Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (bepalingen inzake afvalstoffen) (24875) en het verslag van een algemeen overleg inzake de commissie-Epema (25157, nr. 2)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 242-256

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 4, pagina 242-256

23-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24875Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 25157Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regelen inzake medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen) (22588)Pagina 214-215
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 16 juli 1993 te Genève tot stand gekomen Internationale Cacao-overeenkomst 1993, met bijlagen (Trb. 1994, 135 en 1995, 11) (24059), en over:de motie-Rabbae over het vragen van een oordeel van het Europees Hof (24059, nr. 8)Pagina 215-216
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassing van de Kieswet, Gemeentewet en Provinciewet in verband met de invoering van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens en aanpassing aan het geïntegreerd vreemdelingenbeleid (25343)Pagina 216-217
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25394)Pagina 218-218
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet algemene regels herindeling, de Provinciewet en de Gemeentewet (Wijziging procedurele bepalingen) (25234).Pagina 217-218
Presentie en opening (dinsdag 23 september 1997)Pagina 203-203
Vragen van het lid Sipkes aan de minister van Binnenlandse Zaken en de staatssecretaris van Justitie over uitlatingen van de minister van Binnenlandse Zaken inzake kerkasielPagina 203-210
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Verhagen tot wijziging van de Vreemdelingenwet (wettelijke vastlegging van de machtiging tot voorlopig verblijf) (24544)Pagina 218-232
Vragen van het lid Van Boxtel aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over sterilisatie van (verstandelijk) gehandicaptenPagina 210-212
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 23 september 1997)Pagina 256-258
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (bepalingen inzake afvalstoffen) (24875) en het verslag van een algemeen overleg inzake de commissie-Epema (25157, nr. 2)Pagina 242-256
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van de Wet milieubeheer met een regeling ter waarborging dat gesloten stortplaatsen geen of zo min mogelijk nadelige gevolgen voor het milieu hebben, alsmede wijziging van de Wet bodembescherming (24321)Pagina 232-242
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 september 1997)Pagina 212-214

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (bepalingen inzake afvalstoffen)
(24875);het verslag van een algemeen overleg inzake
de commissie-Epema (25157, nr. 2).(Zie vergadering van 1 mei 1997.)De (algemene) beraadslaging wordt hervat.De heer Lansink (CDA):Voorzitter! De herziening van het hoofdstuk afvalstoffen van de Wet milieubeheer
betreft naast enkele weinig spectaculaire technische wijzigingen, de vervanging
van de woorden "bij elk perceel" door de woorden "nabij elk perceel". Dat
was het hoofdpunt dat ik heb ingebracht in de eerste termijn. Ik heb toen
gesteld dat de gemeentelijke haalplicht daarmee in feite verandert in een
individuele brengplicht. Dat leidt in feite tot een majeure wijziging. Ik
vond dat deze verandering, ondanks het begrip voor de logistieke problemen,
in sommige stedelijke gebieden te fors is. Ik heb via een amendement gepoogd
de haalplicht overeind te laten door van de afwijkingen uitzonderingen te
maken. Wanneer de omstandigheden dat vergen, kan dan van het beginsel bij
elk perceel worden afgeweken. De nutsvoorziening blijft dan in stand.De minister is via een nota van wijziging voor een deel aan de bezwaren
van mijn fractie tegemoet gekomen. Ik zou er verder het zwijgen
toe kunnen doen op dit punt, omdat ik ook wel erken dat de zaken misschien
wat minder scherp liggen als je even praat over breng- en haalplicht. Dat
zeg ik in alle oprechtheid. Het lijkt mij wel dat toch in de gaten gehouden
moet worden hoe dit nou verder uitpakt. Ik kan echter instemmen met de nota
van wijziging.Een tweede hoofdpunt is tijdens het debat ontstaan. Ik heb wat meer tijd
nodig om daar iets over te zeggen, maar ik zal proberen om het heel kort te
houden. Het betreft het amendement dat door de heer Klein Molekamp en mevrouw
Augusteijn is ingediend in een poging om versnelling aan te brengen in het
wetgevend proces dat nodig is om de aanbevelingen van de commissie-Epema werkelijkheid
te doen worden. Ik doel dus op de afschaffing van de regionale zelfvoorziening
via de opheffing van de provinciale afvalgrenzen. De minister en de Kamer
waren het indertijd – toen wij spraken over het rapport van de commissie-Epema –
wel eens over de noodzaak van die wijziging, maar niet over het door de minister
genoemde traject van drie jaar. Dat overleg was overigens wel aardig, maar
het had een wat lage status. Het was een algemeen overleg. Vroeger zou daar
een geweldig notaoverleg aan zijn besteed, met moties en meer van dat soort
dingen. Nu is deze draad door de heer Klein Molekamp en mevrouw Augusteijn
opgepakt door het verslag bij het wetsvoorstel te voegen, zodat daar vrijuit
over gepraat kan worden. Dat heeft geleid tot een wijzigingsdatum en een amendement
dat erop is gericht de provinciale grenzen van tafel te halen. Ik vond die
weg toen betwistbaar. En dat vind ik nog, omdat in de considerans van het
voorliggende wetsvoorstel noch in de schriftelijke behandeling de herstructurering
aan de orde is gesteld. De Raad van State heeft dan ook geen advies kunnen
uitbrengen over deze zaak en IPO en VNG zijn niet in dit deel van het wetgevingsproces
gehoord.Ik heb daar toen een belangrijk punt van gemaakt. Ik meen dat de minister
daar ook enigszins gevoel voor had. Zij zei namelijk dat er ook nog andere
zaken in het geding waren en dat je die eigenlijk in samenhang met elkaar
moest regelen. Het was dus beter geweest wanneer de collega's een motie hadden
ingediend waarin werd gesteld dat er binnen een jaar een wetsvoorstel moest
zijn waarin alles in samenhang met elkaar werd bekeken. Dan had ik ook van
harte meegedaan. Voor die weg is echter niet gekozen. Er is gekozen voor de
weg van het amendement.De minister heeft dat amendement van VVD en D66 via een nota van wijziging
in feite overbodig gemaakt. Zij heeft daaraan een eigen invulling gegeven
die op zichzelf meer aanspreekt dan het amendement. De integrale wettelijke
vertaling van de aanbevelingen van de commissie-Epema verdient nog steeds
de voorkeur. Mijn argumenten zijn: de verstandige inpassing van de marktwerking
in de sector waarbij de nutsvoorziening overeind moet blijven en het maatschappelijke
en politieke draagvlak voor evenwichtige stort- en verbrandingstarieven. Ik
wijs niet in de laatste plaats op de impulsen van het hergebruik.Hoewel dat soort argumenten blijven gelden, was ik enkele weken geleden
van oordeel dat de door de minister gevolgde weg op zichzelf acceptabel is.
Maar wie schetst mijn verbazing dat mevrouw Augusteijn een paar weken geleden
bij de regeling van werkzaamheden aangaf dat wij de behandeling van het wetsvoorstel
even moesten opschorten, omdat het IPO en de VNG nog niet gehoord waren.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Ik meen mij toch te herinneren dat de heer Lansink mijn voorstel toen
steunde.De heer Lansink (CDA):Natuurlijk steunde ik dat. Een van mijn argumenten was nu juist dat zij
bij dit wetgevingsproces niet betrokken waren. Dus toen mevrouw Augusteijn
zelf met het idee kwam om hen alsnog te horen, paste dat precies in mijn gedachtegang.
Dat had zij echter moeten bedenken toen zij haar handtekening onder het amendement
van de heer Klein Molekamp zette.Nu zitten wij met een merkwaardig probleem. Ik heb inmiddels kennisgenomen
van een stuk van het IPO van 11 september, waarin wordt gemeld dat op 9 september
bestuurlijk overleg over dit punt heeft plaatsgevonden tussen de minister,
de VNG en het IPO. In die brief staat: dit bestuurlijk overleg is tot onze
spijt allerminst bevredigend verlopen. Ik zou wel eens willen weten hoe dat
dan verlopen is. Ik heb in een eerder verband al aangegeven dat alle aanbevelingen
van de commissie-Epema zouden moeten worden uitgevoerd. Je moet zorgen voor
een zorgvuldige wetgeving en je moet de zaak integraal bekijken. Ik zou het
toch niet erg aardig vinden als één punt eruit wordt gepakt
en dat bijvoorbeeld de heer Klein Molekamp of iemand anders later zegt dat
hij heel andere opvattingen heeft over de tarieven en over de plannen. Dat
kan dus niet.Daarom vond en vind ik dat de minister wel erg snel is geweest met de
nota van wijziging. Ik sluit echter niet uit dat ik mij nog laat overtuigen,
zeker vandaag. Ik kan wel weer een poging doen om dat element eruit te halen
en terug te keren tot het oorspronkelijke wetsvoorstel, maar ik wil weten,
ook van mijn collega's, hoe zij tegen die zaak aankijken. Ik wijs op de argumenten
die door het IPO naar voren zijn gebracht. Ik praat het IPO niet altijd na,
zeker niet, maar in dit geval geloof ik dat er redelijke dingen in het stuk
van het IPO staan. Ik wijs op de afwenteling van het exploitatieverlies op
de burgers, op een onvoldoende exploitatiegrondslag voor stortplaatsen en
op het feit dat de nazorg in gevaar komt. Voorts komen de afspraken die al
gemaakt zijn over afval op losse schroeven te staan als je dat allemaal niet
goed regelt.Voorzitter! Ik vind dat wij hier niet op een onvoldragen wijze met de
aanbevelingen van de commissie-Epema moeten omgaan. Een normaal wetgevingstraject
waarbij iedereen behoorlijk wordt betrokken en alles wordt veiliggesteld,
is beter dan een artikel dat pas veel later in werking treedt. Dan is het
puur symboolwetgeving en stelt het niets voor. Ik zit er dus aardig mee in
mijn maag. Ik hoop dat dit ook voor de minister geldt. Nogmaals, ik schaar
mij niet achter de beschouwingen die over de WBM-heffing enzovoorts in de
stukken worden gemaakt, maar ik vind wel, het geheel overziende, dat een integrale
aanpak, een behoorlijk stuk wetgeving binnen een jaar, beter is dan te hooi
en te gras even iets regelen. Als dit korte debat daartoe kan leiden, zou
dat mijn instemming hebben.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De eerste termijn vond op 1 mei plaats. Dat ligt alweer een
hele vakantie achter ons, maar wij gaan nu dan toch verder met het debat in
tweede termijn.De minister heeft op 1 mei gezegd dat dit maar een kleine revisie van
de Wet milieubeheer is en dat het nog tweeënhalf tot drie jaar zal duren
voordat het hele hoofdstuk afvalstoffen echt op de schop gaat. De heer Klein
Molekamp reageerde daarop met de, naar mijn mening terechte, opmerking dat
dit dus voorlopig de laatste kans is om knelpunten aan te pakken. Dat was
dan ook precies de reden waarom wij door middel van amendering enkele zaken
nu alvast wat fundamenteler wilden aanpakken.Ik wil allereerst iets zeggen over de cementovens. De minister zegt in
haar brief op stuk nr. 13 dat zij er een voorstander van is dat er een einde
komt aan de uitzonderingspositie die in de Europese richtlijn wordt gemaakt
voor emissies van cementovens ten gevolge van het bijstoken van gevaarlijk
afval. Daar ben ik het natuurlijk mee eens. Wij hebben het dan, wat Nederland
betreft, over de export van zo'n 50.000 ton gevaarlijk afval waarvan wij echt
niet precies weten wat erin zit. Ook de emissies van de cementovens zijn niet
zo bekend, maar het gaat daarbij wel om dioxine, kwik, thallium en dat soort
stoffen, want daar zit geen natte rookgasreiniger achter en er is ook geen
fatsoenlijke oven om dat afval te verbranden. Als de minister dit zegt, zou
de consequentie moeten zijn dat er geen enkele exportvergunning meer voor
dit doel gegeven wordt voordat de Europese richtlijn is aangepast. De minister
heeft op 1 mei, in eerste termijn, ook het volgende gezegd: "Inmiddels is
gebleken dat de Europese Commissie de mening is toegedaan dat de ruimte om
Europees-rechtelijk afvalstoffen als secondaire grondstof te beschouwen, zeer
beperkt is. Met andere woorden: men stelt zich op het standpunt dat alles
als afvalstof beschouwd moet worden." Betekent dit dat de export gestopt zal
worden, omdat de verbranding, met name in België, natuurlijk niet volgens
dezelfde milieuhygiënische vormen en normen gaat als hier?Ik leg de minister ook een citaatje voor uit het Jaarbericht 1996 van
de AVR Chemie: "Concurrentie is een uitdaging om nieuwe wegen in te slaan.
Het is echter wel een handicap dat de forse daling van het aanbod van gevaarlijk
afval vooral wordt veroorzaakt door een toenemende export van dit afval naar
de cementindustrie in het buitenland, waar de milieunormen aanzienlijk lager
zijn. Bovendien worden de onverbrandbare componenten opgenomen in het cement
in plaats van deze te concentreren in daartoe geëquipeerde deponieën.
De buitenlandse industrie kan daardoor lagere tarieven offreren voor de verwerking
van afval. Om deze ongelijke vorm van concurrentie het hoofd te kunnen bieden,
is het noodzakelijk dat in Europees verband zo snel mogelijk uniforme wetgeving
tot stand komt."Het gaat dus om een investering in Nederland die op deze manier onnodig
onrendabel is of zal worden. Ik vraag de minister dus of zij de export naar
de cementindustrie van afvalstoffen als secondaire brandstof zal stopzetten,
gelet op het feit dat Europa in het algemeen het standpunt inneemt dat afvalstoffen
ook als zodanig beschouwd moeten blijven worden.Met betrekking tot de samenstelling van de landelijke commissie die het
stortplan gaat opstellen, ben ik het met de minister eens dat hierin, gelet
op het risico van belangenverstrengeling, voor marktpartijen eigenlijk geen
plaats is. Als wij van de recente historie in de milieubranche één
ding geleerd hebben, is het dat dit vermeden moet worden. De opmerking van
de PvdA-fractie, dat vooral vertegenwoordigers van de branche in die commissie
opgenomen zouden moeten worden, begrijp ik helemaal niet. Toen de NVGA nog
NVCA heette – mevrouw Dijksma zal er wel blij mee zijn geweest dat zij
daar op een jaarvergadering het woord mocht voeren; misschien dat dit de reden
van haar opvatting is – had zij een aantal belangrijke bestuursleden
die niet lang daarna in de gevangenis zijn gekomen. Die bestuursleden heetten
Langeberg; dan weet men waarschijnlijk wel wie ik bedoel. De heer Zegwaard
was indertijd betrokken bij de plannen in de provincie Zuid-Holland; hij was
daar kind aan huis en schreef ook in het provincieblad. Hij had een witte
lijst opgesteld van bedrijven die goed werkten. Men weet allemaal wat er met
het bedrijf Zegwaard is gebeurd. In het IRT-rapport wordt bovendien duidelijk
gesteld dat er een groot gevaar van belangenverstrengeling is als twee partijen –
de overheid en een partner waarmee gesproken wordt, in dit geval de branche –
als het ware een gelijk belang gaan krijgen. Ik ben het dus met de minister
eens dat dit niet moet gebeuren.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik vraag de heer Poppe ten eerste of hij niet van mening is dat de branche,
waar hij zo denigrerend over spreekt, heel belangrijk is voor het goed en
volgens de hier door ons afgesproken regels uitvoeren van het afvalbeleid,
en of het dan niet verstandig is om niet met onze rug naar deze branche te
gaan staan, maar om de branche daarbij te betrekken en ervoor te zorgen dat
het beleid wordt uitgevoerd volgens de door ons hier gestelde regels. Mijn
tweede vraag aan de heer Poppe is de volgende: impliceert hij dat de woordvoerder
van de PvdA-fractie en de PvdA-fractie hun politieke afwegingen baseren op
uitnodigingen die zij krijgen?De heer Poppe (SP):Wat die laatste vraag betreft: nee.Mevrouw Dijksma (PvdA):Dan zou ik graag willen dat de heer Poppe de door hem toch wel gewekte
suggestie terugneemt.De heer Poppe (SP):Op moment dat u deze voorstellen deed, dacht ik enig verband te zien,
maar misschien is dat er niet. Ik hoop van niet.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Als de heer Poppe de tekst die ik indertijd heb uitgesproken
heeft gelezen, heeft hij kunnen zien dat ik mijn bewoordingen buitengewoon
kritisch heb gekozen en dat de fractie van de PvdA haar mening zeer onafhankelijk
vormt. Nogmaals, ik zou graag willen dat hij de suggestie herroept dat wij
op basis van het uitnodigingenbeleid onze politieke afwegingen maken.De heer Poppe (SP):Het gaat er nu niet om hoe die afweging tot stand gekomen is, maar het
gaat om de afweging zelf en daarom wil ik ook ingaan op uw eerste opmerking,
 namelijk dat de SP met de rug naar de branche wil gaan staan.
Mijn vrij langdurige ervaring is dat de branche met haar rug naar de samenleving
heeft gestaan en keer op keer de wetgeving heeft overtreden, en niet zomaar
maar bewust, om geld te verdienen. Er zijn tientallen voorbeelden van en dit
gebeurt tot op de dag van vandaag.Naar mijn mening moeten afvalstoffen in de toekomst door nutsbedrijven
worden verwerkt, omdat de afvalstoffen die overblijven steeds geconcentreerder
en gevaarlijker worden, omdat er steeds meer indikkingsmethoden worden toegepast.
Maar zolang de verwerking nog in handen van private bedrijven is, moeten zij
de wetten die wij maken naleven en als zij dat niet doen, moeten zij de gevangenis
in. En dat gebeurt ook regelmatig. Dit betekent natuurlijk niet dat wij bij
het opstellen van regels en wetten aan die heren moeten vragen of het zo goed
is. Zij hebben als ondernemers hun economische belangen en wij moeten het
belang van een schoon milieu behartigen. Het verschil daartussen is zo groot,
dat ik het volstrekt met de minister eens ben dat het heel verstandig is om
deze partijen niet in de landelijke commissie op te nemen. Ik hoop dat ik
duidelijk ben geweest.Ik kom toe aan de reacties op mijn beide amendementen. Laat ik vooropstellen
dat de minister, natuurlijk ondersteund door ambtenaren, meer verstand van
wetgeving heeft dan ik, al wordt de Kamer natuurlijk ook goed ondersteund
bij wetgeving en amendering.De heer Klein Molekamp (VVD):Voorzitter! Kan deze passage in de notulen onderstreept worden? Zoveel
bescheidenheid zijn wij van de heer Poppe niet gewend. Ik zal deze uitspraak
niet snel vergeten.De heer Poppe (SP):Desondanks blijf ik kritisch. En natuurlijk zullen wij ook zo zorgvuldig
mogelijk zijn als het gaat om wetgeving en amendering daarvan.Over de vormgeving valt altijd te praten. De minister baseert haar negatieve
standpunt over beide amendementen sterk op technische argumenten en ik zou
graag een wat meer beleidsmatige reactie van haar vernemen. Ik heb in het
amendement op stuk nr. 9 voorgesteld om de ontdoeners van bedrijfsafval te
verplichten om de afgifte te melden in plaats van, zoals in het wetsvoorstel
staat, deze meldingsplicht bij de inzamelaars te leggen. De minister stelt
nu dat dit voor gevaarlijke afvalstoffen al verplicht is evenals voor ontdoeners
die hun bedrijfsafval direct bij een verwerker afleveren. Overigens is de
meldingsplicht in het geval van gevaarlijke stoffen een plicht tot melden
achteraf, terwijl die voor bedrijfsafval een meldingsplicht vooraf is. Daar
begrijp ik al enige jaren niets van en daar zullen wij het nog eens over moeten
hebben. Volgens de minister is de rest van het bedrijfsafval niet zo interessant.
Dat vind ik niet consequent. Uit een oogpunt van eenvoud is het prima om in
beide situaties de meldplicht bij de ontdoener te leggen, zodat later altijd
kan worden vastgesteld of er eventueel verkeerde stoffen in zijn afval terecht
zijn gekomen, maar dat moet dan gebeurd zijn bij de inzamelaar. Dan is daar
zicht op. Ja maar, zo stelt de minister, je houdt hiermee niet tegen dat door
de inzamelaar naderhand alsnog gemengd wordt. Inderdaad, dat klopt, maar voor
handhavers valt op deze wijze achteraf beter vast te stellen waar er precies
gerommeld is. De optelsom van de bonnen van de ontdoeners moet immers gelijk
zijn aan de output van de inzamelaar aan wie zij hun afval hebben aangeboden.
Als daartussen verschil is, dan is er gerommeld. Als de output van het bedrijfsafval
verontreinigd blijkt te zijn met gevaarlijk afval, kan eenvoudiger worden
vastgesteld of er is gerommeld door de ontdoener voor de afgifte of door de
inzamelaar. Sjoemelen kan altijd, maar de handhaving wordt eenvoudiger. Het
doel van het amendement is om ervoor te zorgen dat de handhavers eenvoudiger
kunnen vaststellen wanneer iets is toegevoegd dat niet toegevoegd moet worden.Ik kom nu op het andere amendement, het amendement dat voorkwam op stuk
nr. 8 en dat nu voorkomt op stuk nr. 15 omdat wij het enigszins gewijzigd
hebben, onder andere naar aanleiding van de opmerkingen van de minister. Wij
stellen voor, het inzamelen van gevaarlijk afval en van bedrijfsafval niet
door dezelfde bedrijven te laten uitvoeren, ook weer vanuit de gedachte dat
daarmee het wegmengen van gevaarlijk afval lastiger gemaakt wordt. De minister
voert drie tegenargumenten aan. Zij stelt dat het wegmengen van gevaarlijk
afval ingevolge het Besluit aanwijzing gevaarlijke afvalstoffen verboden is.
Dat klopt, maar wij zien voortdurend de voorbeelden om ons heen van gevallen
waarin dat toch gebeurt. Ik wijs op het rapport Olievlek dat wij waarschijnlijk
binnenkort hier zullen bespreken. Daaruit blijkt dat nog steeds gevaarlijke
afvalstoffen bij een product terechtkomen waarin zij niet thuishoren. Dit
komt mede omdat het voor handhavers zo moeilijk is vast te stellen of er gerommeld
wordt als één bedrijf met beide soorten afval aan de slag kan.Ik zal nog een voorbeeld geven van wat ik bedoel met scheiding. Bij Dapemo
VVW, een havenontvangstinstallatie in Rotterdam, is onderzoek gedaan naar
de bedrijfsvoering, door Coopers & Lybrand. Er blijken twee straten te
zijn, de O-straat en de A-straat. In de O-straat worden minerale oliën
en spijsoliën verwerkt. Die gaan in een olietank. In de A-straat worden
gevaarlijke chemische afvalstoffen opgevlokt. In het rapport staat: de residuen
ervan kunnen al naar gelang de samenstelling naar de afvaltank stookolie of
olie gepompt worden. Dat is de andere straat. Wij zien dus dat twee totaal
verschillende stoffen, die zeker niet bij elkaar moeten komen, technisch gewoon
bij elkaar kunnen komen. Ik ben van mening dat die scheiding veel duidelijker
moet plaatsvinden, zodat de handhavers beter kunnen handhaven en bij wijze
van spreken niet de pijp in moeten kruipen om te constateren of er iets verkeerds
gebeurt. Dat beogen wij met ons amendement.De handhaafbaarheid is volgens de minister slecht mogelijk, omdat gemakkelijk
met BV'tjes geschoven kan worden. Ik heb daar al tegenin gebracht dat er dan
in ieder geval sprake is van een betere administratieve scheiding. Als met
BV'tjes gewerkt wordt – wij zien dat veel van dit soort bedrijven een
kerstboom met BV'tjes hebben – moet men een gescheiden administratie
hebben. Dit houdt in dat het sjoemelen dat ik bedoel niet zo makkelijk mogelijk
is.Wat mij betreft, zou er sprake moeten zijn van een fysieke scheiding.
Dat is de opzet van dit amendement. Ter vergelijking: in de destructiewet
is geregeld dat hetzelfde bedrijf op dezelfde locatie niet
zowel producten voor humane consumptie als laagrisicomateriaal, dierlijke
vetten, mag verwerken. Dat moet gescheiden zijn. De wetgever heeft niet volstaan
met een verbod op mengen, omdat iedereen erg goed weet hoe groot de risico's
zijn als die stromen elkaar kruisen. Die scheiding beoog ik hier ook.Overigens ben ik het met de minister eens dat in het amendement op stuk
nr. 8 de fysieke scheiding nog niet waterdicht was geregeld. Met het oog daarop
hebben wij een wijziging in ons amendement aangebracht. Dat gewijzigde amendement
is nu te vinden op stuk nr. 15. Ik hoop dat de minister dat amendement op
dit punt even wil toetsen en dat haar negatieve gedachten daarover omslaan
in positieve. Ik verwijs nogmaals naar de destructiewet waarin die scheiding
ook plaatsvindt.Tot slot merk ik op dat, als de minister kan instemmen met de strekking
van het gewijzigde amendement, maar toch nog technische kritiek overhoudt
uit haar eerste termijn, ik altijd bereid ben daarop te reageren met een verbetering.
Als de minister van mening is dat het doel van het amendement juist is, kan
zij met een nota van wijziging komen om dat probleem op te lossen. Ik wil
daarbij graag helpen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Mijnheer de voorzitter! Het is alweer bijna een halfjaar geleden, eind
april, dat het AO over het rapport van de commissie-Epema, gekoppeld aan het
wetsvoorstel tot wijziging van de Wet milieubeheer, onbeslist eindigde. Een
cruciale vraag voor de verder te voeren discussie was: kunnen en willen wij
delen van de voorstellen van de commissie wel of niet naar voren halen? Het
veronderstelde lange wetgevingstraject werd door iedereen bezwaarlijk gevonden.
Met name het opheffen van provinciegrenzen was als voorstel aan de orde. Een
amendement van VVD en D66 zou dit mogelijk maken, maar wat mijn fractie betrof
onder twee zeer strikte voorwaarden. Ik herhaal ze nog eens: pas wanneer de
storttarieven voor brandbaar afval tot gemiddeld verbrandingstarief zouden
zijn opgetrokken en pas wanneer er een nationaal afvalbeheersplan zou zijn.
Dit plan was noodzakelijk om te voorkomen dat er een ongewenst vervoer van
afval naar de goedkoopste eindverwerker zou ontstaan. Ik zeg het er nog eens
met nadruk bij omdat ik sindsdien van alle kanten allerlei indianenverhalen
heb gehoord. Dat was het en zo is het.Inmiddels heeft de minister een nota van wijziging ingediend die het amendement
overbodig zou maken. Over deze nota is vervolgens, op verzoek van de Kamer,
eerst overleg gevoerd met IPO en VNG, omdat ons berichten bereikten dat men
tegen de inhoud van de nota van wijziging grote bezwaren had. Voorzitter!
De voorwaarde betreffende het landelijk afvalbeheersplan lijkt niet het probleem
te zijn. De door de minister voorgestelde WBM-heffing, met terugsluizen via
het groenestroomproject, lijkt dat wél te zijn. Er is zelfs nog niet
zo lang geleden een IPO-VNG-persbericht verschenen waarin de vrees van beide
instanties wordt gemeld voor een "chaos in afvalland". De Milieukrant van
het IPO van september geeft een wat rustiger reactie weer; men kan zich onder
voorwaarden wél vinden in het opheffen van provinciegrenzen, maar de
problemen die men heeft met de WBM-heffing blijven. Voorzitter! Dat was ook
niet het instrument dat míj voor ogen stond toen het amendement van
de heer Klein Molekamp en mij werd ingediend. Een generiek opgelegde heffing
heft immers inderdaad de onderlinge tariefverschillen niet op. Hoe zou dit
kunnen uitpakken in de verschillende regio's? Ik ben het met het IPO eens
dat hiervan geen sturende werking kan uitgaan. Mijn bezwaar, geen risico van
afvalstromen naar het gebied waar de laagste prijzen bestaan, lijkt dus nog
levensgroot aanwezig te zijn. Een voorwaarde voor het in werking treden van
het amendement was nu juist dat dit niet meer zou behoeven te gebeuren.Voorzitter! Ik vraag de minister om, voordat men tot besluitvorming komt
over de wet zoals die nu ter tafel ligt, voor ons op een rij te zetten wat
voor de verschillende regio's de financiële gevolgen zijn van het instrument
dat zij heeft gekozen: de WBM-heffing. Is de conclusie juist dat men zich
in diverse regio's terecht zorgen maakt over de verschillen die blijven bestaan
en die tóch zullen kunnen leiden tot afvalstromen naar de "laagste
plekken", gelijk water?Voorzitter! Als men zoekt naar een financieel instrumentarium om te komen
tot een goede landelijke verdeling, moet wellicht voor een ander instrument
worden gekozen. Al eerder hebben wij aangegeven dat dat wat ons betreft het
optrekken van het storttarief is tot het gemiddelde verbrandingstarief. Wij
denken dat de WBM-heffing ten opzichte hiervan geen gelijkwaardig of vergelijkbaar
instrument is. Vandaar mijn vraag om de bedoelde financiële gevolgen
nadrukkelijker in beeld te brengen. Ik heb overigens zelf uit de diverse regio's
begrepen dat men zich daar bewust is van het blijven bestaan van de verschillen
en van de onwenselijkheid daarvan. Er is gesproken over mogelijkheden tot
reparatie. Ik kan daar niet op ingaan, want ik ken ze op dit moment niet.
Wellicht kan de minister ons daarover nader informeren.De heer Klein Molekamp (VVD):Voorzitter! Ik zeg de minister dank voor de wijze waarop zij de inbreng
van de Kamer heeft gehonoreerd. Dat geldt voor een groot aantal amendementen.Ten aanzien van de haal- en brengplicht heeft zij de tekst zodanig gewijzigd
dat het belang van de burger beter is gewaarborgd. Deze wijziging heeft de
volledige steun van de VVD.De minister heeft het amendement van mevrouw Vos om artikel 10.44.c te
schrappen overgenomen, hoewel zij in haar toelichting argumenten geeft om
het artikel niet te schrappen. Ik kan de minister niet helemaal volgen, zeker
niet als zij zegt twijfels te hebben over de vraag of het artikel inhoud kan
worden gegeven. Zou zij haar overwegingen nog eens kunnen toelichten?Het is verheugend dat de minister het amendement van de VVD en D66 inzake
het opheffen van de provinciegrenzen heeft overgenomen. Het zal dan ook duidelijk
zijn dat het amendement-Klein Molekamp/Augusteijn-Esser bij dezen wordt ingetrokken,
omdat het in wezen is gehonoreerd door de minister.De voorzitter:Aangezien het amendement-Klein Molekamp/Augusteijn-Esser (stuk nr. 11)
is ingetrokken, maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Klein Molekamp (VVD):Ik wil nog iets zeggen tot de heer Lansink, die het naar ik aanneem wel
zal nalezen, over de betrokkenheid van IPO, VNG, branche en vele anderen.
In de formele zin heeft de heer Lansink gelijk, dat zij niet bij het amendement
betrokken zijn. Hij moet echter kijken naar de geschiedenis van het onderwerp.
Die is begonnen met de motie-Klein Molekamp, gesteund door vrijwel alle partijen
in de Kamer. Daar staat in dat moet worden gewerkt naar opheffing van de provinciegrenzen.
De minister wilde een breed draagvlak daarvoor hebben. Zij heeft daartoe de
commissie-Epema ingesteld, die meer dan anderhalf jaar studeerde voordat zij
haar rapport afleverde. IPO en VNG zaten in die commissie. Het rapport was
volstrekt in lijn met de uitspraak van de Kamer dat de provinciegrenzen moeten
worden opgeheven. Het rapport-Epema is alvorens het tot behandeling in de
Kamer kwam de inspraak ingegaan. In het maatschappelijk veld was men zeer
breed akkoord met opheffing van de gemeentegrenzen. De heer Lansink heeft
formeel gelijk dat er geen inspraak is geweest over het amendement, maar materieel
is over de problematiek een zodanige maatschappelijke discussie gevoerd, zodanig
zorgvuldig, dat het volstrekt gerechtvaardigd was om dat in de wet vast te
leggen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):De heer Klein Molekamp constateert dat met de nota van wijziging van de
minister tegemoet is gekomen aan de inhoud van het amendement van hem en mij.
Is hij echter niet met mij van mening dat het instrument dat de minister nu
kiest niet werd genoemd in het amendement, zodat je je kunt afvragen of hetgeen
in het amendement stond, strookt met het voorstel dat de minister nu heeft
gedaan?De heer Klein Molekamp (VVD):Misschien mag ik mijn verhaal afmaken, om het onderwerp in een brede context
te plaatsen. Dan kan mevrouw Augusteijn haar vraag herhalen. Ik zal haar meenemen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Onthoud haar maar even!De voorzitter:De vraag is al geregistreerd!De heer Klein Molekamp (VVD):Ik heb de vraag geregistreerd en zal proberen haar mee te nemen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Ik zou graag willen dat u het gewoon deed en niet alleen probeerde.De heer Klein Molekamp (VVD):Ik wijs op de maatschappelijke discussie en de voorgeschiedenis van dit
amendement. Het opheffen van provinciegrenzen is een belangrijke zaak. Ik
was teleurgesteld door het IPO en de VNG die nu spreken over "eventueel",
"onder voorwaarden" en "op termijn". Er worden clausuleringen gebruikt die
aanzienlijk terughoudender zijn dan in het verleden. Mij bekruipt het gevoel
dat men op indirecte wijze de provinciegrenzen in stand wil houden.Mijn tweede opmerking heeft meer een relatie met de opmerking van mevrouw
Augusteijn. Bij de behandeling van het rapport van de commissie-Epema op 26
februari wees mijn fractie op onduidelijkheden in de tussenfase. De meeste
woordvoerders gingen in op het rapport. Inmiddels was het duidelijk geworden
dat daar een breed draagvlak voor is, maar er bleven nog vele fundamentele
vragen onbeantwoord. Ik had daarover op korte termijn met de minister overleg
willen voeren. Een vraag was hoe de stortcapaciteit beheersbaar kan worden.
Is een systeem van verhandelbare afvalrechten mogelijk? Profiteren burgers
en bedrijven van een heffing op het storttarief door bijvoorbeeld een verhoging
van de terugleveringsvergoeding van de AVI's? Uit de Miljoenennota wordt het
duidelijk dat het kabinet kiest voor teruglevering.De volgende vragen doen zich nu voor. Staan we achter het wetsvoorstel
dat volgens mij in de lijn ligt van het amendement-Klein Molekamp/Augusteijn-Esser?
Op welk tijdstip wordt het ingevoerd? Is het verstandig om voor die tijd met
de minister nog te discussiëren over de tussenfase en bepaalde praktische
problemen? Ik meen dat wel degelijk een onderscheid moet worden gemaakt tussen
het wetsvoorstel – waar mijn fractie volledig achter staat – en
de datum van invoering die nog openstaat. Voor die invoering moet nog een
aantal onderwerpen de revue passeren, hetgeen kan betekenen dat de invoeringsdatum
van 1 januari 1998 niet haalbaar is. Ik hoor graag van de minister of we voor
die tijd hierover nog een volwaardige discussie kunnen voeren.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Meent u dat u hiermee mijn vraag hebt beantwoord?De heer Klein Molekamp (VVD):Ja.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Dan wil ik mijn vraag nog aanscherpen. Het gaat er niet om dat op enige
termijn de provinciegrenzen kunnen worden opgeheven. Dit moet zijn verbonden
aan een aantal voorwaarden. Twee voorwaarden waren bij de indiening van het
amendement duidelijk gekoppeld aan de tarieven en de aanwezigheid van een
landelijk verdeelplan, een afvalbeheersplan. Hierover is een uitgebreide discussie
met de minister gevoerd. Ik heb die nagelezen en ik meen dat de minister en
ik elkaar in ieder geval op deze twee punten konden vinden. Nu ligt echter
de nota van wijziging voor en daarin wordt niet gekozen voor een instrument
om het storttarief op te trekken tot het gemiddelde verbrandingstarief, maar
om generiek via de WBM-heffing de kosten te verhogen. Hoe pakt dit uit in
de diverse regio's? Bent u het er overigens mee eens dat dit niet in het amendement
stond?De heer Klein Molekamp (VVD):De WBM-heffing stond absoluut niet in het amendement. Via deze heffing
kan het gemiddelde verbrandingstarief worden berekend. Dit element is ook
in uw betoog aan de orde geweest.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Wat is de mening van de VVD-fractie over de laatste nota van wijziging?
Is dat het instrument om te bereiken wat u en ik in het amendement op het
oog hadden?De heer Klein Molekamp (VVD):Ja, ik kon mij wel degelijk vinden in de vertaalslag van de minister om
het op te trekken tot het gemiddelde verbrandingstarief. Ik heb niet begrepen
dat zij zegt dat er geen stortplan komt of iets van dien aard. Ik hoor het
echter graag als ik dat verkeerd heb begrepen. Alleen heb ik zo langzamerhand,
als ik de brieven van het IPO zie, het idee dat er een soort
kip-of-eiprobleem ontstaat. De minister zegt: ik kan niet tot een stortplan
komen, omdat ik onvoldoende instrumenten heb; die liggen op dit moment wettelijk
bij de provincie. De provincie zegt: dat stortplan gebruik ik wel degelijk
als instrument om de provinciale zelfvoorziening in stand te houden, weliswaar
niet meer via de Afvalstoffenwet, maar via een ander kanaal. Er is sprake
van een patstelling waarbij ik proef dat de provincies steeds verder van de
gedachte van de Kamer en de commissie-Epema afdrijven. Dat betreur ik ten
zeerste.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Dan constateer ik – ik hoop dat u dat met mij eens bent –
dat de uitwerking wel degelijk gekoppeld is aan de inhoud van het voormalige
amendement, dat nu immers is ingetrokken. Dat kan tegelijk betekenen dat fracties,
ook al hebben zij het amendement samen ingediend, over de uitwerking nog verschillen
van mening kunnen hebben.De heer Klein Molekamp (VVD):Daarom zeg ik juist dat je de wettelijke vertaling en de invoeringstermijn
moet loskoppelen. De wettelijke vertaling vind ik terecht; vandaar dat ik
mijn steun aan het wetsvoorstel zal geven. In het wetsvoorstel staat echter
niet de invoeringstermijn. Ik wil best over een aantal van de door u geschetste
gedachten spreken. Daarom vraag ik of de minister nog kans ziet om die discussie
over de invoering en een aantal van de vragen op een zodanig moment te laten
plaatsvinden dat het daadwerkelijk invloed kan hebben op de invoeringstermijn.
Dat heb ik van elkaar losgekoppeld.Voorzitter! De amendementen van de heer Poppe zijn vrij ingrijpend van
aard voor een aantal bedrijven. In de eerste termijn heeft hij niet kunnen
aangeven wat de gevolgen zijn voor de bestaande bedrijvigheid. Dat heeft hij
in de tweede termijn ook niet aangegeven. Hoewel hij een buitengewoon lang
betoog heeft gehouden, heeft hij daar geen aandacht aan besteed. De minister
geeft wel een aantal bezwaren aan. Ik zal wat dit betreft zeker naar haar
luisteren. Gezien het gebrek aan inzicht in de gevolgen zal mijn fractie vooralsnog
geen steun verlenen aan deze amendementen. Het is mogelijk dat het rapport
van de commissie-Hoogland, dat eind dit jaar zal verschijnen, dit onderdeel
van het beleid meer uitdiept – het gaat voor een deel over deze problematiek –
en mijn fractie dan tot andere gedachten brengt. Ik heb echter bij de discussie
rond het parlementair onderzoek duidelijk gezegd dat ik er behoefte aan heb
om deze problematiek te bespreken in het kader van het rapport van de commissie-Hoogland.
De heer Poppe hoeft wat mij betreft zijn betoog in dezen niet te herhalen;
dat kunnen wij nalezen in de Handelingen.De voorzitter:Dat zullen wij overlaten aan de heer Poppe.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik weet niet waar de opmerking over de lengte van mijn betoog
precies vandaan komt. Ik dacht dat het nogal meeviel.Alles wat wij hier doen, heeft natuurlijk gevolgen. Dat geldt ook voor
deze twee amendementen en met name voor het amendement over de scheiding van
de stoffen. Je moet je twee dingen afvragen: welk effect heeft het als je
het tot wet maakt en welk effect heeft het nu al in de samenleving als je
dat niet doet? Wij weten welk effect het nu heeft; dat heb ik aangegeven.
Het heeft natuurlijk effect, zoals alles effect heeft. Ik denk echter dat
het voor de betrokken bedrijven allemaal wel meevalt. Er moet een fysieke
scheiding komen, zodat zaken niet door middel van leidingen met elkaar verbonden
zijn. Als een bedrijf nu twee soorten afvalstoffen mag inzamelen, dan moet
een ander deel van dat bedrijf daarvoor worden ingericht en moet er een fysieke
scheiding worden aangebracht. Ik denk dat dit niet helemaal zo moeilijk is
en op zichzelf ook niet zo kostbaar is. Er is hier een motie van mij aangenomen
die hopelijk ook zal worden uitgevoerd. Die is waarschijnlijk wat ingrijpender.
Het gaat daarbij om gevaarlijke afvalstoffen en gewone goederen.De heer Klein Molekamp (VVD):Voorzitter! Ik neem er kennis van dat de heer Poppe zegt dat het niet
zo gek veel gevolgen heeft voor de bedrijvigheid. Ik vind dat hij het niet
echt onderbouwt, dus ik neem er gewoon kennis van.Tot slot kom ik op de landelijke commissie. Een aantal organisaties heeft
duidelijk aangegeven meer betrokken te willen worden bij de herstructurering
van de afvalsector. Mijn fractie kan daarvoor begrip opbrengen. Ik vraag de
minister of er een modus is te vinden om deze organisaties daadwerkelijk meer
te betrekken bij die herstructurering, bijvoorbeeld via een adviescommissie
die rechtstreeks aan de minister rapporteert over die herstructurering en,
niet te vergeten, het stimuleren van hergebruik. Mijn fractie zou graag gebruikmaken
van de creativiteit van maatschappelijke organisaties en zou zich niet graag
willen beperken tot de creativiteit van overheidslichamen, hoe groot die soms
ook kan zijn.De heer Poppe (SP):Ik begrijp de zorgen van de heer Klein Molekamp niet. Wij krijgen dagelijks
stapels papier van bedrijven, die reageren op alles wat hier gebeurt. Deze
bedrijven hebben die kans nu ook om daarmee de Kamer, de minister en die commissie
te beïnvloeden. Ik snap het probleem dus niet. Zij zijn toch altijd overal
bij betrokken? Zij kunnen zichzelf erbij betrekken.De heer Klein Molekamp (VVD):Mijnheer Poppe bedoelt te zeggen dat hij er anders over denkt dan ik.
Dat is zijn goed recht als parlementariër.De heer Poppe (SP):Zo kunnen wij natuurlijk overal van afkomen. U pleit ervoor een modus
te vinden waardoor deze bedrijven erbij betrokken zijn. Wat bedoelt u dan
met betrokkenheid? Dat zij direct invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming
van de commissie? Of bedoelt u dat zij meer van buitenaf advies kunnen geven
aan de commissie? Dat laatste kan altijd.De heer Klein Molekamp (VVD):Op de eerste plaats moet de heer Poppe mij goed citeren. Ik heb het woord
"bedrijven" niet genoemd, maar gesproken van "maatschappelijke organisaties".
Daar zit een verschil in. Ik weet dat het bedrijfsleven de heer Poppe zo dierbaar
is, dat het voor hem bijna synoniem is. Maar voor mij ligt dat veel breder.
Op de tweede plaats zei ik dat het goed is om de maatschappelijke krachten
zoveel mogelijk te mobiliseren bij zoiets ingrijpends als de herstructurering
van de afvalsector, inclusief het hergebruik en alles wat daarbij komt. Zij
hebben behoefte om daarover in een zekere structuur met de
minister van gedachten te wisselen. In de overgangsfase van nu is het goed
om daarvoor een goede modus of structuur te vinden. Mijn suggestie aan de
minister was om daar nog eens over na te denken. Dat zou ons buitengewoon
dierbaar zijn, omdat wij voelen dat deze behoefte in den brede bij de maatschappelijke
organisaties leeft. De heer Poppe denkt daar anders over en dat is zijn goed
recht.De heer Poppe (SP):Volgens mij is er al zo'n structuur. De Kamer kan organisaties horen als
zij vindt dat zij moet worden geïnformeerd. Het ligt dus voor een belangrijk
deel aan uzelf.De voorzitter:Dit punt lijkt mij intussen voldoende gewisseld.De heer Klein Molekamp (VVD):Dat denk ik ook, voorzitter.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Wij moeten vandaag een heel moeilijke afweging maken over
een wetsvoorstel dat aanvankelijk zo simpel leek. Er is al gezegd hoe dat
zo gekomen is. De Wet milieubeheer is in het debat gekoppeld aan wat door
de commissie-Epema naar voren is gebracht als wenselijke verandering in de
toekomstige structuur van de afvalverwerking in Nederland. In het vorige debat
is een amendement ingediend door de heer Klein Molekamp en mevrouw Augusteijn,
waarmee een soort versnelling van de plannen van de commissie-Epema moet worden
bewerkstelligd. Het debat was onduidelijk. De minister gaf aan te voelen voor
de hier algemeen gewenste versnelling van de procedure, maar zij vond het
moeilijk om daarin een bepaald soort houding te kiezen. De PvdA heeft toen
nadrukkelijk tegen de minister gezegd: als u het eens bent met wat het amendement
beoogt, mits aan een aantal randvoorwaarden is voldaan, is het dan niet wijzer
om met een eigen standpunt te komen? Dat is ook gebeurd. Ik wil in ieder geval
mijn waardering uitspreken voor het feit dat de minister deze discussie, die
bij ons allemaal leeft, op deze manier heeft opgepakt. Uit de reacties van
belanghebbenden moet evenwel worden afgeleid dat de procedure, zoals die door
de Kamer is bewerkstelligd, er niet toe leidt dat men in de toekomst niet
voor problemen komt te staan. Die problemen worden in het debat steeds naar
voren gebracht. Ik denk hierbij aan de brief van IPO en VNG.De heer Lansink (CDA):U zegt dat die procedure door de Kamer is bewerkstelligd, maar het amendement
dat hiertoe strekt, is slechts door twee fracties ondertekend. Ik heb in eerste
termijn al duidelijk gezegd dat die procedure eigenlijk niet kan.Mevrouw Dijksma (PvdA):De heer Lansink kan er echter niet aan ontkomen te erkennen dat wij allemaal
met onze uitspraak dat een versnelling van de procedure wenselijk is, een
bepaalde politieke lading aan het debat hebben gegeven. In die zin zijn wij
ook allemaal verantwoordelijk voor de situatie die nu is ontstaan.De heer Lansink (CDA):Zeker, ik heb de vorige keer al gezegd dat als je het verslag van zo'n
overleg op de agenda zet, dit uitmondt in een Kameruitspraak om de minister
te vragen om of te dwingen tot een sneller wetgevingstraject. Waar het nu
om gaat, is dat twee fracties een amendement hebben ingediend waardoor dit
traject helemaal los werd gehaald van de rest van de zaak. En dat kun je de
Kamer niet verwijten. Dat is gewoon te wijten aan degenen die dat amendement
hebben ingediend. De minister heeft hierop gereageerd met een nota van wijziging.
Op zichzelf heb ik hier waardering voor, maar al met al moeten wij vaststellen
dat wij nu verder van huis zijn dan destijds.De heer Klein Molekamp (VVD):Ik heb de vorige keer heel duidelijk gezegd dat hierbij rekening werd
gehouden met de voorgeschiedenis. Daarin is ook het verschil gelegen met het
amendement van de heer Poppe. Er is een maatschappelijke discussie geweest.
Verder was er de motie van de Kamer die ook door de heer Lansink is gesteund.De heer Lansink (CDA):Het verslag van het overleg is op de agenda gezet waardoor de zaak afgerond
had kunnen worden met een motie. Het gaat echter niet aan om een wetsvoorstel
dat over andere zaken gaat, te gebruiken om dit soort dingen te regelen. Dat
is mijn punt. Ik heb ook niets over het amendement van de heer Poppe gezegd,
al lag dat ook enigszins in de marge. Nogmaals, het gaat erom dat de procedure
zorgvuldig moet zijn. Als dat niet het geval is, loopt het vast. En het loopt
nu vast; de brief van IPO en VNG liegt er niet om. De vraag is dus of wij
nu niet verder van huis zijn. Ik moet hier nog eens over nadenken. Wellicht
wil ik voor de stemmingen nog een amendement indienen om deze zaak ongedaan
te maken. Zo kan het namelijk niet.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Er zijn al veel beschouwingen gegeven. Misschien is het goed
dat ik nu mijn opvatting terzake geef. In de nota van wijziging zit een aantal
kwetsbare zaken. De mensen die bij de uitvoering betrokken zijn, willen hier
nog met ons over spreken. In die zin wil ik net als de heer Klein Molekamp
een onderscheid maken tussen datgene wat wettelijk wenselijk is, en het tijdstip
van invoering. Ik wil de minister dan ook voorstellen de tijd te nemen om
in overleg met de betrokken partijen nog eens te kijken naar de problemen.
De tariefverschillen worden door de een wat meer als een probleem gezien dan
door de ander. Voor ons is dit bijvoorbeeld wel een probleem. Door hierover
te praten kunnen wij misschien ook wat meer inzicht krijgen in de veranderingen
die de nota van wijziging feitelijk teweegbrengt. Ik verzoek de minister klemmend
om ons in dat opzicht tegemoet te komen en ons de ruimte te bieden om nog
te overleggen over de precieze betekenis van datgene wat nu voorligt. Dat
lijkt mij in ieder geval heel verstandig. Zo kan ook voorkomen worden dat
wij brokken maken die wij later weer moeten gaan repareren. De wens dat er
iets moet veranderen in de manier waarop de afvalverwerking nu georganiseerd
is, blijft echter overeind. Ik heb het gevoel dat wij het in de Kamer vrij
breed eens zijn over de hoofdlijnen van dat toekomstige beleid.De heer Lansink (CDA):Ik ben het daar volstrekt mee eens. Tijdens de begrotingsbehandeling van
enkele jaren geleden heb ik een motie ingediend waarin de minister werd gevraagd
wetgeving voor te bereiden inzake de opheffing van de provin ciale
grenzen voor afvalverwerking. Die motie ging onder anderen de heer Klein Molekamp
te ver. Hij vond dat er binnen drie maanden een notitie terzake moest verschijnen.
Dat gebeurde niet. In plaats daarvan is de commissie-Epema ingesteld.Ik wijs erop dat in ieder geval niet de CDA-fractie verantwoordelijk is
voor de vertraging die is ontstaan. Integendeel, ik heb destijds al de koers
aangegeven. Als mijn raad was opgevolgd, was er een integrale aanpak mogelijk
geweest. Nu is er sprake van versnippering. Ik spreek hier overigens mevrouw
Dijksma niet op aan, want zij heeft samen met mij een zekere afstand tot het
wijzigingsvoorstel bewaard.Ik geef toe dat de nota van wijziging mogelijkheden biedt tot een zeker
herstel. De minister kan een en ander voorzien van een eigen invulling. Daar
zal ik mij dan ook niet tegen verzetten. Ik sluit echter niet uit dat een
geheel andere aanpak nodig is omdat wij nu eigenlijk verder van huis zijn
geraakt. Ik keer terug naar het oorspronkelijke voorstel, om de provinciale
grenzen voor afvalverwerking op te heffen met alles wat daarbij hoort.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Ik heb het gevoel dat de heer Lansink deze interruptie gebruikt
om niet mij maar een andere collega aan te spreken.De voorzitter:Dat mag.Mevrouw Dijksma (PvdA):Het lijkt mij niet goed om nu te gaan zwartepieten. Wij dienen een verstandig
besluit te nemen. Dat staat voorop.De vorige keer hebben wij een uitgebreid debat gevoerd over de samenstelling
van de landelijke commissie. Ik heb begrepen dat de minister er geen sikkepit
voor voelt om het bedrijfsleven en andere partijen, zoals milieuorganisaties,
als gelijkwaardige partner in de landelijke commissie op te nemen. Ik ben
gevoelig voor de argumentatie van de minister, maar ik vraag begrip voor mijn
wens om relevante partijen bij het werk van de landelijke commissie te betrekken.
Het is van belang dat er overlegd wordt met degenen die het beleid moeten
uitvoeren. Het is níét de bedoeling om hen de mogelijkheid te
geven om steeds af te dingen op regelingen maar wél om de samenwerking
te verstevigen. Hiermee kunnen excessen voorkomen worden. Kan de minister
toezeggen dat alle relevante partijen worden betrokken bij de beleidsvoorbereiding
en de uitvoering van de werkzaamheden van de landelijke commissie afvalverwerking?
Wellicht kan zij een modus hiervoor ontwikkelen, met inachtneming van het
feit dat de landelijke commissie is samengesteld uit vertegenwoordigers van
de drie betrokken overheden.De heer Poppe (SP):Wat bedoelt mevrouw Dijksma met "betrekken"? Dat is een nogal ruim begrip.
Moeten deze partijen direct invloed in de commissie hebben of worden zij gehoord
alvorens de commissie tot besluitvorming komt?Mevrouw Dijksma (PvdA):Dit laatste komt overeen met de wijze waarop het huidige AOO functioneert.
Ik zou een stapje verder willen gaan. Er zijn veel veranderingen nodig en
dan is het goed om relevante partijen daarbij te betrekken. De minister blijft
uiteindelijk verantwoordelijk voor het afvalverwerkingsbeleid en de Kamer
moet haar controleren. Ik wil de minister de vrijheid geven om een manier
te vinden waarmee recht wordt gedaan aan het idee dat de overheden eindverantwoordelijkheid
dragen.De heer Poppe (SP):Mevrouw Dijksma stelt voor om de partijen "erbij te betrekken", dus zij
moet toch een beeld hebben van wat zij daarmee bedoelt. "Erbij betrekken"
is naar mijn mening deel uitmaken van de commissie. Iets anders is wat ik
zojuist heb voorgesteld: een commissie die haar handen volkomen vrij heeft
en uiteindelijk zelf besluiten en voorstellen aan de regering voorlegt.Mevrouw Dijksma (PvdA):De heer Klein Molekamp suggereerde een soort adviescommissie. Dat zou
bijvoorbeeld een manier zijn om de partijen een bepaalde positie te geven
ten opzichte van de landelijke commissie. Maar uiteindelijk dragen de overheden
die zitting hebben in de landelijke commissie, wel de eindverantwoordelijkheid.De heer Poppe (SP):Hoe wil mevrouw Dijksma zo'n subcommissie van ondernemers of maatschappelijke
organisaties dan organiseren, zodanig dat de mensen er echt bij betrokken
blijven? Zij moeten niet het idee krijgen dat zij aan het lijntje worden gehouden.
Wat is erop tegen dat de landelijke commissie luistert naar alle belangrijke
organisaties die hun mening willen geven? Dat is wel hetzelfde als een subcommissie,
maar die moet georganiseerd worden en die organisatie moet mevrouw Dijksma
duidelijker uitleggen. Zij zou ook moeten ingaan op de invloed die de commissie
heeft.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Het functioneren van het huidige AOO staat vandaag niet op
de agenda. Het zou ook bijzonder veel tijd vergen om de kritiek die erop gegeven
zou kunnen worden en de waardering die ervoor zou kunnen worden uitgesproken,
in dit debat naar voren te brengen. Het lijkt mij in ieder geval wel belangrijk,
nu er zoveel veranderingen in het afvalbeleid worden bepleit. Daarover zijn
wij het eens en wij willen beiden dat dat beleid goed wordt uitgevoerd. Wij
hebben ook beiden het idee dat het belangrijk is dat de problemen uiteindelijk
de kop in worden gedrukt. Mijn strategische overweging is dat het verstandig
is om alle relevante marktpartijen ook te betrekken bij het uitvoeren en voorbereiden
van dat beleid en ze iets meer te geven dan de positie van een soort consultant.De heer Poppe (SP):Als mevrouw Dijksma mij niet nader kan uitleggen wat de effecten zullen
zijn van "erbij betrekken", dan is het een luchtballon.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Ik heb gezegd dat alle relevante marktpartijen moeten worden
betrokken bij de beleidsvoorbereiding en -uitvoering van werkzaamheden van
de landelijke commissie afvalverwerking, en volgens mij is daar geen woord
Spaans bij.Minister De Boer:Voorzitter! Ik zal ook nog even ingaan op de historie; wij hebben uitgebreid
gesproken over de wijze waarop een en ander tot stand is gekomen en ik denk
dat het goed is als ik daarop nog eens mijn visie geef.Wij hebben een heel uitgebreide discussie gehad over de wijze waarop het
versneld opheffen van de provinciegrenzen kan worden bewerkstelligd, hoewel
ik mij op dit moment afvraag of de grenzen juist niet versneld opgeheven moeten
worden. In het advies van de commissie-Epema is hieraan duidelijk aandacht
besteed. Zij heeft gezegd dat de provinciegrenzen zo snel mogelijk opgeheven
moeten worden. Dat "zo snel mogelijk" moet ik wat relativeren: het moet wel
op korte termijn, maar uiterlijk binnen drie jaar zijn beslag hebben. De commissie
stelde tevens dat de situatie zonder provinciegrenzen op een beheerste wijze
tot stand dient te komen. In mijn standpunt over het advies van de commissie-Epema
heb ik aangegeven dat ik met dat onderdeel van het advies kan instemmen. Dit
betekent ook dat ik vond dat de termijn van drie jaar een goede was.Daarbij heb ik wel aangegeven dat voordat tot het opheffen van de provinciegrenzen
kon worden overgegaan, de stort- en verbrandingstarieven voor brandbaar afval
meer met elkaar in overeenstemming gebracht dienden te worden. De verhoging
van de storttarieven voor brandbaar afval was ook een van de aanbevelingen
van de commissie-Epema. In mijn opvatting zou een en ander gedurende de noodzakelijke
aanpassing van de Wet milieubeheer vorm krijgen. Wij hebben daarover de vorige
keer van gedachten gewisseld. Naar aanleiding van een opmerking van mevrouw
Augusteijn geef ik aan dat ik van de Kamer nooit heb begrepen dat zij niet
voor dit instrument zou zijn. Ik had juist de indruk dat de gehele Kamer dit
instrument als een logisch instrument zou zien.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Dat is ook zo, maar daarbij het is nooit de bedoeling geweest –
het was in ieder geval niet mijn bedoeling, maar het was volgens mij ook niet
de bedoeling van de minister – dat er nog grotere verschillen in de
tarieven in het land zouden ontstaan. Uit het overleg en de neerslag van het
overleg met IPO en VNG heb ik begrepen dat dit wel degelijk het geval is.
De voorbewerking van natte afvalstromen gaat ƒ 15 per ton omhoog. Daarna
kan pas in bepaalde regio's worden verbrand. Dat betekent dat er een veel
groter verschil ontstaat door het instrument waarvoor hier wordt gekozen.
Daarom wil ik graag dat de minister daarop een toelichting geeft. Hoe ziet
de minister dat en hoe kan zij dat eventueel repareren? Met het principe waren
wij het echter eens.Minister De Boer:Daar kom ik graag op terug.Als je een heffing krachtens de Wet belastingen op milieugrondslag in
werking laat treden, kan per 1 januari 2000 een situatie zonder provinciegrenzen
worden bereikt. Op 1 mei hebben wij een debat gevoerd over de reparatiewetgeving.
Toen is door de Kamer aangegeven dat men de termijn van drie jaar voor de
aanpassing van de wet te lang vond en dat de Kamer derhalve de provinciegrenzen
voor afval op een eerder tijdstip wilde opheffen.Er is een amendement ingediend op de reparatiewetgeving. Tijdens dat debat
heb ik mij geen warm voorstander betoond van dat amendement omdat ik de gehele
wetgeving naar aanleiding van het standpunt van Epema in samenhang graag wilde
wijzigen. De Kamer heeft echter een belangrijke invloed op hetgeen het kabinet
en bewindslieden willen. Dat zal haar toch deugd doen. Toen ik werd geconfronteerd
met dit amendement, heb ik aangegeven dat als wij de opheffing van de provinciegrenzen
vervroegd willen laten ingaan, in ieder geval de storttarieven voor brandbaar
afval verhoogd zouden moeten worden tot het niveau van de gemiddelde verbrandingstarieven
en dat er meer inzicht zou moeten zijn in de herstructurering van de stortsector.
Ik heb dat nog eens toegelicht in mijn brief van 18 juni jl. In die brief
heb ik tevens aangegeven het amendement van de heer Klein Molekamp en mevrouw
Augusteijn over te nemen.Voor mij was daarbij doorslaggevend dat mij na overleg met mijn collega's
van Economische Zaken en van Financiën bleek dat op relatief korte termijn
een verhoging van het gemiddelde storttarief voor brandbaar afval tot het
gemiddelde verbrandingstarief mogelijk was. In het overleg met de minister
van Financiën bleek ook dat hij bereid was de opbrengst van die tariefverhoging
voor te storten brandbaar afval door middel van de WBM terug te sluizen naar
de afvalsector in de vorm van een vergoeding aan de AVI's voor de levering
van duurzame energie via de regulerende energiebelasting. Dat komt dus weer
ten gunste van de tarieven van de AVI's. Verder gaf de minister van Financiën
aan, de eventueel dan nog resterende opbrengst te willen aanwenden voor een
verlaging van de afvalstoffenheffing of voor de reinigingsrechten.Deze details zijn inmiddels gepresenteerd bij de begroting voor 1998.
Daar hebben de leden natuurlijk allemaal kennis van genomen.De gevonden oplossing komt tegemoet aan de breed in de Kamer levende wens
om de opbrengst van de verhoging van de storttarieven op enigerlei wijze aan
de afvalsector te laten toekomen. Het is mij bekend dat IPO en VNG bedenkingen
hebben geuit tegen het openen van de provinciegrenzen op zo'n korte termijn
en tegen de verhoging van de storttarieven voor brandbaar afval via de WBM.
Het IPO heeft mij mede namens de VNG een brief daarover geschreven. De VNG
heeft ook een uitgebreide brief geschreven. Op die brief wil ik heel kort
ingaan, omdat ik het gevoel heb dat door uitgebreid in te gaan op die brief,
de discussie inzake Epema opnieuw wordt gestart. En dat kan niet de bedoeling
zijn.Eén opmerking wil ik wel maken en die betreft de passage waarin
de VNG stelt dat ik geen duidelijke en samenhangende analyse van de mogelijke
consequenties van meer marktwerking zou hebben gemaakt. Ik wil daarbij volstaan
met een verwijzing naar het verslag van het algemeen overleg dat ik met de
vaste commissie voor VROM op 26 februari 1997 heb gevoerd. Daaruit blijkt
dat ik daar ook zeer uitgebreid op ben ingegaan. Op 9 september – de
bijeenkomst waaraan in de brief wordt gerefereerd – heb ik over het
opheffen van de provinciegrenzen in relatie tot de verhoging van de storttarieven
weer een bestuurlijk overleg gehad met het IPO en de VNG. In dat overleg bleek
zonneklaar dat het IPO en de VNG van mening zijn dat het loslaten van de provinciegrenzen
op zo korte termijn zal leiden tot een ongecontroleerde situatie bij de afvalverwijdering.Voorzitter! Ik wil daarover graag nog het volgende opmerken. Zoals het
traject nu is vormgegeven, blijven voor het overgrote gedeelte van het te
storten afval de provincie grenzen bestaan. Het gaat daarbij
immers om circa 6 miljoen ton niet brandbaar afval, dat alleen maar gestort
kan worden. Hiervoor geldt dat het amendement zo vormgegeven is, dat een beslissing
over het in de toekomst vervallen van de provinciegrenzen zal worden genomen
op basis van het landelijk stortplan dat thans binnen het AOO in voorbereiding
is. En zoals bekend, worden de provincies daarbij betrokken.Indachtig de wens van de Kamer zullen de provinciegrenzen voor circa 2
miljoen ton brandbaar afval wel op korte termijn vervallen. Dat betreft afval
dat vanwege onvoldoende verbrandingscapaciteit tijdelijk nog gestort moet
worden. Daarmee is echter niet gezegd dat deze stroom niet langer meer gestuurd
kan worden. Sturing van dit afval vindt plaats op basis van het Verdeelplan
overschot brandbaar afval, dat jaarlijks door het AOO wordt vastgesteld. Nogmaals,
daar zit de provincie met haar neus bovenop. In dat plan geven de gezamenlijke
overheden aan waar het overschot aan brandbaar afval dient te worden gestort.
Dit verdeelplan wordt door mij als uitgangspunt gehanteerd bij het afgeven
van een verklaring in het kader van het Besluit stortverbod afvalstoffen.
Provincies kunnen met een dergelijke verklaring ontheffing verlenen van het
stortverbod. Op deze wijze vindt sturing in een landelijke context plaats.Uiteraard is een stringente handhaving nodig, wil een en ander in de praktijk
goed werken. Dat geldt echter ook voor de huidige situatie. Ik wil daarbij
benadrukken dat het optrekken van de storttarieven voor brandbaar afval de
handhaving zal vergemakkelijken. Dat was voor mij een van de belangrijkste
redenen om deze verhoging als een harde randvoorwaarde te hanteren.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De minister spreekt over het te storten afval, maar er zijn
natuurlijk ook een heleboel inzamelaars die hun afval gewoon bij een AVI proberen
kwijt te raken. Bestaat bij het opheffen van de provinciegrenzen niet het
gevaar dat er een ongecontroleerde situatie ontstaat, dat er veel transport
van afval plaatsvindt naar op dat moment de goedkoopste AVI in het land? Die
kan wel in Groningen liggen. Misschien proberen ze wel goedkope contracten
te krijgen, zodat er volstrekt onnodig enorme transporten met afval door het
land plaatsvinden.Minister De Boer:Dat is precies de discussie die wij in het kader van de voorstellen van
de commissie-Epema hebben gevoerd. Toen hebben wij gezegd dat een stukje marktwerking
in dat geheel op zichzelf geen kwaad kan. Wij vinden het noodzakelijk dat
er een situatie gaat ontstaan waarbij de tarieven ook naar elkaar toe groeien.
Daar zijn wij het ook met z'n allen over eens geworden.De heer Poppe (SP):Er is een tweede nota van wijziging verschenen. Er is sprake van een versnelde
invoering. Er zijn nu nog grote verschillen in het land en er zijn ook afvalverwerkingsinstallaties
die contracten willen afsluiten om hun onderbenutting kwijt te raken en rendabeler
te draaien. Het kan toch nooit de bedoeling zijn dat marktwerking betekent
dat er meer vrachtwagens met afval door het land rijden.Minister De Boer:Wij zijn tijdens de discussie over de voorstellen van de commissie-Epema
uitgebreid op dit aspect ingegaan. De Kamer heeft toen heel duidelijk gesteld
dat de provinciegrenzen zo snel mogelijk moesten worden opgeheven, omdat het
noodzakelijk is om je aan te passen aan de huidige situatie, waarin je nauwelijks
meer kunt spreken van de verwerking van afval per provincie. Daar ben ik mee
akkoord gegaan. Nu zijn wij ermee bezig om op basis van het landelijk stortplan,
dat wordt vastgesteld, tot structurering van deze sector te komen. Het is
overigens goed om ons te realiseren dat in de meeste AVI's de lokale besturen
nog vertegenwoordigd zijn. Op die manier hebben zij dus nog invloed in het
geheel.De heer Poppe (SP):Kan de minister toezeggen dat de praktische uitvoering van het voorliggende
voorstel gelijk op gaat met de betere structurering van de afvalspreiding
en -verwerking, zodat onnodig "traffic" wordt tegengegaan?Minister De Boer:Ik heb zojuist gezegd dat het Afvaloverlegorgaan deze zaken stuurt. In
dat orgaan is de provincie zeer nadrukkelijk aanwezig. Het Afvaloverlegorgaan
komt met een advies en op basis daarvan besluit ik. Op die manier krijgt de
sturing vorm en is de sturing ook grotendeels gegarandeerd.De heer Klein Molekamp (VVD):Het verhaal van de minister wijkt af van de standpunten van het IPO en
de VNG. Het IPO en de VNG zeggen dat dit er uiteindelijk toe zal leiden dat
de burger meer kan betalen. Dat verbaasde mij. Als ik de minister goed begrijp,
zegt zij dat de afvalstoffenheffing waarschijnlijk door bedrijven wordt betaald
en dat die in twee vormen wordt teruggesluisd: de groenestroomverklaring en
een stukje lastenverlichting ten aanzien van de lokale tarieven. Dat zijn
dus twee componenten die teruggaan naar de burger.Minister De Boer:Voor alle duidelijkheid: het komt niet in de staatsruif, om maar eens
een populaire term te gebruiken.De heer Klein Molekamp (VVD):Sterker nog: de ene component, die door het bedrijfsleven wordt opgebracht,
neemt toe en de burger profiteert daar wel degelijk van. In die context is
uw verhaal iets vriendelijker dan dat van het IPO en de VNG. Klopt dat?Minister De Boer:Nou, die laatste beschouwing houd ik er even buiten, maar de inhoud van
uw verhaal klopt.De heer Lansink (CDA):Deze dingen zijn allemaal nieuw; althans een halfjaar oud.Minister De Boer:Precies. Daar heb ik u nu van op de hoogte gesteld.De heer Lansink (CDA):Er is nu een verschil. U ziet nu wel kans om versnelling aan te brengen,
terwijl u die kans bij het algemeen overleg nog niet zag. Komt dat puur door
deze dingen?Minister De Boer:Ja.De heer Lansink (CDA):Dus dat is nieuw?Minister De Boer:Ik heb in het algemeen overleg – want toen kon ik nog niet voorzien
of die heffing mogelijk zou zijn – gezegd dat ik er alleen maar voor
was als ik de tarieven tegelijkertijd kon verhogen tot het
gemiddelde van de verbrandingstarieven. Dat heb ik toen heel duidelijk geformuleerd
en ik heb begrepen dat de Kamer het daar op zichzelf mee eens was.De heer Lansink (CDA):En hoe zit het met de status van het landelijk stortplan?Minister De Boer:Op basis van het stortplan structureren wij de hele zaak.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Komt de minister nog te spreken over mijn vraag over de verschillen die
zullen ontstaan...Minister De Boer:Ja, daar kom ik nu op.Het IPO en de VNG vragen om opname in de wet van een tariefinstrument
waarmee het afval kan worden gestuurd. Mevrouw Augusteijn heeft dat eigenlijk
ook geopperd. Er is dus een heel verschil van mening, want met de standpuntbepaling
naar aanleiding van de commissie-Epema is, volgens mij in volle overeenstemming
met de Kamer, de principiële keuze gemaakt om de sturing naar een landelijk
niveau te brengen. Dat verhoudt zich niet met het in de wet opnemen van een
tariefinstrument, bedoeld voor de sturing van afval door de provincies. Als
je de bevoegdheid weggeeft aan de provincies, betekent dat immers dat de provincies
daarmee een sturingsinstrument krijgen. Ik heb de Kamer bij diverse gelegenheden
duidelijk gemaakt dat de WBM mijn voorkeur heeft. Het is de enige manier om
snel aan de voorwaarden te voldoen. Dat was ook de strekking van het amendement.De heer Lansink (CDA):U hebt nu twee keer het woord "amendement" gebruikt, terwijl u waarschijnlijk
de nota van wijziging bedoelt.Minister De Boer:Het was ook de strekking van het amendement.De heer Lansink (CDA):Ja, maar het amendement gaat niet in op de belasting op milieugrondslag.Minister De Boer:Nee, dat gaat over het vervallen van de provinciegrenzen. Voor de tariefverhoging
heb ik de WBM gebruikt.De heer Lansink (CDA):Daar gaat het om. Dat is een zeer belangrijk punt, want daar ligt inderdaad
een verschil van opvatting met de provincies. Ik heb niet voor niets gezegd
dat ik niets te maken wilde hebben met hun beschouwing over het financiële
instrument. U gebruikte twee keer het woord "amendement" en daarom dacht ik
dat u doelde op het amendement van de heer Klein Molekamp, terwijl u pas in
de nota van wijziging en nu bij de toelichting over de belasting op milieugrondslag
begon.Minister De Boer:In het vorige algemeen overleg hebben wij heel duidelijk met elkaar afgesproken
dat het zinvol is om het tarief te verhogen om te komen tot een gemiddeld
tarief voor het brandbare afval. Dat hebben wij nu gerealiseerd en wel in
het kader van de WBM; ik zou niet weten hoe je het anders kunt verhogen. Ik
verkeer dus in de overtuiging dat ik geheel conform de wensen van de Kamer
gehandeld heb. Overigens hebben wij daardoor inderdaad een verschil van mening
met het IPO, dat vindt dat de provincies het zelf zouden moeten doen.Ik kom toe aan de vraag van mevrouw Augusteijn. Ik realiseer mij dat door
de landelijke sturing en door de landelijke verhoging van de gemiddelde storttarieven
er een verschil kan komen en er enige problemen kunnen ontstaan. Dit zal zich
met name voordoen in de zuidelijke provincies, omdat wij daar nog steeds voornamelijk
met storten te maken hebben. Ik meen evenwel dat het landelijke perspectief,
overeenkomstig het standpunt van de commissie-Epema, voorrang moet krijgen
en dat de lokale situatie zich hieraan zal moeten aanpassen. Voorzover mijn
informatie reikt, liggen hier geen onoverkomelijke problemen. Men moet zich
ook realiseren dat een aantal van deze provincies, als ze een afvalverwerkingsinstallatie
zouden hebben gehad, al op dat tarief zouden hebben gezeten.Het geheel overziend, is het duidelijk dat wij voor de vraag staan op
welk moment de provinciegrenzen geopend moeten worden. De heer Klein Molekamp
en mevrouw Dijksma zijn daarop ingegaan.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Voorzitter! Mijn vraag betrof niet de zuidelijke provincies. Ik had het
met name over de noordelijke provincies en Gelderland, waar al een heel hoog
tarief geldt omdat daar al veel verbrand wordt, ook nog eens tegen heel hoge
tarieven, maar daar wil ik verder van afzien. Door dit instrument komt er
een extra heffing bovenop het al hoge tarief en wordt het voor de burgers
in die gebieden nog weer duurder. De minister kent ongetwijfeld ook het persbericht
waaruit ik zo-even heb voorgelezen. Wij hebben in het kader van het rapport-Epema
ook vaak gepraat over verevening van de kosten. Het is eigenlijk te zot voor
woorden dat je voor dezelfde diensten in Noord-Nederland een veel hoger tarief
betaalt dan in Zuid-Nederland.Minister De Boer:Dat hebben wij allemaal van meet af aan geweten, mevrouw Augusteijn. Ik
heb in het overleg met het IPO en de VNG gezegd dat ik bereid ben om te zoeken
naar een oplossing voor uitzonderlijke situaties, namelijk het verbranden
van de natte fractie, waar u het zo-even over had. Dat is dus een heel specifieke
situatie, die zich bij een of twee afvalverbrandingsinstallaties voordoet
en niet in grote delen van het land. Wij zullen nagaan of wij voor die heel
specifieke situatie een oplossing kunnen vinden.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Voorzitter! Dat realiseer ik mij, maar zo weinig is het ook niet; het
gaat om vijf provincies.Minister De Boer:Maar ik heb het over die twee AVI's.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Dat is mogelijk, maar het gaat om de tarieven bij die vijf provincies.Minister De Boer:Nogmaals, ik heb het alleen over dat onderdeel, over de AVI's die een
voorscheidingsinstallatie hebben. Ik ben bereid om daarvoor een oplossing
te zoeken.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Daarover zijn de minister en ik het eens, want daar ging het mij met name
om. Mijn vraag is alleen, wat voor oplossing zij daarvoor denkt te vinden.Minister De Boer:Dat kan ik niet zeggen, want daar moet ik apart een onderzoekje
voor laten doen. Op dit moment kan ik er geen uitspraak over doen. En nogmaals,
ik heb het alleen over dat onderdeel. Er is geen sprake van dat ik zou toezeggen
om met dit voorstel grote tariefverschillen tussen de verschillende AVI's
op te lossen. Waar er sprake is van een instrument zoals de voorscheidingsinstallatie
en waar dus een apart soort problematiek bestaat, zullen wij kijken of wij
voor die aparte problematiek tot een oplossing kunnen komen. En ik kan op
dit ogenblik niet zeggen wat die zal inhouden. Ik kan alleen zeggen dat ik
dit ook tegen het IPO en de VNG heb gezegd.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):Een garantie kan ik dus niet vragen, want u wilt er niet veel over zeggen,
maar kunt u niet een beetje een indicatie geven? Want anders heb ik geen enkele
zekerheid, en de vijf provincies waar het om gaat zeker niet. Dat is toch
weinig.Minister De Boer:Ik kan niets meer hierover zeggen. Ik heb op, ik meen, 9 september jl.
dat overleg gehad. Wij zijn nu zo'n twee weken verder. Ik moet met mijn collega's
van Financiën en van Economische Zaken hierover een gesprek hebben. Wij
moeten onderzoeken wat de aard is van deze problematiek en hoe groot deze
problematiek is. Bovendien moeten wij er een oplossing voor bedenken. Ik heb
toegezegd dat ik wil zoeken naar een oplossing, maar ik kan op dit ogenblik
niet meer zeggen. Ik vind trouwens dat ik al buitengewoon soepel ben.De heer Klein Molekamp (VVD):Ik heb begrepen dat de minister het probleem van de noordelijke provincies
ziet en zich maximaal zal inspannen om daarvoor een oplossing te vinden, opdat
de inwoners van die provincies niet onnodig belast worden. Is dit juist?Minister De Boer:Laat ik het goed zeggen, want anders ontstaan er weer misverstanden. Ik
zal nagaan of het mogelijk is – als ik dat zo zeg, is dat nog meer dan
een inspanningsverplichting – om die natte fracties uit te zonderen
van de belasting. Helderder kan ik het op dit ogenblik niet zeggen.Voorzitter! Ik kom tot de termijnen. Doordat de tweede termijn van de
behandeling van het wetsvoorstel niet voor het zomerreces kon plaatsvinden,
is het onzeker geworden of de reparatiewet voor 1 januari 1998 in het Staatsblad
staat. De voorbereidingen voor het Verdeelplan overschot brandbaar afval 1998
zijn inmiddels gestart. Dat plan zal eind oktober in het AOO worden behandeld.
Dat is nodig om in 1998 op een zorgvuldige wijze met het overschot van het
brandbaar afval te kunnen omgaan. Alle spelers in het veld dienen tijdig te
weten waar zij in 1998 aan toe zijn. Van belang is dus te weten of voor dit
verdeelplan uitgegaan moet worden van open of gesloten provinciegrenzen. Gelet
op de onzekerheid over het moment van inwerkingtreding van het onderhavige
wetsvoorstel, kan ik niet anders dan het eens zijn met de stelling van de
heer Lansink en mevrouw Dijksma dat wij nu maar tot uitstel moeten overgaan.
Dit houdt in dat het artikel uit het wetsvoorstel, betrekking hebbend op de
provinciegrenzen, op 1 januari 1999 zal moeten ingaan. Dit betekent een jaar
uitstel, een jaar dat wij kunnen gebruiken om een aantal zaken nog eens met
elkaar te bespreken. Dit maakt het ook mogelijk met IPO en VNG nog eens overleg
te hebben om te bezien of wij toch wat nader tot elkaar kunnen komen. Het
is volstrekt helder dat degenen die een en ander moeten uitvoeren redelijk
gelukkig moeten zijn met wat wij voorstellen.Voor alle duidelijkheid wil ik nog opmerken dat van enig uitstel van de
verhoging van het storttarief voor brandbaar afval door middel van de WBM
natuurlijk geen sprake zal zijn. Dat voorstel maakt onderdeel uit van het
evenwichtige pakket van maatregelen, waarbij de opbrengsten van de WBM-heffing
in totaliteit moeten worden teruggesluisd.Richting de VNG wil ik nog opmerken dat voor de positie van de gebonden
gebruikers deze verhoging van belang is, omdat de AVI's hierdoor betere tarieven
voor de verbranding van bedrijfsafval kunnen realiseren. Hierbij sluit ik
aan bij de woorden van de heer Klein Molekamp.Ik kom tot de diverse amendementen, hoewel dit al een toelichting was
op een niet onbelangrijk amendement. Ik begin met het amendement van de heer
Poppe, eerst op stuk nr. 8, nu op stuk nr. 15. Ten tijde van het debat over
TCR begin september is afgesproken dat het mengen van afvalstoffen in het
kader van de eindrapportage van de commissie-Hoogland zal worden besproken.
Ik deel heel sterk de zorg van de heer Poppe over het ongewenst mengen. Zijn
oorspronkelijke amendement voegde echter niets toe aan de bestaande regelgeving,
die wegmengen verbiedt. Dit geldt ook voor het gewijzigde amendement. Daarom
ontraad ik de Kamer de aanneming van dit amendement. Ik zeg tegen de heer
Poppe erbij dat daarmee het denken over dit probleem niet stopt en dat wij
er zeker verder over zullen praten naar aanleiding van de eindrapportage van
de commissie-Hoogland.De heer Poppe (SP):Het is altijd verheugend te horen dat het denken niet stopt.Minister De Boer:Ik zei het voor alle duidelijkheid, gesteld dat u eraan zou twijfelen.De heer Poppe (SP):Stoppen met denken moet vooral niet gebeuren. Dit is een probleem dat
wat mij betreft al een jaar of twintig slepende is. Dit amendement is helder
en eenvoudig. Ik vraag mij af waarom er moet worden gewacht. Wij hebben nu
de gelegenheid om de zaak bij wet te regelen. Als wij dit uitstellen, duurt
het mogelijk drie jaar. Bovendien rijst de vraag of de bedoelde wet wel over
drie jaar klaar is. Misschien zijn wij tenslotte vijf jaar verder en intussen
zouden er honderdduizenden tonnen chemisch afval op een verkeerde manier terechtkomen.Minister De Boer:Het heeft te maken met het feit dat wij uw voorstel niet handhaafbaar
en uitvoerbaar achten. Echter, wij willen dit wél bekijken in relatie
met de eindrapportage waarop ik doelde. Wij zien nu onvoldoende aanleiding
om dit amendement over te nemen. Wij zien dit niet als dé oplossing
van de problematiek, maar wij willen er graag later nader over spreken, in
relatie met het rapport van de commissie-Hoogland. Graag even geduld; wij
denken intensief met u mee over dit grote probleem.De heer Poppe (SP):Ik vind het jammer dat het opgeschoven wordt. Ik stel juist dat de situatie
op dít moment zeer slecht handhaafbaar is. Dit amendement is met het
oog op de handhaving een verbetering. Dat er later nog andere
wijzigingen moeten volgen is mogelijk, maar dit amendement voorziet in handhaving
vooraf in plaats van maatregelen achteraf.Minister De Boer:Als een bedrijf zich niet mag bezighouden met twee soorten afvalstromen,
moeten wij er rekening mee houden dat de sector dermate slim is dat men, ook
al gaat het om twee bedrijven, toch tot een vermengingsmogelijkheid komt.
Wanneer men dit probleem wil aanpakken, wordt het niet opgelost door te stellen
dat een en ander niet in één bedrijf mag plaatsvinden.De heer Poppe (SP):Ik verwijs naar de destructiewet. Daar vindt een dergelijke scheiding
ook plaats. Er worden wel fouten gemaakt, maar dan kan men direct ingrijpen.Minister De Boer:Bij die wet ligt het toch wat eenvoudiger omdat de hele problematiek eenvoudiger
is. Dat weet u als geen ander.De heer Poppe (SP):Dat wil ik toch ontkennen. Daarbij gaat het om vrijwel gelijke stoffen,
terwijl het in de onderhavige situatie zelfs ruikbaar verschillende stoffen
zijn.Minister De Boer:Wij komen erop terug bij de behandeling van het rapport van de commissie-Hoogland.Voorzitter! De heer Poppe wil de ontdoener van bedrijfsafval verplichten
om de afgifte te melden en gebruik te maken van een omschrijvingsformulier.
In het desbetreffende amendement wordt gesteld dat indien de provincies een
melding voor de afgifte en ontvangst van bedrijfsafval willen invoeren, bepaalde
regels voor gevaarlijk afval moeten worden overgenomen. Ik wijs erop dat de
provincies op grond van hun milieuverordeningen de bevoegdheid hebben om melding
van afgifte en ontvangst van bedrijfsafval voor te schrijven. Om misverstanden
te voorkomen, onderstreep ik nog eens dat het wetsvoorstel niet beoogt het
meldingenstelsel voor de afgifte en ontvangst van gevaarlijke afvalstoffen
te wijzigen. Daarvoor blijft de melding door de ontdoener verplicht.Voorzitter! In mijn brief van 18 juni heb ik al aangegeven dat dit amendement
leidt tot overbodige regelgeving. Voor het bedrijfsafval is het niet nodig
dat volledig wordt voldaan aan alle regels die gelden voor het melden van
afgifte en ontvangst van gevaarlijk afval. Men denke hierbij aan bijvoorbeeld
afval van kantoren en winkels. Als dat afval wordt afgegeven aan een inzamelaar
is het niet zinvol om daaraan een omslachtige meldingsproblematiek te koppelen.
Wij vinden dit geen verbetering van de systematiek.De heer Poppe (SP):Waar het gaat om kantoren, winkels, kantines enz. zal die meldplicht geen
probleem zijn; het is geen ingewikkelde formaliteit. U zult begrijpen dat
het mij vooral gaat om afvalstoffen van bedrijven die ook andere afvalstoffen
hebben die wél gevaarlijk zijn.Minister De Boer:Maar voor die gevaarlijke afvalstoffen geldt een meldingsplicht.De heer Poppe (SP):Het is "handig" wanneer niet de bedrijven zelf moeten melden maar de ontvanger.
Voorkomen moet worden dat men afval met de verkeerde stroom meegeeft. Altijd
moet te traceren zijn waar een verkeerde handeling heeft plaatsgevonden, bij
de inzamelaar of bij de ontdoener. Vandaar dat ik van mening ben dat er wel
degelijk sprake is van een betere situatie wanneer de ontdoener altijd verantwoordelijk
blijft en dus ook de melder moet zijn.Minister De Boer:Voor alle afval?De heer Poppe (SP):Ja, voor alle afval! Dat is voor velen geen probleem, maar een formaliteit.Minister De Boer:Nee, dat is een geweldige rompslomp. Dat zal niet handhaafbaar zijn.Er wordt afval geëxporteerd naar de cementindustrie. Er is een uitspraak
van het Europese Hof over afvalstoffen, los van de exportbeperking. In het
Meerjarenplan gevaarlijk afval is een beleid ten aanzien van im- en export
opgenomen. In het algemeen geldt dat export voor nuttige toepassing niet kan
worden tegengehouden. Dat geldt dus ook voor afvalstoffen. Het bijzondere
is dat, hoewel ik mij daar indertijd wel tegen verzet heb, het benutten van
afvalstoffen als brandstof in de cementindustrie als een nuttige toepassing
van afvalstoffen wordt gezien. Daarmee wordt immers warmte opgewekt. Dat is
de Europese regelgeving en daar hebben wij ons aan te houden.De heer Poppe (SP):Ik heb de klacht van de AVR in het jaarverslag 1996 gelezen. Ook de AVR
gebruikt afvalstoffen als het ware als secundaire brandstof. Wat dat betreft
is er bij de ovens van de AVR waarschijnlijk een betere situatie dan bij een
cementoven, terwijl het doel hetzelfde is, namelijk een nuttige toepassing.
Daarom begrijp ik niet dat de minister nog steeds toestemming geeft om dit
soort afval, waarvan wij de echte samenstelling niet kennen, te exporteren.Minister De Boer:Ik heb al diverse malen gezegd dat ik geen eisen mag stellen aan de cementovens
in België bijvoorbeeld. Krachtens de Europese regelgeving hebben de cementovens
een regime voor de uitstoot. Dan mogen wij allen daar twijfels over hebben,
uit de Europese regelgeving moeten wij constateren dat het wel als zodanig
ervaren wordt. Ik mag geen bijzondere eisen stellen aan de export naar cementovens.De heer Poppe (SP):Dan begrijp ik uw uitspraak van mei niet...De heer Klein Molekamp (VVD):Voorzitter! Over de orde. Dit onderwerp komt heel uitvoerig aan de orde
in een gepland algemeen overleg.De heer Poppe (SP):Volgens mij hebben wij het er nu over. Dit lijkt mij ook een nuttig moment.De voorzitter:Het is misschien wel goed op dit uur van de dag de suggestie van de heer
Klein Molekamp in acht te nemen. Wij moeten oppassen dat wij niet in het algemeen
overleg op herhalingsoefening gaan. Wij hebben dan de tijd om een kleiner
deel van de problematiek beter uit te benen, zoals de heer Poppe dat nu amendement
voor amendement doet.De heer Poppe (SP):Ik reageer op een uitspraak van de minister op 1 mei, in dit debat, hetzelfde
debat.De voorzitter:Ja, daar zit een halfjaar tussen. Dat is bezwaarlijk.De heer Poppe (SP):Het is wel hetzelfde debat. De minister zei dat de Europese Commissie
de mening is toegedaan dat je afvalstoffen altijd als afvalstoffen moet blijven
beschouwen. Wij hebben het dus niet over secundaire brandstof, maar over een
afvalstof. Die wordt in de huidige situatie in Nederland en in België
eigenlijk met hetzelfde doel verwerkt, alleen op de ene plaats beter dan op
de andere.De voorzitter:De minister geeft antwoord en wij laten het AO vervallen.Minister De Boer:Binnen Europa geldt het verbranden van afvalstoffen in een cementoven –
ik hoop dat de heer Poppe nog luistert, want anders moet ik het over een tijdje
weer uitleggen – als een nuttige toepassing van afvalstoffen. Dat is
Europese regelgeving en een gegeven.Wat betreft de samenstelling van de landelijke commissie heb ik een- en
andermaal aangegeven dat ik van mening ben dat daar vertegenwoordigers van
gemeenten, provincies en Rijk in moeten zitten. De heer Klein Molekamp en
mevrouw Dijksma vinden het belangrijk dat het betrokken bedrijfsleven en/of
de milieubeweging mede adviseren aan de minister. De terughoudendheid van
de regering bij het in het leven roepen van nieuwe adviescommissies is de
Kamer bekend. Wij hebben net een hele sanering gehad en willen zo weinig mogelijk
extra adviescommissies. Ik vind het buitengewoon terecht dat de drie bestuurslagen
bij elkaar zitten om het advies op te stellen. Ik zou het niet juist vinden
als één van de partijen, het Rijk, nog eens apart geadviseerd
werd door een adviescommissie. Dat betekent dat ik ook helemaal niet voel
voor een adviescommissie. Wel heb ik gezegd – en ik herhaal dit –
dat ik zeker bereid ben om na te denken over de wijze waarop we de sector
erbij kunnen betrekken. Ik voel er echter niets voor om de sector, de milieubeweging
of andere maatschappelijke organisaties op te nemen in de landelijke commissie
of een aparte structuur van adviescommissie te geven, maar ik kan me voorstellen
dat gevraagd wordt of de sector zijn zegje mag doen. Ik beraad mij over de
wijze waarop dit mogelijk is.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik wil daar vooralsnog genoegen mee nemen. Ik begrijp dat de minister
het gevoelen van een aantal woordvoerders ter harte zal nemen en ik hoop dat
zij ons op de hoogte stelt van de wijze waarop een en ander wordt uitgevoerd.Minister De Boer:Dank u wel, ik zal dat zeker doen.Ik kom dan bij het overzicht van de amendementen. Ik ontraad aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 8 van de heer Poppe, hetgeen tevens geldt voor
het amendement op stuk nr. 9. Ook ontraad ik aanvaarding van het amendement
op stuk nr. 10 van de heer Lansink, hoewel we het in gewijzigde vorm hebben
overgenomen in de tweede nota van wijziging.De heer Klein Molekamp (VVD):Het is niet ongebruikelijk om een amendement dat is overgenomen in te
trekken. Ik doe een beroep op de heer Lansink om het in te trekken.Minister De Boer:Misschien moet u dan wel heel hard roepen, want ik weet niet waar hij
is! Het amendement op stuk nr. 11 van mevrouw Augusteijn en de heer Klein
Molekamp hebben we tot ieders grote vreugde overgenomen in de tweede nota
van wijziging.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66):We hebben het ingetrokken.Minister De Boer:Mooi zo! Het amendement van mevrouw Vos hebben we ook overgenomen in de
tweede nota van wijziging.De (algemene) beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 22.03 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-242-256.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl