Behandeling wetsvoorstel Regels inzake de inrichting van het landelijke gebied (Wet inrichting landelijk gebied) (30509)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 459-465

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-12-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 11, pagina 459-465

04-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30509Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met een herziening van het nationale beleid ten aanzien van de aanleg van kabels ten dienste van openbare elektronische communicatienetwerken (29834)Pagina 465-467
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) (30413), en - Invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) (30655)Pagina 467-476
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op het onderwijstoezicht in verband met de beëindiging van de bekostigingsrelatie tussen de agrarische innovatie- en praktijkcentra en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (30541); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2007 (30800 V); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2007 (30800 VIII), - en vier andere wetsvoorstellen (30800 X, 30800 XII, 30800 A en 30833)Pagina 459-459
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met een herziening van het nationale beleid ten aanzien van de aanleg van kabels ten dienste van openbare elektronische communicatienetwerken (29834)Pagina 476-479
Behandeling wetsvoorstel Regels inzake de inrichting van het landelijke gebied (Wet inrichting landelijk gebied) (30509)Pagina 459-465
Presentie en opening (maandag 4 december 2006)Pagina 459-459

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
inzake de inrichting van het landelijke gebied (Wet inrichting landelijk gebied)
(30509).De voorzitter:Ik heet minister Veerman van harte welkom in deze Kamer.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Mevrouw de voorzitter. Het is voor mij een bijzonder voorrecht dat ik
hier bij afwezigheid van collega Rabbinge namens de fracties van de PvdA,
de SP en GroenLinks de door hem opgestelde bijdrage mag verwoorden; voorwaar
een uitmuntend voorbeeld van linkse samenwerking en coördinatie waarbij
de een zich niet uitmuntender achtte dan de ander.Met de behandeling van de WILG komt vandaag een einde aan een lange discussie
die zich op vele plaatsen in provincies, bij het Rijk en in adviesorganen
heeft afgespeeld. Landinrichting is traditioneel één van de
belangrijkste instrumenten geweest om een bijdrage te leveren aan de structurele
verbetering van de productieomstandigheden voor de landbouw.Sedert de eerste wettelijke kaders nu zo'n 130 jaar geleden, waarin kavelruil
bij overeenkomst mogelijk werd gemaakt, heeft er voortdurend aanpassing van
de ruilverkavelingswetgeving plaatsgevonden. De mate waarin
overheidsmiddelen beschikbaar werden gesteld, de ingrijpendheid van verschillende
modaliteiten binnen de wet en vooral ook de verbreding van doeleinden die
met het landinrichtingsinstrumentarium worden nagestreefd, hebben het instrument
om land in te richten aanmerkelijk veranderd. Er zijn steeds nieuwe wettelijke
kaders geconstrueerd en er hebben verschillende ruilverkavelingswetten gefigureerd.
Toen in de jaren zeventig de lex specialis voor Midden-Delfland en later ook
voor Oost-Groningen werden ingevoerd, was al de basis gelegd voor de ruilverkavelingswet
die in de jaren tachtig is aanvaard en ingevoerd.Sedertdien is er sprake geweest van drie belangrijke tendensen die hun
eindpunt nu in deze WILG hebben gevonden. Ik plaats het nu voorliggende wetsvoorstel
in de lange traditie die wij in Nederland met de landinrichtingswetgeving
hebben gehad.Wij kunnen de volgende drie trends dan wel tendensen onderscheiden: een
verbreding van doeleinden; een grotere inzet van publieke middelen en een
verandering van verantwoordelijkheden.De doeleinden in de oorspronkelijke ruilverkavelingen waren betrekkelijk
eenzijdig en vooral gericht op verbetering van de productieomstandigheden.
Veranderingen in bedrijfsstructuur, bedrijfsgrootte en bodemkwaliteit, waterhuishouding
en ontsluiting waren alle gericht op de verbetering van de omstandigheden
voor de primaire productie. De mate van ingrijpendheid van de veranderingen
nam in de loop van de tijd toe, de doelen die werden nagestreefd, werden allengs
verbreed en het relatieve belang veranderde. In de beginjaren waren er alleen
productiedoelen, later landschaps-, natuur- en milieudoelen.Die evolutie heeft zich de laatste jaren in een nog groter tempo voltrokken
en de motivatie om aan landinrichting te doen, is in toenemende mate gelegen
in de aanvankelijk secundaire doelen die inmiddels prominent en leidend zijn
geworden. Dat heeft ook tot gevolg dat er een tweede trend is opgetreden:
financiering met publieke middelen. Bij de eerste ruilverkavelingen was de
overheid uitsluitend faciliterend en werden de kosten vrijwel volledig door
de private partijen opgebracht en, afgezien van de twee gebieden waar voor
de lex specialis gold, werd nog steeds het al dan niet doorgaan van een ruilverkaveling
bepaald door het rendement dat de particuliere partijen er direct of op termijn
uit konden verkrijgen.Het toenemende gewicht van publieke doelen maakte dat de financiering
ook verschoof. Binnen de laatste ruilverkavelingswet werd een aantal modaliteiten
opgenomen van kavelruil, via administratieve aanpassing, ruilverkaveling met
verschillende cultuurtechnische werken en vaak functieverandering, tot herinrichting.
In het laatste geval was de inzet van publieke middelen substantieel en was
de goedkeuring niet afhankelijk van het te behalen rendement van de primaire
landbouw. Bij herinrichting zijn andere dan landbouwkundige doelen zeer sterk
aanwezig en bepalend.In het voorliggende wetsvoorstel wordt nog een stap verder gezet. In feite
krijgen de regionale overheden met de introductie van deze wet een instrument
in handen, waarmee een actief gebiedsgericht ruimtelijk beleid kan worden
gevoerd.Dat is de derde trend. De verantwoordelijkheden voor het gebiedsgerichte
beleid worden gelegd op de plaats waar zij horen: bij de provinciale overheden.
Over met name dit laatste is al decennia strijd gevoerd tussen de rijksoverheid
en uitvoeringsdiensten, zoals de Dienst beheer landbouwgronden en de landinrichtingsdiensten
enerzijds en de provincies verenigd in het IPO en de individuele provincies
anderzijds.Nog in het begin van de jaren negentig werd gepoogd in het kader van de
decentraliseringsbeweging een oplossing te vinden voor de politiek beleden
decentraliseringsdoelstelling. Echter de hardnekkigheid van vele uitvoerders
van beleid die niet bereid bleken om competenties en middelen echt over te
dragen, was fnuikend. De argumenten dat consistentie, competentie en rechtvaardigheid
niet worden gewaarborgd, waren niet gezocht, integendeel! Toch hebben zij
nu als gevolg van de noodzaak het ruimtelijk beleid anders in te richten het
onderspit gedolven. Daarvoor bestaan contextuele, institutionele en conceptuele
argumenten. In de in 1998 verschenen nota "Ruimtelijke ontwikkelingspolitiek"
van de WRR worden die argumenten uitgewerkt en wordt geconcludeerd dat een
grondige herziening van het veelal repressieve planologisch beleid nodig is.Met de wettelijke herverdeling van verantwoordelijkheden als gevolg van
de WILG en vooral ook de in het ILG voorziene financiële middelen, worden
de mogelijkheden van een actief gebiedsgericht activerend ruimtelijk beleid
aanmerkelijk vergroot. Dat past bij de in de genoemde nota van 1998 bepleite
ruimtelijke ontwikkelingspolitiek. Over die nota is vorig jaar bij de discussie
over de Nota Ruimte van de regering in deze Kamer uitvoerig gesproken. De
partijen die ik hier vertegenwoordig hebben duidelijk gemaakt de basisprincipes
van het ruimtelijk beleid volledig te onderschrijven. Die basisprincipes zijn
immer van toepassing geweest in het ruimtelijk beleid. Zij betreffen ruimtelijke
hiërarchie, ruimtelijke concentratie, ruimtelijke rechtvaardigheid en
ruimtelijke coherentie.Tegelijkertijd hebben onze fracties uitdrukkelijk duidelijk gemaakt dat
bij ruimtelijkeontwikkelingspolitiek een activerend en stimulerend en niet
een passief en volgend overheidsbeleid past. De vraag aan de eerstverantwoordelijke
voor dit wetsvoorstel – de minister die nu tegenover mij zit –
is, of hij die visie deelt. Het is van belang dat duidelijk gemaakt wordt
dat weliswaar sterk wordt vertrouwd op individuele verantwoordelijkheden en
initiatieven, doch dat dit beslist niet impliceert dat de overheid maar afwacht
en alleen her en der wat faciliteert. Hier wreekt zich de onduidelijkheid
van de wetgever. Terecht wijst de Raad van State op de nog steeds niet volledig
heldere taakverdeling tussen provincies – en ook binnen provincies tussen
PS en GS – en het Rijk. Wie gaat er bijvoorbeeld over de Dienst Beheer
Landbouwgronden met zijn buffer van minimaal 40.000 ha grond? Daarover lijken
grote verschillen van mening te bestaan. In lijn met de WILG is meerzeggenschap
van de provincies vereist.Hoe is het gesteld met de oormerking voor bepaalde taken? Wie beslist
over de EHS en de robuuste verbindingszones tussen natuurgebieden? Hoe is
het gesteld met de verantwoordelijkheid voor het agrarisch natuurbeheer? Hoe
staat het met de rol van Rijk en provincies bij de uitvoering van de zogenoemde
eerstegegadigdenkaart? Op al deze vragen verwachten wij een antwoord van de
minister.Tijdens het tweede kabinet Lubbers was er sprake van een vergelijkbare
decentraliseringsoperatie, die evenwel in de uitvoering vastliep.
Er was indertijd een bemiddelingscommissie nodig, overigens onder voorzitterschap
van de heer Rabbinge, om de impasse tussen Rijk en provincies te doorbreken.
Dat is toentertijd voor de Flora- en faunawet en voor delen van het milieubeleid
gelukt, doch niet voor het landinrichtingsbeleid. Met de WILG lijkt dat nu
wel het geval. Toch blijft onduidelijk hoe de verantwoordelijkheden over de
uitvoeringsdiensten zijn verdeeld. De minister moet dat duidelijk maken, zodat
de voortdurende zinloze competentiestrijd tussen Rijk en provincies ophoudt.
Dat wordt in de nota van de Raad voor het Landelijk Gebied "Van zorgen
naar borgen" ook duidelijk gemaakt. Wij vinden dat de minister op de
in die nota naar voren gebrachte kritiekpunten heldere en overtuigende antwoorden
moet geven om daarmee voor de lagere overheden en de eigen diensten klare
wijn te schenken.Bij een voorloper van de WILG die naar aanleiding van de dierziektenproblematiek
in de jaren negentig is geïntroduceerd, de zogenaamde Reconstructiewet,
is veel gesproken over de mogelijkheden om bezwaar aan te tekenen. Het moment
waarop bezwaar moet worden aangetekend bij de bestuursrechter of bij de burgerlijke
rechter is toen aangekaart door deze Kamer. Terecht heeft de minister toen
de door de Eerste Kamer voorgestelde benadering gevolgd en heeft hij de knip
tussen bestuurlijke verantwoordelijkheid en private verantwoordelijkheid eerder
gelegd. Zodra sprake is van financiële gevolgen, al is het nog maar een
beleidsvoornemen, moet de burgerlijke rechter worden ingeschakeld. In het
voorliggende wetsvoorstel is hierover onduidelijkheid. Wij willen de minister
vragen dezelfde systematiek die uiteindelijk bij de Reconstructiewet is ingevoerd
ook in de WILG te hanteren. De burgerlijke rechter is doorgaans meer ervaren
bij conflicten over toedeling of financiële vergoedingen.In deze wet en het nu gevoerde overheidsbeleid wordt uitgegaan van de
premisse dat doelen met betrekking tot de instandhouding van biodiversiteit
door private partijen, met name boeren, kunnen worden gerealiseerd. Dat geldt
voor een deel van de agrobiodiversiteit in bescheiden mate, doch zeker niet
voor die biodiversiteit waarvoor een actief natuurlijk ecosysteembeleid in
beschermende zin moet worden gevoerd. Voor landschappelijke doelen en sommige
elementen van de agrobiodiversiteit is agrarische activiteit die in productietermen
suboptimaal is onontbeerlijk en dan is structurele steun alleszins gerechtvaardigd.
Dat is voor de realisering van gedragsverplichtingen zoals vastgelegd in het
mondiale biodiversiteitsverdrag en het zogenaamde "rodelijstenbeleid"
niet het geval. Daar is een actief beleid, gericht op uitbreiding van natuurgebieden
en veiligstelling van de ecologische hoofdstructuur, zeker ook op Europees
niveau, geboden.Toch blijft er bij de introductie van de WILG nog een aantal punten over
waarover onduidelijkheid bestaat. Ik noemde er al een aantal en in verschillende
nota's van de VROM-raad en de Raad voor het Landelijk Gebied komen die eveneens
aan de orde. Zo is er grote zorg over het evenwicht tussen doelen en middelen.
Kunnen de provincies de krachtige partners worden voor de private partijen
zoals beoogd met de WILG? Een aantal doelen zal zeker meer middelen vergen,
bijvoorbeeld ten aanzien van beheersdoelstellingen die alleen kunnen worden
veiliggesteld als toereikende rijksmiddelen worden verschaft. Het ziet ernaar
uit dat de ambities die in verschillende rijksnota's ten aanzien van de EHS
en de biodiversiteit zijn neergelegd, maar ook agrarische zekerheden, bijvoorbeeld
een agrarische hoofdstructuur, nu al in neerwaartse richting worden bijgesteld.
Dat is een verkeerde tendens. De provincies zullen alleen die beoogde krachtige
partijen worden, als er adequate middelen worden verschaft. Graag vernemen
wij een reactie van de minister.Het ziet ernaar uit dat de provincies worden opgezadeld met aanvullende
rapportageverplichtingen. Wij vinden dat de rapportageplicht afgestemd moet
worden op andere verplichtingen, zoals voor Europa of ten behoeve van gedeputeerde
staten. De doelmatigheid en doeltreffendheid is zeer gediend met zo'n betere
afstemming. Het opbouwen van meer capaciteit bij private partijen vergt meer
inzet van de overheden, bijvoorbeeld door het inzetten van de kennisinstellingen.
De kwaliteit van het landelijk gebied is zeer gediend met grotere deskundigheid
bij die lagere overheden. Hoe gaat de minister dat bevorderen?Een ander punt betreft natuur en landschap. Zo'n driekwart van de gelden
die via het ILG wordt toegekend, is geoormerkt voor natuur en landschap. Middelen
voor water vallen erbuiten, zodat de zo gewenste integraliteit achterwege
blijft. Als bijvoorbeeld water naast het mal-contramal denken als coördinerend
en integrerend concept wordt gebruikt bij het ruimtelijk beleid, heeft dat
grote gevolgen voor natuur en landschap. Wij achten het wenselijk om dat ook
in de WILG vast te leggen en via oprekking van de ILG-gelden mogelijk te maken.
Juist die integrale benadering waarbij water, ruimtelijk beleid en landinrichtingsbeleid
ook bij de uitvoeringsinstrumenten worden gecombineerd, zou in het licht van
de grote maatschappelijke ontwikkelingen en het adapterend klimaatbeleid moeten
plaatsvinden: coördinatie op alle fronten, waaraan het naar onze indruk
nog steeds ontbreekt. De indruk wordt gewekt dat ministeries langs elkaar
heen werken en dat per onderwerp onduidelijk is wie eindverantwoordelijk is.
Wat is volgens deze minister bijvoorbeeld de relatie met de onlangs ook door
deze Kamer aangenomen Wet op de ruimtelijke ordening? Is nadrukkelijk gekeken
hoe de principes van de WRO passen op de uitgangspunten van de WILG? Graag
krijgen wij een reactie van de minister.Middelen in het ILG zijn bedoeld zowel voor investeringen als voor het
beheer. Beheer is een structurele en continue factor die zeer gemakkelijk
kan worden bedreigd, omdat de neiging bestaat vooral middelen in verwervingen
en andere eenmalige investeringen te steken. Hierdoor ontbreekt de garantie
dat er in voldoende mate middelen beschikbaar blijven om het beheer adequaat
uit te voeren. Hoe denkt de minister juist aan dat beheer voldoende aandacht
te geven? De professionele organisaties die zich daarmee bezighouden hebben
zeer veel behoefte aan duidelijkheid op dit gebied. Welke afspraken is de
minister van zins met bijvoorbeeld de natuurbeschermingsorganisaties te maken
en overigens ook met andere organisaties en doet hij dat in gezamenlijkheid
met de provincies?In de Reconstructiewet is opgenomen dat beslissingen direct doorwerken
in het bestemmingsplan. Daar is ondanks aandrang vanuit de Tweede Kamer in
de WILG van afgezien. Dit kan leiden tot aanmerkelijke vertraging van de doorwerking
van de WILG, omdat bestemmingsplannen, die in feite het wettelijk kader vormen,
een lange procedure vergen. Geld komt vaak pas beschikbaar als
die bestemmingsplannen zijn vastgesteld. Wij vinden het verstandig hier een
soort anticipatiemogelijkheid te creëren om de uitvoering van de WILG
niet te lang op te houden. Het is eveneens van belang meer helderheid te scheppen
over de rolverdeling tussen provincies en bijvoorbeeld de waterschappen en
de lokale overheden. Daar zal de uitvoering moeten plaatsvinden en dat vergt
een andere deskundigheid dan de coördinerende en beleidsvoorbereidende
rol van de provincies. Minister, graag krijgen wij een duidelijk antwoord
hierop.De WILG is voor meer dan alleen het landinrichtingsbeleid van zeer groot
belang. De evolutie van dit beleid en de mogelijkheden om Nederland zowel
landbouwkundig productief als landschappelijk aantrekkelijk en veilig te houden
of dat zelfs te versterken, worden hiermee mogelijk gemaakt. Onze partijen
hebben dat beleid altijd onderschreven voor de landbouw en ook voor de andere
activiteiten in het buitengebied. Niet de volledige bescherming noch de volledige
liberalisatie, maar het stimuleren en bevorderen van haar eigen kracht heeft
van de Nederlandse landbouw zo'n krachtige economische sector gemaakt. Met
deze WILG kan dat beleid worden voortgezet. Het is zaak er alles aan te doen
om dat op een evenwichtige wijze te laten plaatsvinden. Daar ontbreekt het
hier en daar dus nog wat aan. Onze fracties wachten daarom met belangstelling
de reactie van de minister op bovenstaande vragen en beschouwingen af. Wij
realiseren ons dat het morgen sinterklaas is en vroegen ons af of de minister
ook op rijm zou kunnen antwoorden.Minister Veerman:Zeker, ik zal in ieder geval een poging doen.De heer Van Heukelum (VVD):Voorzitter. Het feit dat de vaste Commissie voor LNV geen aanleiding heeft
gevonden tot het indienen van een voorlopig verslag zou erop kunnen wijzen
dat het wetsvoorstel dusdanig duidelijk is dat het de commissie geen aanleiding
heeft gegeven tot het stellen van nadere schriftelijke vragen. Dat geldt in
ieder geval voor mijn fractie. Het wetsvoorstel is in de Tweede Kamer uitvoerig
behandeld en naar de mening van mijn fractie heeft de minister daar adequaat
geantwoord. Wij hebben er geen behoefte aan om die discussie hier breed over
te doen. Wat mijn fractie betreft, had het voorstel als hamerstuk afgedaan
kunnen worden. Maar zo vaak zien wij de minister van LNV niet in dit huis.
Alleen al daarom is het goed dat wij vandaag toch nog aandacht besteden aan
het voorliggende wetsvoorstel, want het is wel van eminent belang voor de
inrichting van ons landelijk gebied.In de nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede Kamer stelt de
minister zich met betrekking tot het wetsvoorstel heel bescheiden op: "Er
is geen sprake van een ingrijpende veranderopgave. Complementair bestuur in
het gebiedsgerichte beleid is al praktijk. Dit wetsvoorstel doet niet meer
dan het huidige versnipperde en weinig transparante wettelijke instrumentarium
daarop aanpassen, onder meer door een eenduidiger vastlegging van verantwoordelijkheden
en door stroomleiding en bundeling van de financiering en de verantwoording."Maar deze stroomleiding en bundeling van de financiering houdt wel in
dat er in de komende planperiode een bedrag van ongeveer 3,2 mld. van de rijksbegroting
naar de provincies wordt gesluisd en hoewel het Rijk op hoofdlijnen blijft
sturen, krijgen de provincies wel een aanzienlijk dikkere vinger in de pap
als het gaat om de verantwoordelijkheid voor en de realisatie van de inrichting
van het landelijk gebied. Mijn fractie juicht deze verschuiving van landelijk
naar provinciaal van harte toe. Centraal wat moet, decentraal wat kan.Het feit dat de minister de eerste planperiode al op 1 januari aanstaande
wil laten ingaan, getuigt van moed en vertrouwen. Toch waag ik het om hier
een kanttekening bij te plaatsen. Ik heb er alle begrip voor dat de minister
dit wetsvoorstel nog graag tijdens deze kabinetsperiode afgehandeld wil zien.
Het is uiteindelijk een voorlopig eindpunt – misschien wel een definitief
eindpunt, maar dat denk ik niet – van een proces dat zijn basis vind
in beleidsambities zoals die zijn opgenomen in beleidsnota's als Agenda Vitaal
Platteland, Nota Ruimte en Nota Kiezen voor landbouw. Deze beleidsambities
zijn in het verleden ook door mijn fractie van harte ondersteund. Maar haastige
spoed is zelden goed. Het is nog maar net een jaar geleden dat het eindrapport
van de visitatiecommissie Investeringsbudget Landelijk Gebied, met de titel "Kansen
verzilveren", is uitgekomen. De vraag die aan deze commissie was gesteld
luidde: Zijn de provincies klaar om op 1 januari 2007 met het ILG aan
de slag te gaan? Het antwoord van de commissie luidde: "De provincies
maken behoorlijke vorderingen met de implementatie van het ILG. Tegelijkertijd
is versnelling noodzakelijk om op 1 januari 2007 gereed te zijn."
Ik vertaal dat antwoord als volgt: Nee, de provincies zijn nog niet klaar.De commissie baseerde haar antwoord op een aantal conclusies, zoals: de
provincies zijn zoekende in regierol, brede bestuurlijke aandacht ontbreekt,
de provincies benutten kansen van het lLG nog maar in beperkte mate, de synergie
van samenwerking tussen provincies is beperkt en de gebiedspartners zijn nauwelijks
betrokken. Deze conclusies liegen er niet om. Mijn vraag aan de minister is
dan ook: zijn de provincies er nu wel klaar voor? Zijn de knelpunten opgelost?
Mevrouw Slagter heeft zojuist een groot aantal van die knelpunten genoemd.
Het gaat om een majeure operatie voor de provincies en mijn fractie heeft
wel behoefte aan garanties voor een succesvol slagen van de operatie. Kan
de minister die garanties geven?Het mag duidelijk zijn dat mijn fractie het voorliggende wetsvoorstel
van harte steunt. Dit ondanks de vragen en twijfels die er bij mijn fractie
leven met betrekking tot de invoeringsdatum. Ik hoop dat de minister die twijfel
weg kan nemen.De heer Walsma (CDA):Mevrouw de voorzitter. De Wet inrichting landelijk gebied bevat regels
voor de inrichting en het beheer van het landelijk gebied. Het voorstel is
gebaseerd op de beleidsambities die zijn opgenomen in de Nota Ruimte en de
Agenda Vitaal Platteland. Met dit wetsvoorstel wordt een nieuw kader gerealiseerd
voor de programmering, financiering en uitvoering van inrichting en beheer
van het gebiedsgericht beleid. Deze wetgeving staat naast het sectoroverstijgende
instrumentarium van de ruimtelijke ordening en van het milieu- en waterbeleid.
De Flora- en faunawet en de Natuurbeschermingswet 1998 hebben
dus hun eigen stelsels van verboden en andere bepalingen. Dit geldt ook voor
de Milieu- en waterwetgeving.Evenals bij de Nota Ruimte en de Agenda Vitaal Platteland is het uitgangspunt
van beleid "decentraal wat kan, centraal wat moet". Dit betekent
dat het kabinet zich wenst te beperken tot het voeren van beleid op hoofdlijnen.
De verantwoordelijkheid voor uitvoering en realisatie wordt in handen gelegd
van andere overheden, in het bijzonder de provincies. Er worden afspraken
gemaakt over de wijze van programmering van het beschikbare rijksbudget en
de financiering van het beleid. De provincies vervullen daarbij hun schakelrol
ook in de richting van gemeenten en waterschappen. Dit betekent dat zij ook
autonoom beleid van gemeenten en waterschappen kunnen betrekken bij de programmering
en uitvoering van het gebiedsgerichte beleid. De Landinrichtingswet en enige
andere inrichtingswetten passen niet in de voorziene decentrale programmering
en worden dus ingetrokken. De provincies, gemeenten, waterschappen en vele
andere instanties hebben brede instemming getoond. Verder is het voorstel
op 12 september jongstleden met algemene stemmen aangenomen door de Tweede
Kamer. Dat zegt wat!Het op deze wijze invulling geven aan "decentraal wat kan, centraal
wat moet" spreekt ook mijn fractie aan. Maar het is wel een zeer complexe
operatie waaraan begonnen wordt en niemand weet hoe dit precies zal uitpakken.
De provincies zijn druk bezig met de voorbereiding van de invoering van deze
wet, maar wij weten heel goed dat zij het niet allemaal op dezelfde manier
aanpakken en dat er verschillen in tempo zullen ontstaan. Daarbij doet zich
ook de vraag voor of wel voldoende duidelijk is hoe de verantwoordelijkheidsverdeling
precies geregeld is en hoe de taken en bevoegdheden van de gebieden en de
gebiedspartners zijn toebedeeld. De minister heeft erkend dat, zoals hij het
noemde, kinderziekten zich zullen voordoen en dat daar tijdig over gesproken
zal worden. De vraag is natuurlijk hoe dergelijke kinderziekten zoveel mogelijk
kunnen worden voorkomen.De visitatiecommissie Investeringsbudget Landelijk Gebied, onder voorzitterschap
van de heer Thom de Graaf, heeft eind vorig jaar alle provincies bezocht en
is nadrukkelijk tot de conclusie gekomen dat de provincies wel vorderingen
maken maar dat er nog wel het nodige moet gebeuren. Collega Van Heukelum refereerde
daar ook al aan. Het is onder andere nog te veel een verantwoordelijkheid
van de coördinerend gedeputeerde, terwijl het hele college van gedeputeerde
staten er nadrukkelijk bij betrokken moet zijn. Ook de betrokken provinciale
afdelingen zullen goed en intensief moeten samenwerken. Dit is van grote betekenis,
omdat wij weten dat het niet goed samenwerken van deze afdelingen nadelige
gevolgen heeft. Zo heeft bijvoorbeeld de uitvoering van de Reconstructiewet
in de desbetreffende provincies om deze redenen vertraging opgelopen. Ook
de samenwerking tussen de coördinerende gedeputeerden moet beter worden
ingevuld. Kan de minister ons informeren over de vorderingen die de afgelopen
maanden gemaakt zijn?Ook het overleg tussen de provincies, gemeenten, waterschappen en andere
organisaties zal veel tijd en energie vragen. Het behoeft namelijk geen nader
betoog dat ook de gemeenten nogal verschillen als het gaat om hun bestuurscultuur.
In de Tweede Kamer heeft de minister als antwoord op een vraag van mevrouw
Snijder gezegd: "De provincies stellen zelf hun provinciale natuurdoeltypenkaarten
vast op basis van de landelijke natuurdoelenkaart. De landelijke kaart is
richtinggevend, maar niet dwingend. Uiteindelijk moeten de nationale doelen
wel gerealiseerd worden. Immers, dat blijft een verantwoordelijkheid van het
Rijk."Nu zijn er een aantal organisaties die op dit terrein heel veel expertise
hebben. Ik noem Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en De Landschappen. Uiteraard
weten wij dat Staatsbosbeheer door het Rijk wordt aangestuurd vanwege realisatie
van het rijksbeleid en de internationale verplichtingen. Het ligt voor de
hand dat in veel gevallen de terreinen die in het kader van het ILG worden
aangekocht in beheer komen van één van deze organisaties. Toch
willen wij graag weten of deze organisaties ook zowel door de provincies als
door het Rijk worden ingeschakeld bij het kiezen van de gebieden voor het
bereiken van de natuurdoeltypen. Het lijkt ons volstrekt logisch gebruik te
maken van hun expertise. Graag krijg ik hierop een reactie van de minister.Het gaat in deze wet om realisatie van natuur- en landschapsdoelen. Uiteraard
speelt het behoud van biodiversiteit daarin een belangrijke rol. Nu praten
wij al een hele tijd over het activeren van het zogenoemde agrarisch natuurbeheer.
Daarover heb ik in dit dossier niets gelezen. Graag willen wij van de minister
horen hoe dat binnen deze regelgeving verder vorm zal krijgen.Mevrouw de voorzitter. Tot slot merk ik nog op dat de besturen van de
provincies nu de regie krijgen over het gebiedsgericht beleid in het landelijk
gebied en dat dit de eerste wettelijke regeling is die deze decentralisatie
realiseert. Op 15 december aanstaande sluit de minister een overeenkomst
met de provincies. Voor de ILG-periode van 2007 tot en met 2013 worden rijksmiddelen
beschikbaar gesteld. Ik heb gelezen dat de provincie Gelderland 320 mln. krijgt.
Daar stond ook bij dat Gelderland daar zeer tevreden mee was. Weten de andere
provincies al waar zij op kunnen rekenen?Onze fractie staat zeer positief tegenover dit wetsvoorstel. Wij zien,
zoals altijd, met belangstelling de antwoorden van de minister op onze vragen
tegemoet.De heer Holdijk (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik wil mijn bijdrage namens de fracties van SGP
en ChristenUnie met een wat bijzondere opmerking vooraf beginnen. Aan de plenaire
behandeling van dit wetsvoorstel is geen schriftelijke voorbereiding voorafgegaan.
Dat betekent dat de min of meer gebruikelijke dank aan de ambtenaren van de
minister in dit geval voorbarig zou zijn. Daarentegen ben ik wel zeer geholpen
door het uitstekende wetgevingsrapport over dit wetsvoorstel van onze medewerker
van dit huis de heer Fred Bergman. Dat heeft de inwerking in de materie zeer
bespoedigd. Ik vind het gepast om van dat feit hier, zij het bij uitzondering,
melding te maken.De in het voorliggende voorstel vervatte wet kan men zien als een opvolger
van de Landinrichtingswet van 1985 en de Reconstructiewet concentratiegebieden
2002 plus een regeling van het Investeringsbudget Landelijk Gebied ter bundeling
en decentralisatie van allerlei subsidiestromen voor het landelijk gebied.
Samenvattend zou men de Wet inrichting landelijk gebied – verder WILG
te noemen – kunnen karakteriseren als een kader voor de
onderlinge verhoudingen tussen het Rijk en de andere overheden, in het bijzonder
de provincies, bij de vaststelling en uitvoering van het gebiedsgericht beleid
met betrekking tot inrichting en het beheer van het landelijk gebied en voor
de verstrekking van de daarvoor benodigde rijksmiddelen, evenals voor de herverkaveling.
De WILG ziet niet op de inhoud van het gebiedsgerichte beleid, maar bevat
uitsluitend kaders voor programmering, financiering en verantwoording van
dit beleid. De WILG is in essentie een kader- of raamwet. Dientengevolge bevat
het voorstel dan ook een tiental delegatiebepalingen. Daarnaast is er nog
de directe of indirecte invloed van Europese en internationale regelgeving
en behoudt de bestaande wetgeving met betrekking tot het landelijk gebied
zijn betekenis, uitgezonderd uiteraard de wetten die bij dit wetsvoorstel
vervallen.Aannemend dat de minister zich in genoemde globale plaatsbepaling en identificering
van het voorstel zal kunnen vinden, zou ik namens onze fracties enkele opmerkingen
over de algemene systematiek van de voorgestelde wetgeving willen maken, gevolgd
door enkele vragen met betrekking tot enkele specifieke aspecten die ik anders
wellicht in het voorlopig verslag had gesteld.Eerst wil ik echter nog een opmerking kwijt over de voornemens inzake
de herinrichting van het landelijk gebied als zodanig. Herinrichting van delen
van het platteland moet diverse doelen en belangen dienen die zich niet altijd
harmonieus met elkaar verhouden. Het is wel duidelijk dat vrijwel alle inrichtingsmaatregelen
op agrarische gronden zullen plaatsvinden. Wij maken ons daar zorgen over
wanneer de herinrichting gebaseerd zou worden op de filosofie die de verandering
van het landelijk gebied samenvat in de slogan: van voedselproductie naar
consumptieruimte; het platteland als domein van alle Nederlanders. Die filosofie
doet ook geen recht aan de realiteit. Uit recent maar ook uit eerder onderzoek
is gebleken dat de bevolking in grote meerderheid vindt dat het platteland
primair bestemd is voor de boeren en vooral geen groot stadspark moet worden.
Bij driekwart van de ondervraagden scoort het belang van de natuur bijzonder
hoog, maar men vindt de huidige situatie uitstekend en men vertrouwt het beheer
en het onderhoud van het platteland aan de boeren toe. Van de ondervraagden
vindt 95% dat het platteland behouden moet blijven. Men is van mening
dat het platteland zonder boeren en tuinders geen toekomst heeft. Wij menen
er van uit te mogen gaan dat de minister deze opinies in globale zin op zijn
minst deelt. Hierbij past immers ook zijn voornemen om bij de besteding van
de gelden voor plattelandsontwikkeling in de periode 2017-2013 in het kader
van POP2 de nadruk te leggen op de agrarische ondernemer. Het belang van de
natuur willen wij zeker niet bagatelliseren. Er is alle reden om daar zuinig
op te zijn. Er zijn inspanningen nodig tot behoud en herstel, maar men moet
ook weer niet te veel willen veranderen. Voor mij is zogenoemde nieuwe natuur
een facet van voortgaande verstedelijking van ons land. Een overwinning van
de stad op het platteland. Dat betekent niet dat die projecten niet deugen,
maar wel dat de pretenties niet deugen. Tot zover mijn algemene opmerkingen
over de inhoudelijke kant van het herinrichtingsbeleid.Vervolgens kom ik bij enkele opmerkingen over de systematiek van de wet
die twee hoofdzaken opnieuw regelt: de regeling van het Investeringsbudget
Landelijk Gebied en de aanpassing van het landinrichtingsinstrumentarium.
Een vraag betreffende opbouw van de wet luidt of de regeling van de financiële
verhoudingen tussen Rijk en provincie bij het opstellen van de wet niet te
veel centraal heeft gestaan. Zijn wetgeving, planning en uitvoering niet ondergeschikt
gemaakt aan het gekozen systeem van financiering? Is dat niet de omgekeerde
wereld? Is het niet wonderlijk dat de uitvoeringsprogrammering voorafgaat
aan het inrichtingsplan? In de Reconstructiewet is dat juist andersom: eerst
het reconstructieplan en dan de uitvoeringsprogrammering, inclusief planning
van budgetten. Heeft de afstemming op plan- en vergunningenniveau en dus ook
de coördinatieregeling niet onder deze opzet geleden? Deze meer algemene
vraagstelling op dat punt valt te illustreren met een meer specifieke vraag.
Waarom ontbreekt in deze wet een bepaling als artikel 27 van de Reconstructiewet
die een afstemmingsregeling bevat met het gemeentelijk bestemmingsplan? Leunt
de landinrichting wat deze afstemming betreft niet te veel op de toekomstige
mogelijkheid van een provinciaal bestemmingsplan c.q. een inpassingsplan of
een provinciaal projectbesluit? Zou dan in lijn met de wet zo'n provinciaal
bestemmingsplan door gedeputeerde staten in plaats van door provinciale staten
moeten worden vastgesteld?Voorzitter. Een ander algemeen aspect is dat op bestemming en inrichting
het beheer volgt. Ook mevrouw Slagter heeft op dit punt enkele opmerkingen
gemaakt. De Landinrichtingswet en de Reconstructiewet besteden weinig aandacht
aan het beheer. Weliswaar maakt de Landinrichtingswet het mogelijk, beheers-
en reservaatsgebieden aan te wijzen, maar er is geen relatie met het beheer
daarna. De WILG zwijgt geheel over het beheer. Is dat niet vreemd te noemen
en is dat niet een gemiste kans?Dan nog een vraag over de basis van het rijksmeerjarenprogramma. Is de
omschrijving van die basis niet vaag en onduidelijk? In het eerste lid van
artikel 2 wordt verwezen naar "beleidsnota's die in de Tweede Kamer der
Staten-Generaal zijn behandeld". Welk houvast biedt deze verwijzing voor
belanghebbenden en de rechter? Of heeft deze verwijzing alleen interne, tussenbestuurlijke
betekenis?Over de bundeling van geldstromen en ontschotting zijn onze fracties positief.
Maar de vraag is of dit verder gaat dan een vereenvoudiging van het bankrekeningenverkeer
tussen Rijk en provincies. Als het gaat om het uitgeven van het geld, zijn
dan toch niet weer de door het Rijk of de EU vastgestelde plannen bepalend?
Maken de verschillen in de meerjarenprogramma's van de provincies het uitwissen
van de verschillen tussen die onderscheiden geldstromen niet onmogelijk? Een
vraag in dit verband is welke rol het Groenfonds, dat toch een stichting met
een eigen bestuur is, in het vervolg zal krijgen in dit verband. Kunnen de
provincies het Groenfonds gebruiken als rekening-courant? Of is het ten laatste
toch de minister die de financiële dienst uitmaakt?Ten slotte nog een enkele opmerking en een enkele vraag over het tweede
hoofdbestanddeel van de wet, het landinrichtingsinstrumentarium. Onze fracties
zijn positief gestemd over mogelijke versnelling en vereenvoudiging van procedures.
Voornemens en plannen die te lang onderweg zijn, kunnen afhankelijk van het
geval een zeer ongunstige schaduwwerking veroorzaken. Positief zijn wij ook over het feit dat uit het voorontwerp de aanwijzing van te onteigenen
gronden en gebouwen in het inrichtingsplan is verdwenen. Waarom wordt een
schadevergoeding als gevolg van de uitvoering van het inrichtingsplan bepaald
naar billijkheid? Wat zou de reden moeten zijn om niet de volledige schade
te vergoeden? Volledige schadevergoeding is mijns inziens op zijn plaats met
inachtneming van de artikelen 6:95 tot en met 110 BW. Zie ook de bestaande
regeling van artikel 9, derde lid, Landinrichtingswet.Artikel 56, tweede lid, geeft een aanspraak op oppervlakte bij herverkaveling.
Dus niet langer de ruilwaarde op basis van het voortbrengende vermogen van
de grond. Wat bedoelde de minister toen hij in de Tweede Kamer verklaarde
toch een recht op toedeling van kwalitatief vergelijkbare gronden voor te
staan? Misschien kan hij dat hier toelichten.Ten besluite het punt van de overdrachtsbelasting. Bij motie-Koopmans
c.s. op stuk nr. 15 verzocht de Tweede Kamer de regering nadrukkelijk de koppeling
tussen het goedkeuren van kavelruil en vrijstelling van overdrachtsbelasting
te handhaven. De minister gaf te kennen dat hij deze motie beschouwt als een
ondersteuning van het voorgestane beleid. Is er eigenlijk nog wel sprake van
een serieus probleem sinds een week geleden het wetsvoorstel 30572, de Wet
werken aan winst, werd aanvaard, inclusief de toezegging van minister Zalm
om voor een aanvullende regeling te zorgen bij bestemmingswijziging van agrarisch
naar natuur?Wij zullen met belangstelling naar de reactie van de minister luisteren.De beraadslaging wordt geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-459-465.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl