Herdenking overlijden van de minister van Staat dr. I. Samkalden
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 4609-4611

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-05-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 77, pagina 4609-4611

17-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Interpellatie M.B. Vos, gericht tot de ministers van Economische Zaken, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van Verkeer en Waterstaat, over het CO2-beleidPagina 4611-4624
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 17 mei 1995)Pagina 4662-4663
Noot bij interpellatievragen M.B. Vos over het CO2-beleidPagina 4707-4707
77ste vergadering; 17 mei 1995Pagina 4609-4609
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Bepalingen met betrekking tot de educatie en het beroepsonderwijs (Wet educatie en beroepsonderwijs) (23778)Pagina 4624-4662
Herdenking overlijden van de minister van Staat dr. I. SamkaldenPagina 4609-4611
Regeling van werkzaamheden (woensdag 17 mei 1995)Pagina 4611-4611

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Herdenking dr. I. Samkalden 
 
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Geachte medeleden! Vorige week donderdag bereikte ons het bericht van
het overlijden op 82-jarige leeftijd van de minister van Staat dr. Ivo Samkalden.
Wij herdenken hem hier omdat hij deze uitzonderlijke eervolle functie bekleedde,
maar wij herinneren ons hem vooral om de uitzonderlijke serie van publieke
verantwoordelijkheden die daaraan voorafging.
 
 Samkalden was een van de laatsten uit een groep die Nederland in deze
eeuw veel goede bestuurders heeft opgeleverd, de Indologen. Aan die faculteit
studeerde hij in 1936 in Leiden af en over de Indische staatsinrichting schreef
hij vervolgens een dissertatie. In de periode 1938-1942 zette hij de loopbaan
in waarvoor deze opleiding bestemd was, die van ambtenaar in het koloniaal
bestuur. Zo heette die bestuursdienst officieel niet en op die manier gaf
Samkalden daaraan ook geen invulling. Reeds toen gaf hij blijk van een politieke
visie waarbij bestaande verhoudingen getoetst werden aan normen van rechtsstaat
en democratie, dit echter weer in het algemene kader van vertrouwen in het
menselijk verstand. Met dat vertrouwen in zindelijk, open redeneren, was Samkalden
een van de laatste vertegenwoordigers van een groep die Nederland veel scherpe
denkers heeft opgeleverd, de groep rond de schrijvers Ter Braak en Du Perron
van het tijdschrift Forum. 
 
 Samkalden was van 1942 tot 1945 geïnterneerd in een Japans kamp,
een situatie waaraan hij zelf – zoals hij later eens vertelde –
niets kon doen en waarin hij dus niet bang hoefde te zijn. Een week na zijn
vrijlating was hij weer op kantoor, maar reeds in 1946 kwam hij dicht bij
de kern van de politieke besluitvorming, toen de commissie Generaal onder
leiding van Schermerhorn met de Republiek onderhandelde over het akkoord van
Linggadjati. Na zijn terugkeer in 1947 in Nederland begon Samkalden een nieuwe
carrière waarvoor de grondslag werd gelegd bij de wetgevingsafdeling
van het ministerie van Landbouw, alweer een vruchtbare omgeving, waaraan Nederland
veel praktisch ingestelde juristen te danken heeft. Tegelijkertijd engageerde
Samkalden zich geleidelijk steeds meer in de politiek waarbij naar zijn mening
een rationele overheid geroepen was nieuwe taken op zich te nemen zowel ter
wille van de vrede als ter wille van de rechtvaardigheid.
 
 Zijn politieke loopbaan begon bij de Wiardi Beckmanstichting – een
instelling die ik eigenlijk als vierde groep zou mogen noemen – en leidde
vervolgens via het lidmaatschap van de SER en een lidmaatschap van de provinciale
staten naar het ministerschap van Justitie in het laatste kabinet-Drees, gevolgd
door een jaar lidmaatschap van de Tweede Kamer. Op al die plaatsen was Samkalden
niet alleen politicus, maar ook bestuurder en jurist. Zijn vriendenkring lag
evengoed in de wetenschap als in de partij en de Kamer. Bovendien had hij
energie en zelfdiscipline genoeg om op drie terreinen tegelijk actief en effectief
te zijn. Zo volgde op een hoogleraarschap in Wageningen in de jaren vijftig,
15 jaar later, een leerstoel internationaal recht in Leiden en daarop weer
een tweede ministerschap van Justitie, nu in het kabinet-Cals.
 
 In die tweede ministersperiode deden zich in de Nederlandse samenleving
veranderingen voor waar Samkalden enige afstand van bewaarde. Enerzijds noemde
hij de kritiek in haar toenmalige verschijningsvorm een "kind van onze tijd".
Zij moest naar zijn mening "luid en fel zijn, zelfs provoceren om een kans
te krijgen gehoord te worden, omdat er zoveel zo radicaal veranderd moet worden",
maar anderzijds noemde hij "gezag nodig, juist om vrijheid te garanderen.
Door ontwikkelingen van techniek en door beter onderwijs, leeft men in verschillende
sferen en daardoor is de kans ook veel groter om binnen de vrijheidskring
van een ander te komen. In zo'n situatie is gezag nodig om ordenend op te
treden en waarborgen te scheppen dat ieder het zijne krijgt. Het alternatief
is strijd van allen tegen allen".
 
 Op vergelijkbare wijze heeft hij weer bijna tien jaar later, toen hij
zelf burgemeester van onze hoofdstad was geworden, politie-optreden verdedigd
tegen demonstranten die sloop ten behoeve van de metro-aanleg wilden voorkomen.
 
 Nog moeilijker en principiëler was de beslissing die Samkalden in
1966 moest nemen om de oorlogsmisdadiger Lages een onderbreking van zijn gevangenisstraf
toe te staan. Hij verdedigde die beslissing op 21 juni 1966 met een indrukwekkende
redevoering in de Tweede Kamer. Niet deernis jegens Lages, zelfs niet barmhartigheid
had hem gemotiveerd, maar "uitsluitend de wens om het zelfrespect van de Nederlandse
samenleving, het respect voor de beginselen die haar strafstelsel beheersen,
te behouden". Achteraf kunnen wij vaststellen dat Samkalden zich op dat moment
manifesteerde als principieel mens, toch altijd weer iets meer dan de drie-eenheid
politicus-bestuurder-wetenschapper.
 
 Samkalden sloot het actieve deel van zijn loopbaan af met het burgemeesterschap
van Amsterdam, dat hij van 1967 tot 1977 vervulde. Het was de werkkring die
hij, naar eigen zeggen, het langst vervulde. Als geboren en getogen Rotterdammer
ging hij van Amsterdam en van de mensen daar houden, zelfs wanneer een raadslid
hem als "kale klerelijer" betitelde of een hele zaal massaal jouwde: "Gooi
Samkalden in de gracht". De burgemeester stond daar onkreukbaar en mild lachend
bij. Na zijn aftreden als burgemeester bleven zijn vrouw en hij weloverwogen
in het centrum van Amsterdam wonen, maar zagen wij hem ook weer wat vaker
in Den Haag, onder andere als voorzitter van de Europese beweging, als voorzitter
van de Raad van advies voor de ruimtelijke ordening en als voorzitter van
de Stichting Indisch monument, om slechts enkele van zijn functies te noemen.
 
 Wij herdenken in de minister van Staat Ivo Samkalden iemand die met zijn
vele gaven van hoofd en hart gedurende vele jaren een voorbeeld is geweest
van plichtsbesef op het hoogste niveau. Namens u allen wens ik mevrouw Samkalden,
de kinderen en kleinkinderen de kracht om dit verlies te dragen.
 
 
 
 
 
 Minister Kok:
 
 Mijnheer de voorzitter! Gistermiddag namen wij in Amsterdam afscheid van
dr. Ivo Samkalden, minister van Staat. Namens de regering wil ik woorden van
grote erkentelijkheid en dankbaarheid uitspreken voor de waardevolle bijdrage
die hij gedurende tientallen jaren aan het openbaar bestuur, de publieke zaak,
de politiek en de wetenschap heeft geleverd. In een groot aantal moeilijke
functies toonde hij zich onder vaak lastige omstandigheden in staat tot het
dragen van verantwoordelijkheid op een wijze die respect afdwong. Scherpzinnig,
besluitvaardig, integer, een overtuigd sociaal-democraat, in brede kring gerespecteerd.
 
 In de periode van de Tweede Wereldoorlog waren er de moeilijke jaren van
de Japanse gevangenschap. Direct na terugkeer in Nederland had hij als een
van de secretarissen van de commissie Generaal een werkzaam aandeel in het
proces van dekolonisatie. Het akkoord van Linggadjati heeft tot zijn diepe
teleurstelling niet tot een oplossing mogen leiden. Daarna – wij schrijven
dan zomer 1947 – was Ivo Samkalden hoogleraar, hoofd wetgeving en juridische
zaken op het ministerie van Landbouw en Visserij, lid van de provinciale staten
van Gelderland, lid van de SER en lid van de Tweede en Eerste Kamer, tweemaal
minister van Justitie in het laatste kabinet-Drees en in het kabinet-Cals
en burgemeester van Amsterdam.
 
 In de wetenschap groeide zijn belangstelling voor de rechts- en staatswetenschappen
uit tot het terrein van het internationaal en Europees recht. De internationale
samenwerking, een hoeksteen van het naoorlogs Nederlands beleid, had zijn
grote steun en belangstelling. Van de Europese beweging werd hij later in
zijn leven een enthousiast voorzitter. 
 
 Als minister van Justitie heeft dr. Samkalden zich doen kennen als een
vernieuwer. Intens bezig met de herziening van het Burgerlijk Wetboek en met
belangrijke onderwerpen als de grondpolitiek, de onteigeningswetgeving en
het voorkeursrecht van gemeenten. Voor alles blijft hij in onze herinnering
de beschermer van de rechtsstaat en de rechtsorde, ook wanneer hij zich voor
uiterst moeilijke beslissingen zag geplaatst, zoals ten tijde van de strafonderbreking
van Lages.
 
 In de turbulente jaren 1967-1977 heeft Amsterdam in burgemeester Samkalden
een uitstekend bestuurder gehad. In die turbulente periode van tien jaar gaf
hij met grote inzet, intelligentie en vasthoudendheid leiding aan het bestuur
van de stad, in een tijd waarin de acties van studenten en ook andere acties
een grote heftigheid kenden en de politieke verhoudingen in de stad door een
toenemende polarisatie ingrijpend veranderden. Het dwingt groot respect af
dat burgemeester Samkalden niet versaagde.
 
 Na zijn pensionering bleef hij een aantal belangrijke maatschappelijke
werkzaamheden vervullen. In 1985 werd hij door Hare Majesteit de Koningin
benoemd tot minister van Staat.
 
 Zo is de levensgeschiedenis van Ivo Samkalden gekenmerkt door veelzijdigheid:
Indië, Europa, de rechtsgeleerdheid, de volksvertegenwoordiging, het
ministerie van Justitie en Amsterdam. Dat is een uitzonderlijk breed gebied.
Dat brengt mij tot de persoon die hij was.
 
 Hij vertrouwde, naar hij zelf zei, veel op het menselijk verstand, op
de mogelijkheden om verschillen in afkomst, in achtergrond en in opvatting
te overbruggen. Dat is wat hij bij voortduring in praktijk heeft gebracht.
Hij was in staat tegenstellingen te verenigen, ook in zichzelf. Hij kon zich
goed in anderen inleven, zonder zichzelf te verliezen. Hij ging gedegen te
werk, en was tegelijk uitzonderlijk origineel en creatief. Hij was strategisch
en intelligent, in dienst van duidelijke idealen. Bij zijn heengaan gaan onze
gedachten uit naar zijn echtgenote, zijn kinderen en overige familieleden.
Wij wensen hun sterkte en kracht toe. Ivo Samkalden zal in onze herinnering
blijven als een begaafd jurist, een bekwaam bestuurder, maar bovenal als een
nobel mens.
 
 
 
 
 
 (De aanwezigen menen staande enkele ogenblikken stilte in acht.)
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-77-4609-4611.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl