Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van privatisering van netwerkbedrijven (28174)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 915-930

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-09-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 31, pagina 915-930

01-07-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28174Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de wetsvoorstellen: - Uitvoering van de verordening (EG) Nr. 44/2001 van de Raad van de Europese Unie van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PbEG L 12) (Uitvoeringswet EG-executieverordening) (28263); - Regeling van het conflictenrecht inzake adoptie en de erkenning van buitenlandse adopties (Wet conflictenrecht adoptie) (28457); - Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap in verband met de totstandkoming van de Wet conflictenrecht adoptie (28458, R1725);torrijtuigen en de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 ter implementatie van de vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering (28636); en 3 andere wetsvoorstellenPagina 915-915
Noten bij Presentie en opening (pagina 915). Noot 1: leden en plaatsvervangend leden van de commissiesPagina 963-966
Presentie en opening (dinsdag 1 juli 2003)Pagina 915-915
Behandeling van: - raming der voor de Eerste Kamer in 2004 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzingen en raming van de ontvangsten (EK 2002-2003, nr. 182)Pagina 931-936
Lijst van besluiten (dinsdag 1 juli 2003)Pagina 959-960
Voortzetting van de behandeling van: - raming der voor de Eerste Kamer in 2004 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzingen en raming van de ontvangsten (EK 2002-2003, nr. 182)Pagina 944-951
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van privatisering van netwerkbedrijven (28174). Behandeling van: - de motie-Kox over juiste vermelding van de privatiseringsdatum (Kamerstuk 28174, Eerste Kamer nr. 110g)Pagina 936-944
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van privatisering van netwerkbedrijven (28174); - de motie-Kox over juiste vermelding van de privatiseringsdatum (Kamerstuk 28174, Eerste Kamer nr. 110g)Pagina 951-959
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de Europese Conventie, te weten: - de motie-Jurgens/Kohnstamm inzake meerderheidsbesluitvorming financiële perspectieven (kamerstuk 28473, Eerste Kamer nr. 158j)Pagina 930-931
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van privatisering van netwerkbedrijven (28174)Pagina 915-930
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 1 juli 2003)Pagina 960-962

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 81 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering
van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene
middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie
van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van
privatisering van netwerkbedrijven (28174).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik heet de minister van Economische Zaken van harte welkom.
Hij kent deze Kamer al langer, ook van binnenuit. Nu zit hij hier als lid
van het kabinet-Balkenende II.Mevrouw Sylvester (PvdA):Voorzitter. Met vreugde sta ik hier voor u. Het onderwerp van mijn maidenspeech
vind ik prachtig. Ik heb mij er vanuit mijn achtergrond al mee bezig gehouden.
De materie interesseert mij al geruime tijd. Het feit dat ik nog voor het
reces mijn maidenspeech mag houden, is eveneens geweldig. Het zijn spannende
en roerige tijden.Thorbecke zei: wetgeving is een rustig bezit. Wat dat betreft zijn de
tijden veranderd. Tegenwoordig lijkt, in elk geval op het gebied van het energiebeleid,
niets veranderlijker dan wetgeving. Het onderhavige wetsvoorstel is tot stand
gekomen onder de verantwoordelijkheid van drie bewindspersonen en is inmiddels
een lijvig dossier. Namens de PvdA-fractie zal ik reageren op het voorstel
tot wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector, ook wel OEPS
genoemd.Wat aanvankelijk werd gepresenteerd als een technische wetswijziging,
bleek meer voeten in aarde te hebben dan werd gedacht. De bedoeling was dat
er meer duidelijkheid zou worden geboden over de financiering van de zogeheten
niet-marktconforme kosten van de elektriciteitsproductiesector, ook wel de
"bakstenen" genoemd. Deze betreffen onrendabele investeringen, die overigens
wel goed zijn voor het milieu, waar de overheid een vergoeding voor geeft.
Het gaat om stadsverwarming en om Demkolec, een kolenvergassingsinstallatie.
Compensatie zal nu plaatsvinden uit de algemene middelen. Dit verenigt zich
met het standpunt van de Europese Commissie. Hoewel geen relatie te ontdekken
valt met de aanpassing van de overgangswet, zijn er wetswijzigingen toegevoegd
die betrekking hebben op de efficiencykorting, de zogenoemde x-factor, en
het tijdelijk verbod (tot 1 juli 2004) van privatisering van netwerkbedrijven.
Privatisering is pas mogelijk nadat aan een aantal eisen is voldaan. Onder
andere dient geregeld te zijn dat de leveringszekerheid door de netbeheerder
wordt gegarandeerd in het geval een leverancier in gebreke blijft.Eerder heeft de fractie van de Partij van de Arbeid zich kritisch uitgelaten
omtrent de gang van zaken rondom dit wetsvoorstel; er is nogal wat aan komen
te hangen. De Raad van State heeft niet op alle onderdelen van het nu voorliggende
wetsvoorstel een advies gegeven zoals staat voorgeschreven in de Aanwijzing
voor de Regelgeving. Volgens de fractie van de PvdA wreekt zich dit. Zo is
bijvoorbeeld de volgens artikel 51a geboden mogelijkheid dat de minister kan
gelasten bepaalde gastransporten met voorrang uit te voeren, afwijkend van
het uit Europees-rechtelijke verplichtingen voortvloeiende alsook in de Gaswet
gehanteerde principe dat gastransport non-discriminatoir wordt aangeboden.
De praktische uitvoering is onzes inziens dan ook niet te realiseren. Graag
verkrijg ik een reactie van de minister op dit punt.Namens de PvdA-fractie zal ik, het bovenstaande gezegd hebbende, de bijdrage
verder toespitsen op een viertal inhoudelijke punten: 1. de juridische
onduidelijkheden betreffende de start van de uitvoering;2. het borgen
van de publieke belangen;3. het ontstaan van een oligopolie;4. duurzame energie.Ten aanzien van de juridische onduidelijkheden betreffende de start van
de uitvoering merk ik het volgende op. De fractie van de Partij van de Arbeid
is het eens met het optreden van de minister dat heeft geleid tot uitstel
van de datum van de liberalisering van de kleinverbruikersmarkt, gezien de
onzekerheden. In de fractie van de PvdA zijn er wel vragen gerezen.Biedt het wetsvoorstel voldoende duidelijkheid wat betreft de datum waarop
lokale en regionale stroomnetten kunnen worden geprivatiseerd? Dat is nu per
1 juli 2004 en een half jaar later? Of kan de datum nog verschillende malen
worden uitgesteld, afhankelijk van het feit in welke mate de voorwaarden voor
liberalisering en privatisering zijn vervuld? Kan de rechter tot een andere
conclusie komen als de datum verschuift en lokale en regionale overheden hun
stroomnetten om welke reden dan ook toch wensen te privatiseren? Zijn er rechtszaken
te verwachten en hoe zit het dan met de rechtszekerheid van partijen? Eén
van de conclusies uit mijn promotieonderzoek, "De praktijk van privatisering",
is geweest dat van een privatiseringsdrift bij gemeenten geen sprake lijkt
te zijn – maar tóch en gesteld dát? Graag verkrijg ik
een reactie van de minister in dezen.Ik kom bij het tweede punt, het borgen van publieke belangen. Wordt het
uitstel van de liberalisering benut om te leren van de lessen die zijn opgedaan
tijdens de liberalisering van de grootverbruikersmarkt, zodat een chaos op
de kleinverbruikersmarkt kan worden voorkomen in de toekomst? Welke acties
onderneemt de minister op dit moment om daartoe te komen?Met betrekking tot het netwerk is de fractie van de Partij van de Arbeid
van mening dat dit ook in de toekomst in publieke handen dient te blijven
dan wel dat er onafhankelijke netten moeten komen die niet in commerciële
handen zijn. Bij de gemeente Amsterdam bijvoorbeeld bestaat de wens dat het
netwerk zal worden gekocht door TenneT. Uiteraard biedt publiek aandeelhouderschap
geen garantie voor kwaliteit. Ook moet er in de netten geïnvesteerd worden.
Het is belangrijk dat regulering plaatsvindt en dat het toezicht op een adequate
en effectieve wijze wordt uitgeoefend. Dit moet goed geregeld zijn voordat
eventuele privatiseringen kunnen plaatsvinden. Welke maatregelen neemt de
minister om de netten veilig te stellen en om te komen tot een effectief en
adequaat toezicht?Over de betaalbaarheid van de energie in de toekomst merk ik het volgende
op. De fractie van de Partij van de Arbeid vraagt niet om een maximumprijs
voor energielevering. Dat kan alleen maar leiden tot Californische toestanden.
Het garanderen van de betaalbaarheid zal langs een andere weg geregeld moeten
worden, langs de weg van gezonde concurrentieverhoudingen. Welke randvoorwaarden
creëert de minister om te komen tot gezonde concurrentieverhoudingen?Dit heeft ook te maken met het derde punt, het voorkomen van het ontstaan
van oligopolies. In dagbladen hebben wij kunnen lezen over een mogelijke samenvoeging
tussen Essent en NUON; stel dat. De fractie van de PvdA is van mening dat
met een eventuele samenvoe ging van Essent en NUON wordt gekozen
voor een poging tot overleven in Europa. Wordt daarmee niet een belangrijke
doelstelling van de Nederlandse regering van liberalisering, namelijk het
bieden van kansen en het zorgen voor randvoorwaarden zodat nieuwe toetreders
de markt op kunnen en er lagere prijzen kunnen ontstaan voor consumenten,
tegelijkertijd losgelaten? Op welk moment is besloten dit beleid los te laten?
Hoe realiseert de minister een level playing field en eerlijke concurrentieverhoudingen
met nieuwe toetreders, alsmede de borging van keuzemogelijkheden, kwaliteit,
voorzieningszekerheid voor klanten en bescherming van consumenten?De NMa neemt nu de nationale markt als uitgangspunt, maar in de toekomst
mogelijk de Europese markt als relevante markt. Op welk moment gaan de brillen
nu concreet verwisseld worden en met welk resultaat? Kan de minister aangeven
of het toezicht wordt aangescherpt, als er door de fusie tussen Essent en
NUON daadwerkelijk een oligopolie dreigt te ontstaan? Immers, oligopolisten
zijn moeilijker in de hand te houden.Ik kom bij het punt over de duurzame energie. In de OEPS wordt aangekondigd
dat de kwaliteit van het net goed zal worden geregeld. Maar hoe zit het met
de kwaliteit van de stroom? De fractie van de PvdA is van mening dat in de
slag om de concurrentie in de toekomst moet worden voorkomen dat energiebedrijven
in de verleiding komen om uitsluitend grijze stroom aan te bieden. In dat
opzicht is het goed dat de minister heeft toegezegd dat de stroom met ingang
van 1 juli 1004 geëtiketteerd zal zijn. Kort na de vorming van het nieuwe
kabinet zijn er vele berichten verschenen dat de minister van Economische
Zaken zich actief zal inzetten voor een Europees gericht milieubeleid. Ook
in dit huis is een en ander ter sprake gekomen tijdens het debat op 2 en 3
juni jongstleden bij de behandeling van het wetsvoorstel Milieukwaliteit elektriciteitsproductie,
de MEP. Zal Nederland het goede voorbeeld geven, juist omdat het agenderen
van Europese groene stroom betekent dat Nederland de hand in eigen boezem
zal moeten steken? Welke resultaten zijn er rond juli 2004 in ons land geboekt
omtrent de milieukwaliteit energieproductie? Wat zijn de te verwachten wapenfeiten?Voorzitter. Ik vraag de minister te reageren op het betoog tot nog toe.De voorzitter:Mevrouw Sylvester, dit was uw maidenspeech. U heeft aan de Universiteit
van Amsterdam twee studies tegelijkertijd gevolgd: communicatiewetenschappen
en politicologie. Daarna heeft u als journaliste gewerkt bij het dagblad Het
Parool, zeven jaar lang. Vervolgens heeft u departementale ervaring opgedaan
bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat en daarna lokale ervaring als
stafmedewerker van de gemeentesecretaris Amsterdam. Sinds 1998 vervult u uw
huidige functie senior-adviseur Overheid en Markt bij Twijnstra Gudde Management
Consultants. In de tussentijd bent u gepromoveerd op het thema "De praktijk
van de privatisering". U heeft er in uw maidenspeech terecht naar verwezen
en bent wat dat betreft hier met de neus in de boter gevallen.Met dit geheel aan deskundigheid en ervaring mag de Kamer zich verrijkt
weten. Mijn gelukwensen met uw eerste speech hier. Van harte succes met alle
verdere werkzaamheden!De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Ketting (VVD):Mevrouw de voorzitter. Het is bijzonder aannemelijk dat het oorspronkelijke
wetsvoorstel, het kleine gedeelte waarover de Raad van State wél heeft
geadviseerd, in deze Kamer als een hamerstuk zou zijn afgedaan. Wijziging
van de financieringssystematiek van de tegemoetkoming in niet-marktconforme
kosten uit het verleden van de elektriciteitsproductiebedrijven stuitte in
ieder geval bij de VVD-fractie niet op problemen. Daar bleef het echter niet
bij. Inmiddels zijn wij 7 nota's van wijziging en meer dan 50 amendementen
verder. Wij behandelen vandaag een allegaartje van ad-hocwetgeving, waaraan
samenhang ontbreekt. Ook het verband met de evaluatie van de Gaswet en de
Elektriciteitswet 1998 is zoek. Het is allemaal al eerder gezegd en geschreven.De liberalisering van de elektriciteitsmarkt nadert met rasse schreden
en dat vraagt om alert optreden van wetgever en toezichthouder. Dit te meer
daar blijkens een onderzoek van het Market Surveillance Committee (MSC) de
markt nog onvoldoende liquide is. Zijn de resultaten van dit onderzoek, in
opdracht van DTe uitgevoerd door de MSC, de minister bekend en deelt hij de
mening van de onderzoekers dat vooralsnog de markt niet goed functioneert?Inmiddels zijn wij, als wij de tel niet zijn kwijtgeraakt, aan de vierde
bewindspersoon toe. Dit is geen klacht, maar een constatering, en dan nog
een met een opgewekte ondertoon. Deze bewindsman geeft door zijn brief van
18 juni jongstleden mijn fractie de hoop dat de energiesector een daadkrachtig
en doeltreffend beleid tegemoet gaat zien. En dat was langzamerhand hard nodig.
De signalen zijn immers niet geruststellend. Naast de MSC geeft ook de monitoringscommissie
tal van mankementen aan. Het zogenaamde SPOED-programma van EnergieNed loopt
vertraging op en de voorzitter van het platform versnelling energieliberalisering
heeft zich zo dik gemaakt dat hij is ontploft. Het is inderdaad de hoogste
tijd dat de minister van Economische Zaken een krachtige regisseursrol gaat
vervullen. Ziet de minister dit ook zo? In dat licht beschouwt mijn fractie
de Overgangswet elektriciteitsproductiesector (OEPS) als een eerste, zij het
belangrijke stap in het tot stand brengen van het benodigde regelgevende kader
voor de energiesector. In de brief van 18 juni jongstleden en de bijlage wordt
een rij aandachtspunten genoemd. Mijn fractie heeft er behoefte aan, er enkele
uit te halen.Allereerst betreurt mijn fractie het uitstel van de derde en laatste stap
van de liberalisering. Zij kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het
falen en talmen van actoren als EnergieNed, PVE en bestaande energiebedrijven
op deze wijze worden gesanctioneerd en zelfs beloond door het voortzetten
van dominante posities. In de brief van de minister wordt nauwelijks aandacht
besteed aan het belang van de nieuwe toetreders tot de markt. Hoe denkt de
minister te voorkomen dat hun marktpositie hierdoor wordt geschaad? Zij vervullen
immers een essentiële functie in het ontstaan van een werkende markt.
Ook de monitoringscommissie-Van Rooy heeft deze groep links
laten liggen. De groep wordt althans niet genoemd in de rij van geraadpleegde
partijen. Kan de minister toezeggen dat hij zich met deze nieuwe marktpartijen
zal verstaan?Onafhankelijk netbeheer is een van de bepalende factoren voor adequate
marktwerking. Zowel de minister als de monitoringscommissie constateert terecht
dat het nogal schort aan de onafhankelijkheid van het netbeheer. Mijn fractie
onderschrijft de conclusie van de monitoringscommissie dat de rijksoverheid
zorg dient te dragen voor een effectievere en scherpere functiescheiding tussen
netbeheerders en leveranciers. Mag mijn fractie aannemen dat de minister dat
ook zo ziet? In afwachting van nadere regelgeving acht mijn fractie het in
deze ingewikkelde transitieperiode redelijk dat sprake is van een tijdelijk
privatiseringsverbod van de netbedrijven.Uitstel tot 1 juli 2004 van de opening van de markt is alleen dan te rechtvaardigen,
als ook werkelijk winst wordt geboekt in die extra periode. Mijn fractie had
liever gezien dat de tegenstribbelende marktpartijen zo snel mogelijk waren
blootgesteld aan de tucht van de markt. Dan zal wel blijken, wie in de ogen
van de klant zijn zaakjes voor elkaar heeft. Hoe kan de minister mijn fractie
geruststellen dat de druk werkelijk op de ketel blijft, en de gesignaleerde
knelpunten ook werkelijk worden weggenomen?Dan kom ik bij de x-factor: afnemers moeten niet te veel betalen voor
de stroom die zij afnemen, zeker wanneer het gebonden afnemers betreft. Mijn
fractie kan zich daarom vinden in de systematiek van efficiencykortingen op
individuele basis, vastgesteld per netbeheerder. Ernstige bezwaren hadden
wij tegen het voornemen, deze artikelen met terugwerkende kracht in werking
te laten treden. De informatie in de nadere memorie van antwoord heeft ons
op dat punt gerustgesteld. Als mijn fractie het goed begrijpt, heeft overleg
met de DTe ertoe geleid dat een oplossing is gevonden, die enerzijds recht
doet aan de uitspraak van het College van beroep voor het bedrijfsleven, en
anderzijds ook consumenten laat profiteren van de voordelen van liberalisering.
Graag een bevestiging van de minister op dit punt. Aangezien het aspect van
terugwerkende kracht geregeld is in een kan-bepaling, kan mijn fractie ervan
uitgaan dat van deze mogelijkheid geen gebruik zal worden gemaakt. Kan de
minister dit bevestigen?Het onderwerp van de efficiencykortingen brengt mij direct op de omvang
en de kwaliteit van het net. Worden inkomsten ook werkelijk ingezet om op
termijn de vereiste capaciteitsvergroting te waarborgen en de kwaliteit van
het bestaande net op het vereiste niveau te onderhouden? Met 15000 storingen
per jaar, waarvan 2500 grote, en een toenemende onderbrekingsduur is die vraag
bepaald actueel. Kan de minister aangeven, of de per half mei aangekondigde
onderzoeksresultaten over storingen inmiddels verkregen zijn? Is inmiddels
meer duidelijkheid verkregen over de technische levensduur van de verschillende
componenten? De storingsregistratie zoals die tot op heden plaatsvond, geeft
een onvoldoende nauwkeurig beeld van de betrouwbaarheid van de netten. De
vestiging van een landelijk meldpunt voor stroomstoringen lijkt ons een goede
stap. Met het oog op betrouwbare netkwaliteit verheugt ons de mededeling over
de kwaliteitsregulering en de ingebouwde prikkels voor bedrijven om het gemiddeld
aantal minuten uitval per jaar terug te brengen.Naast falen van de netbeheerder kan zich de situatie voordoen dat een
vergunninghouder/leverancier in de problemen komt, bijvoorbeeld door faillissement
of doordat hij zijn vergunning is kwijtgeraakt. De gekozen oplossing voor
dit probleem, waarbij de wettelijke taak leveringszekerheid te garanderen
wordt neergelegd bij TenneT en GasTransportServices (GTS) acht mijn fractie
werkbaar. De redenatie in de nadere memorie van toelichting en de voorkeur
voor het zogenaamde leveranciersmodel klinken plausibel. Het selecteren van
een noodleverancier moet op onafhankelijke wijze gebeuren; die moet ook klaar
staan om op aanwijzing van TenneT of GTS de levering aan de consument over
te nemen, op het moment dat deze onverwacht zonder leverancier komt te zitten.
Richting afnemer moet ook duidelijk worden gemaakt dat dit een tijdelijke
maatregel is, en dat hij vrij is om direct een nieuwe leverancier te zoeken.
In het licht van de afwijzende reactie van Gasunie op dit punt hoopt mijn
fractie dat de minister erin slaagt, in goed overleg met partijen tot een
werkbare situatie te komen.De netkwaliteit moet deugdelijk zijn; er moet een goed functionerende
markt voor energie ontstaan, maar hoe is het gesteld met de beschikbaarheid
van Nederlands productievermogen op langere termijn? Ook de Algemene Energieraad
wijst erop dat de markt vanzelf naar krapte neigt en dat de betrouwbaarheid
van de elektriciteitsvoorziening zal teruglopen door het afnemen van dure
reservecapaciteit. Blijkens recent onderzoek geven marktpartijen aan dat binnen
een termijn van enkele jaren geen problemen zijn te verwachten. Eerlijk gezegd,
stelt dat mijn fractie niet geheel gerust. Uit recent onderzoek van prof.
Verkooyen aan de TU Delft zou blijken dat de productiecapaciteit – en
dan gaat het niet alleen over reservecapaciteit of piekvermogen – zo
langzamerhand een kritische, te lage grens zal bereiken.Zorgelijk vindt mijn fractie ook het ontbreken van een voorziening om
gevalideerde informatie over bestaand productievermogen en over kwaliteit
en omvang van netten te verkrijgen. De realisatie van nieuw opgesteld vermogen
in Nederland is een kwestie van zeer lange adem. Het is dus zaak de vinger
goed aan de pols te houden.Mijn fractie begrijpt uit de memorie van antwoord en de brief van de minister
van 18 juni jongstleden dat wij over dit onderwerp in relatie tot de import
van stroom, het investeringsklimaat en eveneens de rol van de overheid nader
geïnformeerd zullen worden. Wij wachten deze informatie, die de minister
na de zomer van dit jaar in het vooruitzicht heeft gesteld, met grote belangstelling
af.Gaandeweg lijkt er meer invulling gegeven te worden aan en profiel te
komen in de rol van toezichthouder DTe. Dat is van belang voor het totstandkomen
van een functionerende energiemarkt. In dat kader heeft mijn fractie waardering
voor de regeling waarbij de dienst een door de minister goed te keuren handhavingsplan
opstelt. Dat maakt het gedrag van de toezichthouder voor alle betrokkenen
inzichtelijk. In het kader van het streven van de regering naar vermindering
van administratieve lasten voor bedrijven is het zaak om ook bij de DTe nadrukkelijk
de vraag aan de orde te stellen wat nu werkelijk met alle gevraagde
informatie wordt gedaan en of niet op slimmere manieren essentiële informatie
is te verkrijgen. Op dat punt horen wij veel klachten van bedrijven.Ons inziens wijst de Consumentenbond terecht op het gat dat bestaat tussen
mededingingstoezicht en het beschermen van consumentenbelangen. De keus voor
het eerste is ook bewust gemaakt door de DTe onder te brengen in de NMa. Dat
betekent dat ook ten opzichte van de consument geen verkeerde verwachtingen
moeten worden gewekt. Graag een reactie van de minister op dit punt.Ten slotte is mijn fractie verheugd dat de Interventiewet na het zomerreces
in het vooruitzicht wordt gesteld. Mag mijn fractie aannemen direct na het
zomerreces? Kan de minister aangeven of hij hierbij tevens de aanbevelingen
van de monitoringscommissie overneemt die leiden tot een meer proactief optreden
van DTe? Een goede markt behoeft een marktmeester. Ziet de minister dit ook
zo?Dan nog de tariefregulering voor gastransport naar kleinverbruikers, verlengd
tot 2012. Wel degelijk bewust is bij gas, anders dan bij elektriciteit, gekozen
voor het principe van onderhandelde toegang. Zonder noemenswaardige discussie
en zonder noemenswaardige argumentatie wordt van dit principe afgeweken, waarbij
ook de lengte van acht jaar niet wordt onderbouwd. In ieder geval lijkt geen
sprake te zijn van een afgebakende overgangstermijn. Is het gezegde "Jaaa,
... maar nu even niet" hier het uitgangspunt geworden?Uit het voorgaande blijkt dat op het wetsvoorstel het nodige valt af te
dingen; de onsamenhangende verzameling van onderwerpen, de afwezigheid van
enig advies van de Raad van State op relevante onderdelen en het element van
terugwerkende kracht. Desondanks is mijn fractie bereid, daar in de gegeven
situatie overheen te stappen.Het venijn zit echter ook hier in de staart. Mijn fractie heeft de grootst
mogelijke bezwaren tegen het feit dat door aanvaarding van het amendement-Kortenhorst
in de Tweede Kamer met het aannemen van deze wet, de artikelen 26a, tweede
en derde lid, van de Elektriciteitswet en artikel 13, vierde en vijfde lid,
van de Gaswet als het ware gereactiveerd zullen worden. Wij vinden dat bijzonder
onwenselijk uit een oogpunt van wetgevingskwaliteit, maar eerlijk gezegd ook
onbegrijpelijk, gezien de geschiedenis van deze artikelen.De lijn, gevolgd door de verantwoordelijke bewindspersonen is in deze
kwestie tot voor kort helder en consistent geweest: het amendement werd ontraden
en na het verkrijgen van het bijzonder heldere en ook bijzonder kritische
advies van de Raad van State werd aan de Tweede Kamer gemeld dat deze artikelen
niet in werking zouden treden en dat bij de eerste gelegenheid zou worden
voorgesteld, ze te laten vervallen. In de memorie van antwoord werd deze lijn
indertijd ook door de staatssecretaris vastgehouden, nadat hij het amendement
in de Tweede Kamer terecht had ontraden.Tot zover was alles duidelijk. Op de valreep van de plenaire behandeling
in deze Kamer leek de opvatting gezien het gestelde in de nadere memorie van
antwoord echter geheel veranderd. Dit is des te opmerkelijker, daar inmiddels
prominente rechtsgeleerden zoals prof. Kortmann zich in de discussie hadden
gemengd en onder de titel "Het moet niet veel gekker worden" van hun afkeuring
blijk hadden gegeven. Mijn fractie kon deze pakkende titel geheel onderschrijven.Helderheid in de genoemde passage van de nadere memorie van antwoord is
dan ook ver te zoeken. Zo wordt de opmerking van leden van de CDA-fractie
onderschreven dat artikel 14 van de Gaswet pas in 2012 van toepassing is op
kleinverbruikers. De bepalingen waar artikel 14 van de Gaswet naar verwijst,
namelijk 236 en 237 van Boek 6 BW, zijn vandaag al van toepassing op kleinverbruikers!Verwijzend naar het artikel van prof. Kortmann wordt een bijzondere uitleg
van het begrip "strijdigheid" gegeven. Dat is slechts aan de orde, indien
een afwijking ongeoorloofd of niet toegestaan zou zijn. Dit zou zich kunnen
voordoen bij een hogere, bijvoorbeeld supranationale regeling. Hiervan is
in dit geval geen sprake, concludeert de nadere memorie van antwoord.Mijn fractie vraagt de minister of er niet sprake kan zijn van strijdigheid
tussen twee horizontale wetten. Het is de bedoeling van de artikelen 236 en
237 Boek 6 BW om alle zakelijke afnemers niet te beschermen tegen onredelijke
algemene voorwaarden. De bedoeling van de artikelen in de Gas- en Elektriciteitswet
is om een bepaalde zakelijke categorie juist wel te beschermen. In de ogen
van mijn fractie levert dat strijdigheid op tussen twee horizontale wetten.
Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.De minister verwacht niet dat afwijking van het in het Burgerlijk Wetboek
neergelegde systeem een uitstraling zal hebben op andere sectoren dan die
van gas en elektriciteit. Mijn fractie hoort graag van hem waar hij deze verwachting
op baseert.Als je een bepaalde categorie zakelijke afnemers zou willen beschermen,
quod non, lijkt de geëigende weg om in de uitvoeringswet van de Gaswet
een artikel op te nemen in de trant van: aan artikel 235 BW wordt een lid
toegevoegd inhoudende dat in afwijking van de overige bepalingen zakelijke
afnemers worden beschermd tegen onredelijke bezwarende bedingen waar het de
Gaswet en de Elektriciteitswet betreft.Daarmee zou ook helder zijn dat de civiele rechter bevoegd is. Moet de
conclusie over deze ingewikkelde wetgevingstechniek niet zijn dat de regeling
van de algemene voorwaarden uit het BW wordt ingetrokken voor zover het deze
groep afnemers betreft, die zakelijk is en beperkt tot gas en elektriciteit,
en voor de overige bedrijfstakken van toepassing blijft?Onder het huidige recht zal de civiele rechter de zakelijke afnemer niet
ontvankelijk verklaren, omdat de business tot business relatie uitgesloten
is in artikel 235 BW. Wanneer de Gaswet en de Elektriciteitswet in werking
treden zoals zij nu zijn, zal dit veranderen. Dan is ook de burgerlijke rechter
bevoegd. De verwijzing naar de zwarte en grijze lijsten betekent een wijziging
van het burgerlijk recht. De bescherming van 235 en 236 BW is dan ook van
toepassing op deze categorieën zakelijke afnemers. Dit is een wijziging
van het BW waarbij ook nog een andere rechter dan de civiele bevoegd wordt
gemaakt.Extra complicerend naast al deze punten is het feit dat met de artikelen
in de Elektriciteitswet en Gaswet verschillen in terminologie worden geïntroduceerd
ten opzichte van het BW. De bestaande wettelijke regeling in het BW sluit aan bij de jurisprudentie
van de Hoge Raad vanaf 1960. Deze regeling beantwoordt aan de Europese richtlijn
over oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten. Wij hebben een wettelijke
regeling, die beproefd en doordacht is en in de praktijk voldoet.Het probleem van verkokering is in de samenleving en in Den Haag niet
voor niets een belangrijk punt geworden. Inconsistentie van overheidsoptreden
en regelgeving moet tot elke prijs worden vermeden. Inwerkingtreding van deze
artikelen in Gas- en Elektriciteitswet vormt voor de VVD-fractie een beletsel
om voor deze wet te stemmen. Daarom wacht mijn fractie met meer dan gemiddelde
belangstelling de reactie van de minister af.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik spreek mede namens de fractie van de ChristenUnie.Liberaliseren en daarna privatiseren van de energiemarkt heeft nogal wat
discussie teweeggebracht in het parlement, de provinciale staten en gemeenten,
maar ook daarbuiten. Ook heeft het veel pennen in beweging gebracht. De energiesector
zelf werd gekenmerkt door een golf van fusies en overnames. Hierbij werden
ook de nodige vraagtekens gezet. De wens en noodzaak schaalvoordelen te realiseren,
is vaak gebruikt als argument ten gunste van fusies en overnames. Tegenstanders
stellen dat door fusies en overnames financiële middelen en managementtalent
worden verkwist. Ook wordt nogal eens de vraag gesteld of het licht in Nederland
wel zal blijven branden. Immers, de elektriciteitsmarkt is een buitenbeentje
in vergelijking met andere markten. Om maar een voorbeeld te noemen: elektriciteit
kan niet worden opgeslagen. Dat betekent dat te allen tijde het aanbod van
elektriciteit minstens even groot moet zijn als de vraag. Als dit niet het
geval is, kunnen delen van het land zonder stroom komen te zitten. Er moet
dus een reservecapaciteit worden aangehouden om bij calamiteiten aan de piekvraag
te kunnen voldoen. De centrale vraag is of de markt ervoor zorgt dat altijd
een reservecapaciteit aanwezig is. Hoe dan ook, de liberalisering van de energie
per 1 juni 2004 voor de kleinverbruikers, de consumenten, noopt tot een snelle
wetswijziging, zo is een van de argumenten voor dit wetsvoorstel.Onze fracties vinden dat het wetsvoorstel weinig samenhang heeft. Wij
zijn nog steeds van mening dat een goede analyse van de risico's voor afnemers
en marktspelers ontbreekt. Zoals uit het vervolg van onze bijdrage zal blijken,
hebben wij daarnaast nog een aantal fundamentele vragen.In de nadere memorie van antwoord wordt gesteld dat het onwenselijk is
dat in de praktijk twee systemen naast elkaar blijven bestaan, namelijk een
ontheffingsbevoegdheid van de directeur DTe op grond van artikel 37 Elektriciteitswet
en een ontheffingsbevoegdheid van de netbeheerders op grond van de zogenaamde
codes. De regering geeft aan, de directeur van de DTe op te dragen om de aan
de netbeheerders toegekende ontheffingsbevoegdheden uit de codes te halen
of te laten halen. In het verleden zijn door de netbeheerders op grond van
de codes aan afnemers ontheffingen verleend. Deze ontheffingen zijn goedgekeurd
door de directeur van de DTe. In het wetsvoorstel waarmee artikel 37a Elektriciteitswet
wordt ingevoegd, ontbreekt een overgangsregeling voor ontheffingen verleend
op grond van de codes. Heeft het ontbreken van een overgangsregeling tot gevolg
dat houders van een dergelijke ontheffing verleend op grond van de codes een
nieuwe ontheffing bij de directeur DTe moeten aanvragen? Zo ja, is bij de
beoordeling van deze aanvraag voor een ontheffing ex artikel 37a Elektriciteitswet
van belang dat reeds eerder op grond van de codes een door de directeur DTe
goedgekeurde ontheffing is verleend? Duidelijkheid ten aanzien van het toepasselijke
overgangsrecht is dringend gewenst.In de nadere memorie van antwoord staat dat de aanwijzing van een noodleverancier
moet geschieden door TenneT als een van marktpartijen onafhankelijke partij.
De uitvoering van de regeling, dat wil zeggen het optreden van de noodleverancier
bij het wegvallen van een reguliere leverancier van verbruikers, wordt echter
opgedragen aan een leverancier die beschikt over een leveringsvergunning op
grond van de Elektriciteitswet 1998. Een eerste vraag is of de Elektriciteitswet 1998 deze constructie toelaat.
Immers, uit de Elektriciteitswet, zie artikel 31, lid 1, onderdeel 9, in combinatie
met artikel 31, lid 5, lijkt te volgen dat TenneT de exclusieve taak heeft
zelf als noodleverancier op te treden. Het opdragen van deze taak door TenneT
aan een vergunninghoudende leverancier lijkt geen wettelijke grondslag te
hebben. Artikel 16, lid 2, onderdeel d, van de Elektriciteitswet legt immers
deze taak neer bij TenneT. Deze taak wordt vervolgens uitgewerkt in de codes.
Ter uitvoering van deze wettelijke taak kan in de codes worden vastgelegd
dat bepaalde marktpartijen zoals netbeheerders, leveranciers en producenten,
hun medewerking moeten verlenen aan TenneT ter uitvoering van zo'n wettelijke
taak. Kortom, naar onze mening lijkt de Elektriciteitswet 1998 niet toe te
staan dat TenneT de feitelijke werkzaamheden als noodleverancier, anders dan
wordt verondersteld, overlaat aan een vergunninghoudende leverancier.Voor zover een vergunninghoudende leverancier mag optreden als noodleverancier,
doet zich de vraag voor of deze vergunninghoudende leverancier optreedt namens
TenneT, dat wil zeggen in mandaat en dus onder volledige verantwoordelijkheid
en toezicht van TenneT of in opdracht van TenneT, dus op eigen naam en met
een eigen verantwoordelijkheid. De beantwoording van deze vraag is van belang
aangezien in het eerste geval – mandaat – TenneT bevoegd blijft
om corrigerend op te treden bij ongewenst gedrag van de als noodleverancier
optredende leverancier terwijl in het tweede geval – opdracht –
TenneT slechts de optie heeft om bij misstanden een andere leverancier aan
te wijzen als noodleverancier. Dit laatste zal een tijdrovende procedure zijn,
met alle bezwaren van dien.Een laatste vraag is welke tarieven een door TenneT aangewezen noodleverancier
mag hanteren. Is de noodleverancier bevoegd een toeslag op het tarief, dat
wil zeggen een hoger tarief dan deze leverancier aan zijn reguliere klanten
berekent, op te leggen? Zo ja, op basis van welke uitgangspunten mag en moet
deze opslag op het tarief worden berekend? Hoe verhoudt een eventuele toeslag
zich met de uitspraak van het kabinet in de nadere memorie van
antwoord dat het onbalansmodel ongewenst is vanuit een oogpunt van bescherming
van de kleinverbruikers tegen te hoge tarieven?Bijna drie jaar geleden, op 20 juni 2000, toen het wetsvoorstel voor de
Gaswet in deze Kamer werd behandeld, hebben de fracties van de SGP en de ChristenUnie
in hun bijdrage tijdens het debat ondermeer aandacht gevraagd voor de mogelijke
inbreuk op het Burgerlijk Wetboek die bij amendement in het wetsvoorstel was
aangebracht. Het gaat hierbij om de beschermingsregels die in het Burgerlijk
Wetboek specifiek voor consumenten zijn opgenomen en die door het amendement
kunnen worden uitgebreid ten behoeve van zakelijke afnemers in de energiemarkt.
De opmerkingen van onze fracties waren voor de toenmalige minister van Economische
Zaken aanleiding de desbetreffende artikelen van de Gaswet niet in werking
te stellen, in afwachting van een nader advies van de Raad van State. In dit
advies, van 19 september 2000, concludeert de Raad van State dat inderdaad
sprake is van een onwenselijke inbreuk op het gesloten stelsel van het Burgerlijk
Wetboek. De inbreuk bestaat daarin dat consumenten en professionele afnemers
van energie over een kam worden geschoren, terwijl het systeem van het Burgerlijk
Wetboek daarvan niet uitgaat. In het Burgerlijk Wetboek, dat in 1992 geheel
is herzien, is toen een bewuste keuze gemaakt, die ertoe strekte de zwakkere
partijen, de consument dus, extra te beschermen. Voor professionele afnemers
biedt het Burgerlijk Wetboek overigens voldoende beschermingsmogelijkheden
om misbruik te bestrijden. Verwezen wordt naar het advies van de Raad van
State.De minister heeft vervolgens toegezegd de wetstekst op dit punt bij de
eerstvolgende gelegenheid te zullen repareren. Dit is tot op heden niet gerealiseerd.
Wel is door de Tweede Kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel OEPS een
amendement aanvaard met precies dezelfde inhoud als het eerdere amendement
op de Gaswet. Blijkens de memorie van antwoord van 27 maart 2003 is de regering
het geheel eens met de opvatting dat er (ook) met dit amendement sprake is
van inbreuk op de "weloverwogen en als uitputtend bedoelde regeling ter zake
van algemene voorwaarden in het Burgerlijk Wetboek". Een en ander wordt overigens
bevestigd door prof. Kortmann in een recent artikel in het juristenvakblad
WPNR. In de nadere memorie van antwoord van 20 mei 2003 schrijft de toenmalige
staatssecretaris dat het advies van de Raad van State in het debat in de Tweede
Kamer uitvoerig is besproken. Dit debat heeft uiteindelijk geleid tot de thans
voorliggende formulering van het desbetreffende artikel. De staatssecretaris
stelt dat hij gelet op de voorgaande beschouwing van de betrokken bepalingen
het wetsvoorstel geheel kan ondersteunen. Daarna gaat hij in op stelling dat
er sprake is van strijdigheid met het systeem van het BW. Hij verwerpt die
stelling, omdat er naar zijn mening slechts sprake is van strijdigheid in
het geval dat een afwijking, in dit concrete geval van het Burgerlijk Wetboek,
ongeoorloofd of niet toegestaan zou zijn.Wat hier is gebeurd, is bijzonder vreemd. Op grond van het debat in de
Eerste Kamer worden de desbetreffende artikelen van de Gaswet niet in werking
gesteld. De Raad van State brengt vervolgens een negatief advies uit dat door
het kabinet wordt overgenomen. Daarna gaat de Tweede Kamer hieraan geheel
voorbij en neemt bij de behandeling van de ontwerpwet OEPS opnieuw een amendement
met dezelfde inhoud aan. De toenmalige staatssecretaris handhaaft zowel in
de Tweede als in de Eerste Kamer het standpunt dat het amendement dwars door
het systeem van het Burgerlijk Wetboek voor algemene voorwaarden gaat, maar
verbindt daaraan ten slotte niet de consequentie dat de wet OEPS niet het
instrument is om fundamentele wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek aan te
brengen. Vervolgens draait naar onze mening de toenmalige staatssecretaris
100% en stelt dat er geen sprake is van strijdigheid. Heeft de minister zich
de hele discussie eigen gemaakt en staat hij op hetzelfde standpunt als de
toenmalige staatssecretaris? Wij horen daarop gaarne een toelichting van de
minister.In aanvulling op de procedurele gang van zaken die ik heb geschetst, is
er aanleiding voor een aantal meer inhoudelijke vragen en opmerkingen. Een
eerste vraag betreft de rechtvaardiging van het opnemen van de regeling omtrent
"redelijke voorwaarden" in de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. De heer
Kortmann betoogt in zijn publicatie dat er geen aanleiding is, netbeheerders
anders te behandelen dan andere bedrijven met een monopoliepositie. Het komt
echter voor dat netbeheerders zich onderscheiden van andere bedrijven. Zo
valt op dat netbeheerders in vergaande mate zijn gereguleerd. Netbeheerders
moeten door de DTe vastgestelde technische voorwaarden toepassen. Ook stelt
de DTe de maximumtarieven vast die netbeheerders mogen berekenen. Bij netbeheerders
worden doelmatigheidskortingen in rekening gebracht. Bovendien is het netbeheerders
verboden werkzaamheden op de vrije markt te verrichten. Deze vergaande eisen
zijn uniek voor netbeheerders. De strenge regulering die geldt in aanvulling
op de Mededingingswet lijkt er dan ook op te duiden dat netbeheerders een
bijzondere categorie bedrijven zijn waarvoor specifieke regelingen wenselijk
zijn. Is de rechtvaardiging voor het opnemen van een van het Burgerlijk Wetboek
afwijkende regeling omtrent redelijke voorwaarden gelegen in deze bijzondere
posities van netbeheerders?Is het, ervan uitgaande dat de van het Burgerlijk Wetboek afwijkende regeling
haar oorzaak vindt in de bijzondere positie die netbeheerders klaarblijkelijk
innemen, niet zo dat de kans op uitstraling van de in de artikelen 14 Gaswet
en 26a Elektriciteitswet 1998 opgenomen regelingen omtrent redelijke voorwaarden
naar andere, meer gewone, sectoren uiterst beperkt zal zijn?Bij de beantwoording van de vraag of een bepaalde voorwaarde al dan niet
redelijk is, zo blijkt uit de artikelen 14, lid 5, Gaswet, en 26a, lid 3,
Elektriciteitswet 1998, moet de rechter kijken naar de wijze van totstandkoming,
de inhoud en de strekking van de betreffende voorwaarde. Anders dan in het
Burgerlijk Wetboek geldt als toetsingscriterium "alle (overige) omstandigheden
van het geval". Zou de minister duidelijkheid kunnen verschaffen over het
ontbreken van dit toetsingscriterium? Is het niet-noemen van dit toetsingscriterium
in de artikelen 14, lid 5, Gaswet, en 26a, lid 3, Elektriciteitswet 1998,
gelegen in het feit dat dit toetsingscriterium reeds voortvloeit uit
dé wel in deze artikelen genoemde criteria "inhoud" en"strekking"?
Met andere woorden, is het criterium "alle omstandigheden van het geval" impliciet
meegenomen in de toetsingscriteria "inhoud" en "strekking"? Of moet het ontbreken
van het toetsingscriterium "alle omstandigheden van het geval" worden verklaard
uit de monopoliepositie van netbeheerders? Een netbeheerder, zijnde een monopolist,
mag immers niet discrimineren tussen verschillende marktpartijen. Het discriminatieverbod
staat het netbeheerders in de praktijk niet of nauwelijks toe om van de algemene
voorwaarden afwijkende, specifieke, voor een afnemer geldende, contractsvoorwaarden
te hanteren. Gelet op het discriminatieverbod is een netbeheerder in de praktijk
dus verplicht om voor alle afnemers gelijkluidende algemene voorwaarden te
hanteren. De toetsing van deze algemene voorwaarden, die een collectieve gelding
hebben, is daarmee per definitie beperkt tot een algemene, abstracte toetsing,
waarin voor toetsing aan "specifieke omstandigheden van het geval" geen of
slechts weinig plaats lijkt.In de artikelen 14 Gaswet en 26a Elektriciteitswet 1998 ontbreekt een
duidelijke civielrechtelijke sanctie. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een
contractsvoorwaarde in strijd met een wettelijke regeling in beginsel nietig
is. Dit is slechts anders wanneer de betreffende, overtreden, wettelijke regeling
uitsluitend strekt tot bescherming van de persoon die zich op de wettelijke
regeling beroept. In dat geval is de betreffende contractsvoorwaarde vernietigbaar –
en dus niet van rechtswege nietig! De heer Kortmann is blijkens zijn artikel
in WPNR van mening dat overtreding van het bepaalde in de artikelen 14 Gaswet
en 26a Elektriciteitswet 1998 slechts resulteert in vernietigbaarheid van
de contractsvoorwaarde. Deze mening lijkt evenwel voorbij te gaan aan de werking
van het op een netbeheerder rustende discriminatieverbod. Een contractsvoorwaarde
die op grond van artikel 14, lid 3, Gaswet, en 26a, lid 1, Elektriciteitswet
1998, niet als "redelijk" kan worden aangemerkt, is daarmee "niet-redelijk"
voor alle afnemers; niet alleen voor een afnemer die zich niet wil beroepen
op de bescherming die de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998 bieden. Aangezien
een contractsvoorwaarde in strijd met artikel 14 Gaswet of 26a Elektriciteitswet
1998 vanwege het op netbeheerders van toepassing zijnde discriminatieverbod
gevolgen heeft voor alle afnemers, lijkt de in het BW opgenomen uitzonderingsregel
"vernietigbaarheid" niet aan de orde. Bij overtreding van artikel 14, lid
3, Gaswet, of artikel 26a, lid 1, Elektriciteitswet 1998, lijkt nietigheid
dan ook de enige juiste sanctie.Deze conclusie lijkt ook aan te sluiten bij de systematiek van de Mededingingswet.
Immers, overtreding van het verbod op misbruik van een economische machtspositie
of monopolie heeft ook nietigheid van de met de wet strijdige contractsbepaling
tot gevolg. De in de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998 opgenomen eis van
"redelijke voorwaarden" is een nadere uitwerking van het in de Mededingingswet
opgenomen verbod van misbruik van een economische machtspositie. De nauwe
verwantschap tussen enerzijds de Mededingingswet en anderzijds de Gaswet en
Elektriciteitswet 1998, pleit daarmee voor nietigheid als civielrechtelijke
sanctie. Wij verzoeken de minister met klem om op deze inhoudelijke vragen
in te gaan en een duidelijk standpunt te formuleren.De regering beoogt met het wetvoorstel onder meer de wettelijke basis
voor de tariefregulering voor netbeheerders te repareren. Op zich steunen
wij het voorstel om mogelijk te maken dat efficiencykortingen per netbeheerder
kunnen verschillen. Het kabinet heeft echter geenszins ons kunnen overtuigen
van de redelijkheid van de inwerkingtreding van deze wijziging met terugwerkende
kracht. Bedrijven hebben schade ondervonden in de vorm van hogere rendementskorting,
die onvoldoende wettelijk basis had. Zij hebben dit aangevochten en zijn door
het CBb in het gelijk gesteld. Dat dit niet in lijn is met de oorspronkelijke
bedoelingen van de regering en de Tweede Kamer, doet daar naar onze mening
niet aan af. De betreffende bedrijven stonden in hun recht en het met terugwerkende
kracht ontnemen van dat recht druist in tegen het principe van rechtszekerheid.
EnergieNed heeft in haar brief aan deze Kamer van 1 mei van dit jaar bovendien
juridisch beargumenteerd dat inwerkingtreding met terugwerkende kracht strijdig
kan zijn met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. De minister
heeft geen overtuigende argumenten tegenover de bezwaren gesteld. Wij zijn
dan ook van mening dat de regeling, die terugwerkende kracht mogelijk maakt,
niet in dit wetsvoorstel thuishoort.In de nadere memorie van antwoord wordt aangegeven dat de minister de
DTe een brief wil sturen waarin hij het huidige voorstel van de DTe –
waar terugwerkende kracht niet voor is vereist – zal ondersteunen. Wij
kunnen in een aantal gevallen leven met een pragmatische oplossing, maar wij
willen wel een harde toezegging van de minister dat hij er zorg voor zal dragen
dat de terugwerkende kracht in de praktijk geen toepassing krijgt. Ook vinden
wij het met het oog op de zuiverheid van wetgeving van het grootste belang
dat Kamer en bewindsman expliciet uitspreken dat terugwerkende kracht in dit
verband principieel wordt afgewezen.Onze fracties wachten met belangstelling de beantwoording af.De heer Doek (CDA):Voorzitter. De leden van de CDA-fractie hebben, zoals velen in dit huis,
met gemengde gevoelens kennisgenomen van het nu te behandelen wetsvoorstel.
Immers, het leek allemaal zo eenvoudig, hoewel het wel een belangrijk wetsvoorstel
was, te weten de definitieve regeling van de "bakstenenproblematiek". Dit
wetvoorstel werd echter allengs een allegaartje van diverse, overigens gewichtige,
onderwerpen. Nota's van wijziging en amendementen hebben het oorspronkelijke
wetsvoorstel ingrijpend veranderd.De uitvoerige schriftelijke behandeling in twee termijnen in deze Kamer
heeft op vele vragen duidelijkheid verschaft. Met name de nadere memorie van
antwoord acht ik in dit verband van belang. Daarin is in belangrijke mate
tegemoetgekomen aan de wensen en verlangens van de CDA-fractie. Om die reden
beperk ik mij in deze ronde tot vier onderwerpen, te weten: de doelmatigheidskorting,
de technische codes, de redelijke voorwaarden en de regeling omtrent de noodleverancier
(supplier of last resort).Middels de nadere memorie van antwoord is voor onze fractie een grote
angel uit het wetsvoorstel weggenomen. De voorgenomen terugwerkende
kracht van geïndividualiseerde x-factoren zou voor de CDA-fractie moeilijk
aanvaardbaar zijn geweest en wij zijn om die reden tevreden met de tegemoetkoming
aan de wensen van deze Kamer in de nadere memorie van antwoord. Daarbij wil
ik nog eens onderstrepen dat de CDA-fractie de toepassing van x-factoren in
de doelmatigheidskorting onderschrijft. Het gaat er immers om de voordelen
van de liberalisering ook daadwerkelijk aan de consument te laten toekomen.Mijn fractie heeft in de schriftelijke voorbereiding gevraagd om niet
alleen minimumnormen voor de kwaliteitseisen op te nemen in de op te stellen
technische codes. Dit om te voorkomen dat netbeheerders louter uit kostenoverwegingen
naar deze minimumnormen zouden gaan toewerken, waarbij de kwaliteit van het
net in het geding zou kunnen komen. Het is verheugend dat DTe na overleg met
de betrokkenen heeft besloten om in aanvulling op de minimumnormen ook gemiddelde
normen op te stellen. Het ware nog mooier als de minister ons vandaag de zekerheid
zou geven dat deze normen niet alleen zullen worden opgesteld, maar ook daadwerkelijk
ingevoerd en zo ja, per welke datum.Ik wil een aantal woorden wijden aan de redelijke voorwaarden die velen
in beroering hebben gebracht. Ik roep in herinnering dat de betreffende artikelen
indertijd in de wet zijn gebracht middels amendement van de leden Van den
Akker en Blauw uit de Tweede Kamer. Door het amendement Kortenhorst, dat is
gesteund door een grote meerderheid van de Tweede Kamer, zal de in die artikelen
opgenomen regeling inzake redelijke voorwaarden in werking treden.Gezien de bijzondere positie van netbeheerders – ik noem de omzetgarantie,
het discriminatieverbod, de wettelijke codes en richtlijnen, de positie van
monopolist – zijn de redelijke voorwaarden in de genoemde wetten opgenomen.
De CDA-fractie ondersteunt de wens van de Tweede Kamer om deze bepalingen
dan nu ook in werking te laten treden. Ik denk echter wel dat nog duidelijkheid
geschapen kan worden, mede gezien hetgeen ook andere leden hebben opgemerkt
ten aanzien van de kritiek uit wetenschappelijke hoek. Er is al verwezen naar
het artikel van Kortmann en Faber in het WPNR (03/6531). De CDA-fractie acht
het van belang om vast te stellen dat de regels uit de Gaswet en de Elektriciteitswet
regels zijn van mededingingsrecht en niet van burgerlijk recht zoals geregeld
in het BW. De enkele omstandigheid dat verwezen wordt naar de zwarte en grijze
lijsten in de betreffende artikelen van het BW, betekent naar onze mening
geen inbreuk op of wijziging van het BW. Het gaat derhalve naar ons inzicht
om twee aparte zelfstandige regelingen. Graag krijgen wij hiervan een bevestiging
van de minister.Ten aanzien van de noodleveranciersregeling is de CDA-fractie tevreden
met de nieuw opgenomen regeling met betrekking tot aanwijzing van de opvolgende
leverancier in geval de leverancier door faillissement niet meer bestaat.
De selectie door onpartijdigen, in dit geval TenneT of GTS, onderschrijven
wij. Wij beschouwen dit dan ook als een winstpunt van de schriftelijke behandeling
in dit huis.Voorzitter. Tot slot wil ik opmerken dat gezien de zeer grote maatschappelijke
belangen die gemoeid zijn in deze sector, de totstandkoming van wetgeving
op dit terrein toch anders dient te verlopen dan nu het geval is geweest.
Veel mensen hebben daar in het debat op gewezen, maar ook de betrokkenen in
de sectoren en in de samenleving hebben daar recht op. Ik roep de minister
op om daar bij komende wetsvoorstellen terdege rekening mee te houden.De voorzitter:Ik verzoek u om even te blijven staan, want dit was uw maidenspeech in
de Eerste Kamer.Vanaf uw afstuderen of beter gezegd vanaf uw militairediensttijd bent
u belastingadviseur geweest bij een maatschap waarvan u vanaf 1984 lid was.
Als fiscalist treedt u in de CDA-fractie in de voetsporen van Willem Stevens,
die hier zijn sporen wel verdiend heeft. U bent daarna in Gelderland gedeputeerde
geweest, eigenlijk tot uw eigen verbazing. Misschien is het aardig dat ik
in dit verband de Gelderlander citeer. De kop luidt: "De vrolijkste vertrekker:
Huub Doek. De Arnhemse CDA'er was tot zijn verbazing anderhalf jaar lang gedeputeerde
van Financiën. Zelden kende Gelderland zo'n ontspannen bestuurder, die
ook nog geroemd werd vanwege zijn financiële en juridische kennis. Maar
inmiddels is Gelderland voor hem te klein; Doek wordt lid van de Eerste Kamer."
Ik voeg daaraan uw interesse voor cultuur toe. U hebt verschillende bestuursfuncties
vervuld op dat terrein. Ik denk dat wij mogen constateren dat wij er weer
een boeiend Kamerlid bij hebben. Ik wens u heel hartelijk geluk met uw eerste
speech in deze Kamer en ik wens u veel succes met alle verdere werkzaamheden!De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Kox (SP):Voorzitter. Het woord "oeps" komt nog niet in mijn woordenboek voor. Ik
heb toch de indruk dat het een al bestaande uitdrukking is. Wellicht staat
er in de volgende editie van het woordenboek dat "oeps" staat voor een soort
verontschuldigende uitroep als er iets gebeurt dat niet was verwacht of bedoeld
en waarvoor de persoon zich ietwat geneert. Zoals een licht beschonken dame
die constateert dat lijf en leden niet meer helemaal naar haar luisteren en
dan zegt: "oeps". Zo heb ik die uitdrukking in elk geval enige malen horen
gebruiken en dat leek mij wel passend. "Oeps" past goed bij het wetsvoorstel
dat hier vandaag voorligt, want ook daar kan men zich ietwat voor generen.
Er is zelfs alle reden om ons er erg voor te generen. Wij willen voorkomen
dat deze Kamer medeverantwoordelijk wordt voor een wet die om verschillende
redenen deze Kamer niet zou moeten passeren. Deze wet zal geen steun krijgen
van mijn fractie.De wet die voorligt is warrig, deels achterhaald en gaat ver buiten zijn
oorspronkelijke bedoeling. De vlag dekt op geen enkele manier de lading die
in deze verzameling is ondergebracht. Dat staat nog los van het gegeven dat
de uitverkoop van de energiesector, waarop deze wet betrekking heeft, een
heel slechte stap achterwaarts zal blijken te zijn voor de burgers van dit
land. Zij willen naar onze mening gewoon dat er stroom uit het stopcontact
komt en gas uit de gaskraan tegen prijzen die de kostprijs niet al te zeer
overschrijden. Dit zijn zaken die tot voor kort heel normaal leken in dit
land, maar die nu afhankelijk gaan worden van het vrije spel der maatschappelijke
krachten op de, binnenkort, vrije Europese energie markt. Als
dat vooruitgang heet, worden wij liever conservatief.De voorliggende wet is een buitengewoon warrige wet waarin zaken worden
geregeld die nooit in deze vorm hadden moeten worden geregeld. In beide Kamers
is daarop ook al veel kritiek geleverd. Ik las in het inmiddels centimeters
dikke dossier kwalificaties als "een kerstboom met foute ballen", "een wet
die mensen het spoort bijster maakt", "een rommelig samenstel", en "een wet
die nergens op lijkt". Zojuist is daar door de heer Ketting nog het woord
"allegaartje" aan toegevoegd. Wat een technisch regelwetje hoorde te zijn,
werd een wet met zeven nota's van wijziging over heel andere zaken dan oorspronkelijk
bedoeld. Dat is een slechte zaak.Volgens mijn fractie mag van de Staten-Generaal in het algemeen en van
de Eerste Kamer in het bijzonder worden verwacht dat dit soort slechte wetten
de eindstreep niet haalt. Opeenvolgende kabinetten en "Tweede Kamers" zijn
samen verantwoordelijk voor dit, zoals ik het noem, broddelwerk. Niet ten
onrechte werd bij de voorbereiding van de wet in de Tweede Kamer gezegd dat
de Kamer een modderfiguur slaat met deze gemankeerde kerstboom. Het zou aangenaam
zijn, denk ik, als de Eerste Kamer vriendelijk bedankt voor de eer om deelgenoot
te worden van dit gepruts. Daartoe worden wij echter wel uitgenodigd door
de regering, die daarmee blijkbaar méér waarde hecht aan het
regelen van zaken dan aan de manier waarop zaken geregeld worden. Oud-staatssecretaris
Wijn van Economische Zaken erkende al eerder dat het al met al erg ongelukkig
gelopen is, maar dat enerzijds de Kamer daarvoor medeverantwoordelijk was
en anderzijds langer uitstel niet te dulden was. Mijn fractie wil graag weten
of deze minister – hij is nieuw en vers – wellicht nog heeft overwogen
om dit "doe alles maar op een hoop"-voorstel terug te trekken en een betere,
wellicht gesplitste, wet aan het parlement voor te leggen. Hij had een voorganger,
Herman Heinsbroek, die naast alle dingen die hij níet had, dat lef
wél had en er, toen hij het dossier bekeken had en vond dat het niet
deugde, een streep door zette.Het is een slechte wet; mevrouw Sylvester heeft er ook al op gewezen.
De Raad van State heeft er niet naar gekeken en dat valt wel te merken, onder
andere aan de strijdigheid tussen Nederlandse en Europese regelgeving als
het gaat om de voorrang.De Kamer heeft eigenlijk geen keuze, zo wordt ons van verschillende kanten
voorgehouden. Wij moeten op deze laatste dag vóór het zomerreces
de wet wel goedkeuren, omdat anders de hele liberaliserings- en privatiseringsoperatie
van gas en stroom nog verder onder spanning komt te staan. Allerlei maatregelen
die hoognodig genomen moeten worden, moeten dan immers wachten totdat de wijziging
van de OEPS een feit is. De minister wil daarom graag – ik begrijp het
wel – dat wij in deze Kamer niet dwars gaan liggen, zodat hij vooruit
kan op het pad van de geplande uitverkoop van de energiesector om zodoende
in de pas te blijven met Europa. Er wordt ons ook verschillende malen meegedeeld
dat wij helemaal niet vooroplopen op dit terrein. Toen ik van de week berichten
hoorde over het Engelse spoor en de problemen met Connex in Zuidoost-Engeland,
dacht ik: wat fijn dat wij niet vooroplopen op dat gebied! Desalniettemin
schijnt onze regering zich er enigszins voor te generen dat wij maar middenmoot
zijn.Energieconcerns oefenen op dit moment, naast de minister, druk op ons
uit om vooral toch snel ja te zeggen. Zij willen zó graag aan de slag
om op de vrije markt hun slag te kunnen slaan, dat verder uitstel volgens
hen niet past. Lobbyisten bellen mij op om mij op het hart te drukken vooral
vóór deze wet te stemmen, omdat er anders te veel onzekerheid
en mogelijkerwijs schade zou ontstaan voor zakelijke gebruikers. De enigen
die zich niet melden bij mij, zijn de gewone energieconsumenten, want die
weten niet eens wat er eigenlijk aan de hand is en willen, zoals gezegd, alleen
maar dat er stroom uit het stopcontact en gas uit de gaskraan komt en dat
dit allemaal redelijk te betalen is. Dat mogen zij naar de mening van mijn
fractie ook wensen, want de bedrijven die zich met productie en distributie
bezighouden, waren ooit hun bedrijven die met gemeenschapsgeld draaiden, met
gemeenschapsgeld betaald waren en speciaal geïnstalleerd om te voorkomen
dat het eigenbelang van enkelen vóór het algemeen belang van
velen zou gaan. Dat daar een streep door wordt gezet, is naar de mening van
mijn fractie door niemand gevraagd; het is een Europees bedenksel waar wij
nog veel schade van zullen ondervinden.De minister denkt daar vast en zeker anders over, als ik goed heb gelezen
wat hij inmiddels geschreven heeft. Maar wat gaan wij doen, als het toch fout
loopt? Wij hebben immers de voorbeelden van de puinhopen die kunnen ontstaan
op geprivatiseerde energiemarkten. Wat doet hem geloven dat dit ons niet zal
overkomen? Mag ik de minister vragen of hij vindt, naar aanleiding van wat
er allemaal te voorschijn komt na de gasexplosie in Den Haag van een paar
dagen geleden, dat er misschien toch redenen zijn om wat kritischer te kijken
als het gaat om het toezicht op investeringsniveau, op onderhoud, op controle
en dat soort zaken? Of beschouwt hij het gewoon als een incident dat in de
toekomst zeker niet vaker zal kunnen voorkomen dan in het verleden het geval
is geweest?Het is niet alleen een warrige en slechte wet, het is ook een veel te
lang slepende wet waaraan in de afgelopen twee jaar inmiddels al vier bewindslieden
geknutseld hebben met hun eigen bedoelingen: VVD-minister Jorritsma die er
wat vlekjes mee probeerde weg te werken om de Europese Commissie te vriend
te houden; de dwarse minister Herman Heinsbroek die er zijn meest daadkrachtige
besluit mee nam in zijn korte carrière als minister door de ondoordachte
privatisering van de energiesector zonder mankeren te bevriezen; de demissionaire
staatssecretaris Wijn die het steeds slordiger ogende dossier mocht overnemen
en daarna het slot dat Heinsbroek erop had gedaan, veranderde in een tijdslot;
en tot slot deze minister, van een partij die in theorie graag zoveel transparantie
voor de burger door het programma doet maar in de praktijk, zoals nu blijkt,
een stuk rekkelijker in de leer blijkt te zijn.De minister gaat vandaag proberen ons "ja" te laten zeggen tegen een voorstel
met een flodderige en rommelige tekst en zelfs met een nu al achterhaalde
datum inzake het tijdstip van privatisering. Krijgen wij daarover trouwens
nog iets meer van hem te horen? Er kan mij iets zijn ontgaan, maar de brief
van 18 juni jongstle den, waarin hij aankondigt dat de datum
voor liberalisering en privatisering wordt verschoven naar 1 juli 2004 respectievelijk
1 januari 2005, is slechts aan de Tweede Kamer en niet aan ons gericht. Waarom
eigenlijk? Doen wij er niet helemaal toe of is het volgens de procedure? Als
wij nog een wetsvoorstel moeten behandelen waarvan hij al gebruikmaakt, lijkt
het mij toch kies dat wij er op tijd van op de hoogte worden gesteld. Hoe
valt het te verklaren dat staatssecretaris Wijn nog op 22 mei zegt dat die
data worden gehaald en dat deze bewindsman, vers aangetreden, drie weken later
zegt dat dit niet lukt en dat minimaal een halfjaar uitstel nodig is? Wat
is er gebeurd in die drie weken? Wat wist staatssecretaris Wijn niet wat minister
Brinkhorst wel weet?In het voorstel wordt de privatisering voorlopig bevroren tot 1 januari
2005, zo zegt de minister nu. De Kamer wordt echter vandaag gevraagd een wet
goed te keuren waarin een andere datum, te weten 1 juli 2004, staat. Naar
de mening van mijn fractie kan dat zo niet. Ik kan geen wet aannemen waarin
iets staat wat niet kan; dat lijkt mij heel onverstandig. Wij hebben het al
gehad over de terugwerkende kracht. Dat vind ik ook vreemd: er staat iets
wat niet mag worden toegepast, maar wij gaan er toch mee akkoord. Ik vind
dat wij hiermee niet akkoord moeten gaan. Ik wil dan ook een motie indienen
waarin de Kamer wordt gevraagd de stemming over dit wetsvoorstel aan te houden
totdat de regering een gewijzigd voorstel met de juiste datum inzake het vroegst
mogelijke tijdstip van privatisering van de netwerken aan ons voorlegt. Naar
de mening van mijn fractie moeten degelijke belangrijke afspraken in de wet
worden vastgelegd, zeker gezien het jojobeleid dat wij rondom deze materie
hebben gezien, van Jorritsma tot Brinkhorst. Ik zeg niet dat deze minister
over een paar maanden ook weg is en dat er dan de vijfde bewindspersoon zit.
Maar gelet op de wijze waarop het dossier zich heeft ontwikkeld, weet je niet
helemaal zeker wat er over twee of drie maanden op dit punt wordt beslist.Voorzitter. Ik ben bijna klaar. Ik sprak bijna met de snelheid van de
heer Van den Berg, die zijn spreektijd ook wat ruimer had geïnterpreteerd.
Ik denk dat ik het in een minuut kan doen. Is dat goed?De voorzitter:Maximaal.De heer Kox (SP):Dan ben ik beter op tijd dan alle anderen.Hoe groot acht de minister de kans dat de daadwerkelijke verkoop van 1
januari 2005 zal plaatsvinden? Of mag het wel, maar zal het waarschijnlijk
niet gebeuren? Hoe kijkt hij aan tegen de geluiden van meerdere kanten dat
de markt die zou moeten ontstaan wel een erg gemankeerde markt zal worden,
die zal worden beheerst door E.ON en andere giganten en dat wij feitelijk
een privaat oligopolie in plaats van een publiek oligopolie krijgen? Wat zouden
de voordelen daarvan moeten zijn voor de consument? Hoe kan naar zijn mening
de administratieve chaos worden voorkomen die menigeen voorspelt, als straks
ook de kleinverbruikers in de geliberaliseerde markt optreden?Voorzitter. U zult begrijpen dat wij ons ernstig zorgen maken over deze
wet. Wij menen dat wij daarvoor als medewetgever en als politieke partij geen
verantwoordelijkheid moeten nemen. Wij vinden dat de wet minimaal zo moet
worden aangepast dat datgene wat erin staat feitelijk klopt. Ik vraag andere
partijen met hetzelfde kritische vermogen naar deze wet te kijken en de minister
terug te sturen om zijn huiswerk iets beter te doen. Ik overhandig u de motie
waarin uitstel van besluitvorming wordt bepleit.De Kamer,gehoord de beraadslaging,stelt vast dat het wetsvoorstel inzake de wijziging van de Overgangswet
elektriciteitsproductiesector al eerder ernstige vragen bij de Kamer heeft
opgeroepen door de slordige gang van zaken in de wordingsgeschiedenis en de
onsamenhangende verzameling bepalingen waaruit de wet inmiddels bestaat;stelt vast dat van transparante, voor de burgers goed te begrijpen wetgeving
geen sprake is;stelt vast dat nu ook de in de wijzigingswet in artikel III.H en artikel
IV.H genoemde datum van 1 juli 2004 als vroegst mogelijke vervreemdingsdatum
van een elektriciteits- of gasnet achterhaald is door nieuwe besluitvorming
van de regering op 18 juni jongstleden om privatisering van gas- en elektriciteitsnetwerken
uit te stellen tot ten minste 1 januari 2005, zulks weer in afwijking tot
een verklaring van de regering kort daarvoor op 22 mei jongstleden;van mening dat privatisering van gas- en elektriciteitsnetwerken een dermate
ingrijpende maatregel is dat ten minste verlangd mag worden dat de eerst mogelijke
privatiseringsdatum helder en onaantastbaar in de wet wordt vastgelegd, zeker
gezien het jojobeleid tot op heden;verzoekt de regering, een aangepast voorstel met juiste vermeldingen inzake
de vroegst mogelijke privatiseringsdatum voor te leggen aan de Staten-Generaal;en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kox. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 110g(28174).De heer Van der Lans (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Ik hoop dat ik deze aanspreektitel tijdens de rest
van de dag weet vol te houden. Het is zo'n ritueel geworden dat wij hier "mijnheer
de voorzitter" zeggen, dat ik mij bij voorbaat excuseer voor fouten.Mevrouw de voorzitter. Het doet mij deugd dat wij hier vandaag weer met
de minister van duurzame energie kunnen discussiëren. Zijn partijgenoot
de heer Terlouw heeft hier op de laatste zittingsdag een bewogen oproep gedaan
om absoluut ernst te maken met de verduurzaming van onze energiebronnen. Hij
stelde bij die gelegenheid voor, de minister systematisch aan te spreken als
minister van duurzame energie. Ik vond dat een uitstekend voorstel. Ik zal
daar de komende vier jaar systematisch gevolg aan proberen te geven. In dat
kader verwacht ik een paar zinnige en fundamentele opmerkingen van hem over
de manier waarop hij zijn programma van duurzame energieconsumptie en energiebesparing denkt te realiseren tegen de achtergrond van een veranderende energiesector.De veranderingen die ons te wachten staan, lijken de duurzaamheidsdoelstellingen
in ieder geval niet te bespoedigen. Energiebesparing lijkt niet iets wat vooropstaat
bij energieleveranciers die het in gewijzigde marktomstandigheden eerder moeten
hebben van een toename van het gebruik. Daar komt bij dat de productie van
duurzame energie nog altijd duurder is, terwijl in een rivaliserende markt
gepoogd zal worden, de kosten zo laag mogelijk te houden. Hoe denkt onze minister
van duurzame energie die tegengestelde belangen te gaan rijmen? Wij verwachten
daarover een uitgebreide beschouwing.Ik heb mij bewust als een van de laatste ingeschreven, omdat ik mij dan
heel veel kan aansluiten bij collega's die dingen over het algemeen veel beter
kunnen verwoorden als het gaat over algemene voorwaarden, de discussie over
de individuele efficiencykortingen, etc. Ook mijn fractie hoopt dat de minister
met een overtuigende reactie komt.Ik beperk mij tot twee voor mijn fractie belangrijke punten. Het eerste
heeft te maken met de merkwaardige totstandkoming van de wet en het tweede
is het naar onze mening tamelijk ondoorzichtige traject dat rond de liberalisering
en privatisering van de energiemarkt wordt gevolgd. Bij de behandeling van
het MEP, een paar weken geleden, heb ik gemeld dat de OEPS wat ons betreft
bij ontvangst in deze Kamer stante pede had moeten worden teruggestuurd naar
de Tweede Kamer dan wel de Raad van State om alsnog advies in te winnen over
de vele wijzigingen die zijn aangebracht zonder de raad daarin te kennen.
Het mooiste beeld komt van onze collega Ketting, die het vandaag helaas niet
heeft herhaald. Hij heeft de OEPS getypeerd als een kapstok met een paar haakjes
waar zo'n twaalf jassen aan zijn opgehangen.Het gaat om de regeling van het door de DTe op te stellen handhavingsplan,
om het recht op aansluiting van het door de afnemer gevraagde spanningsniveau,
om verschillende tarieven voor de ontvangsten en het invoeren van elektriciteit,
om de aan TenneT en Gasunie Transport Services op te leggen taken met betrekking
tot de leveringszekerheid, om de ontheffingsregeling van tariefstructuren
en voorwaarden, om de wijziging van de regeling inzake privatisering, om voorrangsregelingen
voor gastransporten, om verlenging van de reguleringsperiode gasnetbeheerders
tot 2012 en om inwerkingtredingbepalingen ter zake van de algemene voorwaarden.Dit waren alle wijzigingen die niet zijn voorgelegd aan de Raad van State,
en dat hebben wij ook gemerkt. De discussies over de algemene voorwaarden
en de terugwerkende kracht waren waarschijnlijk ook anders gevoerd als wij
daarbij waren ondersteund door een advies van de Raad van State. Deze wijzigingen
waren dan waarschijnlijk anders geformuleerd. De ambtsvoorganger van deze
minister heeft gezegd dat hij zich de onvrede wel kon voorstellen, en dat
de vertoning geen schoonheidsprijs verdient, maar hij kon niet anders. Het
moest allemaal snel, snel, snel. En dat is volgens ons tamelijke onzin. Parlement
en regering zijn gewoon onderling overeengekomen, hoe te handelen. In de Grondwet
staat in artikel 73 dat de regering advies vraagt bij de Raad van State, en
in aanwijzing 277 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, die alle Kamerleden
deze week in hun brievenbus vonden, staat klip en klaar dat ingrijpende herzieningen
van een wetsvoorstel moeten worden voorgelegd aan de Raad van State. Die aanwijzingen
voorzien ook in spoedprocedures. Het argument van snel, snel, snel is daarin
ook geregeld.Door de kapstok almaar met nieuwe jassen vol te hangen, denk ik dat in
zeker opzicht juist vertraging is georganiseerd. De OEPS is inmiddels een
wet geworden, waarop tientallen zich hebben gestort. In de wandelgangen van
deze Kamer zijn vele gesprekken gevoerd met lobbyisten van belanghebbende
organisaties. Daardoor heeft het een gewicht kunnen krijgen dat eigenlijk
voor afzonderlijke onderdelen niet nodig was geweest. Hoe voller de kapstok,
hoe meer belangstelling hij trekt, hoe eerder hij bezwijkt en hoe trager de
besluitvorming.Dit zou allemaal nog overkomelijk zijn als de Eerste Kamer zelf het recht
zou hebben om zelfstandig advies te vragen aan de Raad van State, maar dat
recht heeft ze niet en de regering is, blijkens een recente brief van de minister
van Justitie, ook niet van plan om in die richting te bewegen. In die situatie
belemmert een onzorgvuldige wetstoets en behandeling ook de mogelijkheden
van deze Kamer om tot een finaal oordeel te komen. Omdat hier geen sprake
is van een eenmalig incident – ik herinner mij uit mijn vorige periode
zo een aantal voorbeelden met betrekking tot de Spoorwegwet en de Wet op het
personenvervoer 2000 – menen wij dat de Kamer de regering in dezen de
weg naar een gewoonte moet afsnijden. Mijn fractie overweegt hierover in tweede
termijn een motie in te dienen.Ik kom toe aan de hoofdkwestie die met de OEPS aan de orde is, namelijk
de overgang van een gestuurde energiemarkt naar een geliberaliseerde energiemarkt.
Het is op dat punt dat mijn fractie grote zorgen heeft. Wij brengen een proces
op gang, zonder dat een helder einddoel vastligt, zonder dat er consensus
bestaat over waar wij heen willen met de energiesector in Nederland en hoe
wij daarbij publiek houden wat publiek moet blijven, en privaat maken wat
privaat zou kunnen worden. Dat is eigenlijk ook precies de zorg die spreekt
uit een aantal recente adviezen van de Energieraad. Daarin wordt heel duidelijk
gezegd: wij moeten nog eens heel goed nadenken, waarmee wij eigenlijk bezig
zijn. Er is geen helder einddoel, het analysekader ontbreekt, en er dreigen
allerlei vormen van strategisch gedrag, die volgens mij allang op gang zijn
gekomen, die goed zijn voor de bedrijven, maar niet goed voor de doelstellingen:
duurzaam, betrouwbaar en schoon, en al helemaal niet goed voor de eindgebruiker.Het motto dat nog steeds van kracht is, luidt: eerst liberaliseren en
dan privatiseren. Dat veronderstelt op zijn minst dat bij de regering nog
steeds het idee leeft dat er een moment denkbaar is dat nagenoeg de hele energiesector
in handen is van private partijen, inclusief de netwerken. Dat moment komt
naderbij vanaf het moment dat de energiemarkt totaal geliberaliseerd is, wat
inmiddels is uitgesteld naar 1 juli 2004, en als het toezicht op de markt
compleet zou zijn. Daarvoor tuigen wij inmiddels de DTe op tot een alles controlerend
apparaat, dat als een strenge marktmeester de private partijen in het gareel
houdt en zodoende met een allesziend oog het publieke belang
zal moeten borgen.Of dat werkt, is zeer de vraag. De Energieraad wijst daar al op in het
advies Energiemarkten op de weegschaal. De raad vreest dat de Europese elektriciteitsmarkt
een oligopolie zal worden met weinig concurrentie. Daardoor zullen de betrouwbaarheid
en duurzaamheid van de energievoorziening in gevaar komen en dreigen de prijzen
omhoog te gaan. Wie dit rapport leest, krijgt bijna onmiddellijk heimwee naar
de tijden van de SEP, toen de betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening
nog boven alles ging.Als je nu kijkt naar wat er de afgelopen jaren is gebeurd, dan kun je
niet anders dan concluderen dat deze gehele operatie is begonnen met een valse
start, namelijk de benadering van de energiesector uit een boekje alsof het
een reële markt zou zijn of zou kunnen worden. Dat is naar de mening
van mijn fractie een ernstige misrekening. Het is geen echte markt. De energiemarkt
is naar zijn aard en dus per definitie een onvolkomen ofte wel asymmetrische
markt. Gezien de hoge kapitaallasten zijn er in feite altijd maar een paar
bedrijven die op deze markt ook echt hun vleugels kunnen uitslaan. Dat is
dus al een ernstige beperking voor reële marktwerking.Daar komt bij dat er een groot publiek belang in het geding is: de garantie
dat iedereen energie geleverd krijgt en dat deze zoveel mogelijk duurzaam
moet zijn. Dat betekent dus dat de overheid die markt naar haar hand moet
zetten en vanwege het publieke belang moet beschermen tegen de ratio van deze
grote marktpartijen. En zij moet vooral niet haar machtsmiddelen, zijnde bijvoorbeeld
de netwerken, uit handen geven. Doet zij dat wel, dan treden vroeg of laat
processen op die de betrouwbaarheid en leveringszekerheid zullen aantasten;
door kostenreductie wordt het net niet goed onderhouden, innovatie wordt een
sluitpost, als er schaarste wordt gecreëerd, gaat de prijs omhoog, monopolievorming,
schuiven met normen van leveringszekerheid op basis van kostenoverwegingen,
noem maar op. Dat is een bijna onvermijdelijk verschijnsel.De vraag is dan hoe de overheid aanwezig moet zijn. Onze indruk is, en
de minister van duurzame energie moet maar zeggen dat dit niet zo is, dat
de regering nu kiest voor wat ik maar even de WRR-weg noem: het zo uitgebreid
mogelijk borgen van het publieke belang via het optuigen van de DTe. Als deze
instantie sterk en krachtig is, mag op termijn alles privaat. Dat klinkt misschien
goed, maar ik ben daar buitengewoon huiverig voor. Voor mijn gevoel wordt
er een enorm controleapparaat opgetuigd waarbij zo ongeveer bij elke meter
en netwerkknooppunt een toezichthouder komt te staan, die over elk stroompje
informatie krijgt, overal controleert en de private partijen dicht op de huid
zit, om te voorkomen dat de processen zoals eerder door mij omschreven, zullen
optreden. Ik denk dat dit onmogelijk is, zeker als die private partijen zich
door fusies supranationaal gaan verschuilen.Het nu gevolgde traject van liberaliseren en dan privatiseren, is niet
het onze. Dat is naar onze mening met te grote onzekerheden omgeven. Wat je
eerst zou moeten doen, is strikt definiëren wat publiek moet blijven –
dat wil zeggen: publiek eigendom – en van daaruit redeneren wat eventueel
privaat zou kunnen worden. In feite is dat een wijze van marktordening die
wij ook op andere terreinen hebben gevolgd. Neem bijvoorbeeld de spoorwegen.
Wij hebben daar nog niet zo lang geleden in deze Kamer uitvoerig over gedebatteerd.
Wij hebben gezegd dat de railinfrastructuur publiek eigendom is en marktwerking
beperkt zich tot wat zich op de rails afspeelt. Dat is eigenlijk een standaardmodel:
de wegen in Nederland – om maar een geheel andere tak van infrastructuur
te noemen – zijn publiek eigendom en wie daar met wat voor auto op gaat
rijden, is een kwestie van de markt.Het lijkt mij nogal voor de hand te liggen dat dergelijke uitgangspunten
ook op de energiesector van toepassing zijn. Wij hebben in Nederland een elektriciteitsnetwerk
dat nu nog publiek bezit is en dat dan ook moet blijven. Dat is een publiek
monopolie, nu vaak nog regionaal opererend, maar ik zou er zelf een groot
voorstander van zijn als daar een efficiënter, wat meer nationaal opererend
publiek bedrijf van kan worden gemaakt. Privaat is vervolgens datgene wat
er over het net wordt getransporteerd. De leveranciers kunnen private bedrijven
zijn, die mogen concurreren om de gunsten van de afnemers, waarbij de overheid
uit het oogpunt van leveringszekerheid, betrouwbaarheid, duurzaamheid en continuïteit
een aantal eisen mag stellen waar die private partijen aan moeten voldoen,
omdat zij anders geen toegang krijgen tot het publieke netwerk. Dat lijkt
mij een model waarmee op een heldere manier de energiesector gemoderniseerd
kan worden, met een goede ontvlechting van publieke en private belangen en
mogelijkheden. Daarmee wordt recht gedaan aan het basisgegeven dat wij hier
te maken hebben met een onvolkomen asymmetrische markt. Maar dat eindmodel
kan ik niet in het regeringsbeleid ontdekken, integendeel. Daarin ligt de
optie van privatiseren nog steeds open en worden publieke en private elementen
weliswaar ontvlochten, maar op een allerminst overtuigende wijze. Wij hebben
grote twijfel over de manier waarop de zogenaamde unbundling, de administratieve,
juridische opsplitsing van bedrijven zoals NUON en Essent, vorm heeft gekregen.
Daarbij doet zich de merkwaardige figuur voor dat het netwerkbeheer en de
leveranciersfunctie administratief ontkoppeld zijn, maar wel binnen één
bedrijf werken. Dat is een papieren constructie die naar ons oordeel niet
werkt. Private belangen fietsen mee op de bagagedrager van een publiek monopolie,
dat moet wel misgaan.En dat gaat het ook. In het buitenland levert het problemen op. Vrijwel
nergens daalt de prijs voor consumenten. Maar ook in Nederland komen er links
en rechts signalen dat het niet werkt en niet zal werken. NUON doet nu al
buitengewoon ingewikkeld over de bekostiging van nieuwe netwerken. De tariefstelling
is vaak duister. Er moet in ieder geval eindeloos over gedelibereerd worden.
Mij is het voorbeeld bekend dat energiebedrijven in bepaalde nieuwbouwgebieden
slechts dan het netwerk willen aanleggen, als de nieuwe huiseigenaren voor
een langere periode daadwerkelijk stroom afnemen.Dat is gedrag dat hoort bij een marktpartij die erop uit is, het onderste
uit de kan te halen en die in de situatie verkeert dat het overheidsbeleid
voortdurend uitnodigt tot op de vrije markt anticiperend gedrag. Het spijt
mij, maar ik geloof niet in een administratieve scheiding tussen een publiek
monopoliedeel en een privaat concurrentiedeel. Je hoeft volgens
mij geen economie gestudeerd te hebben om het onmogelijke daarvan in te zien.Mijn fractie ontkomt niet aan het gevoel dat wij met de aanpak die nu
wordt gevolgd, langzaam maar zeker in een fuik zwemmen waaruit geen weg terug
meer is. En dan gaat het ons niet om de vraag of de leveranciers wel in staat
zijn om maandelijks 70.000 mutaties te verwerken. Dat zal op termijn allemaal
best in orde komen, hoewel de liberalisering van de middelgrote gebruikers
het ergste doet vrezen. Ons gaat het erom dat de geest van privatisering,
van opereren in dienst van economische rentabiliteit en het denken in termen
van marktaandelen, inmiddels al is doorgedrongen tot in de vezels van deze
bedrijven, ook van degene die naar onze mening vooral publieke doelen dienen
na te streven.Volgens de OEPS mag er weliswaar nog even niet geprivatiseerd worden,
maar daarmee wordt ook geregeld dat het netwerk wel in private handen mag
overgaan, als alles keurig is verlopen en het publieke belang is geborgd door
een woud van regels en informatiebepalingen van de DTe. Daarmee stappen wij
linea recta in het scenario waarvoor de Energieraad heeft gewaarschuwd.Wij denken dat het niet lukt om een internationaliserende markt met een
bureaucratische Big Brother zoals DTe te temmen. Mijn fractie heeft een heel
ander eindbeeld voor ogen, waarin de overheid niet louter marktmeester is,
maar de netwerkinfrastructuur in handen houdt. Ik vraag de regering waarom
zij deze aanpak wel volgt bij de Spoorwegen, maar niet bij energie. Waarom
wel over water, maar niet over elektriciteit? Waarom wel over wegen of zelfs
vliegvelden, maar niet over energie?Ons model doet meer recht aan het bijzondere karakter van de energiemarkt
dan de weg waar deze regering maar geen afscheid van kan nemen. Wij zien liever
een publiek aangestuurd monopolie dan een privaat aangestuurd monopolie. Wij
zijn heel nieuwsgierig wat de regering vindt van de zorgen die de Energieraad
heeft uitgesproken. Het lijkt ons dat dit debat eerst in volle omvang gevoerd
moet worden, voordat het besluit valt of de netwerkbedrijven nu even niet
geprivatiseerd mogen worden, want dat betekent impliciet dat het later wel
zou mogen.Ik rond af. Er is onlangs een gezamenlijk advies uitgebracht van de Energieraad
en de Raad voor verkeer en waterstaat. Dat is een interessant en fraai denkmodel
voor hoe wij moeten omgaan met de introductie van marktwerking bij vitale
infrastructurele voorzieningen. Wie dat leest, bekruipt het gevoel dat wij
met de introductie van marktwerking in de energiesector bepaald onnadenkend
van stapel zijn gelopen. Beide raden doen suggesties voor relevante vragen
nieuwe stijl die politici zouden moeten stellen. Het heeft geen zin om deze
te herhalen, want dat zijn allemaal vragen die ik zojuist in mijn bijdrage
heb geprobeerd te verwoorden. Het is aan de minister van duurzame energie
om daar vanmiddag overtuigend antwoord op te geven. Misschien is het nog niet
te laat.De heer Schouw (D66):Mevrouw de voorzitter. Na zo'n debat over liberalisering vraag je je af
of dit nu publiek of privaat water is. Ik heb het geproefd. Het smaakt als
publiek water.Toen ik mij kandideerde voor deze prachtige functie als lid van de Eerste
Kamer had ik daar natuurlijk een aantal ideeën en ambities bij. Ik zou
onder andere scherp gaan letten op de uitvoerbaarheid en de consistentie van
wetten. Zit een wet wel logisch in elkaar? Na mijn installatie hadden wij
een eerste fractievergadering waarin ik met enthousiasme vertelde over mijn
wens om te komen tot logica, consistentie en uitvoerbaarheid. "Dat zijn mooie
dingen", zeiden mijn fractiegenoten. Tijdens die eerste fractievergadering
liep mijn fractievoorzitter, zoals hij dat kan doen licht glimlachend, naar
een kast waarin een enorme berg papier veilig lag opgeborgen. Hij pakte er
een enorme stapel uit en zei: Joh, eersteling, kijk jij nu maar eens fijn
naar die OEPS. Men zal begrijpen dat ik na bestudering van deze dossiers inmiddels
een ervaring rijker en een illusie armer ben.Ik wil naar aanleiding van dit prachtige dossier een aantal punten aan
de orde stellen. Ik zal het, al was het maar omwille van de kroketten en al
die andere lekkere dingen die dadelijk worden opgediend, kort houden. In het
voorliggende wetsvoorstel wordt vooral het "probleemgebied rond de bakstenen"
geregeld. Ik ben er later achtergekomen dat dit vaktaal is. Het is natuurlijk
prima om dat te regelen, maar het debat gaat natuurlijk over iets anders.
Dat hebben wij vandaag wel gemerkt. Het gaat over nut en noodzaak van liberalisering
en privatisering van de energiemarkt. Het gaat voorts over de wenselijkheid,
de stringente voorwaarden waaronder een en ander plaatsvindt, maar vooral
ook over de voetangels en klemmen. Het gaat ook over goed en degelijk toezicht.
Ik zeg het de vorige spreker een beetje na: toezicht dat als een groot magisch
wonder alle eventuele problemen zal moeten oplossen. Het gaat om toezicht
dat de consumenten moet beschermen tegen aanbieders die misschien wel geen
echte aanbieders blijken te zijn. Wanneer je zoals ik – eersteling in
dit dossier – een en ander eens rustig op je laat inwerken, vraag je
je af waar wij nu eigenlijk allemaal mee bezig zijn.Per 1 juli 2004 zal de definitieve privatisering van de energiemarkt plaatsvinden.
Mijn fractie realiseert zich terdege dat dit proces onomkeerbaar is, gezien
de hele voorgeschiedenis en de ontwikkelingen waarvoor men staat. Het "point
of no return" zijn wij voor een belangrijk deel voorbij. Het is echter wel
wijs om tijd te nemen om zorgvuldig naar zaken te kijken. Ik ben dan ook blij
dat vandaag een uitgebreide behandeling plaatsvindt. Deze minister voor duurzame
economie – zo zou ik hem eigenlijk willen noemen, want dat is toch even
wat breder dan "duurzame energie" – heeft er verstandig aan gedaan om
het besluit te nemen de privatisering nog even uit te stellen. Dat kennen
wij van hem: een krachtige besluitvorming om de zaken gewoon goed te regelen
en daarna snel verder te gaan.Het lijkt mij wel verstandig om de tussentijd de discussie kritisch, open
en zonder vooroordelen te voeren. Privatisering is natuurlijk nooit een doel
in zichzelf. Het is een middel om de prijs-kwaliteitverhouding van producten
voor de consument te verhogen. Zoals wij allemaal weten, gaat dat ook best
in een markt met veel aanbieders, maar het gaat buitengewoon moeizaam in een
markt met maar een paar grote aanbieders. Als ik zie met hoeveel
extra regels, wetten, voorwaarden, toezichteisen deze privatisering is omgeven,
zakt de moed me een beetje in de schoenen. Zo is het toch nooit bedoeld geweest!
Het stelsel van regels neemt eerder toe dan af, terwijl wij juist naar minder
regelgeving toe willen. Meer regelgeving betekent ook weer meer juridisering
van het openbaar bestuur. En dat willen wij niet bevorderen. Nee, wij willen
dat terugdringen, afremmen. Privatisering van markten met weinig aanbieders
leidt tot veel extra regels. Hoe verhoudt deze groei aan regels zich tot de
ambitie van het kabinet om te komen tot minder regelgeving?Uiteraard verwachten wij dat de consument hiervan zal profiteren. Ook
daarover kan men gerede twijfels hebben. Neem bijvoorbeeld heel praktisch
de wereld van de telefonie. Door alle ingewikkelde voorwaarden, contracten
en ondoorzichtige kostenstructuren weet de gewone consument niet bij welke
leverancier die het beste uit is. Ik dank u dan ook voor het gratis telefoontoestel
dat u ons ter beschikking heeft gesteld. Als ik het zelf had moeten kopen,
mevrouw de voorzitter, had ik er een avond voor moeten gaan zitten, een spreadsheet
maken en rekenmachine erbij. Na afloop van de exercitie had ik bovendien moeten
bekijken hoe ik van mijn huidige leverancierscontract af zou kunnen komen.
De markt is op dat punt ondoorzichtig. De kleine lettertjes in contracten
worden nog belangrijker. De verleidelijke, tijdelijke aanbiedingen blijken
verraderlijke handenbinders te zijn. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?Ik kom bij een volgend kritiekpunt. Ik vind het overigens jammer dat mijn
eerste bijdrage in deze Kamer zo kritisch moet zijn. Van nature ben ik immers
een vrij optimistisch en positief persoon. Het is even niet anders. De minister
moet het er maar mee doen. Ik zal dat in de toekomst nog weleens compenseren.
De kwaliteit van het wetgevingsproces rond de OEPS is erg dun. Aan de wet
is van alles en nog wat opgehangen. Er is een complete kerstboom opgetuigd.
Tussen de sfeervolle ballen en het prachtige engelenhaar hangt echter hier
en daar een riekende rookworst. Die hoort niet thuis in die kerstboom. Gevolg
is een onoverzichtelijke kluwen van regels, waar slechts een enkele specialist
iets van begrijpt. Het heeft ook mij als generalist – ik ben niet zoals
mevrouw Sylvester buitengewoon deskundig op het gebied van publiek-private
samenwerking – een paar weekeinden gekost om in ieder geval de hoofdlijnen
te begrijpen. Dat kan aan mij liggen. Het kan ook aan het voorbereidingstraject
liggen. Zijn de aanpassingen van technische of van beleidsmatige aard? Had
de Raad van State er nu wel of niet over moeten adviseren? Ik hoor graag van
de minister of hij het met mij eens is dat het wetgevingsproces rondom de
OEPS nogal rommelig was en zo ja, wat hij eraan gaat doen om dit in de toekomst
te verbeteren.Energie is, net als water, een belangrijke basisvoorziening. De leveringszekerheid
moet dan ook goed zijn geregeld. Wij kunnen ons dan ook vinden in de wijze
waarop een en ander is voorgesteld, namelijk noodleveranciers selecteren op
een onafhankelijke manier door TenneT en GTS. Overigens vind ik het belangrijk
om de antwoorden op de buitengewoon kritische vragen op dit punt van de heer
Van den Berg te horen.Er is in het verleden veel aandacht besteed aan het ingaan van terugwerkende
kracht bij de regeling over de doelmatigheidskorting. Die korting heeft alles
te maken met de rechtszekerheid. Terecht wil de minister consumenten laten
profiteren van de liberalisering, maar dan wel op de juiste manier. In het
antwoord van de minister op de vragen die deze Kamer heeft gesteld, stelt
hij dat de directeur van de DTe de mogelijkheid krijgt om die generieke efficiencykorting
op te leggen over een bepaalde periode. Er zijn al wat vragen over gesteld.
Ik wil precies weten wat de minister denkt af te spreken of wellicht al heeft
afgesproken met de directeur van de DTe op dit punt.Ik heb nog twee belangrijke punten. Als gevolg van de privatisering komen
twee zaken onder druk te staan: investeringen in distributienetten en het
produceren van duurzame energie. Uit de stukken die ik heb bestudeerd, blijkt
dat de kwaliteit van de distributienetten gebrekkig zou zijn en dat die netten
technisch afgeschreven zouden zijn. Ik formuleer het positief en vraag de
minister aan te geven waarom ik hier niet van wakker hoef te liggen. Zijn
er aanvullende afspraken en normeringen nodig? De heer Ketting heeft daarover
in zijn betoog een aantal indringende vragen gesteld.Het tweede punt is dat de in ons land verbruikte energie meer en meer
vanuit het buitenland komt. Die internationalisering is natuurlijk prachtig,
maar een groot nadeel ervan is dat de import toeneemt van wat wel grijze of
vuile energie wordt genoemd en dat de investeringen in duurzame energie onder
druk komen te staan. Dat lijkt mij een ongewenste ontwikkeling. Ik neem voetstoots
aan dat de minister het ook een ongewenste ontwikkeling vindt. Ik ben nieuwsgierig
welke concrete acties hij tussen nu en het komend jaar gaat ondernemen om
die ongewenste ontwikkeling te keren.Afrondend, mevrouw de voorzitter, kan ik zeggen dat ik de vorige Eerste
Kamer dankbaar ben voor het feit dat zij de behandeling van dit voorstel heeft
doorgeschoven naar de nieuwe Kamer. Om het in termen van energie te zeggen:
het vuistdikke dossier OEPS is volgens mij het ideale warme bad voor elk beginnend
Eerste-Kamerlid.De voorzitter:Mijnheer Schouw, u hebt in uw carrière vele werkzaamheden met elkaar
weten te combineren, allereerst tijdens uw studie bestuurskunde aan de VU
te Amsterdam. U was toen tevens beleidsmedewerker bij de Tweede-Kamerfractie
van D66. Daarna was er uw Dordtse periode, als ik het zo mag aanduiden. U
bent in Dordrecht gemeenteraadslid, fractievoorzitter en wethouder geweest.
Tijdens uw wethouderschap bent u gepromoveerd in Leiden op de dissertatie
"Bestuursstijlen van wethouders, functioneren in de praktijk". Vervolgens
bent u via de weg van de consultancy bij het adviesbureau Boer & Croon
terechtgekomen in uw huidige functie: directeur Kenniscentrum Grote Steden.
Tegelijkertijd bent u daarbij van 1999 tot 2002 tevens partijvoorzitter van
D66 geweest. U hebt vele zaken met elkaar gecombineerd.U hebt in uw eerste speech gemeld nu al een ervaring rijker, maar een
illusie armer te zijn. Mag ik erop vertrouwen dat u uw ideaal om met uw eigen
functioneren deze Kamer te komen versterken behoudt? Mocht u daaraan twijfelen,
dan stel ik mij hoogst persoonlijk beschikbaar voor een goed
gesprek.Ik schors de vergadering voor enkele ogenblikken om de leden de gelegenheid
te geven de heer Schouw geluk te wensen met zijn maidenspeech.Na hervatting wordt de vergadering van 12.55 uur tot 13.45 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-915-930.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl