Voortzetting behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1997 (25000 XVI); wetsvoorstel Wijziging van de begroting van uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport XVI) voor het jaar 1995 (slotwet) (24861); Financiële verantwoording van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) over het jaar 1995 (24844, nr. 19)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 2745-2762

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 34, pagina 2745-2762

04-12-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25000-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24124Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 25004Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24861Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24844Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling wetsvoorstel Wijziging van bepalingen van verschillende wetten in verband met de erkenning van de vrijheid van levensovertuiging als grondrecht (24614)Pagina 2805-2815
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 3 december 1996)Pagina 2835-2835
Presentie en opening (woensdag 4 december 1996)Pagina 2745-2745
Regeling van werkzaamheden (woensdag 4 december 1996)Pagina 2762-2763
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met opneming daarin van bepalingen voor de registratie van een samenleving (23761)Pagina 2815-2835
Behandeling wetsvoorstel Aanpassing van een aantal wetten in verband met de privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Aanpassingswet privatisering ABP) (24441)Pagina 2804-2805
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1997 (25000 XVI); wetsvoorstel Wijziging van de begroting van uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport XVI) voor het jaar 1995 (slotwet) (24861); Financiële verantwoording van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) over het jaar 1995 (24844, nr. 19)Pagina 2745-2762
Debat naar aanleiding van de conferentie Europees auteursrecht (Twee-minutendebat)Pagina 2794-2796
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1997 (25000 XVI); wetsvoorstel Wijziging van de begroting van uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport XVI) voor het jaar 1995 (slotwet) (24861); Financiële verantwoording van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) over het jaar 1995 (24844, nr. 19)Pagina 2763-2794

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
1997 (25000 XVI);het wetsvoorstel Wijziging van
de begroting van uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport XVI) voor het jaar 1995 (slotwet) (24861);Financiële verantwoording van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) over het jaar 1995 (24844, nr. 19),- van:- de motie-De Jong over doelmatigheid in de zorg (25004, nr. 8);- de motie-Oudkerk c.s. over een plan
van aanpak (25004, nr. 9);- de motie-Oudkerk
c.s. over uitwerking van de plannen voor 1997 (25004, nr. 10);- de motie-Oudkerk c.s. over de zorg voor CVA-patiënten
(25004, nr. 11);- de motie-Oedayraj Singh
Varma/Nijpels-Hezemans over ontwikkeling naar een vraaggestuurde zorg (25004, nr. 12);- de motie-Van Blerck-Woerdman c.s.
over capaciteitsaanpassing (25004, nr. 13);- de motie-Nijpels-Hezemans/Oedayraj Singh Varma over vrije artsen- en apotheekkeuze
(25004, nr. 14);- de motie-Nijpels-Hezemans
c.s. over uitvoering van de motie-Vliegenthart (25004, nr.
15);- de motie-Van Boxtel/Vliegenthart over de huidige BKZ-systematiek
(25004, nr. 16);- de motie-Van Boxtel c.s.
over de besparingstaakstelling voor fysiotherapie (25004, nr.
18);- de motie-Van der Vlies c.s. over extra geld voor de
gehandicaptenzorg (25004, nr. 19);- de motie-Marijnissen
over intrekking van de maatregel beperking fysiotherapie (25004,
nr. 20);- de motie-Marijnissen over de voorgenomen eigenbijdrageregeling
(25004, nr. 21);- de motie-Marijnissen c.s.
over beschikbaarstelling van een deel van de meevaller van 850 mln. voor het
bestrijden van de belangrijkste knelpunten in de zorg (25004,
nr. 22);- de motie-Marijnissen c.s. over
het weer in het ziekenfonds- en standaardpakket opnemen van de gebitsprotheses
(24124, nr. 41).(Zie vergadering van 3 december 1996.)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister en de
staatssecretaris op vragen, gesteld in eerste termijn. Deze antwoorden zullen
worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze weekeditie.)2De (algemene) beraadslaging wordt hervat.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Ook dit jaar waren er weer zoveel vragen van de
zijde van de Kamer, dat de staatssecretaris en ik besloten hebben om een deel
daarvan schriftelijk te beantwoorden. De vragen zijn vanochtend om zeven uur
bij de Kamer afgeleverd. Hopelijk hebben de woordvoerders reeds kennis kunnen
nemen van die antwoorden.De heren Middel en Van Boxtel verwezen in hun inbreng naar het artikel
van prof. Schuyt in NRC Handelsblad van zaterdag jongstleden. Ook ik heb dat
artikel geboeid gelezen. Schuyt noemt in dat artikel onder andere de spanning
tussen de verschillende beleidsdoelen waarmee mijn collega's van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid te maken hebben. Hij schrijft onder andere de mooie zin:
"De linkse bescherming holt hijgend achter de rechtse privatisering aan."
Zulke spanningsvelden zijn er ook op het terrein van volksgezondheid en welzijn.
Die gedachte kwam althans bij mij op toen ik het artikel las. Ik denk aan
de spanning tussen solidariteit en eigen verantwoordelijkheid, de spanning
tussen overheidssturing en deregulering, maar ook de spanning tussen de belangen
van verschillende groepen verzekerden. Werkgevers en werknemers bijvoorbeeld
hebben belang bij in de eerste plaats het omzeilen van wachtlijsten en in
de tweede plaats verzekeringscontracten die een mooi pakket van "employee
benefits" aanbieden. Bovendien hoor ik geluiden dat zij belang hebben bij
opting-out voor groepen werknemers uit het ziekenfonds. En ook ik denk dat
het na twee jaar tijd is om onze visie op al dit soort ontwikkelingen opnieuw
te formuleren. Wij zijn daarmee ook bezig, op het departement en in het kabinet.
Wij komen daar zeker volgend jaar op terug. Over de wachtlijstproblematiek
zal ik straks iets zeggen. De andere thema's wil ik even vooruitschuiven naar
een allesomvattend stuk.Een en ander maakt natuurlijk ook deel uit van de agenda 2000-plus van
het kabinet. De heer Oudkerk heeft hierover gesproken en heeft daarbij een
aantal agendapunten aangereikt. Het zijn essentiële onderwerpen die niet
alleen bekend voorkomen, maar ook bij ons sterk leven. De heer Oudkerk gaf
eigenlijk een mooie opsomming van zaken die aan de orde moeten komen in een
visie op organisatie en financiering van onze gezondheidszorg op langere termijn.
Ik zal die punten dan ook graag op de agenda 2000-plus opnemen en er nu niet
in detail op ingaan.Mijnheer de voorzitter! Prof. Schuyt heeft de afgelopen week nog meer
gedaan dan schrijven in NRC Handelsblad. Hij is voorzitter van de begeleidingscommissie
euthanasie en hij heeft in die hoedanigheid aan minister Sorgdrager en mij
het verslag aangeboden van zijn commissie, tegelijk met het verschijnen van
de onderzoeksrapporten van de hoogleraren Van der Maas en Van der Wal en van
het CBS. Over dit thema zal het kabinet de Kamer voor het einde van het jaar
een standpunt toesturen. Ik zal nu dan ook slechts enkele woorden over dit
onderwerp uitspreken.Ik onderken, evenals de heer Rouvoet, dat toenemende medisch-technische
mogelijkheden het leven kunnen verlengen en in veel opzichten soms een zegen
kunnen zijn. Maar dan moeten artsen er wel voor zorgen dat het steeds weer
inzetten van technische mogelijkheden voor het verlengen van het leven niet
leidt tot medisch zinloos handelen of tot onnodig verlengen van het lijden.
Voor een adequate terminale zorg in dit soort omstandigheden is de kennis
van palliatieve zorg inderdaad van eminent belang. Ik heb dat ook gezegd in
mijn toespraak bij het in ontvangst nemen van het evaluatierapport over de
meldingsprocedure. Een verantwoord euthanasiebeleid moet op twee pijlers rusten,
wil het ook in de toekomst mogelijk blijven: de hele toepassing van euthanasie
moet ingebed zijn in goede terminale zorg en palliatieve zorg en het moet
plaatsvinden in een sfeer van openheid en bereidheid om verantwoording af
te leggen. Uit het evaluatieonderzoek blijkt dat er op een meer open manier
wordt gesproken over medische beslissingen rond het levenseinde dan zo'n vijf
jaar geleden. Een positief punt is dat de zorgvuldigheid van het handelen
is toegenomen, maar uit het evaluatieonderzoek wordt ook duidelijk dat wij
er nog lang niet zijn. Nogmaals, het kabinet komt er later op terug.Ik heb eerder dit jaar een beleidsbrief over palliatieve zorg aan u doen
toekomen. Ik wil er graag op terugkomen, ook naar aanleiding van de opmerkingen
van de heer Van der Vlies daarover en over de hospicebeweging. Ik heb laatst
een aantal werkbezoeken gebracht op het terrein van de palliatieve zorg. Dat
heeft mij gesterkt in de overtuiging dat de verlening van palliatieve zorg
overal gestalte moet krijgen. Ook alle artsen en verpleegkundigen die met
stervende mensen te maken krijgen – dat zijn er natuurlijk heel veel –
moeten er kennis van hebben, er expertise in ontwikkelen en het ook in allerlei
situaties kunnen aanbieden: in ziekenhuizen, in verpleeghuizen en in de thuissituatie,
waaronder ook het verzorgingshuis. Ik wil herhalen dat ik het toch niet goed
vind om aparte instellingen voor palliatieve zorg in het leven te roepen en
dat proces te stimuleren. Bestaande hospices, waarvan ik er enkele van persoonlijke
bezoeken ken, doen uitstekend werk. Als blijkt dat zo'n hospice er ook is
om er te blijven, is het terecht dat zo'n voorziening zich binnen de reguliere
financiering gaat bewegen. Maar nogmaals, de weg daartoe is dat men zich tot
een reguliere instelling wendt en dat men probeert een soort samenwerkingsverband
op te zetten. Gezien de groeiende belangstelling bij reguliere instellingen
voor dat thema, denk ik dat zoiets tot een heel goed resultaat kan leiden.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Ik wil de minister graag dankzeggen voor deze benadering.
Ziet zij voor zichzelf een rol om dergelijke dwarsverbanden te reguleren,
althans te bevorderen dat ze totstandkomen? Zij kan populair
gezegd met de armen over elkaar gaan zitten en wachten tot dergelijke voorzieningen
een afspraak hebben gemaakt met een reguliere instelling. Zij zou ook iets
kunnen stimuleren en initiëren.Minister Borst-Eilers:Als de bestaande hospices zich tot mijn departement wenden voor hulp bij
het totstandkomen van een dergelijk verband, zijn zij altijd van harte welkom.
Dan zullen wij kijken of wij iets kunnen faciliteren, bemiddelen of hoe je
het ook wilt noemen.De heer Rouvoet sprak nog andere zorgen uit, met name over wat hij noemt
de "vertechnisering" van de gezondheidszorg, de overheersende rol van de medische
technologie. Met een paar sprekende voorbeelden heeft hij aangegeven dat deze
vooruitgang niet alleen zegeningen, maar ook schaduwzijden kent. Hij had het
over enkele iatrogene effecten, over de geslachtskeuze en over IVF na de menopauze.
Ik ben het met hem eens dat voor deze toepassingen steeds de grenzen moeten
worden bezien. Er is onlangs door het Comité van ministers van de Raad
van Europa een verdrag aanvaard – ik heb het gisteren voor het eerst
in zijn volledige tekst op mijn bureau gekregen – voor mensenrechten
en biogeneeskunde, waaraan Nederland een belangrijke bijdrage heeft geleverd.
In dat verdrag is onder andere de bepaling opgenomen dat het gebruik van kunstmatige
bevruchtingstechnieken voor geslachtskeuze om niet-medische redenen niet moet
worden toegestaan. Ik ben blij met het verdrag en ook met deze bepaling. In
de voorgenomen wetgeving inzake de fertilisatietechnieken wil ik een gelijkluidende
bepaling opnemen onder verwijzing naar dat Europese verdrag.Over in-vitrofertilisatie en alles wat daarmee samenhangt, verschijnt
binnenkort een advies van de Gezondheidsraad. Daarin wordt zeker ingegaan
op de indicatiestelling voor IVF en ook op de leeftijdskwestie. Ik zal op
basis van dat advies mijn definitieve standpunt bepalen, maar ik wil wel zeggen
dat ik op voorhand niet geneigd ben om ruimte te zien voor IVF na de menopauze.Een derde effect dat de heer Rouvoet ter sprake bracht, als gevolg van
de voortschrijdende technologische ontwikkeling, is de mogelijkheid van de
geneeskunde om niet alleen mensen gezond te maken maar ook gezonde mensen
te maken. Dat vond ik een heel mooie formulering. Hij heeft het dan natuurlijk
onder andere over de prenatale diagnostiek. Ook mevrouw Doelman heeft daarover
gesproken. Wij hebben daarover dit voorjaar al van gedachten gewisseld. De
vrees die de heer Rouvoet uitspreekt, dat met name die laatste benadering,
het gezonde mensen willen maken, een levensgroot gevaar inhoudt dat de medisch-technologische
mogelijkheden autonoom worden, deel ik niet. Wij zitten toch niet met onze
ogen dicht? Het thema komt regelmatig ter sprake en er worden op diverse fronten
grenzen gesteld, niet in de laatste plaats in het parlement.Mevrouw Doelman merkte over datzelfde thema kritisch op dat wij op het
terrein van de medische ethiek zoveel overlaten aan zelfregulering. Een normatief
kader kon haar fractie niet ontdekken. Zulke moeilijke beslissingen als die
welke aan de orde zijn bij de medische ethiek, worden altijd genomen binnen
een normatief kader. Betrokkenen hebben in onze pluriforme samenleving natuurlijk
niet altijd hetzelfde normatieve kader. Het is echter ook niet zo, dat iedereen
maar zijn gang gaat en dat de overheid helemaal geen grenzen stelt. Denk bijvoorbeeld
aan de Wet afbreking zwangerschap of aan de wijze waarop de euthanasie in
wet- en regelgeving is geregeld. Daarnaast hanteren de verschillende beroepsgroepen,
zoals de klinische genetici, gynaecologen en neonatologen, toch duidelijke
richtlijnen en moratoria. Die publiceren zij en daar hebben wij allemaal inzicht
in. Wij weten dus wel wat er gebeurt en wij zien toch ook een zeker kader
waarbinnen dat pluriforme Nederlandse volkje zich beweegt.De zorgvuldige wijze waarop allerlei moeilijke beslissingen in Nederland
worden genomen, getuigt naar mijn mening ook wel degelijk van een gevoel van
verantwoordelijkheid jegens de ander, waar mevrouw Doelman over sprak. Ik
herken in onze gezondheidszorg dus absoluut niet dat beeld van de kille ideologie
van een autonome mens.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb hierover gesproken, ook op het punt van de geneticalisering, omdat
het mij zorgen baart dat technieken worden ontwikkeld, toegepast en aangeboden
alvorens men tot het antwoord op de vraag komt of daaraan achteraf grenzen
moeten worden gesteld dan wel of de overheid dat proces strakker moet begeleiden
en eerder richtinggevend aanwezig moet zijn. Daarbij zou ik mij een actievere
houding van deze minister, van het kabinet, van de politiek kunnen voorstellen.
Wil de minister daarop ingaan?Minister Borst-Eilers:Graag. Wij hebben met de Gezondheidsraad een adviesorgaan, zoals ik het
tegenwoordig weer mag noemen, dat ook tot taak heeft om dat soort ontwikkelingen
vroeg te signaleren. Verder hoop ik van harte dat de Kamer op niet al te lange
termijn het wetsvoorstel wetenschappelijk onderzoek bij mensen op de agenda
zal plaatsen, waarin ook sprake is van een centrale commissie waarbij al dit
soort nieuwe experimenten moeten worden gemeld voordat men er bij wijze van
spreken nog een vinger naar heeft uitgestoken. In deze commissie vindt dan
wel degelijk ook een beoordeling plaats op de ethische en juridische aspecten.
Als minister heb ik via die commissie inzage in wat er op stapel staat aan
nieuwe technologieën. Daarover kan ik dan ook met de Kamer spreken. Hetzelfde
is nu op informele basis geregeld via de zogenaamde Kerncommissie ethiek medisch
onderzoek (KEMO). De Kamer weet echter net zo goed als ik dat het niet echt
verplicht is om zaken daaraan voor te leggen en dat er ook wel eens spanningen
zijn in die zin dat men met onderzoek bezig is dat niet bij de KEMO is aangemeld.
Als wij dat wettelijk regelen, is dat wel verplicht en dan hebben wij daarmee
de mogelijkheid om vroeg mee te kijken naar en mee te denken over wat men
allemaal van plan is.De heer Rouvoet heeft gisteren nog een andere fraaie term gelanceerd:
de geneticalisering. Hij constateerde dat op allerlei terreinen het belang
van genetische informatie toeneemt, iets wat ik volledig met hem eens ben.
Ook hier spreekt hij de vrees uit dat ethische bezinning en politieke inkadering
geen gelijke tred houden met de mogelijkheden. Ik heb zojuist gezegd welke
instrumenten ik daarvoor samen met de Kamer hoop te ontwikkelen. Concreet
is aan mij gevraagd wat ik vind van het "human genome project".
Dat is een van die projecten die je ten goede en ten kwade aan kunt wenden.
Het is een project dat de mogelijkheid biedt om sneller dan we voorheen konden,
voor een aantal ziekten het juiste geneesmiddel vinden, omdat je er via dat
project sneller achter kunt komen wat fout is gegaan in de ontwikkeling van
het individu. Dat is een van de voordelen. Maar er zitten, zoals gezegd, ook
kwade kanten aan. Ook op internationaal-juridisch terrein moeten we alert
zijn – in Europees verband wordt daar al over gesproken – omdat
het patenteren van menselijke genen ons allemaal op het eerste gezicht zeer
ongewenst voorkomt.Er werd gesproken over de xenotransplantatie. In mijn antwoord aan de
heer Schuurman in de Eerste Kamer heb ik gezegd dat het mij niet zou verbazen
als de Gezondheidsraad, in het kader van de signalerende taak waarover ik
het zojuist had, al met dat onderwerp bezig was. Ik heb me gewend tot de Gezondheidsraad,
en die wás daar inderdaad mee bezig. Ik heb nu ook in overleg met de
Gezondheidsraad besloten een formele adviesaanvraag aan de raad te richten
over die xenotransplantatie, die binnenkort uit zal gaan. Men is er, nogmaals,
al mee bezig, dus het kan al snel tot een advies komen, omdat het voorbereidende
werk al is gedaan.Dat advies ligt in het verlengde van het advies over gentherapie, waarin
vergelijkbare problemen aan de orde zijn. Dat advies van de Gezondheidsraad
nadert zijn afronding.Ik weet niet of wij de weg van een kaderwet genetische manipulatie op
moeten. Dit is een heel breed terrein, en de mogelijke toepassingen zijn heel
divers. Het zou wel eens verlammend kunnen werken als je dat allemaal in één
kaderwet vervat. Maar misschien kunnen we na ommekomst van het advies inzake
gentherapie daarover nog eens nader spreken. Ik zal de Kamer dan concreet
voorstellen, wat ik wél wil.De heer Rouvoet (RPF):Ik kan mij daarbij wel iets voorstellen, vooral ook omdat over de inhoud
van zo'n kaderwet nog buitengewoon veel onduidelijkheid kan bestaan. Het belangrijkste
vind ik echter dat dit voorbeelden zijn van ontwikkelingen die zich redelijk
buiten het blikveld van het parlement ontwikkelen. Ik zou er zeer voor zijn
als we daar dichter op zaten en er vaker over spraken. Bent u bereid over
het "human genome project" en aanverwante zaken een notitie aan de Kamer voor
te leggen, zodat we daarover gestructureerd kunnen spreken, en niet naar aanleiding
van incidenten? Dat is immers altijd achterafpraten.Minister Borst-Eilers:Ik zal graag met collega Ritzen in overleg treden. Het zou mij niets verbazen
als hij daarover goed informatiemateriaal heeft. Dat kunnen we dan de Kamer
doen toekomen.Er is gevraagd naar de brief die in meer brede zin zou gaan over medisch-ethische
zaken, en over de brede maatschappelijke discussie. Dit kost meer tijd dan
voorzien, wat wel eens vaker voorkomt bij dit onderwerp. De vorm die we aan
de brede maatschappelijke discussie willen geven – informatief, meningsvormend,
toetsend – kunnen we pas vaststellen als we een goede inventarisatie
hebben van de onderwerpen die zich voor zo'n debat lenen, en wat we ermee
willen bereiken. Wij zijn er wel volop mee bezig, maar ik moet helaas zeggen
dat het dit jaar niet meer lukt, maar wel in het eerste kwartaal van 1997
om de Kamer de toegezegde brief toe te sturen.Van de medische ethiek in meer algemene zin nog naar een heel concreet
thema op dit beleidsterrein, namelijk de orgaantransplantatie. De heer Van
Boxtel vroeg naar de stand van zaken ten aanzien van de Wet op de orgaandonatie.
De uitvoering is inmiddels in volle gang. De Gezondheidsraad heeft mij het
hersendoodprotocol aangeboden. Er wordt nu een AMvB ontworpen, waarin dit
protocol wordt vastgesteld, welke AMvB zal worden voorgehangen. Met het veld
is overleg gestart over een concept-AMvB, waarin de kwaliteitseisen voor orgaanbanken
worden geregeld. Met Eurotransplant is overleg gaande over de toekomstige
vergunningverlening voor het Orgaancentrum. De uitvoeringsorganisatie voor
het donorregister is in opbouw. Een beslissing over de precieze juridische
vorm moet nog wel worden genomen. De ontwikkeling van het registratiesysteem
is in gang en ook zijn voorbereidingen getroffen voor de evaluatie van de
WOD en de flankerende maatregelen. Naar verwachting zal daarvoor begin 1997
een onderzoeksproject worden vastgesteld. Uit deze opsomming blijkt dat het
een complexe operatie is.De heer Van Boxtel heeft verder uitgebreid gesproken over het kwaliteitssysteem
in de Wet op de orgaandonatie. Hij weet dat daarvoor een basis is gelegd tijdens
de Kamerbehandeling door aanname van een amendement van zijn hand. Dat amendement
legt een basis maar niet meer dan dat. Overigens blijkt wel dat het besef
van kwaliteit en veiligheid zeer hoog is in het veld. Echter, de Wet op de
orgaandonatie kent inderdaad een minder strak regime met betrekking tot kwaliteitseisen
dan bijvoorbeeld de Wet inzake bloedtransfusie. Ik wijs de Kamer erop dat
ik binnenkort kom met het toegezegde standpunt inzake het gebruik van lichaamsmateriaal.
Daarin zal ik ook ingaan op een bredere wettelijke verankering van de kwaliteitseisen
en de kwaliteitssystemen bij het gebruik van lichaamsmateriaal, waaronder
donororganen.Verder is er nog het internationale aspect. Gevraagd is of een willekeurig
land ver van hier maar nog wel in Europa gelegen, wel dezelfde kwaliteits-
veiligheidseisen hanteert. Daar kan ik op dit moment geen concreet antwoord
op geven. Ik weet wel dat Eurotransplant in Nederland gevestigd is en erop
moet toezien dat in alle landen die aan Eurotransplant deelnemen, dezelfde
hoge kwaliteitseisen worden gehanteerd. Men heeft er ook regelmatig internationale
besprekingen over. Ik meen ook dat het zeker in het eigen belang is om daarop
toe te zien en om bij twijfel organen niet te accepteren. De naam van Eurotransplant
zou snel verslechteren als er kwalitatief slechte organen zouden worden geaccepteerd
of, erger nog, infecties van donoren op de ontvangers zouden worden overgebracht.Bij de verlening van vergunningen aan organisaties zoals Eurotransplant,
die in het kader van de WOD zal moeten plaatsvinden, zal ik bezien of het
mogelijk en nodig is om nadere eisen te stellen voorzover de wet daarvoor
een grondslag biedt.De heer Van Boxtel heeft verder gevraagd of ik de gehele internationale
publiekrechtelijke inbedding zou willen aankaarten in het kader van het Nederlandse voorzitterschap. Ik ben hem dankbaar voor de gelegenheid
daarover iets naders te zeggen. Inderdaad hebben wij in het kader van het
Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie het voornemen – dat
heb ik ook al aan de collega's kenbaar gemaakt – om het onderwerp kwaliteit
en veiligheid inzake organen en weefsels van menselijke oorsprong die voor
gezondheidsdoeleinden worden gebruikt, op de agenda te plaatsen. Er is een
raadsresolutie over dit onderwerp reeds in voorbereiding. Verder vinden wij
dat er meer duidelijkheid moet komen over de juridische situatie betreffende
orgaan- en weefseltransplantatie binnen de Gemeenschap. Bovendien moeten wij
goed de samenwerking in de gaten houden tussen de Europese Unie, de Raad van
Europa en de Wereldgezondheidsorganisatie. Ik denk dat wij de Europese Commissie
nog eens heel expliciet moeten uitnodigen om op dit terrein actiever te worden.
Men werkt daar aangaande dezelfde onderwerpen langs elkaar heen.De heer Van Boxtel (D66):Ik hoop dat u daarbij dan ook aandacht zult besteden aan het door mij
gesignaleerde probleem van de rechtsonzekerheid en onduidelijkheid ten aanzien
van de rechtvaardige verdeling. Eurotransplant Nederland staat wat dat betreft
buiten kijf, maar het is van belang om op Europees niveau die verdeling goed
te regelen.Minister Borst-Eilers:Ook dat onderwerp heb ik in een informeel overleg met de collega-ministers
aan de orde gesteld. Dan merk ik toch wel dat er wat aarzelingen zijn. Vooral
bij niertransplantaties is het uitgangspunt om van de twee nieren die iemand
heeft, er een in eigen land te houden en de ander aan te bieden voor het internationaal
verkeer. Wij hebben dat in Nederland ook altijd gemerkt bij de uitwisseling
tussen ziekenhuizen. Het wordt op een gegeven moment heel frustrerend als
al twintigmaal nieren zijn aangeboden, terwijl er nog nooit een voor de eigen
patiënten werd gebruikt. Ik meen dat wij voor dat gevoel wel een beetje
begrip moeten opbrengen. Misschien kun je dan toch duidelijke randvoorwaarden
stellen en deze mogelijkheid daarin opnemen. Als je het keihard gaat verbieden,
is daarvan het gevolg dat men het toch gaat omzeilen. Het moet in ieder geval
transparant zijn. Laat men dan maar zeggen dat men bijvoorbeeld bij dubbel
aangelegde organen er een in het eigen land transplanteert.Dan ga ik in op een ander aspect van transplantatie, op hetgeen onlangs
in Groningen is gebeurd met drie patiënten. De heer Oudkerk maakte daar
opmerkingen over. In enkele opzichten is men in Groningen van het geldend
Nederlands protocol afgeweken. Zoals ik het tenminste onlangs in een tijdschrift
over geneeskunde las, ging het om drie relatief jonge patiënten die een
harttransplantatie ondergingen. Het waren echter mensen die daaraan voorafgaand
een coronaire bypassoperatie hadden gehad en voorafgaand aan de transplantatie
continu beademd werden. Dat is dus een van de contra-indicaties volgens het
protocol. Een ander aspect was dat er gebruik werd gemaakt van donorharten
van donoren wier leeftijd hoger was dan de maximumleeftijd die in Nederland
geldt. Overigens viel de leeftijd van deze donoren nog wel binnen de leeftijdsgrenzen
die in veel andere Europese landen, onder andere Duitsland, worden gehanteerd.
Hieruit blijkt maar weer dat wij wel een goed Nederlands protocol hebben,
maar dat het toch zaak is dat de beroepsgroep dat wel heel regelmatig actualiseert.
Je hebt nu toch een beetje een vervelende situatie. Wat men in Groningen gedaan
heeft, is eigenlijk niet anders dan wat men in andere Europese landen doet.
Men heeft dus volgens mij medisch of wetenschappelijk gezien niet onverantwoord
gehandeld. Bovendien – en dat is toch het allerbelangrijkste van het
hele verhaal – las ik dat het met die drie patiënten goed gaat
en dat zij zelfs aan het werk zijn. Wie ben ik dan om te zeggen "dat had u
niet mogen doen"? Ik signaleer wel dat men dat alleen maar voor elkaar krijgt
door van het protocol af te wijken. Daarom wil ik nog eens – dat zal
ik ook rechtstreeks doen – het volgende tegen de beroepsgroep zeggen:
actualiseer dat protocol heel regelmatig, hou in de gaten wat er in het buitenland
gebeurt en welke nieuwe inzichten men daar heeft, zorg ervoor dat je niet
hijgend achter het protocol aanholt, om met Schuyt te spreken, maar het pro-actief
hanteert.Hoewel misschien wel alles met medische ethiek te maken heeft, stap ik
toch af van de medische ethiek en ga ik over naar het volgende onderwerp:
de wachtlijsten. Mevrouw Doelman, de heer Oudkerk, mevrouw Van Blerck en de
heer Van Boxtel hebben behartigenswaardige opmerkingen gemaakt over de wachtlijsten
in de curesector en in de GGZ. Zij hebben ook gevraagd waar nu toch die toegezegde
notitie blijft. Daar wil ik het volgende over zeggen. Die notitie is bijna
gereed. De opmerkingen van de Kamerleden kunnen er nog net in verwerkt worden.
Daar zal ik zeker nog dankbaar gebruik van maken. Het is een ingewikkelde
problematiek. Ik zal in die notitie onderscheid maken tussen een structurele
aanpak van de wachtlijsten op mijn beleidsterrein en het incidenteel wegwerken
van de wachtlijsten die inmiddels hier en daar lang zijn geworden, met name
voor enkele operatieve ingrepen. Voor de structurele aanpak is een hele set
van instrumenten beschikbaar die wij volgens mij allemaal moeten inzetten.
Gisteren zijn er diverse genoemd, onder andere door de heer Oudkerk. Zoiets
als de wachtlijstbrigade komt dus ook in mijn instrumententrommel voor. Ik
ben echter ook tot de conclusie gekomen dat voor de ontstane achterstand,
een soort berg van wachtende patiënten die je niet snel kwijt bent wanneer
je de zaak alleen maar structureel aanpakt, ook incidenteel een extra financiële
injectie nodig is. Men zal begrijpen dat deze conclusie meteen tot een probleem
leidt, namelijk: waar moet dat geld vandaan komen? De problemen binnen mijn
sector zijn immers bekend. Ik ben met mijn collega's in het kabinet over dat
laatste onderwerp in gesprek. Die gesprekken verlopen naar mijn mening zeer
constructief. Het hele kabinet heeft aandacht voor dit onderwerp. Voor half
december zal de Kamer de notitie over de structurele en de incidentele aanpak
krijgen, maar ik vraag nog even geduld, want ik vind dat je zoiets goed moet
afhandelen, voordat je ermee naar buiten gaat.Dan kom ik op de doelmatigheid en zorgvernieuwing. Eerst zal ik reageren
op de notitie Gepaste zorg deel 2 van de fractie van de Partij van de Arbeid.
Dat begint een mooie traditie te worden. De heer Oudkerk loopt precies twee
nummers achter zijn partijgenoot Van der Zwan aan, en dat
zal ook wel zo blijven, denk ik, want deze heeft inmiddels Gezondheidszorg
in tel, nummer 4, gepubliceerd. Ik heb die notitie met veel belangstelling
doorgelezen. Er wordt in benadrukt dat de interne bedrijfsvoering in instellingen
voor verbetering vatbaar is. De Nederlandse zorgfederatie heeft daar nogal
afwerend op gereageerd. De heer Oudkerk liep achter, volgens hen. Ik heb wel
gezien dat het gaat om onderzoeken van zeer recente datum; november 1996.
Als waar is wat erin staat, wat ik zonder meer aanneem, is mij niet goed duidelijk
hoe je van achterlopen kunt spreken.Acties om de doelmatigheid binnen de instellingen te vergroten, staan
ook bij ons hoog op de agenda. Ziekenhuizen kunnen zich door efficiënter
te werken een ruimere bewegingsvrijheid scheppen. Het geld dat daarbij vrijkomt,
kunnen en mogen zij besteden aan personeel, dus aan handen aan het bed. Juist
door het systeem van functiegerichte budgettering bestaat er substitutievrijheid
en dus ook de vrijheid om doelmatigheidswinst naar eigen inzicht elders aan
te wenden. Zo zijn besparingen bij de inkoop dus ook ter vrije besteding van
het ziekenhuis.Er is een verdere ontwikkeling in de pen, gericht op meer kwaliteit en
doelmatigheid binnen ziekenhuizen. De ziekenhuizen krijgen de mogelijkheid
om over te gaan op aanneemsommen. Een aantal ziekenhuizen heeft daar belangstelling
voor getoond. Dan wordt het zelfregulerend vermogen nog groter.Ik hoop dat zelfregulerend vermogen op die manier te bereiken, eerder
dan met een aanpassing van de normen van het COTG voor de budgetopbouw, zoals
de heer Oudkerk voorstelde. Binnen het budget is bestedingsvrijheid. Als wij
nu weer met normen gaan werken binnen dat budget, denk ik dat het moeilijk
komt te liggen.Dan kom ik op enkele concrete punten uit het rapport. Over het Europees
aanbesteden zullen wij binnenkort nader berichten. Het idee om de Kwaliteitswet
zorginstellingen aan te vullen met een AMvB ten behoeve van doelmatige inkoop
van goederen en middelen, neem ik graag mee in de toegezegde brief over MTA
en doelmatigheidsbevordering. In die brief zal ik ook ingaan op wat er concreet
in gang is gezet.Ten slotte is er nog het verzoek om met de NZF, de Vereniging van ziekenhuisdirecteuren
en de Vereniging van inkopers een plan van aanpak te ontwikkelen met het doel
om de efficiency binnen de eigen instellingen te stimuleren. Het gaat mij
een beetje te ver om nu al een gezamenlijk plan van aanpak toe te zeggen.
Ik wil eerst praten met deze drie clubs. Dat zeg ik graag toe. In dat gesprek
zal ik eens kijken wat er kan gebeuren en wat mijn rol daarbij kan zijn. Ik
denk dat er voor die mensen zelf ook een duidelijke rol is. Ik zal ook nagaan
of er bestaande wet- en regelgeving is die de doelmatigheid afremt. Daarvoor
heb ik al een verzoek neergelegd bij de Raad voor de zorg. Dat is ook opgenomen
in hun werkprogramma.Een ander aspect van doelmatigheid is het verhaal over de CVA. Er is geen
enkele weerstand bij mij om dat onderwerp op te pakken, maar het doet zich
een beetje aan mij voor als een moving target. Er was eerst sprake van een
wens om één bepaald herstellingsoord te creëren, met speciale
units op andere plaatsen. Het laatste nieuws hierover is dat er een project
is in Rotterdam, onder begeleiding van prof. Koudstaal, waar drie verpleeghuizen
aan deel zouden nemen. Die verpleeghuizen hebben wij benaderd. In telefonisch
contact zeiden zij dat er nog nauwelijks over gesproken was. Op het ogenblik
proberen wij dus om precies in kaart te brengen wat er gebeurt en wat de CVA-stichting
in aanvulling daarop verder wil doen. Nogmaals: ook als ik er rapportages
over vraag, krijg ik steeds de indruk dat er al heel veel gebeurt. Daarom
vraag ik mij af of de huidige wet- en regelgeving werkelijk belemmerend werkt
voor het realiseren hiervan. Ik wil graag nog even doorgaan met de verkenning.
De stichting die het initiatief heeft genomen, is al ambtelijk op bezoek geweest
bij het ministerie. Daar moet ik nog de rapportage van krijgen, want volgens
mij is dat gisteren of eergisteren gebeurd. Ik kom hier heel graag zo snel
mogelijk op terug, maar neemt u van mij aan dat ik het een prima ontwikkeling
vind en dat ik alleen maar even worstel met de vraag wat ik op dit moment
moet doen en wat er precies gebeurt. Nogmaals: de berichten zijn de ene dag
wel eens een tikje anders dan de andere dag.De heer Oudkerk (PvdA):Het is mooi dat de minister hierop terugkomt, maar dan is natuurlijk de
vraag wanneer dat zal gebeuren. Het gaat immers om problematiek die, wat ons
betreft, nogal snel uit de wereld moet worden geholpen, omdat het gaat om
budgetverschuivingen. Om een misverstand uit de wereld te helpen: de stichting
CVA is volgens mij maar één van de 200 of 250 initiatiefnemers
om de zorg beter en doelmatiger te maken.Minister Borst-Eilers:Ja, precies.De heer Oudkerk (PvdA):Daarom wil ik het niet aan één stichting ophangen, maar
als je van iedereen hoort dat het anders kan en dat men zegt dat men soms –
en soms ook niet – tegen bepaalde wet- en regelgeving aanloopt, is dat
uw verantwoordelijkheid.Minister Borst-Eilers:Dat ben ik roerend met de heer Oudkerk eens. Mijn hoofdopdracht aan mijn
medewerkers is daarom om ten aanzien van de wet- en regelgeving de belemmeringen
duidelijk te maken. Daar ligt heel duidelijk een taak voor mij; dat is zonder
meer duidelijk.Wat de kwestie van de opbrengst betreft: je kunt natuurlijk zeggen dat
er hierdoor ruimte komt in mijn budget, waarmee wij andere mooie dingen kunnen
doen, maar je stimuleert het beste als de instellingen de gelegenheid hebben
om die financiële ruimte zelf te gebruiken, bijvoorbeeld voor de wachtlijstproblematiek
of voor andere knelpunten. Ik weet niet wat de heer Oudkerk daarvan vindt.
Hij zei dat het naar de thuiszorg gaat. Dat is op zich natuurlijk een heel
sympathiek doel, maar de vraag is hoe je het gedrag in de instellingen zo
goed mogelijk stimuleert. Dat gebeurt soms niet door op voorhand te zeggen:
u gaat nu geld vrijmaken; dat komt u vervolgens hier brengen en dan gaat het
naar de thuiszorg.De heer Oudkerk (PvdA):Ik weet dat dat vooral een "hakken in het zand"-gevoel geeft. Dat begrijp
ik, maar de minister zou natuurlijk wel het initiatief kunnen nemen om samen
met de thuiszorg, verpleeghuizen en ziekenhuizen – die hebben er natuurlijk allemaal mee te maken – te bekijken hoe budgetverschuiving
kan worden gerealiseerd. Ik dacht dat het heel modern was – dat heb
ik tenminste begrepen – dat vanuit ziekenhuizen her en der ook intensieve
of niet-intensieve thuiszorg wordt gegeven. Dat is een andere inrichting van
de zorg. Ik wil niet rigide zeggen dat het naar de thuiszorginstellingen gaat,
maar als functie gaat het uiteindelijk wel naar de thuiszorg. Dat is het idee.Minister Borst-Eilers:Ik denk dat wij dan weer op één lijn zitten. Je zou eigenlijk
moeten stimuleren dat de instellingen onderling, samen pratend over het regionale
zorgaanbod en over het regionale programma van transmurale zorg, tot dit soort
afspraken komen.De heer Oudkerk (PvdA):Hadden wij maar regiobudgetten, zeg ik dan. Ik keer terug naar mijn eerste
vraag. De minister wil nog even verkennen. Ik wil haar die gelegenheid geven,
maar het begrip "even" wil ik dan wel gekwantificeerd hebben.Minister Borst-Eilers:Ik streef ernaar om de Kamer nog voor het kerstreces uitsluitsel te geven,
maar als dat niet helemaal lukt, vindt u het in januari in uw postvakje.Ik had het over doelmatigheid en zorgvernieuwing en ik kom bij een pleidooi
van mevrouw Doelman om een groter deel van het budget dan de huidige 3% flexibel
in te zetten in de ziekenfondsverzekering. Op zich sta ik daar heel sympathiek
tegenover. Dat flexizorgtraject is ingezet met de bedoeling om het te verruimen.
Ik denk dat het bij de verzekeraars pas optimaal gaat werken als zijzelf volledig
gebudgetteerd zijn, maar verder wil ik eerst weten wat het effect is van deze
3%-maatregel. Wij zullen dus evalueren wat er in 1997 gebeurt en dan zullen
wij per 1 januari 1998 bekijken hoe wij het verder kunnen versoepelen. Ik
wijs mevrouw Doelman er overigens op dat naast het systeem van de flexizorg
natuurlijk ook de knip in de thuiszorg wordt aangebracht en dat ook dat substitutiebevorderend
werkt.Mevrouw Doelman heeft nog een andere vraag gesteld over zorgvernieuwing,
namelijk met betrekking tot de GGZ: gaat die vernieuwing niet ten koste van
chronische patiënten? Naar onze stellige overtuiging blijkt dat niet
zo te zijn. Integendeel: uit de zorgvernieuwingsprojecten in de zorgvernieuwingsregio's
die wij tot dusverre onder ogen hebben gekregen, blijkt dat men zich, ook
met behulp van de nieuwe, flexibele aanspraak in de AWBZ, met name probeert
te richten op een goed samenhangend zorgaanbod voor de chronische patiënten.Mevrouw Doelman-Pel (CDA):Ik ben misschien niet helder geweest of ik heb niet duidelijk uitgedrukt
wat ik bedoelde, maar de minister verstaat mij verkeerd. Het gaat mij vooral
om het volgende. Er is veel samenwerking en er wordt dichter bij de cliënt
hulp geboden. Men is dan soms geneigd om bij ziekte de lichtere vormen eerder
te helpen dan de zwaardere vormen. De zwaardere vormen hangen echter vaak
samen met chroniciteit. Men moet dus uitkijken dat de ene zorg de andere zorg
niet verdringt in de GGZ-sector. Het zorgvernieuwingsfonds heeft daar wel
een relatie mee, omdat onder chroniciteit vaak ook de dak- en thuislozen gebracht
worden. Daar ligt dus een wat vreemde spanning.Minister Borst-Eilers:Op zichzelf is dat juist. Zoals mevrouw Doelman weet, heb ik een landelijke
commissie ingesteld onder voorzitterschap van prof. Rigter. Die commissie
beoordeelt of een zorgvernieuwingsregio in de GGZ-sector, die zichzelf zo
wil noemen, voor dat predikaat in aanmerking komt en daarmee dus ook de flexibele
aanspraak van menu à la carte mag hanteren. Die commissie let ook speciaal
op dit aspect en zorgt er dus voor dat men niet alleen een mooi nummer maakt
met de lichtere problematiek, maar zich ook op de ernstigere problematiek
richt en ervoor zorgt dat ook deze mensen aan bod komen.Een ander aspect van zorgvernieuwing wordt gevormd door de netwerken in
de eerste lijn. De heer Marijnissen heeft daarover mijn mening gevraagd. Ik
ben van mening dat het lokale gezondheidsbeleid zonder meer een intersectoraal
karakter heeft en dat er tal van maatschappelijke sectoren betrokken moeten
zijn bij de vormgeving. Ik ben het met hem eens dat het raakvlakken heeft
met huisvesting, infrastructuur, criminaliteitsbeheersing, werkgelegenheidsbeleid
en veel andere zaken. Dat betekent dat als men kwaliteit van zorg goed tot
zijn recht wil laten komen, het gaat om een interdisciplinaire aanpak.Wij hebben bij VWS geprobeerd om vanuit verschillende invalshoeken een
bijdrage te leveren aan het bevorderen van de samenhang. In het kader van
het grotestedenbeleid is een bedrag gereserveerd van 2 mln. om met name de
zorg in de achterstandswijken te intensiveren. Verder noem ik het extra geld
voor de huisartsen in de achterstandswijken.De steden hebben het voortouw genomen bij het initiëren van projecten
die gericht zijn op het versterken van de eerste lijn in deze wijken. De eerste
voorstellen daartoe hebben wij inmiddels ontvangen. Die zijn natuurlijk heel
verschillend, want afgestemd op de specifieke behoefte van de betreffende
stad. Veel voorstellen voorzien in het creëren van een grotere mate van
samenhang tussen diverse aanbieders. Waar mogelijk vindt afstemming plaats
met het regionale beleid ten aanzien van de huisartsenzorg in achterstandswijken.
Daarvoor is per 1 juli 1996 het bedrag van 20 mln. beschikbaar gesteld. Er
zijn natuurlijk al geruime tijd samenwerkingsconstructies in de vorm van gezondheidscentra.
Het Nivel heeft recent een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat men in
58% van die centra samenwerkt met buurt- en wijkvereniging, scholen, politie,
hulpverlening, jeugdhulpverlening, migrantengroepen en ouderenwerk.Er is een belangrijk rapport op het terrein van de openbare en lokale
gezondheidszorg en dat is het advies van de commissie-Lemstra. Dat advies
heb ik onlangs ontvangen en daarin komt ook die netwerkvorming aan de orde.
Ik zal de Kamer in april 1997 een standpunt over dat rapport doen toekomen.
Ik wil namelijk over dat rapport een landelijke werkconferentie houden en
een aantal regionale conferenties laten organiseren. Pas daarna zal ik het
standpunt definitief vormgeven.De heer Van Boxtel (D66):Wat heeft de minister precies voor met die werkconferenties? Ik deel namelijk
de zorg van de heer Marijnissen. Het advies van de commissie-Lemstra zegt
dat er meer aandacht moet komen voor en dat de gemeenten in de afgelopen jaren
te weinig geïnvesteerd hebben in de lokale gezondheidszorg
in preventieve zin. Wij wisten dat allemaal al. Ik hoop dus dat de signalen
van de Kamer en de bewindslieden aan de lokale bestuurders om dit snel en
hoog op de agenda te zetten, snel zullen doorwerken.Minister Borst-Eilers:Deze conferenties blijken vaak een heel goed instrument te zijn om iedereen
goed te attenderen, de zaken op de agenda te krijgen en een soort enthousiasme
te genereren. Daarnaast kan men ook horen welke bezwaren er worden geopperd.
Als je er zomaar weer beleid overheen legt, merk je achteraf pas waarom men
daartegen is. Wij willen dus de concrete belemmeringen horen en tegelijk flink
tamboereren op het thema van de samenwerking. Overigens vind ik dat de commissie-Lemstra
vrij concrete adviezen en instrumenten aanreikt. Het was althans voor mij
bijna een eye-opener dat het nooit iets kan worden, als een gemeente niet
een gemeentelijke nota gezondheidsbeleid heeft; dat vond ik een heel goede
opmerking. De commissie geeft vervolgens aan hoe zo'n nota tot stand kan komen,
want wethouders en gemeenteambtenaren moeten weten hoe je zoiets maakt. Ik
heb daarom gepraat met de School of public health, opdat die bijscholingsmodules
zal aanbieden. Er kan dus alvast het een en ander gebeuren, voordat de conferenties
achter de rug zullen zijn.Ik blijf nog even bij de openbare gezondheidszorg en kom toe aan de privatisering
van de GGD'en, waar de heer Marijnissen terecht vraagtekens bij heeft gezet.
De verantwoordelijkheid voor de collectieve preventieve zorg is bij wet opgedragen
aan de gemeentebesturen. De GGD neemt als organisatiestructuur bij de uitvoering
van die taak een bijzondere plaats in, omdat daar de benodigde deskundigheid
en de uit te voeren taken worden geconcentreerd. Zo wordt versnippering voorkomen
en ontstaat er een wisselwerking tussen ondersteuning en uitvoering. Er kan
bovendien bij wijzigende omstandigheden ook substitutie van functies plaatsvinden
binnen die ene organisatie. Ik denk dat in die zin het instellen maar vooral
ook het instandhouden van GGD'en te beschouwen is als gewoon een kwaliteitseis
voor de collectieve preventieve zorg.Ik ben van mening dat de GGD daarbij dient te functioneren onder de volle
politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur. Die
opvatting is ook te vinden in het advies van de commissie-Lemstra. Welke organisatievorm
er ook wordt gekozen, het gemeentebestuur moet ten volle kunnen worden aangesproken
op het doen en laten van de GGD. Het verzelfstandigen en onderbrengen van
WCBV-taken bij de GGD kan de gemeenteraad nooit van die verantwoordelijkheid
ontslaan. Ik denk dan ook dat privatisering, als je het zo onder woorden brengt,
absoluut niet voor de hand ligt. Dat is mijn opvatting en die wil ik graag
uitdragen, ook in het kader van die conferenties, waar ik net over sprak.De heer Marijnissen heeft ook gezegd dat hij zich zorgen maakt over de
deskundigheid van GGD'en ten aanzien van de collectieve tandzorg. Op korte
termijn zullen VWS, de VNG en de landelijke vereniging van GGD'en de genoemde
conferenties organiseren en daarbij zullen wij ook de tandzorg nog eens uitdrukkelijk
op de agenda plaatsen. In het standpunt dat in april zal verschijnen, kan
de Kamer ook daarover een beschrijving van de feitelijke situatie en een standpunt
tegemoetzien.Voor de jeugdgezondheidszorg wordt 1997 een belangrijk jaar. Het integrale
dossier jeugdgezondheidszorg zal in januari nu echt in gebruik worden genomen.
Zoals bekend is het pas totstandgekomen na enige tijd, zal ik maar zeggen,
maar het is dan toch totstandgekomen in samenwerking tussen de kruisverenigingen
en de LVGGD. Ook de Kamer heeft al vaak op de wenselijkheid van zo'n dossier
gewezen.Verder wordt in het begin van 1997 het onderzoek naar de kwaliteit van
de gezondheidszorg voor de jeugd van 0 tot 19 jaar afgerond. Het onderzoek
heeft iets meer tijd gevergd dan oorspronkelijk gepland was. Ik verwacht de
resultaten ervan nu in maart. In het onderzoek wordt gekeken naar de onderlinge
afstemming, de samenhang en de samenwerking van de thuiszorgorganisaties,
de GGD'en en het gemeentebestuur.In het onderzoek wordt ook aandacht besteed aan dat andere delicate onderwerp,
de ondersteuningsfunctie VTO. Dat is een uitstekende functie om aan te bieden
en er is indertijd een heel positief rapport van de Gezondheidsraad over verschenen.
Je hoort en leest nu overal dat het hier en daar in de knel dreigt te komen.
De staatssecretaris en ik vinden dat dat niet moet gebeuren.Zodra de resultaten van het onderzoek beschikbaar zijn, wil ik ze bespreken
en ter discussie stellen, alweer tijdens een werkconferentie met betrokkenen,
dit keer speciaal uit het veld van de jeugdgezondheidszorg. Mede op basis
daarvan zal ik nog voor de zomer mijn standpunt aan de kamer doen toekomen.Mijnheer de voorzitter! Van de preventie bij de jeugd wil ik een grote
stap maken naar de preventie bij ouderen. Daar heeft de heer Leerkes over
gesproken. Dit najaar heeft de Raad voor de volksgezondheid op ons verzoek
een advies daarover uitgebracht, getiteld "Preventie en ouderen". De centrale
vraag was hoe het gebruik en de implementatie van al ontwikkelde preventieprogramma's
voor ouderen versterkt zouden kunnen worden. De RVZ constateert dat er ook
ten aanzien van ouderen veel preventieactiviteiten plaatsvinden, eigenlijk
voor bijna alle gezondheidsproblemen, en pleit ervoor om preventieactiviteiten
te ontwikkelen die er meer op gericht zijn de problemen gezamenlijk aanpakken
dan op het opstellen van een apart programma voor iedere te voorkomen aandoening.
Ik zal daar in mijn standpunt dat de Kamer in januari kan verwachten, nader
op ingaan. Ik heb verder in mijn opdracht aan Zorgonderzoek Nederland ten
aanzien van diens grote programma preventieonderzoek gevraagd om rekening
te houden met de aanbevelingen in het advies van de RVZ.De vraag van de heer Leerkes over voedingsvoorlichting voor ouderen, voor
alleenstaande ouderen en voor ouderen met een krappe beurs is denk ik een
begrijpelijke vraag en ook een heel goed signaal. De staatssecretaris zal
hiervoor aandacht vragen bij het Voorlichtingsbureau voor de voeding.Mijnheer de voorzitter! Ik blijf bij de openbare gezondheidszorg. Dit
geeft maar weer eens aan wat een belangrijk terrein dit toch is. Ik wil graag
iets zeggen over de hoge sterfte en de slechte gezondheid van migrantenkinderen.
De heer Marijnissen vroeg wat het kabinet gaat doen met deze
onderzoeksbevinding. Ik zei al dat in maart de onderzoeksresultaten echt beschikbaar
komen en dat ik daaraan in mijn standpunt aandacht zal geven. Ik denk dat
hierbij sterk de mogelijkheden voor facetbeleid in het geding zijn. Schoolgezondheidsbeleid
zou kunnen winnen aan effectiviteit en doelmatigheid als er sprake is van
afstemming, samenhang en coördinatie en als men aandacht besteedt aan
specifieke behoeften van migrantenkinderen en migrantenjongeren. Ik heb vaak
het idee dat meer gebruik moet worden gemaakt van het feit dat moeder en kind
gemakkelijk gaan naar de jeugdgezondheidszorg, waar de drempel heel laag is,
om ervoor te zorgen dat ook op andere beleidsterreinen contact totstandkomt.
Met andere woorden: een toegangspoort in de gezondheidszorg zoeken voor een
bredere aanpak van de jeugdproblemen, omdat men makkelijker met een kind naar
een consultatiebureau gaat en vaak moeilijker naar een instelling die bekendstaat
als een instelling waar je heen gaat als je grote problemen hebt. Ik denk
dat dit thema, waarop de staatssecretaris, denk ik, terugkomt, mondeling of
schriftelijk, nader besproken moet worden met de collega's van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en van Justitie.Verder zal ik Zorgonderzoek Nederland ook hierbij inschakelen en vragen
om een programma op te zetten om met name het verhoogde sterfterisico onder
allochtone kinderen terug te dringen.Mevrouw Varma heeft gevraagd wat de laatste stand is van het fonds voor
de niet-verzekerden. Zij bedoelt waarschijnlijk het fonds dat bekendstaat
als het fonds gezondheidszorg aan illegalen. Het is bij de behandeling van
de koppelingswet uitvoerig aan de orde geweest. Ik zal dat niet allemaal herhalen.
Concreet kan ik in antwoord op haar vraag zeggen dat het zich niet speciaal
beperkt tot illegalen. Het gaat om onverzekerden in het algemeen. Overigens
schrok ik van een probleem dat gesignaleerd is – ik geloof dat de Kamer
een schriftelijke reactie is gezonden – namelijk dat men onverzekerd
is, omdat het ziekenfonds het verzekeringscontract zou hebben verbroken. Zoals
men zal hebben gelezen, is dat strijdig met de wet en kan men daar krachtig
tegen protesteren.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Is al bekend hoe dat fonds gaat werken? Als dat zo is, kan dat ook schriftelijk
bekend worden gemaakt. In het veld is nog niet bekend hoe de werking zal zijn
en bij wie men terecht kan.Minister Borst-Eilers:Het veld moet daarover nog voor 1 januari geïnformeerd worden. Ik
zal de Kamer daarvan een afschrift doen toekomen. Men kan ook niet verwachten
dat het gehele veld op de tribune zit als wij de koppelingswet behandelen.Voorzitter! Ik kom te spreken over het zorginformatiebeleid. In het verlengde
van de motie van de heer Oudkerk over de planbureaufunctie heeft de heer Van
Boxtel gevraagd of er geen behoefte is aan een wet op de informatievoorziening.
Ik ben het eens met de heer Van Boxtel, dat daar waar het nog niet geregeld
is, het wel moet gebeuren. Ik heb bij een eerdere gelegenheid al gezegd dat
dit het beste kan in de desbetreffende materiewetten. Wij zijn thans bezig
met het maken van een inventarisatie van de materiewetten. Daar waar het niet
in de materiewet staat, kan het het beste worden opgenomen. Ik deel het uitgangspunt
dat als men publieke middelen besteedt, men verplicht is de minister te informeren.De heer Oudkerk (PvdA):In de motie staat dat aan de regering wordt gevraagd een voorstel te doen
voor een wettelijke regeling ten aanzien van de aanneming van informatie.
Het mogen meerdere wettelijke regelingen zijn. Als in die zin de motie moet
worden aangepast, doe ik dat graag.Minister Borst-Eilers:Inderdaad, dan zit er geen licht meer tussen ons.Voorzitter! De heer Fermina heeft mij gevraagd naar aanleiding van mijn
recente brief over PEO en ZON of ik nog wel sta achter de oorspronkelijke
gedachte van bundeling van de PEO-uitgaven voor volksgezondheid. Ik heb al
van meer kanten gehoord dat die brief aan de Kamer wat globaal is uitgevallen.
Sommigen menen dat die wat mager is uitgevallen. Ik kan de Kamer geruststellen.
Mijn oorspronkelijke ideeën zijn absoluut onveranderd. Binnenkort hoop
ik de opdrachtbrief 1997 aan de ZON gereed te hebben. Die zal niet zo mager
zijn. Daar zal het gehele verhaal duidelijk in staan. De continuïteit
van alle programma's zal daarin duidelijk naar voren komen. Ik zal ook duidelijk
aangeven wat op de onderscheiden aandachtsvelden van ZON wordt verwacht.Voorzitter! De heren Verkerk en Marijnissen vroegen mij naar de leeftijdsgrens
van bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Er is inderdaad een proefschrift
over verschenen. Zodra de Gezondheidsraad en de Ziekenfondsraad van mening
zijn dat er harde gegevens zijn om het borstkankeronderzoek actief boven 70
jaar te moeten aanbieden, zal ik daarop reageren. De mogelijkheid bestaat
voor vrouwen gewoon in het programma door te lopen, ook na 70 jaar. Zij worden
dan geacht het zelf te betalen. Zij moeten er zelf aan denken; zij worden
niet meer opgeroepen. Nogmaals, als die gegevens hard blijken te zijn, dan
lijkt het mij voor de hand te liggen het programma uit te breiden. Dat heeft
natuurlijk wel een financiële kant. Wij zijn er tijdig bij om te proberen
dat voor 1998 te regelen. Een positieve grondhouding dus.De heer Verkerk (AOV):Ik ben de minister dankbaar voor deze positieve grondhouding. Ik had ook
niet anders verwacht. Wanneer verwacht de minister het advies van de Ziekenfondsraad?Minister Borst-Eilers:Nog dit jaar.De heer Verkerk (AOV):Wanneer komt de minister dan met een besluit daarover?Minister Borst-Eilers:Onze besluitvorming ten aanzien van de uitgaven in 1998 ligt in het voorjaar.
Wij hebben dan de Kaderbrief 1998. In april gaan wij daarover een besluit
nemen.Verschillende leden hebben aandacht gevraagd voor de functie die Transact
op het gebied van het bestrijden van seksueel geweld vervult. Ik heb op 8
november een beleidsbrief over dit onderwerp aan de Kamer toegezonden. Centraal
staat in het beleid het bevorderen van een structurele implementatie van alles
wat er inmiddels op dit terrein ontwikkeld is. Het gaat zowel om
het bevorderen van een adequaat hulpaanbod voor slachtoffers van seksueel
geweld als om het ontwikkelen van middelen ter voorkoming van seksueel geweld.
Daarnaast wordt er ingegaan op deskundigheidsbevordering, landelijke ondersteuning,
onderzoek en ontwikkeling.Wat de financiën betreft, vanaf 1997 zal er per jaar structureel
2 mln. worden toegevoegd aan het Riagg-kader ter versterking van speciaal
de hulp aan slachtoffers in deze categorie. Verder is er sprake van een landelijke
aanjaagfunctie voor ondersteuning, coördinatie en deskundigheidsbevordering,
allemaal nodig voor een goede implementatie. Ik zal Transact vragen om deze
functie te vervullen. Ik heb dit even afgewogen en ik denk dat Transact er
het meest geschikt voor is. Men zal hiervoor een concreet programma moeten
opstellen dat motiverend en ondersteunend werkt. Er zal ook aandacht moeten
zijn voor regionale samenwerking, opleiding en nascholing, evenals voor een
zwaardere rol voor de cliënten zelf. Voor dat programma is tot eind 1999
0,5 mln. per jaar beschikbaar. Er blijft natuurlijk ook een onderzoeks- en
ontwikkelingsbeleid nodig, want het gaat niet alleen om implementeren, maar
ook om het steeds verwerven van nieuw inzicht. Zorgonderzoek Nederland speelt
hierbij ook een rol en ik heb aan deze instelling gevraagd een samenhangend
programma op te stellen. Daarvoor is ruim ƒ 400.000 beschikbaar. Ook
binnen het sportbeleid en het gehandicaptenbeleid worden PEO-middelen ingezet
voor de bestrijding van seksueel geweld.Ik keer terug naar Transact. In 1997 loopt de basissubsidie voor deze
instelling door, waar nog dat bedrag van 0,5 mln. voor de aanjaagfunctie bijkomt.
Nu staat er in alle stukken dat de basissubsidie voor Transact in 1998 wegvalt
omdat men aan een verzelfstandigingstraject is begonnen, met de bedoeling
om op termijn verder te kunnen zonder subsidie. Dat traject wordt ook weer
financieel door mij gefaciliteerd; in 1996 met ƒ 85.000 en voor 1997
heb ik er ƒ 100.000 voor gereserveerd. In 1997 zal ook de vrouwenhulpverlening
geëvalueerd worden, waaronder het werk van Transact. Als die evaluatie
wat Transact betreft positief uitvalt en als men tegelijkertijd duidelijk
kan maken dat men zonder enige basissubsidie eigenlijk niet verder kan, dan
ben ik graag bereid om dit bij het voorbereiden van de begroting voor 1998
welwillend te bekijken.De heer Van Boxtel (D66):Ik dank de minister voor deze toezegging, voorzitter.Mevrouw Doelman-Pel (CDA):Kunnen wij straks ook kennisnemen van het resultaat van die evaluatie?Minister Borst-Eilers:Zonder meer. Die bestrijkt de hele vrouwenhulpverlening, dus de Kamer
moet er zeker naar kunnen kijken.Voorzitter! Een aantal onderwerpen uit de geestelijke gezondheidszorg,
voorzover die niet schriftelijk behandeld zijn. In de eerste plaats de evaluatie
van de Wet BOPZ. Minister Sorgdrager en ik verwachten dat ons het rapport
op 11 december zal worden aangeboden. Het kabinetsstandpunt zullen wij de
Kamer nog voor de komende zomer bekend kunnen maken. Het punt dat de heer
Van der Vlies naar voren heeft gebracht, zal daarin zeker aandacht krijgen;
de familie- en patiëntenorganisaties hebben daar ook al om gevraagd.
De BOPZ is overigens bedoeld voor het regelen van onvrijwillige opname als
uiterste middel, niet als preventief middel. Maar zo langzamerhand is uit
geluiden uit het veld toch wel duidelijk geworden dat er met name met jonge
schizofrenen problemen zijn. Stel dat je mensen vroegtijdig goed zou kunnen
helpen, maar dat je dan de Wet BOPZ zou moeten overtreden. Als dat de situatie
is, moet er iets met de Wet BOPZ gebeuren. Dat is duidelijk. Er zijn verschillende
instrumenten die nu al gebruikt worden ten aanzien van deze categorie patiënten,
waaronder het zelfbindingscontract. De heer Fermina heeft daarnaar gevraagd.
Ik weet dat er in het evaluatierapport aan het zelfbindingscontract ruim aandacht
zal worden besteed. Ik zal dan ook over het zelfbindingscontract mijn standpunt
geven, maar ik wil daar nu nog niet op vooruitlopen.De heer Fermina heeft problemen genoemd rond kinderen met autisme.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Begrijp ik dat de minister van het onderwerp GGZ is afgestapt?Minister Borst-Eilers:Ik zal nog een antwoord geven op een vraag over de GGZ van de heer Fermina.
Verder zal ik niet ingaan op de GGZ.De heer Middel (PvdA):Wij hebben nadrukkelijk gevraagd of het niet noodzakelijk zou zijn om
nog voor de zomervakantie hier een integraal debat te houden over de GGZ in
de volle breedte en dus niet alleen over de BOPZ. Juist in de samenleving
is het debat daarover nu gaande. Wij lijken een beetje achterop te komen,
terwijl wij juist het voortouw behoren te nemen.Minister Borst-Eilers:Dit is zeker niet als uitstelmanoeuvre bedoeld, integendeel. Maar er is
sprake van twee adviesaanvragen aan de Raad voor de zorg. Ik heb één
advies binnen. Ik weet niet de precieze titel daarvan. Ik meen dat het woord
"thuis" in de titel zit. Dit advies gaat met name over de raakvlakken tussen
de maatschappelijke opvang en begeleiding én de GGZ. Er is nog een
advies in voorbereiding bij de RVZ. En dat gaat over de GGZ in bredere zin,
bijvoorbeeld over de mogelijkheden om in de GGZ iets te doen met de compartimenten.
Mevrouw Van Blerck heeft hiervoor een- en andermaal gepleit. Het is moeilijk
om een visie te ontwikkelen en een Kamerdebat te voeren, als een dergelijk
belangrijk advies niet gereed is. Daarom denk ik, eerlijk gezegd, dat dit
debat pas net na de zomervakantie zal kunnen plaatsvinden.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Komen wij dan niet in grote problemen? Ik wijs op de problematiek
van de wachtlijsten bij de Riagg's. Die problematiek wordt steeds indringender.
Hoe langer wij wachten met een discussie over de GGZ, hoe langer het duurt
voordat er een oplossing komt. Ik vraag de minister dan ook om zich niet te
veel te laten leiden door formele argumenten als het afwachten van adviezen.
Zij moet ons en vooral zichzelf de gelegenheid geven om hier met een goed
verhaal te komen waarmee wij aan de slag kunnen.Minister Borst-Eilers:Laat ik u toezeggen dat ik, nadat ik het voor mijzelf goed op een rij
heb gezet, in een brief zal aangeven hoe het tijdpad voor de ontwikkeling
van een visie op de GGZ eruit zal zien. Bijvoorbeeld over
van de psychotherapie en de effectiviteit daarvan en over de taakverdeling
tussen de verschillende beroepsgroepen op dat gebied, zal in januari door
de beroepsgroep zelf een conferentie worden gehouden. Men heeft mij gezegd
dat men daarna met mij verder wil praten over, laten wij zeggen, de knipaffaire.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Ik heb bij de behandeling van het JOZ uitgebreid hierover
gesproken. Ik ben mijn verhaal overigens begonnen met de vraag aan de minister
hoe zij de verhouding tussen het JOZ en de begroting ziet. Immers, sommigen
behandelen alles apart, anderen behandelen alles dubbel. Ik ondersteun het
verhaal van de heer Middel over de GGZ. Ook ik vind dat het veel te lang duurt.
Het is mooi om steeds af te wachten wat het veld ervan vindt, maar ik meen
dat de verschillende partijen in deze Kamer ook daarover van gedachten moeten
kunnen wisselen. Wij moeten het niet op de lange baan schuiven waardoor er
in deze kabinetsperiode niets meer van een discussie daarover terecht dreigt
te komen. Daar maak ik namens de VVD groot bezwaar tegen.Minister Borst-Eilers:Dat heb ik heel goed gehoord. Ik heb het ook eerder van de heer Wolffensperger
gehoord. Het is een moeilijk te ordenen terrein: voor buitenstaanders, maar
ook voor "binnenstaanders". Als ik met de Vereniging voor psychiatrie spreek,
zegt men dat er natuurlijk wel iets met indicatiestelling en zelfs iets met
protocolleren kan worden gedaan. Ik heb begrepen dat men er inmiddels volop
mee bezig is, maar vergeleken met de somatische gezondheidszorg is het allemaal
ontzettend veel later. Bovendien zie ik steeds weer discussies tussen psychiaters.
Als uitersten noem ik de heer Höppener en de heer Van Dantzig, die heel
heldere opvattingen hebben over de GGZ, die echter mijlenver uit elkaar liggen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Dat vind ik een buitengewoon interessante discussie, die ik ook graag
volg. Soms kunnen buitenstaanders er een heel heldere kijk op ontwikkelen
en knopen doorhakken. Als het zo ver uiteenligt binnen het veld, zal de uiteindelijk
verantwoordelijke minister zich er toch zelf een mening over moeten vormen.
Ik vind dat wij dat niet zo lang vooruit moeten schuiven.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Ik begrijp dat u in het voorjaar een discussie wilt hebben
over de visie op de GGZ. U brengt het misschien ook in relatie met de taakstellingen
1998. Dat is toch ook een belangrijk punt. Het betekent dat je in het voorjaar
iets moet vinden van de zaak. Nogmaals, ik stuur u een brief over een tijdpad
waarin ook ruimte is om in het voorjaar om aan de hand van de dan beschikbare
gegevens een debat te voeren.De heer Fermina (D66):Voorzitter! Hoe belangrijk wij het ook vinden dat het zo nauwkeurig mogelijk
op papier komt te staan, zijn wij van mening dat het niet te lang kan duren.
Ik denk echter ook dat de werkers in het veld – de NVAGG heeft dat duidelijk
gemaakt – bereid zijn om gauw hun mening kenbaar te maken na de discussie
die in januari zal plaatsvinden. Het hoeft dan ook niet tot het midden van
het jaar te duren; gaarne begin van het jaar.Minister Borst-Eilers:Het is belangrijk dat zij op dat onderdeel in januari helderheid denken
te krijgen.Ik ga in op het punt van de heer Fermina over de kinder- en jeugdpsychiatrie.
Ik heb in de schriftelijke beantwoording op vraag 91 meegedeeld dat ik bij
het opstellen van die visie ook de kinder- en jeugdpsychiatrie meeneem. Daarbij
zal ook worden ingegaan op de relatie met het onderwerp regie in de jeugdzorg.
De staatssecretaris is actief op dat terrein. In dat kader komt de opvoedingsondersteuning
aan de orde.Ik had de vraag van mevrouw Van Blerck over het JOZ en de begroting eigenlijk
als uitsmijter gedacht, maar nu zij er zelf over begint, wil ik er nu iets
over zeggen. Ik was heel blij dat zij die vraag stelde. Het zou naar mijn
mening wel eens grote voordelen kunnen hebben om het JOZ en de begroting in
één keer te behandelen. Dat wordt ook gedaan bij Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, waar de Sociale nota en de begroting in één
keer aan de orde komen. Ik vind het wat vreemd dat u met mij in de loop van
één dag in een notaoverleg spreekt over het JOZ, over 60 mld.
en over wat wij er allemaal mee doen, terwijl er meer dagen worden uitgetrokken
voor de begroting, die voor mijn departement maar zo'n 12 mld. beslaat. Het
zou ook de stukkenstroom wat minder verwarrend maken. Er is nu sprake van
een soort oploop aan stukken voor de behandeling van het JOZ. Dan worden er
toezeggingen gedaan en voor de behandeling van de begroting proberen wij u
op dat punt te accommoderen. Dat krijgt u dan weer op het laatste moment.
Je zou eigenlijk een keer een soort hoogtepunt moeten hebben. Je kunt het
dan allemaal in samenhang met elkaar bespreken; dan hoef je jezelf niet te
herhalen. Maar uiteraard beslist de Kamer hierover.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik vind het een zeer interessante gedachte. Wij zullen er in een procedurevergadering
in de commissie ongetwijfeld binnenkort op terugkomen.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Mevrouw Varma, mevrouw Nijpels en de heer Van Boxtel hebben
vragen gesteld over het patiëntenfonds en met name over de extra groei
van de middelen. Ik meen dat ik met mijn brief van 28 november jl. voldoende
zekerheid heb gegeven over de structurele financiering van patiëntenorganisaties
en ook over de oploop naar 30 mln. Hoe dat tijdpad precies zal zijn, hangt
natuurlijk van de eerste ontwikkelingen af. In 1997 gaat het daadwerkelijk
van start. Dan zal het bestuur van de stichting Patiëntenfonds duidelijk
moeten maken hoe men ermee omgaat en hoe het geld wordt verdeeld. In de loop
van 1997 zal ook duidelijk moeten worden hoe het ongeveer wordt besteed. Ik
neem aan dat wij dat dan precies kunnen invullen voor 1998 bij de behandeling
van de begroting 1998. Maar nogmaals, ik heb heel duidelijk het signaal afgegeven:
structurele financiering en een oploop naar 30 mln. per jaar. Maar men moet
het wel op een zinvolle wijze kunnen accommoderen, want het geld wordt gevonden
door herschikkingen binnen het JOZ. Het komt dus ergens anders vandaan. Daarom
moeten de argumenten goed zijn.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):In 1999 is duidelijk hoe het fonds eruit gaat zien. De commotie
ontstond over het juiste bedrag in 1997 en 1998. Is dan sprake van een verhoging?Minister Borst-Eilers:In 1997 gaat het om 12 mln. en in 1998 om een bedrag van tussen de 12
mln. en 30 mln. Ik denk dat men in plaats van commotie te tonen, gewoon hard
aan het werk moet om te laten zien dat het geld in 1997 goed wordt besteed,
zodat een ophoging in 1998 verantwoord is. Ik hoop dat het nu wel duidelijk
is.De heer Van Boxtel (D66):De minister is nog niet ingegaan op mijn vraag of het waar is dat het
onderzoeksprogramma van Zorgonderzoek Nederland inzake het patiënten-consumentenbeleid
inderdaad begroot is op 0 mln. Dat verbaasde ons.Minister Borst-Eilers:Ik ben vergeten dat na te kijken. Ik zal daar in tweede termijn op antwoorden.De fysiotherapie is aan de orde gesteld door de heer Oudkerk, de heer
Van Boxtel, mevrouw Doelman, mevrouw Varma en mevrouw Nijpels. Daarbij borduurden
zij voort op hetgeen is gezegd tijdens het notaoverleg over het JOZ. Daarbij
is een motie op dit punt ingediend waarop ik inmiddels schriftelijk heb gereageerd.
In dit kader heeft men ook nog een aantal andere onderwerpen aan de orde gesteld,
zoals het FEZ-rapport, het ZAO-model, de tarievenkwestie, de evaluatie 1996
in relatie tot de financiële ruimte en de aanpassing van de lijst. Ik
zal daar nu kort op reageren.Allereerst kom ik dan op de evaluatie van 1996 in relatie tot de vaststelling
van de financiële ruimte. Ik heb inderdaad gezegd dat ik met betrekking
tot de vermeende meeropbrengst in 1996 eerst de evaluatie over het gehele
jaar wil afwachten alvorens uitspraken te doen over de aanwending. Ik wil
het geld niet uitgeven voordat echt zeker is dat het er is. Dat betekent niet –
dat misverstand beluisterde ik bij de heer Oudkerk en mevrouw Nijpels –
dat wij dan in 1997 niets kunnen doen. Bij een gunstige uitkomst wil ik nog
in 1997 beslissingen nemen over de besteding van de meeropbrengst. Dan komt
als eerste het terugploegen in de sector zelf aan de orde, want wij hebben
natuurlijk ook altijd andere belangrijke knelpunten in de zorg. Als wij meer
zicht hebben op de inkomens, die niet alleen in het eerste en tweede maar
ook in het derde compartiment worden verdiend, is het ook mogelijk om nog
iets aan de tarieven te doen. Zulke zaken kunnen ook altijd met terugwerkende
kracht gebeuren. Dat is dus geen onoverkomelijk probleem. Maar nogmaals wijs
ik erop dat ik eerst graag absolute duidelijkheid over 1996 heb.De heer Van Boxtel (D66):Dat begrijp ik. Ik ben bereid om met de collega's te overleggen of dat
aanleiding is om de motie eventueel aan te houden totdat de cijfers over 1996
op tafel liggen. Waar ik mee zit, is dat er nu al COTG-richtlijnen komen over
het tarievenbeleid. Wat betreft het volgend jaar, wordt gesproken van het
niet verhogen van de tarieven maar het wel verlengen van de zittingsduur.
Ik vind dat contraproductief voor het kwaliteitsbeleid. Als de meeropbrengst
er is, dan hoop ik inderdaad dat de tarieven worden verhoogd, ook in relatie
tot andere paramedische groepen. Daar zit immers gewoon een pijnpunt. Dat
heeft niets te maken met wat men er in het derde compartiment eventueel bijverdient.Minister Borst-Eilers:Wetende dat Nederlanders graag en ruim gebruikmaken van fysiotherapie
en dat het aantal fysiotherapeuten het afgelopen decennium fors is gestegen,
hebben wij ons bij het beperken van het pakket goed gerealiseerd dat een groot
deel van de fysiotherapie daarmee in het derde compartiment terechtkwam. Daar
hoort dan ook inkomen bij. Het gaat mij wat ver om dat nu als bijverdienste
helemaal buitenspel te zetten.De heer Van Boxtel (D66):Dat deel ik. Ik sta ook nog steeds achter het idee dat wij daar een explosie
hebben gehad en dat het dus wat terug kon. In het kader van de Ziekenfondswet
worden de tarieven evenwel berekend in het tweede compartiment. Deze tarieven
zijn tien jaar bevroren geweest en zijn de facto dus achteruitgegaan. Er blijft
op dit punt dan ook sprake van een inspanningsverplichting. Dat is denk ik
de consequentie van het beleid.Minister Borst-Eilers:Bij de mogelijkheden die er zijn om in 1997 zo nodig nog te repareren,
heb ik dit punt al genoemd.De heer Oudkerk refereerde aan het advies van de RVZ. In augustus is geadviseerd
over de plaats die fysiotherapie en oefentherapie Cesar/Mensendieck in de
toekomst zouden moeten innemen in het zorgstelsel. De raad is ook ingegaan
op de vormgeving qua inhoud en omvang van de aanspraken. Ik zal mijn standpunt
over dit advies meedelen in de brief die de Kamer begin volgend jaar, direct
na het kerstreces, zal ontvangen. Ik kan nu al meedelen dat de inhoudelijke
punten die de raad aangeeft, namelijk het beperken van de aanspraken baseren
op noodzakelijke zorg en niet zozeer op aandoeningen, mij op zich aanspreken.
Als die punten goed te instrumenteren zijn, is dat een goede zaak. De werkgroep
fysiotherapie en oefentherapie Cesar/Mensendieck zal dit advies betrekken
bij een stuk dat zij aan het maken is onder de titel "Toekomstvisie", welk
stuk zij mij voor het eind van het jaar aan zal bieden, waarna ik het nog
net mee kan nemen in mijn document.De heer Oudkerk pleitte een aantal weken geleden in de media, en ook gisteren
in zijn eerste termijn weer voor afschaffing van de beperkende maatregel,
en voor het in de plaats daarvan landelijk invoeren van een experiment, zoals
in Amsterdam door ZAO wordt uitgevoerd. Dit is een experiment dat wordt begeleid
door de Ziekenfondsraad. Het is een dienstenmodel, waarbij naast de aandoening
ook de patiëntkenmerken bepalend zijn voor het aantal benodigde behandelingen.
Een heel mooie randvoorwaarde bij dat experiment is dat de opgelegde financiële
taakstelling gehaald wordt. De Ziekenfondsraad neemt de uitkomsten van dit
experiment mee in haar evaluatie van de beperkende maatregel in de Ziekenfondswet.
Dit kan allemaal leiden tot een uiteindelijk nieuw model.Dit zijn allemaal toekomstverhalen, maar voor de korte termijn zijn natuurlijk
de lijst, en de beoordelingscommissie daarvan, belangrijk. Dit is een commissie
die de Ziekenfondsraad op mijn verzoek heeft ingesteld, om te kijken welke
fouten kleven aan die lijst aandoeningen langdurige fysiotherapie-oefentherapie.
Het is duidelijk dat zo'n lijst nooit perfect is. Ik heb gevraagd met voorrang
te kijken naar en mij te adviseren over een aantal aandoeningen,
zoals incontinentieklachten, morbus caler en andere vormen van botontkalking,
artrosis en whiplash. Eind oktober is een eerste deeladvies uitgebracht, en
twee weken geleden kwam het tweede deeladvies, en deze twee deeladviezen worden
op dit ogenblik op mijn departement in samenhang bekeken; ik krijg binnenkort
nog een derde deeladvies. Dit alles kan net leiden tot een aanpassing van
de lijst, op grond van de gesignaleerde tekortkomingen, per 1 januari 1997.
Dit moet uiteraard vergezeld gaan van goede voorlichting aan het veld. De
Ziekenfondsraad wordt daarin zoals bekend technisch steeds beter.Ik heb goedkeuring verleend aan een richtlijn van het COTG die de convergentie
van de tarieven per 1 januari 1997 regelt. In de particuliere sector gaat
men nu dus ook van het verrichtingensysteem over op het zittingensysteem,
zoals dat al in de Ziekenfondswet gebruikelijk is. Tevens is hiermee de degressie
van de tarieven in de Ziekenfondswet afgeschaft.De heer Oudkerk (PvdA):Dank voor de completering van die lijst. U sprak over het Amsterdamse
model, wat volgens u toekomstmuziek is. In dit huis kan ik zeggen dat ik in
mijn hoedanigheid van huisarts al een paar maanden werk met dat model. Het
interessante daarvan is – u heeft dat ook al gezegd – dat het
inderdaad binnen een bepaald macrobudget moet blijven, en naar mijn mening
ook blijft. Is het niet mogelijk om tussentijds met de zorgverzekeraar ter
plaatse te evalueren of dat over het laatste halfjaar zo geweest is? Daarmee
krijgen we namelijk in ieder geval een indicatie dat de veranderde systematiek
budgettair neutraal – vreselijke term! – kan geschieden, waardoor
het niet alleen zorginhoudelijk, maar ook budgettair geen problemen oplevert,
en voor de patiënt beter is.Minister Borst-Eilers:Ik ben bereid snel contact op te nemen met de ZAO om te kijken of zij
daarover informatie kan verschaffen.Mevrouw Varma heeft bepleit dat bij de fysiotherapie de rol van de huisarts
groter wordt. Zij vindt dat wanneer de huisarts in overleg met de fysiotherapeut
behandeling noodzakelijk acht, vergoeding het logische gevolg daarvan zou
moeten zijn. Als de huisarts dan kiest voor nog eens negen behandelingen,
zouden die naar de mening van mevrouw Varma ook vergoed moeten worden. In
reactie hierop verwijs ik naar de evaluatie die ik zo-even besproken heb.De heren Oudkerk, Van Boxtel en Marijnissen en mevrouw Varma en mevrouw
Nijpels hebben gevraagd om het kunstgebit onder bepaalde condities terug te
brengen in het ziekenfondspakket. Ik heb de Kamer gisteren nog informatie
toegestuurd over de laatste stand van zaken met betrekking tot de manier waarop
de ziekenfondsen op mijn verzoek hebben gereageerd om het kunstgebit in een
goedkope aanvullende basisverzekering onder te brengen. Het overzicht is overigens
nog niet volledig. De gegevens van een aantal ziekenfondsen moeten nog binnenkomen.
Na ommekomst zal ik de Kamer de desbetreffende informatie toesturen. Uit het
overzicht blijkt dat een aantal ziekenfondsen precies gedaan heeft wat eigenlijk
onze bedoeling was, namelijk het verstrekken van een behoorlijke vergoeding
voor de gebitsprothese tegen een geringe en zelfs in een geval geen premieverhoging.
Bij de overige ziekenfondsen is een verzekering aangeboden met een forse vergoeding,
waarbij veelal de premie in de buurt komt van de ƒ 20. Gelet op het
pakket dat geboden wordt in het kader van de aanvullende verzekering, is strikt
genomen het maximum overigens ƒ 13. Het terugbrengen van de gebitsprothese
op de oude wijze zou in enkele gevallen wat betreft het vergoedingsbedrag
zelfs een verslechtering inhouden.De heer Van Boxtel (D66):Ik wil de minister toch onderbreken waar zij zegt dat het in sommige gevallen
een verslechtering inhoudt. Dat geldt echt in uitzonderlijke gevallen, daar
waar iemand bereid is een heel dure aanvullende verzekering af te sluiten.
Als je je voor ƒ 17,75 per maand bijverzekert, hetgeen een hoge premie
is, krijg je bijvoorbeeld ƒ 1000 terug van de ƒ 1400. Uitgaande
van een premie van ƒ 5 of ƒ 6 krijg je slechts ƒ 500
terug.Minister Borst-Eilers:Er zijn ook nog enkele tussenvormen te bedenken, maar ik wil er verder
niet met u over strijden. U leest voor uit mijn cijfers, dus dat moet kloppen.Ik meen dat verlaging van het clustertarief, zoals de heer Oudkerk voorstelt,
geen adequate dekking is. De tarieven zijn door het COTG vastgesteld op basis
van een goede afweging van de prestatie en de daarvoor te ontvangen vergoeding.
Ik vind het dan ook niet terecht het clustertarief te verlagen, nog even los
van het aspect van het creatief declareren. Wat dat laatste betreft merk ik
nog het volgende op. De Ziekenfondsraad heeft op 28 november het rapport terzake
besproken. Deze heeft besloten dat rapport terug te sturen naar de commissie
verstrekkingen met het verzoek om een aanvullende rapportage, met name gericht
op wat de verzekeraars en de beroepsgroep van tandartsen samen zouden kunnen
ondernemen om aan het onterecht declareren een eind te maken. De raad zegt
namelijk dat hij het gewenst vindt dat de koepelorganisaties hierbij hun verantwoordelijkheid
nemen. Indien dat enigszins mogelijk is, zal de raad nog samen met de verzekeraars
onderzoek doen om de problemen nog wat beter te kunnen kwantificeren. Ik denk
dat ik op dit punt toch maar eventjes afwacht wat de Ziekenfondsraad mij daarover
definitief laat weten. Dat rapport zal begin volgend jaar verschijnen. Dat
zie ik met heel veel belangstelling tegemoet, want ik deel de grote zorg van
de Kamer over het feit dat men zich zo gedraagt. Het is dan ook onzeker of
je, als je dat mede in rekening brengt, enige dekking kunt vinden voor het
terugbrengen in het verzekeringspakket.Ik vat het samen. Wat vindt het kabinet daar op dit moment van? In de
eerste plaats constateren wij dat enkele grote ziekenfondsen precies aanbieden
wat wij hoopten. In de tweede plaats merk ik op dat men tegenwoordig per jaar
van ziekenfonds kan veranderen. Dat biedt voor 1 januari 1997 geen enkel soelaas
meer, maar men kan besluiten per 1 januari 1998 over te stappen naar een ziekenfonds
dat zich op dit punt echt een maatschappelijk verzekeraar heeft betoond.Een ander punt van overweging is dat het terugbrengen in het pakket geld
kost. Aanvankelijk is over hoge bedragen gesproken. Nu is door de heer Oudkerk
en de heer Van Boxtel voorgesteld om een en ander te beperken tot ouderen
en bovendien tot de eerste en volgende vervan gende protheses.
Als ik het mij goed herinner, werd bij de behandeling van het JOZ over 55
mln. gesproken. Gisteren hoorde ik een hoger bedrag. Het gaat hierbij wel
om collectief geld dat wij gaan besteden om een probleem op te lossen voor
een heleboel mensen, terwijl een deel van die mensen dat niet als een probleem
ervaart. Je geeft dus meer geld uit dan strikt nodig zou zijn als je het probleem
heel specifiek zou kunnen oplossen. Bovendien kun je dat geld dan niet aan
iets anders besteden. Wij kunnen er wel voor pleiten bij de Voorjaarsnota
te beslissen om dat aan de middelen voor 1997 toe te voegen, maar het is bekend
dat er nog meer op de verlanglijst staat. Gisteren hebben wij een heleboel
problemen van de staatssecretaris de revue laten passeren en wij hebben ook
nog de wachtlijstproblematiek. Het wordt dan wel dringen bij de Voorjaarsnota.
Het is dan op voorhand uitgesloten dat alles voor elkaar komt.Het kabinet maakt op dit moment voor zichzelf dan ook nog steeds de afweging
dat wij in het licht van dat alles nog een jaar op de bestaande voet willen
doorgaan, met dankbare gebruikmaking van hetgeen de ziekenfondsen nu aanbieden.
Ik wacht met veel belangstelling af hoe de Kamer op deze conclusie van het
kabinet reageert.De heer Oudkerk (PvdA):Stel dat wij de oplossing van de minister aanhouden. Kan zij dan precies
vertellen hoe zij garandeert dat er een absolute acceptatieplicht komt voor
de verzekeraars die dat aanbieden? Daarbij let ik nog niet op het bedrag dat
daarbij aan de orde is. En dan wil ik ook van haar horen welke garantie de
overheid inbouwt als die verzekeraars tussentijds de premie van het aanvullend
pakket, waaronder deze voorziening dan valt, met 30% verhoogt. Dat bleek in
september jongstleden bijvoorbeeld bij Anova. Bij mijn weten kan de minister
aan beide zaken vanuit haar departement helemaal niks doen. Met andere woorden:
de minister geeft een schijngarantie.Minister Borst-Eilers:De heer Ouderkerk wil dus de garantie voor een vangnet?De heer Oudkerk (PvdA):Mensen kunnen in financiële moeilijkheden komen omdat zij het kunstgebit
moeten vervangen of zien er gewoon van af en beginnen er helemaal niet aan.
Ik constateer dat de oplossing van het kabinet niet de garantie biedt dat
dit niet gebeurt.Minister Borst-Eilers:Ik zal horen wat de heer Oudkerk hierover nog in tweede termijn zegt en
daar dan op terugkomen.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):De minister zei net dat mensen die dat probleem niet hebben, toch mee
moeten betalen als deze voorziening teruggaat naar het ziekenfondspakket.Minister Borst-Eilers:Nee.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Dat is een onzinargument. Er zijn natuurlijk talloze mensen die premie
betalen en nooit ziek zijn en dus meebetalen voor de anderen. Dat geldt zeker
voor het ziekenfonds. Als een werknemer een inkomen beneden een bepaalde grens
heeft, is hij daartoe immers verplicht. Naar ik meen, is dat toch niet zo'n
heel erg steekhoudend argument.Verder zegt de minister dat mensen vanaf 1 januari 1997 kunnen besluiten
van ziekenfonds te veranderen. Als zij dat willen, kunnen zij per 1 januari
1998 overgaan naar een ziekenfonds dat in hun ogen goedkoper of beter is.
Het gaat hierbij echter om een categorie mensen die nauwelijks weet welk ziekenfonds
goedkoper, beter of anders is. Daar wordt helemaal geen voorlichting over
gegeven.Minister Borst-Eilers:Ik ben het wat het laatste punt betreft met u eens dat het allemaal veel
beter zou moeten. Wij zijn op weg naar een samenleving waarin naar wij hopen
de consumenten op wat voor manier dan ook goed geïnformeerd zijn over
wat instellingen en verzekeraars te bieden hebben. Misschien kan mijn patiëntenfonds
daaraan bijdragen. Het heeft weinig zin om de mogelijkheid bieden dat ziekenfondsverzekerden
snel van verzekeraar wisselen en onderwijl op te merken dat men toch nooit
van ziekenfonds wisselt. Dan hadden wij het helemaal niet hoeven te doen.Wat het eerste punt betreft ben ik het helemaal met u eens dat het hele
verzekeringssysteem drijft op het feit dat mensen allemaal premie betalen,
terwijl maar een deel een beroep doet. Dat bedoelde ik ook niet. Als wij genoegen
nemen met wat er nu aan aanvullende verzekeringen wordt aangeboden, blijft
het buiten de collectieve portemonnee. Anders moet er weer een bedrag van
55 mln. worden toegevoegd aan het collectief uitgavenkader, of zelfs 60 mln.
à 75 mln., zoals ik gisteren hoorde.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Is de premie ook omlaaggegaan, toen de tandheelkundige zorg eruit ging?Minister Borst-Eilers:Ja, die is omlaaggegaan.De heer Van Boxtel (D66):Met vijf tientjes.Minister Borst-Eilers:Ja, dat herinner ik mij ook.Mevrouw Doelman-Pel (CDA):Ik begrijp dat de minister eventueel toch wil nadenken of de gebitsprothese
al of niet in het ziekenfonds terug moet komen. Dan zou de principiële
vraag beantwoord moeten worden of diegenen die in de bijstand zitten, van
wie wij weten dat zij jarenlang op de armoedegrens leven, en die vaak niet
verzekerd zijn, een beroep kunnen doen op een extra vergoeding als zij plotseling
op hoge kosten komen voor hun gebit.Minister Borst-Eilers:U kent de regels van het ministerie van sociale zaken en de mogelijkheden
om een beroep te doen op de bijstand. Daarvoor moet men gebruik hebben gemaakt
van de voorliggende voorziening. Men zou dat basisaanvullingsfonds erbij moeten
nemen. Daarvan wordt door een heel hoog percentage van de verzekerden gebruikgemaakt.
Bij CZ was dat zelfs 95% van de verzekerden. Als zij in het geschetste voorbeeld
nog honderden guldens tekortkomen als het moment daar is, dan kunnen zij met
succes een beroep doen op de bijstand. Als zij geen enkele aanvullende verzekering
hebben gesloten, dan niet. Dat zijn de regels. Daarover moet u eigenlijk met
collega Melkert debatteren.Mevrouw Doelman-Pel (CDA):Die ken ik wel, maar het gaat om de principiële vraag of je de ene
groep wel helpt en de andere groep niet. Daar moet men wel
antwoord op geven. U zei zelf: er zijn waarschijnlijk mensen die erin terechtkomen,
die er helemaal niet in terecht hoeven te komen. Dat geldt voor deze groep
ook. Het gaat mij om gelijke behandeling van bepaalde groepen, als je bepaalde
voorzieningen weer in het ziekenfonds terugbrengt.Minister Borst-Eilers:Dan komt u in de buurt van het voorstel van het ZAO. Dat zoekt het niet
in de sfeer van een aanvullende basisverzekering met heel lage premie, maar
in de sfeer van het sparen. Dan gaat men als het ware bij de verzekeraar sparen
voor een gebitsprothese. Daarvoor moet men iedere maand contant geld afdragen.Mevrouw Doelman-Pel (CDA):Wij hebben in de bijstandswet de mogelijkheid dat mensen op grond van
persoonlijke omstandigheden toch bijzondere bijstand krijgen, ook al zijn
er voorliggende voorzieningen. De vraag is waarom je tegen de ene groep zegt
dat zij niet naar de bijzondere bijstand moet en tegen de andere dat zij wel
naar de bijzondere bijstand moet. Dat is de principiële vraag.Minister Borst-Eilers:Welke groepen heb ik in uw visie naar de bijzondere bijstand verwezen?Mevrouw Doelman-Pel (CDA):U zei dat u het voorlopig wilt laten zoals het is. U wilt de gebitsprothese
er niet in terugbrengen, want u ziet dat er bij wijze van spreken goede premies
worden aangeboden. U zegt: laat het zo maar, ik zal volgend jaar kijken of
het eventueel toch terug moet. Als u daarnaar kijkt, moet u ook kijken of
er niet andere groepen zijn waarvoor dat ook geldt.Minister Borst-Eilers:Als de verzekerden met de voeten stemmen, denk ik dat iedereen per 1 januari
1998 goed verzekerd zou kunnen zijn. Als verzekeraars het geweld van die stemmende
voeten horen aankomen, denk ik dat zij merendeels over zullen gaan tot een
nieuw premieaanbod. De verwachting is dus dat het op die manier zal gaan werken,
maar dat zal natuurlijk pas blijken in de loop van het volgend jaar.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Ik ben het niet met de minister eens. Ik heb een vraag gesteld over die
principiële kwestie en ook de FNV heeft daarop gewezen. De FNV heeft
aangegeven dat juist van de door mevrouw Doelman-Pel genoemde groepen, die
van een minimuminkomen leven, 43% niet meer naar de tandarts gaat. De minister
heeft die vraag nog niet beantwoord, maar als dat zo is, hebben wij in de
toekomst toch weer een groot gezondheidsprobleem op dat punt? Dat kunnen wij
toch niet zomaar laten liggen?Minister Borst-Eilers:Men kan als ziekenfondsverzekerde tweemaal per jaar gratis – laat
ik het zo maar noemen – naar de tandarts. Als mensen dan zeggen dat
zij nooit naar de tandarts gaan, houdt alles natuurlijk op.De heer Marijnissen (SP):Zo makkelijk komt de minister niet weg, want iedereen begrijpt natuurlijk
dat je, als je je tanden laat controleren, op z'n minst het risico loopt dat
er vervolgens iets moet gebeuren. Als je dat zelf moet betalen, zijn de mensen
wel zó slim dat zij denken: ik heb nu even geen behoefte aan de slechte
boodschap dat ik een gaatje heb. Laten wij wel wezen en gewoon vaststellen
dat in deze hele discussie over de protheses en de tandarts het grote meningsverschil
cumuleert: welke richting willen wij uit met de gezondheidszorg in ons land?
In die zin is dit langzamerhand een principiële zaak aan het worden.
Laat ik mij beperken tot twee vragen.De voorzitter:Eén vraag is eigenlijk wel genoeg, maar goed.De heer Marijnissen (SP):Indien mensen inderdaad met hun voeten hun mening gaan geven – met
andere woorden: indien zij allemaal naar de ziekenfondsen gaan die met acceptabele
regelingen komen – is het de vraag of die ziekenfondsen er op de lange
termijn zo blij mee zullen zijn dat zij al die slechte risico's tegelijkertijd
krijgen.Mijn tweede vraag: wil deze minister echt toe naar een ook in eerste termijn
reeds door mij geschetste samenleving waarin de burgers onzinnig hun tijd
moeten besteden om te bepalen welk ziekenfonds zij nu weer zullen kiezen en
waarin consultants mensen zullen adviseren waar zij zich moeten verzekeren,
terwijl wij het over een basisvoorziening hebben?Met andere woorden: alles op een rij zettend, alle rapporten overziend
en alle evaluaties bekeken hebbend, moeten wij nu na een halfjaar zo langzamerhand
toch kunnen zeggen dat de gebitsprothese gewoon terug moet in het ziekenfonds?De voorzitter:Uw vragen zijn duidelijk. Het waren er overigens vier.Minister Borst-Eilers:Als u dan maar weet, mijnheer Marijnissen, dat wij daarmee weer een bedrag
aan de collectieve uitgaven zouden toevoegen waarmee wij dan niet iets anders
kunnen doen. Ik heb al gezegd dat ik heel benieuwd ben naar de afweging die
de Kamer uiteindelijk zal maken.De heer Marijnissen (SP):Ik denk dat wij echt moeten stoppen met het pingpongen. Wij zijn met betrekking
tot de gebitsprotheses al een halfjaar bezig met pingpongen tussen de bewindslieden
en de Kamer. Ik denk dat wij nu op een moment zijn aangekomen waarop wij hier
allemaal moeten zeggen wat wij eigenlijk precies willen. Als uw voorkeur op
puur inhoudelijke gronden uitgaat naar het terugbrengen van de protheses in
het ziekenfonds, dan is dat een duidelijk signaal aan het adres van de Kamer.
Ik zal u verzekeren dat ik er alles aan zal doen om te proberen om in de Kamer
een meerderheid voor dat standpunt te krijgen, zodat er middelen zijn en zodat
dat inderdaad kan gebeuren.Minister Borst-Eilers:Ik zie de rolverdeling anders. Het kabinet heeft een afweging gemaakt
en de Kamer heeft uiteindelijk het laatste woord bij de behandeling van de
Ziekenfondswet. Als de Kamer een andere afweging maakt, horen wij dat van
de Kamer, maar wij hebben – wel met pijn in het hart – uiteindelijk
deze afweging gemaakt. Wij zien de bui alweer hangen in het voorjaar van 1997.
Wij zien zoveel knelpunten in de zorg waaraan misschien iets extra's gedaan
moet worden, dat wij vinden dat wij dit op deze manier in 1997 toch nog een
kans moeten geven. Het is echter uw volste recht om een andere afweging te
maken, maar ik kom niet terug op de afweging van het kabinet.
Daar heb ik helemaal geen mandaat voor, maar ik heb daar op dit moment ook
geen behoefte aan. Ik geef toe dat het een probleem is. Daar hebben wij het
al zo vaak over gehad en als wij het allemaal over konden doen, hadden wij
die maatregel indertijd misschien op een andere manier genomen. U zegt dat
wij die maatregel dan moeten corrigeren en dat wij niet zo moeilijk moeten
doen, maar als je moet corrigeren, heb je wel een reeks van problemen voor
je neus liggen.De heer Marijnissen (SP):Het belangrijkste probleem is datgene waar ik gisteren met de heer Van
Boxtel een kleine aanvaring over had: elke keer wanneer wij op inhoudelijke
gronden concluderen dat er een aanpassing van het beleid moet komen –
dat is bij de thuiszorg, de gehandicaptenzorg en ook nu weer het geval –
lopen wij tegen het probleem aan dat er gewoon te weinig middelen zijn. De
minister zegt terecht dat wij dit nu wel voor de tandzorg kunnen doen, maar
dat wij later ook nog moeten spreken over de gehandicaptenzorg, de privacy
in de verpleeginstellingen enzovoort. Kunnen wij dan hier alsjeblieft de feiten
gewoon eens onder ogen zien? Mag het dan zo zijn dat als ik daar commentaar
op lever, de coalitiepartijen niet uit de bank komen om te zeggen dat dit
kabinet in voldoende mate de feiten van het leven erkent? Het is van tweeën
één, óf men erkent dat het echt grote problemen zijn
en men doet er iets aan óf men erkent dat het grote problemen zijn
en men doet er vervolgens niets aan. Dan is de boodschap tenminste helder.
Wij kunnen echter niet met de gebitsprothese een halfjaar blijven pingpongen
tussen de Kamer en het kabinet om vervolgens te concluderen dat de situatie
in 1997 hetzelfde blijft als in 1996.Minister Borst-Eilers:Ik beschouw dit als een constatering. Ik heb er immers geen invloed op
of Kamerleden al dan niet uit de bankjes komen.De voorzitter:Als ik de persberichten bekijk, is het onderwerp van de kunstgebitten
het hoogtepunt van deze begrotingsbehandeling. Wij kunnen er nog wel even
mee doorgaan. De minister moet nog wel een aantal andere onderwerpen aan de
orde stellen.De heer Verkerk (AOV):De minister spreekt over pijn aan het hart. Ik hoor haar echter veel te
weinig over de gevolgen op langere termijn bij het buiten het fonds blijven
van de gebitsprothese. De minister weet toch wel dat het gebit de eerste ingang
is naar de spijsvertering? De minister weet toch ook dat er op den duur veel
meer ziektekosten gemaakt worden als mensen geen gezond gebit hebben? De minister
weet toch dat het hier om ettelijke duizenden en tienduizenden mensen gaat?
Dat drukt op den duur toch op het gezondheidsbudget? Ik hoor de minister daar
echter niet over.Minister Borst-Eilers:De heer Verkerk spreekt over de situatie dat de gebitten buiten het pakket
blijven. Daarover hebben wij nu juist een andere inschatting. Als de gebitten
"uit de mond" blijven door het kabinetsbeleid, komt er inderdaad een situatie
zoals de heer Verkerk die schetst. Ook wij vinden dat de gebitsprothese toegankelijk
moet zijn. Het verschil van mening gaat over de vraag of er voldoende op te
vertrouwen is dat het gebit per 1 januari 1997 financieel toegankelijk is,
ook rekening houdend met de mogelijkheden die de bijstand biedt. Daar hebben
wij dus een verschil van mening over en niet over het feit of een functionerend
gebit belangrijk is voor de gezondheid. Dat laatste beaam ik ten volle.De heer Oudkerk (PvdA):Inhoudelijk is er dus eigenlijk geen verschil van mening tussen kabinet
en grote delen van de Kamer. Dan komt het dus neer op wat de heer Marijnissen
heeft gezegd en wel de poen. De minister heeft gezegd dat zij bij de Voorjaarsnota
de bui al ziet hangen. Ik vind dat de minister wat gemakkelijk over de dekking
heen stapt die ik heb aangegeven. De Ziekenfondsraad zegt op dit moment dat
er in hun woorden "onmiskenbare aanwijzingen" zijn dat er creatief wordt gedeclareerd.
Dat wordt buiten deze Kamer ook wel eens gewoon fraude genoemd. Tandartsen
krijgen voor tandsteen- en tandvleesbehandelingen enerzijds betaald binnen
het pakket en anderzijds binnen het aanvullend pakket. Stel nu dat het rapport
van de Ziekenfondsraad uitwijst dat het inderdaad zo is en dat het probleem
kwantitatief redelijk groot is, dan heeft de minister toch grond om het clustertarief
met een paar guldens te verlagen om op die manier haar financieringsprobleem
enigszins weg te vlakken? Daarnaast is qua harmonisatie van de tarieven tussen
Ziekenfonds en particulieren het tarief wel erg veel richting particulieren
opgeschoven. Met andere woorden, ik geef behalve mijn inhoudelijke wens om
de gebitten weer in het pakket op te nemen ook een redelijke vorm van dekking
aan. Ik vind dat de minister daar iets te gemakkelijk overheen stapt. Ik wijs
daarbij ook naar het tijdstip van behandeling van de Voorjaarsnota. Dan zal
de Ziekenfondsraad hopelijk met een definitief rapport zijn gekomen.Minister Borst-Eilers:Zeker. Als blijkt dat men dubbel declareert, ben ik heel graag bereid
om de opbrengsten in te zetten voor welk knelpunt in de gezondheidszorg dan
ook. Daar wil ik verder niet luchthartig over doen. Ik zeg nog wel iets over
het verlagen van het clustertarief. Dat treft immers alle tandartsen. Ik ken
zelf enkele tandartsen die in grote steden werken en die voor dat clustertarief
niet dubbel declareren, maar wel dubbel werk doen. Ik verwijs dan naar de
situatie die de heer Marijnissen schetst. Mensen komen trouw ieder halfjaar
op controle en als er dan een gaatje of twee is, vult de tandarts dat even
en praat er verder niet over. Zulke tandartsen zijn er dus ook en die worden
gestraft als wij het tarief afromen.De heer Oudkerk (PvdA):Sterker nog, ik denk dat de meeste tandartsen niet creatief declareren.
Een groot gedeelte van de beroepsgroep moet in dit geval lijden onder een
paar die het wel doen. Dat is het vervelende. Wij kunnen hier alleen maar
generieke maatregelen nemen en niet per tandarts bekijken of het clustertarief
verlaagd moet worden. Toch geef ik de minister nog eens in overweging om de
beroepsgroep hierop aan te spreken, ook al moeten de goeden dan onder de kwaden
lijden. Misschien helpt dat om die kwaden enigszins uit de beroepsgroep te
weren bij dit soort gedrag.Minister Borst-Eilers:De Ziekenfondsraad duikt hierin en zal met iets boven
water komen. Dat de beroepsgroep bij mij op bezoek komt, staat als een paal
boven water.Mijnheer de voorzitter! Het laatste onderwerp, voordat ik nog enige restpunten
zal behandelen, is de uitvoering van de eigenbijdrageregeling. Mevrouw Doelman,
mevrouw Varma en de heer Van Boxtel hebben daar vragen over gesteld. Ik wil
op de hartenkreten over de eigenbijdrageregeling als zodanig nu eigenlijk
niet meer ingaan, omdat wij daar al zo vaak met elkaar over gediscussieerd
hebben.Het gaat in de eerste plaats om administratieve fouten en de positie van
de patiënt daarbij. Het is natuurlijk een taak van de ziekenfondsen om
te controleren of de aanbieders de juiste declaraties indienen. Ik heb geen
reden om te veronderstellen dat die controle ontoereikend zou zijn. De ziekenfondsen
kunnen uit doelmatigheidsoverwegingen volstaan met eenmaal per kwartaal aan
de verzekerden bericht te zenden over de betaalde eigen bijdragen, maar verzekeraars
die dat willen, kunnen het ook vaker doen.De heer Van Boxtel heeft gevraagd of het mogelijk is om een beperkte steekproef
te laten nemen bij de ziekenfondsen en om via schaduwdraaien bij het Centraal
administratiekantoor onderzoek te doen naar een inkomensafhankelijk maximum.
De ziekenfondsen innen de eigen bijdragen die verzekerden op grond van de
regeling verschuldigd zijn, en het Centraal administratiekantoor speelt daar
nu geen rol in. Ik kan mij dan ook niet goed voorstellen hoe het zou kunnen
schaduwdraaien; dat zou via een aparte inschakeling moeten.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! In mijn ogen kan dat heel makkelijk. Wij hebben nu al twee
rapporten gehad van een verificatiebureau, waarin aangetoond is dat inkomensafhankelijke
eigen bijdragen via het CAK zouden kunnen lopen. Onderzocht zijn daarin dus
de aanlevering van gegevens van ziekenfondsen en de potentiële mogelijkheid
van het CAK om daar iets mee te doen. Nu wij het toch al in het kader van
de AWBZ gaan doen, wat is er dan op tegen om het gewoon ook voor het ziekenfonds
te doen? Als wij in het komende jaar toch niet de overstap kunnen maken, maar
misschien wel in 1998, en dan misschien voor beide sectoren tegelijk, hebben
wij de feitelijke gegevens op de plank liggen.Minister Borst-Eilers:Ik zal mij er nog eens in verdiepen en u er schriftelijk over rapporteren.De heer Van Boxtel heeft ook gesproken over de anticonceptiva en de eigenbijdrageregeling.
Hij vroeg of het mogelijk is die eigen bijdragen buiten de administratie van
de regeling te houden. Het is natuurlijk zo dat de eigen bijdrage geldt voor
de hoofdverzekerde en de medeverzekerden. Je kunt binnen dat systeem dus niet
bepaalde geneesmiddelen, zoals de pil, buiten het eigenbijdragesysteem houden.
Het wordt gewoon meegenomen in het overzicht van de stand van zaken.De enige manier om het anders te regelen, zou zijn om een heel andere
systematiek te hanteren, bijvoorbeeld met een afzonderlijk maximum voor de
hoofdverzekerde en de medeverzekerden. En verder, als de medeverzekerde contant
afrekent, komt dat niet in het systeem terecht. Maar de heer Van Boxtel zal
misschien zeggen dat dit wel een heel makkelijke oplossing is.Ik heb mij hier ook wel eens vragen over gesteld en ik heb geïnformeerd
bij de IZA-mensen, zal ik maar zeggen. Het viel mij toen op dat bij al die
gemeente- en provincieambtenaren dit nooit tot klachten of andere problemen
heeft geleid. Daar geldt natuurlijk ook dat de hoofdverzekerde precies weet
wat de rest van het gezin allemaal gebruikt.De heer Van Boxtel (D66):Het gaat mij niet om de andere vormen die u aandraagt, maar bijvoorbeeld
om een afspraak met de Rutgersstichting. De afspraak zou gemaakt kunnen worden
dat als vrouwen zich tot die stichting wenden, zij daar ook de eigen bijdrage
voldoen, of bij de apotheek waar de Rutgersstichting zaken mee doet. Op die
manier zou het buiten de administratie kunnen blijven en zou de privacy enigszins
gewaarborgd worden. Ik heb begrepen dat de Rutgersstichting bereid is om over
dat model mee te denken. Daar was mijn verzoek op gericht.Minister Borst-Eilers:Wij zullen er eens met de Rutgersstichting over praten. Misschien kunnen
wij van hen dan ook horen hoe groot het probleem in feite is, want, nogmaals,
er is een grote groep verzekerden die niet klaagt over privacyschending, terwijl
zich daaronder toch ook mensen uit de categorie allochtonen bevinden, en anderen
die opvattingen hebben waar het niet in past dat jonge meisjes de pil gebruiken.De heer Marijnissen heeft nog gevraagd naar de voorstellen van de werkgroep
cumulatie effecten van eigen bijdragen. Ik denk dat hij doelt op het project
harmonisatie inkomensafhankelijke regelingen in het kader van de armoedenota.
Die werkgroep wordt getrokken door de collega's van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Minister Melkert en de heer De Grave verwachten de rapportage over die cumulatie
van eigen bijdragen in het begin van 1997. Bedoelde u dat?De heer Marijnissen (SP):Dat bedoelde ik. In de motie die ik heb ingediend bij de behandeling van
het Jaaroverzicht zorg, staat dat ik vind dat wij eerst maar eens over de
cumulatie moeten spreken vooraleer een eigen bijdrage im Frage kan zijn; los
van alle principiële bezwaren die ik ertegen heb. Die motie blijft natuurlijk
op tafel liggen.Minister Borst-Eilers:Dank u wel.Voorzitter! Ik kom te spreken over de subsidie aan de stichting Tjandu
ten behoeve van verslavingszorg voor de Molukse gemeenschap. Het ging om een
algemene bezuinigingskorting van de structurele subsidies van alle landelijke
instellingen. Het was een bezuinigingsronde. De kwaliteit van de instellingen
speelde daarbij geen rol. Ik heb ook een gesprek met Tjandu gehad en het nog
eens duidelijk toegelicht. Om te voorkomen dat de korting opgevat zou kunnen
worden als een negatief oordeel, heb ik uitdrukkelijk verklaard dat ik veel
waardering heb voor het werk van Tjandu. De reden dat het is opgeschreven,
is om dat nog eens te onderstrepen.Voorzitter! Ik kom te spreken over de integratie van sportgeneeskunde
in de huisartsenpraktijk. De heer Rijpstra heeft gevraagd of ik bereid ben
uit de PEO-gelden drie ton ter beschikking te stellen voor een pilotproject
integratie sportgeneeskunde in de huisartsenpraktijk. Mijn uitgangspunt is
altijd dat de om- en bijscholing in de beroepsgroepen voor rekening van de
zorgsector komt. Er bestaat een mogelijkheid om vanuit de
overheid een financiële stimulans te bieden voor die bijscholingsprogramma's
om bepaalde aandachtsgebieden binnen een bepaalde beroepsgroep tot ontwikkeling
te brengen. Ik denk dat dit zeker van toepassing is op dit onderwerp. Ik wil
de activiteiten van NOC-NSF graag faciliteren. Ik zal binnen het PEO-programma
1997 geld hiervoor bestemmen. Er is een verschil van informatie over het bedrag.
Voorzover ik weet, zijn er nu een viertal projecten ingediend die samen slechts ƒ
135.000 vragen. Ik zeg dat graag toe. De heer Rijpstra sprak over drie ton.
Dat bedrag is ons nog niet geworden. Mocht het meer zijn, dan is in principe
de bereidheid aanwezig om dit voor dat soort bedragen te faciliteren.Mevrouw Nijpels vroeg naar de geneesmiddelenbudgettering. Waarom ook niet
bij specialisten? Wanneer zijn de resultaten van het onderzoek bekend? Het
onderzoeksrapport krijg ik nog deze maand. Het ging erom inzicht te krijgen
in de toepasbaarheid van de modellen voor geneesmiddelenbudgettering die in
Engeland en Duitsland worden gehanteerd om opnieuw een experiment in Nederland
op te zetten. Het is ooit een keer bijna gebeurd, maar er is toen tegenwerking
geweest. Voorzover mij bekend ging het in Duitsland en Engeland alleen om
budgettering van de huisarts. Het rapport komt nog deze maand. Wellicht geeft
dat informatie over specialisten in het buitenland.Voorzitter! De heer Van Boxtel heeft gevraagd een uitspraak te doen over
het opheffen van de koppeling tussen BKZ en prijsontwikkeling BBP. Wij hebben
het er eerder over gehad. Bij het regeerakkoord is uitgegaan van de veronderstelling
dat die zorgspecifieke inflatie gelijkloopt aan de algemene. Het is in de
praktijk niet altijd het geval. De systematiek is trouwens niet alleen op
de zorgsector van toepassing, maar ook op de sociale zekerheid en de begroting.
Ik heb al bij de behandeling van het JOZ toegezegd dat ik over de aanpassing
van het systeem met minister Zalm overleg wil voeren. Ik heb er en marge met
hem over gesproken. Hij is bereid daarover nader te praten. Ik kan niet toezeggen
dat wij in deze kabinetsperiode tot een andere systematiek overgaan. Ik wil
wel de uitkomsten van onze analyse met de Kamer delen.Met bovenstaand antwoord meen ik ook een antwoord te hebben gegeven op
de kwestie rond de ziekte van Saumon, een ziekte die heel chic klinkt en waarvan
de behandeling in het derde compartiment plaatsvindt.Ik wil nog een opmerking maken over het amendement van mevrouw Van Blerck
over het tabaksontmoedigingsbeleid. Het gaat erom het subsidie voor Stivoro
structureel met 1 mln. te verhogen. Er is een adequate dekking voor dat amendement.
Stivoro doet goed werk. Ik wacht het oordeel van de Kamer over dit amendement
graag af.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil nog een vraag over de dekking stellen. Naar aanleiding van een
interruptie van mijn kant, zei mevrouw Van Blerck dat zij dekking had gezocht
en dat de Kamer maar moest oordelen. Relevant is, van de minister te vernemen
of zij vindt dat de ruimte in de post van de loonbijstelling aanwezig is.Minister Borst-Eilers:Ja. Die loonbijstellingspost is geen grabbelton, een woord dat gisteren
werd gebruikt. Het is de post waarop jaarlijks de voor de totale begroting
van mijn departement benodigde loonbijstelling geboekt wordt. Dat gebeurt
vanuit de aanvullende post in de Miljoenennota. Een en ander wordt in de begrotingsuitvoering
verdeeld over de verschillende artikelonderdelen. Er doen zich vervolgens
mee- en tegenvallers voor. Op sommige beleidsartikelen heb je dan wat over
en op andere wat tekort. Het putten uit de loonbijstelling voor kleine bedragen,
zoals voor de dekking van dit amendement, kan voorkomen dat wij elders in
beleidsbudgetten moeten snijden. Wij dachten dat gezien de omvang van de loonbijstellingspot –
ongeveer 16 mln. – het daaruit putten voor de dekking van beide amendementen
goed te verdedigen is.De heer Van Boxtel (D66):Ik heb ook nog een vraag, voorzitter. Ik heb gisteren nog gewezen op een
post in de bouwkaders. De minister heeft gezegd: ik neem dat mee in de wachtlijstenbrief.
Ik wil nu al graag weten of zij het een post vindt die hiervoor aangesproken
zou kunnen worden.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Het gaat om de post voor de instandhoudingsbouw, zoals bekend.
Dit geld is niet toegevoegd aan de budgetten. Het COTG heeft voorgesteld met
een soort trekkingsrechten te gaan werken. Dat is een nieuwe regeling, waarbij
de instellingen moeten aantonen dat zij het geld voor dat doel besteed hebben
om daarop te kunnen trekken. Er is een zo goed mogelijke schatting gemaakt.
Het bedrag van 172 mln. zal in 1997 vrijwel zeker niet helemaal tot besteding
komen. Wij vonden het verantwoord, op grond van die schatting en de berekeningen
van onze ambtenaren, daaruit 140 mln. voor de bestrijding van de problematiek
van de wachtlijsten gehandicapten te bestemmen. Daarmee is de grens bereikt
van wat wij naar onze mening moeten reserveren.De (algemene) beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Gelet op het aantal aan de staatssecretaris gestelde vragen en de te verwachten
lengte van het antwoord schors ik de vergadering voor de lunchpauze.De vergadering wordt van 12.17 uur tot 13.00 uur geschorst.Voorzitter: BukmanDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-2745-2762.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl