Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en in verband daarmede van enige andere artikelen van dit Wetboek (22408)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 1042-1049

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-04-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 24, pagina 1042-1049

08-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 22408Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Herdenking W.F. de Gaay FortmanPagina 1039-1042
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van G. van Kuijk-Tewuh te H. met betrekking tot kwijtschelding van belastingaanslagen (Gedrukt stuk Eerste Kamer, 1996-1997, nr. XXII); - adres van E. en A.P. te H. met betrekking tot heffing van invoerrechten (Gedrukt stuk Eerste Kamer, 1996-1997, nr. XXIII); - en nog drie andere adressenPagina 1042-1042
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet inzake bloedtransfusie (23805); - Aanpassing van een aantal wetten in verband met de privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Aanpassingswet privatisering ABP) (24441); - Uitbreiding van de Wet milieubeheer (milieuverslaglegging) (24572); - Een aantal wijzigingen van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (24669); - en nog drie andere wetsvoorstellenPagina 1042-1042
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 8 april 1997)Pagina 1095-1097
Presentie en opening (dinsdag 8 april 1997)Pagina 1039-1039
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1997 (25000 XVI)Pagina 1049-1095
Stemming over een motie ingediend bij de behandeling van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, te weten: de motie-Schuurman c.s. over genetisch gemodificeerde planten (25000 XI, nr. 126b)Pagina 1042-1042
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en in verband daarmede van enige andere artikelen van dit Wetboek (22408)Pagina 1042-1049
Lijst van besluiten (dinsdag 8 april 1997)Pagina 1095-1095

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en in verband
daarmede van enige andere artikelen van dit Wetboek (22408).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Vrisekoop (D66):Mijnheer de voorzitter! Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken is
een wijziging van het tot dusverre bekende systeem van het naamrecht. Deze
wijziging heeft grote gevolgen en wordt als zeer ingrijpend ervaren. Het is
een rechtstreeks gevolg van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen volgens
internationale burgerrechtregels.De fractie van D66 ondersteunt van harte dit voorstel. Toch zijn er nog
enkele opmerkingen te maken. De ook in dit huis gepropageerde grotere vrijheid
van achternaamkeuze binnen één gezin deed mij terugdenken aan
het gedichtje uit de dichtwerken van P.A. de Genestet genaamd "De wereld der
traditie" onder het hoofdstuk "Leekedichtjes", waarin een vergelijkbare keuzevrijheid,
maar dan van godsdienst, wordt bepleit. Ik wil u dit gedichtje niet onthouden.
Het luidt als volgt: Vóór het huwelijk werd besloten,Door dit echtpaar, lief maar dom,"Onze kinderen ('t meisje
bloosde!)Zullen worden om en om.Schenkt ons God het eerst
een jongen,Luthers wordt ons eerste KindEn de tweede, knaap
of meisje,Volgt u en wordt Doopsgezind.Doch mocht de eerste
een meisje wezen,In dat lieflijk verschiet,Dan wordt ook
de rij geopendMet een kleine Mennoniet".Thans, hun huis
telt twalef kinderen,Die tot eer van 't Christendom,Luther
eren, Menno volgen,Vroom en deftig, om en om.Toch waar 't
koppigst LutheraantjeDaar een Doopsgezinde geest,Zoo meneer
zijn oudste broederMaar een meisje was geweest.Terug naar het wetsvoorstel, mijnheer de voorzitter. De beoogde verandering
in de volgorde van het gebruik van de mogelijke namen van gehuwden en ex-gehuwden,
van artikel 9 in het huidige wetsvoorstel, is verwarrend en onlogisch en druist
in tegen het huidige gebruik van naamregels, die in de praktijk goed werken.
Wil de staatssecretaris hier duidelijk maken dat de huidige regel, dat de
geslachtsnaam van de echtgenoot op de in het verkeer gebruikelijke wijze voorafgaat
aan de eigen naam, primair zal worden gehandhaafd?In de schriftelijke behandeling van de Wet op de partnerregistratie in
de Tweede Kamer (thans in deze Kamer) valt te lezen, dat het de bedoeling
van het kabinet is geweest om partnerregistratie inhoudelijk zoveel mogelijk
gelijk te stellen aan het huwelijk. Is de conclusie gerechtvaardigd dat geregistreerde
partners analoog aan deze wijziging van het naamrecht ook, in de toekomst,
elkaars naam zullen mogen gaan voeren?In artikel 5, tiende lid, wordt weer verband gelegd tussen naam en (adellijke)
titel. Dat lijkt niet consequent, omdat minister Dales in de Tweede Kamer
bij de behandeling van de Wet op de adeldom in 1993 ten stelligste
heeft ontkend dat er enig verband zou zijn tussen naam en titel. Bij de plenaire
behandeling verwees zij wel weer het onderdeel vererving van de adellijke
titel in de vrouwelijke lijn door naar de wetswijzigingen op het gebied van
het naamrecht. Dit lijkt ook in lijn met het koninklijk besluit van 18 december
1815, nr. 46, waarin de overgang van adeldom wel degelijk aan het dragen van
de adellijke geslachtsnaam wordt getoetst. Daar staat overigens niet uitdrukkelijk
de mannelijk lijn en er wordt ook geen onderscheid gemaakt tussen mannelijke
en vrouwelijke lijn. Ik verwijs naar de behandeling in deze Kamer in april/mei
1994 van de Wet op de adeldom, waarbij de meerderheid van dit huis zich heeft
uitgesproken voor de vrouwelijke lijn, zelfs de SGP!Op 18 december jongstleden heeft de Tweede Kamer zich bij de motie-Scheltema-de
Nie (behorende bij Kamerstuk 25039) in een meerderheid van maar liefst 92%
uitgesproken ten gunste van de vrouwelijke lijn, waarbij de uitleg die minister
Dijkstal geeft aan de bestaande regelingen in strijd wordt geacht met de Grondwet
en de internationale verdragen, met name het Vrouwenverdrag. Minister Dijkstal
heeft zich nog steeds niet uitgesproken over deze motie, nu drie maanden later.
Voor de aanvaarding van dit wetsvoorstel is het belangrijk te weten of deze
motie wordt uitgevoerd. Kan de staatssecretaris daar duidelijkheid over geven?Met de huidige regeling van loskoppeling van naam en titel wordt vrij
spel gegeven aan de gedachte dat de koninklijke vererving in de vrouwelijke
lijn, gebaseerd op dezelfde wet en geregeld bij naamswijzigingsbesluiten van
8 februari 1901, nr. 5, 26 oktober 1937, nr. 5, en 16 februari 1966, nr. 70,
ook tot gevolg heeft dat de adellijke titel prins en prinses niet is overgegaan.
Ik denk dat dit niet de bedoeling was.In de schriftelijke voorbereiding heeft mijn fractie aandacht gevraagd
voor de problemen die kunnen ontstaan, na een wijziging in het naamrecht,
bij medische en genealogische onderzoeken. De staatssecretaris heeft daarop
geantwoord dat de verankering van de officiële namen van betrokkenen
in de registers van de burgerlijke stand vastligt en dat dit voldoende houvast
geeft. Desgevraagd heeft prof. dr. H. Galjaard van de faculteit der geneeskunde
en gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit daarop gereageerd
met de opmerking dat, als het gaat om de belangen van de genetica, de voortzetting
van de huidige situatie het beste zou zijn en dat de thans voorliggende "nieuwigheid"
dat vaders en moeders vrij zijn in de achternaamkeuze van hun kind, een ramp
betekent. Voor het werk van genetici betekent het immers dat voor het meest
simpele erfelijkheidsonderzoek alleen maar via de burgerlijke stand de benodigde
betrouwbare informatie kan worden verkregen en dat het daar dan, doordat het
budget te gering is voor het toenemend aantal taken, vaak niet van zal kunnen
komen. Het gevolg in de praktijk is, dat in sommige situaties mensen onnodige
risico's op afwijkende nakomelingen zullen lopen en gezien de snelle ontwikkeling
in het voorspellend DNA-onderzoek, zullen ook risico's ontstaan voor de gezondheid
van mensen zelf, die ze door de veranderende wetgeving niet zullen kennen.
Wil de staatssecretaris daarop reageren?Wij zijn blij met de toezegging van de staatssecretaris om deze wet na
de toegezegde evaluatie eventueel te herzien. Zij heeft het daarbij gehad
over enkele jaren nadat de wet in werking is getreden. Dit om ervoor te zorgen,
dat er voldoende inbedding is van de wet in de samenleving. Kan de staatssecretaris
duidelijker aangeven aan welke periode zij denkt? Kan zij ook aangeven welke
aandachtspunten zij meer in het bijzonder zal meenemen in deze evaluatie?Hoe de gevolgen van deze wet uit zullen pakken, kunnen we op dit moment
niet voorzien. Welke mogelijkheden tot vrije naamskeuze door de burgers het
meest zullen worden benut, zal de toekomst uitwijzen. Met belangstelling wachten
we de reactie van de staatssecretaris af.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter! Het onderwerp naamrecht leent zich voor interessante filosofische
en ook theologische beschouwingen. Er zou ook alle aanleiding zijn tot historische
en met name wetshistorische opmerkingen. Gezien het voor ons liggende voorstel,
zie ik daar evenwel van af, want in het licht van de voorgeschiedenis van
dit wetsvoorstel valt immers de stelling te verdedigen, dat de berg een muis
heeft gebaard.Zoals bekend is ons naamrecht nauwelijks veranderd sinds Napoleon ons
de vaste patrilineaire "verervende" achternaam schonk en een burgerlijke stand
om ons aan die achternaam te houden. De wijzigingen die het naamrecht tot
dusverre heeft ondergaan, dienden om de wet te verduidelijken, leemtes aan
te vullen of om een gegroeide gewoonte te codificeren. Ik noem wat de wetshistorie
betreft slechts de jaartallen 1935 en 1970. Veranderende opvattingen en omstandigheden
in de maatschappij hebben tot nu toe het wettelijk naamrecht niet geraakt,
uitgezonderd de regels betreffende naamswijziging.Het was met name het ontbreken van gelijke behandeling van man en vrouw
bij de "vererving" van de achternaam in artikel 5, Boek 1 BW, dat ertoe geleid
heeft, dat sedert de jaren zeventig van verschillende kanten is gepleit voor
modernisering. Initiatieven van de toenmalige Emancipatiecommissie, later:
Emancipatieraad, leidden tot een onderzoek waarvan de uitkomst is neergelegd
in een in 1981 uitgekomen WODC-rapport. Dit rapport fungeerde als basis voor
een voorontwerp, toegezegd door onze huidige voorzitter, toen minister van
Justitie, bij de begrotingsbehandeling voor het jaar 1984 in de Tweede Kamer.
Dit voorontwerp werd zo kritisch ontvangen, voornamelijk omdat het in de ogen
van de veranderingsgezinden te weinig nieuws bood, dat er geen wetsontwerp
op volgde. Vervolgens viel de uitspraak van de Hoge Raad van 23 september
1988, waarbij artikel 5 van Boek 1 BW werd geoordeeld te zijn in strijd met
de antidiscriminatienorm van artikel 26 van het internationaal verdrag inzake
burgerlijke en politieke rechten. Die uitspraak heeft tot het voor ons liggende
voorstel geleid.De genoemde uitspraak noopte tot de opstelling van een wetsvoorstel, zo
staat nog eens te lezen in de memorie van antwoord aan het adres van deze
Kamer naar aanleiding van vragen van onze fractie. Deze argumentatie van de
regering zou aanleiding kunnen zijn voor de vraag of en, zo
ja, in hoeverre de wetgever altijd gedwongen c.q. genoodzaakt is een uitspraak
van de hoogste rechter te volgen op de wijze als in het voorstel is vervat.
Er is toch in ons bestel ook ruimte voor een kritische benadering van de uitspraken
van de Hoge Raad. Ik denk nu even aan de drie op 23 april 1996 door de Hoge
Raad gewezen arresten, waaronder het zogenaamde Pikmeer-arrest, waarin de
bestaande jurisprudentie omtrent de strafrechtelijke aansprakelijkheid voor
gedragingen in de sfeer van de overheid verder werd uitgebreid. Vermoedelijk,
vrijwel zeker, op instigatie van de minister van Justitie kwam het openbaar
ministerie al heel spoedig met een advies tot wijziging van artikel 51 van
het Wetboek van Strafrecht, niet om aan de uitspraak van de Hoge Raad tegemoet
te komen, maar om soortgelijke uitspraken in de toekomst te voorkomen. Terecht
is de vraag naar het primaat van de wetgever aan de orde gesteld. Moet ik
het standpunt van de regering zo verstaan dat, anders dan in de Pikmeer-zaak,
in de onderhavige materie een bindend internationaal verdrag geen andere positiekeus
voor de wetgever openlaat?Overigens blijft mijn fractie het standpunt toegedaan, dat van een brede
maatschappelijke noodzaak tot herziening van het naamrecht niet is gebleken.
Behalve de introductie van een niet-dwingende keuzemogelijkheid biedt het
wetsvoorstel per saldo ook weinig nieuws. Ik laat buiten beschouwing bezwaren
zoals door de vorige spreekster gememoreerd.Na deze algemene beschouwing wil ik nog slechts bij één
detailkwestie stilstaan: de volgorde van de eerste vier leden van het voorgestelde
artikel 5. Onze vraag in het voorlopig verslag was, waarom de maatschappelijk
meest voorkomende situatie – die van de geboorte van een kind binnen
een huwelijk – niet als eerste in dat artikel is genoemd. In artikel
5 wordt begonnen met het geval dat het kind één ouder heeft,
en vervolgens komt de situatie aan de orde dat het kind twee ouders heeft.
Het antwoord van de regering luidt dat aan de gekozen volgorde geen bijzondere
betekenis toekomt. Waarvan akte! Het is uit wetgevingsoogpunt natuurlijk een
volstrekt onbelangrijke kwestie, maar mij blijft de vraag intrigeren, hoe
de ontwerper van de wetstekst tot deze volgorde is gekomen. Want ook de regering,
zo blijkt uit de nadere memorie van antwoord, onderkent het feit dat de geboorte
binnen een huwelijk "de meest voorkomende gevallen" betreft.Ten slotte wil ik nog enkele woorden wijden aan een kwestie die slechts
terzijde annex is aan dit wetsvoorstel: de overerfbaarheid van adellijke titels.
Dit wetsvoorstel kan er immers, ingevolge de bepalingen van de Wet op de adeldom,
niet toe leiden dat de keuze voor de adellijke geslachtsnaam van de vrouw/moeder
de "vererving" van de adellijke titel tot gevolg heeft. Dit punt heeft inmiddels
uitvoerige aandacht in de Tweede Kamer gekregen, mede naar aanleiding van
de motie-Dittrich c.s. (22408, nr. 23) en de daarop gevolgde notitie van de
minister van Binnenlandse Zaken van 30 september 1996 (25039). Het is al een
oude kwestie, waarin de minister van Binnenlandse Zaken het in mijn ogen vrij
starre standpunt van zijn voorganger Van Thijn blijkbaar heeft overgenomen.
Van onze kant hebben wij in deze Kamer bij de behandeling van de Wet op de
adeldom op 12 april 1994 reeds ons standpunt in dezen kenbaar gemaakt. Ik
citeer pagina 1447 van de Handelingen van het vergaderjaar 1993-1994: "Mijn
fractie zou een goede wettelijke regeling die enige uitbreiding in de lijn
van de bestaande regels tot gevolg zou hebben, niet bij voorbaat willen afwijzen.
Het amendement-Scheltema-de Nie had van ons aangenomen mogen worden."Meer to-the-point is nog, wat op de volgende pagina valt te lezen: "Ronduit
onaanvaardbaar vindt mijn fractie het, dat in het huwelijk de adeldom van
de adellijke vrouw niet zou overgaan op haar kinderen, maar dat als consequentie
van het amendement op stuk nr. 12 adeldom wél vererft op haar kinderen
als de vrouw niet is gehuwd."In het kader van de behandeling van genoemde notitie van de minister in
de Tweede Kamer is de motie-Scheltema-de Nie c.s. op stuk nr. 2 met zeer grote
meerderheid aanvaard. Daarin wordt de regering verzocht voor 1 juli 1997 een
voorstel tot wijziging van de Wet op de adeldom voor te bereiden, opdat de
adeldom op gelijke wijze overgaat via de mannelijke en de vrouwelijke lijn.
Mijn fractie ondersteunt dit verzoek. Mijn excuses overigens dat ik mij in
technisch-procedurele zin wellicht niet correct uitdruk.Voorzitter! Het merkwaardige feit doet zich voor dat de minister van Binnenlandse
Zaken zich in die meer genoemde notitie verzet tegen de bedoelde wetswijziging
met een beroep op diverse rechterlijke uitspraken, terwijl de indieners van
de motie zich juist beroepen op het beginsel van gelijke behandeling van mannen
en vrouwen als neergelegd in de Grondwet en verschillende internationale verdragen.
Onder verwijzing naar hetgeen ik eerder opmerkte met betrekking tot het naamrecht
merk ik hier op, dat de regering zich terugtrekt op de uiterste smalle basis
dat – ik citeer nu de conclusie van de notitie – "vererving van
adeldom via de mannelijke lijn juridisch houdbaar is". De redenering van de
regering is blijkbaar in het ene geval: het moet omdat de Hoge Raad het zegt.
En in het andere geval is haar redenering: het hoeft niet omdat de hoogste
rechter niet zegt dat het moet. Een merkwaardige dualiteit! Kan de staatssecretaris
ons overigens mededelen welk standpunt de regering inneemt wat betreft de
uitvoering van die door de Tweede Kamer aanvaarde motie?Tot besluit keer ik terug naar het voorliggende voorstel. De discussie
en vooral de bekorting ervan zijn er waarschijnlijk mee gediend indien ik
nu reeds te kennen geef dat ik met belangstelling naar de staatssecretaris
zal luisteren, maar dat ik adhesie met het voorstel niet in het vooruitzicht
kan stellen.Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Namens de fractie van de Partij van de Arbeid
wil ik allereerst melden dat wij de voorgestelde wetswijziging ondersteunen.
Wij zijn van mening dat het goed is dat ouders de mogelijkheid krijgen om
voor hun kinderen de naam van de moeder te kiezen. Dat is de voornaamste verandering
die dit wetsontwerp behelst. Wij ondersteunen ook de verruiming van de wettelijk
erkende mogelijkheden voor echtelieden om elkaars naam te voeren. Door deze
wetswijziging zal eindelijk een wettelijke bepaling verdwijnen waarvan de
Hoge Raad al in 1988 had uitgemaakt dat deze een onredelijk onderscheid maakte
tussen mannen en vrouwen.Het plenaire debat in deze Kamer willen wij gebruiken om met de staatssecretaris
van gedachten te wisselen over een aantal algemene gezichtspunten betreffende
het naamrecht en om nog een enkel detailpunt aan de orde te stellen.In de Tweede Kamer heeft de heer Dittrich een aantal opmerkingen gemaakt
waarvan de strekking is dat hij zich zou kunnen voorstellen dat mensen rechtens
een grotere vrijheid krijgen om van voor- en achternaam te veranderen. Hij
heeft daarbij verwezen naar de grotere vrijheid in de Verenigde Staten. De
staatssecretaris reageerde met afschuw op de suggestie dat in ons land een
ontwikkeling in die richting zou plaatshebben. Wij vragen ons af wat eigenlijk
het overheidsbelang is dat aan de orde is bij de bepaling van de achternaam.
Zou de staatssecretaris nog eens kunnen uitleggen wat haar bezwaren zijn tegen
het laten van meer vrijheid aan de burgers op dit punt?Meer specifiek toegesneden op het onderhavige wetsvoorstel heeft mijn
fractie al in het voorlopig verslag aangegeven dat zij het betreurt dat het
wetsontwerp geamendeerd is, in die zin dat bij gebreke van een keuze door
gehuwde ouders, kinderen de naam van de vader krijgen en niet die van de moeder.
Mijn fractie stond achter het voorstel van het kabinet om als de ouders niet
kiezen, het kind de naam van de moeder te geven. De argumenten voor dit voorstel
van het kabinet vinden wij sterker dan die ertegen. Ik wil de argumenten nu
niet allemaal doornemen; dat is elders en eerder in de parlementaire behandeling
ruimschoots gebeurd. Wat voor ons vooral van belang is, is de bevordering
van de gelijkheid van mannen en vrouwen. Wij zijn er ons van bewust dat het
naamrecht aan deze gelijkheid slechts een symbolische bijdrage kan leveren.
Maar symbolen zijn niet geheel zonder belang. Door het amendement zal deze
wetswijziging onzes inziens minder dan mogelijk was geweest, bijdragen aan
een ontwikkeling in de richting van meer gelijkheid.De regering heeft in antwoord op onze in het voorlopig verslag gestelde
vraag toegezegd de werking van de wet te zullen evalueren. Daarbij zal uiteraard
onderzocht moeten worden in hoeverre, waarom en wanneer van de mogelijkheid
om de naam van de moeder te kiezen gebruik wordt gemaakt. De regering zei
al toe daarbij ook te bezien in hoeverre het gebruik van de naam van de moeder
bevorderd zou worden door een ander wettelijk stelsel en door grotere keuzemogelijkheid,
bijvoorbeeld door de mogelijkheid open te stellen dat ouders hun kinderen
een combinatie van hun eigen achternamen geven of door de mogelijkheid te
laten dat voor verschillende kinderen in een gezin verschillende namen worden
gekozen. Helaas hebben wij dan niet meer De Genestet om een gedicht te maken
over een dergelijke stelsel. Wij zijn het met de regering eens dat een dergelijke
evaluatie pas enige jaren na inwerkingtreding afgerond kan worden. Wij dringen
er echter op aan tijdig met een dergelijk onderzoek te beginnen, zodat dit
niet slechts globale, beschrijvende gegevens oplevert, maar zo kan worden
opgezet en uitgevoerd, dat fundamenteel inzicht in de betekenis van het naamrecht
in de samenleving kan worden vergaard.Ik kondigde al aan dat ik ook nog een detailpunt aan de orde wil stellen,
dat achteraf gezien misschien beter in het voorbereidend onderzoek besproken
had kunnen worden. De Nederlandse vereniging voor burgerzaken heeft bij schrijven
van 14 oktober 1996 een brief doen toekomen aan het ministerie. Daarvan werd
een afschrift gestuurd aan de leden van de commissie voor Justitie van deze
Kamer. In deze notitie worden een aantal opmerkingen gemaakt over dit wetsontwerp.
Een daarvan betreft artikel 20f van dit ontwerp. Op dat punt ligt al een wijziging
voor, die gevoegd is bij de Wet op het geregistreerd partnerschap. Er zijn
echter ook nog aantal andere opmerkingen gemaakt. Ik heb inmiddels van een
van de ambtenaren van het ministerie gehoord dat die opmerkingen besproken
zijn met de commissie voor burgerzaken, maar ik had graag dat de staatssecretaris
in het openbare debat in de Kamer verslag zou doen van de wijze waarop dat
gesprek is verlopen.De brief zette mij in ieder geval aan het denken over artikel 5, lid 3.
Het gaat over de naam van adoptiefkinderen. Het artikel bepaalt dat de adoptiefouders
ter gelegenheid van de adoptie verklaren welke van hun beider geslachtsnamen
het kind zal hebben. Er wordt echter niet bepaald wat de rechter moet doen
als de ouders deze verklaring niet afleggen. Moet de rechter dan bijvoorbeeld
het adoptieverzoek afwijzen? Waarom is hier, in tegenstelling tot lid 2 en
lid 4, niet bepaald wat de consequentie is, als geen keuze wordt gemaakt?
Zou dit niet beter alsnog kunnen gebeuren? En hoe weet de rechter of een verklaring
op dit punt nodig is? Zo'n verklaring is immers alleen maar nodig met betrekking
tot het eerste kind. Hoe weet de rechter of er meer kinderen zijn in een gezin?
In de wet staat volgens mij nergens dat dit een gegeven is dat bij een verzoek
tot adoptie moet worden vermeld. Is de regering voornemens nadere instructies
over gegevens die overgelegd moeten worden bij een adoptieverzoek te geven
aan de griffies van de rechtbanken en andere belanghebbenden? Als de regering
deze vragen niet direct mondeling kan beantwoorden – ik heb echter goede
hoop dat dit wel kan, gezien het gesprek dat ik gisteren had met een van de
ambtenaren van de staatssecretaris – wil ik in ieder geval schriftelijk
een duidelijk antwoord op deze vragen.Staatssecretaris Schmitz:Mijnheer de voorzitter! Ik dank de woordvoerders voor hun inbreng. Het
is inderdaad mogelijk om zeer lange beschouwingen over dit wetsvoorstel te
houden. De verwijzing naar De Genestet gaf aardig aan op welke wijze dit aspect
vroeger aan de orde was.Ik geef de heer Holdijk onmiddellijk toe dat er lange betogen zijn te
houden over de filosofische en theologische achtergronden. Het bij name gekend
worden is van essentieel belang. Het gaat mij echter te ver om te zeggen dat
"de berg een muis gebaard heeft". Bovendien, als het toch een muisje is, waarom
is de heer Holdijk er dan eigenlijk tegen?Het wetsvoorstel is door de Tweede Kamer geamendeerd. Het is bekend dat
de regering gaarne verder zou zijn gegaan. De kern van het voorstel is echter
gehandhaafd, namelijk de principiële keuzevrijheid van ouders bij de
naamgeving van kinderen. Ik ben erg blij dat de behandeling van dit wetsvoorstel
thans afgerond kan worden.Evenals mevrouw Le Poole ben ik realistisch. Het wetsvoorstel is vooral
een symbolische bijdrage en de vraag is wat er in de praktijk
straks zal gebeuren. Ik kom later te spreken over de evaluatie, die ik van
groot belang acht. Uit een enquête van het SCP blijkt dat nu ongeveer
18% van de ondervraagden de naam van de moeder zou kiezen. Wellicht zal er
door de keuzevrijheid ook in dit opzicht meer gelijkheid ontstaan. In een
huwelijk of bij een geregistreerd partnerschap kunnen partners over en weer
elkaars naam gebruiken. Wij zullen dit in de praktijk nauwlettend volgen.Aan het principe van de vrije naamskeuze ligt als belangrijkste argument
de gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten grondslag. De heer Holdijk
heeft gevraagd of de wetgever te allen tijde een uitspraak van de Hoge Raad –
nu al meer dan negen jaar geleden gedaan – moet volgen. Voorzitter!
Het moge duidelijk zijn dat dit niet altijd hoeft. Wel wordt er internationaal –
het BUPO-verdrag – aangedrongen op de vrijheid van naamskeuze. In het
EVRM wordt discriminatie met nadruk verboden. Voor het kabinet zijn de uitspraak
van de Hoge Raad en de internationale verdragen echter niet doorslaggevend
geweest. Ik verdedig dit wetsvoorstel van harte. Ik vind het goed dat de gelijke
behandeling van mannen en vrouwen verder wordt ingevuld door de ouders deze
keuzevrijheid te bieden.Mevrouw Vrisekoop heeft gesproken over het feit dat bij een huwelijk en
straks bij het geregistreerd partnerschap de naam van de echtgenoot voorgaat
op de naam van de echtgenote. Voorzitter! Dit wetsvoorstel biedt inderdaad
een extra keuzemogelijkheid. Er zijn er nu drie. Aanstaande echtgenoten of
mensen die hun partnerschap willen registreren, zullen bij de aangifte van
huwelijk of partnerschap moeten aangeven welke naam zij straks willen voeren.
Dat gebeurt nu ook al bij de vrouw die gaat huwen. Die naamsvoering wordt
dan in de GBA opgenomen, zodat aangesloten organisaties weten op welke wijze
echtgenoten of partners aangesproken willen worden.Ik weet niet of de zaak in de praktijk werkelijk zo gaat veranderen, maar
ik moet zeggen dat de extra mogelijkheid voor de echtgenoot bij de naamskeuze
mij wel aanstaat. Ik denk dat mensen in de praktijk, los van wat wij in wet-
en regelgeving neerleggen, eigen wegen zullen volgen. Ik ken nu ook situaties
waarin de gehuwde man zich aankondigt als Jansen-Pietersen, terwijl de vrouw
zich voorstelt met Pietersen-Jansen. Mensen vinden dit soort oplossingen,
als zij heel bewust nadenken over het voeren van hun naam. Ik denk echter –
dit aan het adres van mevrouw Vrisekoop – dat de traditie in ons land
nog lange tijd vrij sterk de nu bestaande volgorde zal laten zien. Laten wij
echter blij zijn dat er een extra keuzemogelijkheid is. Dat lijkt mij toch
niet slecht, integendeel.Voorzitter! Op de vraag of de naamskeuze en het naamgebruik van de echtgenoot
ook geldt bij het geregistreerd partnerschap, kan ik bevestigend antwoorden.
Wij willen juist bijna alle gevolgen van het huwelijk ook bij het geregistreerd
partnerschap meenemen in het wetsvoorstel dat deze Kamer naar ik hoop binnenkort
ook kan behandelen. Het gaat dus zowel om situaties van gehuwden als van geregistreerd
partnerschap.Voorzitter! Mevrouw Vrisekoop en de heer Holdijk hebben uitdrukkelijk
gesproken over de wijze waarop in de adel de naamgeving plaatsvindt. Het is
niet onjuist, mevrouw Vrisekoop, dat eerder gezegd is dat in feite het overerven
van titel en het naamgeven op zich van elkaar losstaande zaken zijn, al zie
je in de praktijk dat deze zaken wel degelijk met elkaar verweven zijn. Mevrouw
Vrisekoop heeft heel uitdrukkelijk de vraag gesteld wanneer de minister van
Binnenlandse Zaken met een standpunt komt over de door de Kamer aanvaarde
motie-Scheltema-de Nie. In de motie is gevraagd om voor 1 juli met een standpunt
te komen. Ik weet dat de minister van Binnenlandse Zaken tijdig voor die datum
de zaak in de ministerraad aan de orde zal stellen. Dat is nog niet gebeurd.
Er is nog geen uitspraak over. Mevrouw Vrisekoop vraagt terecht hoe dit zich
dan verhoudt tot dit wetsvoorstel. Wanneer het kabinet met een wetswijziging
zou komen als de motie-Scheltema-de Nie wordt gevolgd, dan zou er met een
wetsvoorstel op de Wet op de adeldom moeten worden gekomen. Bij die gelegenheid
zal dan ook dit onderdeel van dit wetsvoorstel mede gewijzigd kunnen worden.
Dat gebeurt op dit moment bij het aannemen van dit wetsvoorstel niet. Wanneer
er andere voorstellen zullen komen over de adeldom, dan zal de Kamer daarover
nader geïnformeerd worden. Dan kan dit punt worden meegenomen in de nadere
wetsvoorstellen.Voorzitter! Mevrouw Vrisekoop heeft verder gesproken over de eventuele
problemen die zouden ontstaan in het kader van genetisch onderzoek. Er is
destijds ook gevraagd of het genealogisch onderzoek bemoeilijkt zal gaan worden.
Wij hebben op dat punt nog eens geïnformeerd, ook omdat wij de geluiden
van prof. Galjaard hadden vernomen waarover mevrouw Vrisekoop spreekt. Ik
vind het nogal sterk als hij zegt dat het een "ramp" wordt. Ik denk dat enige
relativering hier op haar plaats is. Wij hebben enerzijds geïnformeerd
bij het ministerie van WVS of men daar een extra probleem zag. Dit laat overigens
onverlet dat ik dit wetsvoorstel, zelfs als er problemen zouden zijn, toch
zou hebben ingediend vanwege het belang ervan. Alleen hadden we dan misschien
nog verder moeten zoeken. Het ministerie van VWS ziet daar echter geen probleem
in. We hebben ook nog eens geïnformeerd over deze situatie, niet bij
prof. Galjaard maar bij collega's. We hebben daarbij gehoord hoe het eraan
toe gaat als men genetisch onderzoek moet doen. Men heeft daarvoor in zijn
algemeenheid de stamboom van de familie nodig. Men raadpleegt dus de familie.
Ik geef toe dat dit niet altijd voldoende inzicht biedt. Dan komt men inderdaad
terecht bij de burgerlijke stand. Hierbij roept men dan ook doorgaans de hulp
van een genealoog in.Samenvattend zeg ik dat het in dit geval wel iets lastiger kan worden,
maar de gegevens als zodanig – wie zijn de ouders, hoe zitten de familieverhoudingen
in elkaar? – moeten uitdrukkelijk vastliggen. Zodra deze gegevens duidelijk
vastliggen, en dat is het geval, wordt het genetisch onderzoek niet op een
onaanvaardbare manier bemoeilijkt, laat staan dat ik het woord "ramp" wil
gebruiken. Het onderzoek kan iets lastiger zijn. Uit genetisch oogpunt zou
overigens de keuze voor de naam van de moeder eenvoudiger zijn.Voorzitter! Mevrouw Le Poole en mevrouw Vrisekoop hebben met nadruk naar
de evaluatie gevraagd. Mevrouw Le Poole heeft erkend dat daarvoor
een zekere periode nodig is. Vaak vindt men dat er na een jaar geëvalueerd
moet worden, maar hiervoor is meer tijd nodig. Ik denk daarbij aan een periode
van drie jaar na inwerkingtreding van het wetsvoorstel. Bij de evaluatie moet
bezien worden of vanaf een vroeg stadium begeleidend onderzoek gedaan kan
worden. De effecten kunnen dan langzamerhand in kaart worden gebracht. Wij
denken bij de evaluatie aan de volgende aspecten: heeft een en ander enig
effect gehad in het kader van gelijke behandeling, van emancipatie? Wie doet
de naamskeuze? Hoe vaak wordt naamskeuze gedaan door onderscheiden categorieën?
Op welk moment doet men dat? Is er überhaupt gebruikgemaakt van de overgangsregeling?
Hebben mensen gewacht op dit wetsvoorstel? Welke problemen treden daarbij
in de praktijk op? Die aspecten zullen in het evaluatieonderzoek worden betrokken.De onderzoeksopzet moet nog worden vastgesteld, maar het is wellicht interessant
om na te gaan of het veranderen van de keuze van de naam van de vader naar
de naam van de moeder een relatie heeft met de sociale categorieën in
de samenleving. Een aantal juridische, praktische en sociologische gegevens
kunnen hierbij van belang zijn.Mevrouw Le Poole heeft gevraagd of het naamgebruik van gehuwde en geregistreerde
partners kan worden nagegaan. Ik zeg toe dat dit als een apart aspect bij
de evaluatie betrokken zal worden.De heer Holdijk is ingegaan op de historie van het naamrecht. Ik ben al
ingegaan op de vraag of een en ander per se moet omdat de rechter dat heeft
uitgesproken of internationale verdragen dat vereisen. De heer Holdijk heeft
naar de adeldom verwezen. Hij heeft gezegd dat, als het kabinet de motie inzake
de adeldom niet volgt, dit inconsequent is. Het kabinet staat immers gelijke
behandeling voor. Dat gebeurt dan niet bij de adeldom en wel bij het naamrecht.
Ik stel hem de omgekeerde vraag. Waarom wil hij het wel bij de adeldom en
niet in het gewone leven van mensen? Het gaat om het principe van naamskeuze
van ouders voor kinderen. Die gelijke behandeling is een fundament ten aanzien
waarvan wij steeds verdere stappen willen zetten. Ik vind de adeldom een enigszins
apart gegeven. Het gaat om een kwestie die voor eenieder van belang kan zijn.
De heer Holdijk heeft echter gelijk dat, als het kabinet de motie niet overneemt,
er sprake is van een zekere inconsequentie. Daarover zal met de minister van
Binnenlandse Zaken zeker worden gedebatteerd.Er is gevraagd naar de volgorde die is opgenomen in artikel 5. In het
verslag heb ik die vraag al beantwoord met de mededeling dat niet te achterhalen
is waarom daarvoor is gekozen. Ik vind de opmerking volstrekt legitiem dat
een omgekeerde volgorde logischer is, gelet op hetgeen zich het meest voordoet
in de samenleving. Er zou ook geredeneerd kunnen worden dat het artikel toewerkt
naar een climax van veel voorkomende zaken in de samenleving. Er is echter
geen rationele verklaring voor te geven dat dit indertijd zo is gebeurd. Als
de heer Holdijk subtiel reageert met "waarvan akte", denk ik dat daar een
hele wereld achter zit. Daar wil ik hardop op ingaan door te zeggen dat de
situatie van naamskeuze in gezinnen met kinderen het meeste voorkomt; ik blijf
dat een waardevolle zaak vinden, ongeacht het voorkomen van andere maatschappelijke
verschijningsvormen.Mevrouw Le Poole vroeg waarom de overheid zich er zo mee moet bemoeien.
Ik moest er even over nadenken of ik inderdaad met afschuw had gereageerd
op de woorden van de heer Dittrich; ik heb mij in elk geval afgevraagd of
wij het nog verder moesten vrijlaten. Op het vasteland van Europa hebben de
ons omringende landen een regeling voor de geslachtsnaam. Het is best voorstelbaar
dat er wat meer vrijheid aan mensen wordt geboden, maar juist voor het geven
van een naam zal altijd regelgeving door de overheid nodig zijn. Zo kan er
onrechtmatig gebruik van gemaakt worden, kunnen er geschillen ontstaan en
moet bovendien het hebben van een naam bij bepaalde rechtshandelingen met
een zekere waarborg omkleed zijn. Ik wil daar niet mee zeggen dat wij ons
nooit wat meer vrijheden zouden kunnen permitteren, maar dan staan er voor
mij twee dingen overeind. Het eerste is dat dit helder in de administratie
moet zijn neergelegd, zodat de zaken terug te vinden zijn. Het tweede is dat
het niet helemaal een vrije kwestie is waarbij mensen de ene dag de ene naam
kunnen nemen en de volgende dag een andere. De traditie en historie van de
samenleving mag er toch in teruggevonden kunnen worden. Daarnaast houdt het
kabinet graag vast aan de keuze om, nadat besloten is welke naam het eerste
kind krijgt, deze naam ook voor de volgende kinderen te laten gelden. Hieraan
zitten ook aspecten vast als geborgenheid die kinderen zoeken en het bij elkaar
willen horen van kinderen. Kortom, in het geven van de naam is naar mijn mening
een zekere overheidsbemoeienis gerechtvaardigd. Wat wij met dit wetsvoorstel
beogen, moet dan wel met zorgvuldigheid en met zoveel mogelijk keuzemogelijkheden
zijn vastgesteld.Mevrouw Le Poole vroeg op welke wijze wij contact hebben gehad met de
Vereniging voor burgerzaken. Het was al duidelijk dat wij dat contact hadden
gehad, en dat contact was goed. Het heeft ook nog geleid tot wijzigingen van
het ontwerp dat bij de Tweede Kamer voorlag. Het heeft zelfs geleid tot een
derde nota van wijziging. Op het punt van adoptie kan het voorkomen dat het
enige consequenties heeft voor de adoptie wanneer de ouders geen keuze maken.
Naamskeuze bij adoptie komt natuurlijk ook weer voor bij het eerste kind en
mevrouw Le Poole vroeg hoe de rechter kan weten dat het gaat om het eerste
kind. Adoptie is een heel proces waarbij uitdrukkelijk allerlei familierechtelijke
gegevens op tafel moeten liggen. Het is niet zo dat de adoptie niet doorgaat
als de ouders geen keuze zouden maken. Van die koppeling is dus geen sprake.
Als de ouders bij adoptie niet eens tot zoiets essentieels als het geven van
een naam zijn gekomen, kan een rechter de ouders echter wel aangeven dat zij
nog maar even de tijd moeten nemen om zich daarover te beraden. Feitelijk-juridisch
is het echter geen voorwaarde voor adoptie dat deze keuze is gemaakt. In de
praktijk zal het volgens mij ook weinig voorkomen dat er geen keuze is gemaakt.Mevrouw Le Poole (PvdA):Misschien is het een denkbeeldig geval, maar stel dat de ouders het niet
met elkaar eens zijn over de naam. Wat doet de rechter dan?Staatssecretaris Schmitz:Formeel zijn deze zaken niet gekoppeld, maar als ik rechter
was, zou ik dan nog even over de adoptie nadenken.Mevrouw Le Poole (PvdA):Ja, dat zou ik ook doen. Dan heeft het dus toch consequenties voor het
antwoord op de vraag of de adoptie wel of niet moet doorgaan.Staatssecretaris Schmitz:Als ouders al een conflict hebben over de naam bij adoptie, meen ik echt
dat een rechter nog eens extra moet nadenken. Daarom zei ik ook dat het in
de praktijk ertoe zal leiden dat de rechter zegt: wij staan voor deze belangrijke
beslissing; u komt er op dit punt al niet uit, wilt u niet enige tijd nadenken
voordat wij hiertoe overgaan? Formeel juridisch kan de rechter echter niet
zeggen dat de adoptie niet kan doorgaan omdat de naam niet is gekozen.Mevrouw Le Poole (PvdA):Kan de rechter zeggen dat het kind de naam van de vader of de moeder krijgt
omdat geen keuze is gemaakt? Dat staat niet in de wet.Staatssecretaris Schmitz:Volgens de huidige wetgeving, maar ook straks, als dit wetsvoorstel is
aanvaard, wordt het de naam van de vader als er geen keuze is gemaakt en –
dat is in dit geval voor de hand liggend – de ouders gehuwd zijn.Mevrouw Le Poole (PvdA):Hoewel het niet in de bepaling staat, moeten wij er dus van uitgaan dat
het op die manier gaat. Het ontbreken van een keuze kan echter verschillende
gevolgen hebben. Volgens lid twee van het artikel, bij de erkenning, houdt
het kind immers de naam van de moeder als niet wordt gekozen en volgens lid
vier, bij getrouwde ouders, krijgt het de naam van de vader als niet wordt
gekozen. Wat er moet gebeuren in geval van een adoptie is volgens mij dus
niet zo evident.Staatssecretaris Schmitz:Laten wij straks maar bekijken of het in de praktijk meer kan voorkomen.
Nu ligt dit wetsvoorstel voor. Wij hebben het principe van de naamskeuze.
De Tweede Kamer is uiteindelijk wat minder ver gegaan dan het kabinet had
voorgesteld. Ik vind dit echter typisch een wetsvoorstel waarbij wij ons na
een aantal jaren, misschien mede aan de hand van een evaluatie zullen afvragen
of wij niet al wat verder zijn in onze opvatting over de naamskeuze, de rechten
van de moeder, de rechten van de vader en dat soort zaken. Ik zie nu echter
niet in dat er in de praktijk een probleem zal ontstaan. Laat ik het aspect
apart noemen: erkenning zowel als adoptie in de evaluatie.Voorzitter! Ik meen dat ik de vragen zo concreet mogelijk heb beantwoord.
Het wetsvoorstel heeft een lange geschiedenis. Het is een kleine, maar wel
essentiële stap voorwaarts in het personen- en familierecht waarvan het
einde nog niet echt in zicht is. Ik vind het echter een belangrijke zaak.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter! In het slot van mijn eerste termijn zei ik de discussie te
willen bekorten. Dat doe ik natuurlijk niet door in tweede termijn het woord
te nemen. Ik heb er evenwel behoefte aan, de staatssecretaris te bedanken
voor haar naar mijn mening sympathieke reactie. Ondanks het feit dat mijn
fractie te kennen heeft gegeven geen behoefte aan dit wetsvoorstel te hebben,
is de staatssecretaris toch serieus op de diverse vragen en vraagpunten ingegaan.
Bovendien heeft zij een tegenvraag gelanceerd. Dat motiveert mij tevens om
in tweede termijn nog even het woord te vragen.Ik kom eerst op de metafoor die ik heb gehanteerd: de berg heeft een muis
gebaard. Daar is veel discussie over mogelijk. Ik heb er overigens wel bij
gezegd – dat is de staatssecretaris vast niet ontgaan – dat ik
van een berg en een muis heb gesproken in het licht van de voorgeschiedenis
van het wetsvoorstel. Dat wil niet zeggen dat het eindresultaat volstrekt
niets te betekenen heeft. Mijn fractie wordt dan ook zeker niet bewogen adhesie
aan het voorstel te geven omdat het niets te betekenen heeft. Dat zou een
slecht argument zijn.Het is mij niet ontgaan – de staatssecretaris heeft dat ruiterlijk
gezegd – dat de regering echt niet alleen maar noodgedwongen, vanwege
een uitspraak van de Hoge Raad, maar ook actief en positief de indiening van
het wetsvoorstel heeft bevorderd.Dat mijn fractie geen behoefte aan dit voorstel heeft en dat ik er toch
over gesproken heb, geeft de houding van mijn fractie aan. Ik heb mij niet
voor niets bediend van de woorden die ik heb gebruikt.De mededelingen over de adeldom heb ik met belangstelling aangehoord.
Ik zie graag uit naar het standpunt van de minister van Binnenlandse Zaken.
c.q. de ministerraad voor 1 juli a.s.Waarom bepleit ik gelijke behandeling bij de adeldom en niet bij een zaak
van zoveel breder maatschappelijk belang als de naamgeving? Ik heb het verschil
gesignaleerd in de argumentatie van de regering. Enerzijds is een beroep gedaan
op gelijke behandeling met betrekking tot het wetsvoorstel inzake het naamrecht
en anderzijds is er sprake van de minimale argumentatie dat uitsluiting van
gelijke behandeling juridisch nog net houdbaar zou zijn. Ik heb alleen willen
constateren dat daarbij een zekere spanning aanwezig is, waarvoor ik geen
acceptabele verklaring heb kunnen vinden. Dit betekent uiteraard niet, voorzitter,
dat ik uitsluitend met een beroep op het algemeen belang wijziging van de
Wet op het adeldom bepleit. Ik heb aangegeven hoe wij dat in 1994 al hebben
beargumenteerd.Mevrouw Le Poole (PvdA):Voorzitter! Ik wil het nog even hebben over het probleem van de adoptie.
Mijn buurman zei tegen mij: de rechter blijft wel met een probleem zitten.
Als ouders echt niet kunnen kiezen, denk ik dat adoptie niet in het belang
van het kind is en dat de rechter dan maar moet beslissen het adoptieverzoek
af te wijzen. Zoiets zal zich echter wel nooit voordoen.De staatssecretaris heeft een aantal punten opgenoemd die bij de evaluatie
aan de orde zouden moeten komen. Dat lijken mij heel goede punten. Mijn fractie
zou echter ook een meer diepgravend onderzoek op prijs stellen, bijvoorbeeld
door een antropoloog. Misschien kan bijvoorbeeld bezien worden wat de naam
eigenlijk betekent voor de identificatie van mensen. Er is gezegd: het is
belangrijk voor kinderen uit één gezin om dezelfde achternaam
te hebben. Wij weten echter dat het voor een heleboel kinderen niet het geval
is. Voor- en tegenstanders maken daarover de nodige opmerkingen, maar eigenlijk
weten wij er niets van. Ik zou het heel interessant vinden
als het onderzoek wat dieper ging en wat breder georiënteerd was.Ten slotte wil ik de staatssecretaris bedanken voor haar heldere antwoord.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! De heer Holdijk dankte mij voor het feit dat ik serieus op
zijn betoog ben ingegaan. Het zou slechte democratie zijn als ik dat niet
deed en als ik niet echt zou luisteren naar de argumenten van mijn opponenten.
Bovendien is mijn ervaring dat het nodig is, serieus te luisteren naar de
argumenten van de heer Holdijk, omdat zoiets bij verdere ontwikkelingen van
belang kan zijn. Dus: graag gedaan.De muis die uit de berg kwam, wil ik veranderen in een mooie bloem die
in dit voorjaar gestart is met het naamrecht. Ik vind dit een leuk moment,
zeg ik eerlijk.Ik heb duidelijk begrepen dat de heer Holdijk heeft gezegd: wij betuigen
geen adhesie aan dit wetsvoorstel, waarmee ik tevens aangeef dat het wetsvoorstel
wel iets te betekenen heeft.Over de adeldom komen wij nog te spreken. De heer Holdijk heeft terecht
een zeker verschil in argumentatie gesignaleerd. Gelijke behandeling in het
kader van dit wetsvoorstel vind ik veel wezenlijker dan in het kader van de
adeldom. Maar zoals gezegd, die discussie zal nog volgen.Mij verplaatsend in de positie van de rechter, als ik zo vrij mag zijn,
zou ik zeggen dat adoptie nauwelijks in het belang van het kind kan zijn als
de ouders handelen zoals door mevrouw Le Poole beschreven. Ik zou een poging
doen om er nog uit te komen. Komen zij er niet uit, dan moet het systeem van
de wet natuurlijk worden gevolgd. In de beschikking zal er dan wel melding
van worden gemaakt, dat geweigerd is een naam te kiezen. De rechter heeft
echt een probleem om over na te denken als dit zich in de praktijk voordoet.De tweede opmerking van mevrouw Le Poole is mij uit het hart gegrepen.
Mijn eerste reactie is, dat ik nog eens goed wil nagaan op welke manier wij
een dieper gravend onderzoek zouden kunnen doen. De evaluatie waarover ik
sprak zal een aantal praktische punten betreffen. Wat is het concrete effect
geweest? De vraag die mevrouw Le Poole stelde is eigenlijk wat een naam betekent.
Wat betekent "bij name gekend worden"? Betekent het echt nog iets voor de
identiteit van een persoon in onze westerse samenleving of is dat aan het
veranderen? Kortom, misschien moeten wij een dieper gravend onderzoek wel
splitsen in een sociologisch en een psychologisch element. Misschien kunnen
wij in universitaire kringen vragen of er belangstelling is voor onderzoek
wat een naam voor een mens betekent. Ik denk persoonlijk dat het veel is.
Ik zou een academisch onderzoek op dat punt buitengewoon interessant vinden.
Ik zeg graag toe dat wij die mogelijkheden onderzoeken.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van de SGP wordt conform artikel 121
van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen worden
zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19961997-1042-1049.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl