Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de aanspraak op een inkomensafhankelijke financiële bijdrage in de kosten van kinderen (Wet op het kindgebonden budget) (30912)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 4614-4637

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-07-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 84, pagina 4614-4637

21-06-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30912Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat over het ontslagrecht en de participatietopPagina 4637-4651
Debat naar aanleiding van algemene overleggen op 24 mei en 20 juni 2007 over het geneesmiddelenbeleid en zelfzorggeneesmiddelenPagina 4586-4590
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 21 juni 2007)Pagina 4651-4652
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 juni 2007 over maatschappelijke opvangPagina 4569-4574
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Embryowet in verband met het schrappen van de termijn waarbinnen een voordracht moet worden gedaan voor een koninklijk besluit op grond waarvan artikel 24, onderdeel a, vervalt (31046)Pagina 4574-4585
Presentie en opening (donderdag 21 juni 2007)Pagina 4569-4569
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 houdende bepalingen betreffende het toezicht op en de controle van derden die collectieve middelen ontvangen en uitgeven, alsmede betreffende de toegang van de Algemene Rekenkamer tot de Nederlandsche Bank N.V. (Derde wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (30660)Pagina 4569-4569
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het geneesmiddelenbeleid en zelfzorggeneesmiddelen,te weten: - de motie-Schermers c.s. over het achter de toonbank plaatsen van zelfzorggeneesmiddelen in de UAD-categorie (30800 XVI, nr. 151); - de motie-Van Gerven over de vergoeding van dure geneesmiddelen in gehandicapteninstellingen (30800 XVI, nr. 152); - en nog drie moties (30800 XVI, nrs. 153, 154 en 155)Pagina 4592-4592
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de agenda van de Europese Top,te weten: - de motie-Ten Broeke/Pechtold over het cruciale belang van de interne markt voor de groei van de werkgelegenheid en de welvaart (21501-20, nr. 358), en - de motie-Peters c.s. over transparantie in de onderhandelingen over een nieuw Europees verdrag (21501-20, nr. 359)Pagina 4591-4591
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de aanspraak op een inkomensafhankelijke financiële bijdrage in de kosten van kinderen (Wet op het kindgebonden budget) (30912)Pagina 4614-4637
Regeling van werkzaamheden (donderdag 21 juni 2007)Pagina 4590-4591
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Embryowet in verband met het schrappen van de termijn waarbinnen een voordracht moet worden gedaan voor een koninklijk besluit op grond waarvan artikel 24, onderdeel a, vervalt (31046)Pagina 4592-4613

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 163 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
inzake de aanspraak op een inkomensafhankelijke financiële bijdrage in
de kosten van kinderen (Wet op het kindgebonden budget) (30912).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik constateer dat er nog geen sprekers beschikbaar zijn, dus ik schors
de vergadering maar even.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Zo'n tien jaar geleden speelde mijn fractie al met de gedachte
om een kindgebonden budget voor te stellen. Hierbij wil ik speciaal refereren
aan oud-Kamerlid Van Dijke, die daar toen als eerste mee kwam. Vandaag is
voor mijn fractie dan ook een mooie dag. Ouders krijgen straks een bijdrage
per kind. Zo wordt een rechtstreeks verband gelegd tussen de kosten die kinderen
met zich brengen en de tegemoetkoming die ouders hiervoor krijgen. Wij realiseren
ons dat het niet de exacte invulling is die ons oorspronkelijk voor ogen stond,
maar desondanks is dit een hele verbetering ten opzichte van de huidige situatie.Het is fantastisch dat er ook extra geld voor het kindgebonden budget
beschikbaar komt. Ouders hebben naast rust en tijd om hun kinderen op te voeden
ook de middelen nodig om dit te kunnen doen. De kosten voor kinderen zijn
hoog. De koopkracht van mensen neemt aanzienlijk af wanneer zij kinderen krijgen,
terwijl de samenleving er baat bij heeft dat kinderen worden geboren. De overheid
moet dan ook ouders willen ondersteunen bij de opvoeding, door hun genoeg
tijd te gunnen om voor hun kinderen te zorgen en door hun financiële
middelen ter beschikking te stellen.Omdat er nog onduidelijkheid is over de exacte vormgeving van het kindgebonden
budget, willen wij de minister wel een aantal suggesties aan de hand doen.
De inkomensafhankelijkheid van het budget houdt voor ons niet alleen in dat
boven een bepaald inkomen geen recht meer bestaat op het budget, maar ook
dat rekening wordt gehouden met de koopkracht van de minima. Daarnaast is
het kindgebonden budget een uitkering per kind. Voor ons betekent dit dat
mensen met meer kinderen meer budget moeten krijgen. Wij wachten de uitwerking
af, maar ik doe alvast deze suggesties.Over de uitvoering heeft mijn fractie nog een aantal vragen. De exacte
invulling van het kindgebonden budget is nog niet duidelijk. Bij AMvB worden
hiervoor nadere regels opgesteld. Mijn fractie pleit ervoor deze essentiële
onderdelen gewoon vast te leggen in de wet. Mijn fractie begrijpt overigens
niet waarom de hoogte van het bedrag nog openstaat, terwijl al omschreven
is welke inkomensgrenzen worden geaccepteerd en welk afbouwpercentage van
toepassing is. Waarom laat de minister nu niet alles open en regelen wij straks
de hele vormgeving niet ineens, waarna wij dat in de wet vastleggen? Graag
hoor ik een reactie van de minister.Ouders worden straks geconfronteerd met twee instellingen waarvan zij
geld krijgen: de SVB voor de kinderbijslag en de Belastingdienst voor het
kindgebonden budget. Het is goed dat het kindgebonden budget ambtshalve wordt
verstrekt. De Belastingdienst neemt de gegevens over van de SVB. Wel moeten
de ouders straks nog controleren of de gegevens correct zijn. Betekent dit
dat er toch een administratieve stap nodig is voor de ouders? En zo ja, waarom
moeten ouders dan nog gecontroleerd worden? Kan dit niet in één
keer worden verwerkt?Ik wil ook een opmerking maken over de uitvoerende instantie, de Belastingdienst.
Het is bekend dat deze dienst grote problemen heeft bij de uitvoering van
regelingen. Eerlijk gezegd, maken wij ons een beetje zorgen of dit wel gaat
lukken voor het kindgebonden budget. Waarom heeft de minister de Belastingdienst
gekozen als uitvoerende instantie? Is hij ervan overtuigd dat de Belastingdienst
het kindgebonden budget zonder problemen kan invoeren? Graag hoor ik hierop
een reactie.Tot slot hoor ik nog graag een reactie op de toenemende complexiteit van
het stelsel. De geldstromen voor kinderen zijn een grote wirwar aan het worden.
Ik probeer een kort overzichtje te geven, zonder uitputtend te willen zijn.
De ouders krijgen kinderbijslag, straks het kindgebonden budget, de kinderopvangtoeslag,
de ouderschapsverlofkorting als de ouder meedoet aan de levensloopregeling,
de combinatiekorting, de aanvullende combinatiekorting, de alleenstaande-ouderkorting
en de aanvullende alleenstaande-ouderkorting. Daar komt straks nog de nieuwe
combinatiekorting bij. Dit alles via de Belastingdienst.Achter deze opsomming gaat een indrukwekkende financiële administratie
schuil. Ouders moeten van goeden huize komen om daar nog een weg in te vinden.
Mijn fractie vindt het eigenlijk van de gekke dat deze regelingen allemaal
apart van elkaar bestaan en apart aangevraagd moeten worden. Het kabinet wil
de administratieve lasten verlichten, maar dat doe je niet met zoveel regelingen.
Ook werkt de complexiteit van de regelingen het niet-gebruik in de hand. Ouders
vergeten een tegemoetkoming aan te vragen of maken daar fouten bij. Ik vraag
de minister dan ook of hij een onderzoek wil starten naar de integrale aanvraag
van kindgerelateerde regelingen of, nog liever, ambtshalve toekenning van
deze regelingen wil organiseren, met als doel het voor de ouders eenvoudiger
te maken om een tegemoetkoming in de kosten van de kinderen te krijgen. Ik
hoor graag wat de minister hiervan vindt.Mevrouw Langkamp (SP):U geeft een hele opsomming van allerlei regelingen met betrekking tot
gezinnen met kinderen. Hoe ziet u de kinderbijslag in dit kader? Bent u niet
van mening dat die regeling erbij betrokken moet worden, opdat er één
regeling komt voor mensen met kinderen?De heer Voordewind (ChristenUnie):Het verschil is dat de kinderbijslag een inkomensonafhankelijke regeling
is, zodat er een vast bedrag wordt uitgekeerd voor kinderen. Dat zien wij
los van de andere toeslagen.Mevrouw Langkamp (SP):Dat klopt, maar ik begrijp niet waarom de kinderbijslag niet net als alle
andere regelingen inkomensafhankelijk wordt. De mensen met de hoogste inkomens
hebben dat geld eigenlijk niet nodig. Op die manier kunnen wij heel eenvoudig één
regeling maken, die heel overzichtelijk is voor de ouders. Kunt
u nog een keer uitleggen waarom de kinderbijslag er niet bij betrokken moet
worden?De heer Voordewind (ChristenUnie):Dan moeten wij teruggaan naar de geschiedenis van de kinderbijslag, die
is ontstaan als een vergoeding voor het krijgen van kinderen. Omdat wij dat
als samenleving belangrijk vinden, hebben wij met elkaar vastgesteld dat iedereen
ongeacht het inkomen een bepaald vast bedrag per kind krijgt. Er wordt nu
een kindgebonden budget geregeld, maar wij pleiten ervoor om de kinderbijslag
in stand te houden zoals hij is.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik neem aan dat u bekend bent met het coalitieakkoord en dat u zich ervan
bewust bent dat uw vraag daarmee enigszins op gespannen voet staat. Wij hebben
heel nadrukkelijk afgesproken dat de toeslag voor de kinderopvang apart daarvoor
bestemd blijft en dat daarvoor middelen gereserveerd zijn. Ik weet niet welk
balletje u probeert op te gooien, maar ik vraag u om aan die afspraak te voldoen.
Dat zou betekenen dat er geen onderzoek hoeft te komen naar de kinderopvangtoeslag.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik ben mij bewust van wat in het coalitieakkoord is afgesproken. Wij zijn
grote voorstanders van deze wet, ook al hebben wij in het verleden een andere
regeling voorgestaan. Ik heb een opsomming gegeven van alle regelingen die
er zijn. Ik vraag niet om de situatie te wijzigen, maar om in het belang van
de ouders die een grote hoeveelheid aanvraagformulieren moeten invullen en
daarbij mogelijk fouten of missers kunnen maken, te bekijken of dat niet eenvoudiger
kan, ook in het kader van de lastenverlichting et cetera.Mevrouw Hamer (PvdA):Laten wij geen naïef spel met elkaar spelen. Uw partij hecht op allerlei
momenten aan handhaving van het coalitieakkoord. Het is niemand ontgaan dat
er een heftige discussie is geweest tussen uw en mijn partij over uw aanvankelijke
voorstellen over deze toeslag. Ik zal er in mijn termijn op ingaan dat wij
nadrukkelijk hebben afgesproken om deze twee naast elkaar te laten bestaan.
Ik vraag u om u aan de afspraken te houden en de kinderopvangtoeslag er verder
buiten te laten.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dat mag u vragen. Ik heb gevraagd of het mogelijk is om tot zo'n onderzoek
te komen en ik wacht de reactie van de minister af. Ik zeg nogmaals dat wij
dit wetsvoorstel van harte ondersteunen.Mevrouw Sterk (CDA):Ik hoor graag de garantie van de heer Voordewind dat dit onderzoek er
niet toe kan leiden dat de kinderopvangtoeslag uiteindelijk in het kindgebonden
budget komt. Ik denk dat mevrouw Hamer dat ook bedoelde. Als u zegt dat dit
niet uw intentie is en dat u uw handtekening onder dat akkoord hebt gezet,
is dat misverstand de wereld uit.De heer Voordewind (ChristenUnie):Het gaat ons om een onderzoek naar het voor de ouders vereenvoudigen van
de aanvraag. Wij trekken daarbij een vergelijking met de aanvraag voor kinderbijslag
via de SVB. Wij vragen niet om het ontwikkelen van een nieuw systeem. Dat
debat hebben wij gevoerd.De heer Dibi (GroenLinks):Het lijkt erop dat de heer Voordewind de kinderopvangtoeslag via een omweg
wil integreren in het kindgebonden budget. Dat is mijns inziens onwenselijk
en in tegenspraak met het coalitieakkoord.Er zijn op dit moment allerlei regelingen, zoals de kinderbijslag, de
kinderkorting, de aanvullende kinderkorting, combinatiekortingen en de heffingskorting
voor de thuiszittende partner, door mijn politiek leider wel de aanrechtsubsidie
genoemd. Waarom presenteren wij hier vandaag niet één geïntegreerde
tegemoetkoming in de kosten van kinderen? Al is de kinderbijslag niet-inkomensafhankelijk,
het is een tegemoetkoming in de kosten, net als het kindgebonden budget. De
kinderbijslag betreft dezelfde doelgroep.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik begrijp dat hierover in de Kamer een lange discussie is gevoerd. Wij
zijn blij dat wij nu de kinderkorting omzetten in het kindgebonden budget.
Wij zien daarin een versterking van de gezinnen en een tegemoetkoming in de
kosten die verband houden met kinderen. Ik tel mijn zegeningen en heb nu nog
een andere vraag uitstaan bij de minister.De heer Van der Vlies (SGP):De kinderopvangtoeslag is een groot offer geweest, denk ik, want ik herinner
mij heel goed dat die in de perspectieven van de ChristenUnie een rol speelde.
Ik vraag de heer Voordewind niet al te braaf te zijn en zich niet in de armen
van de coalitie te vleien. Hij kan toch vragen stellen over de toekomst? VoordewindHij
is het toch wel met mij eens dat het perspectief op een echt kindgebonden
budget moet blijven bestaan?De heer Voordewind (ChristenUnie):Wij hebben natuurlijk heel goed naar de toekomst gekeken toen wij de coalitiebesprekingen
voerden. Ik moet toegeven dat wij die slag niet hebben binnengehaald, maar
wij tellen onze zegeningen en zijn blij dat er een kindgebonden budget komt.
Er wordt 450 mln. extra voor gereserveerd. Gezinnen met meer kinderen gaan
er daardoor op vooruit. Ons pleidooi is om zo mogelijk tot een vast bedrag
te komen. Je kunt niet alles binnenhalen, maar dit geld hebben
wij in ieder geval als kindgebonden budget binnengehaald. U weet ook dat wij
ons ervoor hebben ingespannen de overdraagbaarheid te handhaven van de algemene
heffingskorting voor kinderen tot en met zes jaar. Die is wel in het regeerakkoord
opgenomen. U weet ook dat wij de vrijstelling van de sollicitatieplicht voor
alleenstaande moeders met kinderen tot vijf jaar hebben binnengehaald. U weet
ook dat er een tegemoetkoming is binnengehaald voor kostwinnersgezinnen met
pleegkinderen, chronisch zieke en gehandicapte kinderen. Ik vraag u dan ook,
mijnheer Van der Vlies, om bij dit regeerakkoord uw zegeningen te tellen.De heer Blok (VVD):Zoals de heer Voordewind terecht aangeeft, komt dit uit de koker van de
ChristenUnie. Hij is niet ingegaan op de exporteerbaarheid van het kindgebonden
budget. Ik ben benieuwd of dat ook de bedoeling van de ChristenUnie was toen
men dit bedacht.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik heb uw amendement gezien, mijnheer Blok. Wij bekijken of dat juridisch
haalbaar is. Ik wacht de eerste termijn van de minister af om te horen of
het uitvoerbaar is. Mocht dat het geval zijn, dan zullen wij welwillend naar
uw amendement kijken. Ik begrijp dat de kinderkorting niet exporteerbaar was
en dat exporteerbaarheid nu wel wordt voorgesteld.De heer Bosma (PVV):Voorzitter. De overheid kan vrouwen behulpzaam zijn bij emancipatie. Dat
is belangrijk omdat er geen tekenen zijn dat de economie het rustiger aan
gaat doen. Sterker nog, De Nederlandsche Bank verwacht dat de economie tot
2009 met 2 tot zelfs 3% zal groeien. Wij hebben dus iedereen nodig.
Wie daaraan twijfelt, moet maar even een ommetje maken in de buurt van dit
eerbiedwaardige gebouw. In veel etalages hangen bordjes met de tekst "collega's
gezocht". Dezelfde tekst zie je op auto's staan. Het is dus zaak, ervoor
te zorgen dat niemand aan de kant blijft staan.De kindertoeslag komt uit de nalatenschap van staatssecretaris Joop Wijn.
Hij voerde daarmee een motie uit van deze Kamer. Aanvankelijk weigerde hij
dat te doen, omdat naar zijn mening de Belastingdienst niet in staat was de
toeslag uit te voeren. Dat sloeg op het jaar 2006. Hij voegde daaraan toe
dat het in 2008 wél moet kunnen. De Belastingdienst heeft echter op
tal van fronten te maken met achterstanden. Daarover vond gisteravond nog
een spoeddebat plaats in deze zaal; de microfoon is er bij wijze spreken nog
warm van. De staatssecretaris van Financiën was er ook bij. De kop bij
Telegraaf.nl luidde: "janboel bij UWV en fiscus", terwijl Elsevier.nl
repte van "chaos bij de fiscus". Kan de staatssecretaris garanderen
dat de capaciteitsproblemen nu zijn opgelost? Is de uitvoering gegarandeerd
of wachten ons dezelfde problemen die gisteravond ter sprake kwamen? Dat zou
onaanvaardbaar zijn, want het zou schade berokkenen aan miljoenen mensen.
Is ook de SVB op orde? Deze bank fungeert immers als verbindingsorgaan.Actal had sterke bezwaren tegen het oorspronkelijke wetsvoorstel. De minister
zegt dat alle aanbevelingen van Actal zijn opgevolgd. Is dat werkelijk het
geval? Nederland zit niet te wachten op weer een bureaucratische nachtmerrie.
Is het formulier straks eenvoudig in te vullen?De kindertoeslag levert een bedrag op per gezin. Dit in tegenstelling
tot de kinderbijslag die per kind wordt toegekend. Het wetenschappelijk bureau
van het CDA presenteerde een aantal weken geleden een plan om de kindertoeslag
ook te laten gelden voor het tweede kind. De ChristenUnie zit ook op die lijn.
Het debat moet nog worden afgerond en het CDA pleit nu al voor uitbreiding!
Het wetenschappelijk bureau van het CDA is een machtig orgaan binnen die partij
en ik ben benieuwd wat de minister van dit plan vindt.Voorzitter: WildersDe heer Bosma (PVV):Voorzitter. Mijn fractie is weinig enthousiast over de kindertoeslag.
Dat heeft te maken met de drempel die deze regeling kent. Ik kan het geen
armoedeval noemen, want die drempel is er pas bij € 28.000. Het
is echter wel een "werkval" of een "herintredersval".Mevrouw Sterk (CDA):Wij spreken nu toch over het kindgebonden budget en niet over de kindertoeslag?De heer Bosma (PVV):De kindertoeslag maakt onderdeel uit van het kindgebonden budget.Mevrouw Sterk (CDA):Dan voer ik kennelijk een debat over een ander onderwerp. Volgens mij
hebben wij het gewoon over het kindgebonden budget. Dat is een andere naam
voor hetgeen indertijd "kindertoeslag" heette. Dat is dan helder.
Ik was namelijk wat in verwarring.De heer Bosma (PVV):Ik had het dus over een "werkval" of een "herintredersval".
Naarmate een vrouw meer gaat werken, moet een groter deel van de toeslag weer
worden ingeleverd. Dat kan een aanmoediging zijn om het wat rustiger aan te
doen, bijvoorbeeld om niet 5 maar 4 dagen te werken. Maar wij hebben die vrouwen
de komende jaren hard nodig, vooral in beroepsgroepen waarin vrouwen actief
zijn, zoals de zorg en het onderwijs. Daar gelden enorme achterstanden.Mijn fractie heeft principiële bezwaren tegen de export van uitkeringen.
Dit wetsvoorstel leidt ertoe dat er weer veel geld over de grens gaat. In
totaal een bedrag van 7 mln. Daarnaast kost het hele exportcircus ook nog
eens een enorm bedrag. In totaal kost de uitvoering 4,5 mln. en volgens de
paperassen gaat dit vooral in de export zitten, dus in verscheping naar het
buitenland. Ik weet het exacte bedrag niet, maar het gaat om veel geld. Het
is een leuke nieuwe klus voor de Belastingdienst, maar moet dit zo veel geld
kosten? Het is echt een wanverhouding, een prachtige illustratie van de exorbitante
overhead die er kennelijk moet zijn om de overheid in beweging te brengen:
meer dan de helft van het eigenlijke bedrag is nodig voor de verwerking. Ik
snap hier niets van. Wat doet de overheid met dat geld? Worden de muntjes
stuk voor stuk opgepoetst voordat ze worden uitgevoerd, vliegt elk bankbiljet
business class? Graag een toelichting.Het is een vreemde zaak, Nederlands belastinggeld verschepen over de grens,
wat ook nog eens miljoenen euro's kost. Maar veel principiëler:
waarom moeten kinderen die in het buitenland wonen, überhaupt door de
Nederlandse belastingbetaler worden gefinancierd? Welke morele plicht hebben
wij om kinderen in het Rifgebergte of Anatolië te voorzien van een natje
of een droogje? Kan de minister uitleggen hoe Nederland daar beter van wordt?Zeven plus vier, dus bijna 11 mln. kost dit alles. Het is geen goed idee.
Bij de kinderkorting bestond de eis nog dat het kind op hetzelfde adres moest
wonen, maar bij de toeslag gaat dit vervallen. Waarom is dat?De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Langkamp. Zij zal haar maidenspeech houden. Zoals
gebruikelijk, worden er dan geen interrupties toegestaan.Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. Opgroeien in armoede is van invloed op de ontwikkeling van
kinderen. Veel kinderen krijgen niet iedere dag vers fruit, verse groenten
of zelfs warm eten, zitten niet op een sportclub of muziekles en gaan niet
mee op schoolreisje, omdat hun ouders de ouderbijdrage niet kunnen betalen.
Op sommige scholen worden zelfs de kleren van arme kinderen gewassen en wordt
regelmatig een lunch verzorgd omdat de kinderen geen brood meekrijgen naar
school. In ons land groeien inmiddels een half miljoen kinderen op in armoede.
Deze kinderen worden aan het begin van hun leven op een achterstand gezet
die ze de rest van hun leven waarschijnlijk niet meer inhalen.Een verhoging van het inkomen van de ouders leidt direct tot een verbetering
van de leefomstandigheden en toekomstkansen van deze kinderen. Daarom is het
goed dat in 2001 is besloten om ouders extra tegemoet te komen in de kosten
van kinderen door middel van de kinderkorting. Maar wat is het geval? Een
grote groep van ouders die de kinderkorting het hardst nodig hebben, ontving
jarenlang minder of zelfs helemaal geen kinderkorting, terwijl ze daar wel
recht op had. Hoe verzin je het? Het gaat hierbij vooral om werkende alleenstaande
ouders en eenverdieners met een laag inkomen. Omdat zij te weinig inkomstenbelasting
betaalden, konden zij de kinderkorting niet of slechts gedeeltelijk aftrekken.
Hierdoor zijn ze de afgelopen jaren een bedrag tot zo'n € 800 per
jaar misgelopen, wat neerkomt op bijna € 70 per maand, oftewel zeven
pakken luiers. Volgens het Nibud kost één kind minimaal € 200
per maand.Gelukkig heeft de Kamer keer op keer aan de bel getrokken, met als resultaat
het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken. Dit wetsvoorstel repareert deze
tekortkoming; beter laat dan nooit. De kinderkorting wordt omgezet in een
kindgebonden budget. Vanaf 1 januari 2008 zal de Belastingdienst maandelijks
per gezin een inkomensafhankelijk kindgebonden budget uitkeren in de vorm
van een voorschot. Een goede zaak: het is goed dat ouders met een laag inkomen
nu in aanmerking komen voor deze tegemoetkoming in de kosten van kinderen,
het is goed dat ze dit bedrag maandelijks krijgen uitbetaald en het is ook
goed dat dit inkomensafhankelijk is, zodat het geld daar terechtkomt waar
dit het hardst nodig is.Over een eerlijke verdeling gesproken: wij hadden het liefst gezien dat
alle regelingen inkomensafhankelijk zouden worden. De SP is voor inkomensafhankelijke
kinderbijslag. Hiervoor hebben wij jaren geleden al een voorstel gedaan, het
voorstel dat ik nu laat zien. Graag ontvang ik een reactie van de minister
op dit voorstel.Wij begrijpen niet dat destijds is gekozen voor een apart instrument naast
de kinderbijslag en waarom daar nu aan wordt vastgehouden. De kinderbijslag
en het kindgebonden budget zijn regelingen om ouders tegemoet te komen in
de kosten van kinderen. Waarom is niet gekozen voor één nieuwe,
inkomensafhankelijke regeling? Het bestaan van twee aparte regelingen naast
elkaar maakt het er voor de ouders niet overzichtelijker op. Ook de Raad van
State ziet geen overtuigende redenen voor een afzonderlijke wettelijke regeling
voor het kindgebonden budget. Hoe staat de minister tegenover het idee van
de SP om deze twee regelingen te integreren?Er zitten nog een aantal minder goede kanten aan dit wetsvoorstel. In
het voorstel is niets extra's geregeld voor de gezinnen die al die tijd geen
of slechts een deel van de kinderkorting ontvingen terwijl zij daar wel recht
op hadden. Zij hebben die kinderkorting het hardst van allemaal nodig gehad
en zij zijn er in de afgelopen jaren fors op achteruit gegaan, bijvoorbeeld
als gevolg van de invoering van het nieuwe ziektekostenstelsel, de hogere
huren, de hogere energierekening en noem maar op. Het gaat om ruim honderdduizend
gezinnen. Kan de minister aangeven hoeveel deze gezinnen in totaal zijn misgelopen?
De SP-fractie vindt dat deze gezinnen gecompenseerd moeten worden. Is de minister
hiertoe bereid, bijvoorbeeld door hun eenmalig een extraatje te geven, een
kinderbonus?De minister schrijft in de nota naar aanleiding van het verslag dat het
verzilveringsprobleem, minder kinderkorting ontvangen dan waar je recht op
hebt, voor een belangrijk deel wordt opgelost. Betekent dit dat sommige gezinnen
vanaf 2008 nog steeds niet krijgen waar zij recht op hebben? Ik hoor graag
een toelichting op dit punt.Ouders die tot nu toe kinderkorting krijgen en gezinnen die een zorg-,
huur- of kinderopvangtoeslag ontvangen, zullen het kindgebonden budget automatisch
in de vorm van een voorschot ontvangen. Naar schatting 10% tot 15%
van de gezinnen die nu in aanmerking komen voor de kinderkorting, zullen het
kindgebonden budget zelf moeten aanvragen. Hoe zorgen wij ervoor dat zij dat
tijdig doen, opdat zij met ingang van 1 januari 2008 het kindgebonden
budget ontvangen?Omdat er gewerkt wordt met voorschotten, bestaat het risico dat er te
veel wordt uitgekeerd, waardoor gezinnen achteraf het te veel uitgekeerde
moeten terugbetalen. Hoe zorgen wij ervoor dat dit risico zo beperkt mogelijk
blijft?De Belastingdienst wordt verantwoordelijk voor de uitvoering. De SP-fractie
betwijfelt net als de fractie van de ChristenUnie, gelet op de huidige problemen
met de zorg en de huurtoeslag, of dat wel goed zal gaan. Waarop is de verwachting
van het kabinet gebaseerd dat de invoering van het kindgebonden budget geen
grote problemen zal opleveren? Mijn fractie is hier zeker niet gerust op.
Hoe voorkomt de minister dat het ook bij de uitbetaling van het kindgebonden
budget een puinhoop wordt?Voorzitter. Ik werp een korte vooruitblik op de nabije toekomst. In 2008
wordt het kindgebonden budget per gezin uitgekeerd. In 2009 wordt het per
kind uitgekeerd. Op zich juicht mijn fractie dit toe: hoe meer kinderen, hoe meer kosten. Begrijp ik evenwel goed dat het bedrag dat per
kind uitgekeerd wordt even groot is, ongeacht het aantal kinderen in dat gezin?
Hoe verhoudt zich dat tot berekeningen van de kosten van kinderen door het
CBS? Volgens het CBS kosten drie kinderen ongeveer twee keer zoveel als één
kind. Ik hoor graag een reactie van de minister op dit punt.Ik maak mij zorgen over de gezinnen met één kind en een
laag inkomen. Het scenario is denkbaar dat deze gezinnen erop achteruitgaan
bij de omzetting van het kindgebonden budget per gezin naar het kindgebonden
budget per kind. Zij ontvangen in 2008 € 954 per jaar, maar hoeveel
ontvangen zij vanaf 2009? Mijn fractie vindt het niet acceptabel als dat bedrag
minder wordt. De kosten die deze gezinnen maken, blijven immers hetzelfde.
Kan de minister garanderen dat niemand erop achteruitgaat bij de omzetting
van het kindgebonden budget per gezin naar het kindgebonden budget per kind,
dus ook niet de gezinnen met één kind?De SP-fractie vindt het goed dat eindelijk geregeld wordt dat het geld
terechtkomt bij de gezinnen die dat het hardst nodig hebben. Zij had echter
liever één inkomensafhankelijke regeling gezien. Bovendien vindt
zij dat de gezinnen die de kinderkorting tot nu toe zijn misgelopen, gecompenseerd
moeten worden.De voorzitter:Ik dank mevrouw Langkamp voor haar doorwrochte verhaal. Ik hoop dat zij
mij toestaat, haar als eerste te feliciteren met het houden van haar maidenspeech.
Ik schors daarna de vergadering een paar minuten voor de terechte felicitaties.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Naar oud gebruik wil ik graag mevrouw Langkamp feliciteren
met haar maidenspeech. Toen ik haar naam op de sprekerslijst boven de mijne
zag prijken, had ik echt geen flits: hé, dat wordt een maidenspeech.
Zij hoort er voor mij namelijk al heel erg lang bij. Dat neemt niet weg dat
ik met stijgende verwondering heb gekeken... heb geluisterd naar haar speech.
U begrijpt toch wat ik zeg? Ik wil het nog wel een keer herhalen: geluisterd
naar uw speech. En natuurlijk ook gekeken, zeker weten. Geluk gewenst, en
veel succes in de toekomst.Als we Sytze Faber in zijn "De wet van de koestal" mogen geloven,
heerste er in het formatieoverleg gedateerd 29 januari 2007 grote verwarring
over het kindgebonden budget. Dit was niet het formatieoverleg tussen de onderhandelaars
maar van het daarvoor binnen de ChristenUnie aangewezen team dat degenen begeleidde
die het echte overleg deden. Hij doet daarvan verslag, niet afgestempeld door
de politieke leiding van de ChristenUnie, maar het staat er dan toch maar.
Ik zal er even uit citeren: "Er is een wat warrige discussie over het
door de ChristenUnie gewenste kindgebonden budget. Het is onduidelijk welk
budget beschikbaar zal zijn. Op steun van het CDA hoeft niet gerekend te worden.
Jan Peter vindt het al heel wat als de ChristenUnie de naam van kindgebonden
budget wordt gegund." Die passage staat na een opmerking over de afschaffing
van de algemene heffingskorting, die als bittere pil wordt ervaren. Die verwarring en die bitterepilervaring kan de SGP-fractie zich goed
voorstellen, zelfs meer dan dat. Terwijl de hoogte van het kindgebonden budget
per 2009 nog niet vaststaat, is de afschaffing van de algemene heffingskorting
al zeker, zij het dat die van lieverlee wordt doorgevoerd. Wat met de ene
hand gegeven wordt in het kindgebonden budget, wordt met de andere hand weer
meer dan genomen met de afschaffing van de overdraagbare algemene heffingskorting
en het extra geld dat naar de kinderopvang gaat.De heer Voordewind (ChristenUnie):De heer Van der Vlies heeft in het regeerakkoord kunnen lezen dat de overdraagbaarheid
van de algemene heffingskorting bij kinderen onder de zes jaar gehandhaafd
wordt.De heer Van der Vlies (SGP):Zeker, maar bij oudere kinderen niet. Ik moet inderdaad de nuance aanbrengen
dat het niet geldt bij kinderen tot zes jaar.Oppervlakkig beschouwd, zou men kunnen denken dat het wetsvoorstel dat
we vandaag behandelen, precies past bij het verkiezingsprogramma van de SGP.
Dat vraagt immers om een vertaalslag waarin er een kindgebonden budget komt
dat beschikbaar is voor alle ouders. Dit wetsvoorstel suggereert de realisering
daarvan, maar het is slechts een kleine stap naar wat ons voor ogen staat.
Eigenlijk is het op hoofdlijnen gewoon het wetsvoorstel van het vorige kabinet
dat diende als vervanging van de kinderkorting. Dat voorstel had twee doelen:
het verzilveringsprobleem oplossen en het integreren van inkomensafhankelijke
regelingen. Prima doelen, niets mis mee. Eigenlijk is het dus gewoon dezelfde
regeling in een nieuw jasje: geen kinderkorting maar een kindersubsidie.De SGP-fractie acht het positief als gezinnen financieel ondersteund worden.
In gezinnen worden immers de belangrijke dingen van het leven geleerd. Daar
leren kinderen waarden en normen. Daar leren kinderen onderscheid tussen goed
en kwaad. Daar worden kinderen geestelijk gevormd. Daar krijgen kinderen een
goede basis voor hun verdere leven. Uiteraard laat ik nu de vele schrijnende
problemen die er ook kunnen zijn, zoals het mislukken van de opvoeding of
het zelfs in kindermishandeling ontaarden, buiten beschouwing. Ideaal gesproken
is het zoals ik het hier heb weergegeven.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil een kleine correctie maken. Ik hoop dat de heer Van
der Vlies het met mij eens zal zijn dat het geen pure ombouw in naam van kinderkorting
naar kindertoeslag, die wij kindgebonden budget zijn gaan noemen, betreft.
Er is ook sprake van een verschuiving van de systematiek. Je krijgt de uitkering
niet per huishouden, maar per kind. Ik veronderstel dat ook de heer Van der
Vlies daarmee blij zal zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb daarvoor zojuist dan ook waardering uitgesproken. Ik kom later
te spreken over het probleem dat toen enkele fracties, waaronder die van de
heer Voordewind en de mijne, pleitten voor een kindgebonden budget er heel
nadrukkelijk een accolade was geplaatst achter veel meer dan wat er nu in
zit. Dat kan niet worden ontkend. Daarom beschouw ik het als een eerste stap.
Wat ons betreft moeten er meer volgen.Om de opvoeding te kunnen geven is het belangrijk dat ouders beschikbaar
zijn voor hun kinderen. Ouders moeten hun kinderen kunnen begeleiden. Daar
moet tijd en ruimte voor zijn. Als die ruimte niet geboden wordt of als ouders
altijd maar van huis zijn, is de kans op ontsporing zeer groot. Kinderen hebben
een veilige basis nodig, een thuishaven, een warme plek.Naast alle goede maatregelen en opvoedingsadviezen die gegeven kunnen
worden, is hoe dan ook de financiële kant van de zaak zeer belangrijk.
Het krijgen van kinderen is een geschenk, een gave van God. Het opvoeden van
kinderen is een mooie en verantwoordelijke taak. Het is een opdracht die onvervreemdbaar
is. Het onderhouden van kinderen kan een hele last zijn. Dat staat vast. Voor
een goed gezinsbeleid zijn de financiële randvoorwaarden daarom van groot
belang.Als wij dit wetsvoorstel zelfstandig bekijken, is het oordeel eenvoudig.
Het is weliswaar te weinig, maar het is toch een goed begin. Dat heb ik zojuist
reeds gezegd. Dit wetsvoorstel is onderdeel van het kabinetsbeleid. In dat
beleid worden arbeidsdeelname van iedereen en tweeverdienerschap sterk gepromoot.
Als ik alleen al kijk naar het extra geld dat naar de kinderopvang gaat –
zo'n 700 mln. – wordt dat al duidelijk. Als wij er dan ook nog geleidelijke
afschaffing van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting bij betrekken,
wordt het nog veel duidelijker. De visie erachter is dat ouders zo veel mogelijk
moeten kunnen werken en dat de Staat ervoor zal zorgen dat hun kinderen een
mooi plekje krijgen in de kinderopvang. Dat is niet onze lijn.Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, vormt hierop slechts een
eerste correctie. Het kijkt immers niet naar de wijze waarop ouders hun kinderen
opvoeden of opvangen. Iedere ouder krijgt, afhankelijk van zijn inkomen, een
bedrag in handen in de vorm van een kindgebonden budget. Dat is een eerlijke
benadering. Dat zij nogmaals erkend.Intussen moeten wij niet vergeten dat diezelfde ouders alleen een extra
voordeel in de vorm van kinderopvangtoeslag ontvangen als zij ook buitenshuis
werken of gaan werken. Alleen dán krijgen zij extra geld voor hun kinderen.
Dat is een nare vorm van rechtsongelijkheid. Daar ging het bij het kindgebonden
budget nu juist om. Ik hoor het de heer Van Dijke nog zeggen. Overigens hebben
wij over het eerstgeboorterecht altijd een discussie gehad, maar die strijdbijl
hadden wij begraven. Ik kom er dus niet meer op terug. De rechtsongelijkheid
tussen de formele, reguliere kinderopvang en de informele zouden wij heel
nadrukkelijk gelijktrekken via het instrument van het kindgebonden budget.
Dat gebeurt dus niet.De overheid moet zich niet bemoeien met de vraag hoe ouders hun kinderen
willen laten opvangen; of zij dat via de formele kinderopvang doen –
met budget! – of via de informele – zonder budget! – of
zelfstandig beschikbaar zijn voor hun kinderen – ook zonder budget!Het heeft onze fractie erg verbaasd dat in de beantwoording van onze vragen
waarom de kinderopvanggelden niet zijn meegenomen, zo terughoudend wordt gereageerd.
Er wordt geschreven dat de achtergronden van de kinderopvanggelden en het
kindgebonden budget te verschillend zijn. Dat zou samenvoeging in de weg staan.
Daar staat de handtekening van minister Rouvoet onder, gekozen op een verkiezingsprogramma
waar dat juist als kerndoel in stond. Daar waren wij verwant aan en gelukkig
mee. Tot onze verbazing lezen wij in dezelfde Kamerstukken in het kader van
het verdragsrecht dat kinderbijslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag
gezamenlijk een vorm van gezinsbijslag zijn. Ze zouden daarom hetzelfde moeten
worden behandeld. Daarin vinden wij elkaar gelukkig al weer heel wat beter.Waarom dan toch later zeggen dat het een ander doel is? Want óf
je vindt dat de doelen zo verschillend zijn dat dit ook een verschillende
benadering vergt in verdragsrechtelijk licht, of je vindt dat het in beide
gevallen gaat om vormen van ondersteuning van gezinnen die bijeengevoegd kunnen
worden. De SGP pleit heel duidelijk voor het laatste. Kinderopvangtoeslag
en kindgebonden budget zijn zaken die volledig samengevoegd kunnen worden.
Ze hebben hetzelfde doel, gezinsondersteuning, maar samenvoeging is ook om
administratieve en uitvoeringstechnische redenen veel beter. Het vereenvoudigt
de regels, brengt de administratieve lasten omlaag en het brengt de burger
meer duidelijkheid. Ook is het veel eerlijker. Wat willen wij nu nog meer?Wij hebben de regering en – ik noem hem nog een keer – minister
Rouvoet in het bijzonder daarom geholpen met een amendement. Daarmee wordt
beoogd, ook het geld op basis van de Wet op de kinderopvang te laten verdelen
via het kindgebonden budget. We rekenen op een positieve bejegening.Ik sprak zojuist over een oude regeling in een nieuw jasje. Dat was het
voorstel van het vorige kabinet. Daar wordt nu bij aangesloten voor het komende
jaar. Waarom wordt het bedrag in dat jaar per gezin berekend? Dat is toch
geen echt kindgebonden maar gezinsgebonden budget? Gelukkig gaat dat in 2009
veranderen. Is het nu echt zo moeilijk om dit al in 2008 te doen, zo vraag
ik de staatssecretaris in het bijzonder. Ik kan me bijna niet voorstellen
dat het doorgeven van het aantal kinderen nu echt zo moeilijk is dat het uitstel
rechtvaardigt. Wat is daar zo complex aan?Intussen is er al duidelijkheid dat op een gegeven moment de overdraagbaarheid
van de algemene heffingskorting ophoudt, tenzij de coalitiepartijen het regeerakkoord
wijzigen. Ook het extra geld voor de kinderopvang staat al vast. De negatieve
zaken voor veel ouders zijn dus al bekend, maar we tasten nog in dikke duisternis
over de hoogte van het kindgebonden budget per kind met ingang van 2009. Weten
we pas bij de begroting in 2008 wat het wetsvoorstel voor ouders oplevert?
Hebben we het vandaag dan alleen over de techniek? Omdat het kabinet nu al
volop zoet uitdeelt, zou het wel erg zuur zijn als er in 2009 geen geld meer
was om extra te investeren in het kindgebonden budget.Gezien de karige hoogte van de gezinstoeslagen in Nederland ten opzichte
van andere landen willen wij de regering met klem vragen, alert te zijn en
nu eens echt gezinnen te gaan steunen. De tijd van de individualisering is
nu wel voorbij. In dit verband intrigeert het wat wonderlijk geformuleerde
artikel 3, tweede lid. Wat zijn de concrete plannen?Net kwam de export van onder meer kinderbijslag al aan bod. Waarom is
het nodig dat Nederland anders dan veel andere landen dit soort bijdragen
doorsluist naar kinderen die in het buitenland zijn? Ongetwijfeld zijn er
voorbeelden van landen die dat ook doen, maar Nederland behoort daarin toch
tot de uitzonderingen. Waarom kiest de regering er niet voor, die verdragen
te gaan wijzigen als de door de minister genoemde export verplicht
zou zijn? De export van dit soort toeslagen is voor onze fractie ongewenst.Op zichzelf hebben wij begrip voor een eventuele latere invoeging van
de WTOS in de wet. Het hangt er alleen wel heel erg van af of dit in de praktijk
een echte verbetering betekent. Hoe wil de minister hiermee omgaan? Welke
vorm krijgt die WTOS, de tegemoetkoming in de studiekosten, in de wet?De uitvoering vindt plaats door de Belastingdienst, terwijl bijvoorbeeld
de kinderbijslag via de Sociale Verzekeringsbank wordt uitgekeerd. Zou het
niet een beetje voor de hand liggen om te kijken of die twee zaken niet van
meet af aan wat meer gecombineerd kunnen worden? Afstemming is mooi, maar
we hebben bij de invoering van de diverse toeslagen vorig jaar gezien dat
de uitvoering verre van vlekkeloos verliep. Daar moeten wij niet te laconiek
over doen. Er zou een eenvoudige regeling komen. Naar onze bescheiden mening
is zelfs de regeling voor de zorgtoeslag eenvoudiger. Er hoeft daarmee immers
alleen gekeken te worden naar het inkomen en naar het soort huishouden. Hierbij
moet ook nog eens contact gelegd worden met de SVB om te spreken over het
aantal kinderen.Er wordt verder een betaling per maand voorzien, terwijl de kinderbijslag
per kwartaal wordt gegeven. Ik vraag mij af of dit verschil logisch is. Waarom
is niet in lijn met het gestelde in artikel 11 van de Algemene kinderbijslagwet
gekozen voor een kwartaalbenadering? Zeker nu het kindgebonden budget toch
geen enorm bedrag wordt, zou dat het karakter van het "extraatje"
kunnen opplussen. Misschien zijn er haken en ogen, maar als dat zo is, hoor
ik dat graag van de minister.De opmerking over het verminderen van de werkloosheidsval vindt onze fractie
curieus. Voor velen die uit een situatie met een uitkering op minimumniveau
komen, zal gelden dat hun inkomen op jaarbasis onder de € 30.000
blijft en dus houden zij een precies even hoog kindgebonden budget als in
hun uitkeringssituatie. Sterker, nu krijgen de mensen met een uitkering geen
kinderkorting uitbetaald en is het voor hen dus voordelig om te gaan werken.
Straks maakt het niet uit in welke situatie je verkeert.Ik trek mijn conclusie. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, is
voor de SGP-fractie een goed begin, maar de context van het kabinetsbeleid
waarin het is geplaatst, bevalt ons niet. Dat heb ik verwoord: wat met de
ene hand via de ene wet wordt gegeven, wordt met de andere via andere regelingen
weer stevig weggehaald. Wat vandaag oogt als een mooie vooruitgang voor een
goed gezinsbeleid, blijkt bij nadere beschouwing een camouflage te zijn voor
verdere individualisering van het belastingstelsel en voor een grote nadruk
op het tweeverdienerschap. Helaas!Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Voor u staat een tevreden woordvoerder van de Partij van de
Arbeid. De omzetting van de fiscale kinderkorting in een toeslag is een lang
gekoesterde wens van onze fractie. Wij zijn ook tevreden, omdat de motie van
mijn partijgenoot Crone aan de basis van dit wetsvoorstel ligt. Wij zijn nog
meer tevreden omdat met het coalitieakkoord nadrukkelijk is afgesproken dat
naast het kindgebonden budget ook de kinderopvangtoeslag blijft bestaan en
ouders dus de mogelijkheid behouden om te kiezen. Het is bekend dat ik een
warm voorvechtster ben van de kinderopvang. Daarom zijn wij zeer tevreden
met het grote bedrag van 700.000 mln. dat het regeerakkoord vermeldt.Ik herinner aan het interruptiedebatje. Wij hebben inmiddels van de ChristenUnie
begrepen dat het onderzoek waarom zij heeft gevraagd, absoluut niet tot doel
heeft om ook maar iets af te doen aan de kinderopvangtoeslag. Ik verwacht
dat de minister dat zal bevestigen.In de huidige situatie komt de kinderkorting niet terecht bij degenen
die die het hardst nodig hebben. Alleenstaande ouders met alleen een minimumloon
en alleenverdieners met een minimumloon betalen te weinig belasting om in
aanmerking te komen voor de volledige aftrek. Daarom komen zij niet in aanmerking
voor een volledige tegemoetkoming, hoewel zij recht hebben op deze korting.
De wetswijziging die wij nu behandelen, lost dit verzilveringsprobleem van
de kinderkorting op door deze korting vanaf 2009 om te zetten in een toeslag.
Daarom beoordelen wij dit wetsvoorstel positief. Desondanks heb ik enkele
vragen aan de minister en die betreffen vooral de uitvoering van deze wet.Allereerst wil ik een opmerking maken over het punt van de kleine gezinnen.
Wij vinden het van veel waarde dat niemand er door deze regeling op achteruitgaat.
Onze zorg betreft dus ook de kleine gezinnen. De toeslag zoals die in dit
voorstel is vormgegeven, is kindgebonden, terwijl de kinderkorting een bedrag
per gezin was. Vanaf 2009 zal gelden: hoe meer kinderen, hoe meer toeslag.
Hoewel dit verdedigbaar is, vragen wij de minister wel om ervoor te zorgen
dat niemand er door deze regeling op achteruit kan gaan. Hiervoor is het natuurlijk
van belang dat de marginale druk niet te groot is. Kan de minister dit toezeggen?
Ik weet dat mijn collega Sterk van het CDA straks ook nog zal vragen om een
onderzoek naar hoe de kosten per kind zijn opgebouwd. Ik sluit mij graag bij
haar oproep aan.Een tweede punt betreft het effect van deze regeling op de armoedeval.
Deze is volgens mij vooral afhankelijk van het afbouwpercentage en de lengte
van het traject. Een grote armoedeval zou nadelig kunnen werken voor de arbeidsparticipatie
van de partner die het grootste deel van de zorg van het kind op zich neemt,
en dat is nog altijd in veel gevallen de moeder. Mede in het licht van de
vergrijzing en de krapte op de arbeidsmarkt is het van belang dat werken voor
iedereen aantrekkelijk blijft. Ook is het van groot belang dat ouders met
een grote zorgtaak aansluiting behouden met de arbeidsmarkt. De vraag is,
hoe de minister hier in de uitvoering van deze regeling rekening mee gaat
houden.Wij zijn bij het debat over de verantwoording nogal kritisch geweest over
de hele toeslagenuitvoering bij de Belastingdienst, iets wat de staatssecretaris
van Financiën niet zal zijn ontgaan. Nu er weer een nieuwe toeslag bijkomt,
is de vraag hoe dat met de uitvoering gaat, en of hij ons gerust kan stellen
dat deze toeslag meteen vanaf het eerste moment zorgeloos verloopt. Ik ga
ervan uit dat tegen de tijd dat deze toeslag wordt ingevoerd het probleem
met alle andere is opgelost, maar ik wil daarvan wel een verzekering.Mevrouw Langkamp (SP):Hoe denkt u over inkomensafhankelijke kinderbijslag?Mevrouw Hamer (PvdA):Dat lijkt sympathiek. Ook binnen mijn partij is daarover
gesproken. Op dit moment zijn wij daar geen voorstander van, omdat wij de
nadelen niet vinden opwegen tegen de voordelen.Mevrouw Langkamp (SP):Wat zijn de nadelen?Mevrouw Hamer (PvdA):De berekening is moeilijk. Tot nu toe wordt de kinderbijslag gerealiseerd
als een bijdrage voor iedereen die kinderen heeft, en dat willen wij graag
zo laten.Mevrouw Langkamp (SP):Ik begrijp niet dat het moeilijk te berekenen zou zijn, want het kindgebonden
budget is ook niet moeilijk te berekenen. Als wij dat samenvoegen, is dat
probleem opgelost.Mevrouw Hamer (PvdA):De kinderbijslag is bedoeld om iedereen een ondersteuning te geven voor
een kind. Wij vinden dat goed.Er komt nog een amendement van mevrouw Sterk en mij om de Kamer betrokken
te houden bij de verdere wetsvoorstellen.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil de minister en de fractie van de ChristenUnie allereerst
feliciteren met de moeizame, doch geslaagde geboorte van het kindgebonden
budget. Zij zetten zich al lange tijd in om via het kindgebonden budget een
subsidie te realiseren voor thuisblijfmoeders. Het is goed om te zien dat
je, als je gelooft en lang genoeg doorzet, in staat bent om hier langgekoesterde
idealen te verwezenlijken. In tijden van nood zal ik mij daaraan vastklampen.De GroenLinks-fractie is tevreden met de oplossing die de voorliggende
wet biedt voor het verzilveringsprobleem. Het probleem van de kinderkorting
was dat ruim 100.000 huishoudens geen belasting betalen, omdat hun inkomen
te laag is. Als je geen belasting betaalt, kun je ook niets aftrekken. Vooral
werkende ouders rondom het minimumloon zijn de grote winnaars, een enorm winstpunt.Ik sta eerst stil bij de filosofie achter het kindgebonden budget. Hoewel
ik de ChristenUnie heb gefeliciteerd met de geboorte, betekent dit niet dat
GroenLinks dezelfde filosofie heeft. In een weblog schreef de huidige staatssecretaris
Tineke Huizinga-Heringa over het kindgebonden budget: "Zij kunnen het
geld besteden aan kinderopvang buitenshuis, maar zij mogen het ook zelf houden
als zij ervoor kiezen, de zorgtaken voor kinderen zelf op zich te nemen en
daarvoor een deel van hun inkomsten op te geven." Steeds meer mensen
lijken in te zien dat dit een goed idee is dat uitstekend bij deze tijd past.
In de verkiezingscampagne heeft de heer Rouvoet het volgende opgemerkt: "Gratis
kinderopvang vind ik echt zot. De primaire verantwoordelijkheid ligt bij de
ouders. Het is een heel rare visie op wie verantwoordelijk is voor de opvang
van kinderen. Dat zijn dus een soort staatscrèches." De indruk
wordt gewekt dat het kabinet met het kindgebonden budget een waardeoordeel
uitspreekt over het traditionele gezin tegenover het moderne gezin. Het wetsvoorstel
hinkt daarmee op twee benen. Dat zien wij terug in de toelichting op de wet,
waarin staat dat het kabinet hecht aan het gezin als plaats waar kinderen
worden opgevoed en waar essentiële waarden en normen worden overgedragen.
Meer kinderen brengen meer kosten met zich mee. Omdat de wet op twee benen
hinkt, doet de fractie van GroenLinks dat ook. Voor zover het kindgebonden
budget is bedoeld voor het ondersteunen van arme gezinnen in de kosten voor
de kinderen, heeft de wet onze steun. Wij zijn echter tegen het onderdeel
waarmee het verlies aan inkomen voor de thuisblijvende moeder wordt gecompenseerd.De heer Voordewind (ChristenUnie):Is de heer Dibi het met mij eens dat dat tweezijdig geldt? In de eerste
plaats kan men het kindgebonden budget gebruiken om zelf de kinderen op te
vangen. In de tweede plaats is het mogelijk om informele kinderopvang te organiseren.
Daarvan moet de heer Dibi toch ook een voorstander zijn?De heer Dibi (GroenLinks):Het is correct dat het enerzijds een mogelijkheid biedt om de opvang van
kinderen uit te besteden aan formele of informele kinderopvang. Anderzijds
zou het voor moeders een stimulans kunnen zijn om toch thuis te blijven. In
de toelichting op de wet worden beide onderdelen genoemd. Naar mijn idee gaat
het echter om een tegemoetkoming in de kosten voor kinderen in plaats van
om vrouwen te stimuleren thuis te blijven.Ik ben gelukkig met de oplossing voor het verzilveringsprobleem. Voor
het echte verzilveringsprobleem is echter geen oplossing voorhanden. Ik doel
op de vergrijzing, die ik liever de verzilvering noem. De fractie van GroenLinks
is van mening dat arbeidsparticipatie van vrouwen goed is voor de samenleving.
Ook voor de vrouwen zelf is het goed. Er is immers sprake van feminisering
van armoede. Het komt ook de kinderen ten goede. De 430.000 kinderen die in
armoede leven, hebben grotendeels immers een moeder in de bijstand. De overheid
dient dus alles op alles te zetten om vrouwen aan het werk te helpen. Dat
is niet gemakkelijk in Nederland, want het behoort wat goede arbeid en zorgregelingen
betreft tot de slechtste jongetjes van de klas. In Nederland heerst een sterke
moedernorm. De overheid hoeft wat dat betreft niet neutraal te zijn. Zij moet
zich vooral richten op het stimuleren van vrouwen om deel te nemen aan de
arbeidsmarkt.Er zijn in ons land nog te veel vrouwen die worstelen met de vraag of
zij hun kinderen naar de kinderopvang moeten laten gaan. Soms ligt daaraan
een financiële afweging ten grondslag, maar veel vaker wordt die afweging
bepaald door angst en onzekerheid. Zij vragen zich af wat anderen zullen denken
en of zij de moederrol slecht vervullen als zij ervoor kiezen om de opvoeding
van hun kinderen te combineren met een carrière. Hoewel wij in een
modern land leven, is het raadzaam om deze dilemma's niet te onderschatten
en die te erkennen. Zojuist merkte een medewerker op dat zij zich een betere
moeder voelt omdat zij werkt. Zij laadt zich op tijdens het werk. Uiteraard
mist zij haar kind, maar zij heeft na het werk weer volop energie om zich
met de opvoeding bezig te houden.Het kabinet zal arbeidsparticipatie van vrouwen actief moeten bevorderen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik maak bezwaar tegen de opmerking van de heer Dibi over die medewerkster
die een betere moeder zou zijn omdat zij werkt. Dat wekt de
suggestie dat alle vrouwen die thuis voor hun kinderen zorgen slechtere moeders
zijn. Ik neem aan dat de heer Dibi het daarmee niet eens is.De heer Dibi (GroenLinks):Daarmee ben ik het absoluut niet eens. Huisvrouw zijn en ook thuis voor
de kinderen zorgen is naar mijn idee één van de zwaarste beroepen
in de Nederlandse samenleving. Ik weet echter ook dat er veel vrouwen worstelen
met de vraag of het goed is om te gaan werken. Zij hebben angst voor reacties
uit hun omgeving. Daarvoor moet ook aandacht komen.Het kabinet kan de arbeidsparticipatie van vrouwen actief bevorderen door
geld te steken in de kwaliteit van kinderopvang. Het kan dat doen door de
kinderopvang grotendeels gratis te maken, te voorzien in goede publiek gefinancierde
zorgverloven en door het afschaffen van de zogenaamde aanrechtsubsidie. Helaas
hebben de honderd dagen dat niet opgeleverd. Het extra geld voor inkomensondersteuning
voor kinderopvang komt er niet. Dat was overigens ook een wens van de PvdA-fractie.
In het beleidsprogramma zijn geen concrete doelstellingen opgenomen die betrekking
hebben op het bevorderen van de arbeidsparticipatie van vrouwen. Het enige
wat daarover in het beleidsprogramma staat, is het stimuleren van vrijwilligerswerk.
Ik vraag de minister om een reactie op de twee filosofieën achter deze
wet. De doelstelling van de wet op het kindgebonden budget is identiek aan
de doelstelling van de Algemene kinderbijslagwet, namelijk het geven van een
tegemoetkoming in de kosten voor kinderen. Ook de doelgroepen van het kindgebonden
budget en de kinderbijslag stemmen in beginsel met elkaar overeen. Het enige
wezenlijke verschil tussen beide is dat het kindgebonden budget gebaseerd
is op draagkracht. Er is nu sprake van een opeenstapeling van allerlei regelingen
voor kinderen: kinderbijslag, kinderkorting, aanvullende kinderkorting, combinatiekortingen,
kinderopvangtoeslag en heffingskorting voor de thuiszittende partner. Burgers
zien door de bomen het bos niet meer en de overheid zorgt voor onnodige bureaucratie.
Dit is terug te zien in de stijging van de uitvoeringskosten van de overheid
en de stijgende administratieve lasten voor de burgers.De SGP-fractie heeft voorgesteld om de rijksbijdrage aan de kinderopvang
op te laten gaan in het kindgebonden budget en zo het "ga toch koken"-budget
compleet te maken. Terecht antwoordt de minister dat de achtergronden van
de regelingen te verschillend zijn om ze samen te voegen. De doelstelling
van de kinderbijslag en het kindgebonden budget zijn dat echter niet. Ik wil
dan ook de vraag van mevrouw Langkamp tijdens haar mooie maidenspeech herhalen:
waarom zijn wij vandaag niet één geïntegreerde inkomensafhankelijke
tegemoetkoming in de kosten van kinderen aan het bespreken? De fractie van
GroenLinks is voorstander van één inkomensafhankelijke tegemoetkoming.
Net als bij het kindgebonden budget is deze gebaseerd op draagkracht, maar
vindt er een afbouw plaats bij € 90.000. Daarmee zou de kinderbijslag
voor gezinnen die het echt nodig hebben, bijna verdriedubbelen. Dit is de
manier waarop je de honderdduizenden gezinnen die opgroeien in armoede echt
helpt. Kunnen de minister en de staatssecretaris aangeven welk deel van de
500 mln. uit de lastenenveloppe Jeugd en Gezin bestemd is voor het kindgebonden
budget? Wat gaat er gebeuren met de rest van het geld? De fractie van GroenLinks
is bang dat er te veel geld gaat naar het traditionele gezin en te weinig
naar moderne gezinnen, te weinig naar de combinatie arbeid en zorg. Ik heb
daarover nog twee korte vragen aan de staatssecretaris. Steekt hij zijn hand
ervoor in het vuur dat het bij de uitvoering niet zo'n rommeltje wordt als
bij de huurtoeslag, de zorgtoeslag en de kinderopvangtoeslag? Zouden wij hem
te midden van alle drama's bij de Belastingdienst geen enorm plezier doen
door gewoon met één geïntegreerde inkomensafhankelijke
tegemoetkoming in de kosten van kinderen te komen?De heer Blok (VVD):Is GroenLinks nu voor of tegen deze wet?De heer Dibi (GroenLinks):Ik heb al gezegd dat wij in eerste instantie, aangezien er meer geld gaat
naar gezinnen voor de kinderen, voor deze wet zullen stemmen. Als echter de
vervolgstap wordt dat vrouwen nog meer gestimuleerd worden om thuis te blijven,
hebben wij daar ernstige bedenkingen bij.De heer Blok (VVD):Nu heeft mevrouw Halsema de term "aanrechtsubsidie" bedacht.
Die wil de fractie van GroenLinks afschaffen. Het effect van deze wet is dat
het afschaffen precies gecompenseerd wordt. Wanneer een vrouw gaat werken
of meer gaat werken, wordt deze toeslag afgebouwd, waardoor het niet loont
om te gaan werken. Wat wilt u nu eigenlijk?De heer Dibi (GroenLinks):In de toelichting bij dit wetsvoorstel kunt u lezen dat in het eerste
jaar van invoering vrouwen gestimuleerd worden om aan het werk te gaan met
het oog op het bestrijden van de armoedeval. Het wordt ineens interessanter
om te gaan werken, omdat je dan meer geld overhoudt. Als je thuisblijft met
een uitkering, houd je minder geld over. Dat is een positief effect en daarom
zijn wij voorstander van het wetsvoorstel. De effecten op langere termijn
zijn echter nog niet duidelijk. Mochten die nadelig zijn en mocht het een "ga
toch koken"-budget blijken te zijn, dan zullen wij het niet steunen.De heer Blok (VVD):Maar dan zou het logisch zijn als u een amendement indient om deze wet
slechts voor één jaar te laten gelden. Daarmee voorkomt u alle
ellende.De heer Dibi (GroenLinks):Dat heb ik niet gedaan. Ik wacht eerst de reactie van de minister af.De heer Blok (VVD):Ook ik wil graag namens de VVD-fractie felicitaties aan het adres van
mevrouw Langkamp uitspreken. Ik was het niet helemaal eens met haar speech,
maar ik weet dat wij samen de oppositie vormen. Dus daar zullen wij nog wel
gebruik van maken de komende tijd. Ook wil ik minister Rouvoet en de ChristenUnie
een compliment maken, want het kindgebonden budget is hun punt. Het komt uit
het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Het is sterk ideologisch gekleurd.
Er was al een debatje over de vraag of de volgende stap het idee uit het verkiezingsprogramma
is, namelijk dat het gefinancierd zal moeten worden uit bezuinigingen op de
kinderopvang. Maar gelukkig is dat voorlopig even afgewend. Wij wachten met spanning de verdere onderhandelingen in de coalitie af.Het plan dat voorligt, is een slecht plan. Het is gestoeld op een "aanrechtideologie".
Het zal per saldo schadelijk zijn. Dat is ten eerste het geval omdat het geen
oplossingen biedt voor de echte uitdagingen waar Nederland nu voor staat en
ten tweede omdat er een nieuwe export van uitkeringen ontstaat. Ik zal beide
punten uitgebreid toelichten. Ik heb daarop graag een inhoudelijke reactie
van de minister.Eerst ga ik in op de echte uitdagingen waar Nederland voor staat. Daarop
zou de regering dus ook haar actie moeten richten. Als het doel van de regeling
zou zijn het bestrijden van armoede bij gezinnen met kinderen, heeft het doel
onmiddellijk de steun van de VVD, maar ik vind dat niet erg geloofwaardig
omdat dit kabinet andere maatregelen neemt. Ik denk bijvoorbeeld aan de vrijstelling
van de sollicitatieplicht voor bijstandsmoeders met jonge kinderen, die bepaald
geen bijdrage levert aan het verminderen van de armoede bij gezinnen met kinderen.
Als echt het doel was om armoede bij gezinnen met kinderen te bestrijden,
zou het logischer zijn om de buitenschoolse opvang tot speerpunt van dit kabinet
te maken. Wij hebben al eerder geconstateerd dat dit kabinet weliswaar honderd
dagen heeft geluisterd naar de samenleving, maar het is kennelijk geen enkele
werkende ouder tegengekomen.Een ander zeer dringend probleem: het tekort op de arbeidsmarkt. Dit probleem
hangt sterk samen met het feit dat er nog massa's mensen langs de kant staan,
met het feit dat werken vaak nauwelijks loont of dat meer gaan werken vanuit
een kleine deeltijdbaan nauwelijks in de portemonnee wordt gevoeld. Dat probleem
wordt met deze regeling bepaald niet minder. Het is een inkomensafhankelijke
regeling. De afbouw leidt ertoe dat meer werken niet loont. Het gaat daarbij
bepaald niet om goudverdieners. De afbouw begint immers vanaf een gezamenlijk
inkomen van € 29.000. Wie verdienen er gezamenlijk € 29.000?
Dat zijn bijvoorbeeld een metselaar en zijn vrouw die in deeltijd in de thuiszorg
werkt. Dat is juist zo'n sector waar veel parttime wordt gewerkt en waarvoor
het heel goed zou zijn wanneer het aanlokkelijk is om meer uren te maken.
Niet met deze regeling, want die wordt met 5% afgebouwd. En dat komt
nog bovenop al die andere inkomensafhankelijke regelingen die wij in Nederland
hebben. De regering heeft ons recentelijk nog een uitgebreid rapport toegestuurd
over de armoedeval, de doorstroomval, de deeltijdval: al die vallen die optreden
door de stapeling van inkomensafhankelijke regelingen. Deze regeling komt
daarbovenop. Het gaat om enorme groepen. Ik verwijs naar het rapport over
de armoedeval. Er zijn 780.000 potentiële herintreders. Zij zouden dus
ingeschakeld kunnen worden in het onderwijs, de zorg of bij andere knelpunten.
Volgens dat rapport heeft deze groep last van de afbouw van deze regeling.
Er zijn maar liefst twee miljoen deeltijders, die daar volgens hetzelfde rapport
ook veel last van hebben. Er zijn overigens ook nog eens vier miljoen voltijders
in Nederland, voor wie het eigenlijk maar weinig loont om te investeren in
zichzelf of in scholing omdat zij vaak te maken hebben met een extra druk
op iedere verdiende euro van de helft, of zelfs meer dan de helft.Daar waar dit wetsvoorstel een beetje ruimte biedt op de arbeidsmarkt –
het is twijfelachtig; de heer Van der Vlies wees daar al op – komt men
in de toelichting op een aantal van 8000 mensen. 8000 mensen zouden bij een
stap naar de arbeidsmarkt geholpen zijn met deze wet! Dat is nogal schril
vergeleken met de miljoenen die ik net heb genoemd.Dan de uitdaging van de vergrijzing of de "verzilvering"; inderdaad
een terecht woord van de heer Dibi. Voor die vergrijzing zullen wij die arbeidsparticipatie
dringend nodig hebben, om financiële redenen of voor het kunnen spreiden
van belastingen en premies, maar toch ook vanwege die handen aan het bed.
Daarbij helpt het niet als het niet loont om te gaan werken of om meer te
gaan werken.Ik sluit mij aan bij de vragen van anderen over de uitvoering door de
Belastingdienst Toeslagen. De staatssecretaris heeft daar inmiddels slapeloze
nachten door, maar hij gaat er zelf mee akkoord dat dit "er ook nog bij
komt". Het hoeft niet, hoor.Eerlijk gezegd, zijn de uitvoeringskosten mij niet helemaal duidelijk.
Graag zie ik dat verhelderd. Als ik het goed begrijp, omvat het verzilveringsprobleem
80 mln. en zijn de uitvoeringskosten van deze wet 20 mln. Het probleem dat
deze wet oplost ten opzichte van de vorige, omvat dus 80 mln., terwijl de
uitvoeringskosten 20 mln. bedragen. Als ik het bereken, wordt er voor iedere € 4
die wordt uitgekeerd, € 1 aan kosten gemaakt. Dat lijkt mij een
wanverhouding. In de toelichting wordt het bedrag van 20 mln. omgeslagen over
de hele regeling, maar als wij de huidige regeling gewoon zouden handhaven,
hoeven wij die 20 mln. kosten niet te maken.Het tweede grote bezwaar van de VVD-fractie betreft de export die volgens
de toelichting van het kabinet een onvermijdelijk gevolg is. De politieke
vraag is wat mij betreft of het kabinet het wenselijk vindt dat er wordt geëxporteerd.
Als wij dat niet wenselijk vinden, kunnen wij vervolgens in deze Kamer discussiëren
over de vraag of de wet zelf aangepast moet worden of een internationaal verdrag.
De politieke vraag die de minister eerst moet beantwoorden, is of hij export
wil. De VVD-fractie niet, daarover wil ik geen misverstand laten bestaan.Wij willen dat niet, omdat het een ongewenst effect heeft op integratie.
Wij zien te vaak dat kinderen en een partner pas na vele jaren volgen uit
het buitenland en dat zij dan een enorme taalachterstand hebben. Daarnaast
kennen wij helaas het verschijnsel dat jongeren, vooral vaak meisjes in de
middelbare schoolleeftijd, worden teruggestuurd naar Turkije, Marokko of een
ander land van herkomst om te voorkomen dat zij verwestersen, terwijl dat
juist van belang zou zijn met het oog op hun verdere kansen.Het is bovendien zeer fraudegevoelig. Een bedrag van ongeveer € 500
per kind is een kapitaal. Het is ongeveer het gemiddeld jaarinkomen in Marokko.
In het verleden heeft Nederland ook al problemen gehad met fraude bij de kinderbijslag.
De burgerlijke stand in andere landen is niet altijd even solide en onkreukbaar
als in Nederland. Wij hadden onze lessen kunnen leren. Een bedrag van € 500
is misschien in Nederland wel logisch, maar het past niet bij de kosten van
levensonderhoud in andere landen, zoals ik al schetste.Hierbij heb ik ook een vraag over de uitvoeringskosten. Er wordt gezegd
dat de kosten van het optuigen van deze regeling door de Sociale Verzekeringsbank
4,5 mln. zijn, specifiek vanwege de buitenlandcomponent, terwijl de uitkeringen
aan het buitenland 7 mln. bedragen. Moet ik dat echt zo lezen: 4,5 mln. kosten
om 7 mln. te exporteren, wat wij überhaupt al niet zouden
moeten willen?Volgens de VVD-fractie zijn dit soort aanrechtsubsidies niet van deze
tijd. Zij lossen geen problemen op van werkende ouders, mensen met een uitkering
en of van de samenleving die handen aan het bed nodig heeft. Dit voorstel
is zeker niet gebaseerd op luisteren naar de samenleving, maar op luisteren
naar eigen parochie.Mevrouw Sterk (CDA):Mijnheer de voorzitter. Allereerst feliciteer ik mevrouw Langkamp met
haar maidenspeech. Ik zeg altijd, als ik dat mag doen bij nieuwe Kamerleden,
dat ik hoop dat zij net zo van dit vak zullen gaan houden als ik de afgelopen
vijf jaar heb gedaan. Dat wens ik haar toe.Dit kabinet vraagt terecht aandacht voor het gezin. Dat is immers de plaats
waar kinderen worden opgevoed tot betrokken en betrouwbare burgers. Het gaat
in het algemeen goed met het gezin in Nederland. In maar liefst 85%
van de gezinnen groeien kinderen op in een sfeer van liefde, vertrouwen en
respect. Kinderen zijn belangrijk voor onze toekomst. Daarom is het goed dat
de overheid ook bijdraagt in de kosten die het opvoeden met zich brengt.Vandaag ligt dan ook het wetsvoorstel voor het kindgebonden budget voor.
Dat wetsvoorstel is een aangepaste vorm van het wetsvoorstel om de kindtoeslag
in te voeren. De aanpassing houdt in dat wij niet meer alleen kijken naar
het gezin, zoals bij de kindtoeslag, maar dat wij kijken naar het aantal kinderen
in het gezin. Met dit wetsvoorstel wordt tevens de verzilveringsproblematiek
opgelost. Alle gezinnen met kinderen, ook ouders met een laag inkomen, kunnen
de kindtoeslag nu volledig verzilveren. Deze aanpassing van de wet is in overeenstemming
met het coalitieakkoord. Tot zover heeft de CDA-fractie dan ook geen vragen.Toch wordt de indruk gewekt dat het wetsvoorstel op sommige punten haastwerk
was. Op sommige punten is de nota van wijziging onvoldoende aangepast aan
de memorie van toelichting. De indruk wordt gewekt dat iemand op het ministerie
heeft zitten slapen en vorige week wakker is geschud, waarna het ministerie
een ongebruikelijke tweede nota van wijziging naar de Kamer heeft gestuurd.
Daardoor is in ieder geval nu wel de indexatie van het kindgebonden budget
en het gezamenlijke toetsingsinkomen opgenomen, en dat is wat het CDA betreft
een verbetering.Maar de CDA-fractie mist wel de uitwerking van de vorm van het kindgebonden
budget. In deze wet wordt immers uitgegaan van het aantal kinderen per gezin
in tegenstelling tot alleen de kindertoeslag, maar in deze wet wordt niet
beschreven voor welke variant de minister zal kiezen. De minister verwijst
voor de uitwerking van deze variant naar een AMvB. Het gevolg is dat er wel
een erg zware AMvB naar de Kamer komt en onder deze wet ligt. Wat het CDA
betreft, vraagt dat dus in ieder geval ook om een zware voorhangprocedure
aan de Kamer. Ik heb daartoe een amendement opgesteld. Daar heeft mijn collega
Hamer al aan gerefereerd.Hoewel het natuurlijk niet gebruikelijk is om in een wet aan te geven
wat het budget is, is de CDA-fractie wel benieuwd naar de omvang daarvan.
Zij gaat ervan uit dat er ten laatste bij de begrotingsbehandeling helderheid
zal komen over dat budget, maar hoopt natuurlijk dat de minister er nu al
iets over kan zeggen. Betekent dit dan ook dat de AMvB voor de begrotingsbehandeling
naar de Kamer wordt gestuurd?De minister geeft in het verslag aan dat verschillende varianten van het
kindgebonden budget mogelijk zijn. Wij horen graag aan welke variant hij denkt.
Gaat hij daarbij uit van hetzelfde bedrag voor elk kind of is daarin ook variatie
mogelijk, bijvoorbeeld als je een gezin met twee kinderen hebt? Om dat goed
te kunnen bepalen, is inzicht in de kosten van kinderen nodig. Daarom zien
wij graag een overzicht tegemoet waarin per gezin uitgesplitst wordt wat een
kind kost. Wat kost een gezin met één kind, wat kost een gezin
met twee kinderen, waarin zit de kostenoploop en waar nemen de kosten wellicht
ook weer af? Dat hebben wij nodig om een goede afweging te maken bij de keuze
voor een variant van het kindgebonden budget. De CDA-fractie vindt voorts
dat als de hoogte van het kindgebonden budget is vastgesteld, die bij nieuwe
wetswijziging in de wet zal moeten worden opgenomen. Ik hoor graag een reactie
van de minister daarop.Met betrekking tot het co-ouderschap staat in de memorie van toelichting
dat de kinderbijslag opgedeeld kan worden tussen twee ouders. In het voorliggende
wetsvoorstel is echter bepaald dat geen deling van het kindgebonden budget
kan plaatsvinden. In de memorie van toelichting wordt alleen gesteld dat in
zo'n geval de aanspraak op het kindgebonden budget wordt toegewezen aan de
ouder wiens recht op kinderbijslag wordt uitbetaald. Wat wordt hier precies
bedoeld? Beide ouders hebben recht op kinderbijslag, terwijl maar één
ouder recht heeft op het kindgebonden budget? Ik hoor graag een toelichting
van de minister.De minister kondigt ook aan dat de WTOS in 2009 onder het kindgebonden
budget komt. Kan hij aangeven waarom dit dan pas gebeurt? Het zou toch veel
overzichtelijker zijn als wij dat nu al in die regeling zouden kunnen opnemen.Een aantal gezinnen had te maken met een verzilveringsproblematiek bij
de kinderkorting. Voor mensen die werken, werkt de kindertoeslag. Hun verzilveringsprobleem
wordt dan ook per 1 januari 2008 opgelost. Maar hoe zit dat voor mensen
met een uitkering? Wanneer zij problemen hebben met de verzilvering en hun
uitkering via een netto-nettokoppeling is gekoppeld, gaan zij er dan op vooruit
of krijgen zij te maken met een mogelijke armoedeval? Gaan mensen met kinderen
die recht hebben op minimumuitkeringen zoals de WAZ en de Toeslagenwet, erop
vooruit? Ik hoor graag een toelichting van de minister.Ik sluit me aan bij de opmerkingen van een aantal collega's over de exporteerbaarheid
van het kindgebonden budget. Hoe voorkom je dat dit kindgebonden budget misbruikt
kan worden om dingen te subsidiëren die wij als land eigenlijk liever
niet hebben?De heer Blok (VVD):Vindt u het wenselijk dat het kindgebonden budget wordt geëxporteerd?Mevrouw Sterk (CDA):Daarover hebben wij vanmorgen op de radio ook al een debatje gevoerd,
zoals u zich vast wel herinnert. Ik stel vast dat dit een regeling is die
vijftig landen aangaat en 700 gezinnen, als ik het een beetje goed heb uitgerekend.
Daar zitten dus ook mensen bij die bijvoorbeeld militair zijn,
die op een basis in het buitenland werken, maar in Nederland keurig hun belasting
betalen. Ik noem voorts ontwikkelingswerkers die in het buitenland werken,
wier kinderen daar naar school gaan en die keurig in Nederland hun belasting
betalen. Zij hebben ook gewoon recht op deze uitkering. Ik zie uw probleem
wel. Misbruik moeten wij voorkomen. Het is natuurlijk niet goed als kinderen
pas op hun zesde naar Nederland komen en er hier veel moet worden geïnvesteerd
om hun taalachterstand weg te werken. Maar de werkelijkheid is aan de andere
kant dus ook, dat hardwerkende Nederlanders die tijdelijk in het buitenland
actief zijn, ook van het kindgebonden budget gebruikmaken.De heer Blok (VVD):Wij vinden elkaar ongetwijfeld in een regeling voor de hardwerkende Nederlanders
in het geval dat u beschrijft. De andere gevallen zijn binnen deze wet helemaal
geen misbruik. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, kan iemand zijn dochter
een aantal jaren naar Marokko brengen en € 500 per jaar krijgen.
Dat is dan geen kwestie van misbruik. Mijn vraagt blijft of u dat wenselijk
acht.Mevrouw Sterk (CDA):Ik vind het niet wenselijk – en dat noem ik misbruik – dat
kinderen tot hun zesde bijvoorbeeld in Marokko blijven bij hun moeder en dan
pas naar Nederland komen. Dat is niet wenselijk, omdat die kinderen daardoor
een achterstand oplopen in het Nederlandse onderwijssysteem. Dat probleem
heb ik de afgelopen jaren verschillende keren aangekaart. Deze wet is ook
bedoeld voor al die mensen die tijdelijk in het buitenland werken en keurig
in Nederland belasting betalen. Deze mensen hebben gewoon recht op het kindgebonden
budget.Mijn laatste vraag betreft natuurlijk de uitvoering. Zal het de Belastingdienst
lukken om per 1 januari 2009 uitvoering te geven aan de regeling? Wij
zijn het nog niet eens over de te kiezen variant, maar daar komen wij wel
uit voor 1 januari 2009. De regering verwacht dat de invoering geen grote
problemen zal opleveren. Ik ben benieuwd wat "geen grote problemen"
betekent. Wij zouden het zeer op prijs stellen als het kabinet de Kamer tijdig
zou informeren in het geval dat deze termijn niet kan worden gehaald, en dat
het daarbij voorstellen zou doen over hoe dan moet worden gehandeld.Kortom, wij zijn blij dat dit kabinet kiest voor een gerichte investering
in gezinnen. Wij zijn blij met deze wetswijziging die de verzilveringproblematiek
oplost. Wij zien de uitwerking van het kindgebonden budget graag tegemoet.De vergadering wordt van 18.08 uur tot 18.25 uur geschorst.Minister Rouvoet:Voorzitter. Met dit wetsvoorstel wordt de fiscale kinderkorting omgezet
in een inkomensafhankelijk kindgebonden budget. Vooral werkende alleenstaande
ouders en alleenverdieners met een laag inkomen hebben nu niet altijd baat
bij een verhoging van de kinderkorting. Die gezinnen betalen te weinig belasting
om de kinderkorting te kunnen ontvangen. Het kindgebonden budget zorgt ervoor
dat zij nu wel steeds het volle bedrag ontvangen. Daarmee is meteen het belang
van dit wetsvoorstel aangetoond. Het verzilveringsprobleem voor gezinnen met
lage inkomens in 2008 wordt hiermee opgelost. Het is daarom noodzakelijk dat
dit wetsvoorstel voor 2008 in werking treedt. De Kamer zal, gehoord de woordvoerders,
hiermee kunnen instemmen. In de motie-Crone werd het vorige kabinet verzocht
om uitbetaling van die kinderkorting. Ook uit de reacties van vandaag blijkt
dat die motie breed werd gedragen.Voor de meeste gezinnen verandert er per saldo niets in 2008. Het bedrag
van het kindgebonden budget is gelijk aan dat van de kinderkorting. De omzetting
is neutraal. Er wordt uitgegaan van hetzelfde afbouwpercentage en toetsingsinkomen.
Vandaar dat ook het kindgebonden budget het vrouwen niet lastiger maakt om
buitenshuis te gaan werken. Voor mensen in de bijstand met kinderen wordt
het zelfs aantrekkelijker om te gaan werken. Met de oplossing van de verzilveringsproblematiek
wordt het verschil tussen bijstand en werk juist groter.Het oplossen van het verzilveringsprobleem is een belangrijke stap in
de goede richting. In 2008 krijgen gezinnen met lage inkomens een bedrag per
huishouden. Eerst is de kinderkorting omgezet in een toeslag per huishouden,
maar nu maken wij de stap naar een wezenlijke andere vorm: een bedrag per
kind. Het gezin is de plaats waar kinderen worden opgevoed en waar essentiële
waarden en normen worden overgedragen. Behalve voldoende tijd en vaardigheden
hebben ouders daarvoor ook middelen nodig. Meer kinderen brengen meer kosten
met zich mee. De tegemoetkoming van de overheid in de kosten van kinderen
is niet kostendekkend. Dat betekent dat het vrij besteedbare inkomen voor
de ouders na de aftrek van de kosten van kinderen lager wordt naarmate het
aantal kinderen toeneemt. Vandaar dat het kabinet heeft besloten om een budget
per kind in te voeren in het kader van het gezinsvriendelijke beleid dat wordt
voorgestaan. Door nu te regelen dat ouders vanaf 2009 een bedrag per kind
ontvangen, is het kader voor die periode neergelegd.Gevraagd is hoeveel geld er vanaf 2009 beschikbaar is. Er zal gefaseerd
een extra budget worden toegevoegd. Ook is gevraagd hoe hoog het bedrag per
kind is en aan welke varianten ik denk. Verder is gevraagd naar de gevolgen
van de inkomens voor de gezinnen.Er is niet voor niets gekozen voor de route die wij nu bewandelen. Het
kabinet wil het wetsvoorstel zoals het er lag, benutten voor een oplossing
van de verzilveringsproblematiek per 1 januari a.s. Tegelijkertijd wil
het een omzetting naar een kindgebonden budget mogelijk maken. Het wil namelijk
voorkomen dat het wetgevingstraject wordt opgehouden waardoor het verzilveringsprobleem
vanaf 2008 niet kan worden opgelost.Wij zullen echt nog de variantendiscussie met elkaar moeten voeren. Ik
hecht zeer aan nauwe betrokkenheid van de Kamer hierbij. Als in het kader
van de voorbereiding van de begroting 2008 de precieze budgetten zijn vastgesteld
en de begroting inhoudelijk is vastgesteld, zal ik zo snel mogelijk –
wat mij betreft kort na het zomerreces – met de nodige varianten naar
de Kamer komen. Uiteraard zijn de verschillende factoren die de Kamer aangaf,
voor mij belangrijke parameters: de koopkrachteffecten; de hoogte van het
bedrag, voor mij nog even een open vraag; de mogelijkheid van variatie van
bedragen voor eerste, tweede en volgende kinderen; de marginale druk, een
belangrijke overweging gezien vanuit het probleem van de armoedeval
en ook een belangrijke overweging bij de keuze van de varianten. Het is niet
mogelijk om daar nu een uitgebreide beschouwing over te geven, maar de zorg
en aandachtspunten van de Kamer zijn ook mijn zorg en aandachtspunten bij
de keuze van de uiteindelijke variant. Ik hecht zeer aan de betrokkenheid
van de Kamer daarbij.Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. Mag ik hieruit concluderen dat de minister nog niet kan garanderen
dat gezinnen met één kind er niet op achteruit kunnen gaan bij
de omzetting van een bedrag per gezin naar een bedrag per kind?Minister Rouvoet:Die vraag heeft u gesteld, andere Kamerleden ook. Ik begrijp die vraag,
maar het is nog niet mogelijk om inzicht te geven in de inkomenseffecten omdat
de variant nog niet is gekozen. Maar het signaal van de Kamer is duidelijk.
Het gaat hierbij om de kleinere gezinnen, met name de eenkindgezinnen. Ik
heb het signaal goed verstaan, voor de regering is dit ook een belangrijk
aandachtspunt. Wij zullen goed rekening houden met de huidige situatie, al
is de koopkracht van gezinnen niet alleen maar afhankelijk van deze maatregel.
Er zijn meer maatregelen en in het begrotingsdebat zal de uiteindelijke koopkracht
het beeld bepalen. Het is daarom niet mogelijk om voor deze ene maatregel
de harde garantie te geven dat die niet tot koopkrachteffecten zal leiden,
maar dit is wel een prominent onderdeel.Ik heb verteld over de besluitvorming in augustus en het stuk voor Prinsjesdag.
Ik stel voor dat zo snel mogelijk daarna het debat met de Kamer over de vormgeving
en de varianten wordt gevoerd. Een aantal leden van de Kamer sprak over het
karakter van dit wetsvoorstel. Zij legden de relatie tussen enerzijds de elementen
van gezinsvriendelijkheid, de ondersteuning van gezinnen in de kosten van
kinderen, en anderzijds arbeidsparticipatie. Ik kon mij wat minder vinden
in de bijdragen waarin werd gesuggereerd dat hiermee sprake was van een "aanrechtsubsidie".
Ik vind dit een heel onvriendelijke term, eigenlijk een diskwalificatie van
wat de heer Dibi een van de zwaarste beroepen noemde. Ik laat de keuze aan
degenen die de term gebruiken, maar dit wetsvoorstel heeft echt een andere
strekking. Uiteindelijk gaat het om een tegemoetkoming in de kosten van kinderen,
waarbij wordt overgeschakeld naar een uitkering per kind. Met de keuze als
zodanig van al dan niet participeren heeft dat niet veel te maken. De heer
Dibi stelde veel vragen over kinderopvang. Het zal niemand zijn ontgaan dat
in dit wetsvoorstel de keuze van de ouders om daarvoor te kiezen, niet aan
de orde is. Het gaat dus echt over iets anders, namelijk de oplossing van
het verzilveringsprobleem en een andere organisatie en billijkere uitvoering
van de tegemoetkoming van de overheid in de kosten van gezinnen met kinderen.De heer Blok (VVD):Voorzitter. De minister had geen mooiere illustratie kunnen geven van
de vloek van de goede daad dan met dit betoog. Het doel van de wet is wel
de oplossing van een verzilveringsprobleem, maar het effect van de wet is
dat voor mensen die meer gaan werken, bijvoorbeeld vrouwen die van achter
het aanrecht uit huis aan het werk gaan, de toeslag wordt afgebouwd. De minister
kan dit niet ontkennen; de afbouw begint vanaf € 29.000 gezamenlijk
inkomen.Minister Rouvoet:Dat klopt. Dat is de keuze die het vorige kabinet onder aanvoering van
staatssecretaris Van Hoof heeft gemaakt bij de vormgeving van de omzetting
van de kinderkorting naar de kindertoeslag. Dit kabinet heeft er inderdaad
voor gekozen om die systematiek, inclusief de inkomensgrens en het afbouwpercentage
van 5,75 van het vorige kabinet, overeind te houden. Ik begrijp dat u daar
inmiddels anders over denkt dan in de vorige periode. Dat is toegestaan. Het
leek ons evenwel verstandig om vast te houden aan die systematiek. Overigens
hebt u gelijk dat de problemen rond de armoedeval te maken hebben met het
afbouwpercentage. Het kabinet heeft ook niet voor niets vastgehouden aan het
percentage dat nu in het wetsvoorstel is vastgelegd, in elk geval voor het
komende jaar, waarbij de omzetting naar een bedrag per huishouden overeind
wordt gehouden. Ik denk ook niet dat u graag zou zien dat dit wetsvoorstel
opeens een heel andere kant opgaat, tenzij ik mij daarin vergis.De heer Blok (VVD):Daar vergist u zich inderdaad in. Het is gemakkelijk om tegen een partij
die lange tijd regeringsverantwoordelijkheid heeft gedragen, te zeggen dat
die partij er zelf bij was. Dat is zo; je neemt daarbij verantwoordelijkheid
voor alle compromissen, zoals u dat ook doet. De situatie is inmiddels echter
veranderd. De arbeidsmarkt is momenteel ontzettend gespannen. De vraag waar
de euro het meest effectief kan worden besteed, moet nu anders beantwoord
worden dan een paar jaar geleden. Dat was ook de kern van mijn betoog. Als
u de problemen van vandaag wilt aanpakken, bijvoorbeeld die van vrouwen met één
kind in een armoedesituatie, dan had die euro beter besteed kunnen worden
aan buitenschoolse opvang dan aan deze regeling.Minister Rouvoet:In het coalitieakkoord en het beleidsprogramma van dit kabinet staat een
mix van maatregelen die voor een balans zorgen. Ik zeg dit ook tegen de woordvoerders
van andere fracties die vanuit een andere invalshoek kritiek uiten. Dit kabinet
heeft gekozen voor maatregelen die expliciet gericht zijn op het bevorderen
van de arbeidsparticipatie, zeker van moeilijke groepen. Dat is ook nodig.
Die maatregelen staan in het coalitieakkoord. Er wordt onder meer geïnvesteerd
in de kinderopvang en er wordt gekeken naar de combinatiemogelijkheden van
arbeid en zorg. Ik wijs in dit verband op de maatregel van ondersteuning van
informele kinderopvang door dit kabinet. Verder zijn afspraken gemaakt over
de individualisering van de algemene heffingskorting en de inkomensafhankelijke,
aanvullende combinatiekorting. Er is dus een aantal maatregelen genomen dat
gericht is op participatie. Met het oog op een balans tussen deze maatregelen
en kindvriendelijkheid heeft het kabinet ook gekozen voor maatregelen die
in dat licht meer doen dan in het verleden wellicht is gebeurd. Het kindgebonden
budget maakt daar onderdeel van uit, maar ook de uitzondering die gemaakt
is op de individualisering van de algemene heffingskorting en een tegemoetkoming
voor alleenverdieners met een chronisch ziek of gehandicapt kind of een pleegkind.
Met deze mix van maatregelen wordt een balans bereikt. De noodzaak van bevordering van arbeidsparticipatie wordt erkend, maar hang het algemene oordeel
over de effecten van het beleid niet op aan één maatregel, want
dat is een eenzijdige benadering.De heer Blok (VVD):Ten eerste zou ik buitenschoolse opvang bij voorrang als kindvriendelijke
maatregel beschouwen. Ten tweede zorgt juist het totaal aan maatregelen ervoor
dat de echte problemen van de tekorten op de arbeidsmarkt en de handen aan
het bed niet worden opgelost. U legt dat keurig uit door aan te geven dat
u een compromis moest sluiten en dat het totaal van die maatregelen niet leidt
tot het oplossen van de tekorten op de arbeidsmarkt.Minister Rouvoet:Het zoeken van een balans binnen het kabinetsbeleid verschilt wezenlijk
van het sluiten van compromissen. Dit kabinet heeft er oog voor dat er een
balans moet zijn tussen beide aspecten en dat het niet moet doorslaan in de
ene of de andere richting. Wellicht verschillen wij op dit punt van mening,
want ik vind het van groot belang dat er naast de bevordering van arbeidsparticipatie,
met name van een aantal moeilijke groepen, oog is voor de inkomenspositie
van de grotere gezinnen. Ik zou graag zien dat dat brede steun kreeg, ook
van uw fractie.De heer Dibi (GroenLinks):Bij het spreken over het karakter van dit wetsvoorstel en de filosofie
daarachter baseer ik mij op de toelichting, waarin enerzijds staat dat meer
kinderen meer kosten met zich meebrengen en anderzijds gesteld wordt dat het
kabinet hecht aan het gezin als plaats waar kinderen worden opgevoed en waar
essentiële waarden en normen worden overgedragen. Ik heb de minister
ook twee citaten voorgelegd, een van hemzelf en een van zijn collega-bewindspersoon
Tineke Huizinga-Heringa. De SGP-fractie zou het fantastisch vinden als de
kinderopvangtoeslag erin zou worden verwerkt, ongeacht of er voor kinderopvang
wordt gekozen. Mijn vraag is heel simpel: is deze wet bedoeld als tegemoetkoming
in de kosten van kinderen of voor de instandhouding van het traditionele gezin?Minister Rouvoet:Dat is een wat merkwaardige vraag. De heer Dibi citeert terecht uit de
toelichting van het kabinet over wat de bedoeling is van het wetsvoorstel.
Vervolgens vraagt hij: wat is eigenlijk de bedoeling van het wetsvoorstel?
Zoals hij terecht citeert, is de bedoeling: een tegemoetkoming in de kosten
van kinderen. Dat lijkt mij glashelder; het stond al zwart op wit.Mevrouw Sterk (CDA):De minister refereerde zojuist aan het opnemen van een norminkomen in
de wet. Dit is overgenomen uit de onderliggende kindertoeslagwet. Heeft de
minister overwogen om een ander norminkomen vast te stellen of het afbouwpercentage
aan te passen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?Minister Rouvoet:Dat heb ik niet overwogen, in ieder geval niet voor het eerste jaar. De
hoogte van het toetsingsinkomen en het afbouwpercentage kunnen wel aan de
orde komen in de variantendiscussie voor de situatie vanaf 2009. Zover ben
ik nu echter nog niet. Wij hebben niet voor niets vastgehouden aan dit percentage.
Dat is ook het uitgangspunt bij de latere discussie. Er zijn een aantal parameters,
knoppen waar je aan kunt draaien om inkomenseffecten te bereiken. Tot aan
welk inkomen loopt overheidsondersteuning door? Het antwoord daarop hangt
mede af van hoe snel er wordt afgebouwd en waar daarmee wordt begonnen. Ik
houd het dus open, maar wij handhaven in de eerste fase niet voor niets het
toetsingsinkomen en het afbouwpercentage op het niveau waarop het wetsvoorstel
die had bepaald.Mevrouw Sterk (CDA):Als de regering gaat nadenken over de varianten, kunnen er dus een andere
norm voor het toetsingsinkomen en een ander afbouwpercentage komen?Minister Rouvoet:Dat zou kunnen. Het is belangrijk om goed te kijken naar de effecten daarvan,
bijvoorbeeld op de marginale druk voor de inkomens rond modaal. Ook de Kamer
heeft vandaag dit soort overwegingen genoemd: weet wel wat je doet als je
een keuze maakt. Ik kan niet veel uitsluiten, maar het zullen geen revolutionaire
veranderingen zijn ten opzichte van wat er nu ligt. Het kunnen schuiven met
opties is nodig om tot een verantwoorde keuze te komen.Er zijn ook vragen gesteld over onderwerpen die niet rechtstreeks in het
wetsvoorstel besloten liggen, zoals de relatie met de kinderbijslag. Eigenlijk
wil ik daar kort over zijn. Eerder is in dit huis uitvoerig gesproken over
verschillende visies op de inkomensafhankelijkheid van bepaalde regelingen.
De standpunten daarover zijn bekend. Terecht is geconstateerd dat dit kabinet
er niet voor heeft gekozen om over te gaan tot integratie van het kindgebonden
budget met de AKW. Het is niet heel vruchtbaar om het debat op dat punt over
te doen. Het kabinet heeft ervoor gekozen om de kinderbijslag inkomensonafhankelijk
te houden en dit wetsvoorstel te wijzigen en door te zetten zoals ik zojuist
heb aangegeven.Mevrouw Langkamp (SP):Ik begrijp dat de minister die discussie niet wil overdoen. Kan hij echter
toch heel kort aangeven waarom het kabinet daar niet voor heeft gekozen?Minister Rouvoet:Daaraan ligt een heel principiële discussie over de AKW ten grondslag.
Een eerste reden was in ieder geval dat wij het wetsvoorstel dat er lag, niet
wilden vertragen met een zware principiële discussie die in dit huis
al een aantal keer eerder is gevoerd. Ik schuif het even door. Ik heb mij
niet geprepareerd op een meer principiële discussie over de AKW. Ik ging
ervan uit dat ik die in het kader van dit wetsvoorstel niet zou hoeven te
voeren. Zo nodig wil ik er straks graag nog op terugkomen.Een andere zaak waarover is gesproken, is de omvang van het kindgebonden
budget. De heer Van der Vlies heeft daarover een interessante bijdrage geleverd.
Hij verwijst naar het boekje van Sytze Faber en de daarin verwoorde observaties
van een buitenstaander. Ik vat zijn betoog op als een compliment. Hij citeerde
letterlijk dat in de formatiebespreking zou zijn gezegd dat het heel wat zou
zijn als de ChristenUnie de naam "kindgebonden budget" zou worden
gegund. Ik stel nog maar eens vast dat dit voor rekening van de heer Faber
komt. Zijn conclusie luidde: "met de ene hand is genomen wat met de andere
hand was gegeven". Ik zou bijna zeggen dat het een knap onderhandelingsresultaat
is als je begint met iets te verliezen en het op een andere manier weer terug weet te krijgen. Misschien komt dat overeen met wat ik net
bedoelde met de "balansdiscussie". Ik wil er echter niet te diep
in treden.De heer Van der Vlies stelde dat er lange tijd sprake is geweest van een
andere vormgeving en een ruimere opzet van het kindgebonden budget. In dat
verband verwees hij onder andere naar de verkiezingscampagne en naar het programma
van de ChristenUnie. Dat valt mij toch een beetje tegen van de heer Van der
Vlies. Ik moet hem er bijna over vermanen dat hij een dienaar van de Kroon
confronteert met uitspraken die in een verkiezingsprogramma zijn gedaan. Dat
stelt mij bijna een beetje teleur.Hij heeft gelijk dat er andere varianten en andere opties denkbaar zijn
voor de vormgeving van het kindgebonden budget. Het kabinet heeft daarvoor
niet gekozen. In de toelichting is daarop ingegaan, evenals in de beantwoording
van de vragen die vanuit de Kamer zijn gesteld. Dat heeft mede te maken met
de verschillende achtergronden van de verschillende regelingen en de doelen
die ermee worden gediend. Dat laat onverlet dat andere opties denkbaar zijn.
Het kabinet kiest daarvoor niet.Ik ben het niet met de heer Van der Vlies eens dat het resultaat in feite
de oude regeling in een nieuw jasje is. Dan ziet hij toch echt over het hoofd
dat wij toewerken naar een systeem van een uitkering per kind. Ik meen dat
dit ook altijd zijn oogmerk is geweest. Ik ben er buitengewoon tevreden over
dat het die kant op gaat. Dat is een keuze geweest van dit kabinet. De fracties
van onder andere de SGP en de ChristenUnie hebben in de Kamer jarenlang vruchteloos
gestreden voor het systeem van een uitkering per kind. De heer Voordewind
heeft daarop zojuist ook al gewezen. Nu ligt het warempel in een wetsvoorstel
voor. Ik zou de heer Van der Vlies daarom willen zeggen: "tel uw zegeningen".De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dat wil ik graag doen. Het is een permanent onderdeel van
mijn leven om mijn zegeningen te tellen. Soms loopt de teller op en soms blijft
het getal wat laag. Dat is bijvoorbeeld het geval in de politiek. Ik heb niet
de dienaar van de Kroon op een verkiezingsprogramma aangesproken. Ik weet
heel goed dat ik dat niet zo gemakkelijk kan doen. De heer Rouvoet staat hier
als minister van een kabinet dat steunt op een coalitie van fracties in dit
huis. Deze fracties hebben alle drie een verkiezingsprogramma aan de bevolking
voorgehouden. Eén van die heb ik mij voor de geest staan. Ik weet ook
hoe deze fractie in het verleden over dit onderwerp heeft gesproken. Niemand
kan uit mijn geheugen wissen dat de gelden voor de kinderopvang altijd waren
inbegrepen wanneer wij spraken over het kindgebonden budget. Dat kan de minister
niet ontkennen. Nu is dat niet meer het geval. Dat is mijn punt van kritiek
op het voorstel, waarvoor ik overigens erg erkentelijk ben. Dat heb ik duidelijk
verwoord. Maar het is minder dan mij voor ogen stond wat het moest zijn om
slagkracht te leveren. Het gaat daarbij ten principale om de keuzevrijheid
over zaken als het punt van de formele of informele kinderopvang. Deze ongelijkheid
blijft nu immers in het systeem gehandhaafd.Minister Rouvoet:Voorzitter. De heer Van der Vlies heeft gelijk dat deze keuze niet is
gemaakt. Dat is toegelicht. Ik heb er geen enkele moeite mee dat hij mijn
partij daarop aanspreekt. Hij noemde in dit verband echter een paar keer mijn
naam en zei zelf dat hij het minister Rouvoet nog een keertje vroeg. Juist
omdat ik weet hoe zeer de heer Van der Vlies en zijn fractie hechten aan staatsrechtelijke
zuiverheid, meende ik deze kanttekening te moeten maken. Hij verwees immers
naar het verkiezingsprogramma. Ik geef toe: ik sta hier niet om een verkiezingsprogramma
te verdedigen. Ik sta hier om een coalitieakkoord te verdedigen. Ik zeg echter
tegen u: tel uw zegeningen; dit is wat u ook wilde. Ik verwijs daarvoor naar
een belangrijk onderdeel: ondersteuning van grote gezinnen. Het voorstel voorziet
in een tegemoetkoming om bij te dragen aan de kosten van kinderen. Die tegemoetkoming
neemt toe naarmate er meer kinderen zijn. Dit is een mooie stap. Ik zou zeggen:
dat is binnen.De heer Van der Vlies (SGP):Een minister van een coalitie hoeft zich niet te schamen voor een gesloten
compromis, maar ik vind het wel bedenkelijk dat het ideaal niet verder kan
reiken dan het compromis.Minister Rouvoet:Zet met ons deze stap in deze periode. Wie weet wat er in een volgende
periode kan gebeuren. Hier hebt u echter jarenlang voor gepleit en nu is het
binnen. Dan zou ik niet te zuur doen.De heer Van der Vlies (SGP):Dit is maar een deel van hetgeen waarvoor ik jarenlang heb gepleit.Minister Rouvoet:Maar incasseer dan, net als ik, dat deel.Voorzitter. Er zijn uiteraard veel vragen gesteld over de uitvoering van
de wet door de Belastingdienst. Vanzelfsprekend zal hierover de staatssecretaris
spreken. Een ander punt dat ook door meerdere sprekers aan de orde is gesteld,
zal ik vervolgens behandelen. Het is een punt waarover de heren Blok en Bosma,
maar ook anderen hebben gesproken: de exporteerbaarheid.Het kindgebonden budget valt, evenals de kinderbijslag, onder de werkingssfeer
van EG-verordening 140871 en onder de geldende sociale verzekeringsverdragen.
Evenals met de kinderbijslag geven wij met het kindgebonden budget een tegemoetkoming
in de kosten van kinderen. Dat heeft tot gevolg dat het kindgebonden budget
moet worden geëxporteerd naar landen waarmee een verdragsrelatie bestaat.
Dit stond reeds in de toelichting bij het oorspronkelijke wetsvoorstel. Binnen
de Europese Unie is het coördinatieregime van verordening 140871 met
betrekking tot gezinsbijslagen van toepassing. Hoe het kindgebonden budget
nationaal wordt omschreven, is daarbij niet van belang. In internationaal
verband wordt gekeken naar het karakter van de regeling. Het Hof van Justitie
van de Europese Unie heeft duidelijk uitgesproken dat een regeling als deze
moet worden geëxporteerd. De consequentie daarvan is dat een exportverbod
in de nationale wetgeving in strijd is met de Europese verordening en met
de bilaterale sociale verzekeringsverdragen. Het Europese recht is van een
hogere orde en gaat dus voor. Het amendement van de heer Blok op dit wetsvoorstel
heeft dan ook niet het beoogde effect. Het kan dat ook niet hebben vanwege
de voorrang die aan het Europese recht moet worden gegeven.Het zal dan duidelijk zijn dat het kabinet aanneming van het amendement
zal ontraden. Een mogelijk exportverbod in het wetsvoorstel
voor het kindgebonden budget zal geen toepassing kunnen vinden, aangezien
dat niet verenigbaar is met de bepalingen van de Europese verordening of met
die van de bilaterale sociale verzekeringsverdragen.Overigens, de opvatting dat de kinderkorting niet exporteerbaar is, is
een misvatting. Ook de kinderkorting komt buitenlandse belastingplichtigen
toe die ervoor kiezen om te worden behandeld als binnenlandse belastingplichtigen.
Die keus kan om verschillende redenen gemaakt worden, maar als die gemaakt
wordt is, zij het beperkt, de kinderkorting exporteerbaar. Dat geldt in ieder
geval voor die gezinsbijslagen die vallen binnen het sociale domein en dit
geldt dus ook voor de kindertoeslag. Die gold voorheen. Met de nieuwe vormgeving
kennen dus wij het kindgebonden budget.Het amendement van de heer Blok gaat mijns inziens ook verder dan alleen
het voorkomen van de exporteerbaarheid. Met de huidige tekst van het amendement
is er ook voor de kinderen die niet tot het huishouden behoren, maar die wel
in belangrijke mate worden onderhouden, bijvoorbeeld doordat zij in een instelling
verblijven, geen recht meer op een kindgebonden budget. Dit is een extra afwijking
van het toepassingsbereik van de Algemene kinderbijslagwet. Ik wijs hierop,
opdat de heer Blok dit punt bij zijn overwegingen kan betrekken. Ik weet namelijk
niet of hij zijn amendement deze strekking wilde geven.De heer Blok (VVD):Ik heb heel bewust eerst de vraag gesteld of de minister het wenselijk
vindt dat wordt geëxporteerd. Als wij die vraag hebben beantwoord, kunnen
wij verder over de juridische techniek gaan spreken. Vindt de minister het
wenselijk?Minister Rouvoet:Ik vind dat niet helemaal de goede route. Wat wenselijk is, is dat wij,
als wij bilaterale verdragen afsluiten, ons daaraan houden. Die houden in
dat in het sociale domein dit type toeslagen exporteerbaar moet zijn. Dat
geldt ook voor de AOW en de AKW. Als wij de vraag naar de wenselijkheid aan
de orde stellen, is eigenlijk de vraag aan de orde of wij het wenselijk vinden
om op die terreinen bilaterale verdragen te sluiten. Als je die eenmaal sluit,
vind ik het in ieder geval wenselijk, juist en op zijn plaats om je aan die
verdragen te houden. Ik heb niet de indruk dat de heer Blok voorstelt om ook
de exporteerbaarheid van de AOW af te schaffen. Wat wij niet kunnen doen,
is shoppen binnen bilaterale verdragen. Als wij bilaterale verdragen sluiten,
houden wij ons daaraan. Als een gezinstoeslag daarbinnen valt, geldt het daar
ook voor, dan gaan wij daar niet selectief in te werk.De heer Blok (VVD):Ik luister met stomme verbazing naar deze minister, omdat ik eerder deze
week dezelfde minister hoorde zeggen dat hij een internationaal verdrag ter
discussie wil stellen, omdat het hem hindert bij het vormen van campussen
voor criminele jongeren. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de minister
in zo'n geval zegt: ik wil het verdrag ter discussie stellen. Als dat daar
kan, kan dat hier ook.Minister Rouvoet:Ik heb niets gezegd over het ter discussie stellen van een Europees verdrag.
Ik weet wel waarop u doelt, namelijk op de ruimte die het Europees Verdrag
ter bescherming van de rechten van de mens en de burgerlijke vrijheden biedt.
Dat is wel één van de laatste verdragen die ik ter discussie
wil stellen. De vraag is wel relevant, welke ruimte zo'n verdrag biedt om
nationaal gewenste ontwikkelingen door te voeren. Onderzoek daarnaar lijkt
mij niet verkeerd. Als uw voorstel is om eens te praten over het opzeggen
van bilaterale verdragen binnen het sociale domein in algemene zin, waardoor
ook een AOW niet meer kan worden geëxporteerd, moet u dat doen. Het bilaterale
verdrag heeft niet alleen betrekking op het kindgebonden budget, maar ook
op de AKW en de AOW. Of je zegt het op en je stelt het ter discussie, of je
doet dat niet, maar dan mag je niet selectief gaan winkelen.De heer Blok (VVD):Ik heb de AOW niet ter discussie gesteld, en wij gaan zelf over wat wij
wel of niet in verdragen willen opnemen.Minister Rouvoet:Onjuist. Wij gaan wel zelf over wat wij in verdragen regelen of niet,
maar als een bilateraal verdrag betrekking heeft op het sociale domein, kun
je niet het één erin stoppen en het andere eruit halen.Mij is gevraagd of het waar is dat de SVB 4,5 mln. aan uitvoeringskosten
kwijt is om het kindgebonden budget in het buitenland uit te keren en te controleren,
dit naar aanleiding van berichtgeving in de media. Het antwoord daarop is:
ja. De internationale gevalsbehandeling is duurder dan de nationale gevalsbehandeling,
en de SVB heeft voor het kindgebonden budget aangegeven dat een gevalsbehandeling
met internationale aspecten gemiddeld € 100 kost. Dat betekent dat
de verhouding tussen uitvoeringskosten en uitkeringslasten inderdaad relatief
hoog is. Dat is overigens niet alleen hierbij het geval. Ook de internationale
gevalsbehandeling voor de AKW en de AOW is duurder dan voor de nationale gevallen.
Ik noem het exporteren van de AOW naar Spanje, Duitsland of België. Een
voorwaarde voor het ontvangen van het kindgebonden budget in het buitenland
is dat er een band is met Nederland. Eén van de ouders moet dus in
ieder geval in Nederland werken en/of wonen. Meestal zal men daarom in Nederland
ook belasting betalen. Deze gezinnen hadden in de meeste gevallen ook recht
op kinderkorting. Dat was de voorloper van het kindgebonden budget. De internationale
gevalsbehandeling is duurder, omdat die ingewikkelder is. Soms zullen gegevens
uit het buitenland moeten worden opgevraagd om de hoogte van het kindgebonden
budget te kunnen vaststellen. In een aantal gevallen zal het andere land op
grond van de daar geldende wetgeving de Nederlandse uitkering moeten aanvullen
of verrekenen met de uitkering die dat land zelf geeft. Dat kan ertoe leiden
dat niet de gehele Nederlandse uitkering hoeft te worden uitbetaald. Het mag
duidelijk zijn dat het soms ingewikkelde berekeningen zijn en dat het arbeidsintensief
is.Voor de goede orde meld ik dat de kosten die de heer Blok noemde, voor
95% zijn gebaseerd op verrekeningen binnen de Europese Unie. De extra
uitvoeringskosten voor het kindgebonden budget van de SVB zijn voor bijvoorbeeld
Marokko en Turkije nihil, omdat de kwestie van de verrekening in die landen
niet speelt. Zij kennen immers geen vergelijkbare gezinsbijslag. Bij de voorbereiding
van het wetsvoorstel heeft de SVB ingeschat dat er maximaal 45.000 gevallen
zullen zijn met internationale aspecten. Van die EU-groep is ongeveer 80%
afkomstig uit België en Duitsland en 20% uit andere EU-landen.
Het zal duidelijk zijn dat de kosten voor controle hoger zijn als de uitkering
naar het buitenland gaat, omdat die personen zich buiten ons gezichtsveld
bevinden. Dat is de verklaring voor de relatief hoge kosten waarvan niet alleen
sprake is bij de uitvoering van deze wet, maar ook bij de uitvoering van andere
sociale verzekeringswetten.De heer Bosma (PVV):Is de minister het met mij eens dat er sprake is van een wanverhouding
als 5 mln. wordt uitgegeven om 7 mln. te kunnen uitgeven?Minister Rouvoet:Het is inderdaad relatief hoog. Het is overigens niet 5 mln. maar 4,5
mln. Wij moeten het niet opplussen. Dat neemt niet weg dat het een hoog bedrag
is. Zoals ik al zei, is dat inherent aan het exporteren van sociale verzekeringen
naar het buitenland. De verhouding ligt echt anders dan die bij de nationale
uitkering. Dat mag ook geen verbazing wekken, al begrijp ik dat daarover een
vraag wordt gesteld.De heer Van der Vlies heeft opgeroepen tot royalere steun aan gezinnen.
Met dit wetsvoorstel is aan die oproep gehoor gegeven. Hij heeft evenals anderen
gevraagd naar de integratie van de WTOS. Gelet op de complexe materie van
de WTOS is met de Kamer afgesproken dat 2009 als uitgangspunt wordt genomen.
Het is voor het nieuwe kabinet niet mogelijk om dat naar voren te halen. Die
toezegging aan de Kamer wordt dus gestand gedaan.Mevrouw Hamer was vooral heel tevreden. Zij heeft een aantal vragen gesteld
over de uitvoering en de invulling. Ik heb zojuist gezegd dat wij die discussie
later zullen voeren. Zij heeft een aantal suggesties gedaan en ook voor bepaalde
zaken gewaarschuwd. Ik heb gereageerd op de opmerkingen over de kleine gezinnen
en de marginale druk. De invulling komt na de zomer.De heer Dibi heeft gezegd dat hij hinkt op twee benen. Ik wens hem sterkte
met het maken van een definitieve keuze. Die kan hij niet pas maken als de
effecten van de wet duidelijk worden. Hij zal die keuze voor de stemming moeten
maken. Als ik hem daarbij behulpzaam kan zijn, ben ik daartoe uiteraard bereid.
Ik kan hem dan nogmaals informeren over de achterliggende gedachte van dit
wetsvoorstel. De heer Dibi heeft ook vragen gesteld over de aanwending van
de enveloppen en over de varianten. Ook daarop ben ik ingegaan.De vragen van de heer Blok heb ik beantwoord en ik heb ook over de balans
gesproken. Hetzelfde geldt voor de afbouw, de keuze voor het toetsingsinkomen
en de export.Mevrouw Sterk heeft veel vragen gesteld over de varianten. Ook daarover
hebben wij gesproken. Hetzelfde geldt voor de omvang van het budget. De staatssecretaris
zal de vragen beantwoorden over de armoedeval en de uitvoering.Mevrouw Sterk (CDA):De minister is niet ingegaan op mijn vraag of hij bereid is om de Kamer
voor Prinsjesdag een onderzoek te doen toekomen, waarin hij aangeeft wat de
kosten zijn voor een gezin met één kind oplopend tot een gezin
met vijf kinderen. Ook is hij niet ingegaan op mijn vraag of mensen met een
uitkering er vanwege de netto-nettokoppeling uiteindelijk op achteruit gaan.Minister Rouvoet:Ik vind de eerste vraag van mevrouw Sterk relevant, met name voor het
bepalen van de keuze voor de variant. Ik kan geen onderzoek voor Prinsjesdag
toezeggen. Wel kan ik het betrekken bij de discussie met de Kamer over onze
keuze voor de definitieve variant. Dan wordt in kaart gebracht wat de uitwerking
is voor verschillende gezinssamenstellingen, variërend van gezinnen met één
kind tot gezinnen met meer kinderen. Dat wil ik gaarne toezeggen. Mocht het
lukken om dat rond Prinsjesdag aan de Kamer te sturen, dan gaat dat separaat.
Vindt mevrouw Sterk dat voldoende?Mevrouw Sterk (CDA):Akkoord.Mevrouw Langkamp (SP):Graag krijg ik een reactie van de minister op mijn vraag over de inkomensafhankelijke
kinderbijslag en op mijn suggestie om kinderbijslag en kinderkorting onder één
regeling te laten vallen. Ook heb ik in mijn bijdrage aandacht gevraagd voor
de gezinnen die de kinderkorting misgelopen zijn vanwege het verzilveringsprobleem.
Ik heb de suggestie gedaan om voor die gezinnen iets extra's te doen.Minister Rouvoet:Dit brengt mij in herinnering dat de heer Van der Vlies nog een vraag
heeft gesteld over de uitvoering door aan de ene kant de Sociale Verzekeringsbank
en aan de andere kant de Belastingdienst. Die vraag neem ik meteen mee bij
de beantwoording van mevrouw Langkamp.Het kindgebonden budget is inderdaad een inkomensafhankelijke regeling
die voorziet in een tegemoetkoming voor kinderen. Deze valt net als alle andere
inkomensafhankelijke regelingen direct onder de werkingssfeer van de Algemene
wet inkomensafhankelijke regelingen, de Awir. Dat is een algemene wet die
een geharmoniseerd kader biedt voor inkomensafhankelijke regelingen op het
gebied van zorg, kinderen en wonen. Ook de meer geharmoniseerde uitvoering
van zulke regelingen door de Belastingdienst is in de Awir geregeld. De AKW
wordt door de SVB uitgevoerd. Die wet is een volksverzekering en is dus inkomensonafhankelijk.
De doelstelling van kinderbijslag is het verkleinen van inkomensverschillen
tussen gezinnen met en gezinnen zonder kinderen. Het relateren van kinderbijslag
aan inkomen past niet in die doelstelling en is daarom, ook in voorgaande
situaties, afgewezen. Dat gebeurt ook door dit kabinet. Samenvoeging van het
kindgebonden budget en de kinderbijslag wekt daarnaast de suggestie dat, in
afwijking van het kabinetsstandpunt van onder andere 28 mei 2004 naar
aanleiding van het onderzoek integratie en stroomlijning van kinderregelingen,
de kinderbijslag toch deels inkomensafhankelijk zou worden, namelijk aan de
bovenkant. Dat zou een verkeerd signaal geven aan de burger. Voorts is het
zo dat in het eerder ingenomen kabinetsstandpunt de zienswijze van het kabinet
op de kinderbijslag is weergegeven. Kort samengevat houdt dat in dat het kabinet
het van belang acht, de kinderbijslag en kinderkortingen in samenhang te bezien
en als complementaire instrumenten te beschouwen.Voorzitter. Dan de vraag over de compensatie. Ik begrijp die vraag wel,
maar de Kamer heeft met de aanvaarding van de motie-Crone gewezen op het probleem
van de verzilvering, waarop dit wetsvoorstel is ingediend om daar een einde
aan te maken. Zoals systemen soms mankementen hebben, was dat ook op dit punt
het geval. Om dat probleem op te lossen, is het wetsvoorstel ingediend. Dan
begrijp ik wel dat mevrouw Langkamp constateert dat mensen in het verleden
geld zijn misgelopen. Dat is precies de reden waarom wij er
nu iets aan doen. Ik kan nu echter niet becijferen wat die mensen in het verleden
zijn misgelopen. Juist het feilen van dat onderdeel van het stelsel willen
wij nu repareren. Daar heeft de Kamer zelf op aangedrongen. Het debat waarin
dat gebeurde, staat mij nog goed bij. Het is goed dat het nu zo snel mogelijk
gaat gebeuren, maar dan ligt het niet voor de hand om dat met terugwerkende
kracht te compenseren. Dus daar moet ik mevrouw Langkamp in teleurstellen.Voorzitter. Hiermee heb ik alle aan mij gestelde vragen beantwoord.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Ik zal per onderwerp de belangrijkste punten langslopen en
dus niet per se per vragensteller antwoorden, maar ik denk wel dat alles aan
bod komt.Het is niet mogelijk om het kindgebonden budget al bij de invoering in
2008 per kind te realiseren omdat de implementatie van de kindertoeslag, die
al eerder is voorgesteld, reeds in een vergevorderd stadium is. Deze is al
door het vorige kabinet ingezet. De Belastingdienst is daarom al begonnen
met het aanpassen van de systemen en dergelijke. Een wijziging in de systematiek
die nodig is om dit echt per kind te gaan doen, zou de invoering per 1 januari
2008 in feite onmogelijk hebben gemaakt.Dan kom ik op de uitvoerbaarheid in het algemeen. Gevraagd is waarom wij
menen dat de Belastingdienst de kindertoeslag, gezien de problemen met de
uitvoering van de huur- en de zorgtoeslag, kan uitvoeren. Bij de invoering
van het kindgebonden budget is gekozen voor een ander uitvoeringsproces dan
bij de huur- en de zorgtoeslag. Mensen die recht hebben op de nieuwe toeslag –
het kindgebonden budget of de kindertoeslag in 2008 – hoeven deze in
de meeste gevallen niet zelf aan te vragen. De Belastingdienst kent de toeslag
ambtshalve toe en bericht dit aan de rechthebbende. Dat kan omdat de Belastingdienst
de doelgroep al kent. Dat zijn namelijk de mensen die nu al recht hebben op
een kinderkorting. De gegevens over het recht op de kinderbijslag komen van
de SVB. Door de doelgroepen te koppelen aan de gegevens van de SVB kan de
Belastingdienst zelf de toeslag bepalen. Een belangrijk deel van de toeslaggerechtigden
kan op deze wijze worden bediend. Dit geldt voor de meeste rechthebbenden,
maar niet voor alle. Bij de geboorte van het eerste kind bij mensen die geen
andere toeslag hebben, is het nodig om een aanvraag te doen. Ouders die een
aanvrage moeten doen, worden door de Sociale Verzekeringsbank daarop geattendeerd.
In heel veel situaties is het dus niet nodig om een aparte aanvraag te doen
bij de Belastingdienst.In het wetsvoorstel is ervoor gekozen om ouders zo min mogelijk lastig
te vallen met aanvraagformulieren. Hier werd gesuggereerd dat voor iedere
kindertoeslag en ieder kindgebonden budget een aanvraag moet worden ingediend.
Zoals uit mijn vorige beantwoording eigenlijk al blijkt, is dat niet het geval.
Nu is ervoor gekozen om aan te sluiten bij de aanvraag voor de kinderbijslag.
Deze ouders kunnen ook recht hebben op een kindgebonden budget indien zij
voldoen aan de inkomensvereisten.Ik heb begrepen dat mijn voorganger over de toeslagen altijd zei: garanties
worden gegeven op wasmachines, niet op een complexe uitvoeringsorganisatie
zoals deze. In mijn vorige beantwoording heb ik al gezegd dat dit proces veel
eenvoudiger is dan het proces bij andere toeslagen. Wij gaan er daarom heel
goed beargumenteerd van uit dat de uitvoering daadwerkelijk veel beter zal
verlopen dan bij andere toeslagen. Veel van de oorzaken van de problemen bij
de andere toeslagen doen zich immers hierbij niet voor. Ik noem bijvoorbeeld
het zelf aanvragen van de toeslag in alle gevallen. Slechts in een beperkt
gedeelte van de gevallen moet men de aanvrage zelf doen. In de meeste gevallen
zal de toeslag ambtshalve worden opgelegd. De kinderopvangtoeslag moet worden
aangevraagd door de ouders. Op dat aanvraagformulier kunnen ouders 77 fouten
maken. De toeslag die hier voorligt, is veel eenvoudiger en zal dus in veel
gevallen door de Belastingdienst automatisch worden toegekend. Het blijft
echter een toeslag en bij de uitvoering heb je nooit garanties op een foutloze
uitvoering. Dat is nu niet zo en dat kan ook nooit het geval zijn. Het ziet
er wel veel beter uit dan bij de andere twee toeslagen.In dit licht is door de SP en GroenLinks gerefereerd aan een veel eenvoudiger
regeling. De burger ziet met al die kortingen en toeslagen op dit moment door
de bomen het bos niet meer. Het meest complex zijn op dit moment de kinderopvangtoeslag –
die wil je echt niet met deze dingen integreren, want dan wordt het nog veel
erger dan het al is – en de huurtoeslag. Ik heb nog geen voorstel van
GroenLinks of de SP gehoord om deze sterk te vereenvoudigen of af te schaffen.
De bestaande kortingen in de inkomstenbelasting zijn veel eenvoudiger uit
te voeren. Daar hebben wij minder problemen mee en zij zijn ook goedkoper
in de uitvoering.Vanaf 1 januari 2008 wordt de verzilveringsproblematiek opgelost
met de kindertoeslag. Dat is feitelijk al door het vorige kabinet voorgesteld
en dat voeren wij nu uit. Per 2009 zal een verdere verfijning plaatsvinden
doordat per kind een kindgebonden budget wordt berekend. Het algemene werkproces
staat er dan al, want dat hebben wij voor 2008 nodig. Alleen de wijze van
berekenen zal worden aangepast, omdat dan rekening moet worden gehouden met
het aantal kinderen en de leeftijd van de kinderen. Het aanpassen van de berekening
vergt meer tijd. Om die reden wordt het per-kind-deel per 1 januari 2009
uitgevoerd.Dan kom ik op het amendement dat mevrouw Sterk heeft ingediend, waarbij
ik inga op de vraag of de datum 1 januari 2009 in gevaar komt. Voor ons
is van belang dat dit afhangt van de vraag wanneer een en ander vaststaat.
De systematiek, bedragen en parameters die betrekking hebben op het kindgebonden
budget, moeten tijdig vaststaan. Voor de systematiek is dit op 31 juli
2007, dus al heel snel. Wat betreft het kindgebonden budget voor 2009 moeten
de bedragen en parameters uiterlijk op 1 september 2008 zijn vastgelegd.
Het maakt niet zoveel uit of dat in een wetsvoorstel of een algemene maatregel
van bestuur gebeurt. De laatste is wel wat flexibeler en kan tijdig worden
vastgesteld, maar belangrijk is dat dit fatale data zijn. Als niet tijdig
in een wet of AMvB duidelijkheid wordt verschaft over de systematiek, de bedragen
en parameters, kan het kindgebonden budget niet per 1 januari 2009 worden
ingevoerd.Mevrouw Sterk (CDA):Ik wijs erop dat ik geen amendement heb ingediend, maar dat ik wellicht
een motie indien om ervoor te zorgen dat de Kamer tijdig wordtgeïnformeerd,
als er op welk front dan ook problemen voorkomen, en dat er tijdig maatregelen
worden genomen om die problemen te verhelpen.Staatssecretaris De Jager:Oké. In algemene zin is het voor ons heel belangrijk dat een en
ander tijdig vaststaat. Daar gaat het om.De heer Blok heeft gevraagd naar de verhouding tussen de uitvoeringskosten
en het verzilveringsprobleem. De uitvoeringskosten van 20 mln. zijn voor het
hele kindgebonden budget en dat is ongeveer 2,3% van de uitvoeringskosten
als geheel. De heer Blok vergelijkt dit met de situatie bij de kinderkorting,
maar een regeling in de inkomstenbelasting is veel eenvoudiger en goedkoper
uit te voeren dan een toeslag, dat is nu eenmaal zo. Het was een uitdrukkelijke
politieke wens van deze Kamer om het verzilveringsprobleem met een toeslag
op te lossen. Dit is door mijn voorganger een jaar vertraagd, wat ook tot
allerlei problemen leidde. Het is altijd veel duurder om een subsidie uit
te voeren dan een korting in de inkomstenbelasting.Mevrouw Langkamp vroeg hoe wij ervoor zorgen dat er zo weinig mogelijk
wordt terugbetaald. De Belastingdienst gebruikt de meest recente gegevens
voor de voorschotbepaling. Het gaat vooral om het inkomen en dat is in veel
situaties bekend. Als deze gegevens veranderen, moeten de ouders dat zelf
doorgeven en dan wordt dat verwerkt door de Belastingdienst. Het kindgebonden
budget zal daarop worden aangepast. Gelukkig gebeurt dit in veel situaties
en dan loopt het goed.Minister Rouvoet:Voorzitter. Ik wil nog even iets zeggen over een amendement van de leden
Sterk en Hamer over de versterking van de positie van het parlement. Het past
de regering natuurlijk wel om daar een oordeel over te geven. Wie ben ik om
een amendement inzake de positie van het parlement kritisch te bejegenen,
maar ik stel het wel op prijs om een nadere duiding te krijgen van de strekking
van de voorhangprocedure die hier gekozen is. Er zit een tweeslag in, wat
aangeduid kan worden als een zware voorhangprocedure. Gelet ook op de woorden
van de staatssecretaris over de timing en de tijdigheid van de definitieve
vaststelling van bedragen, varianten en vormgeving, moeten wij heel goed weten
waar dit amendement precies toe gaat leiden. Ik vraag mevrouw Sterk om nader
toe te lichten hoe zij dat ziet: aan de ene kant de voordracht en aan de andere
kant, na plaatsing in het Staatsblad, de route die dan gekozen wordt voor
ten minste een vijfde van het aantal leden van een van beide Kamers der Staten-Generaal.
Zo lees ik haar amendement. Misschien kan zij het in tweede termijn toelichten.
Dan zal ik daar in tweede termijn op reageren.De voorzitter:Voor een tweede termijn geldt per fractie een spreektijd van drie minuten.
Als men überhaupt al een tweede termijn nodig heeft! Het is nog beter
als dit niet het geval is.Het woord is aan de heer Voordewind.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. De beantwoording van de bewindslieden was duidelijk. Ik heb
nog één vraag aan de staatssecretaris en de minister. In hoeverre
zouden de aanvraagprocedures voor de kindgerelateerde regelingen versimpeld
kunnen worden? Ik heb die vraag ook al in eerste termijn gesteld.De heer Bosma (PVV):Voorzitter. "Garanties alleen bij wasmachines". Dan denk ik
toch: waar beginnen wij aan? Het oogt weer als een regeling waarvan de uitvoering
toch weer ongewis is en die bovendien heel veel geld kost. Een ander bezwaar
dat mijn partij blijft hebben tegen deze regeling, is toch de armoedeval;
noem het de werkval, noem het de herintredingsval. Je gaat harder werken en
uiteindelijk ga je minder verdienen. Dat is niet goed!Het exporteren van deze hele regeling blijft een probleem voor mijn fractie.
Er zullen best EU-bepalingen zijn, maar laten wij dan toch vooral de kont
tegen de krib gooien in Brussel. Regel het dan! Dit is duidelijk weer een
regeling die negatief uitpakt voor Nederland. Gisteren heeft mijn fractiegenoot
Raymond de Roon er op deze plaats nog eens voor gepleit dat wij hoe dan ook
altijd de mogelijkheid zouden moeten hebben om niet akkoord te gaan met een
regeling als die in het nadeel is van Nederland. Ik denk dat de wijsheid van
zijn woorden hiermee weer eens geïllustreerd is.Mevrouw Langkamp (SP):Voorzitter. Ik heb geen overtuigende argumenten gehoord waarom inkomensafhankelijke
kinderbijslag geen goed idee is. De enige reactie die ik heb gehoord, is:
daar moeten wij van afblijven; het is een volksverzekering, dus daar komen
wij niet aan. Ik wil derhalve de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat gezinnen met kinderen en een laag inkomen meer kinderbijslag
nodig hebben om in de kosten van kinderen te voorzien dan gezinnen met een
hoog inkomen;verzoekt de regering, met voorstellen voor inkomensafhankelijke kinderbijslag
te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Langkamp en Dibi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(30912).Mevrouw Langkamp (SP):Ik kom te spreken over Langkamphet integreren van de kinderbijslag en
het kindgebonden budget tot één regeling. Ook de Raad van State
is van mening dat er geen argumenten zijn om twee regelingen naast elkaar
te laten bestaan. Van de minister heb ik eigenlijk alleen maar een technische
reactie hierop gekregen. De heer Rouvoet zei: dan zou je een inkomensonafhankelijk
deel krijgen en daar bovenop een inkomensafhankelijk deel. Mijn bedoeling
is juist om die twee zaken te integreren en er één
inkomensafhankelijke regeling van te maken. Een praktisch punt is dat één
regeling veel overzichtelijker is. Vandaar dat ik mede namens de heer Dibi
de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Raad van State geen overtuigende redenen ziet voor
een afzonderlijke wettelijke regeling voor het kindgebonden budget naast de
kinderbijslag;overwegende dat het bestaan van twee aparte regelingen naast elkaar om
in de kosten van kinderen te voorzien het er voor ouders niet overzichtelijker
op maakt;verzoekt de regering, met voorstellen te komen voor een geïntegreerde
inkomensafhankelijke regeling voor de tegemoetkoming in de kosten van kinderen
en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Langkamp en Dibi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(30912).Mevrouw Langkamp (SP):De minister zei dat hij niet kan garanderen dat inkomens er niet op achteruitgaan
als het kindgebonden budget per gezin met ingang van 1 januari 2009 wordt
omgezet in het kindgebonden budget per kind. Ik snap dat het ook afhankelijk
is van andere factoren of gezinnen er in koopkracht op achteruit kunnen gaan,
maar ik heb uitsluitend bedoeld dat volgens ons het bedrag van het kindgebonden
budget voor gezinnen met één kind in 2009 niet lager mag zijn
dan in 2008. Vandaar mijn volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat gezinnen er bij de omzetting
van het kindgebonden budget per gezin naar het kindgebonden budget per kind
niet op achteruit gaan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Langkamp en Dibi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(30912).Mevrouw Langkamp (SP):Ik zie dat mijn tijd op is en zal mij daarom nu beperken tot het voorlezen
van mijn laatste motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat gezinnen door het verzilveringsprobleem met de kinderkorting
meerdere jaren minder of geen kinderkorting hebben ontvangen dan waarop zij
recht hadden;verzoekt de regering, met een voorstel te komen om deze gezinnen als tegemoetkoming
eenmalig een kinderbonus te geven en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Langkamp en Dibi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20(30912).De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Allereerst zeg ik de bewindslieden dank voor hun
beantwoording. De minister heeft mij en mijn fractie aangeraden om onze zegeningen
te tellen. Dat zullen wij doen en blijven doen. Natuurlijk, dit wetsvoorstel
verwelkomen wij. Daaraan zullen wij ook steun geven. Daar mag geen misverstand
over bestaan. Het enige wat ik de Kamer en ook de bewindslieden heb willen
voorhouden, is dat enkele fracties in dit huis al jarenlang pleiten voor een
kindgebonden budget dat meer omvat, veel meer zelfs, dan datgene wat nu in
het wetsvoorstel wordt voorgesteld. Gelukkig wordt dat ook erkend, maar het
is maar waar je naar kijkt. Je kunt kijken naar wat je krijgt en je kunt kijken
naar wat je nog steeds mist. Wij zullen beide kanten op blijven kijken.Inderdaad, het gaat om een balans tussen die gezinsondersteuning en de
arbeidsparticipatie en al die zaken meer. Ik begrijp best dat een coalitie
daarin een balans vindt die niet precies is wat een van de coalitiegeledingen
wenst. Ik snap dat allemaal, maar het gaat om het behoud van de essentie van
de gedachte van het kindgebonden budget, namelijk keuzevrijheid voor ouders.
Het gaat om de vrijheid van ouders om ervoor te kiezen, de arbeidsmarkt op
te gaan en de kinderen onder te brengen in een formele kinderopvang óf
om in gezamenlijkheid ervoor te kiezen om, desnoods gedeeld, de kinderen thuis
zelf op te vangen dan wel in beperkte kring in de directe omgeving te laten
opvangen, dus in de informele kinderopvang. Wij zouden dat gelijk trekken,
want naar de eerste categorie gaat een heleboel rijksgeld, onze belastingcenten,
en naar die andere niet. Of je moet ook die mensen ertoe weten te bewegen
om zich als gastouder te laten inschrijven bij de formele kinderopvang. Dan
krijgen zij ook wat centen, maar moeten wij dat nu willen? Dat lijkt mij overdone.Ik begrijp de bedoeling van amendement nr. 15 van mevrouw Sterk en mevrouw
Hamer, maar leidt dit niet tot een opeenstapeling van zaken? Zo wordt het
wel erg zwaar. Er zijn nogal wat varianten denkbaar die materieel tot hetzelfde
leiden: bemoeienis van de Kamer in de voorhangperiode. Willen
de indieners hier nog eens naar kijken?Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun antwoord. Het mag duidelijk
zijn dat wij onze aandacht vooral richten op het gegeven dat gezinnen er niet
in inkomen op achteruit gaan. Wat betreft de vraag van de ChristenUnie: wij
willen de kinderopvangtoeslag echt apart houden.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Vooral werkende ouders met het minimumloon zijn de grote winnaars
en daarom zal mijn fractie nooit of te nimmer tegen deze wet kunnen stemmen.
Het hinken op twee gedachten had te maken met iets anders. Zeker in het eerste
jaar houdt de regeling vrouwen niet thuis, maar zet het hen ertoe aan om te
gaan werken. Het verschil tussen werken rond het wettelijk minimumloon en
een uitkering wordt groter. Daarmee vermindert de werkloosheidsval. In de
jaren daarna zijn de effecten echter volstrekt onduidelijk. Dat is geheel
afhankelijk van de invulling. Daarom is er sprake van enige ambivalentie.De reactie van de minister op de vraag naar een geïntegreerde tegemoetkoming
in de kosten van kinderen is teleurstellend. Het gaat daarbij om een inkomensafhankelijk
kindgebonden budget in combinatie met de kinderbijslag. Hij heeft alleen maar
gezegd dat hij de discussie niet over wil doen. Dat vind ik jammer. Ook de
Raad van State heeft zich hierover uitgesproken. Als hij echt een gezinsvriendelijk
beleid wil voeren en handen en voeten wil geven aan armoedebestrijding, is
het echt niet meer dan logisch om beide zaken samen te voegen.Ik heb ook moeite met het antwoord van de staatssecretaris. Over een geïntegreerde
tegemoetkoming heeft hij alleen maar gezegd dat er bij toeslagen geen garantie
te geven is en dat dat alleen maar bij wasmachines gebeurt. Als mensen hun
toeslag niet of te laat ontvangen, kan dat echter desastreuze gevolgen hebben.
Ik zou willen dat de staatssecretaris dat niet bagatelliseert. Ik heb hem
overigens niets gevraagd over de huurtoeslag en de kinderopvangtoeslag, maar
wel over de kinderbijslag.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Wil de staatssecretaris zijn uitspraak dat subsidies altijd
duurder zijn in het kabinet herhalen? Er staat nog het nodige op stapel en
ik zal hem dan ook wel eens aan deze uitspraak moeten herinneren.De minister was helder over het feit dat dit een compromis is dat de grote
problemen op de arbeidsmarkt en van de handen aan het bed niet oplost. Ook
was hij helder over de kosten. Het kost 4,5 mln. om 7 mln. te exporteren!Het antwoord van de minister op vragen naar de exporteerbaarheid was bijzonder
teleurstellend. Hij doet zichzelf tekort door de vraag van de wenselijkheid
niet te willen beantwoorden. De AOW is echt iets anders dan de kindertoeslag.
Er zijn geen integratieproblemen bij AOW'ers, wel bij kinderen. Als wij het
verschil kunnen uitleggen tussen een bedrag voor 65-plussers en een bedrag
voor kinderen, kan dat ook worden opgenomen in die 50 bilaterale verdragen.
Er is echt geen hogere juridische macht die ons dat verhindert. Daarmee speelt
de minister juridisch blufpoker. Als het hem goed uitkomt, ziet hij wél
de nodige ruimte in het EVRM, bij voorbeeld bij de campussen voor criminele
jongeren. Ik steun hem daar overigens in, maar diezelfde ruimte kan hij ook
benutten om de onwenselijke export van uitkeringen tegen te gaan.Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun antwoorden. Ik heb genoteerd
dat er is toegezegd dat de Kamer tijdig wordt geïnformeerd over uitvoeringsproblemen
rond het kindgebonden budget en ook dat er een onderzoek naar de kosten zal
worden gedaan per kind en per gezin. Het liefst zien wij dat de resultaten
vóór Prinsjesdag, maar als dat niet eerder kan, in ieder geval
met de AMvB naar de Kamer worden gezonden.De minister vroeg mij naar het doel van het amendement dat de CDA-fractie
met steun van de PvdA-fractie heeft ingediend. Dat amendement is inmiddels
een tikje gewijzigd, maar dat maakt voor onze vraag niets uit. Mijn fractie
heeft grote aarzelingen bij de plaatsing van het kindgebonden budget in een
AMvB en had liever gezien dat dit in de wet een plaats had gekregen. Ik heb
in het begin van mijn betoog al gezegd dat het wel een heel zware AMvB wordt,
onder deze wet die eigenlijk wel heel dun is, met name omdat we niet weten
welke variant we zullen kiezen en wat daarvan de gevolgen zullen zijn. Daarom
hebben wij gemeend een amendement te moeten indienen dat na goedkeuring van
de Kamer zal worden omgezet in wetgeving. Dat betekent geen vertraging van
het kindgebonden budget, want de AMvB treedt onmiddellijk in werking. Het
enige wat wij willen is dat het systeem van het kindgebonden budget uiteindelijk
een plaats krijgt in de wet. Dat schijnt ook het geval te zijn in de systematiek
van de andere twee toeslagen die wij kennen. Dat is de achtergrond.Ten slotte wil ik nog een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de hoogte van het kindgebonden budget niet in de Wet
op het kindgebonden budget is opgenomen;overwegende dat dit gelet op de wetgevingsystematiek van de Algemene wet
inkomensafhankelijke Sterkregelingen wel wenselijk is;verzoekt de regering om bij de eerstvolgende wijziging van de Wet op het
kindgebonden budget de hoogte van het kindgebonden budget in de wet onder
te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sterk, Hamer en
Voordewind. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21(30912).Mevrouw Sterk (CDA):Misschien ziet de minister dat er een verdubbeling is in amendement en
motie. Wij wachten zijn reactie af.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Rouvoet:Voorzitter. Ik zal beginnen met de opmerkingen uit de tweede termijn die
niet met moties zijn belegd. Er is wederom gesproken over de exporteerbaarheid,
door de heren Bosma en Blok. De heer Bosma zei dat het in Europa moest worden
geregeld. De heer Blok zei dat de ruimte in het EVRM ook in de bilaterale
verdragen zal moeten worden gezocht. Ik heb op dit laatste al in eerste termijn
uitvoerig gereageerd. Ik weet niet of er ruimte is binnen het EVRM. Ik heb
gezegd dat wij gaan bekijken of wat wij willen op nationaal terrein, mogelijk
is binnen de internationale verdragen. Ik weet wel – dat hoef ik niet
te onderzoeken – dat het onmogelijk is om te shoppen in bilaterale verdragen.
Het is mogelijk om verdragen te wijzigen of op te zeggen, maar daar pleit
de heer Blok niet voor. De heer Bosma heb ik daar ook niet over gehoord; dat
zou immers raken aan de AOW. De heer Blok heeft er gelijk in dat dat een andere
socialezekerheidswet is dan de AKW of de wet over het kindgebonden budget,
maar zij vallen wel onder dezelfde verdragen. Dan is het kiezen of kabelen.
Het kabinet volgt hierin de argumentatie van de indiener van het wetsvoorstel
van het vorige kabinet. Als het binnen het sociale domein valt, wat het geval
is met die omzetting, dan valt het binnen de reeds gesloten bilaterale verdragen.
Als de heer Blok vraagt of het kabinet daarbinnen selectief wil winkelen en
alle verdragen wil wijzigen om een uitzondering op te nemen voor het kindgebonden
budget, dan is het antwoord op die vraag: neen.Mevrouw Sterk (CDA):Ik stel toch graag nog een vraag over die exporteerbaarheid. De minister
heeft net een vergelijking gemaakt met de AOW. De AOW is een verzekering maar
het kindgebonden budget is een voorziening. De Wajong, ook een voorziening,
is ook niet exporteerbaar. Waarom kiest de minister er dan toch voor om het
exporteerbaar te maken op grond van bilaterale verdragen?Minister Rouvoet:Ik kies daar niet voor. Door de vorige staatssecretaris, de heer Van Hoof,
is al aangegeven dat dit voortvloeit uit het wetsvoorstel. Het is niet afhankelijk
van de definitie of de karakterisering die wij geven van een voorziening of
een regeling. De vraag is of het karakter van de regeling krachtens de bekende
verordening binnen het domein van de bilaterale verdragen valt. Dat is het
geval als het gaat om een gezinsbijslag. Er valt dus niet veel te kiezen.
De conclusie is dat het onder de bilaterale verdragen valt en daarbinnen kan
niet geshopt worden.De heer Blok constateert terecht dat dit wetsvoorstel het probleem van
de handen aan het bed niet oplost. Hij weet echter ook dat in het coalitieakkoord
en het beleidsprogramma veel meer maatregelen genoemd zijn die daar wel op
gericht zijn. Dit wetsvoorstel lost niet alle problemen op waarmee het kabinet
geconfronteerd is, maar het lost wel het belangrijke probleem op rond de tegemoetkoming
aan gezinnen met kinderen. Over de handen aan het bed komen wij zeker op een
ander moment nog te spreken; daar zijn ook andere oplossingen voor, zoals
de heer Blok ook wel weet.Zowel de heer Dibi als mevrouw Langkamp heeft gezegd dat er onvoldoende
zwaarwegende argumenten zijn voor een andere keuze ten aanzien van de inkomensafhankelijkheid
van de AKW en de integratie van het kindgebonden budget en de kinderbijslag.
Ik heb al aangegeven dat de principiële discussie over de inkomensafhankelijkheid
van bepaalde regelingen niet het onderwerp van dit debat is. Het gaat over
het wetsvoorstel. Ik begrijp dat er vragen over gesteld zijn omdat de Raad
van State er opmerkingen over heeft gemaakt, maar het kabinet kiest niet voor
het inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag. Dat is een politieke,
vrij principiële keuze. Het is bekend dat de SP op dat punt een andere
keuze maakt dan het kabinet. Ik had ook niet de verwachting dat wij elkaar
in dit debat over dit wetsvoorstel van dat principiële punt zouden overtuigen.
Ik meen echter wel degelijk te hebben aangegeven waarom ervoor gekozen is
om de instrumenten naast elkaar, complementair, te gebruiken. Mevrouw Langkamp
heeft hierover moties ingediend die nog niet genummerd zijn. Laat in elk geval
duidelijk zijn dat ik het aannemen van de moties over het inkomensafhankelijk
maken van de kinderbijslag en de integratie van beide regelingen ontraad.De heer Dibi heeft, samen met mevrouw Langkamp, een motie met stuk nr.
20 ingediend over de compensatie en de kinderbonus. Ik vind deze enigszins
verrassend omdat de heer Dibi in zijn eerste uitspraken het wetsvoorstel karakteriseerde
als een steun voor ouderwetse gezinnen en als subsidie voor thuisblijvende
moeders. De strekking van de motie is om dat met terugwerkende kracht nog
wat extra te doen. De gedachte is sympathiek, maar ik heb al in mijn eerste
termijn gezegd dat het kabinet daaraan geen gevolg zal geven. Het aannemen
van de motie moet ik daarom ontraden.Mevrouw Langkamp en de heer Dibi hebben ook een motie ingediend over de
eenkindgezinnen. Mevrouw Langkamp zei dat ik geen garantie heb kunnen geven,
wat erg dreigend klonk. Als een samenstel aan maatregelen wordt uitgevoerd,
is het ingewikkeld om bij één maatregel de garantie te geven
dat die niet tot bepaalde effecten zal leiden. Ik heb mevrouw Langkamp wel
toegezegd dat de effecten op eenkindgezinnen, sociale minima en de middeninkomen
zwaar zullen meewegen bij de vormgeving van de variant. Het is uiteraard niet
de bedoeling dat de introductie van een instrument dat gericht is op ondersteuning
van gezinnen, leidt tot enorme negatieve koopkrachteffecten voor bepaalde
gezinnen.Mevrouw Langkamp (SP):Het bedrag voor 2008 staat vast. Het enige wat ik van de minister vraag,
is om toe te zeggen dat de introductie van een budget per kind in 2009 niet
leidt tot een lager bedrag voor gezinnen met één kind.Minister Rouvoet:Dat is een lastige vraag. Ik begrijp de gedachte erachter, maar de discussie
over de varianten wil ik graag kort na de zomer voeren met
de Kamer. Het is niet op zijn plaats om op één aspect al een
garantie te geven. Dat leidt er slechts toe dat andere Kamerleden op andere
aspecten ook een garantie willen. Daarom ontraad ik het aannemen van de motie,
maar het signaal is glashelder. Overigens laat een raming van de Belastingdienst
zien dat over 2007 circa honderdduizend gezinnen de kinderkorting niet kunnen
verzilveren, waarmee een totaalbedrag van ongeveer 80 mln. is gemoeid.In de eerste termijn heb ik gezegd dat de WTOS in 2009 wordt geïntegreerd
in het kindgebonden budget, conform de afspraak met het vorige kabinet. Daarop
moet ik even terugkomen om het ietwat te nuanceren. Juist door de samenhang
met verschillende voornemens van dit kabinet zal integratie per 1 januari
2009 niet mogelijk zijn. Gezien de gemaakte afspraken en de wensen van de
Kamer blijft integratie uiteraard ook ons doel. Op de planning kom ik later
nog uitvoerig terug. Het is goed om deze feitelijke correctie op te nemen
in de Handelingen.Het amendement van mevrouw Sterk was een vierde versie, maar ik heb begrepen
dat het inmiddels opnieuw is gewijzigd. Ik zal nu een eerste reactie geven
en de wijziging afwachten. Mocht het nodig zijn, dan ben ik bereid om schriftelijk
nog voor de stemmingen op de definitieve versie te reageren. De strekking
van het amendement is dat de inhoud van de algemene maatregel van bestuur
in de wet moet komen. Via een zware procedure wordt die dan automatisch in
de wet vastgelegd. Terecht stelde mevrouw Sterk al dat de motie eigenlijk
op hetzelfde betrekking heeft. Een amendement en een motie naast elkaar is
wat lastig. Mijn oordeel geldt voor beide. De regering heeft geen inhoudelijk
bezwaar tegen het opnemen van de bedragen in de wet. Ik onderstreep wel wat
de staatssecretaris hierover heeft gezegd, namelijk dat de timing heel cruciaal
is. Aan ons zal het niet liggen. Wij zullen de AMvB met de overige informatie
die wij hebben toegezegd zo snel mogelijk naar de Kamer toesturen opdat wij
het debat hierover kunnen voeren. Voor zover ik de gekozen procedure nu kan
overzien, benadruk ik dat deze er niet toe mag leiden dat het traject van
de omzetting per 1 januari 2009 naar een kindgebonden budget per kind
in gevaar zou kunnen komen. Er bestaan bij de regering geen bezwaren tegen
het vastleggen van de bedragen in de wet. Met het oog op de stemmingen lijkt
mij dit voorlopig voldoende. Als dat nodig is, kom ik er later graag op terug.
Dit oordeel geldt zowel voor het amendement als voor de motie.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Ik meen al antwoord te hebben gegeven op de vraag van de woordvoerder
van de ChristenUnie in het kader van de aanvraagprocedures. Ik zal het heel
in het kort herhalen. Het kindgebonden budget zal in de meeste gevallen niet
hoeven te worden aangevraagd. Zelfs de Belastingdienst kan het dan niet makkelijker
maken. Ik constateer dat de heer Voordewind niet doelde op de kinderopvangtoeslag.
Dat is inderdaad een ingewikkelde aanvraag, maar die valt buiten de scope
van dit debat. De aanvraagprocedure voor het kindgebonden budget kan niet
makkelijker. In de meeste situaties zal een aanvraag daarvoor niet hoeven
te worden verricht, maar gebeurt dit ambtshalve. De heer Dibi heeft een vraag gesteld, maar is niet aanwezig.De voorzitter:De heer Dibi heeft zich verontschuldigd. Gaat u vooral door.Staatssecretaris De Jager:Geef ik dan wel een antwoord op zijn vraag?De voorzitter:Dat is aan u.Staatssecretaris De Jager:Dan zal ik het antwoord kort houden.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik heb een vraag over de vorige opmerking van de staatssecretaris.De voorzitter:U hebt niet het woord. De staatssecretaris geeft eerst antwoord op de
vraag van de heer Dibi. Daarna kunt u uw vraag stellen.Staatssecretaris De Jager:Wat betreft de vraag van de heer Dibi: het is een beleidsmatige vraag
om de geïntegreerde kinderregeling al of niet inkomensafhankelijk te
maken. De uitvoering is in ieder geval niet gebaat bij het integreren van
de kinderopvangtoeslag in het kindgebonden budget. Die toeslag is namelijk
zeer ingewikkeld. Zolang die niet sterk vereenvoudigd is, wordt met het integreren
ervan in het kindgebonden budget de uitvoering alleen maar moeilijker. De
kinderbijslag wordt in het geheel niet door de Belastingdienst behandeld.
Het integreren de kinderbijslag in deze toeslag heeft dan ook geen voordelen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Het ging mij niet om de kinderopvangtoeslag, maar om de kindgerelateerde
regelingen, zoals de combinatiekorting. Ik wilde weten of de uitbetaling daarvan
vereenvoudigd kan worden.Staatssecretaris De Jager:Nee. Ik heb al aangegeven dat het geven van die kortingen over het algemeen
vrij eenvoudig is. Zij worden verstrekt met een korting op de inkomstenbelasting.
De kinderkorting die er nu is, wordt een kindertoeslag/kindgebonden budget,
maar het proces blijft hetzelfde. De andere regelingen hebben weer andere
eigenschappen. Aangezien wij het kindgebonden budget over het algemeen ambtshalve
zullen opleggen en niet apart laten aanvragen, voorzie ik bij het aanvragen
geen grote problemen voor de burgers. Wat het aanvragen betreft, dit wordt
voor de burgers een van de meer gemakkelijke toeslagen.Ik wil nog iets rechtzetten. De heer Blok zei dat de uitvoeringskosten
bij subsidies altijd hoger zijn dan bij andere tegemoetkomingen. Ik wijs er
echter op dat inhoudelijk een belastinguitgave heel erg groot kan zijn. Er
zijn er die miljarden kosten. De heer Blok kent er twee van.Mevrouw Sterk stelde een vraag over het in de wet opnemen van de hoogte
van het kindgebonden budget. Het opnemen van die hoogte kan natuurlijk het
gevolg zijn van een andere politieke wind. Ik laat de opmerkingen op dit punt
helemaal over aan de heer Rouvoet. Op de grond van de Awir is het echter absoluut
niet nodig om de hoogte van de toeslag in de wet op te nemen.
Dat geldt ook voor de andere toeslagen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De minister voor Jeugd en Gezin heeft toegezegd dat hij: -
indien nodig, voor de stemmingen van aanstaande dinsdag nog schriftelijk zal
reageren op het gewijzigde amendement van de leden Sterk en Hamer, het amendement
dat nu nog nummer 15 heeft;- na het indienen van de begroting voor
2008 de Kamer nader zal informeren inzake de keuzevarianten en de vaststelling
van de hoogte van het kindgebonden budget, alsmede over het onderzoek naar
de kosten voor gezinnen, uitgesplitst naar het aantal kinderen.Ik stel voor om aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel en de ingediende
moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 19.55 uur tot 20.55 uur geschorst.Voorzitter: Ten Hoopen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-4614-4637.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl