Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 30 juni 2010 over erfpacht Staatsbosbeheer (29659)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 94
 
 
 
 Staatsbosbeheer
 Aan de orde is het debatnaar aanleiding van een algemeen
overleg op 30 juni 2010 over erfpacht Staatsbosbeheer.
 
 We gaan proberen het tempo erin te houden. Ik geef het woord aan de heer
Van Gerven. De leden kunnen alleen moties indienen.
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Voorzitter, ik wil acht moties indienen. Nee, dat is een grapje, hoor.
 
 
 Dat is een opluchting!
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Ik zie aan uw gelaatsuitdrukking dat u het voor mogelijk acht dat ik dat
zou doen.
 
 
 Ja, nou, iedereen hier.
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Voorzitter, ik wil de volgende motie indienen.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de Wadden werelderfgoed zijn en we daarom extra zuinig
moeten zijn met dit gebied qua natuurbeheer en eigendom;
 verzoekt de regering, in het algemeen belang ernaar te streven Staatsbosbeheer
geen of zo min mogelijk grond over te laten dragen aan derden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 51(29659).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Dank u wel.
 
 
 Het woord is aan mevrouw Jacobi. Die zit nog helemaal te wachten op die
andere zeven. Sneller dan het licht was de heer Van Gerven immers weer weg.
Maar dat kan mevrouw Jacobi ook.
 
 
 
 Mevrouw
 Jacobi
 PvdA
 
 Voorzitter. Ik heb drie moties. De eerste gaat over de ontwikkelagenda
voor betaalbare recreatie. Die motie dien ik in mede namens collega Verhoeven
van de D66-fractie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging, 
 overwegende dat de unieke natuur van het wad de belangrijkste toeristische
trekpleister is van het gebied;
 overwegende dat erfpacht een passend instrument kan zijn voor behoud en
beheer van deze bijzondere natuur- en landschapsdoelstellingen;
 overwegende dat een onderzoek naar de toeristisch-recreatieve ontwikkeling
op de eilanden implementatie van het advies van de commissie-Groothuis/Zevenbergen
niet in de weg hoeft te staan;
 van mening dat een duurzame basis nodig is voor een ontwikkelagenda, waarbij
in gezamenlijkheid een plan gemaakt wordt om te komen tot verbetering van
de recreatieve toeristische mogelijkheden, het betaalbaar houden van de recreatie
en het herstel van natuur op de eilanden;
 van mening dat iedereen moet kunnen genieten van het bijzondere karakter
en de schoonheid van het Waddengebied;
 van mening dat de ontwikkeling van steeds grotere opstallen en omzetting
van kampeerterreinen naar parken met chalets niet bevorderlijk is voor het
betaalbaar houden van de recreatie en kan verhinderen dat recreatie op de
eilanden voor iedereen bereikbaar is;
 verzoekt de regering om een onderzoek te laten uitvoeren naar de wijze
waarop Staatsbosbeheer en de Waddeneilanden in moeten spelen op de ontwikkelingen
in het patroon van toerisme en recreatie alsmede de sociaaleconomische situatie
op de eilanden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Jacobi en Verhoeven. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 52(29659).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Jacobi
 PvdA
 
 Mijn tweede motie gaat over knelgevallen bij erfpacht voor de Wadden.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de slepende erfpachtkwestie al jaren zorgt voor onduidelijkheid
en onzekerheid bij de erfpachters over in welke financiële situatie zij
zich bevinden;
 overwegende dat de "wijzen" Groothuis en Zevenbergen vaststellen dat voor
erfpachters rechtszekerheid, redelijkheid en billijkheid een grote rol spelen;Jacobi
 van mening dat Staatsbosbeheer gezien de langdurige onzekerheid bij de
erfpachters moet zorgen voor een goede en tijdige informatievoorziening, en
een heldere en transparante communicatie om zo continuïteit en zekerheid
aan de erfpachters te geven;
 verzoekt de regering, in onderling overleg met Staatsbosbeheer en de gemeente
alternatieve constructies te bedenken in die situaties waar zich knelgevallen
voordoen, zoals daar mogelijk zijn verrekening bij verkoop, kwijtschelding
van erfpacht bij opstallen met een maatschappelijk doel of korting op de erfpacht
bij permanente bewoning;
 verzoekt de regering tevens, het overleg tussen Staatsbosbeheer, gemeente
en erfpachters op te starten en voor half november de Tweede Kamer te informeren
over de voortgang,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Jacobi. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 53(29659).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Jacobi
 PvdA
 
 De laatste motie gaat over de invoering van het advies van de commissie
van wijzen.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de slepende erfpachtkwestie gezorgd heeft voor een langdurige
periode van onzekerheid voor de erfpachters;
 van mening dat de toeristische voorzieningen op de Waddeneilanden bereikbaar
en betaalbaar dienen te blijven voor brede lagen van de bevolking;
 van mening dat erfpacht de verhuurbaarheid op de eilanden kan bevorderen
en een instrument kan zijn in het behouden van de traditionele vakantiewoningen,
die veelal al generaties lang in familiebezit zijn;
 verzoekt de regering, het advies van de "wijzen" Groothuis en Zevenbergen
in te voeren met de mogelijkheid van differentiatie van de canon, waarbij
het gebruiksdoel wordt meegewogen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Jacobi. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 54(29659).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Snijder-Hazelhoff
 VVD
 
 Voorzitter. Twee moties dien ik namens mijn fractie in.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging, 
 overwegende dat de gronden op de Waddeneilanden met een niet natuurgerelateerde
functie kunnen worden afgestoten aan de gebruikers, zoals verwoord in de brief
van de minister van LNV van 16 juni 2010;
 overwegende dat de verkoopprijs redelijk en billijk dient te zijn, waarbij
uitgangspunt is dat de grondwaarde 30% van de woz-waarde bedraagt,
maar waarbij op dit moment geen differentiatie in gebruiksdoel wordt meegewogen;
 verzoekt de regering, bij de verkoop als grondwaarde 30% van de
woz-waarde te blijven hanteren, maar daarnaast een differentiatie aan te brengen
in de depreciatie waarbij het gebruiksdoel wordt meegewogen;
 verzoekt de regering tevens, het overleg tussen Staatsbosbeheer, gemeente
en erfpachters op te starten en voor half november de Tweede Kamer te informeren
over de eventuele knelpunten,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Snijder-Hazelhoff. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 55(29659).
 
 
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat Staatsbosbeheer op de Waddeneilanden gronden bezit waarop
gemeenschapsvoorzieningen aanwezig zijn die geen natuurfunctie hebben;
 overwegende dat het niet tot de taak van Staatsbosbeheer moet worden gerekend
om gronden te beheren die geen natuurfunctie hebben;
 overwegende dat Staatsbosbeheer deze gronden bij verzelfstandiging niet
heeft verkregen;
 verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat Staatsbosbeheer in overleg
treedt met betrokken gemeenten om te komen tot verkoop tegen een symbolische
prijs van de gronden waarop gemeenschapsvoorzieningen zijn gevestigd;
 verzoekt de regering, de Kamer over de uitkomsten van dit overleg voor
half november te informeren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Snijder-Hazelhoff. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 56(29659).
 
 
 
 
 
 De heer
 Verhoeven
 D66
 
 Voorzitter. Het was ons het debat wel. Daarom hebben wij een motie opgesteld waarmee we proberen de problematiek zo goed mogelijk op te lossen.
Zij is wat aan de lange kant, waarvoor mijn excuus, maar ik laat het bij een.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat de commissie van wijzen voorgesteld heeft om te kijken
naar de vastgoedportefeuille van Staatsbosbeheer op de Waddeneilanden met
het oog op eventuele verkoop van gronden die nu onder erfpacht vallen;
 overwegende dat er enkele gebouwen op de Waddeneilanden met een publieke
nutsfunctie zijn, zoals de zeevaartschool op Terschelling en de passantenhaven
op Vlieland, die momenteel verpacht worden door Staatsbosbeheer;
 overwegende dat er zorgen leven bij de bewoners of deze voorzieningen
behouden kunnen worden na een verhoging van de erfpachtcanon;
 voorts overwegende dat gebieden binnen of aan de rand van bestaande dorpskernen
zich het meeste lenen als basis van een ontwikkelagenda gericht op een kwaliteitsimpuls
voor zowel de ruimtelijke kwaliteit, de recreatiemogelijkheden als de beschikbaarheid
van de eilandvoorzieningen;
 verzoekt de regering: - Staatsbosbeheer binnen zijn vastgoedportefeuille
te laten zoeken naar de meest geschikte gebieden binnen of aan de rand van
bestaande dorpskernen die als basis kunnen dienen voor een positieve ontwikkelingsagenda;- in samenspraak met lokale gemeenten te streven naar het maken van
langjarige afspraken waarbij middels verkoop of grondruil zekerheid geboden
wordt voor zowel de blijvende toegankelijkheid van voorzieningen als de blijvende
versterking van de unieke natuurwaarde van de eilanden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Verhoeven en Jacobi. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 57(29659).
 
 
 
 
 
 De heer
 Atsma
 CDA
 
 Voorzitter. De fracties hebben gisteren uitvoerig gedebatteerd over het
onderwerp "erfpacht op de Waddeneilanden". Als ik hoor wat sommige moties
uitspreken en als ik hoor dat sommige moties aangeven dat knelgevallen straks
aan de Kamer kunnen worden voorgelegd, dan betekent dit dat we in de praktijk
helemaal niets oplossen. Er komen dan namelijk komend najaar 1500 knelgevallen
in de regeling. Wij denken dat de oplossing daarom toch een andere zou moeten
zijn. Die oplossing is verwoord in de volgende motie, waarbij ik volledigheidshalve
benadruk dat niet alles voor niets hoeft te worden overgedragen. Wat marktconform
moet worden overgedragen ...
 
 
 Mijnheer Atsma, uw motie.
 
 
 
 De heer
 Atsma
 CDA
 
 ... moet je marktconform doen. Dit leidt tot de volgende motie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de "wijzen" Zevenbergen en Groothuis concluderen dat gronden
die niet nodig zijn voor realisering van de doelstellingen van Staatsbosbeheer
kunnen worden afgestoten;
 verzoekt de regering, met onmiddellijke ingang stappen te zetten om de
gronden die voor afstoting in aanmerking komen, zoals gronden met maatschappelijke
voorzieningen, woningen, bedrijven en recreatieve doeleinden, over te dragen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Atsma. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 58(29659).
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 Minister
 Verburg
 
 Voorzitter. Er zijn acht moties ingediend. Kortheidshalve ga ik onmiddellijk
op de moties in.
 De motie op stuk nr. 51 is ingediend door het lid Van Gerven. Hij verzoekt
de regering in het algemeen belang ernaar te streven Staatsbosbeheer geen
of zo min mogelijk grond over te laten dragen aan derden. Ik ontraad aanname
van deze motie. Grond die niet nodig is voor de natuurdoelen van Staatsbosbeheer
zou kunnen worden overgedragen tegen reële marktwaarde. Dat staat in
het advies en dat lijkt mij een verstandige keuze. Daarom ontraad ik het aannemen
van deze motie. Dat is overigens ook de wens van de gemeenten op de Waddeneilanden.
 In de motie op stuk nr. 52 wordt de regering verzocht om een onderzoek
te laten uitvoeren naar de wijze waarop Staatsbosbeheer en de Waddeneilanden
in moeten spelen op de ontwikkelingen in het patroon van toerisme en recreatie
alsmede de sociaaleconomische situatie op de eilanden. Deze motie beschouw
ik als ondersteuning van beleid. Staatsbosbeheer en de Waddengemeenten zijn
het zeer met elkaar eens dat dit moet gebeuren. Ik ga er zonder meer van uit
dat zij dit onderzoek samen zullen instellen en daar een opdracht voor zullen
formuleren.
 In de motie van mevrouw Jacobi op stuk nr. 53 wordt de regering verzocht
om in onderling overleg met Staatsbosbeheer en de gemeenten alternatieve constructies
te bedenken in die situaties waar zich knelgevallen voordoen,
zoals daar mogelijk zijn: verrekening bij verkoop, kwijtschelding van erfpacht
bij opstallen met een maatschappelijk doel of korting op de erfpacht bij permanente
bewoning. Tevens wordt de regering verzocht het overleg tussen Staatsbosbeheer,
gemeenten en erfpachters op te starten en de Tweede Kamer voor half november
te informeren over de voortgang. Ik heb deze motie goed op mij laten inwerken
en beschouw haar als ondersteuning van beleid. Gisteren heb ik de Kamer gezegd
dat ik zal beoordelen wanneer er knelgevallen zijn, dat ik de Kamer daarvan
op de hoogte zal stellen en dat ik ervoor zal zorgen dat maatwerkoplossingen
gevonden worden voor knelgevallen. Die moeten wij nu niet rubriceren of verzinnen;
ik zal de Kamer ervan op de hoogte stellen als zij zich voordoen. Een van
de leden zei dat de Kamer mij daarvan ook op de hoogte zal stellen. Dan blijft
er niets onopgemerkt. Daar heb ik veel vertrouwen in. Het tweede verzoek aan
de regering beschouw ik als een aanmoediging. Na het overleg en na de stemmingen
van vanavond moeten wij ervoor zorgen dat Staatsbosbeheer, de gemeenten en
de erfpachters voortgang boeken met de uitvoering van de agenda omdat de onzekerheid
lang genoeg heeft geduurd. In die zin zie ik ook dit deel van de motie als
ondersteuning van beleid.
 In haar motie op stuk nr. 54 verzoekt mevrouw Jacobi de regering om het
advies van de "wijzen" Groothuis en Zevenbergen in te voeren met de mogelijkheid
van differentiatie van de canon. Deze motie is evenzeer ondersteuning van
beleid, omdat dit onderdeel uitmaakt van het advies. De "wijzen" hebben gezegd:
kijk nu eens heel goed naar een aantal elementen en weeg die zorgvuldig mee
bij de taxatie van een en ander.
 In haar motie op stuk nr. 55 verzoekt mevrouw Snijder-Hazelhoff de regering
bij de verkoop als grondwaarde 30% van de woz-waarde te blijven hanteren,
maar daarnaast een differentiatie aan te brengen in de depreciatie, waarbij
het gebruiksdoel wordt meegewogen. Tevens verzoekt zij de regering het overleg
tussen Staatsbosbeheer, gemeenten en erfpachters op te starten en de Tweede
Kamer voor half november te informeren over de eventuele knelpunten. Ik ontraad
aanname van deze motie. Op de Wadden zijn immers grote en kleine percelen.
Er wordt een combinatie gemaakt: 30% opstal en 70% grond. In
de motie wordt een omgekeerde verhouding voorgesteld. In de taxatie wordt
rekening gehouden met de bestemming, zoals ik al heb gezegd in reactie op
de motie van mevrouw Jacobi. Verdere differentiatie is niet nodig en is ook
niet gewenst, want er moet langzamerhand de nodige zekerheid en duidelijkheid
ontstaan.
 De motie op stuk nr. 56 is ook ingediend door mevrouw Snijder-Hazelhoff.
Zij verzoekt de regering er zorg voor te dragen dat Staatsbosbeheer in overleg
treedt met betrokken gemeenten om te komen tot verkoop tegen een symbolische
prijs van de gronden waarop gemeenschapsvoorzieningen zijn gevestigd. Verder
verzoekt zij de regering de Kamer voor half november te informeren over de
uitkomsten van dit overleg. Als er geen natuurdoel is, kan verkoop wel. Dat
kan echter niet tegen een symbolische prijs, maar wel tegen de reële
marktwaarde. Verkoop tegen een symbolische prijs is immers niet conform de
staatssteunregel en in strijd met de Comptabiliteitswet. Dat betekent dat
ik het aannemen van deze motie ontraad. 
 Dan ga ik in op de motie die is ingediend door de heer Verhoeven. Hij
verzoekt de regering om Staatsbosbeheer binnen zijn vastgoedportefeuille te
laten zoeken naar de meest geschikte gebieden binnen of aan de rand van bestaande
dorpskernen die als basis kunnen dienen voor een positieve ontwikkelagenda.
Hij verzoekt de regering verder om in samenspraak met lokale gemeenten te
streven naar het maken van langjarige afspraken waarbij door middel van verkoop
of grondruil zekerheid wordt geboden voor zowel de blijvende toegankelijkheid
van voorzieningen als de blijvende versterking van de unieke natuurwaarde
van de eilanden. Dit zie ik als een ondersteuning van mijn beleid, want het
is heel goed als Staatsbosbeheer en de waddengemeenten samen naar de toekomst
kijken. Dat is de inzet en het absolute doel van de ontwikkelagenda. Het zoeken
en vinden van een balans, niet alleen voor nu, maar ook gericht op de toekomst,
hoort daarbij.
 De laatste motie is ingediend door het lid Atsma. Hij verzoekt de regering
om met onmiddellijke ingang stappen te zetten om de gronden die voor afstoting
in aanmerking komen, zoals gronden met maatschappelijke voorzieningen, woningen,
bedrijven en recreatieve doeleinden, over te dragen. Dat zie ik als een ondersteuning
van beleid, zij het dat het hier gaat om gronden die met een publieke voorziening
te maken hebben. Het moet gaan om een reële marktwaarde en het moet passen
binnen de regels van staatssteun en binnen de Comptabiliteitswet. Als dat
wordt bedoeld – ik heb alle aanleiding om dat te veronderstellen –
dan zie ik deze motie ook als een ondersteuning van beleid.
 Hiermee ben ik aan het einde van de beoordeling van de acht moties.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.