Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de rijkswet van 15 april 1994 tot wijziging van de wet van 4 april 1892, houdende instelling van de Orde van Oranje-Nassau, en van de wet van 29 september 1815, houdende instelling van de Orde van de Nederlandse Leeuw, alsmede instelling van het Kapittel voor de civiele orden, met betrekking tot het vervallen van de algemene adviestaak van het Kapittel (24579, R1563)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 5870-5876

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-05-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 87, pagina 5870-5876

30-05-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24579Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met decentralisatie van regelgeving op arbeidsvoorwaardelijk terrein, alsmede wijziging van enkele andere wetten (decentralisatie rechtspositieregeling educatie en beroepsonderwijs) (23946)Pagina 5852-5870
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de bevordering van de kwaliteit en de studeerbaarheid van het onderwijs (24619)Pagina 5852-5852
Regeling van werkzaamheden (donderdag 30 mei 1996)Pagina 5849-5852
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 30 mei 1996)Pagina 5876-5876
Behandeling voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 25 januari 1988 te Straatsburg tot stand gekomen Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken (24452, R1551); wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen in verband met de binding van het Koninkrijk aan het Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken (24453); wetsvoorstel Wijziging Wet aansprakelijkheid olietankschepen (24473) en Wijziging Wet schadefonds olietankschepen (24474) en nog een voorstel van rijkswet (24472, R1554)Pagina 5837-5837
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en in verband daarmede van enige andere artikelen van dit Wetboek (22408)Pagina 5837-5849
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de rijkswet van 15 april 1994 tot wijziging van de wet van 4 april 1892, houdende instelling van de Orde van Oranje-Nassau, en van de wet van 29 september 1815, houdende instelling van de Orde van de Nederlandse Leeuw, alsmede instelling van het Kapittel voor de civiele orden, met betrekking tot het vervallen van de algemene adviestaak van het Kapittel (24579, R1563)Pagina 5870-5876
87ste vergadering; 30 mei 1996Pagina 5837-5837

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de rijkswet van 15 april 1994 tot wijziging van de wet van 4 april 1892,
houdende instelling van de Orde van Oranje-Nassau, en van de wet van 29 september
1815, houdende instelling van de Orde van de Nederlandse Leeuw, alsmede instelling
van het Kapittel voor de civiele orden, met betrekking tot het vervallen van
de algemene adviestaak van het Kapittel (24579, R1563).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het voorliggende wetsvoorstel riep bij de PvdA
enkele vragen op over de afbakening van de adviestaken van het Kapittel. In
de schriftelijke inbreng stelde de fractie van de PvdA ook enkele vragen omtrent
de plaats van de adviestaak van het Kapittel in de discussie over het automatisme
bij de verlening van onderscheidingen aan volksvertegenwoordigers. De vraag
was in hoeverre de beoordeling van aanvragen door een onafhankelijk college
als het Kapittel de vrees voor politisering zou wegnemen.
 
 De nota naar aanleiding van het verslag roept bij mijn fractie nog enkele
vragen op waarop ik graag van de minister een reactie zou willen vernemen.
Allereerst is dat de vraag of er na het laten vervallen van de algemene adviestaak
in verband met de herzieningswet van het adviesstelsel geen behoefte zou zijn
aan advisering inzake het decoratiestelsel. Het kabinet is op dit punt zeer
resoluut. Er is geen behoefte aan algemene advisering over het decoratiestelsel.
Het jaar 1996 is echter het eerste jaar waarin onderscheidingen zijn verleend
volgens de nieuwe criteria. In de media zijn enkele reacties gepubliceerd
die kritiek inhielden op de toepassing van de regels van het nieuwe stelsel.
Wij zullen binnenkort de evaluatie van het eerste jaar moeten bespreken. Hierbij
zal ook de vraag aan de orde moeten komen of zich knelpunten hebben voorgedaan
die eventuele aanpassing van het stelsel nodig maken. Ik wil de minister vragen
of het laten vervallen van de algemene adviestaak van het Kapittel de mogelijkheden
tot algemene advisering over het decoratiestelsel door het Kapittel volledig
uitsluit. Het kabinet stelt, dat door het jaarlijkse verslag van het Kapittel
knelpunten in een vroeg stadium zullen worden onderkend, waarbij in het rapport
van het Kapittel over vier jaar voorstellen kunnen worden gedaan voor gewenste
veranderingen. Indien met dat jaarlijkse verslag en met het vierjaarlijkse
rapport de nu in de wet vastgestelde algemene adviestaak wordt ondervangen,
heeft de fractie van de PvdA er geen bezwaar tegen dat de onderhavige wetswijziging
gaat plaatsvinden.
 
 Ik refereer hieraan, voorzitter, omdat mijn fractie het van wezenlijk
belang acht voor het functioneren van het decoratiestelsel dat de ervaringen
die het Kapittel opdoet met de uitvoeringspraktijk, optimaal benut kunnen
worden en soms tot algemene beleidswijzigingen kunnen leiden. Is het correct,
te stellen dat de algemene adviestaak van het Kapittel niet meer als een aparte
werkzaamheid in de wet wordt vastgelegd maar dat het een onderdeel van het
jaarlijkse verslag en het vierjaarlijkse rapport vormt? Wil de minister op
deze vraag ingaan?
 
 In de reacties op de gang van zaken met betrekking tot de decoraties in
1996 is ook gerefereerd aan de personele bezetting die het Kapittel nodig
heeft om de werkzaamheden naar behoren te verrichten. Wat is precies de verhouding
tussen het Kapittel en de Kanselarij? Heeft de minister plannen om in een
adequate personele bezetting van het Kapittel te voorzien?
 
 Voorzitter! Dan wil ik iets zeggen over de verhouding tussen de burgemeesters,
de commissarissen van de koningin en het Kapittel. Uit de reacties van enkele
burgemeesters over de verleende onderscheidingen in 1996 blijkt dat er enige
spanning zit tussen hun oordeel en het uiteindelijke oordeel van het Kapittel.
Ik verwacht dat wij over dit onderwerp uitvoeriger zullen spreken aan de hand
van de eerste evaluatie. Een feit is echter, dat in de uitvoeringspraktijk
van het nieuwe stelsel een ontwikkeling zit, die zich in de komende jaren
zal uitkristalliseren.
 
 Voorzitter! Hiermee kom ik op het punt van de volksvertegenwoordigers
die bij voorbaat uitgezonderd zijn van de toepassing van de criteria van het
nieuwe decoratiestelsel. Het nieuwe decoratiestelsel heeft weliswaar bij enkelen
tot teleurstelling geleid. Uit de kringen van burgemeesters is gehoord, dat
zij het jammer vinden dat nauwelijks mensen uit hun kring voor een onderscheiding
in aanmerking zijn gekomen. De kamerleden hebben zelf gevraagd om onder de
criteria van het nieuwe systeem te vallen, maar dat verzoek heeft het kabinet
afgehouden. Er is dus enige gewenning nodig, maar in het algemeen wordt het
nieuwe systeem, waarin iedere vorm van automatisme is verdwenen,
gewaardeerd en aanvaard.
 
 Nu heeft de fractie van de Partij van de Arbeid in haar verslag over het
onderhavige wetsvoorstel de vraag naar de betekenis van de adviestaak van
het Kapittel met betrekking tot de volksvertegenwoordigers gesteld. Het Kapittel
heeft immers de taak, af te wegen of de voorgedragen kandidaten voldoen aan
de in het Ordereglement geformuleerde criteria. Welke afweging maakt het Kapittel
ten aanzien van volksvertegenwoordigers? Het kabinet zegt: In deze gevallen
toetst het Kapittel of de voorgestelde persoon daadwerkelijk het voorgeschreven
aantal jaren volksvertegenwoordiger is geweest. Voorzitter! Dit is in mijn
ogen geen toets, maar een vaststelling van feiten. De betekenis van de adviestaak
van het Kapittel is wat de volksvertegenwoordigers betreft volledig uitgehold
door het automatisme dat in het huidige artikel 14, eerste en tweede lid,
van het Ordereglement is geregeld. De fractie van de Partij van de Arbeid
vindt dat de adviestaak van het Kapittel, die na goedkeuring van het onderhavige
wetsvoorstel overblijft, voor alle burgers dezelfde betekenis moet hebben.
Daarom heb ik twee amendementen ingediend ter afschaffing van het automatisme.
 
 Het is voor de fractie van de Partij van de Arbeid niet te begrijpen waarom
voor de groep van volksvertegenwoordigers het nieuwe systeem, dus het systeem
zonder automatisme, tot problemen zou leiden. De voorzitter van het Kapittel,
mevrouw De Graaff-Nauta, geeft in een interview in NRC Handelsblad van 26
april jl. voortreffelijk weer hoe omgegaan wordt met de criteria van het nieuwe
decoratiestelsel. Zij zegt: De nieuwe orde is geen strooiorde. Wij hebben
per geval heel goed afgewogen of iemand voldeed aan het criterium van bijzondere
verdienste als het ging om de Orde van Oranje-Nassau, of van buitengewone
verdienste als het ging om de Orde van de Nederlandse Leeuw. Wij hebben geprobeerd
streng maar tegelijk ook eerlijk te zijn.
 
 Op de vraag of degenen die in het oude systeem feilloos konden rekenen
op een lintje, maar dat nu mislopen, niet toch teleurgesteld zijn, antwoordt
mevrouw De Graaff-Nauta: Ik geloof daar niet in. Een heleboel mensen zijn
zeer tevreden dat de toekenning van onderscheidingen er eindelijk democratisch
aan toe gaat. Ook onder ambtenaren is er in ruime mate begrip voor dat het
oude systeem is afgeschaft.
 
 Voorzitter! Het zal de minister niet vreemd in de oren klinken dat de
fractie van de Partij van de Arbeid voor democratisering van het stelsel is
en dat die democratisering ook voor de politici moet gelden. Wij hebben in
de voorafgegane debatten aangekondigd dat wij op de afschaffing van het automatisme
terug zullen komen. De onderhavige wetswijziging over de adviestaak van het
Kapittel achten wij een goede gelegenheid om in de wet de criteria vast te
leggen op grond waarvan het Kapittel de voorstellen voor de verlening van
onderscheidingen toetst.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Voorzitter! Op zichzelf doet de heer Apostolou het met zijn verdediging
voorkomen alsof afschaffing van het automatisme iets is wat de adviestaak
van het Kapittel regardeert. Indirect regardeert het Kapittel alles waarvoor
het kabinet verantwoordelijk is op dit punt. Het gaat er bij het al dan niet
afschaffen van het automatisme natuurlijk om welke criteria het kabinet hanteert
bij de verlening van onderscheidingen. Ik vind daarom dat het amendement op
een beetje oneigenlijke manier in het wetsvoorstel wordt gesleept. Het wetsvoorstel
gaat over de afschaffing van de adviesplicht van het Kapittel. Ik vind het
wel slim bedacht; dat geef ik de heer Apostolou toe. Maar ik vraag mij af,
gezien het ver verwijderde verband tussen het amendement van de heer Apostolou
en het wetsvoorstel, of hier eigenlijk wel sprake is van een toelaatbaar amendement
ingevolge artikel 97 van het Reglement van Orde. Ik ben er zelf niet uit,
maar er moet toch tussen de materie van het amendement en die van het voorstel
een rechtstreeks verband bestaan. Dat rechtstreekse verband is mij nog niet
helemaal helder. Het is er gewoon met de haren bijgesleept.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Dat mag zo zijn, maar ik heb net aangegeven dat er wel een rechtstreeks
verband bestaat. Het Kapittel heeft de taak om de criteria toe te passen die
vastliggen in het Ordereglement. Ik heb gevraagd of die criteria ook worden
toegepast voor politici. Het kabinet zegt dat het Kapittel alleen moet toetsten
of de volksvertegenwoordigers tien of twaalf jaar hebben gediend als volksvertegenwoordigers.
Als dat wordt vastgesteld, is de taak van het Kapittel over. Dan heeft het
verder geen betekenis.
 
 Dan kom ik bij het directe verband met datgene wat wij nu bespreken. Mijn
fractie vindt dat de criteria die het Kapittel moet hanteren ook voor volksvertegenwoordigers
moeten worden gehanteerd. Daarmee kom ik inderdaad op een oude discussie die
wij hier uitvoerig hebben gehad over het automatisme. Ik weet dat er in de
Kamer een meerderheid is voor afschaffing van het automatisme, maar ik weet
tegelijkertijd welke moeite het kabinet heeft om dit voorstel over te nemen.
Mij lijkt het heel logisch. Het zijn toch wijzigingen van de twee wetten.
Ik moet ook aangeven dat het in deze wetten niet alleen om het Kapittel gaat.
Er worden bijvoorbeeld ook twee woorden veranderd in twee artikelen. Ik mag
er dan toch nog twee artikelen aan toevoegen? Daar is toch niets mis mee?
Er is heel duidelijk een verband met de hele wetgeving, zowel de wet op de
Orde van de Nederlandse Leeuw als de wet op de Orde van Oranje-Nassau. Ik
zie niet waarom dit amendement niet in direct verband zou staan met de wet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 U doet naast de afschaffing van het adviestaak van het Kapittel nu gewoon
iets heel anders. U hevelt de criteria die vastliggen in de algemene maatregel
van rijksbestuur voor een deeltje over naar de wet.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Juist.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Dat doet u met een beroep op de adviestaak van het Kapittel. Dat is natuurlijk
heel oneigenlijk.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Het ligt in het verlengde van datgene wat wij nu bespreken. Natuurlijk
ga ik geen wijziging voorstellen in het kader van het artikel over de afschaffing
van de algemene adviestaak; daar heeft u gelijk in. Ik voeg wel twee nieuwe
artikelen toe die in verband staan met de taak van het Kapittel.
 
 
 
 
 
 De heer Kamp (VVD):
 
 Voorzitter! Ik weet niet of de heer Apostolou mevrouw Scheltema heeft
overtuigd, maar mij heeft hij in ieder geval niet overtuigd.
Ik wil hem twee vragen voorleggen.
 
 Vindt hij het formeel wel juist, als de regering een wetsvoorstel naar
de Raad van State stuurt over het laten vervallen van een adviestaak, dat
hij vervolgens met een heel ander punt komt waarover de Raad van State niet
heeft kunnen adviseren?
 
 Het probleem dat hij nu aan de orde stelt, heeft hij al eerder aan de
orde gesteld. Het is uitgediscussieerd in de Kamer. Dat heeft tot een conclusie
geleid; de regering heeft er een conclusie uit getrokken. Wij hebben ons neergelegd
bij die conclusie. Is het dan juist om nu dat onderwerp er weer met de haren
bij te slepen? Ik heb eigenlijk de indruk dat zijn vragen en de citaten van
mevrouw De Graaff er ook een beetje met de haren bij zijn gesleept.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Over het eerste punt het volgende. Ik moet u eraan herinneren dat de Raad
van State specifiek over de twee artikelen waarover ik nu een voorstel doe,
heeft geadviseerd. In die zin moet u mijn amendement nu zien in het verlengde
van de discussie die wij in de afgelopen maanden hebben gehad over het automatisme,
en over het nieuwe decoratiestelsel. Ik zou hier niet mee komen, als niet
in de afgelopen periode en in de debatten die er geweest zijn – twee
AO's, en twee plenaire debatten – hierover uitvoerig is besproken. Voor
de Kamer zijn nu alle mogelijkheden uitgeput. Ik maak nu gebruik van het recht
van amendement van deze Kamer om iets wat het kabinet niet uitvoert, wél
uit te laten voeren. Ik twijfel er niet aan dat wat ik nu doe, helemaal past
in het kader van wat wij tot nu toe over het nieuwe decoratiestelsel hebben
besproken.
 
 Over de afschaffing van het automatisme voor volksvertegenwoordigers is
uitvoerig met de minister van gedachten gewisseld. Het lijkt mij niet dienstig,
alle argumenten hier nogmaals uiteen te zetten. De Kamer heeft de motie-Apostolou/Scheltema-de
Nie aangenomen; het kabinet heeft deze echter niet willen uitvoeren. Ik heb
net gezegd dat we twee AO's en twee plenaire debatten hieraan hebben gewijd.
Het mocht niet baten: het kabinet wilde het automatisme handhaven. Rest mij
om gebruik te maken van het recht van amendement, om de uitspraak van de Kamer
kracht bij te zetten. De door mij ingediende amendementen beogen het automatisme
te laten vervallen. Ik heb daarvoor gekozen, om de criteria die in het Ordereglement
staan in de respectieve wetten op te nemen, en daarmee vast te leggen dat
in het Ordereglement geen nadere regels opgenomen mogen worden over de criteria.
De consequentie hiervan is dat de artikelen 1 en 2 van het Ordereglement in
de wetstekst terechtkomen, en het eerste en tweede lid van artikel 14 komen
te vervallen. Daarnaast worden in artikel 14 van de wet instelling van de
Orde van de Nederlandse Leeuw en artikel 13 van de wet instelling van de Orde
van Oranje-Nassau de woorden "de procedure inzake" ingevoegd. Het Kapittel
zal deze criteria dus ook op de volksvertegenwoordigers moeten toepassen.
Ik verwacht dat ten minste de fracties die de motie-Apostolou/Scheltema-de
Nie hebben gesteund, ook deze amendementen zullen steunen. Wellicht kunnen
ook de overige fracties hun steun geven.
 
 De verschuiving in de standpuntbepaling van het kabinet inzake dit onderwerp
stemt mij trouwens ook niet pessimistisch. De minister heeft namelijk, na
aanvankelijk te hebben ingestemd met de uitvoering van de motie-Apostolou/Scheltema-de
Nie, met grote stelligheid in een algemeen overleg gezegd dat het kabinet
niet meer twijfelt over de regeling van het automatisme bij volksvertegenwoordigers.
Tot onze verbazing, maar ook met grote instemming, hebben wij geconstateerd
dat het kabinet een gunstige wijziging heeft aangebracht, door de volksvertegenwoordigers
na de uitoefening van hun functie voor een onderscheiding in aanmerking te
laten komen. Er blijft nog één kleine stap over: de afschaffing
van het automatisme. Ik vertrouw erop dat met deze twee amendementen ook deze
stap wordt gezet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! Aan de orde is het voorstel van rijkswet tot wijziging
van de rijkswet van 15 april 1994 tot wijziging van de wet inzake instelling
van de Orde van Oranje-Nassau en de Orde van de Nederlandse Leeuw, alsmede
de instelling van het Kapittel voor de civiele orden. Het is een hele mond
vol, maar het komt erop neer dat in dit complex van wetten de algemene adviestaak
van het Kapittel wordt afgeschaft als uitvloeisel van het beleid sanering
adviesstelsel waarover in deze Kamer zeer brede overeenstemming bestaat. Het
gaat dus om afschaffing van de adviestaak. Dat staat met zoveel woorden in
de considerans. Daarover heeft de Raad van State geadviseerd en daarover is
ook de mening van de Nederlandse Antillen en Aruba ingewonnen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Met dat voorstel kon mijn fractie instemmen en
wat ons betreft was het dan ook een hamerstuk geworden. Nu ligt er echter
plotseling het amendement-Apostolou. Ik ken de opvattingen van de heer Apostolou
en tot op zekere hoogte zijn wij best samen opgetrokken, dus verbaast de inhoud
van het amendement mij niet. Wat mij wel verbaast, is de wijze waarop wij
nu, na alles wat er in het afgelopen jaar op dit terrein aan de orde is geweest,
met een naar mijn gevoel nogal oneigenlijk middel van amendering van een wetsvoorstel
te maken krijgen; een amendering die iets geheel anders beoogt te regelen
dan waarop dit wetsvoorstel doelt, waarbij de heer Apostolou alsnog zijn gelijk
probeert te halen. Daartegen zijn nogal wat bezwaren aan te voeren.
 
 De minister heeft in eerdere debatten duidelijk te kennen gegeven waarom
hij toch niet zonder enig automatisme ten aanzien van volksvertegenwoordigers
kon werken. Wij hebben daarvoor enig begrip getoond. Ik vraag mij dan ook
af of die houding als gevolg van het amendement zal verdwijnen. Wel bleek
de minister bereid om de D66-suggestie om in ieder geval geen onderscheidingen
meer te verlenen aan zittende volksvertegenwoordigers, over te nemen, zelfs –
en dat is heel bijzonder in dit huis – nadat de motie was verworpen.
Daarmee koos de minister voor één van de twee wegen die mijn
fractie de minister had aangegeven om uit de impasse te komen. Daarmee waren
wij tevreden en was voor mijn fractie de kous af. En dat alles heeft zijn
beslag gekregen in de algemene maatregel van rijksbestuur van 15 februari,
die heeft voorgehangen en waarover niemand meer een debat heeft aangevraagd,
en die mitsdien vervolgens, zoals gebruikelijk voor een algemene
maatregel van rijksbestuur, in het Staatsblad, het Publikatieblad van de Antillen
en het Afkondigingsblad van Aruba is gepubliceerd en onlangs in werking is
getreden.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het gaat dan toch niet aan om als mosterd na de
maaltijd in het kader van een wetswijziging tot afschaffing van de adviestaak
van het Kapittel alsnog via amendering wijziging te brengen in de wijze van
het verlenen van onderscheidingen zonder dat iemand daar verder bij betrokken
is geweest? Noch de Raad van State, noch de overige delen van het Koninkrijk
die krachtens eerdere publikaties mochten rekenen op het beleid zoals dat
neergelegd was in de pas gepubliceerde algemene maatregel van rijksbestuur,
waarover ook door de fractie van de PvdA geen debat was aangevraagd.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Dat laatste is inderdaad waar. Wij hebben dat niet gedaan omdat wij uitvoerig
met de minister gesproken hebben over de algemene maatregel van rijksbestuur.
Wij kenden zijn opvattingen daarover. Dus het zou tevergeefs geweest zijn
om daarover nog eens een debat te houden. Mijn vraag aan u is of de fractie
van D66 nu is afgestapt van het idee om het automatisme af te schaffen. U
voert wel een aantal technische bezwaren aan tegen het amendement, maar de
inhoud ervan is glashelder.
 
 Als ik gelijk heb op het punt dat ik deze amendementen in mag dienen,
zult u dan deze amendementen steunen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Ik zal deze amendementen in ieder geval niet steunen, omdat ik vind dat
dit punt met de haren bij dit wetsvoorstel wordt gesleept. Ik zal u ook zeggen
wat ik met dat automatisme doe. Dat heb ik trouwens al gezegd. In een eerder
gehouden debat is over deze materie diepgaand gesproken. De minister voelde
zich toen voor een impasse geplaatst, onder andere doordat de meerderheid
van de Kamer dat automatisme voor kamerleden wilde laten vervallen. Hij heeft
toen naar mijn gevoel op redelijk overtuigende wijze aangetoond dat het automatisme
niet helemaal kan vervallen. Aan de andere kant heeft hij wel begrip getoond
voor onze overweging dat het raar was zo'n volledig automatisme voor kamerleden
te laten gelden en heeft hij dus gekozen voor de weg die wij in dat debat
hebben aangegeven, namelijk die van geen onderscheidingen voor volksvertegenwoordigers
tijdens hun zittingsperiode. Daarna kan het dan gewoon beoordeeld worden.
Die weg heeft hij bewandeld. Ik heb toen in dat debat gezegd: daarmee is voor
ons de kous af. En daar verander ik nu niets meer aan.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 U stemt dus niet tegen de amendementen vanwege de technische gang van
zaken omdat het toelaatbare amendementen zijn. U stemt ertegen omdat het automatisme
inhoudelijk nu niet meer aan de orde is. Daarmee heeft de D66-fractie in zeer
korte tijd een draai gemaakt. U bent blijkbaar niet bestand tegen kritiek
en u wilt geen gevecht aangaan met het kabinet. U legt zich erbij neer, terwijl
ik het recht van de Kamer gebruik om te amenderen. U hebt nu de kans om hetgeen
wij samen een aantal maanden geleden wilden, te bewerkstelligen. Waarom doet
u dat niet?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Ik vind dat de methode om dit te bewerkstelligen er met de haren bijgesleept
wordt. U had de koninklijke weg kunnen bewandelen van een initiatiefwetsvoorstel,
met een gang langs de Raad van State en de koninkrijksdelen. Dan hadden wij
er nog eens over kunnen praten. Maar dat heeft u niet gedaan. Ik heb tegen
de minister gezegd in dat debat waarover ik het had, dat voor ons de weg van
het niet onderscheiden van volksvertegenwoordigers en het daarmee doorbreken
van het automatisme een begaanbare weg is. Wij hebben hem voorgesteld die
suggestie over te nemen. De minister heeft dat gedaan. Dan vind ik het raar
als u nog eens gaat zeggen: en nu hebben jullie je zin op dat punt gekregen,
wil je nu niet toch nog dat meerdere ook hebben? Nee, zo zit mijn fractie
niet in elkaar.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 U hebt dat zelf gewild. Dat is niet mijn wil. U hebt voor die motie gestemd.
Ik begrijp nu van u dat u er wel voor was geweest als de PvdA de weg van een
initiatiefwetsvoorstel had gevolgd. Sorry, maar ik kan u niet volgen. Ik heb
nu in plaats van te kiezen voor de ingewikkelde procedure van het indienen
van een initiatiefwetsvoorstel over dit onderwerp, gekozen voor een gemakkelijke
weg. Ik heb zelfs gedacht: ik heb geluk gehad dat dit wetsvoorstel bij de
Kamer ingediend wordt juist in een periode waarin deze discussie speelt. Ik
los dat dus op een gemakkelijke manier op en u wilt de ingewikkelde weg van
een initiatiefwetsvoorstel bewandelen om dan voor de afschaffing van het automatisme
te zijn. Ik kan u niet volgen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Dan heeft u mij verkeerd begrepen. U had natuurlijk al eerder voor die
weg moeten kiezen. Ik vind dat je raar bezig bent als je een algemene maatregel
van rijksbestuur hebt laten voorhangen en de hele zaak in werking hebt laten
treden en dan vervolgens op een uitermate oneigenlijke manier alsnog je gelijk
probeert te halen. Dat had je dan veel eerder moeten doen. Ik vind het nu
mosterd na de maaltijd.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik blijf inderdaad bij mijn idee dat dit een heel goede kans is om vast
te leggen wat de Kamer heeft uitgesproken. U loopt daarvoor weg. Dat vind
ik jammer.
 
 
 
 
 
 De heer Kamp (VVD):
 
 Voorzitter! Het is niet gebruikelijk in deze Kamer en ik hoop dat de minister
het niet als onhoffelijk zal ervaren, maar ik wil geen aparte beschouwing
aan dit onderwerp wijden, omdat ik mij wil aansluiten bij hetgeen mevrouw
Scheltema heeft gezegd. Ik sluit mij namens de VVD-fractie bij haar analyses
van het voorstel van de regering en van het amendement van de heer Apostolou
aan en ook bij de kwalificaties die zij aan beide voorstellen heeft gewijd.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Voorzitter! Ik zou teleurgesteld zijn geweest als we na de vierde keer
geen vijfde keer over dit onderwerp hadden kunnen praten. Het is dus op zich
leuk dat ik hier weer mag zijn.
 
 Voorzitter! Misschien is het goed dat ik nog even zeg waar dit wetsvoorstel
nu eigenlijk over gaat. Ik zeg dit met grote nadruk in de richting van de
heer Apostolou, want ik geloof dat hem dit toch ontgaan is.
Het wetsvoorstel is een uitvloeisel van een lang traject – dat overigens
door het vorige kabinet is ingezet – om aan het advies- en overlegstelsel
zoals wij dat toen kenden een einde te maken, en daar een ander, moderner,
meer op de eisen van deze tijd toegesneden nieuw stelsel voor in de plaats
te stellen. De grondgedachte daarvan was om het hele oerwoud van adviesorganen
te beperken tot een of soms twee adviesorganen per departement, per beleidsterrein.
 
 Voorzitter! Daarmee moest er een heel traject worden afgelopen. Bepaalde
adviestaken die wettelijk aan bepaalde instituties waren toegekend, dienden
daar weer per wet van te worden afgenomen. Het wetsvoorstel dat voorligt is
een technische uitwerking van een breder wetgevingstraject over het advies-
en overlegstelsel. Aan het Kapittel wordt zijn wettelijke taak om te adviseren
over beleid en wetgeving ontnomen. De vraag blijft dan over of het Kapittel
waaraan die wettelijke taak ontnomen is, dan nog mag adviseren. Dat mag niet
in de zin zoals dat indertijd juist bedoeld is in de Kaderwet adviesstelsel
en alles wat hieraan annex is. In de wettelijke zin van het woord mag het
Kapittel dus niet meer als officieel adviesorgaan van de regering optreden
bij beleid en wetgeving. Dat is nu afgelopen.
 
 Wat blijft er dan over? Men komt dan in een ander traject terecht, een
traject waarin bestuurders en in dit geval ministers regelmatig contact hebben
met instituties. Ik spreek vaak met het Kapittel. Ik ben soms geïnteresseerd
in een mening over iets. Soms heb ik ook een specifieke vraag. Ook staat het
het Kapittel vanzelf vrij om ook in algemene zin iets aan mij te schrijven.
Maar dit mag niet worden verward met de wettelijke taak tot advisering. In
de praktijk betekent dit dat ik, behalve op het punt van het jaarverslag en
de evaluatie van punten die als zodanig zijn geregeld, wel eens vaker iets
van het Kapittel hoor. Ook als de Kamer op een gegeven moment geïnteresseerd
is in een advies van het Kapittel, dan bestaat hiertoe de mogelijkheid. Dit
mag echter niet verward worden met de wettelijke taak.
 
 Overigens is er in de nabije toekomst nog een adviesorgaan dat de regering
op wettelijke basis adviseert over beleid en wetgeving, ook op dit terrein.
Dat zal straks de Raad voor het openbaar bestuur zijn. Deze raad zal voor
het ministerie van Binnenlandse Zaken de algemene adviserende raad zijn, die
op alle terreinen die binnenlandse zaken aangaan, met een kleine speciale
voorziening voor de financiën, zal adviseren. De wettelijke taak wordt
dus wel voortgezet maar in een ander kader.
 
 Voorzitter! De heer Apostolou heeft mij vervolgens gevraagd wat de verhouding
is tussen de organisatie van het Kapittel en de Kanselarij der Nederlandse
Orde. De ondersteuning van het Kapittel voor de civiele orde is geïntegreerd
in de Kanselarij der Nederlandse Orde. Deze ambtelijke organisatie vervult
dus de oude, lees ook beheersmatige taken ter ondersteuning van de nieuwe
taken. De kanselier der Nederlandse Orde heeft qualitate qua zitting in het
Kapittel.
 
 De heer Apostolou heeft verder gevraagd of er voldoende personele bezetting
is in het Kapittel om alle werkzaamheden te kunnen verrichten. Ik heb daar
inderdaad mijn twijfels over. Op korte termijn treffen we een tijdelijke voorziening
om het Kapittel te versterken. Het is mijn voornemen om straks, ook op basis
van de evaluatie, meer zicht te krijgen op het precieze werkaanbod. We zullen
daar nader onderzoek naar doen evenals naar de organisatie om vervolgens zeer
zorgvuldig te kunnen afwegen hoe groot de bezetting moet zijn om het werk
naar behoren te verrichten.
 
 Ik kom daarmee op een ander punt waar de heer Apostolou over sprak. In
de laatste ronde van aanvragen en toekenning zijn er natuurlijk een aantal
problemen zichtbaar geworden, variërend van spanningen over het oordeel
tussen de burgemeester, de commissarissen en het Kapittel. In dat rijtje horen
trouwens ook nog de minister, het kabinet en de Koningin thuis. Daarop zullen
wij bij de evaluatie terugkomen. Dan komen ook dit soort praktische capaciteitsvragen,
als die zich hebben voorgedaan, aan de orde. Ik zal de Kamer, zodra ik die
evaluatie heb en ik daarover ook een oordeel heb gevormd samen met het kabinet,
over een en ander inlichten. Wij kunnen daar dan, als de Kamer dat wenst,
eventueel een gesprek over voeren.
 
 Ik kom nu op het hoofdpunt van deze discussie, althans zoals het door
de heer Apostolou is ingebracht. Dat gaat om het amendement over het weghalen
van het automatisch toekennen van een koninklijke onderscheiding aan een volksvertegenwoordiger.
Ik wil er hier met grote nadruk op wijzen dat het grote gevaar van de gedachte
van de heer Apostolou de verpolitisering is van de toekenning van onderscheidingen
aan volksvertegenwoordigers. Dat is een zeer onwenselijke situatie, zeker
als het gaat om volksvertegenwoordigers in onze Nederlandse democratie, die
als lid van een democratisch gekozen orgaan een zeer bijzondere verantwoordelijkheid
in de samenleving vervullen. Ik zal niet verder ingaan op alle argumenten
die ik indertijd naar voren heb gebracht om aan te tonen hoe ongelukkig het
idee van de Partij van de Arbeid op dit punt is. Ik wil het ook niet helemaal
onbesproken laten.
 
 Daarna komen wij bij de volgende vraag: moet dat hier geregeld worden?
Hoe sta ik daartegenover? De Kamer weet ook uit vorige debatten dat ik vind
dat ik mij als minister moet houden aan de gestelde regels en dat ik niet
zomaar de vrijheid heb om daaroverheen wat signalen af te geven. Het is voor
mij zeer verleidelijk om over de toelaatbaarheid van het amendement te praten.
Ik ga daar niet over. Het is de Kamer zelf die op grond van artikel 97 van
het Reglement van Orde moet beoordelen of zij vindt dat een amendement toelaatbaar
is of niet, om de redenen die mevrouw Scheltema bij interruptie heeft genoemd.
 
 Ik maak mij niet zozeer zorgen om de toelaatbaarheid van het amendement.
Ik wil wel gezegd hebben dat ik mij er zorgen over maak dat in de Partij van
de Arbeid kennelijk zo'n grote verwarring heerst over wat algemene adviestaken
zijn en wat individuele adviseringen. De manier waarop de heer Apostolou nu
hier die twee dingen aan elkaar koppelt, vind ik heel raar. Het staat immers
heel ver van elkaar af. Hij had net zo goed kunnen zeggen dat omdat in het
wetsvoorstel het woord Kapittel voorkomt en hij ook iets met het Kapittel
wil, het dus niet met elkaar in strijd is. Ik vind het echt absoluut niets
met elkaar te maken hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Dat begrijp ik niet helemaal. Het Kapittel houdt als enige
taak over om op grond van de criteria de aanvragen te beoordelen die gedaan
zijn door de burgemeester, de commissaris der koningin, enzovoort. Het Kapittel
beoordeelt die aanvragen op grond van de criteria die nu in het Ordereglement
staan. Daar heb ik het over. Ik heb het helemaal niet over de algemene adviestaken.
Ik begrijp goed dat dit een ander hoofdstuk is. Ik haak aan bij deze taak
van het Kapittel. Ik zeg daarbij dat de algemene criteria op grond waarvan
het Kapittel een oordeel vormt, ook zouden moeten gelden voor volksvertegenwoordigers.
Dat is mijn stelling. Dat is helemaal niet in tegenspraak met wat dan ook.
Het ligt in het verlengde van de gedachte dat het Kapittel een instrumentarium
heeft waarmee men beoordeelt.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Dat ontken ik niet. Ik ontken niet het recht van de heer Apostolou om,
telkens als hij daar kans toe ziet, zijn doel te bereiken. Ik hoop niet dat
hij het ooit bereikt. Ik ontken echter absoluut niet dat hij dat recht heeft.
Ik maak mij echter zorgen om het volgende. Dit wetsvoorstel heeft slechts
als inhoud, de algemene wettelijke adviestaak weg te nemen op grond van het
algemeen geformuleerde en ook door de heer Apostolou ondersteunde beleid.
Bij dit punt brengt de heer Apostolou datgene aan de orde wat hij nu onder
de titel van individuele advisering brengt in het kader van het afschaffen
van automatismen bij beoordeling. Ik zeg de Kamer, even los van het reglement
van de Kamer, dat ik absoluut niet de relatie tussen die twee onderwerpen
zie. Ik zie wel die twee onderwerpen, maar zij hebben niets met elkaar te
maken. In die zin brengt de heer Apostolou een onderwerp in bij een wetsvoorstel
waar het niet thuishoort. Hij brengt mij daarmee in de moeilijkheden. Ik wil
vast het volgende aankondigen. Als het amendement wordt aangenomen, zal ik
zeer ernstig in overweging moeten nemen om het wetsvoorstel direct na aanneming
van het amendement in te trekken. Ik vind immers dat er dan iets op een zeer
oneigenlijke manier geregeld wordt in de wet. Dat behoort niet. Ik zit dan
overigens wel in andere moeilijkheden. Ik hou dan een Kapittel over dat nog
een wettelijke adviestaak heeft, terwijl een andere wet zegt dat het Kapittel
die niet moet hebben. Ik vind het echter absoluut niets met elkaar te maken
hebben. Dat is het enige dat ik zeg. In die zin kan ik materieel onderstrepen
wat mevrouw Scheltema en de heer Kamp hebben gezegd, even los van artikel
97. Dat laatste is immers een zaak van de Kamer.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Voor mij is het overduidelijk dat er geen rechtstreeks verband is. Het
is wel in het verlengde van hetgeen aan de orde is. Het is niet zo dat het
in geen enkel kader past. Ik heb aangegeven in welk kader ik met deze gedachten
kom. De Kamer heeft daarover te beslissen. Ik heb niet gemerkt dat iemand
de amendementen ontoelaatbaar vindt.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 De heer Apostolou spreekt nu zijn collega's toe. Hij is er niet in geslaagd
om maar op enigerlei wijze het verband aan te tonen tussen hetgeen hij wenste –
wat ik overigens respecteer – en dit wetsvoorstel dat over een totaal
ander element gaat. Dat is het enige wat ik kan zeggen. Er zit een dreigement
bij indien het amendement wordt aangenomen. Dat brengt mij in de moeilijkheden
die ik zoëven schetste.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik kan mij goed voorstellen dat de minister in grote problemen kan komen.
Wat ik doe is geen unicum. Het is vaker voorgekomen dat een amendement terzake
van een wetswijziging door de Kamer is aangenomen. Ik blijf binnen de wet
die wij thans behandelen. Ik voeg twee nieuwe artikelen toe die in mijn ogen
verband houden met de materie waarover wij het thans hebben. De wijziging
betreft niet zozeer het Kapittel alswel de twee wetten.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Het spijt mij, maar het is onjuist wat de heer Apostolou zegt. De voorzitter
heeft de titel van het wetsvoorstel met veel warmte voorgelezen. Het wetsvoorstel
gaat over het vervallen van de algemene adviestaak van het Kapittel; het gaat
nergens anders over. Dit wetsvoorstel gaat maar over één punt.
Het gebeurt wel eens meer dat er een verkeerd woord in het wetsvoorstel staat.
Dat noemen wij een technische wijziging. Wat de heer Apostolou voorstelt is
inhoudelijk een ander beleid. Dat is zijn recht, maar het moet niet op dit
moment gebeuren.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik heb juist voor dit moment gekozen, omdat ik het een geschikt moment
vind. Een aantal maanden geleden hebben wij in de Kamer een discussie gehad
die nu wordt voortgezet. Ik meen dat het goed is dit mee te nemen in de verdere
evaluatie die wij in het najaar zullen bespreken. Naar mijn mening zijn de
amendementen te rechtvaardigen. Ze liggen in de lijn van de discussie over
het nieuwe decoratiestelsel.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Ik ga thans in herhalingen vallen. De heer Apostolou heeft mij op geen
enkele wijze ervan overtuigd dat wat hij wil, iets te maken heeft met dit
wetsvoorstel.
 
 Er blijft nog een punt over waar de heer Apostolou erg snel door de bocht
gaat. Hij heeft de positieve reactie van het kabinet op het voorstel van mevrouw
Scheltema om het automatisme te handhaven, maar de toekenning te doen geschieden
bij defungeren – weggaan – vertaald als een concessie op het principe
van het automatisme. Daar is geen sprake van. Het is nog net zo automatisch
als het was, zo automatisch, dat hij op een oneigenlijk moment nog een amendement
wil indienen. Hij mag die twee zaken zo niet aan elkaar koppelen.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik heb alleen maar een opmerking aan het adres van de minister gemaakt.
In het algemeen overleg heeft de minister met grote stelligheid gezegd dat
wat het kabinet heeft vastgelegd staat. Een aantal weken later komt het kabinet
toch met een wijziging die niets met automatisme te maken heeft, maar wel
met de systematiek van verlening van onderscheidingen.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Als er bij het evaluatiedebat met de Kamer net zulke goede ideeën
komen als het idee van mevrouw Scheltema, zal het kabinet zich daarvoor natuurlijk
openstellen. Als het gaat over het afschaffen van het automatisme, moet de
heer Apostolou met betere argumenten komen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Is artikel 97 uitputtend behandeld?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 De voorzitter heeft ook een taak. Het is naar mijn gevoel echt een randgeval. Het staat op gespannen voet met het wetsvoorstel. Het
is toelaatbaar zolang de Kamer het toelaatbaar acht. Wij zijn er zelf bij.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Daarom bracht ik het met een glimlach naar voren. Ik voel mij als voorzitter
niet geroepen om een voorstel te doen. U draait, terecht en begrijpelijk,
om de vraag heen; ik zeg het in alle neutraliteit. Indien u een voorstel wilt
doen, dan is dit het moment. Zo niet, dan stel ik voor om de beraadslaging
te sluiten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Ik denk dat het goed is dat het amendement in stemming komt.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat is duidelijk. Dan stel ik voor dat nu de beraadslaging wordt gesloten.
Mij blijkt dat men daarmee kan instemmen.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 Sluiting 16.01 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-87-5870-5876.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl