Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294); - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het niet afleggen van een getuigenverklaring na een daartoe strekkende toezegging (28017)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 1088-1093

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-05-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 25, pagina 1088-1093

10-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26294Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28017Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 10 mei 2005)Pagina 1135-1137
Debat over de Derde Top van de Raad van Europa, waarbij tevens wordt betrokken het AIV-rapport 'De Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa'Pagina 1093-1104
Beleidsdebat naar aanleiding van de begroting van het Ministerie van Defensie voor het jaar 2005 (29800 X) en het onderdeel NAVO van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2005 (29800 V), waarbij tevens wordt betrokken het Tweede Structuurschema Militaire Terreinen (SMT-2) (28114)Pagina 1069-1087
Beëdiging H.S. Pruiksma tot lid van de Eerste KamerPagina 1104-1104
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden het Koninkrijk België inzake arbitrage betreffende de spoorlijn 'IJzeren Rijn'; 's-Gravenhage, 22/23 juli 2003 (29579)Pagina 1068-1068
Rapport van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrief van de heer H.S. PruiksmaPagina 1138-1138
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met de decentralisatie van de vervangingsuitgaven en van de bovenwettelijke wachtgelduitgaven (decentralisatie vervangingsuitgaven en bovenwettelijke wachtgelduitgaven vo) (27744); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, gericht op vermindering en vereenvoudiging van regelgeving en op verdere zelfregulering in het hoger onderwijs (27848); - het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 22 april 2002 te Valencia totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Democratische Volksrepubliek Algerije, anderzijds (Trb. 2002, 121) (28848); en 8 andere wetsvoorstellenPagina 1068-1069
Presentie en opening (dinsdag 10 mei 2005)Pagina 1067-1068
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan getuigen in strafzaken) (26294); - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het niet afleggen van een getuigenverklaring na een daartoe strekkende toezegging (28017)Pagina 1088-1093
Voortzetting van het beleidsdebat naar aanleiding van de begroting van het Ministerie van Defensie voor het jaar 2005 (29800 X) en het onderdeel NAVO van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2005 (29800 V), waarbij tevens wordt betrokken het Tweede Structuurschema Militaire Terreinen (SMT-2) (28114)Pagina 1104-1134
Lijst van besluiten (dinsdag 10 mei 2005)Pagina 1134-1135

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van
Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil voor
een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen aan
getuigen in strafzaken) (26294);het wetsvoorstel
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het niet afleggen
van een getuigenverklaring na een daartoe strekkende toezegging (28017).(Zie vergadering van 8 maart 2005.)De beraadslaging wordt hervat.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter. Wij hervatten onze beraadslagingen nadat de Kamer op 8 maart
mijn voorstel aannam om "de beraadslagingen te schorsen om de minister de
gelegenheid te geven om à tête reposée, een voor hem niet
ongebruikelijk houding, de betogen na te lezen en vervolgens bij de Kamer
terug te komen met een stuk dat concludent zou kunnen zijn en het restant
van zijn betoog zou kunnen bevatten". Welnu, er heeft ons tien dagen later
een stuk, gedateerd 18 maart, bereikt. Thans hebben wij in feite een
derde termijn aangevangen om nog daarop te kunnen reageren.Namens mijn fractie moet ik een en ander als volgt samenvatten: dit wetsvoorstel
is in rommeligheid geboren en dreigt nu in rommeligheid te sterven. Het voorstel
is al in 1999, dus zes jaar geleden, ingediend. Dat is niet gebruikelijk,
zeker niet wanneer men doet alsof het dringend is. Het kreeg ook het meest
negatieve advies van de Raad van State, namelijk om het niet in te dienen.
Vervolgens is het over een periode van vijf jaar rommelig behandeld in de
Tweede Kamer en is er op 8 maart een rommelig debat aan gewijd in dit
huis, uitlopend in de brief van 18 maart van de minister (28017, nr.
8). Een en ander is nog rommeliger gemaakt door de brief van 12 april
aan de Tweede Kamer over verruiming van de reikwijdte van de reeds door de
Tweede Kamer aanvaarde tekst van het wetsvoorstel.Intussen hebben de aanwijzingen van het College van procureurs-generaal
van 2001 die betrekking hebben op afspraken met getuigen in strafzaken, uitstekend
gefunctioneerd. Zij hebben geleid tot openheid op dit punt en toetsbaarheid,
vooraf door de toetsingscommissie van de procureurs-generaal en het college
zelf en vervolgens tijdens het strafproces, omdat een en ander is toegevoegd
aan de processtukken. Waarom hebben wij eigenlijk zes jaar lang rommelig wetgeving
zitten voorbereiden? De minister houdt, volgens mij terecht, vol dat er een
wettelijke grondslag nodig is voor toetsing vooraf van de afspraken door de
rechter. Echter, die wettelijke grondslag zou bestaan uit toetsing door de
rechter-commissaris, terwijl de Raad van State zeer uitdrukkelijk heeft aangegeven
dat hij dat onvoldoende acht en dat dit zou moeten gebeuren door een meervoudige
kamer, gezien de gevolgen van een negatieve beslissing door de rechter-commissaris
voor de verdere procesgang. De regering is hierop niet ingegaan.Ook zou nog een sanctie op niet-naleving van zijn afspraak door de betrokken
getuige in de wet geregeld moeten worden. Mijn fractie heeft er met de Raad
van State krachtig voor gepleit om die sanctie te laten bestaan uit het eisen
van een voorwaardelijke straf in de eigen zaak. Als die opgelegd is, kan de
tenuitvoerlegging ervan worden geëist door de officier van justitie op
het moment dat de getuige niet wenst na te komen wat hij heeft afgesproken.
De minister stelt in het wetsvoorstel een straf van een jaar voor. Hij heeft
echter niet gereageerd op mijn opmerking dat een straf van een jaar op niet-nakoming
wel erg gering is als een strafvermindering van drie jaar is afgesproken.
Dat vraagt om niet-nakoming omdat men daarmee in het uiterste geval twee jaar
kan winnen.Dit rommelig geboren wetsvoorstel kan naar mijn mening beter worden ingetrokken.
De minister kan met een apart wetsvoorstel terugkomen inzake de eventuele
sanctie. Intussen kan de procedure van volgtijdelijkheid worden gevolgd die
mevrouw De Wolff al tijdens de tweede termijn naar voren heeft gebracht. Vervolgens
kan ook geregeld worden dat het niet aan de rechter-commissaris, maar aan
de rechtbank wordt voorgelegd. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de wens van
de Raad van State. Met die twee kleine wijzigingen plus een goed gebruik van
de bestaande mogelijkheid van aanwijzingen van de PG's zijn wij meer geholpen
dan met een wetsvoorstel dat al meer dan jaar zes jaar krakend in behandeling
is geweest. Mijn fractie hoopt dan ook dat het de eindstreep niet haalt.Voorzitter. Ik heb nog een verzoek. Er zijn twee wetsvoorstellen aan de
orde. De novelle 28017 weegt voor mijn fractie zwaar. Kan dit wetsvoorstel
in stemming komen voor wetsvoorstel 26294? Als de Kamer wetsvoorstel 28017
verwerpt, kunnen wij overwegen of het mogelijk is met enige clementie te oordelen
over het hoofdwetsvoorstel.De heer Wagemakers (CDA):Mevrouw de voorzitter. De CDA-fractie heeft met een meewarige glimlach
kennisgenomen van de brief van 18 maart. Daarbij vochten instemming en
verbazing om voorrang. Ik roep in herinnering dat mijn fractie in eerste termijn
heeft stilgestaan bij de systematiek van de voorgestelde regeling. De conclusie
was dat het om twee soorten toezeggingen gaat. Aan de ene kant zijn er de
eigenlijke toezeggingen die van doen hebben met strafvermindering. In het
wetsvoorstel is daarvoor een procedure uitgewerkt. Aan de andere kant is er
een tweede veld van toezeggingen in de vorm van een betekenende verruiming
van de categorie die vroeger werd aangeduid als "kleine gunsten". Dit waren
toen inderdaad kleine gunsten, een serviceverlening die een begunstigend effect
kon hebben op de bereidheid van betrokkenen om een getuigenverklaring af te
leggen. Derhalve werd het wenselijk geacht om daarvan proces-verbaal op te
maken en dit toe te voegen aan het dossier. In die tijd ging het derhalve
niet om harde afspraken.Uit de brief wordt duidelijk dat nu wel harde afspraken aan de orde zijn.
Er is een nieuwe categorie van toezeggingen aangaande de hantering van allerlei
bevoegdheden die het OM nu eenmaal heeft. In beginsel is dit een onbestemde, grote groep bevoegdheden. Middels een aanwijzing wordt echter duidelijk
gemaakt welke toezeggingen wel of niet aanvaardbaar zijn.In de brief wordt derhalve verlaat erkend dat hetgeen de minister eerder
in het debat door onze fractie is voorgehouden, niet onjuist was. De vorige
keer is er een langdurig interruptiedebat gevoerd dat nogal opliep. Gelukkig
was er uiteindelijk de interventie van het verzoek om een brief.Er zijn nogal wat woorden gebruikt om te bedekken dat het ministerie of
de minister op dit punt van mening is veranderd. Dit was een geleidelijk proces.
Aanvankelijk had men de illusie, een gesloten systeem te kunnen maken en dat
is neergelegd in het wetsvoorstel dat zes jaar geleden is ingediend. Daarna
was er sprake van voortschrijdend inzicht en dat heeft geleid tot ontsluiting
van het tweede veld van toezeggingen.In eerste termijn hebben wij al aangegeven, niet zoveel moeite te hebben
met het wetsvoorstel. Er is een zorgvuldige procedure uitgewerkt voor de eigenlijke
toezeggingen. Het tweede vlak van toezeggingen wordt gereguleerd via aanwijzingen
en dat kan mijn fractie aanvaarden.Voor ons resteert nog slecht één punt en dat is de vraag
of de wet een basis moet bevatten voor de inzet van deze bevoegdheden van
het OM in het kader van toezeggingen aan getuigen. Bij het ontbreken van een
dergelijke wettelijke basis moet men vrezen dat er onder omstandigheden sprake
kan zijn van détournement de pouvoir. In feite is het antwoord op die
vraag een afgeleide van de vraag of de ruim omschreven bevoegdheid van het
OM, zoals neergelegd in artikel 167 Strafvordering en het opportuniteitsbeginsel
dat in dit kader een rol speelt, daarvoor een voldoende wettelijke grondslag
biedt. Het is wel duidelijk dat de meningen daarover verschillen. Het is eigenlijk
wonderlijk vast te stellen dat met name in kringen van het OM daarover wordt
getwijfeld, althans zo komt het over. In het rapport van de werkgroep van
het OM wordt er immers voor gepleit, de algemene bepaling in de wet neer te
leggen dat men dit soort afspraken met getuigen kan maken ten aanzien van
in beginsel alle bevoegdheden. Het viel mij op dat in de brief die de minister
recentelijk naar de Tweede Kamer heeft gezonden, melding wordt gemaakt van
een brief van augustus vorig jaar van het College van procureurs-generaal,
waarin het oordeel van dat college is neergelegd, namelijk dat het college
een andere wettelijke basis voor ogen staat voor het doen van dit soort toezeggingen
dan in deze wetsvoorstellen is neergelegd.Er is dus twijfel mogelijk. Die heeft mij fractie eerder beleden. Mijn
fractie heeft de vrijheid genomen om in dat verband advies in te winnen bij
prof. Buruma, professor strafrecht in Nijmegen. Hij heeft de CDA-fractie in
zeer stellige bewoordingen voorgehouden dat zij een vrees heeft die niet terecht
is, omdat artikel 167 Strafvordering nu eenmaal een zeer ruime bevoegdheid
impliceert en alle andere beslissingen en bevoegdheden van het OM daar afgeleide
van zijn. Hij heeft dit in zijn schriftelijk advies aan ons geadstrueerd met
een aantal arresten van de Hoge Raad van een paar jaar geleden die steun geven
aan die visie. Kortom, de twijfels die wij hadden dienen in dat licht beoordeeld
te worden.De minister ziet geen problemen. Hij voegt er overigens wel aan toe dat
hij aanvullende wetgeving zal bevorderen als zich alsnog problemen mochten
voordoen. Dit alles leidt ons tot het standpunt dat het wetsvoorstel in de
huidige vorm kan worden aangenomen. Op het laatste punt zullen wij de ontwikkelingen
in de praktijk afwachten.De heer Holdijk (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik dank u voor uw toestemming om mede namens de
fracties die ik in eerste termijn vertegenwoordigde, in deze termijn een aantal
korte opmerkingen te maken ondanks het feit dat ik niet actief heb deelgenomen
in tweede termijn.Zoals ik aan het slot van mijn bijdrage in eerste termijn op 8 maart
al te kennen gaf, zien wij duidelijk een taak voor de formele wetgever weggelegd.
Met andere woorden: wij willen niet ingaan op enige suggestie in de richting
van het regelen van deze materie van het maken van afspraken uitsluitend op
basis van aanwijzingen van de procureurs-generaal. De wetsvoorstellen zijn
naar onze mening in de eerste plaats nodig met het oog op de strafvermindering.
In de tweede plaats zijn ze nodig om een procedureel kader te geven voor de
afspraken c.q. overeenkomsten en in de derde plaats om het intrekken van de
verklaring strafbaar te stellen. Om die redenen kunnen wij in onze visie niet
om de formele wetgever heen.Het debat van 8 maart jl. aanhorend, de Handelingen nog eens nalezend
en kennisnemend van de brief van de minister aan deze Kamer van 18 maart,
meen ik dat een bestuursrechtelijk vraagstuk aan de orde is: kan er sprake
zijn van een détournement de pouvoir in geval de officier van justitie
een toezegging doet die gebaseerd is op een reeds bestaande wettelijke bevoegdheid
die niet exclusief is gegeven voor het maken van afspraken over getuigenverklaringen?
Het komt mij voor dat de toepassing van de regel dat een bevoegdheid niet
voor een ander doel mag worden gebruikt dan waarvoor die bevoegdheid is verleend,
tegenwoordig wordt gezien als een onderdeel van een algemeen beginsel van
behoorlijk bestuur, namelijk het beginsel van een draagkrachtige motivering
van een besluit. Wanneer een bestuursorgaan, in casu het openbaar ministerie,
een wettelijke bevoegdheid voor een niet bedoeld doel hanteert, kan dit berusten
op een onjuiste interpretatie van de wettelijke bepaling waarin de uitgeoefende
bevoegdheid is toegekend. Kan men stellen dat het bestuursorgaan deze bevoegdheid
in strijd met de wettelijke bepaling heeft aangewend, ter bescherming van
het algemeen belang? Leidt dat er dan toe dat de motivering, gestoeld op het
ten onrechte in aanmerking gebrachte algemeen belang, het besluit tot uitoefening
van die bevoegdheid niet kan en niet mag dragen?Het antwoord op deze vragen lijkt ons beslissend voor de vraag of er voldoende
ruimte is voor de afspraken over aanwijzingen, gebaseerd op een wettelijke
bepaling, die hier op 8 maart jl. zo kwestieus werden geacht. Ik denk
dat dit terecht was. Met de heer Wagemakers, die zo-even aan het woord was,
denk ik dat artikel 167 Wetboek van Strafvordering vanwege zijn heel algemene
strekking op zichzelf niet voldoende basis biedt voor aanwijzingen die kunnen
leiden tot welke afspraken over getuigenverklaringen dan ook. Wij zijn benieuwd
naar de reactie van de minister.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Ik zal de toegemeten spreektijd waarschijnlijk ook niet overschrijden,
al was het maar omdat ik kortheidshalve kan aansluiten bij hetgeen de heer
Holdijk naar voren heeft gebracht, met de opmerking dat ik het daar volledig
mee eens ben.Ik heb in eerste en tweede termijn naar voren gebracht dat het maken van
afspraken met criminele getuigen volgens mijn fractie een wettelijke basis
behoeft, omwille van de transparantie en alle argumenten die de commissie-Van
Traa daarover indertijd naar voren heeft gebracht.Het lijkt er nu op dat wij twee typen afspraken krijgen: de afspraak zoals
bedoeld in het eerste lid van artikel 226g en de afspraken die niet worden
aangemerkt als zo'n afspraak, om lid 4 van dit artikel te citeren. Je hebt
afspraken en afspraken die niet worden aangemerkt als afspraken.Uiteraard zit daar voor mijn fractie het probleem. Wij zijn en blijven
van mening dat er een wettelijke basis nodig is voor die afspraken, anders
dan de aanduiding in het vierde lid. Die mening is niet veranderd door de
brief die de minister na afloop van het debat op 8 maart heeft gestuurd.Ik heb aan de interruptiemicrofoon nog een vraag gesteld die in de brief
niet is beantwoord, maar die mij wel van belang lijkt, namelijk of lid-4-afspraken
alleen kunnen worden gemaakt bij onderzoek naar misdrijven zoals omschreven
in het eerste lid van artikel 226g. Dat zijn misdrijven zoals omschreven in
artikel 67, eerste lid, Wetboek van Strafvordering, die gepleegd zijn in georganiseerd
verband, et cetera, et cetera. Of heeft het openbaar ministerie in de visie
van de regering de bevoegdheid om ook bij het onderzoek naar andere misdrijven
afspraken te maken buiten het wettelijke kader dat in dit wetsvoorstel besloten
ligt? Het lijkt mij van belang voor de praktijk om een duidelijk antwoord
op deze vraag te krijgen.De heer Rosenthal (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik weet niet of ik binnen mijn zes minuten blijf
of er net overheen ga, maar ik denk dat ik er binnen blijf. Op de behandeling van de nu weer voorliggende wetsvoorstellen rust geen
zegen, ondanks de traditionele koninklijke boodschap bij deze wetsvoorstellen.
Dat speelde al in de Tweede Kamer. Op 8 maart bleek in de Eerste Kamer
schorsing van de plenaire behandeling noodzakelijk. Tijdens het plenaire debat
bekroop toen ook mijn fractie het gevoel dat er iets wezenlijks schortte aan
de relatie tussen de bevoegdheden in de voorliggende wetsvoorstellen en de
bevoegdheden die het openbaar ministerie heeft voor het doen van toezeggingen
aan getuigen in strafzaken. Collega Wagemakers heeft hierop reeds gewezen.
Het kwam erop neer dat mijn fractie zich afvroeg waarom wij met de onderhavige
wetsvoorstellen bezig waren als de meeste daarin gevraagde bevoegdheden onder
een andere titel mogelijk reeds beschikbaar zijn. Dat bracht ons tot een vraag
binnen onze fractie: hoe en of is er sprake van een in wetssystematisch opzicht
deugdelijk voorstel.Wij vinden in onze fractie de materiële inhoud van de voorliggende
wetsvoorstellen van belang. Dat hebben wij op 8 maart al gezegd tijdens
de plenaire behandeling. Wij zien uit naar inwerkingtreding. De brief van
de minister van 18 maart over dit onderwerp roept echter nog altijd vragen
op bij mijn fractie. In die brief springt hij luchthartig om met het niet
geringe vraagpunt van een mogelijk détournement de pouvoir die bij
de uitoefening van bevoegdheden door het openbaar ministerie in het geding
is. Wij gebruiken dan andere woorden dan "meewarig" of "glimlachend". Ik proef
die typering van luchthartigheid ook vandaag in de bijdrage van collega Holdijk.
De formuleringen in de brief suggereren dat de minister bereid is nogal wat
risico's te nemen die wij van onze kant het liefst willen uitsluiten.Wij hebben op dit punt twee vragen. De minister zegt niet uit te sluiten
dat bevoegdheden gebruikt worden met een ruimer doel dan waarvoor zij primair
gegeven zijn. Is dat niet letterlijk waarom het gaat bij détournement
de pouvoir? De minister zegt te verwachten dat er geen gevaar bestaat voor
het verwijt van détournement de pouvoir. De minister laat kennelijk
ruimte voor de mogelijkheid dat bevoegdheden worden gebruikt met een ruimer
doel dan waarvoor zij primair gegeven zijn. Zet de minister dan niet de deur
open naar détournement de pouvoir? Dat is toch een fors punt voor deze
minister?Vindt de minister het geen aantasting van de kwaliteit van de wet- en
regelgeving en van de kwaliteit van de trias politica als hij als toetssteen
hanteert dat het gebruik van bevoegdheden niet per definitie onrechtmatig
wordt geoordeeld? Als wij het in een dubbele ontkenning moeten zoeken, is
het dan niet beter om aanvullende wetgeving voor te bereiden in plaats van
de opgeworpen vragen bij de rechterlijke macht te deponeren?Mijn fractie wil de voorliggende wetsvoorstellen niet tegenhouden. Zij
steunt de voorstellen. Zij is echter een sterk voorstander van zeer spoedige
aanvullende wetgeving. Wij voelen er van onze kant niet voor om onzekerheid
te laten bestaan in de zone tussen de wetgevende en de rechtsprekende machten.
Om die reden wachten wij de wetssystematische beantwoording van de minister
met belangstelling af.De heer Kox (SP):Mevrouw de voorzitter. Naar aanleiding van eerdere gebeurtenissen is weer
eens de discussie opgelaaid over de vraag of deze Kamer zich soms te politiek
gedraagt. Ik heb daar zelf weinig last van maar één ding is
zeker: deze Kamer moet in ieder geval dat doen waar iedereen het over eens
is, namelijk kijken of wetgeving voldoende zorgvuldig is om tot wet gepromoveerd
te worden. Als wij hier "ja" zeggen, dan is het zover. Bij de plenaire behandeling
van deze wet zei de heer Jurgens dat de regel zou moeten gelden: niet goed,
wet terug. Hij werd geïnspireerd door een wet die even daarvoor met 75
tegen 0 werd teruggestuurd, wat de minister niet in een grote glimlach deed
uitbarsten. Ik zei dat het in ieder geval twee wetten moesten zijn om een
trend te zetten en het leek er even op dat dit met deze wet zou gebeuren.
Uiteindelijk is de wet tien dagen terug geweest. Hoe de heer Jurgens dat noemde,
is mij niet helemaal duidelijk geworden. De minister heeft er in ieder geval
tien dagen over kunnen nadenken.De minister heeft ons een brief van vijf kantjes gestuurd, waarvoor ik
hem dank. Die dank gaat alleen niet zover dat ik er nu van
ben overtuigd dat de wet zorgvuldig is. Ik heb er niet meewarig naar gekeken.
Volgens mij is het helemaal niet nodig om producten van deze minister met
meewarigheid te beschouwen. Ik heb geprobeerd er zakelijk naar te kijken en
ik denk dat de zaken die mijn fractie heeft geconstateerd nog steeds overeind
zijn gebleven. Collega Rosenthal heeft net al gewezen op de mogelijkheid van
détournement de pouvoir. De manier waarop de minister het omschrijft,
is brandgevaarlijk maar misschien kan hij die vrees wat doen afnemen.De minister blijft vergoelijkend doen over kleine deals met getuigen.
Als het gaat over de mate van het teruggeven van wederrechtelijk verkregen
voordeel, dan blijft hij vasthouden aan een autootje of een computer. De moderne
crimineel maalt echter niet meer om een autootje of een computer; hij heeft
het over heel andere zaken. De minister heeft niet duidelijk ontkend dat er
naast deals over een autootje of een computer ook deals over grote sommen
geld kunnen zijn. Hij wenst die ook nog niet eens te beperken. Dat maakt het
voor mij erg moeilijk om voor deze wet te stemmen. Wij maken deals met mensen
die zelf ook het nodige op hun kerfstok hebben. Het gaat mij wat ver om iemand
met een enorme som geld te belonen omdat hij een ander verlinkt. Ik vraag
mij af of wij daarmee niet op een hellend vlak geraken. De minister heeft
mij onvoldoende gerustgesteld dat het niet doorzetten van het Nederlandse
uitleveringsverzoek tot dit soort kleine deals behoort. Het kan nogal wat
gevolgen hebben. Ik vind dat wij een wettelijke basis moeten hebben voor deals
met getuigen. Daar heeft de commissie-Van Traa geen misverstand over laten
bestaan. Dat moet dus nog gebeuren maar niet met deze wet die volgens mij
onvoldoende is.Om misverstand te voorkomen, wijs ik erop dat de redenering van collega
Jurgens buitengewoon interessant is maar niet de mijne. Dat heb ik de vorige
keer ook al gezegd. Dat betekent dat ik mijn stem aan de novelle zal geven
en dat ik die aan het wetsvoorstel zal onthouden.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Dank aan de leden voor hun opmerkingen, in het bijzonder aan
die leden die bevestigen dat deze wettelijke regeling nodig is. Een aantal
van hen sprak ook uit dat zij het voorstel zullen steunen.Een aantal vragen resteren, evenals percepties van het verloop van het
wetgevingsproces in de laatste jaren. De een spreekt van een "bocht", de ander
noemt het "rommelig". Ik denk dat het verstandig is deze percepties te laten
rusten en daar niet de mijne aan toe te voegen. In wezen erkent de heer Jurgens
dat een wettelijke regeling voor de strafvermindering nodig is. Hij heeft
een voorkeur voor een andere aanpak, ik meen dat dit voorstel beter strookt
met de wetssystematiek. Wij zijn daar de vorige keer, op 8 maart jl.,
al uitvoerig op ingegaan. Ik constateer dat de heer Jurgens niet is overtuigd
en vasthoudt aan zijn voorkeur.De heer Jurgens (PvdA):Ik heb naar ik meen duidelijk gezegd dat ik vind dat er een wettelijke
grondslag nodig is voor twee zaken, en wel voor de sanctie, niet voor de strafvermindering
als zodanig. Op grond van de tijdelijke aanwijzing van het college vindt die
strafvermindering namelijk al vier jaar plaats; blijkbaar is een wettelijke
grondslag hiervoor dus niet nodig.Minister Donner:Dat ben ik niet geheel met u eens. Ik meen dat voor strafoplegging toch
een wettelijke grondslag nodig is. Wij verschillen hierin van mening. Ik ben
wel met u eens dat ik u verkeerd weergaf: het gaat om de sanctie als de afspraken
niet worden nagekomen. U noemde ook uitdrukkelijk dat de toetsing van de afspraken
in een wettelijke regeling valt. Voor het overige zou het geregeld kunnen
worden zoals nu het geval is. Aan de andere kant proef ik grote zorg, ook
in deze Kamer, dat daarmee niet zal kunnen worden volstaan vanwege de mogelijkheid
van détournement de pouvoir. Een grote meerderheid meent evenwel dat
er een regeling nodig is.In mijn brief van 18 maart ben ik uitvoerig ingegaan op de verschillende
vragen. Ik stel vast dat dit wetsontwerp geen wezenlijke wijziging brengt
in het vraagstuk van détournement de pouvoir. Dit ligt ten dele in
de lijn van het betoog van de heer Jurgens. Het gebruik van de bevoegdheden
is al voorwerp van jurisprudentie van de Hoge Raad, hetgeen de heer Wagemakers
bevestigd heeft gekregen. De Hoge Raad onderkent op dat punt geen wezenlijke
problemen. Een en ander berust op het feit dat détournement de pouvoir,
of de bredere formulering van de heer Holdijk, namelijk dat een besluit daadkrachtige
motivering behoeft, behoort tot de beginselen die strekken tot bescherming
van degene tot wie het besluit zich richt. Nu zal in het geval van détournement
de pouvoir degene tot wie het besluit zich richt, de laatste zijn om zich
erop te beroepen. Degene die er last van heeft, is de verdachte in de andere
zaak tegen wie de verklaring zich richt. Deze kan hierop een beroep doen,
hetgeen het geval is geweest bij zaken die tot aan de Hoge Raad hebben gespeeld.
De Hoge Raad heeft evenwel overwogen dat vereist is dat een eventuele onrechtmatigheid
zich tegenover de verdachte zelf heeft voorgedaan en dat bovendien de verdachte
moet zijn geschaad in een eigen, door de overtreden regels te beschermen belang.
Ik constateer dat dit hier niet aan de orde is. De vrees die bij sommigen
leeft dat eventuele afspraken daardoor niet geëffectueerd kunnen worden,
deel ik minder.De heer Rosenthal (VVD):Ook in zijn brief schrijft de minister dat het bij détournement
de pouvoir gaat om het probleem van het gebruik van bevoegdheden voor een
ruimer doel dan waarvoor zij primair zijn gegeven. De minister voegt hier
nu iets aan toe, namelijk dat het erom gaat wie daardoor wordt geschaad. Wat
mij betreft gaat het simpelweg om de problematiek van bevoegdheden die worden
gebruikt voor een ruimer doel. Daarbij speelt ook het feit dat je als wetgever
voor je het weet de andere macht, namelijk de rechtsprekende macht, opzadelt
met zaken die je eigenlijk zelf goed geregeld zou moeten hebben.Minister Donner:Er zitten uiteraard twee kanten aan détournement de pouvoir. Ten
eerste het gebruik van een bevoegdheid. Als een bevoegdheid niet wordt gebruikt
conform het doel waarvoor zij is verleend, dan speelt voorts de vraag wat
de rechtsgevolgen daarvan zijn. Iemand moet zich daarop kunnen
beroepen en dat is in wezen waar de Hoge Raad zich mee bezig heeft gehouden.
Wie kan zich in dit geval beroepen op détournement de pouvoir?De heer Rosenthal (VVD):Het gaat er mij juist om of de minister gelukkig is met wetgeving waarbij
wij het niet over de rechtsgevolgen hoeven te hebben, maar waarbij simpelweg
speelt dat er bevoegdheden worden gebruikt voor een ruimer doel dan waarvoor
zij zijn gegeven. Zelfs als de benadeelde "soit" zegt, dan nog moet het vanuit
het oogpunt van de wetgever een onwenselijke situatie zijn.Minister Donner:Dat ben ik helemaal met u eens. Ik denk dat détournement de pouvoir
in alle gevallen zorgen moet baren. Tegelijkertijd constateer ik dat er met
dit wetsontwerp geen wijziging wordt gebracht in de situatie zoals die nu
al bestaat. Ik constateer ook niet dat er op dit terrein sprake is van een
breed détournement de pouvoir. Ik ben het met u eens dat wij zorg moeten
hebben als ambtenaren hun bevoegdheden gebruiken voor een ander doel dan waarvoor
de bevoegdheid is verleend, maar dat is op dit terrein niet het geval. Dat
is ook de constatering van de rechter. Het gebruik dat ook nu gemaakt wordt
van de afspraken, valt binnen de ruimte die de bevoegdheid geeft.In de brief heb ik gereageerd op de zorg dat afspraken eventueel niet
rechtsgeldig zouden zijn en onderuit zouden gaan als zij voor de rechter zouden
worden ingeroepen. Tegen die achtergrond wijs ik op de jurisprudentie dat
de degene die een beroep op dat punt zou moeten doen, geen te beschermen belang
heeft, terwijl degene die een eventueel te beschermen belang heeft de laatste
zal zijn om er een beroep op te doen. Dat is een meer tactisch argument. De
heer Wagemakers heeft gezegd dat het er ook om gaat hoe de praktijk zich zal
ontwikkelen op dit terrein. Ik voeg daaraan toe dat ook van belang is hoe
de praktijk zich tot dusverre heeft ontwikkeld op dit terrein. De ervaring
tot nu toe leert niet dat er een wezenlijk probleem is. Mocht blijken dat
er een wezenlijk probleem is, dan zal de wet op dit punt zo snel mogelijk
gewijzigd moeten worden. In het algemeen verandert dat niets aan het wetsontwerp
zoals het hier ligt, want het zou hooguit kunnen betekenen dat dit wetsontwerp
ruimer zou moeten zijn. Tot zover de zorgen over détournement de pouvoir.
De heer Jurgens vroeg naar de toereikendheid van de sanctie van één
jaar ten opzichte van het geval waarin er sprake is van strafvermindering
van bijvoorbeeld drie jaar. Ik erken dat door de wijziging van een derde in
de helft van de straf, die door de Tweede Kamer is aangebracht, de kans op
een discrepantie iets groter is geworden. Bij misdrijven waarvoor een reële
straf van zes jaar zou worden gegeven, en waarvoor een strafvermindering geldt
van drie jaar, denk ik dat het meestal gaat om de hoofdverdachte, waarbij
met betrekking tot anderen afspraken worden gemaakt. In de praktijk zal doorgaans
eerst de veroordeling verzekerd worden van de eerste tegen wie de verklaring
is gericht. Daarna zal de zaak worden voorgebracht van degene die de verklaringen
aflegt. Theoretisch kan het probleem zich voordoen, maar in de praktijk ben
ik minder bezorgd dat het zich daadwerkelijk zal voordoen.Mevrouw Wolff vroeg mij of de bepalingen in artikel 226 g, j en lid vier
betrekking hebben op de ernstigste misdrijven. Welnu, een uitbreiding ten
opzichte van de misdrijven genoemd in het eerste lid is in beginsel mogelijk.
Het is dus niet zo dat de toezeggingen bedoeld in het vierde lid uitsluitend
beperkt zijn tot de misdrijven, bedoeld in het eerste lid. Die uitbreiding
is dus mogelijk.De heer Wagemakers (CDA):De bevoegdheid is breed omschreven, maar met de aanwijzing kan die toch
worden ingeperkt? Bent u voornemens in de aanwijzing dezelfde beperking neer
te leggen als in lid 1 is voorzien voor die toezeggingen?Minister Donner:Om het proces niet rommeliger te maken dan de heer Jurgens vreesde, wil
ik nu nog niet ingaan op de discussie over de aanwijzing. Ik ben het met u
eens dat de aanwijzing een inperking kan inhouden. De aanwijzing heeft het
karakter van een dienstreglement binnen het openbaar ministerie. Wat de rechtsverhouding
tussen beide betreft: potentieel zou de aanwijzing de zaak ook breder kunnen
trekken. De brief aan de Tweede Kamer van april 2005 heeft betrekking op de
vraag hoe wij verder willen gaan met de aanwijzing. De discussie daarover
voer ik op dit moment naar aanleiding van het advies van het openbaar ministerie
met de Tweede Kamer.De heer Rosenthal vroeg of een aanvullende regeling voor de situatie van
détournement de pouvoir wenselijk was. Ik heb mijn overwegingen op
dit punt gegeven. Ik heb er geen behoefte aan om, als dit proces is afgerond,
een nieuwe wettelijke regeling voor te bereiden. Ik zal eerst met de Tweede
Kamer overleggen over de vraag hoe groot de ruimte moet zijn binnen de aanwijzing
op basis van dit wetsvoorstel. Ik zal nagaan bij het openbaar ministerie in
hoeverre daar de vrees bestaat die de heer Rosenthal heeft geformuleerd.De heer Rosenthal (VVD):Opdat ik straks niet nog het woord hoef te vragen, plaats ik de volgende
interruptie. Op pagina 2 van zijn brief heeft de minister letterlijk geschreven:
de rechter die met de belastende verklaring wordt geconfronteerd zal in de
eerste plaats moeten bezien of deze verklaring betrouwbaar is en als bewijsmiddel
bruikbaar is. In de tweede plaats zal hij na een daartoe strekkend verweer
moeten nagaan of het jegens de verdachte te wiens nadeel wordt verklaard,
onrechtmatig zou zijn die verklaring te gebruiken. Als de officier van justitie
binnen de kring van zijn ruim omschreven bevoegdheid is gebleven, is er geen
reden om deze verklaring als onrechtmatig verkregen te bestempelen. Ik zeg
deze leden niettemin toe dat, indien zulks onverhoopt mocht blijken, aanvullende
wetgeving zal worden bevorderd. Mijn vraag betreft het tussenzinnetje "indien
zulks onverhoopt mocht blijken". De minister wacht dus nu maar af wat er gaat
gebeuren in de rechtspraak et cetera en dan gaat hij bekijken of er aanvullende
wetgeving nodig zal zijn. Hij zegt dus niet: ik schroei nu onmiddellijk die
zaken dicht, want ik wil niet het risico lopen dat ik geforceerd word om door
onverhoopte uitspraken aanvullende wetgeving te moeten voorbereiden.Minister Donner:Dat is wat ik net ook tegen de heer Wagemakers gezegd heb. Wij zullen
de ontwikkeling op dit terrein moeten afwachten. Het gaat er
niet om, het dicht te schroeien, ook niet in uw bewoording. Het gaat er om,
in de wet iets ruim te maken wat naar mijn opvatting nu al ruim is. Ik houd
er rekening mee dat aanvullende wetgeving nodig zou kunnen blijken in de rechtspraak,
maar vooralsnog zijn daar geen aanwijzingen voor. Daarom gebruik ik de zin
"indien zulks onverhoopt mocht blijken", dan zeg ik toe om wetgeving te bevorderen.
Als ik echter nu al aankondig om die wetgeving te gaan bevorderen, dan zou
ik impliciet aangeven dat naar mijn mening de wet zo moet worden uitgelegd
dat de bevoegdheid enger is dan ik nu stel dat die is. Nogmaals, mijn stelling
is dat de bevoegdheid de afspraken toelaat zoals zij in de wet geregeld zijn
en in de aanwijzing geregeld zullen worden. Anders past het ook niet in de
aanwijzing. Alleen kan er op een goed moment in de rechtspraak blijken dat
dit verkeerd is geschat. Op dat moment, dat ben ik met u eens, zal er zo snel
mogelijk wetgeving moeten komen. Maar vooralsnog stel ik hier niet dat wij
ondeugdelijke wetgeving accepteren. Alleen in de aanwijzing zal de ruimte
gebruikt worden die de wet laat op dit punt.De heer Kox had het over het punt van de kleine en de grote afspraken.
Dat is de discussie over de vraag welke ruimte er nu is en welke ruimte er
nu niet is. Het is in ieder geval een punt dat nu in de wet en ook in de aanwijzing
geregeld wordt en dat nader geregeld zal worden. Uiteindelijk blijft het een
kwestie van appreciatie. Ik moet u toegeven dat er een spanningsveld is tussen
enerzijds het onbevredigende gevoel dat iemand niet de sanctie krijgt die
hij eventueel zou verdienen voor zijn daad en anderzijds de wetenschap dat
dit de prijs kan zijn om iemand anders te kunnen bestraffen die dat nog harder
verdient. Dat blijft bij deze materie altijd het probleem.De heer Kox (SP):Dat klopt en dat onderken ik ook. Waar ik u speciaal om vroeg, is waarom
u het steeds over een computer of een auto hebt als het gaat over wederrechtelijk
verkregen voordeel, terwijl wij allang weten dat het daar niet over gaat.
Die kun je cadeau krijgen bij de Aldi, bij wijze van spreken, als je daar
boodschappen doet. Het gaat om veel grotere deals die ook in de samenleving
tot een bepaalde appreciatie zullen leiden. Het is niet met een klein boefje
een grote boef vangen. Het zal vaak ook zijn met een grote boef, met zijn
getuigenis en met zijn voordeel dat hij mag behouden, terwijl hij het wederrechtelijk
verkregen heeft, een andere boef pakken. Dus niet het grotere met het kleinere.
Dat zal in de samenleving gevolgen hebben. Dus daar moet gewoon enige duidelijkheid
over bestaan en die duidelijkheid is er niet. Wij hebben nu eindeloze speelruimte
voor het OM.Minister Donner:Op dat punt is deze Kamer verdeeld. De ene helft van de Kamer wil de speelruimte
nog veel groter maken dan zij nu al is en de andere wil haar kleiner maken.
Dat zal altijd een punt van discussie blijven. U hebt het nu over de mogelijke
gevolgen van de deal. Die moeten echter worden afgewogen tegen het mogelijke
gevolg dat andere personen straffeloos blijven. Dat is de afweging die steeds
in het concrete geval moet worden gemaakt.De heer Kox (SP):Zijn wij het erover eens dat het eigenlijk niet gaat om zaken in de orde
van grootte van een computer die iemand zo graag aan zijn huisgenoot wil laten
zodat die terwijl hij in de gevangenis zit nog een beetje plezier heeft, maar
dat het eigenlijk over grotere zaken gaat? Er moet geen verkeerde indruk worden
gewekt.Minister Donner:In de aanwijzingen kan het daarover gaan. De formulering is: wat blijkens
de praktijk gangbaar is. Die formulering sluit niet uit dat het in incidentele
gevallen kan gaan over grote sommen geld. Het betekent echter niet dat dit
de regelmatige praktijk is.Ik meen dat ik alle vragen heb beantwoord. Ik wil het wetsontwerp ook
na deze derde termijn warm aanbevelen bij deze Kamer en ook bij de heer Jurgens,
hoewel er een meningsverschil bestaat. Ik heb echter begrepen dat er meer
overeenstemming mogelijk is als er duidelijkheid is over de wijze van sanctionering.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met
het niet afleggen van een getuigenverklaring na een daartoe strekkende toezegging
(28017) wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van de PvdA wordt conform artikel 112
van het Reglement van orde aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden
tegen dit wetsvoorstel te hebben gestemd.Het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek
van Strafvordering met betrekking tot verklaringen van getuigen die in ruil
voor een toezegging van het openbaar ministerie zijn afgelegd (toezeggingen
aan getuigen in strafzaken) (26294) wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van de PvdA, GroenLinks en de SP wordt
conform artikel 112 van het Reglement van orde aantekening verleend dat zij
geacht wensen te worden tegen dit wetsvoorstel te hebben gestemd.De vergadering wordt van 15.37 uur tot 16.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-1088-1093.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl