van Binnenlandse Zaken, over zijn uitspraken met betrekking tot artikel 23 van de GrondwetPagina 2647-2666
Vragen van het lid Sipkes aan de minister van Ontwikkelingssamenwerking, over de uitlatingen van president Mugabe over homoseksuelen tijdens de Maastrichtse conferentie "Global Coalition for Africa"Pagina 2631-2634
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de voorstellen van wet tot wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) en in verband met de richtlijn van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (24477)Pagina 2646-2646
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 5 december 1995)Pagina 2666-2668
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1996 (24400 VII)Pagina 2642-2642

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.
 
 
 
 
 
 
 Vragen van het lid Sipkes aan de minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
over de uitlatingen van president Mugabe over homoseksuelen tijdens de
Maastrichtse conferentie "Global Coalition for Africa".
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Mijnheer de voorzitter! In augustus vergeleek president Mugabe homoseksuelen
met beesten. Zoals hij zei: homoseksuelen gedragen zich erger dan varkens.
Mensenrechtenorganisaties die zich het lot van homoseksuelen aantrokken, vond
hij eigenlijk wel schandalig, want zij trachten ons over te halen om sub-dierlijk
gedrag te accepteren. Zij voerden campagnes, volgens Mugabe, om ons te ontmenselijken
tot de status van beesten. Op schriftelijke vragen van de collega's Van der
Stoel en Swildens nam minister Van Mierlo inderdaad afstand van dergelijke
uitspraken. Hij wees er ook op dat dit in strijd is met internationaal vastgelegde
mensenrechten. Vervolgens kondigde hij aan, verdere stappen te ondernemen.
 
 Maar president Mugabe zette zijn kruistocht voort, ook hier in Nederland,
in Maastricht. Verleden week vergeleek hij homoseksualiteit met bestialiteit
en sodomie. Tot onze verbazing kon hij dat ongestraft doen, want de voorzitter
greep niet in.
 
 Mijn eerste vraag aan die voorzitter, in dit geval onze Nederlandse minister
voor Ontwikkelingssamenwerking, de heer Pronk, luidt: waarom greep u niet
in?
 
 Voor de radio verklaarde de minister later dat er sprake is geweest van
een clash tussen twee culturen. Dat kan, maar het is toch zo dat wij mensenrechten
als iets universeels beschouwen? Het is toch zo dat ook Zimbabwe in elk geval
de plicht heeft om op te komen voor het zelfbeschikkingsrecht van mensen,
omdat dit is vastgelegd in internationale verdragen over het recht op politieke
en burgerlijke vrijheden. Waarom heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
daar niet op gewezen?
 
 De minister stelde dat hij het rode lichtje had aangedaan. Dat rode lichtje,
voorzitter, heeft u nu bij mij ook aangedaan.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U moet dus afronden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Daar ziet dus absoluut niemand iets van. Op welke manier kunnen wij erachter
komen hoe de minister geprotesteerd heeft tegen dergelijke uitlatingen?
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil namens de Nederlandse regering
duidelijk uitspreken dat de uitspraken van president Mugabe in Maastricht
door ons zeer worden betreurd. In september is door de geachte collega Van
Mierlo geantwoord op schriftelijke vragen van de geachte afgevaardigden Van
der Stoel en Swildens, waaraan zojuist is gerefereerd door de geachte afgevaardigde
mevrouw Sipkes, naar aanleiding van eerdere uitlatingen van president Mugabe.
Mevrouw Sipkes heeft die zojuist ook kort samengevat. Overigens waren die
uitlatingen nog een graadje erger dan wat president Mugabe verleden week in
Maastricht zei. In de bewoordingen van collega Van Mierlo: zijn uitlatingen
waren ongepast. Ik wil het nog wel wat sterker uitdrukken: ik acht de uitspraken
van president Mugabe discriminerend.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik had niet verwacht dat president Mugabe deze
uitspraken vorige week zou doen. Ik was er onaangenaam door verrast. Ik wist
uiteraard, zoals ik zojuist zei, dat president Mugabe zich eerder discriminerend
over homoseksualiteit had uitgelaten. Vandaar ook de vragen en de antwoorden
waaraan zoëven werd gerefereerd. Maar ik wist ook dat de ambassadeur
van Zimbabwe in Nederland zeer bezorgd was en pogingen in het werk had gesteld
om de toonzetting van een eventuele discussie te matigen. Dat is niet gebeurd.
President Mugabe hield een in eerste instantie boeiende interventie over democratie,
vrijheid van meningsuiting en mensenrechten, die zeer veel aandacht kreeg.
Hij ging toen plotseling over op de vraag of dat ook het recht inhield voor
homoseksuelen om zich als zodanig te uiten en te organiseren. Het antwoord
van president Mugabe daarop was mijns inziens onwaardig en beneden het niveau
van iemand die, zoals president Mugabe, zich altijd tegen discriminatie op
grond van huidskleur of etniciteit heeft verzet. Wie dat doet, dient zich
naar mijn mening principieel te verzetten tegen iedere vorm van discriminatie,
ook tegen discriminatie op grond van seksualiteit of seksuele geaardheid,
zoals discriminatie van homo's. Dat doet president Mugabe niet. Integendeel,
hij roept ertoe op.
 
 Mijnheer de voorzitter! Als voorzitter van het debat waarin deze interventie
plaatsvond, was mij er alles aan gelegen om escalatie van uitspraken te voorkomen.
Ik wist dat vele Afrikaanse deelnemers, ook aanwezige Afrikaanse presidenten,
het met Mugabe eens waren. Mugabe kreeg na zijn interventie ook veel applaus.
Ik wist dat president Mugabe nog kwalijker uitlatingen over homoseksualiteit
in zijn woordenschat beschikbaar heeft. President Mugabe maakte op mij bovendien
op het desbetreffende moment de indruk van een spreker die zichzelf niet in
de hand heeft. Ik had recentelijk een publieke bijeenkomst meegemaakt waarin
alle Afrikaanse delegaties, de een na de ander, over homoseksualiteit denigrerende
en discriminerende uitlatingen hadden gedaan. Om een dergelijke escalatie
te voorkomen heb ik ervoor gekozen, zo waardig mogelijk te reageren. Dat heb
ik gedaan door te zeggen dat ik het met het eerste deel van het betoog van
president Mugabe zeer eens was. Iedereen in de zaal begreep dat ik mij daarmee
distantieerde van het tweede deel van zijn betoog. Ik heb vervolgens de aanwezige
delegaties uitgenodigd om gedurende het debat met president Mugabe ook over
dat tweede deel in discussie te treden. Niemand heeft dat gedaan of aangedurfd,
ook geen van de westerse delegaties die op politiek niveau aanwezig waren.
Daarom heb ik aan het eind van het debat gezegd dat ik dat zeer betreurde
en dat ik, wanneer ik zelf in de zaal had gezeten, niet geaarzeld zou hebben
om afstand te nemen van president Mugabe's uitlatingen over seksuele rechten.
Alle aanwezige conferentiegangers hebben goed begrepen wat ik daarmee zei.
Ik heb helaas niet meer de gelegenheid gehad om president Mugabe hierna, na
afloop van de discussie, persoonlijk te spreken. Wij hadden een afspraak voor
het einde van de dag, doch die heeft hij gecancelled. De volgende ochtend
is president Mugabe vertrokken.
 
 Er kan geen twijfel bestaan over de opstelling van de regering met betrekking
tot discriminatie van homoseksuelen. Dat blijkt niet alleen uit de antwoorden
van collega Van Mierlo op eerdere schriftelijke vragen, maar ook uit de inspanningen
die collega Melkert en ik zelf tijdens de VN-conferentie in Peking hebben
verricht ten gunste van passages in het eindrapport van de desbetreffende
VN-conferentie, waarin discriminatie op grond van seksuele oriëntatie
wordt veroordeeld. Wij hebben daartoe tijdens die conferentie van het desbetreffende
punt een hoofdpunt gemaakt, overigens slechts met gedeeltelijk succes.
 
 Collega Van Mierlo, mijnheer de voorzitter, heeft de Kamer geschreven,
de aanwezigheid van president Mugabe in Nederland voor het bijwonen van een
internationale conferentie niet de aangewezen gelegenheid te achten om dit
onderwerp bij hem op te brengen. Ik betreur het dat president Mugabe het wel
heeft gedaan. Ik heb ervoor gekozen waardig te reageren en te de-escaleren,
juist omdat ik van mening was dat verdere kwetsende uitlatingen zouden moeten
worden voorkomen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Voorzitter! De minister heeft gezegd dat hij de uitlatingen van president
Mugabe betreurt. De minister heeft er ook nog eens nadrukkelijk op gewezen
hoe de houding is van de Nederlandse regering ten opzichte van hen die gediscrimineerd
worden of zelf discrimineren op basis van seksuele voorkeur. Laat ik zeggen
dat ik in de afgelopen periode geen reden heb gehad om daaraan te twijfelen.
 
 Het volgende punt is echter: hoe ga je daar in de praktijk mee om? Als
de minister zegt dat hij niet heeft willen escaleren, maar juist de-escalerend
heeft willen werken, dan vraag ik mij toch af of dat niet anders gekund had.
Ik neem dan maar gewoon onze eigen kamervoorzitter als voorbeeld, van wie
ik weet dat, als er iets vanaf dit spreekgestoelte of via de interruptiemicrofoon
gezegd wordt dat in strijd is met de dingen die wij hoog achten, er simpelweg
komt: mag ik u erop wijzen dat dit niet te doen gebruikelijk is in deze Kamer?
 
 Voorzitter! Ik blijf van mening dat de minister, zonder escalerend te
werken, simpelweg had kunnen zeggen: "Mister President, this is not done."
Als voorzitter, als gastheer, was hem dit mogelijk geweest, zo vind ik, en
zo had het ook moeten gebeuren.
 
 Maar, het Nederlandse beleid kennende, weet ik dat er een andere kant
is. Ik haak dan in op andere uitlatingen van de minister, die hij ook in de
media heeft gedaan. Hij heeft erop gewezen dat er tijdens
de conferentie applaus kwam, maar dat er buiten de conferentiezaal vrij veel
protest was. Wat hij ook heeft aangegeven, is dat er zeer veel Afrikanen zijn
die wel op een andere, wat normalere of verlichtere manier – laat ik
het houden op: een normalere manier – denken. Ik vraag mij dan af welke
initiatieven hij in de toekomst gaat nemen om juist die andere kant te steunen.
Het recht op zelfbeschikking is een universeel mensenrecht en die mensenrechten
willen wij versterken. Ook daar waar het gaat om homoseksualiteit, vind ik
respect voor mensenrechten onderdeel uitmaken van good governance. Welke mogelijkheden
ziet de minister, binnen zijn beleid voor Ontwikkelingssamenwerking, om daar
in de toekomst gestalte aan te geven?
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Voorzitter! Mijn antwoord betreft drieërlei, in contact ook met mijn
collega van Buitenlandse Zaken.
 
 1. Er is het, op de met name door mijn collega van Buitenlandse Zaken
gewenste toonzetting, aan de orde stellen van discriminatie tegen homoseksuelen
in de landen waar het als zodanig geschiedt. Dat is ook door collega Van Mierlo,
met betrekking tot het desbetreffende voorbeeld in Zimbabwe, in antwoord op
eerdere schriftelijke vragen meegedeeld en geschied. Overigens moet ik daarbij
vaststellen, zoals collega Van Mierlo mij ook heeft doen weten via zijn medewerkers,
op grond van de activiteiten die de afgelopen maanden zijn ondernomen, dat
wij daar – dat was mij trouwens in Peking ook wel gebleken, tijdens
de VN-conferentie – niet veel steun voor krijgen van EU-partners.
 
 2. Er is het bij herhaling aan de orde stellen van deze algemene discriminatieproblematiek
in de multilaterale kaders. Het voorbeeld daarvan heb ik gegeven; dat was
de VN-conferentie. Dat is een belangrijk instrument, een dergelijke culturele
dialoog; dat is, in multilateraal kader, een belangrijk instrument, ook op
het terrein van ontwikkelingssamenwerking.
 
 3. Er is de ondersteuning, al dan niet via – dat hebben wij tot
nu overigens niet gedaan, maar dat kan gebeuren; daar ben ik gaarne toe bereid –
internationale of in West-Europa aanwezige organisaties die zich bezighouden
met de strijd tegen discriminatie van homo's, van groepen die op een dergelijke
wijze strijden voor mensenrechten in de desbetreffende ontwikkelingslanden.
Dat zijn de drie instrumenten die ik daarvoor momenteel zou kunnen noemen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Roethof (D66):
 
 Voorzitter! Dat de bedenkelijke uitspraken van president Mugabe gevolgd
werden door applaus van talrijke Afrikaanse afgevaardigden, baart mijn fractie
eigenlijk iets meer zorgen dan de kwestie die mevrouw Sipkes in eerste instantie
heeft aangesneden. Wij zijn uiteraard blij met de nadrukkelijke afstand die
de minister nu neemt van die uitspraken, maar dat had minister Van Mierlo
ook al gedaan in het antwoord op de vragen.
 
 Wij maken ons ernstig zorgen over het homovijandige klimaat in sommige
ontwikkelingslanden en wij vinden het daarom noodzakelijk om homo-organisaties
zoals The gay and lesbian task force in Harare in Zimbabwe, financieel te
ondersteunen. Ik kan de minister complimenteren met het feit dat de vertegenwoordiger
van deze organisatie, Wallace Zimunya, die in Maastricht was en met wie wij
hebben gesproken, in een mum van tijd een visum heeft gekregen van de Nederlandse
ambassade. Als wij zulke organisaties ondersteunen, dan zullen zij erin slagen
om in hun eigen land de public awareness voor de homoseksualiteit te verhogen.
Dat kan een heel belangrijke ondersteuning zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Voorzitter! Ik stem daarmee in. Dat geldt niet alleen voor Zimbabwe –
en er is daarmee al contact in dat land – maar ook voor andere landen
in Afrika en ook in landen van het Midden-Oosten. Beide categorieën van
landen nemen immers in het internationale kader hetzelfde standpunt in. Er
is heel veel aan verdergaande bewustmaking van de problematiek in de desbetreffende
samenlevingen te doen. Dat zal vooral moeten gebeuren door activiteiten van
de desbetreffende groepen van mensenrechten en groepen van betrokken homo's
in die landen zelf, meer dan louter van buitenaf. Dat was de algemene teneur
van de discussie in Peking, die ook verwoord is door president Mugabe in zijn
eigen terminologie. Dat wordt gezien als inmenging van buitenaf, als een cultureel
kolonialisme, hetgeen men niet wenst te accepteren. De activiteiten moeten
van binnenuit gebeuren en die kunnen, ook financieel, van buitenaf worden
gesteund.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Ik betreur het dat de minister door niet harder in te grijpen,
de president van Zimbabwe op dit forum de mogelijkheid heeft gegeven om uitermate
kwetsende opmerkingen te maken over homoseksuelen. Ik wil daaraan de volgende
principiële vraag koppelen. Wanneer je op zichzelf kiest voor het grote
goed van een open dialoog en als je een Global Coalition for Africa organiseert
waarbij je de dialoog entameert tussen Afrika en de donoren, is het dan tegelijkertijd
nodig dat je niet alleen aan mensen als de president van Zimbabwe een bepaalde
legitimatie schenkt om deze kwetsende opmerkingen te maken maar ook aan regimes
als Soedan die dit forum gebruikt hebben om aan te geven dat door hun uitnodiging
zij een bepaalde vorm van legitimatie kregen terwijl zij verderfelijk regimes
zijn?
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Voorzitter! Punt één. Ik heb als enige in Maastricht, ter
plekke, gereageerd op mijn manier: waardig. En dat heeft als resultaat gehad
dat er geen escalatie plaatsvond naar aanleiding van de opmerkingen van een
staatshoofd. Het was niet aan mij om een staatshoofd het woord te ontnemen.
Punt twee. Het risico van het organiseren van een bijeenkomst zoals de conferentie
in Maastricht, die er vooral op uit is om iedereen zo open mogelijk met elkaar
te laten discussiëren over alles, zonder uitzondering, is dat er dergelijke
uitglijders plaatsvinden. Het allerbelangrijkste is dan voorkomen dat men
verder uitglijdt. Punt drie. De landen die in deze groep met elkaar spreken,
zijn landen die zich gecommiteerd achten aan democrati sering
en mensenrechten. Eens in de zoveel jaren worden alle Afrikaanse landen uitgenodigd
om als het ware aan democratisering en mensenrechten te ruiken. Daarbij kan
men kiezen tussen wel of niet met de andere landen meedoen. Daartoe bood deze
conferentie de gelegenheid. Landen als Soedan, Nigeria, Zaïre en Tsjaad,
om er maar enkele te noemen, maken geen deel uit van het forum. Zij waren
uitgenodigd voor deze conferentie, die over deze problematiek ging. Zij konden
op die conferentie kennis nemen van onze standpunten, opdat zij wellicht zouden
kiezen voor het al dan niet met de andere landen meedoen. We weten wat er
daarna is gebeurd. Zoals de kamerleden die voor de desbetreffende conferentie
zijn uitgenodigd weten, is duidelijk afgesproken dat aan de groep waarin landen
met elkaar spreken alleen die landen deelnemen die zich commiteren aan good
governance, democratisering en mensenrechten. De landen die dat niet doen
worden voor de regelmatige bijeenkomsten niet uitgenodigd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik constateer dat de minister gekozen heeft voor de lijn van
de-escalatie. Is mijn vermoeden juist, dat de minister op het moment van het
doen van de uitlatingen zich niet heeft gerealiseerd dat dergelijke uitlatingen
in Nederland wel degelijk een strafbaar feit kunnen opleveren, namelijk op
grond van de artikel 137c en d van het Wetboek van Strafrecht? Zulke uitlatingen
kunnen aangemerkt worden als een misdrijf en als inbreuk op de openbare orde.
Misschien is mijn vermoeden juist, dat de minister zich dat op dat moment
niet heeft gerealiseerd. Kan hij dan achteraf wel de conclusie delen, dat
wellicht een reactie op haar plaats was geweest en dat het ook juist was geweest
als de bedoelde spreker van die reactie op de hoogte was gebracht?
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Voorzitter! Op het moment dat de uitlatingen gedaan werden, was ik mij
echt niet bewust van dergelijke mogelijke juridische consequenties en implicaties
en wist ik niet dat die eventueel betrekking konden hebben op staatshoofden
van bevriende naties. Het enige waarvan ik mij bewust was, was de vraag: hoe
voorkom ik eventuele verdere uitglijders, escalaties en mogelijke strafbare
feiten? Dat was het belangrijkste wat mij op dat moment voor ogen stond. In
het voorkomen van verdere escalatie ben ik geslaagd, ondanks het feit dat
ik de enige was die zich ter zake heeft uitgesproken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! De VVD-fractie was vorige week niet alleen hoogst
onaangenaam getroffen door de uitlatingen van president Mugabe, maar ook door
de wat passieve reactie van het kabinet. Ik kan mij nog herinneren dat staatssecretaris
Kappeyne van de Coppello op de vrouwenconferentie die in 1985 in Nairobi werd
gehouden, een duidelijke stelling heeft betrokken en heeft laten horen hoe
Nederland dacht over homoseksualiteit. Zij heeft daarbij gezegd dat wij vonden
dat discriminatie bestreden moest worden. Wil het kabinet nog eens aangeven
hoe het denkt in de toekomst te gaan opereren? Wil het niet alleen iets doen
door middel van het geven van subsidie als groepen daar zelf om komen vragen,
maar naast dat passieve handelen ook actief iets doen? Is de minister het
met de VVD-fractie eens, dat de uitspraken die kennelijk op steun van andere
Afrikaanse landen kunnen rekenen, wel eens hun doorwerking zouden kunnen hebben
en dat wij dus op veel grotere schaal in Afrika met dit type uitspraken en
deze vorm van discriminatie geconfronteerd zullen gaan worden?
 
 
 
 
 
 Minister Pronk:
 
 Voorzitter! Er was geen sprake van passief optreden. Er was sprake van
een bewuste keus en van sturing in de richting van matiging. Dat is punt één.
Dan punt twee. Het gaat niet om kennelijke steun in Afrika. Het is overbekend,
dat tal van Afrikaanse politici dit standpunt innemen. Na de uitlatingen van
president Mugabe, heb ik in Maastricht nogal wat gesprekken met anderen gehad,
zelfs tot op het hoogste niveau. Ik heb namelijk met presidenten gesproken.
Zij distantieerden zich zelfs niet van de specifieke formuleringen en zeiden:
wij zijn het volledig met hem eens. U kunt daarvan denken wat u wilt, maar
dat is een feit: wij zijn het volledig met hem eens. Dat was ook voor de hand
liggend, gegeven de opstelling waar ik net aan refereerde van alle Afrikaanse
landen op één na tijdens de conferentie in Peking: alle, stuk
voor stuk. Daarbij werden regelmatig termen gebruikt die ik vandaag niet behoef
te herhalen, omdat ik ze kwetsend acht. Helaas was Nederland niet in de gelegenheid
om zelf te interveniëren, omdat wij hadden afgesproken ons te scharen
achter het woordvoerderschap van de Europese Unie, maar mijn handen jeukten.
De enige principiële stellingname, afkomstig van Zuid-Afrika, heb ik
net geparafraseerd: eens strijden tegen discriminatie betekent altijd strijden
tegen discriminatie, op welke grond dan ook.
 
 Het is een vraagstuk van culturele tegenstellingen, al worden ze niet
door iedereen in de desbetreffende tegenover elkaar staande culturen gedeeld.
Ze zijn ook als zodanig verwoord door president Mugabe tijdens de conferentie
en niet door hem alleen. Dat betekent dan ook dat wij bewust dergelijke onderwerpen
aan de orde stellen in kaders waarin ze aan de orde kunnen worden gesteld.
Zoals ik zoëven zei, had ik niet verwacht dat president Mugabe het wederom
aan de orde zou stellen. Ik had verwacht dat het was voorkomen, gegeven de
diplomatieke gesprekken die hadden plaatsgevonden, zowel in Harare als in
Maastricht voorafgaande aan de conferentie. Wij aarzelen niet om de desbetreffende
problematiek aan de orde te stellen in de internationale kaders en ook bilateraal,
wanneer de gelegenheid zich daartoe voordoet. Daarom liepen wij voorop in
Peking, waar wij door weinig andere landen zijn gevolgd. Zoals ik zoëven
aangaf in antwoord op vragen van de geachte afgevaardigde die de vragen in
eerste instantie stelde, ben ik bereid om zelf contact op te nemen via onze
vertegenwoordigingen in de desbetreffende landen om te bezien of er groepen
zijn die wij kunnen steunen en dus niet alleen een loket open te stellen voor
groepen die langskomen.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-34-2631-2634.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl