Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Drank- en horecawet (25969)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1043-1054

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-04-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 23, pagina 1043-1054

11-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25969Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2000 (onderdeel cultuur) (26800 VIII)Pagina 1028-1041
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken, te weten de motie-Hirsch Ballin c.s. over de totstandkoming van een Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (26800 V, nr. 141b)Pagina 1043-1043
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Drank- en horecawet (25969)Pagina 1016-1028
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Sanctiewet 1977 en van de In- en uitvoerwet tot vereenvoudiging van de implementatie van internationale verplichtingen (26872); - Regels met betrekking tot de productie en keuring van uitrusting voor zeeschepen (Wet scheepsuitrusting) (26878)Pagina 1016-1016
Presentie en opening (dinsdag 11 april 2000)Pagina 1015-1015
Lijst van besluiten (dinsdag 11 april 2000)Pagina 1105-1106
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 11 april 2000)Pagina 1106-1108
Herdenking van Eerste-Kamerlid Lammert HilaridesPagina 1041-1043
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2000 (26800 X); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2000 (onderdeel NAVO) (26800 V)Pagina 1067-1105
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Drank- en horecawet (25969)Pagina 1043-1054
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2000 (onderdeel cultuur) (26800 VIII)Pagina 1054-1067
Noot met rapport van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrief van de heer A. de Jager i.v.m. zijn benoeming tot lid van de Eerste KamerPagina 1109-1109

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Drank- en horecawet (25969).De beraadslaging wordt hervat.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Het gebruik van alcohol is van alle tijden en
komt in de meeste culturen voor. Aan de consumptie van deze psychotrope stof
zijn onmiskenbaar positieve aspecten verbonden. Alcohol verschaft velen van
ons ontspanning. Het brengt gezelligheid, een in Nederland zo hoog gewaardeerd
begrip, en het verhoogt de feestvreugde als er iets te vieren valt. Bovendien
staat het inmiddels vast dat een geringe wijnconsumptie vanaf de middelbare
leeftijd goed is voor hart en bloedvaten. Op alcohol is dan ook bij uitstek
de oproep van de branche van toepassing: "geniet, maar drink met mate".Hier ligt een fundamenteel verschil met tabak, want daar is het volksgezondheidsbeleid
gericht op non-gebruik. Iedere sigaret is er immers één te veel.
Bij alcohol richt het beleid zich uitsluitend tegen misbruik en overmatig
drinken, hetgeen de regelgeving een stuk ingewikkelder maakt. Er moet echter
wel iets worden geregeld, want de maatschappelijke en de individuele problemen
door overmatig alcoholgebruik nemen toe. Verschillende sprekers hebben daar
vanochtend terecht op gewezen. Het regeerakkoord bevat dan ook de volgende
passage: "Het beleid gericht op het terugdringen van overmatig alcoholgebruik
wordt geïntensiveerd."Met de aan de orde zijnde wijziging van de Drank- en horecawet geeft het
kabinet invulling aan deze passage uit het regeerakkoord. Alvorens op de inbreng
van de woordvoerders in te gaan, wil ik graag eerst een paar algemene opmerkingen
maken.In de afgelopen decennia zijn wij in Nederland veel meer gaan drinken.
In 1960 dronken wij met z'n allen iets meer dan 2 miljard glazen, bier, wijn
of gedistilleerd, per jaar. Nu nuttigen wij samen zo'n 10 miljard glazen.
Het totale verbruik is de laatste jaren overigens vrij stabiel. Het ene jaar
is er weer eens een kleine daling, het jaar erop een kleine stijging. De vervijfvoudiging
van de consumptie, van 2 miljard naar 10 miljard glazen, is natuurlijk voor
een deel te verklaren uit de bevolkingstoename, tussen 1969 en nu. Maar er
is, per drinker, een verdrievoudiging van het gebruik. Bij volwassenen nam
vooral de frequentie van het drinken toe. Wij drinken vaker – 17% van
de drinkers drinkt dagelijks – op meer plaatsen, in meer situaties en
op meer tijdstippen. De jeugd is vooral meer per keer gaan drinken. Uit een
recente NIPO-enquête weten wij, dat jongeren van 15 tot en met 18 gemiddeld
op een avond stappen ruim 9 glazen alcohol drinken. In de vakantie drinken
sommigen nog meer. Wij kennen allemaal de tv-beelden uit sommige badplaatsen
in de zomervakantie.De heren Van Heukelum, Van Schijndel en Hessing hebben het algemene alcoholgebruik
in de bevolking en het misbruik aan de orde gesteld. Uit diverse onderzoeken
blijkt dat, naarmate er in de totale bevolking meer wordt gedronken er in
het algemeen ook meer alcoholproblemen zijn. Het verbaast dan ook niet dat
de zo sterk toegenomen alcoholconsumptie van de afgelopen decennia gepaard
ging met steeds meer alcoholproblemen van allerlei aard: sociaal, medisch,
in het verkeer, op het werk, voor de openbare orde etc. Alcoholproblemen komen
op verschillende manieren tot uiting. Zij doen zich bijna overal voor. Het
is een misvatting om te denken dat alcoholgerelateerde problemen beperkt zouden
blijven tot de 600.000 zware drinkers in ons land. Integendeel, uit onderzoeken
blijkt keer op keer dat het merendeel van de alcoholgerelateerde problemen
juist wordt veroorzaakt door de soms of regelmatig te veel drinkende zogenaamde
sociale drinker. Die sociale drinkers brengen met elkaar de meeste alcoholschade
teweeg. Wij vernamen onlangs van het college van procureurs-generaal, dat
ongeveer 80% van de geweldsdelicten van dit moment alcoholgerelateerd is.
Men moet dan bijvoorbeeld denken aan het geweld op straat, waarvan wij van
tijd tot tijd een slachtoffer moeten betreuren.Er zijn natuurlijk ook belangrijke volksgezondheidsaspecten en aspecten
van individuele gezondheid. De heer Van den Berg heeft zeer terecht nog eens
de vinger gelegd bij het zo weinig bekende verschijnsel van het foetale alcoholsyndroom,
een kind dat ernstig beschadigd ter wereld komt door het alcoholgebruik van
de moeder tijdens de zwangerschap. Dat is de belangrijkste oorzaak van aangeboren
misvormingen. Kortom, mijnheer de voorzitter, drank maakt inderdaad meer kapot
dan je lief is.Nu is ook een ervaringsgegeven uit binnen- en buitenland dat alcoholbeleid
alleen effectief is als er diverse beleidsinstrumenten tegelijk worden ingezet.
Ons beleid bestaat dan ook uit zo'n samenhangende mix van instrumenten:1. meer voorlichting en preventie, vooral gericht op jongeren;2. betere hulpverlening aan probleemdrinkers en alcoholisten – de
heer Van den Berg vroeg daar aandacht voor;3. striktere wetgeving, onder meer op het punt van distributie –
dat is vandaag ook aan de orde;4. scherpere zelfregulering van reclame en promotie door de branche;5. de inzet van het accijnsinstrument, omdat er wel degelijk sprake is
van prijselasticiteit, zeker bij jonge mensen; 6. internationale samenwerking, vooral in het verband van de Europese
Unie en dat van de Wereldgezondheidsorganisatie. Het gaat om synergie van
al dat soort maatregelen. Die synergie is nodig om werkelijk effect te sorteren.
Dit belangrijke uitgangspunt, namelijk dat een meersporenbeleid het meest
effectief is, is ook een uitdrukkelijke aanbeveling van de Wereldgezondheidsorganisatie.De huidige Drank- en horecawet, die in 1967 in werking trad, is heden
ten dage onvoldoende in staat om de distributie van alcohol op een verantwoorde
manier te doen plaatsvinden. De wet bevat te weinig elementen om bestuurlijk
invulling te kunnen geven aan een weloverwogen politiek van matiging en kanalisering
van gebruik en zij bevat onvoldoende aangrijpingspunten om te komen tot een
effectief terugdringen van misbruik. Dat is de voornaamste reden voor het
indienen van deze wetswijziging.Ik ben het helemaal eens met de heren Van Heukelum en Van Schijndel dat
wij niet alle heil moeten verwachten van alleen dit wetsvoorstel. Het is immers
maar één instrument in het meersporenbeleid. Maar het wetsvoorstel
is naar de mening van het kabinet zeker niet zonder betekenis. In de nota
naar aanleiding van het verslag ben ik in antwoord op vragen van de Kamer
uitgebreid op dit punt ingegaan. Even kort samengevat komt het erop neer dat
binnen het kabinet de overtuiging bestaat dat de voorgestelde wettelijke maatregelen
nu nodig zijn, terwijl tegelijkertijd het besef aanwezig is dat deze alleen
niet volstaan. Er zal ook steviger ingezet worden op de andere instrumenten,
vooral in de sfeer van de preventie. In de toegezegde nieuwe alcoholnota zullen
al die andere aspecten volop aandacht krijgen. Ook een zo goed mogelijke analyse
op grond van de stand van de wetenschap van de oorzaken van het problematisch
alcoholgebruik zal daar aan de orde zijn, zeg ik tegen de heer Van Heukelum.De hoofdlijnen van het wetsvoorstel zijn de volgende. In de eerste plaats
gaat het natuurlijk om alcoholmatiging in den brede en het tegengaan van alcoholschade
in het algemeen. Dan gaat het om jeugdbescherming, verkeersveiligheid, preventie
van bedrijfsongevallen en vraagstukken van openbare orde. Tegen de heer Van
Schijndel zeg ik dat, als het erop aankomt, deze algemene belangen natuurlijk
zwaarder wegen dan de belangen van de branche. Ten tweede is vereenvoudiging
een belangrijk kenmerk van dit wetsvoorstel. De derde hoofdlijn is decentralisatie.
De gemeenten krijgen in bepaalde opzichten meer en ruimere bevoegdheden om
beleid te voeren tegen misbruik. In de vierde plaats is en blijft er een wezenlijke
rol weggelegd voor zelfregulering door de betrokken sectoren. Ik ben dan ook
heel blij met de bereikte overeenstemming over de code voor reclame en sponsoring.Dit brengt mij bij de code zelf, dat wil zeggen de procedure en de inhoud.
Ik begin met het aanbieden van excuus voor het feit dat de brief waarin de
overeenstemming aan deze Kamer werd meegedeeld, en waarin de inhoud van de
aanscherpte code aan de Kamer werd toegezonden, pas gisteren door ons verzonden
is, waardoor vele leden de brief nog niet hadden kunnen lezen voor hun inbreng.
Vrijdag was er nog een laatste gesprek met NOC/NSF over de code in relatie
tot bijvoorbeeld de sportkantines. Pas vrijdagavond is het definitief afgekaart.
Mijn ambtenaren hebben pas in het weekend de nieuwe code kunnen uitschrijven,
samen met de branche, en zij hebben ook toen pas de aanbiedingsbrief kunnen
maken. Het is vervelend dat verschillende leden niet op de hoogte waren van
de inhoud van de code. Op verzoek zal ik straks de belangrijkste punten uit
de code nog even kort samenvatten.Er was een bestaande code voor alcoholreclame, en wel sinds 1990. De kritiek
van het kabinet op die code was dat de sleet er echt in was gekomen. Het ging
vooral om hoofdpunten van te veel sponsoring en reclame bij sportevenementen,
alcoholreclame via jongerenmuziekzenders – zowel op de radio als op
de televisie –, sponsoring en reclame bij jongerenevenementen, het te
vaak in de reclame-uitingen leggen van een verband met sociaal of seksueel
succes en natuurlijk de bekende happy hours. Het zogenoemde aangescherpte
voorstel van de branche, dat zij vlak voor Kerstmis als kerstgeschenk bij
mij neerlegde, schoot vooral te kort vanwege onvoldoende beperkingen in de
reclame in jongerenmedia, onvoldoende beperking van sponsoring van jongerenevenementen
en het niet willen verminderen van of het afzien van het inzetten van tv-spotjes
op de popzenders. Wij hebben toen een lang traject van overleg gehad, met
inderdaad wederzijdse irritaties. Ja, dat hoort er allemaal een beetje bij.
Iedereen probeert het onderste uit zijn kan te halen, om dit toepasselijke
gezegde maar eens te gebruiken. Ten langen leste heb ik vorige week dan toch
met de alcoholbranche een akkoord bereikt over een aanscherping van de code.
Vanaf dat moment kijken wij optimistisch naar de toekomst.Naar mijn opvatting doet dit akkoord echt wel recht aan de gehanteerde
uitgangspunten: jeugdbescherming, verantwoorde verstrekking en geen enkele
relatie tussen alcohol en autoverkeer. Het is ook niet zonder betekenis dat
wij zijn overeengekomen dat de alcoholbranche en de rijksoverheid meer gaan
samenwerken bij de aanpak van de maatschappelijke alcoholproblematiek en de
preventie van het misbruik.Wat zijn, in het kort, de voornaamste afspraken en aanscherpingen? In
de eerste plaats betreffen deze de fabrikanten, de makers van de producten.
Alcoholmarketing mag qua inhoud en vorm niet gericht zijn op minderjarigen
en mag geen doelgroepen bereiken die voor een kwart of meer bestaan uit minderjarigen.
Zodra 25% of meer van de kijkers, luisteraars, lezers of bezoekers jonger
is dan achttien jaar – in een doorsnee van de bevolking is dit 11% –
zal er geen reclame worden gevoerd, geen promotie geschieden en ook geen sponsoring.
Deze afspraak is van toepassing op alle vormen van commerciële communicatie
in alle media (tv, radio, evenementen, tijdschriften en bioscopen). Ten tweede
zal er helemaal geen alcoholreclame meer te zien of te horen zijn op muziekzenders
voor jongeren, zoals MTV, TMF en Radio 538. Ten derde zullen geen affiches
of billboards met alcoholreclame worden geplaatst langs de snelweg of buiten
de bebouwde kom.Dan de detailhandel. Daar gaat het om het niet meer adverteren met "gratis",
het niet weggeven van drank en het niet uitstallen van drank buiten op straat.
Het laatste mag trouwens toch al niet. Met de horeca zijn afspraken gemaakt over de zogenaamde happy hours. Als
ik goed geluisterd heb, komen deze alleen nog maar in Tilburg voor, maar dit
is een belangrijke stad en dus is er goede reden om er iets aan te doen. De
horeca zal de happy hours beperken, ze mogen niet langer georganiseerd worden
kort voor sluitingstijd, ze mogen niet gericht worden op jongeren onder de
achttien jaar en het is niet langer toegestaan, alleen alcohol goedkoper aan
te bieden. Dus ook de niet-alcoholische dranken, de pinda's, de kaas en de
worst moeten tijdens het happy hour in prijs naar beneden.In reactie op de heer Hessing merk ik op dat er op nogal wat punten overeenstemming
met de horecabranche is bereikt. Wat nog belangrijker is, is dat de horecabranche
heeft toegezegd, actief zelf te willen handhaven. Zij juicht stevige sancties
toe. In de volgende wetswijziging zullen wij komen met hogere sancties, hogere
bestuurlijke boetes, maar ook maatregelen zoals tijdelijke intrekking van
de vergunning. De horecabranche is daar zelf voor. Het gaat immers in zekere
zin om een concurrentie-element.De intensieve samenwerking die wij afgesproken hebben, zal onder meer
betrekking hebben op gezamenlijke preventieprojecten, het tegengaan van het
rijden onder invloed, adequate zelfregulering, voorlichting over de inhoud
van de Drank- en horecawet in haar gewijzigde vorm, onder de veronderstelling
dat deze in dit huis wordt aangenomen, het bevorderen van betere naleving
van de wettelijke bepalingen en onderzoek naar het voorkomen van alcoholproblemen
om naast het algemene beleid toegespitst beleid te kunnen voeren.De heer Stekelenburg vroeg of de lobby waarover Intermediair inderdaad
op een heel spannende manier bericht heeft, schadelijk of vervelend is. Mijn
antwoord is dat wij dat lobbyen wel gewend zijn op VWS. Als wij maatregelen
op het gebied van tabak, geneesmiddelen of wat dan ook voorbereiden, merken
wij dat er, vooral bij genotmiddelen, buitengewoon sterke lobby's worden gehouden
bij het parlement; dat hoort er allemaal bij.Het commitment van de branche, dat uiteindelijk gebleken is uit het eens
kunnen worden over de code, ging op het laatste moment niet meer tegen heug
en meug. Men heeft op een gegeven moment op bepaalde punten zijn verlies genomen
en toen ook gezegd: dan gaan we op die punten dan maar actief met u meedenken.
Dat commitment is heel belangrijk, met name omdat op grond van het commitment
van de branche, de branche nu ook een deel van de handhaving op zich neemt.Dan, mijnheer de voorzitter, is het punt aan de orde gesteld of de grondslag
voor een reclame-AMvB eigenlijk nog wel nodig is. Ik herinner me dat de heer
Van Heukelum het daar onder meer over had. Hij zei dat er bij hem aarzeling
bestaat over de voorgestelde grondslag voor het zonodig bij AMvB beperken
van de reclame. Ik heb al aangegeven dat het gaat om een facultatieve grondslag
en dat facultatief in dit verband moet worden begrepen als: zodra het naar
het oordeel van de regering nodig is. Met andere woorden: zodra de zelfregulering
wezenlijk is aangescherpt – dat gaat nu gebeuren dankzij dat akkoord –
en zolang die ook goed functioneert, hoef ik geen besluit voor te dragen en
ben ik dat ook niet van plan. We gaan dan met de branche samen verder op de
weg van de zelfbeperking. Echter, je mag andere aflopen nooit uitsluiten.
Als de code op enig moment naar het oordeel van de regering niet voldoende
nageleefd zou worden, is er wel een besluit nodig om de alcoholreclame desondanks
te beperken en dan bestaat daar ook de wettelijke bevoegdheid voor op dat
moment. Dat is de ene reden voor de bepaling in het wetsvoorstel.Maar er is nog een andere reden en dat is de Europese tv-richtlijn. Daar
staat een artikel 15 in met bepalingen over de normering van de inhoud van
alcoholreclame via de televisie. Die normen zijn destijds overgenomen in de
code van de branche, maar Brussel gaat er wel van uit dat er ook is voorzien
in een zogenaamd wettelijk vangnet. Dat is een tweede reden om deze bepaling
toch zo in de wet op te nemen.De heer Van Heukelum sprak over de vrijheid van commerciële communicatie.
Voor alle duidelijkheid merk ik op – de heer Van Heukelum zei dat zelf
al – dat handelsreclame in artikel 7 van de Grondwet uitdrukkelijk is
uitgezonderd van de vrijheid van meningsuiting. Maar daar ging het niet zozeer
om; het ging over artikel 10 van het Europese Verdrag voor de rechten van
de mens, want dat strekt zich in beginsel ook uit tot reclame, in tegenstelling
tot onze Grondwet. Dat neemt niet weg dat reclameverboden en reclamebeperkingen
wel een rechtvaardiging vinden, namelijk in de gronden zoals opgesomd in artikel
10, tweede lid, van het EVRM. Eén van die gronden is de bescherming
van de gezondheid. Het is dus, bijvoorbeeld uit een oogpunt van volksgezondheid
of ter bescherming van de jeugd, naar onze mening wel degelijk toegestaan
dat er van overheidswege wordt ingegrepen in de reclame, maar dan moeten die
belangen op dat moment duidelijk aantoonbaar aan de orde zijn. Er is een heel
duidelijk voorbeeld van deze toepassing, namelijk het aanstaande verbod op
tabaksreclame, conform de Europese richtlijn daarover.Mijnheer de voorzitter! Een ander interessant punt, ook in relatie tot
de prijselasticiteit, betreft het instrument van de accijnsverhoging. De heer
Hessing heeft daar een vraag over gesteld; voor een daadwerkelijk effectief
alcoholmatigingsbeleid, ter preventie van misbruik, zou ook de accijns op
alcoholhoudende dranken hoger moeten zijn. Dat is ook mijn opvatting als minister
van Volksgezondheid. Ik heb dat vorige week duidelijk naar buiten gebracht
en ik ben hierover in gesprek getreden met mijn collega's van Financiën.
De alcoholaccijnstarieven zijn achtergebleven bij de algemene prijs- en inkomensontwikkeling,
zodat alcohol in termen van nettokoopkracht in de loop der jaren in feite
steeds goedkoper is geworden. Verder is het zo dat de prijs van een biertje
en een glas frisdrank eigenlijk niet meer van elkaar verschillen.Nu zijn wij natuurlijk in het licht van het belastingplan voor de 21ste
eeuw, met die belangrijke lastenverlichting, niet zo enthousiast als kabinet
om daarnaast weer met algemene lastenverzwaringen te komen. Maar we zouden
wel – dat is het punt dat ik met mijn collega's van Financiën nu
aan de orde heb – binnen de hele accijnsheffing op dranken een schuif
kunnen maken. Dat wil zeggen dat wij de alcoholhoudende dranken relatief duurder
en de frisdranken relatief goedkoper maken. Van de uitkomst van dat beraad
zult u ongetwijfeld in kennis worden gesteld. De heer Van Heukelum en anderen vroegen naar de alcoholnota. Er is aangedrongen
op snelheid. Ik ben het daarmee eens, want in de nieuwe nota zal de ernst
en omvang van de alcoholproblematiek zo actueel mogelijk in kaart worden gebracht
en zal aan de hand van de bevindingen per beleidsinstrument goed worden bekeken
welke nadere maatregelen nodig, wenselijk of opportuun zijn. Daarbij zal ook
aan de verslavingszorg aandacht worden geschonken. Ook de niet wettelijke
maatregelen en alle instrumenten van dat samenhangende beleid zullen daarbij
uitgebreid aan de orde komen. Ik heb ze net kort genoemd: preventie, voorlichting,
hulpverlening, zorg, zelfregulering, accijns, onderzoek en internationale
initiatieven. Wij zullen proberen een analyse van de oorzaken op tafel te
brengen. Dat zal niet zo eenvoudig zijn. Het is inderdaad opvallend, terugkijkend
naar de 20ste eeuw, dat het hoogste alcoholgebruik wordt gevonden in de tijden
van de bitterste armoede en van de grootste welvaart. Dat zijn blijkbaar beide
situaties waarin de mens gaat drinken: in de ene situatie om zijn ellende
te vergeten, in de andere situatie misschien omdat hij zich verveelt en toch
opwinding zoekt. Dat is natuurlijk niet meer dan borrelpraat. Wij zullen meer
wetenschappelijke literatuur in die nota ten tonele voeren. Het is nog een
hele klus om de nota af te maken, maar het is uitdrukkelijk de bedoeling dat
die dit jaar gereed komt, als het enigszins kan voor de zomer.Ik kom bij de gemeentelijke bevoegdheden en de rol van de VNG. Over de
rol van de gemeentelijke overheid zijn vragen gesteld. Artikel 18 is cruciaal
wat de gemeentelijke bevoegdheid betreft. Het is goed om ons te realiseren
dat nu reeds op grond van de huidige wet de gemeenten om redenen van volksgezondheid
vergunningsplichtige inrichtingen kunnen verbieden om sterke drank te schenken
of het schenken van drank zelfs geheel kunnen verbieden, dus ook van zwak
alcoholische dranken. Zo'n verbod kan de hele gemeente of een beperkt territorium
betreffen. Het kan ook gaan om een tijdelijk verbod of om een bepaald type
inrichting. Natuurlijk moet de gemeenteraad een dergelijke verordening goed
motiveren. In de praktijk wordt dit instrument beperkt gebruikt, maar toch
wel regelmatig.Ook thans hebben de gemeenten mogelijkheden om de verstrekking uit alle
inrichtingen te verbieden binnen een bepaald gebied, dat ook de hele gemeente
kan omvatten. Geen enkele gemeente heeft echter een zo ver gaande verordening
op dit moment. Algehele drooglegging kan een gemeente niet bewerkstelligen,
omdat volgens de huidige redactie van artikel 18 het verstrekken van zwak
alcoholische drank uit winkels buiten het bereik valt van de gemeentelijke
bevoegdheid. Het voorgestelde artikel 18 beoogt te bewerkstelligen dat de
gemeenten ook de mogelijkheid krijgen om tijdelijk de verstrekking van zwak
alcoholische drank uit winkels te verbieden.Ik wil even ingaan op de manier waarop het in de wet is geformuleerd.
De heer Hessing sprak hierover. Het tweede lid is bedoeld om aan te geven
dat de in het eerste lid opgenomen mogelijkheid van algehele drooglegging
ten aanzien van de verkoop van zwak alcoholhoudende drank in winkels slechts
een tijdelijk karakter kan dragen. Wat in het eerste lid staat, kan slechts
tijdelijk zijn. Maar na hernieuwde lezing ben ik het met de heer Hessing eens
dat die bedoeling duidelijker tot uitdrukking zou zijn gebracht, als de zinsnede
die begint met "met dien verstande" aan het slot van het eerste lid was geplaatst.
Ik heb dan ook na het aanhoren van de inbreng van de heer Hessing mij voorgenomen
om bij een volgende wetswijziging dat punt mee te nemen onder dankzegging
aan de heer Hessing, want het is inderdaad niet helemaal duidelijk geformuleerd.
In het kader van de gehele wetsbehandeling, met de mondelinge behandeling
in de Tweede en Eerste Kamer, is er niet echt een misverstand, maar het had
beter gekund. Tijdelijk is in dit verband een in de verordening omschreven
tijdsspanne die meestal zodanig zal worden geformuleerd, dat zij samenvalt
met een bepaalde manifestatie. Wij kunnen dan denken aan omschrijvingen als "op
dagen waarop jaarmarkten, braderieën en grote sportmanifestaties plaatsvinden",
maar slechts een zeer beperkt aantal gemeenten heeft nu een verordening waarin
de drankverstrekking vanuit de horeca en de slijterijen tijdelijk kan worden
verboden. In de gevallen waarin de gemeentelijke verordening daarin voorziet,
gaat het dan om drooglegging bij een beperkt aantal manifestaties. Dit artikel
heeft een geschiedenis: het ging oorspronkelijk vooral om de kermissen.De heer Stekelenburg vroeg, of artikel 18 nodig is voor de EK 2000 en
de eventuele drooglegging die daarbij noodzakelijk zou kunnen zijn. Het nieuwe
artikel 18 biedt de gemeente zoals ik al zei de mogelijkheid, ook supermarkten
en snackbars droog te leggen gedurende bijvoorbeeld een risicovolle wedstrijd.
Mijn ambtenaren hebben van diverse gemeentebesturen vernomen, dat men dit
een bruikbaar instrument zou vinden bij het EK 2000, en ik kan artikel 18
vóór het EK 2000 in werking laten treden. Dat is mijn voornemen.
Overigens treedt ook de nieuwe code voor het EK 2000 in werking, wat de ellende
misschien kan voorkomen.De heer Van den Berg vroeg, waarom de Drank- en horecawet geen bevoegdheden
legt bij de burgemeester, in plaats van bij het college van B en W. Op dit
punt hebben we de bestaande regeling inderdaad gehandhaafd. Waarom? Het college
van B en W is van oudsher het orgaan, dat de bevoegdheden uit de Drank- en
horecawet uitoefent. Daarvoor is destijds gekozen – dat geldt nog steeds –
omdat de Drank- en horecawet geen openbareordewet is, maar een volksgezondheidswet,
met overigens onmiskenbare effecten in de sfeer van de openbare orde. Ik vond
eigenlijk geen aanleiding, de wet op dit punt te wijzigen.Mijnheer de voorzitter! Ik kom toe aan de scholen, de ziekenhuizen, de
zwembaden en de stadions. Ik heb het dan over het voorgestelde artikel 17a.
Dat bevat de mogelijkheid tot het nemen van maatregelen voor stadions van
het betaald voetbal – dat is belangrijk – en ook de gezondheidszorgsector
valt onder de werkingssfeer. Het aanwezig blijven van die mogelijkheid is
raadzaam. Daarnaast gaat het over scholen, wat van belang is uit de optiek
van jeugdbescherming. De details van al deze zaken komen natuurlijk pas aan
de orde als er inderdaad een AMvB wordt voorgehangen. Dan zal daarover vermoedelijk
nog een gesprek met de Tweede Kamer ontstaan.De heren Van Schijndel en Pastoor hebben gesproken over het rechtsgelijkheidsbeginsel
ten aanzien van instellingen, waarvoor wel een alcoholverbod kan worden ingesteld
en die waarvoor dat niet kan. Is het rechtsgelijkheidsbeginsel nu echt in
het geding? Ik meen toch van niet. Er is een keuze gemaakt tussen instellingen
waarin alcoholgebruik tot problemen aanleiding kan geven, en type instellingen
waar dat niet zo is. Daarmee is eigenlijk geen sprake meer van gelijke gevallen,
omdat een bepaalde categorie een risico met zich brengt en een andere niet.
Daarom denk ik dat het begrip "rechtsongelijkheid" toch geen rol speelt. Wat
de zwembaden betreft – de heer Van Schijndel maakte daarover een opmerking –
is gelukkig toch sprake van een misverstand. Ik denk er namelijk niet aan
om alle kantines in zwembaden droog te leggen. Waar het om gaat – zo
is het in de behandeling in de Tweede Kamer aan de orde geweest – zijn
de natte bars, de bars waar drank wordt verstrekt, ook sterke drank, aan de
rand van of zelfs in het zwembad. Daar ligt een heel duidelijke directe relatie.
Men zit ook meestal aan die bar in zwemtenue. Daar is echt een verband tussen
alcoholgebruik, eventueel overmatig alcoholgebruik, en zwemmen. Dat geeft
risico's, waarbij slachtoffers zijn gevallen. Daarom is dat alleen de plek
waar ik een verbod overweeg. Nogmaals, dat is nu natuurlijk nog niet van kracht,
want de wet bevat geen rechtstreeks verbod, alleen de mogelijkheid om het
verbod in het leven te roepen bij AMvB.De heer Van Schijndel had het ook nog over het alcoholpromillage. Het
ging over de beginnende rijders en de voornemens van mevrouw Netelenbos. Enige
tijd terug heeft de ministerraad op voorstel van minister Netelenbos besloten,
dat het maximale bloedalcoholgehalte voor beginnende bestuurders verlaagd
moet worden van 0,5 naar 0,2 promille. Er is vooral op basis van technische
redenen gekozen voor 0,2 in plaats van 0,0 promille. Er zijn mensen in dit
land, onder andere patiënten met suikerziekte – er zijn nog andere
voorbeelden – die een kleine hoeveelheid alcohol in hun lichaam aanmaken.
Zij zouden bij een grens van 0,0 promille allemaal van de weg moeten worden
gehaald, terwijl dat niet zinvol en niet nodig is.De heer Van Schijndel (GroenLinks):Voorzitter! Waarom is er niet voor gekozen die 0,2 promille voor eenieder
te laten gelden? Ik begrijp dat mensen die pas beginnen in het algemeen jonger
zijn en dan misschien meer drinken, maar wat is de achtergrond daarvan? Als
dat een veiliger promillage is, dan zou dat voor iedereen moeten gelden.Minister Borst-Eilers:De overwegingen van minister Netelenbos zijn direct gerelateerd aan de
risico-inschatting. Uit onderzoek schijnt naar voren te komen – dat
heeft de minister uitvoerig bestudeerd – dat een beginnende rijder al
een gevaar op de weg is met 0,2 promille in zijn bloed, terwijl dat voor een
ervaren rijder pas geldt bij 0,5 promille.Dan kom ik op de vraag of de wet voldoende mogelijkheden biedt om leidinggevenden
te screenen en hoe het staat met het Besluit eisen zedelijk gedrag. Over dat
onderwerp zijn vragen gesteld door de heren Stekelenburg, Van den Berg en
Van Schijndel. Sinds 1 november jongstleden is een aangescherpt en uitgebreid
Besluit eisen zedelijk gedrag in werking. Met de voorgestelde tekst wordt
een groot aantal ondernemers leidinggevenden en dus toetsbaar aan die nieuwe
eisen. Een stille vennoot blijft een probleem, zo lang hij zich niet met de
bedrijfsvoering bemoeit. Als duidelijk wordt dat een stille vennoot niet langer
stilzit, dan kan de vergunning worden ingetrokken, omdat de stille vennoot,
niet meer stil zijnde, niet als leidinggevende vermeld staat.Een ander instrument om leidinggevenden te screenen, biedt het wetsvoorstel-BIBOB.
Dat is op het ogenblik in behandeling bij de Tweede Kamer. BIBOB staat voor
bevordering integere besluitvorming openbaar bestuur. Met die wet krijgen
gemeenten meer mogelijkheden om leidinggevenden te toetsen. In het nieuwe
Besluit eisen zedelijk gedrag is één van de gronden voor het
af wijzen van een leidinggevende een veroordeling wegens serieuze misdrijven,
waaronder discriminatie. Een discriminatiebepaling zit op die manier al in
het vigerende Besluit eisen zedelijk gedrag.Ik begrijp dat de heer Van Schijndel verder wil gaan door het verbieden
van discriminatie bij de toegang van disco's. Ik ben het helemaal met hem
eens dat dit bestreden en eigenlijk verboden moet worden, maar ik vind deze
volksgezondheidswetgeving niet de plaats om dit te regelen. Eigenlijk is het
op grond van artikel 1 van de Grondwet al een overtreding wanneer je iemand
bij een disco-ingang weigert op grond van de kenmerken, zoals die in de Grondwet
genoemd staan.Bijna alle sprekers hebben aandacht gevraagd voor adequate handhaving,
met name op het punt van de leeftijdsgrenzen, en voor de handhaving van andere
bepalingen ter bescherming van de jeugd. Ik ben het met de Kamer eens dat
een adequate handhaving van groot belang is voor het uiteindelijke effect.
Het begint met de handhaving door de branche zelf, bijvoorbeeld bij het goed
naleven van de bepalingen door de verkopers van alcohol. Ik onderschrijf de
opvatting van de heer Hessing dat een gebrek aan voldoende spontane naleving
door alcoholverkopers niet kan leiden tot bijstelling van de wettelijke norm.
Dat was ook niet de beweegreden voor het kabinet om uiteindelijk toch te kiezen
voor de status-quo, de grens van 16 jaar voor bier en wijn. Die achtergrond
lag veel meer in de sfeer van het bewerkstelligen van commitment bij de alcoholbranche
voor een goede spontane naleving. Het gaat niet om de naleving zelf. Wij hebben
in gesprekken met de branche gemerkt dat men bereid is collega's, leden van
de club, aan te spreken op slecht gedrag op dit punt. Dat is een belangrijk
commitment. Dat commitment bij de branche was niet aanwezig voor de grens
van 18 jaar. Ik denk dat hierbij een rol speelt de maatschappelijke acceptatie,
waar het commitment van de branche een afgeleide van is. Dat iemand van 17
jaar geen glas wijn bij het eten zou mogen bestellen in een horecaonderneming
of geen pils zou mogen bestellen op een terras, is iets waarvoor je de handen
in de samenleving niet op elkaar krijgt, zo is mijn stellige indruk. Dat ligt
toch weer wat anders bij de softdrugs. Matig alcoholgebruik is maatschappelijk
meer geaccepteerd dan gebruik van drugs, zeker gebruik van drugs door jongeren.
Vandaar dat ik het wel te verdedigen vind om voor wijn en bier de grens te
stellen op 16 jaar en voor drugs op 18 jaar.Aan het bevorderen van een hogere mate van naleving van de wettelijke
bepalingen door de individuele ondernemers gaan wij samen met
de sector werken. Nogmaals, men is bereid tot toezicht in eigen kring als
het gaat om het handhaven van grenzen waar men zelf de redelijkheid en het
belang van inziet.Diverse sprekers hebben gewezen op het belang van een meer integrale aanpak.
Daar ben ik het ook mee eens. Die aanpak zou uit de volgende componenten kunnen
bestaan. Ten eerste denk ik dan aan het veel meer dan tot nu toe de verantwoordelijkheid
voor naleving van de wettelijke bepalingen bij de sector zelf leggen en aan
het binnen de branche hard laten aanpakken van overtreders. Men doet dat graag,
zo heeft men mij gezegd, ook uit het oogpunt van concurrentievervalsing. In
het verlengde daarvan zouden er nieuwe en scherpere sancties moeten komen.
Ook daar is de horecabranche het mee eens. Ik denk dan bijvoorbeeld aan het
sluiten van een café gedurende een of meer weekends wanneer men echt
de regels overtreden heeft. In het volgende voorstel tot wijziging van de
Drank- en horecawet zal het nieuwe instrument van de bestuurlijke boeten worden
geïntroduceerd.Er is verder gezegd dat het mooier was geweest om de onderhavige wijziging,
de volgende wijziging en de alcoholnota tegelijkertijd te behandelen. Ik kan
de schoonheid ervan niet ontkennen, maar ik hoop toch dat door mijn toelichting
op wat er in die nota en die nieuwe wijziging komt te staan, de Kamer een
beeld heeft van het totale pakket.Bij de volgende wijziging zal ik ook langer stilstaan bij de vraag welke
andere effectieve sancties mogelijk zijn. Dan gaat het met name over tijdelijke
sluiting, het sneller intrekken van een vergunning, het opleggen van hogere
boetes, het aansprakelijk stellen van horecaondernemers en het mee laten betalen
aan overlastbestrijding en toezicht.Een ander element is dat lokale toezichthouders bij het toezicht op de
naleving van de Drank- en horecawet een rol kunnen spelen. Ik ben daarover
in overleg met mijn collega's van Justitie en Binnenlandse Zaken. Het gaat
dan om de vraag of dat toezicht in het reguliere politiewerk geïntegreerd
kan worden, daar waar dat voor de hand ligt en niet meteen de noodzaak oproept
van heel veel meer blauw op straat. Ik verwacht derhalve de nodige initiatieven
van de alcoholbranche om de mate van spontane naleving wezenlijk te verbeteren.De gememoreerde branchecampagne loopt, naar ik aanneem, gewoon door. Mocht
het naleven van de grens van 16 jaar inderdaad toch problematisch blijven,
dan zal ik nog eens denken aan de suggestie van de heer Hessing om de grens
van 18 jaar in beeld te brengen. Ik heb al gezegd dat het ontbreken van draagvlak
daarbij wel een probleem is.Bij handhaving behoort ook het onderwerp van de leeftijdskaart. Ik ben
van mening dat er op dit moment geen aanleiding is om een speciale leeftijdskaart
te introduceren. Er zijn voldoende documenten waarmee iemand zijn leeftijd
desgevraagd kan aantonen. Essentieel is dat het een document is waar een foto
en een geboortedatum op staan. Bruikbaar hiervoor zijn het paspoort, de gemeentelijke
identiteitskaart, de OV-jaarkaart voor studenten en het brommerbewijs. Die
documenten zijn al in de wet aangewezen of zullen bij besluit worden aangewezen.
Het is niet de bedoeling om allerlei kaarten aan te wijzen die uit gemeentelijke
initiatieven zijn ontstaan. Dat lijkt mij niet efficiënt. Ik ben het
met de heer Pastoor eens dat er dan een soort lappendeken ontstaat. Mocht
echter blijken dat het systeem met de bestaande documenten onvoldoende functioneert,
dan zou door de sector of door de VNG onder bepaalde voorwaarden een speciale
landelijk uniforme leeftijdskaart ontwikkeld kunnen worden.De heer Van Heukelum vroeg waarom jonge kopers niet strafbaar worden gesteld.
De reden daarvoor is dat wij de verstrekker verantwoordelijk maken voor het
naleven van de leeftijdsgrenzen en niet de jongere zelf. De achtergrond daarvan
is dat dit jonge gebruikers zou criminaliseren. Wij hebben de algemene lijn
bij genotmiddelen – alcohol, tabak en softdrugs – dat wij niet
de gebruiker criminaliseren, maar de verstrekker. Binnen dat algemene beeld
past ook deze bepaling.De heer Hessing heeft enkele opmerkingen gemaakt over het tappen van alcohol
in wegrestaurants. Hij vindt het geen consequent beleid dat dit toegestaan
wordt, terwijl de verkoop van alcohol in benzinestations verboden wordt. Daar
ga ik graag nog op in. Voorgesteld wordt om de verkoop van alcohol in winkeltjes
bij restaurants langs autowegen en autosnelwegen te verbieden net als bij
benzinestations en in winkeltjes bij benzinestations. Maar de verstrekking
van alcohol in de circa 100 wegrestaurants – overigens ken ik geen enkel
restaurant dat niet aan een weg ligt – blijft wel mogelijk en de motivatie
is inderdaad gelegen in het multifunctionele karakter van die restaurants.
Ik noem de privé-bijeenkomst, zoals de bruiloft, in zaaltjes van wegrestaurants.
Er is natuurlijk ook nog een andere overweging aan de orde. Die wegrestaurants
worden ook vaak gebruikt om een maaltijd te nuttigen als men op reis is. Nu
moet natuurlijk één van de inzittenden van de auto na de maaltijd
achter het stuur en die moet zich beperken tot alcoholvrije dranken, maar
de andere inzittenden van de auto mogen volgens het kabinet wel een glaasje
wijn aan tafel drinken, bijvoorbeeld om het begin van de vakantie te vieren.Ten slotte kom ik bij de evaluatie. Het wetsvoorstel bevat al een evaluatiebepaling
die ertoe strekt, de voorgestelde maatregelen binnen een periode van drie
jaar op hun functioneren in de praktijk te evalueren. Dat lijkt mij een zinvolle
wettelijke verplichting.Mijnheer de voorzitter! Hiermee heb ik op hoofdlijnen een reactie gegeven
op de inbreng van de Kamer in eerste termijn.De heer Pastoor (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor de zeer uitvoerige beantwoording.
Ik ben vanmorgen begonnen met te zeggen dat het wetsontwerp een aantal lovenswaardige
elementen bevat. Dat is een niet geringe kwalificatie. Daarnaast heb ik op
het terrein van de tegenstelling tussen wetgeving via AMvB en klip en klare
wetgeving een aantal bezwaarpunten naar voren gebracht. De minister heeft
daarbij een aantal kanttekeningen geplaatst en ik moet zeggen dat mijn opmerkingen
over de reclame voor een deel ondergraven zijn door het stuk over de zelfreguleringscode
dat ons vandaag bereikte. Dat moet ik ruiterlijk toegeven. Het neemt echter
niet weg dat ons bezwaar op het punt van die vorm van wetgeving overwegend
overeind blijft. Vervolgens staan wij voor de vraag wat wij
moeten doen als wij dientengevolge zeggen ons te verzetten tegen dit wetsvoorstel.
Dat zou betekenen dat daarmee een aantal lovenswaardige uitgangspunten en
elementen uit dit voorstel onze zegen niet krijgen. Tegen die achtergrond
moet ik constateren dat wij ons niet tegen dit wetsvoorstel zullen verzetten.De heer Stekelenburg (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ook ik wil de minister bedanken voor de beantwoording
van de vragen. De minister heeft nog eens weergegeven wat volgens haar de
hoofdlijnen van het wetsvoorstel zijn. Dat had zij zowel schriftelijk in de
memories van toelichting en van antwoord als mondeling in de Tweede Kamer
ook al gedaan. Ik heb derhalve geen behoefte om daar nu nog verder op te reageren.Ik heb in ieder geval een aanvullende vraag naar aanleiding van het betoog
van de minister. Zij heeft gezegd dat ook de horecabranche bereid is om te
handhaven. Zij heeft op een later moment in haar antwoord ook gezegd: de branche
neemt zelf een deel van de handhaving op zich. Hoe moet ik mij dat nu voorstellen?
Ik ga even terug naar die happy hours, die dan blijkbaar alleen bij ons zouden
worden gehouden. Die worden echter ook wel elders gehouden. Stel dat die op
het verkeerde tijdstip plaatsvinden en dat er te lage prijzen worden gerekend
voor alcohol. Komen dan de plaatselijke afdeling van de Koninklijke Horeca
Nederland, het Centraal brouwerijkantoor, de Stiva of het Productschap voor
gedestilleerd in actie? Of, om het nog iets concreter te maken, zullen de
heren Wiegel, Kamminga en Gruijters dan optreden om die zelfregulering en
de handhaving voor de branche vorm te geven? Kortom, hoe moet ik mij dat zo'n
beetje voorstellen? Ik ben daar heel nieuwsgierig naar. Hoe gaat dat dan ook
met boetes? Ik heb nog niet zo'n goed beeld van de praktische uitwerking.Voorzitter! Ik vind artikel 18 in ieder geval een goede toevoeging om
met name ook rond het EK 2000 op een bepaald moment een instrument in handen
te hebben om te kunnen ingrijpen. Ik stel mij voor dat er 5000 supporters
vanuit Rotterdam richting Eindhoven komen. Zij komen al een beetje lam van
de boot af, zij reizen via Breda langs Tilburg, zij hebben vijf uur over en
denken: laten wij eens in Tilburg neerstrijken. Dan wil ik eigenlijk wel in
staat zijn om op zo'n moment een paar uur geen alcohol te verkopen. In dat
opzicht lijkt het mij dus een goed middel. Ik hoop het overigens niet te hoeven
gebruiken.Voorzitter! Ik kom tot mijn conclusie. Onze fractie was op basis van datgene
wat voorlag, al geneigd om met het wetsvoorstel in te stemmen. Nu ook overeenstemming
in de branche is bereikt over zelfregulering van de reclame en de promotie,
is voor ons nog helderder dat wij voor deze wet zullen stemmen. Ik herhaal
wat ik vanmorgen al zei. Deze wet is niet dé oplossing om te veel alcoholgebruik
te voorkomen, maar zij is een bijdrage aan de oplossing door preventie, voorlichting,
vooral naar jongeren toe, een betere hulpverlening, een striktere wetgeving
op het punt van de distributie, zelfregulering op het punt van reclame en
promotie door de branche en de inzet van het accijnsinstrument. Om die reden
zal mijn fractie steun geven aan dit wetsvoorstel.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil namens de fracties waarvoor ik het woord mocht voeren
de minister hartelijk bedanken voor de heldere beantwoording. Ik heb al gezegd
dat de fracties volledig achter de doelstelling staan. De minister heeft gezegd
dat er tot een wat integralere aanpak zal moeten worden gekomen en dat al
werkendeweg het een en ander zal worden ingevuld. Wij zien de nieuwe alcoholnota
dan ook met belangstelling tegemoet.Het is naar de mening van onze fracties niet alleen een stap in de goede
richting, maar het is zelfs een vaste stap in de goede richting. Hiermee geven
wij de steun aan dit wetsvoorstel.De heer Van Heukelum (VVD):Voorzitter! Ik wil eveneens beginnen met het uitspreken van dank voor
de antwoorden van de minister. In tegenstelling tot de fractie van collega
Stekelenburg was mijn fractie aanvankelijk buitengewoon sceptisch over het
voorliggende wetsvoorstel, zelfs zodanig dat zij overwoog om daartegen te
stemmen. Ik kan de minister nu al zeggen dat dat in ieder geval uit de lucht
is, omdat wij de brief van de minister heel positief beoordelen.Er lag bij ons een groot probleem met betrekking tot de samenwerking met
de branche. Ik zeg dat niet, omdat wij nu de branche heilig willen verklaren.
Wij willen ook het departement niet heilig verklaren. Wij zeggen wel dat de
complexiteit van het alcoholmisbruik zo groot is dat wij dat niet alleen met
wetgeving kunnen aanpakken. Het zal met vereende krachten moeten gebeuren.
In dat verband ben ik buitengewoon blij met het feit dat de minister inmiddels
met het bedrijfsleven een soort akkoord heeft gesloten. Zij is daar positief
over; dat geeft ons hoop, maar ik wijs in dit verband op de beruchte algemene
maatregel van bestuur uit artikel 2 van het wetsvoorstel. Ik heb in de schriftelijke
voorbereiding al gezegd dat dat punt voor ons zwaar weegt. De minister zegt
dat de AMvB facultatief is en dat zij niet van plan is om daar gebruik van
te maken, tenzij... Er is dus toch enigszins sprake van een stok achter de
deur, hoewel de minister dat redelijk relativeert. In dit verband vraag ik
haar of zij voortdurend contact met de branche wil houden, zodat morgen niet
als een donderslag bij heldere hemel toch een dergelijke algemene maatregel
van bestuur uit de lucht komt vallen. Ik heb vanochtend al gezegd dat de branche
er recht op heeft om te weten wat de overheid van haar vraagt, zodat zij morgen
niet met andere voorschriften geconfronteerd wordt en moet gaan voetballen
op een veld met schuivende doelpalen.Wij kunnen nog heel lang over het reclameverhaal praten, maar mijn fractie
heeft vanochtend al aangegeven dat voor haar het probleem niet zozeer bestaat
uit de door de wetgever aan de reclame gestelde beperkingen; de wetgever mag
immers aan elk aspect van de vrijheid van meningsuiting beperkingen stellen.
Ons bezwaar is – daarbij voelen wij ons gesteund door een hele rij van
prominente juristen – dat dit via een algemene maatregel van bestuur
gebeurt. Ook commerciële vrijheid van meningsuiting is vrijheid van meningsuiting
en die kun je alleen beperken bij wet. Wij wachten de hele
discussie over artikel 7 van de Grondwet af. Waarschijnlijk zal dan blijken
dat de AMvB in die zin moet vervallen dat hij moet worden vervangen door wetgeving.Ik heb nog een opmerking over de jongeren. Wij hebben al aangegeven dat
wij ons grote zorgen maken over het toenemende overmatige alcoholgebruik bij
jongeren. Ik ben blij dat de minister daar met de branche een afspraak over
heeft gemaakt, maar ik vraag haar toch om meer te doen, zeker bij het voorbereiden
van de tweede alcoholnota. Er zijn veel ministeries betrokken bij het drankgebruik
door jongeren: het heeft te maken met het grotestedenbeleid, Justitie, BZK,
VWS en onderwijs. Ik vraag de minister of zij in nauwe samenwerking met haar
collega's tot een integraal beleid wil komen; misschien gebeurt dat al. Dat
is niet simpel. Ik heb vanmorgen gewezen op een pas uitgekomen boekje uit
de SMO-reeks met de titel "Zelf beslissen over alcohol, tabak, drugs en kansspelen".
Ik citeer daar opnieuw uit: "De jeugd in Nederland is op dit moment over het
algemeen gelukkiger dan zij ooit is geweest, maar de jongeren die problemen
hebben, kampen met een complexere problematiek dan voorheen. Problematisch
gebruik van genotsmiddelen is daarvan één van de gevolgen."
Het alcoholmisbruik is dus onderdeel van een veel complexere situatie. Ik
hoop dat de minister daar in de alcoholnota op zal ingaan.In het wetsvoorstel is voorzien in een evaluatie. Geldt die evaluatie
ook voor de code die de minister met de branche heeft afgesproken? Is er een
datum afgesproken of is er regulier overleg, waarbij dit besproken wordt?Tot slot de verhoging van de accijns op alcoholhoudende drank. Ik wijs
de minister op de financiële beschouwingen aan de overzijde in november
1999. Enkele fracties hebben daarbij gepleit voor afschaffing van de accijns
op frisdrank. De minister van Financiën heeft gezegd dat hij daar niet
voor voelt, niet omdat hij daar principiële problemen mee heeft, maar
omdat hij daar dekking voor moet hebben. Het is misschien een goede suggestie
om met die willige minister van Financiën in die zin zaken te doen dat
hij de accijns op frisdrank afschaft in ruil voor verhoging van de accijns
op alcohol; dat zou immers leiden tot een dubbele vermindering van het prijsverschil.De heer Van Schijndel (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Ik bedank de minister voor haar beantwoording.
Haar beantwoording was zeker geen borrelpraat, maar desalniettemin heb ik
met haar toch nog enige "borrelnootjes te kraken".De minister stelt dat een toename van het alcoholgebruik in het algemeen
min of meer automatisch leidt tot grotere problemen en excessen. Deze stelling
lijkt mij niet helemaal voldoende onderbouwd, maar misschien is die onderbouwing
wel te vinden in de tweede alcoholnota. Bovendien is het probleem nu niet
echt aan de orde, ook al wijst de minister op de toename van het gewone drankgebruik.
Om die toename te onderbouwen gaat zij verder terug in de tijd dan ik heb
gedaan. De laatste vijftien jaar is het alcoholgebruik namelijk zelfs iets
afgenomen. Het gesteggel over cijfers is echter niet zo heel belangrijk. Dit
voorstel richt zich immers met name op de risicogroepen en de risicovolle
situaties.De minister heeft een toelichting gegeven op de nieuwe code. Deze code
hebben wij echter pas vanmorgen ontvangen en het was dan ook heel moeilijk
om een vergelijking te maken tussen de nieuwe en de oude code. Zij heeft een
aantal voorbeelden gegeven. Het voorbeeld dat mij goed is bijgebleven, is
het verbod op reclame als het publiek uit meer dan 25% jongeren bestaat. Dat
betekent dat popconcerten die voornamelijk door jongeren worden bezocht, niet
langer gesponsord zouden mogen worden. Verder zal men bij het EK 2000 het
aantal jongeren moeten gaan tellen om erachter te komen of het publiek uit
meer dan 25% jongeren bestaat. De contracten hiervoor zijn overigens ook al
getekend en het is onmogelijk om die alsnog te ontbinden. De Arena in Amsterdam
wordt, als ik mij niet vergis, gesponsord door Carlsberg en dit bedrijf is
daardoor een grote sponsor van het EK. Het lijkt mij al met al niet gemakkelijk
om voor dit soort problemen een oplossing te vinden, maar het streven van
de minister is in ieder geval wel loffelijk.Ik ben zelf een actief zwemmer en ik kan het dan ook niet laten om nog
een enkele opmerking te maken over de zwembaden. De minister heeft gelukkig
mijn angst op dit punt grotendeels weggenomen. Zij noemde in dit verband een
"natte bar" en ik vraag mij dan toch af wat er zou moeten gebeuren met een
strandpaviljoen. Maar misschien zeur ik nu een beetje. Al met al ben ik grotendeels
gerustgesteld door de toelichting van de minister. Weliswaar staat de uitleg
van de minister zo niet letterlijk in betreffend wijzigingsvoorstel, maar
haar toelichting is immers mede bepalend voor de toepassing van de wet.De minister heeft ook nog iets gezegd over het antidiscriminatieartikel
in de vergunning. Op dit moment kan een burgemeester inderdaad de vergunning
voor de sluitingstijden intrekken als men constateert dat een discotheek discrimineert.
Hiermee wordt wel vaker gedreigd en voormalig burgemeester Van Thijn heeft
dit dreigement ook wel eens in daden omgezet. Ik heb voorgesteld om een dergelijk
antidiscriminatieartikel op te nemen in dit wetsvoorstel. Men zou dan de drankvergunning
kunnen intrekken van bars waar discriminatie plaatsvindt. Ik geef de minister
toch in overweging om te laten onderzoeken of dit juridisch mogelijk is. Men
kan natuurlijk ook aangifte doen. Het bezwaar daartegen is dat deze strafrechtelijke
weg heel erg lang duurt. Mijn voorstel maakt het mogelijk om lik-op-stuk-beleid
te voeren.De minister heeft terecht aangeven dat het verhogen van de leeftijdsgrens
naar 18 jaar ertoe zal leiden dat jongeren alcohol langs illegale weg zullen
proberen te krijgen. Dit geldt echter ook voor softdrugs, want jongeren gaan
ook daar het illegale circuit in om die softdrugs te kunnen kopen. Wellicht
is het daarom goed om de leeftijdsgrens te zijner tijd op 16 jaar te bepalen.Voorzitter! De maatregelen voor jongeren, weggebruikers en sportvoorzieningen
worden door deze wetswijziging aangescherpt en dat is voor ons een reden om
akkoord te gaan met dit wetsvoorstel.De heer Hessing (D66):Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoor ding
en heb nog slechts een enkel puntje. Ik ben het met haar eens dat de leeftijdsgrens
van 18 jaar voor zwak alcoholische dranken moeilijk is te handhaven. Misschien
is zoiets inderdaad niet meer van deze tijd, maar uit het oogpunt van handhaving
zitten er wel aantrekkelijke kanten aan. Als de minister wil aansturen op
een uniforme leeftijdsgrens, dan zou zij eerder kunnen denken aan een verlaging.
Inderdaad concentreren de problemen rond de verkoop van softdrugs zich vooral
op de verkoop aan 16- en 17-jarigen, die voorheen wel in coffeeshops terecht
konden. Hierop wordt streng gecontroleerd en dat is een goede zaak, maar het
leidt er wel toe dat zij nu vooral van een grijs circuit gebruikmaken, waardoor
de strenge scheiding van soft- en harddrugs in gevaar kan komen. Dit gegeven
zou een argument kunnen zijn om bij een uniforme leeftijdsgrens de andere
kant op te gaan, maar dat zou weer kunnen betekenen dat voor bijvoorbeeld
gokken ook een grens van 16 jaar zou moeten worden gesteld. Ik denk niet dat
wij dat zouden willen. Ik hoop dat het denken hierover niet stilstaat. Desondanks
gaan wij met het onderscheid tussen 16 en 18 jaar akkoord.In de uitleg van artikel 2 kan mijn fractie zich geheel vinden. Gelet
op de bereikte overeenstemming met de branche is het op dit moment niet opportuun
om te denken aan maatregelen, laat staan aan een ingrijpen met behulp van
een algemene maatregel van bestuur. Toch weet je maar nooit en daarom lijkt
het me een goede zaak om iets in de kast te hebben staan voor het geval dat
het niet mocht lukken; die wetenschap kan alle partijen scherp houden.Ik dank de minister voor haar antwoord op mijn vraag over artikel 18.
Ik begrijp dat dit door de gemeenten wordt gebruikt en waardevol wordt gevonden.
Wel blijft de vraag overeind staan of de ruime mogelijkheid voor gemeenten
van een algemene, permanente drooglegging wenselijk is. De verruiming naar
het tijdelijk droogleggen van winkels, naast die van horeca, is in het kader
van Euro 2000 begrijpelijk. Dit feit geeft meteen aan dat een dergelijk ingrijpende
maatregel alleen in heel bijzondere, bijna noodsituaties, moet gelden. Dan
is het meer een vraag van wetsystematiek of deze bevoegdheid in deze Drank-
en horecawet moet worden gelegd of in de Gemeentewet, waarin dergelijke noodbevoegdheden
al bestaan. Er zijn gedachten om dergelijke bevoegdheden, die betrekking hebben
op de openbare orde, te concentreren in een Wet openbare orde. In dat geval
is het de vraag of de Gemeentewet niet eerder voor de ingrijpende bevoegdheid
van een algemene en permanente drooglegging voor gemeenten in aanmerking komt
dan de Drank- en horecawet. Als een wijziging eventueel nog aan de orde is,
dan wil ik dit de minister toch in overweging geven. Uiteraard stemt mijn
fractie graag in met dit wetsvoorstel.De heer Ruers (SP):Voorzitter! Ik bedank de minister voor haar uitvoerige beantwoording.
Met name trof haar inleiding mij in positieve zin: zij gaf aan wat de stand
van zaken omtrent het alcoholgebruik in Nederland is en wat de betekenis daarvan
is. Zij citeerde het streven in het regeerakkoord van terugdringing van overmatig
alcoholgebruik en illustreerde een en ander terecht met een aantal feitelijke
situaties in den lande. De vervijfvoudiging in het gebruik is natuurlijk enorm.
De stabilisering in de laatste jaren zegt niet zoveel, omdat die ook op een
veel te hoog niveau kan plaatshebben, wat het geval is. Meer gebruik leidt
inderdaad tot meer problemen. De eenvoudige verwijzing naar de aan alcohol
gerelateerde misdrijven geeft de grootte van het probleem aan.De minister heeft gezegd dat zij erg blij is met de nieuwe reclamecode
waarover met de branche overeenstemming is bereikt. Daar ben ik niet zo blij
mee. Ik vind haar onderbouwing niet erg sterk. Het heeft mij teleurgesteld
dat zij met zo weinig weggekomen is. Ik was ook verbaasd. Ik heb gevraagd
wat het verschil is tussen haar pittige kritiek van enkele maanden geleden,
waarbij zij precies aangaf wat er mankeerde in de opstelling van de branche,
en wat er nu is. Wat is er in de tussentijd veranderd? De minister geeft geen
expliciet antwoord. Zij somt op wat bereikt is, maar ik snap nog steeds niet
waarom zij twee maanden geleden zo'n pittige kritiek had en nu zo blij is
met dit resultaat. Ik zie eigenlijk een matiging aan de kant van de minister,
maar niet aan de kant van de branche. Zij spreekt over commitment van de branche
en over het nemen van verlies. Ik vraag mij werkelijk af wie hier nu haar
verlies genomen heeft. Ik denk dat juist de overheid haar verlies neemt en
de branche nauwelijks. De vorige week stond een bericht in de Telegraaf waarmee
de indruk werd gewekt, dat de minister met een geweldige overwinning was weggekomen.
Volgens mij was dat zand in de ogen strooien. Ik denk dat het andersom is.
De branche is uitstekend weggekomen. Zij heeft eigenlijk nauwelijks iets hoeven
in te leveren, terwijl de minister een eind is teruggekomen op haar eerdere
standpunt. Dat vind ik eerlijk gezegd heel jammer. Het voorstel dat er ligt
is natuurlijk een verbetering ten opzichte van wat er was. Daar staan wij
wel achter. Ik denk echter dat de minister veel meer had kunnen bereiken.De minister komt ook steeds terug op de zelfregulering door de branche.
In dit polderlandschap zijn wij altijd uit op poldermodellen en zelfregulering.
Laten wij echter eens kijken wat de zelfregulering in de alcoholbranche ons
de laatste tien jaar heeft opgeleverd. Dat is toch een zeer, zeer teleurstellend
resultaat? De minister heeft dat zelf in haar berichten van het afgelopen
half jaar al aangegeven. Welke reden is er dan nog om te zeggen, dat de zelfregulering
in de komende jaren beter zal verlopen? Ik zie dat niet, in ieder geval niet
met de aangepaste code die voorligt. Daar zitten vreselijk grote gaten in,
waar men gemakkelijk met een alcoholwagen doorheen kan rijden. Dan kan men
ook nog wegkomen met te zeggen, dat men conform de code handelt. Bovendien
is het een rare situatie dat je de branche die moet verdienen aan de verkoop
van alcohol verzoekt om minder te verkopen. Dat is toch een soort contradictio
in terminis? Zelfregulering kan op dit gebied naar mijn mening niet.In de voorlopige overeenkomst die er nu ligt is iets gezegd over terugdringing
van de reclame, maar het is mondjesmaat en misschien nog minder dan dat. Er
wordt bijvoorbeeld gezegd dat men het aantal muziekzenders voor jongeren gaat
beperken of terugdringen. De meest populaire televisiezender in Nederland
is, voor de jeugd tenminste, Veronica. Daar gebeurt niets.
Dat gaat gewoon door. Iemand voor mij zei al dat het percentage van 25 in
de praktijk natuurlijk absoluut niet te meten is. De handhaving op dit punt
zal nihil zijn. De minister kan wel zeggen dat dit een vooruitgang is, maar
zij laat zich blij maken met een dooie mus.Hetzelfde geldt voor de happy hours. Naar mijn mening moeten zulke prijsacties
gewoon verboden worden. Als zij niet meer kunnen, ben je van het onderzoek
af, ook van het onderscheid tussen happy hours, een beetje of niet. Zoals
het nu is afgesproken, stelt het niets voor. De afspraak is niet te handhaven
en niet te controleren. Stop daar gewoon mee.De eerste zin in de brief van de minister over toezicht en sanctionering
is, dat de alcoholbranche zelf toezicht zal houden. Dat is weer zoiets. Wie
houdt er nu toezicht op zichzelf in zo'n moeilijke materie? Als men de branche
zichzelf laat controleren, komt er naar mijn mening helemaal niets van terecht.
Gelukkig hebben wij nog de AMvB. Hoe gaat de minister de metingen uitvoeren?
Wanneer laat zij ons weten of de zelfregulering heeft gewerkt en of zij meent
nog verder te moeten optreden? Als het over een jaar of twee jaar niet blijkt
te gaan, wie meet dat dan?Dit brengt mij bij de brief van de heer Kamminga, die schrijft dat er
een onafhankelijke commissie komt voor de naleving. Wie stelt de commissie
samen? Doet de branche dat weer, bij wijze van zelfregulering of wordt het
inderdaad een onafhankelijke commissie? Ik zou, zeker voor de controle, willen
pleiten voor een van de branche onafhankelijke commissie. Ook de andere punten
blijken boterzachte maatregelen te zijn, zo grijs dat er volgens mij voor
de branche een heel goede regeling uit gekomen is, waarmee zij heel gemakkelijk
wegkomt. Ik klink negatief; ik weet het. Mijn zorg is dat de maatregelen niet
zullen werken zoals de minister verwacht.Ten slotte. Aan het einde van de eerste termijn heb ik de minister een
vraag gesteld over een mogelijk onderzoek naar de effecten van alcoholreclame
op lange termijn. Wil de minister geld beschikbaar stellen om dat wetenschappelijk
onderzoek te financieren? Het lijkt mij zeer nuttig om dat te doen. Graag
hoor ik het antwoord van de minister.Ik vat even samen. Wij zullen het voorstel steunen, maar wij hebben een
zeer kritische ondertoon.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Ik spreek mijn erkentelijkheid uit jegens alle
fracties, omdat zij allemaal hebben gezegd dat zij het wetsvoorstel zullen
steunen. Misschien gaat de meeste waardering uit naar de fracties waarbij
er een worsteling is voorafgegaan aan die steun. Onder anderen de heer Pastoor
maakte daar gewag van. Ook de heer Ruers gaat vandaag niet echt gelukkig naar
huis, heb ik begrepen.De heer Stekelenburg heeft mij nog een aantal concrete vragen gesteld.
Hij vroeg onder andere wie er optreedt als zich overtredingen voordoen, bijvoorbeeld
als horeca-instellingen blijven doorschenken aan iemand die dronken is of
als een horeca-instelling vlak voor sluitingstijd de prijzen naar beneden
gooit in een happy hour. Ik denk dat de heren Wiegel, Kamminga en Gruijters
op ieder moment bereid kunnen worden gevonden om een kroegentocht te maken
met z'n drieën, maar ik denk toch dat het in de praktijk wat anders werkt.
Het gaat er allereerst om wie de overtreding signaleert. Dat zullen vaak andere
ondernemers zijn. Reken maar dat men op zo'n pleintje met vijf of zes cafés
elkaar scherp in de gaten houdt. Deze ondernemers zullen hun collega daarop
aanspreken en zij zullen het bestuur van de branchevereniging ervan op de
hoogte stellen. Het bestuur kan overgaan tot royeren van het desbetreffende
lid. Ik weet eigenlijk niet hoe erg dat is. Het is een voorbeeld van sancties
in eigen kring. Verder zal er een 0900-nummer geopend worden, waar men overtredingen
kan signaleren. Burgers kunnen dat doen, maar ook anderen kunnen dat doen.
Dan gaat de toezichthouder erop af en dan komen er echte sancties. Zo zal
het in de praktijk gaan, denk ik.De heer Stekelenburg zei dat hij hoopt dat hij artikel 18 niet hoeft te
gebruiken. Dat staat in relatie tot hetgeen de heer Hessing zei, namelijk
dat hij de hele droogleggingsaffaire wel heel vergaand vindt. Hij hoorde net
een burgemeester zeggen dat die het ook ziet als een echte noodmaatregel in
een noodsituatie. Ik ben het met de heer Stekelenburg eens dat dit wetsvoorstel
niet dé oplossing is, maar een bijdrage eraan.Ik dank de heer Van den Berg voor zijn steun aan het wetsvoorstel.De heer Van Heukelum stelde ook enkele concrete punten aan de orde. Hij
was blij met de overeenkomst met de branche, omdat hij ons standpunt onderschrijft
dat alleen met vereende krachten het probleem kan worden aangepakt en dat
een situatie waarin de branche in alle opzichten verzet blijft plegen, terwijl
er wel wettelijke regelingen zijn, een moeilijke situatie zou zijn geworden,
waarbij je enorme hoeveelheden inspecteurs het land in moet sturen omdat zij
te maken krijgen met een branche die probeert om op alle mogelijke manieren
de zaak te ontduiken.Artikel 2, over de reclame-AMvB, is facultatief. Over dat artikel zal
er wel voortdurend contact met de branche zijn. Wij hebben besloten, op een
aantal punten samen op te trekken. Wij zullen elkaar dus zeer regelmatig zien.
Het is helemaal niet de bedoeling om de branche op een gegeven moment te overrompelen
met de mededeling dat wij opeens hebben vastgesteld dat het niet werkt en
dat er toch maar een AMvB geslagen moet worden. Van beide kanten moet oprecht
met deze zaak worden omgegaan.Dan het punt dat zo'n reclame-uiting eigenlijk niet verboden kan worden
bij AMvB. Ik had in eerste termijn niet zo goed begrepen dat daarin het problematische
punt schuilt. Ik begrijp echter de redenering. Vrijheid van meningsuiting
beknotten kan alleen rechtstreeks in de wetgeving. Toch is de AMvB-constructie
in de reclamebeperking wel gebruikelijk. Zij zit ook in de Tabakswet en in
het Geneesmiddelenreclamebesluit. Het is ook wel praktisch, in verband met
alle details die je regelt. Ik heb echter kennis genomen van de mededeling
dat de VVD dit principieel liever anders had gezien.Ik ben het er helemaal met de heer Van Heukelum over eens dat meer departementen
op een of andere manier betrokken zijn bij de problemen die kunnen ontstaan
door alcoholmisbruik door jongeren. Dit loopt van de coördinerende bewindspersoon
voor de jeugd tot de minister voor Grote Stedenbeleid, de minister van Justitie,
de minister van Binnenlandse Zaken, en zo kan ik nog een poosje doorgaan.
Het is dan ook mijn stellige voornemen, de uitwerking van de
alcoholnota kabinetsbreed te maken, ook in de ambtelijke voorbereiding. Uiteraard
wordt de nota een stuk van het kabinet in zijn geheel.Ik ben het er ook met de heer Van Heukelum over eens dat het met de meeste
jongeren in Nederland goed gaat; wij hebben het al vaker in andere stukken
gezet. Met 85% is er niets aan de hand; 15% heeft min of meer ernstige problemen.
Met de jongeren die ernstige problemen hebben, is ook echt veel aan de hand.
Dan is alcoholmisbruik maar een van de dingen en misschien de uiting van diepere,
onderliggende problemen. Daar moet je proberen een aangrijpingspunt voor je
beleid te vinden.De wettelijke evaluatiebepaling geldt niet voor de code. Wij hebben wel
met de branche afgesproken, maar nog niet uitgewerkt, dat wij op gezette tijden
het functioneren van de code zullen bekijken. Ik neem aan dat dit eens per
jaar wordt.De frisdrankaccijns kan alleen helemaal worden afgeschaft met een forse
verhoging van de accijns op alcoholhoudende dranken. Het is precies deze schuif
waarover ik met mijn collega's in gesprek ben.Ik dank ook de heer Van Heukelum voor de door hem uitgesproken steun voor
het wetsvoorstel.De heer Van Schijndel stelde nog eens het punt aan de orde van de toename
van alcoholgebruik en meer problemen. Het is eigenlijk een statistisch onderzoek
dat ten grondslag ligt aan het gegeven dat in de landen waar het alcoholgebruik
hoog is, ook de problemen groot zijn. Dan kun je er nog een wetenschappelijk
debat over voeren of er een oorzakelijk verband is. Wij zullen in de alcoholnota
hierop terugkomen.Het gaat bij de code om zelfregulering, dus de branche zal zelf voor naleving
moeten zorgen en zelf de criteria goed zwart op wit moeten zetten. Die 25%
jongeren lijkt misschien niet veel, maar het is wel veel. Nogmaals, ervan
uitgaande dat je heel jonge kinderen, baby's en kleuters kunt uitzonderen,
kun je bij een normale vertegenwoordiging van de bevolking die naar het voetballen
kijkt, op 11% onder de 18 jaar rekenen. Dan is meer dan 25% echt fors. Dit
geldt ook voor televisieprogramma's, zeg ik alvast in de richting van de heer
Ruers.Als er sprake is van ernstige discriminatie in een horecabedrijf, bij
de toegang of in het bedrijf zelf, kunnen burgemeester en wethouders nu al
de vergunning intrekken. De redenering is dat het van kracht blijven van de
vergunning gevaar kan opleveren voor de openbare orde. Op grond van deze redenering
hebben zij die bevoegdheid. Dit moeten zij dan natuurlijk wel aannemelijk
kunnen maken.Over de leeftijdsgrens van 16 of 18 jaar voor softdrugs sprak ook de heer
Hessing. Ik zei zopas al dat er nu enige complicaties zichtbaar zijn met het
verhogen van de grens naar 18 jaar voor de mogelijkheid om in een coffeeshop
iets te kopen. Wij blijven heel alert op dit dossier en zien in Europa in
diverse landen, zoals Frankrijk en sommige deelstaten van Duitsland, een verschuiving
optreden in het standpunt dat het misschien zinvol is, eens wat anders naar
cannabis te kijken, ook in vergelijking met alcohol en tabak op het punt van
de gezondheidsschade, het aantal doden en al dat soort zaken. Naar onze stellige
overtuiging kun je zo'n beweging het beste in Europees verband maken en moet
je niet te veel op de troep vooruitlopen, omdat je dan een terugslag kunt
krijgen. Verlaging van de minimumleeftijd voor coffeeshops naar 16 jaar kan
een signaal afgeven dat snel verkeerd geïnterpreteerd wordt.Naast dit punt sprak de heer Hessing over drooglegging. De heer Stekelenburg
gaf al aan hoe burgemeesters daartegen aankijken: als een echte noodoplossing.
Zou er inderdaad een noodbevoegdheid moeten komen voor een permanente of langdurige
drooglegging in een gemeente, dan lijkt het mij heel goed, dit in het kader
van de noodbevoegdheden vast te leggen in de Gemeentewet. Wanneer de Gemeentewet
ook een bepaling gaat bevatten die eigenlijk gelijk is aan wat we nu hierin
hebben staan, dan kan die bepaling bij een volgende wijziging uit deze wet
verwijderd worden. Het is namelijk goed, zo denk ik, om het allemaal te zien
onder de titel van noodbevoegdheden. Dan heb je ook een helder beeld van waar
het om gaat en moet je de wet kiezen die daarvoor is aangewezen.Tot slot kom ik bij de heer Ruers, mijnheer de voorzitter. Deze is eigenlijk
het meest ongelukkig van iedereen, want hij zegt dat het allemaal niet veel
voorstelt. Ik ben dat uiteraard niet met hem eens. Ik heb, dacht ik, wel degelijk
aangegeven dat op de punten jeugdbescherming, verantwoorde verstrekking en
geen relatie met verkeer, de branche aanzienlijk verder is gegaan met de code
dan waar zij met Kerstmis waren. Aan de andere kant is het zo dat ik de stellige
overtuiging heb, dat een Amstel Gold Race mensen niet zozeer tot dronkenschap
beweegt. Vandaar dat ik op dat punt inderdaad gezegd heb dat je die sponsoring,
omdat daar ook voordelen aan zitten voor de verschillende activiteiten, wel
zou kunnen handhaven.Wij hebben nog eens, om het eens te worden, van beide kanten gekeken wat
nu wezenlijk is. Althans, ik heb van mijn kant bekeken wat wezenlijk is voor
het doel: het tegengaan van misbruik, het niet uitlokken tot overmatig drinken
en dronkenschap. Veruit de grootste stappen zijn naar mijn stellige overtuiging
door de branche gezet. Dan zegt de heer Ruers: waarom zouden zij dat in 's
hemelsnaam doen? Daar heb ik wel een antwoord op. Men maakt zich daar namelijk
serieus zorgen over het imago van alcohol, vanwege al die alcoholgerelateerde
zinloosgeweldsdelicten op straat van jongelui die elkaar maar doodtrappen
of -steken. Met name in de horecabranche merkt men dat er vanuit de maatschappij
een verwijtende blik in hun richting gaat. Zo'n proces leidt uiteindelijk
tot nog minder verkoop. Ik denk dat dit hun afweging is.Wat betreft de vraag van de heer Ruers inzake een onderzoek naar de effecten
op lange termijn merk ik op dat wij heel wat onderzoeken hebben lopen, met
name door het Trimbosinstituut en aanverwante wetenschappelijke instituten.
Ik zal kijken of deze speciale vraag al in onderzoek is en zo dit niet het
geval is, vind ik hem belangrijk genoeg om er mogelijkheden voor te zoeken.Hoe gaan we het allemaal meten en wanneer en door wie? Nu, het is een
kwestie van zelfregulering, maar het meten doen we op een gegeven moment wel
weer samen. Daarbij moeten we wel even de tweede wetswijziging in de gaten
houden. Pas als de sancties en bestuurlijke boetes flink zijn aangescherpt,
is er een situatie waarin je kunt spreken van succes of mislukking. Wat er
nu ligt, is nog net niet voldoende om te zeggen dat er een
stevige doorbraak komt. Het is een belangrijke bijdrage en een stap in de
goede richting, maar de tweede wetswijziging, met die sancties, moet er wel
snel komen.Ten slotte ben ik heel blij dat de heer Ruers, zij het dan met wat wel
eens heet "gezonde tegenzin", toch zijn steun voor het wetsvoorstel heeft
uitgesproken.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1043-1054.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl