Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de Betuwelijn
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 3861-3866

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-04-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 65, pagina 3861-3866

04-04-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over de schuldenproblematiekPagina 3868-3877
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 4 april 1995)Pagina 3859-3861
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting (23817), en van de motie-Poppe over het beleid m.b.t. de woninggebonden subsidies (23817, nr. 23); de motie-Poppe over het bruteringsakkoord (23817, nr. 24); de motie-Versnel-Schmitz/Duivesteijn over de financiële positie van sociale verhuurders (23817, nr. 26); de motie-Versnel-Schmitz c.s. over de prestatie-eisen t.a.v. de besteding van het maatschappelijk kapitaal (23817, nr. 27)Pagina 3883-3898
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg over de uitkomsten van het rapport "Raad op maat" (23725, nr. 8)Pagina 3877-3883
Behandeling van het wetsvoorstel Bepalingen inzake de arbeids- en rusttijden (Arbeidstijdenwet) (23646)Pagina 3898-3919
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Regeling lump sum en decentralisatie rechtspositieregeling VWO-AVO-VBO (23948), te weten: de motie-Cornielje c.s. over bekostiging van de VBO(-MAVO) component (23948, nr. 19)Pagina 3867-3867
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 4 april 1995)Pagina 3920-3921
65ste vergadering; 4 april 1995Pagina 3859-3859
Opmaken van twee voordrachten van ieder drie kandidaten ter vervulling van twee vacatures in de Hoge Raad (23967)Pagina 3867-3867
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de BetuwelijnPagina 3861-3866

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 139 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.
 
 
 
 
 
 
 Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Verkeer en
Waterstaat, over de Betuwelijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Afgelopen vrijdag berichtte het VPRO-radioprogramma Argos
dat er door ITM, een consortium van zeven bedrijven, een rapport opgesteld
wordt waarin een plan voor een industriële boormethode wordt ontwikkeld
waarmee de Betuwelijn grotendeels ondertunneld zou kunnen worden aangelegd,
maar bovendien ook sneller en met geringe meerkosten. Het zou gaan om een
bedrag van 8,5 mld. Wij hebben er in het afgelopen weekend schriftelijke vragen
over gesteld. Inmiddels hebben wij vernomen dat er kans is dat er aanstaande
vrijdag een kabinetsbesluit zal worden genomen. Vandaar dat ik deze schriftelijke
vragen nu omzet in mondelinge vragen, opdat ze geen mosterd na de maaltijd
zijn.
 
 Minister Jorritsma heeft zeer terughoudend gereageerd op het plan en mijn
fractie vindt dat teleurstellend. Tot onze vreugde hebben de minister-president
en de minister van VROM aanmerkelijk enthousiaster gereageerd; zij hebben
beiden gepleit voor een serieus onderzoek naar deze boormethode. De minister
van VROM heeft daarbij als argument gebruikt dat wij ons in Nederland sowieso
moeten oriënteren op tunnels, ook voor andere infrastructuur die wij
in de toekomst aanleggen, zoals eventueel de HSL en aftakkingen van de Betuwelijn.
Ik wil daarom de volgende vragen aan de minister van Verkeer en Waterstaat
stellen.
 
 1. Wat is haar oordeel over de boortechniek, ontwikkeld door het consortium
ITM, die het mogelijk maakt om de Betuwelijn sneller en tegen geringe meerkosten,
namelijk voor 8,5 mld., grotendeels ondertunneld aan te leggen?
 
 2. Waarop is haar verwachting gebaseerd dat de ondertunneling volgens
deze methode duurder zou zijn dan conventionele aanleg en dat ondertunneling
onveiliger zou zijn dan bovengrondse aanleg?
 
 3. Is zij het eens met de minister-president en haar collega van VROM
dat het nodig en gewenst is, deze plannen serieus te beoordelen? Op welke
termijn verwacht zij kabinet en Kamer een behoorlijk gedegen reactie op dit
voorstel te kunnen geven?
 
 4. Is de minister bereid, een beoordeling van deze tunneltechniek te betrekken
bij het kabinetsbesluit en is zij ook bereid om eventueel een kabinetsbesluit
daarom uit te stellen tot het moment dat een gedegen oordeel klaar ligt? Vindt
zij dit niet in de rede liggen, gezien de opvattingen van de minister-president
en haar collega mevrouw De Boer en gezien de bijdrage die de minister van
Economische Zaken aan het onderzoek heeft verleend?
 
 5. Wat is haar mening over de prognose van prof. Bomhoff dat door de aanleg
van de Betuweroute het bruto nationaal produkt in Nederland in 25 jaar met
52 mld. zal stijgen? Zou een dergelijk rendement naar uw opvatting hogere
aanlegkosten, bijvoorbeeld voor ondertunneling of het wegnemen van landschappelijke
knelpunten, rechtvaardigen?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik moet beginnen met mevrouw Vos te corrigeren.
Het onderzoek waarop mevrouw Vos doelt, is niet gericht op de Betuweroute,
maar op ondergronds bouwen in het algemeen. Daar worden een aantal casestudies
in uitgevoerd. Het rapport is overigens nog niet gereed. In eerste instantie
is er in 1993 door ISDS een haalbaarheidsstudie voor een tunnelboormachine
uitgebracht. Dat was het rapport dat is gemaakt onder leiding van prof. Van
der Hoorn. Die studie is vervolgens beoordeeld door vier onafhankelijke experts
van de TU Delft. Naar aanleiding van die tussentijdse beoordeling is een vervolg-haalbaarheidsstudie
gestart. Die haalbaarheidsstudie bevindt zich in de eindfase en zal binnen
enkele weken, naar verwachting eind april, worden afgerond en aangeboden aan
de minister van Economische Zaken. Het is een studie die ook voor een deel
is betaald door de minister van Economische Zaken. Het gaat hierbij om een
theoretische haalbaarheidsstudie. 
 
 De conclusies zijn dat er inderdaad goedkope tunnels gebouwd zouden kunnen
worden, maar het is nog niet in een stadium dat het al operationeel is. Dat
is een probleem. Er moet nu nog veel gebeuren, bijvoorbeeld het nader formuleren
van de definitieve produktie-eisen, het vaststellen van een gedetailleerd
ontwerp, de voorbereiding van produktiesubsystemen en -onderdelen, de test
van het ontwerp bovengronds en vervolgens de bouw van de machine. Het consortium
schat dat dit traject, afhankelijk van de inzet van mankracht, in twee tot
tweeënhalf jaar doorlopen kan zijn. Als het rapport bij EZ binnen is,
komt het natuurlijk ook bij Verkeer en Waterstaat binnen. Wij willen het dan
ook graag zien. Vervolgens zal het rapport worden voorgelegd aan het Centrum
ondergronds bouwen. ISDS is lid van het Centrum ondergronds bouwen, waarvan
overigens voornamelijk Verkeer en Waterstaat de financier is.
 
 Ik kom dan meteen bij de vragen. Natuurlijk is Verkeer en Waterstaat zeer
geïnteresseerd en zeer positief over nader onderzoek en nadere bepaling
van de mogelijkheden van ondergronds bouwen. Het wordt ook hoogtijd dat ook
Nederland daar een rol in gaat spelen, want wij weten dat boortechnieken tot
nu toe uitsluitend in het buitenland worden gehanteerd en dat Nederland, als
wij niet oppassen, daarbij enige achterstand oploopt. Dat moet overigens wel
met de nodige ratio gebeuren. Dat betekent ook dat niet elk besluit moet worden
uitgesteld omdat wij later misschien nog een ander besluit kunnen nemen. Mijn
oordeel over de techniek in het algemeen is buitengewoon positief. Ik denk
ook dat het een van de potentiële technieken is die wij in de toekomst
kunnen gebruiken.
 
 Mijn verwachting is niet dat het onveiliger is. Tijdens het radio-interview
dat mij vorige week overigens zonder vooraankondiging werd afgenomen, was
ik er echter nog niet van op de hoogte dat het om dit onderzoek ging. Als
men daarnaar gevraagd had, had ik wel kunnen antwoorden. Er werd ook toen
gesuggereerd dat het een specifiek onderzoek naar de Betuweroute betrof, wat
dus niet het geval is. Ik heb alleen gezegd dat het element van de veiligheid
van lange spoor- en wegentunnels nog nauwelijks goed onderzocht is. Dat is
een van de aspecten die absoluut onderbelicht zijn gebleven en dus nader bestudeerd
moeten worden.
 
 Ik vind het dus nodig en gewenst dat wij dit systeem serieus beoordelen.
Overigens ben ik wel van mening dat aan het eind de markt bepaalt of wij het
ook werkelijk gebruiken of niet. Uiteindelijk moeten wij aanbesteden en een
partij die aan een aanbesteding wil meedoen, moet zich dan melden. Als dat
deze partij is, is dat prima. Komt zij met een concurrerende prijs voor een
alternatieve techniek, dan horen wij natuurlijk de voor- en de nadelen ervan
af te wegen. Ik sta daar zeer voor open. Tot nu toe heeft zich overigens nog
geen aannemer bij mij gemeld die voor een fixed price dit project wil uitvoeren.
Ik zou er zeer aan hechten, maar helaas is dat niet gebeurd.
 
 Ik ben er niet toe bereid de besluitvorming over de Betuweroute nu weer
uit te stellen. Zo werkt het niet. Het systeem is nog niet operationeel voor
een volledig of bijna volledig ondergronds aangelegde Betuweroute en het duurt
nog wel een aantal jaren voordat het operationeel is. Op dit moment weet ik
niet zeker of het zelfs dan de goede techniek is om de Betuweroute aan te
leggen. Het kabinet is er daarom nog steeds op uit in de loop van de komende
weken een beslissing te nemen. Overigens zijn de minister-president en de
minister van VROM dezelfde mening toegedaan.
 
 Wat de minister van VROM heeft gezegd, is dat het niet uitgesloten moet
worden geacht dat wij in de loop van de bouw nieuwe technieken kunnen proberen
voor onderdelen van de Betuweroute waarin nu al vele tunnels gepland zijn.
Ik sluit niet uit dat er nog een enkele bij komt in de loop van de besluitvorming
die wij deze weken afronden. Bij die nieuwe technieken kan ook deze horen.
Dan praten wij echter over de uitvoeringsfase en niet over de besluitvormingsfase.
 
 Over het rapport van de heer Bomhoff kan ik nog geen eindoordeel geven.
Ik heb het net gekregen. Mijn indruk is dat het in de goede richting gaat.
Ook ik verwacht dat dit soort infrastructuur een behoorlijke bijdrage aan
onze economie zal leveren, macro-economisch gezien. Ik vrees dat wij om te
weten of het precies het getal is dat de heer Bomhoff heeft aangegeven, tot
2025 moeten wachten, als wij kunnen terugkijken in de geschiedenis.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording, maar ben nog niet
helemaal tevreden gesteld.
 
 Zij zei dat dit rapport niet specifiek betrekking heeft op de Betuwelijn,
maar dat is wel degelijk het geval. Er wordt zelfs voorgesteld dat de Betuwelijn
met deze techniek voor 8,5 mld. grotendeels ondertunneld kan worden.
 
 Het betreft overigens niet een geheel nieuwe techniek. Het is een uitwerking
van bestaande technieken die bij elkaar gevoegd zijn en in een nieuw concept
toegepast worden. Reacties uit het veld, onder andere van een klankbord van
hoogleraren, zijn wel degelijk enthousiast. Vanuit die hoek hoor ik ook dat
men het juist nu tijd vindt om die techniek toe te passen op een groot project
zoals de Betuwelijn. Is de minister, zeker gezien de enthousiaste reacties
uit het veld, niet van mening dat het zowel vanuit landschappelijk oogpunt
als in verband met de belangen van Nederland bij het ontwikkelen van een dergelijke
techniek een gemiste kans is om deze techniek niet voor de Betuwelijn te gebruiken?
 
 Is het niet juist aan het kabinet en aan de Kamer om tot ondertunneling
te besluiten, dit besluit in een plan van aanpak op te nemen en vervolgens
aannemers ertoe uit te nodigen het uit te voeren? De minister zegt echter
dat de aannemers zich maar bij haar moeten melden. Kortom, ligt het initiatief
niet bij de minister?
 
 De minister van VROM heeft wel degelijk gezegd, dat deze techniek serieus
moet worden betrokken in het kabinetsbesluit. Daar wil ik toch nog een reactie
van deze minister op horen.
 
 De minister heeft gezegd, dat hetgeen prof. Bomhoff heeft gesteld allemaal
nog maar moet blijken. Is zij echter niet van mening, dat er meer mogelijk
moet zijn als het gaat om de aanlegkosten voor de Betuwelijn?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ondanks hetgeen mevrouw Vos nu heeft gezegd, is
het rapport niet gericht op de Betuweroute. Het rapport is
gericht op ondergronds bouwen. Men heeft er een casestudie in uitgevoerd over
de vraag wat het huns inziens zou betekenen voor de Betuweroute. Ik zit overigens
te wachten op de aannemer die het mij voor 8,5 mld. aanbiedt. Een berekening
is namelijk één, maar een aanbestedingssom is twee. Onze ervaring
is dat een project met nieuwe technieken er bijna nooit goedkoper op wordt.
Bijna altijd moeten er heel wat procentjes bij worden opgeteld. Nogmaals,
du moment dat er een aannemerscombinatie zich meldt om het project –
turn-key – voor dat bedrag aan te nemen, ben ik graag bereid om daarnaar
te luisteren.
 
 Ik ben overigens van mening, dat bij een dergelijk project niet iets in
de sfeer van experimenten moet worden gedaan met het risico voor 100% bij
de rijksoverheid. Als de Kamer een dergelijk besluit zou nemen, moet zij zich
dat ook realiseren.
 
 Ik ben niet van mening dat het een gemiste kans is. Ik ben ervan overtuigd
dat wij de komende jaren nog vele infrastructuurprojecten hebben aan te leggen,
waarbij wel degelijk de derde dimensie – ondergronds – zeer serieus
mede moet worden overwogen. Ik sluit helemaal niet uit dat wij voor onderdelen
van de Betuweroute wel degelijk – en dan wel als experiment –
de nieuwe techniek uitproberen, opdat zij wel degelijk als een onderdeel van
de Betuweroute kan worden meegewogen. Ik heb zelf het gevoel dat wij voor
echt ondergronds bouwen ons veel meer moeten richten op het werkelijk verstedelijkte
gebied, en dan hebben wij nog een aantal projecten in de pijplijn.
 
 Natuurlijk ligt het aanbestedingsinitiatief bij de rijksoverheid. Het
gebruik is echter om bij aanbesteding ook aan aannemers te vragen om met goede
alternatieven te komen. Ik kan mij best voorstellen dat de groep aannemers
die zich met dit project bemoeit, de aanbieding in de alternatieve sfeer wil
doen, maar dan wel op een moment – zo neem ik ook aan van deze aannemers –
dat het werkelijk aanbestedingsgereed is en men ook werkelijk operationeel
aan de gang kan.
 
 Op het moment dat een groter rendement wordt berekend, ontstaat natuurlijk
het gevoel dat er ook wel wat ruimte voor investeringen is. Ik moet er dan
toch op wijzen, dat bij de rijksoverheid niet alleen het beoogde rendement
een afwegingscriterium ten opzichte van het investeringsniveau is, maar dat
een nog belangrijker reden is dat de overheid die investering wel moet betalen
waardoor zij met enige zorg naar de kosten kijkt. Het moet ook binnen het
beschikbare budget voor infrastructuur worden geregeld. Ik ben een groot voorstander
van het verder verhogen van het investeringsbudget, maar dat gaat wel ten
koste van andere uitgaven. Ik weet niet of anderen in deze Kamer daar onmiddellijk
toe bereid zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Leers (CDA):
 
 Voorzitter! Het CDA is, net als elke andere fractie hier aanwezig, hartstikke
voor tunnels, mits zij uiteraard technisch realiseerbaar zijn en financieel
uitvoerbaar. Ik haast mij er echter aan toe te voegen, dat wij aan mooie beloftes
alleen niets hebben. Dat vergroot – en ik zie de minister knikken –
alleen maar de teleurstellingen als het straks niet door kan gaan en het maakt
de weerstand tegen het huidige tracé onterecht groot.
 
 Ik heb maar één vraag te stellen aan de minister. Wat zijn
eigenlijk de nieuwe feiten ten opzichte van de discussie die wij in het afgelopen
jaar hier met elkaar hebben gevoerd over hetzelfde tunnelproject? Wat zijn
die nieuwe feiten die nu een nieuw onderzoek zouden rechtvaardigen?
 
 Voorzitter! Ik heb ook een vraag aan de heer Blaauw van de VVD. Afgelopen
week zei hij naar aanleiding van het verschijnen van het rapport-Bomhoff:
er is nu een probleem minder, het macro-economische probleem. Als er straks
een rapport komt van het CPB dat weer negatief is over de Betuwelijn, draait
de VVD dan weer om, of blijft zij op haar standpunt staan?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik weet niet goed waar de heer Leers op doelt als hij vraagt
waarom een nieuw onderzoek gerechtvaardigd zou zijn. Er is op dit moment een
onderzoek gaande naar aanleiding van de eerste haalbaarheidsstudie. Omdat
het een kansrijke techniek leek, ben ik het ermee eens dat het onderzoek plaatsvindt.
Ik vind dat wij moeten proberen ook in Nederland de stand van de techniek
zo ver te brengen dat Nederlanders kunnen deelnemen aan de boortechniek en
daarmee de markt op kunnen, liefst binnenslands en eventueel ook voor export.
Dat is natuurlijk een prachtige ontwikkeling. Ik sta er volledig achter dat
die feiten de tweede haalbaarheidsstudie rechtvaardigen. Verder zijn er geen
nieuwe feiten, behalve dat nu uit deze haalbaarheidsstudie zou blijken dat
ook de prijs heel wat dichterbij lijkt te komen bij normale tunneltechnieken.
Dat maakt het natuurlijk interessanter. Wat de prijs betreft, ben ik overigens
uiteindelijk afhankelijk van datgene wat een aannemer in rekening brengt.
Wij zijn er in dit land nu eenmaal aan gehouden om projecten aan te besteden
en grote projecten zelfs Europees aan te besteden. Het is prachtig als het
er zo goedkoop uit kan komen als het er nu naar uitziet, maar zekerheid ter
zake heb ik natuurlijk niet.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Voorzitter! Wij hadden gisteren afgesproken dat de heer Leers zijn vraag
aan mij zou stellen om te voorkomen dat het misschien onduidelijk zou blijven,
omdat ik dingen buiten het parlement zou zeggen en binnen het parlement niet.
Bij dezen wordt dat rechtgetrokken.
 
 De VVD-fractie gaat niet om. Bij de finale besluitvorming in december
1993 hebben wij in de Kamer verzocht om uitstel van de besluitvorming, omdat
de gegevens op dat moment voor ons onvoldoende waren. Dat is niet doorgegaan;
er is wel een besluit gevallen. Nu komen er nieuwe gegevens beschikbaar. Ik
heb er niet voor doorgeleerd, maar het rapport is ook nog begrijpelijk voor
gewone mensen zoals ik. Ik moet zeggen dat er door Bomhoff heel wat meer wordt
bijgebracht dan alleen de strakke benadering van het CPB. Ik heb ook begrepen
dat het CPB zelf de zaken nog een keer inzichtelijk op een rij zal zetten.
De heer Bomhoff heeft andere argumenten erbij gebracht die moeten meetellen
bij de beoordeling van de situatie. Wij hebben beiden het rapport doorgenomen.
Wij vinden het een heel zinvol rapport. Als de macro-economische
positieve gevolgen voor Nederland veel groter zijn, dan mag je dat natuurlijk
niet weggooien. De heer Leers weet ook dat de heer Bomhoff mij groot gelijk
gaf tijdens de vergadering van afgelopen vrijdag waar wij bij waren. Hij begreep
helemaal dat de VVD niet wilde insteken op het CPB-verhaal, omdat dat eigenlijk
onvoldoende was.
 
 Voorzitter! De minister zei in haar beantwoording dat er nog geen aannemerscombinatie
was gekomen. Als er in de besluitvorming alternatieven worden aangeboden die
in de richting gaan van dezelfde prijsstelling, dan mag je die niet veronachtzamen.
Bij de vaststelling van de PKB hebben wij nogal nauwe grenzen vastgelegd.
Gesteld dat een aannemerscombinatie nu zegt: voor dat deel van het traject
heb ik een andere oplossing; die gaat toevallig wat dieper de grond in, maar
de prijsstelling blijft gelijk. Betekent dit dat het een open mogelijkheid
is geworden?
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Als het gaat over de delen van de Betuweroute die voorzien
zijn als tunnel, moet je daar zeker naar kunnen kijken. Als het gaat over
de hele Betuweroute, zou ik zeggen: als zij morgen bij mij komen, heb ik waarschijnlijk
tweeënhalf jaar de tijd om de PKB te wijzigen; daarna is het pas operationeel
en kun je blijkbaar heel snel bouwen, dus dan komt men maar. Ik vind overigens
dat je moet kijken waar je wat kunt doen. Als men ten opzichte van de traditionele
bouw, of het voorstel zoals het er straks komt te liggen, een kwalitatief
veel beter voorstel heeft, denk ik ook dat wij heel snel een PKB kunnen wijzigen,
omdat het altijd een verbetering zal zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! De minister heeft terecht gezegd dat het ondergronds
bouwen buitengewoon belangrijk is voor de ontwikkeling van de Nederlandse
infrastructuur en ook in verband met het mogelijke dubbele grondgebruik in
dit kleine land met veel functies. De minister heeft dat rapport sterk in
dat kader gezet. Ik heb enige tijd geleden met de opstellers ervan gesproken.
Toen bleek mij dat het pas eind april, begin mei uit zou komen. Derhalve vraag
ik mevrouw Vos of zij dit rapport dan wel de berekeningen er uit heeft gezien.
Of heeft zij alleen maar gehoord dat het er zou zijn? Dat is buitengewoon
interessant, want het is de vraag of mevrouw Vos bij ieder rapport waarover
zij hoort, vragen gaat stellen. Ik vraag dat expres, omdat met name in het
kader van de Betuweroute vaak dit soort zaken aan de orde is. Ik wil graag
duidelijk van haar horen, hoe dat zit.
 
 De minister stelde dat de PKB pijlsnel zou kunnen worden gewijzigd voor
het geval een tunnelvariant wordt aangeboden die qua aanbesteding goedkoper
zou zijn. Ik weet niet of zij daarin gelijk had. Je kunt dit misschien voor
zijn door in de PKB meer ruimte te creëren. Is de minister daartoe bereid?
 
 Ten slotte heb ik nog een vraag over het rapport-Bomhoff. Is de minister
het met mij eens dat een periode van 25 jaar bij het in beschouwing nemen
van de rentabiliteit van de Betuweroute eigenlijk veel te kort is? Je zou
ten minste een periode van 50 jaar moeten nemen, want dat is bij dit soort
grote werken en trouwens ook bij het bouwen van een huis een volstrekt normale
afschrijvingsperiode.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik wil nog eens goed nadenken over de vraag of wij de PKB
al in de komende tijd moeten wijzigen om sowieso bij voorbaat meer ruimte
te creëren voor de aanlegfase. Ik wil dat ook nog laten bekijken. Wel
wil ik graag op enig moment een tamelijk feitelijk besluit nemen, zodat voor
iedereen klip en klaar is wat de uitgangspositie is. Ik wil er dus nog goed
naar kijken of het nodig is om voor de uitvoeringsfase meer ruimte te creëren,
omdat er inmiddels technieken zijn die het misschien allemaal nog veel mooier
maken zonder dat er grote extra scheppen geld naartoe moeten. Ik kom daar
bij de besluitvorming over de Betuweroute nog op terug.
 
 Je kunt natuurlijk de rentabiliteit van bepaalde investeringen over eindeloze
perioden gaan bekijken. Ik vind het echter realistisch dat zowel het CPB als
Bomhoff bij de Betuweroute in dezen uitgaat van een periode van 25 jaar. De
spoorwegtechniek dateert weliswaar van het eind van de vorige eeuw, maar wij
hebben natuurlijk geen zekerheid dat deze bestaande techniek ook nog zal worden
gehanteerd over een veel langere periode dan 25 jaar. Het ligt wel voor de
hand om te veronderstellen dat dit de eerstkomende 25 jaar
in elk geval nog een heel belangrijke techniek zal zijn, te meer omdat nu
nieuwe locomotieven worden besteld die nog minstens 25 jaar meegaan. Het kan
zijn dat het nog 100 jaar duurt voordat er iets nieuws is, maar dat is nog
zeer onzeker. Bovendien worden bij een langere periode ook de zekerheden over
de opbrengsten steeds kleiner. Desalniettemin vind ik het heel goed, dat wat
meer dynamische modellen worden gemaakt dan de overigens ook correcte maar
van andere uitgangspunten voorziene modellen van het CPB.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Mevrouw Versnel ziet blijkbaar toch ook aanleiding een aantal
vragen aan de minister te stellen. Ik neem daarom aan dat ook voor D66 het
belang van dit rapport en van nieuwe technieken groot is. Ik wil helder zijn:
voor mijn fractie is het, als wij straks gaan oordelen over de Betuwelijn,
allereerst van belang te weten of we haar überhaupt moeten aanleggen
en, zo ja, hoe. Wij willen ervoor waken dat we met techniek uit de vorige
eeuw iets gaan aanleggen, waarmee we de hele komende eeuw mee door moeten.
Het rapport dat nu op tafel ligt, is niet zomaar een rapport. Het is door
een consortium van zeven bedrijven ontwikkeld en een klankbordgroep van hoogleraren
is er enthousiast over. Wij zullen uiteraard niet over elk rapport dat ter
tafel komt vragen stellen, maar dit lijkt ons zo belangwekkend, dat wij vinden
dat het moet worden meegenomen in een oordeel van het kabinet. De minister-president
en minister De Boer zijn het blijkbaar met ons eens dat daarop een serieuze
reactie moet komen.
 
 
 
 
 
 De heer Verkerk (AOV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil mevrouw Jorritsma vragen, in hoeverre zij
enig visionair inzicht zou kunnen geven over het volgende. Het rapport van
de heer Bomhoff verwijst onder andere naar prof. Tinbergen, die indertijd
over de Deltawerken en de uitstraling daarvan heeft gesproken. Ik vraag mevrouw
Jorritsma, in hoeverre zij hoopt of verwacht dat een Betuwelijn die voor een
heel belangrijk deel ondergronds zou kunnen gaan, een zelfde internationaal
effect zou kunnen hebben als de Deltawerken, waar ook nieuwe technieken zijn
gebruikt waarmee tot op dat moment eigenlijk weinig of geen ervaring bestond.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik wil nog een kleine correctie aanbrengen op dit debat. De
suggestie wordt namelijk gewekt dat er al een rapport is, maar er is nog helemaal
geen rapport; het rapport komt eind april.
 
 De heer Verkerk heeft mij gevraagd, of ik enig visionair inzicht kan geven
in de gevolgen van een ondergrondse Betuweroute. Voor visionaire inzichten
hebben we volgens mij professoren en allerlei andere belangrijke mensen, maar
ministers horen te regeren en horen beslissingen te nemen. Ik ben ervan overtuigd
dat het van belang is dat ook in Nederland een ondergrondse boortechniek wordt
ontwikkeld. Dit is ook van belang voor de export, terwijl het ook van belang
is dat we het op enig moment zelf gaan toepassen. Zoals de heer Verkerk, als
deskundige op het terrein van Verkeer en Waterstaat, weet, moeten we nog heel
wat infrastructuur gaan aanleggen. Hij heeft maar het MIT te lezen en hij
weet dat de nodige infrastructuurvoorzieningen eraan komen. Volgens mij is
dat echter niet zo interessant of dat nu de Betuweroute is of dat dat allerlei
andere voorzieningen zijn, als we het maar gaan gebruiken.
 
 
 
 
 
 De heer Ter Veer (D66):
 
 Voorzitter! Mevrouw Versnel maakte melding van een gesprek met degenen
die een tunnelconcept hebben gepresenteerd. De vraag die zij vervolgens daaraan
koppelde en aan mevrouw Vos stelde, is of er een rapport is, met berekeningen.
Ik wil die vraag alsnog aan haar stellen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Vos (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Er bestaat een concept-rapport op basis waarvan de VPRO-radio
vorige week een programma heeft gemaakt. Daarop is gereageerd door verschillende
hoogleraren. Zij hebben gezegd dat dit een serieus concept is dat zeer de
moeite waard is om te onderzoeken. Daarop heb ik mij voor deze vragen gebaseerd.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Ik vraag de minister, waarom zij zich zo afhoudend opstelt
wat betreft de vraag van mevrouw Vos. Het rapport over ondergronds bouwen
wordt eind april verwacht. Indien de Kamer besluit tot de aanleg van de Betuwelijn –
dat besluit kan op zich laten wachten – dan nog duurt het daarna tussen
de zeven en de tien jaar voordat die gereed is. Alles bij elkaar kan het dertien
tot veertien jaar duren. Het is dus wel degelijk mogelijk en volgens mij ook
nuttig om het ondergronds bouwen serieus te betrekken bij de besluitvorming.
 
 Daar voeg ik direct iets aan toe. De commissie-Hermans heeft namelijk
aangegeven dat vervoer per binnenvaart en kustvaart ook ongelimiteerde mogelijkheden
biedt. Het Centraal bureau voor de Rijn- en binnenvaart heeft dat ook aangegeven.
Overigens, nu al vindt 34% van het containervervoer over water plaats. De
minister is wat afhoudend, omdat het om een experiment gaat wat betreft de
ondertunneling. Het risico ligt daarbij bij de rijksoverheid. Vervoer over
water is echter niet risicovol. Ik vraag de minister dus om wel serieus in
te gaan op de plannen voor ondergronds bouwen en om het vervoer over water
in dat kader ook gelijktijdig te onderzoeken.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Het rapport komt inderdaad eind april, dus waarschijnlijk
voordat de Kamer debatteert over het besluit. Dat besluit wordt overigens
door het kabinet genomen. In dit land is het namelijk nog altijd zo, dat het
kabinet een besluit neemt, dat daarna door de Kamer wordt gecontroleerd. Als
de Kamer iets anders wil, dan hoor ik dat graag. Dan zullen wij daar tijdens
het debat ongetwijfeld over spreken. Wat de Kamer uiteindelijk met de uitkomsten
van het rapport wil, daarover kunnen wij tijdens dat debat ook spreken.
 
 Ik deel de heer Poppe verder mee dat ik buitengewoon enthousiast ben over
het vervoer over water. Wij doen er ook alles aan om het containervervoer
over water zoveel mogelijk te stimuleren. Wij zijn heel hard
bezig met aanpassing van de infrastructuur. Wij zijn ook bezig, naar aanleiding
van het rapport van de commissie-Van Duursen, met de uitvoering van het actieplan.
Daarover spreken wij ook regelmatig met de binnenvaart. Het is overigens een
sector die zijn eigen broek zeer goed kan ophouden en die zeer goed op de
markt opereert. De markt is "booming". Dat ondersteunen wij graag. Geen misverstand
daarover: wij doen beide!
 
 
 
 
 
 De heer Crone (PvdA):
 
 Voorzitter! De PvdA wil die Betuwelijn en liefst zo snel mogelijk om het
vrachtvervoer over de weg en met name de groei daarvan beter te kunnen beheersen.
De techniek die daarbij wordt gekozen, moet voor het milieu het beste zijn,
ook als pas op het moment van aanbesteding blijkt dat er een betere techniek
bestaat dan wij nu kennen. Is de minister bereid om ervoor te zorgen, als
met een en ander wordt begonnen, dat wij dan niet te veel last krijgen van
procedurebeslissingen die wij nu hebben genomen? Dat kan wellicht als onderdeel
van de besluitvorming deze maand door het kabinet worden bezien. Op die manier
krijgen wij geen procedurespijt.
 
 Wij willen deze lijn in Nederland, maar Duitsland en de Alpenlanden willen
die nog liever dan wij. Wij moeten er in de besluitvorming rekening mee houden
dat geen dusdanige vertraging optreedt, dat wij de aansluiting met het buitenland
missen.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Ik heb zojuist in de beantwoording aan mevrouw Versnel al
aangegeven dat ik graag wil bezien of het nodig is, ten behoeve van de uitvoering,
om zodanige wijzigingen in de PKB aan te brengen dat ook het aanbestedingsbeleid
meer flexibel kan plaatsvinden. Op dat punt loop je overigens wel tegen grenzen
aan, want het vraagt ook om besluitvorming op een ander niveau dan de rijksoverheid,
namelijk bij de provincie en de gemeenten. Ik wil dus eerst op een rijtje
zetten hoe flexibel wij dat besluit kunnen maken, zodat de zaak in de sfeer
van de aanbesteding kan worden verbeterd. Ik ben het eens met de heer Crone
dat het tijd wordt dat wij een besluit nemen. Duitsland kijkt inderdaad met
grote ogen naar ons. Duitsland is zeer geïnteresseerd in wat Nederland
op het terrein van het goederenvervoer over het spoor presteert. Men is wellicht
nog meer geïnteresseerd in het werkelijke vervoer over het spoor dan
in de aanleg van een Betuweroute, want het enige belang van Duitsland daarbij
is dat de groei van het wegvervoer enigszins wordt afgedempt. Het lastige
is echter dat de groei via het spoor – dat geldt niet alleen in Nederland,
want in Duitsland is de situatie niet zoveel anders – met name door
de organisatie van het spoorvervoer nog lang niet optimaal is.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Politiek het meest interessant in de antwoorden van de minister
vond ik, dat zij de aannemers uitnodigde om het project ook daadwerkelijk
voor 8,5 mld. aan te besteden. Dat is een nieuw geluid van de kant van het
kabinet. Voor het eerst wordt in de Kamer het bedrag van 8,5 mld. genoemd
als een bespreekbare optie. Dat wilde ik markeren, ook omdat het dan in de
Handelingen staat.
 
 Voorzitter! Waarom vindt de minister dat de genoemde experimenten vooral
gericht moeten worden op het stedelijk gebied? Naar mijn mening wordt er dan
een kunstmatig en onterecht onderscheid gemaakt tussen stedelijk gebied aan
de ene kant en natuur en landschap aan de andere kant, dat natuurlijk zoveel
mogelijk gespaard moet worden.
 
 Vervolgens heb ik een opmerking aan het adres van de fractie van D66.
Ik begrijp de vragen die aan ons zijn gesteld over de status van het rapport
niet. Het wordt naar mijn idee nooit iets met de profilering als afgewacht
wordt totdat een consortium het rapport officieel aan de Kamer heeft overhandigd,
terwijl de kranten en de radio er al het een en ander over gezegd hebben.
Dus het is niet zozeer mijn probleem, maar misschien wel iets voor de fractie
van D66 om te overdenken.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Voorzitter! Zo blijkt weer hoe debatten worden gemarkeerd. Ik wijs de
heer Rosenmöller erop dat de journalisten suggereerden dat in het rapport
van de werkgroep gemeld wordt, dat de gehele lijn voor 8,5 mld. kan worden
aangelegd en voor het grootste gedeelte ondergronds. Daarop heb ik gezegd
dat een consortium ondernemers welkom is als zij zich bereid verklaren voor
een fixed price van 8,5 mld. op die manier te werk te gaan. Ik zeg niet dat
het kabinet daar dan toe besluit, maar wel dat zij welkom zijn. Vooralsnog
zijn er nog geen aanbiedingen met fixed prices binnen.
 
 Over de tweede opmerking van de heer Rosenmöller verschil ik met
hem van mening. Ik vind dat ondergronds bouwen in principe de grootste urgentie
heeft in het stedelijk gebied, ook omdat heel dikwijls mitigerende oplossingen
bedacht kunnen worden – niet altijd diep onder de grond – voor
het probleem van natuur en milieu. Juist voor het verstedelijkte gebied zijn
boortechnieken nodig, omdat niet meer met traditionele tunnelbouw gewerkt
kan worden. Traditionele tunnelbouw is vooralsnog de goedkoopste techniek
en dus ook het best toepasbaar in gebieden waar niet gebouwd is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Voorzitter! Naar aanleiding van de vraag van de heer Rosenmöller
het volgende. Ik heb een paar weken geleden met de betrokkenen gesproken.
Toen deelden zij mij mede dat eind april/begin mei bekeken kan worden of de
methode "feasible" is.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Wat bedoelt u daarmee?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Dan kunnen zij pas bekijken of het werkbaar, toetsbaar is. Er was toen
nog geen rapport. Er is nog steeds geen rapport. Mij lijkt dat vragen op dit
punt toch gebaseerd moeten zijn op ten minste een snipper van een rapport.
Daarom wilde ik graag weten of mevrouw Vos het rapport heeft gezien en of
zij heeft kunnen zien hoe de berekening was opgesteld. Op beide vragen is
het antwoord "neen".
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-65-3861-3866.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl