Behandeling wetsvoorstel Herziening van de bepalingen over het toezicht op belastingverordeningen van gemeenten, provincies en waterschappen (24051)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 935-940

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-02-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 20, pagina 935-940

06-02-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24051Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met loondoorbetaling door de werkgever bij ziekte van de werknemer (Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte) (24439)Pagina 941-973
Behandeling wetsvoorstel Vereenvoudiging van de Handelsregisterwet en wijziging van enige andere wetten (Handelsregisterwet 199.) (23970)Pagina 933-934
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 in verband met verruiming van het provinciale belastinggebied (24272)Pagina 940-941
Lijst van besluiten (dinsdag 6 februari 1996)Pagina 973-973
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met loondoorbetaling door de werkgever bij ziekte van de werknemer (Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte) (24439)Pagina 909-933
Interpellatie-De Boer, gericht tot de minister-president, over de positie van de Eerste Kamer in het wetgevingsproces.Pagina 893-909
Behandeling van een aantal verzoeken tot kwijtschelding van belastingenPagina 909-909
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 6 februari 1996)Pagina 973-975
Noot bij interpellatievragen van het lid De Boer (GL), gericht tot de Minister-President (ingediend 1 februari 1996)Pagina 976-976
Behandeling van het wetsvoorstel Tijdelijke regeling houdende beperking van de inkomensgevolgen door de toepassing van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor personen in bepaalde leeftijdscategorieën (Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium) (24484)Pagina 909-909
20ste vergadering; 6 februari 1996Pagina 893-893
Behandeling wetsvoorstel Herziening van de bepalingen over het toezicht op belastingverordeningen van gemeenten, provincies en waterschappen (24051)Pagina 935-940

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Herziening
van de bepalingen over het toezicht op belastingverordeningen van gemeenten,
provincies en waterschappen (24051).
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Hirsch Ballin (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Onze fractie acht het van belang dat we over dit
wetsvoorstel ook hier nog van gedachten wisselen. Zoals wij in het voorlopig
verslag al tot uitdrukking hebben gebracht, leven er bij ons ernstige twijfels
over het wetsvoorstel. De memorie van antwoord heeft die twijfel niet weggenomen,
hoezeer wij ook erkentelijk zijn voor de beantwoording van door ons gestelde
vragen.
 
 Wij begrijpen in terugblik ook niet goed dat de staatssecretaris in de
Tweede Kamer zo gemakkelijk de lijn heeft laten vallen van het oorspronkelijke
wetsvoorstel. Die lijn was tenslotte behoedzamer, zorgvuldiger, met name ten
opzichte van de belangen van de burgers. Dat is voldoende reden om hierbij
stil te staan. Dat is een groot goed. Er mogen op het punt van belastingheffing
geen onbillijkheden ontstaan.
 
 Argumenten van deregulering die ook bij dit onderwerp zo gemakkelijk in
gedachten komen, hebben hier niet dezelfde betekenis als op andere terreinen
waar afschaffing van overheidstoezicht wordt overwogen. Bij het onderwerp
dat wij vandaag behandelen, wordt de vrijheid van handelen van burgers door
het afschaffen van het overheidstoezicht, in dit verband niet alleen van het
rijk maar ook van de provincie niet vergroot maar potentieel verkleind. Voor
allerlei dingen kan een ontevreden klant een ander adres zoeken, maar aan
je overheid, je gemeentelijke overheid zit je vast. Daarom is het van belang
dat de waarborging van de kwaliteit in stand blijft. Een goede verdeling van
verantwoordelijkheden tussen rijk, provincie en gemeente respectievelijk waterschap
pleit ervoor, het toezicht op de belastingverordeningen in handen van de provincie
te leggen. Maar de totale en onmiddellijke afschaffing van het preventieve
toezicht in het huidige wetsvoorstel, die na de amendering zelfs geen weg
terug meer kent, is in onze ogen geen wijs beleid. Daarin zit ook het verschil
met de oorspronkelijke opzet, waarin ook de afschaffing van het toezicht in
het vizier werd genomen, maar waarin een periode van beoordeling en grondige
evaluatie was voorzien die het mogelijk maakte de conclusie te trekken om
het provinciale toezicht nog in stand te laten. De staatssecretaris kondigt
nog een kwaliteitsimpuls aan, vooraleer de wet, als deze wordt aanvaard, in
werking treedt. Wij zouden graag in dit debat van de staatssecretaris vernemen
wat die kwaliteitsimpuls precies omvat, en vooral welk verschil met de huidige
situatie het beoogde doel ervan is, en hoe het verschil tussen de situatie
van nu en na de kwaliteitsimpuls kan worden vastgesteld.
 
 Het argument dat er maar zelden in het kader van het preventieve toezicht
hoeft te worden ingegrepen, is in onze ogen buitengewoon zwak. Ik verwijs
in dit verband naar een artikel over dit onderwerp met de veelzeggende titel
"Zorg voor kwaliteit in gemeentelijke belastingzaken" dat door een van de
meest vooraanstaande deskundigen op dit gebied, mr. J.W. Ilsink, is geschreven
in het Weekblad voor fiscaal recht van 24 november 1994. Een goed functioneren
van het provinciaal toezicht brengt mee dat de provincie het rode potlood
zo min mogelijk hanteert. Zo pleegt dat ook in de kringen van provinciebesturen
te worden gezien. De gemeentelijke autonomie is immers het uitgangspunt. Maar
overleg, juist over dit onderwerp, met als rode draad een kwalitatief onberispelijke
belastingheffing in het gehele land, wordt juist mogelijk doordat de provincies
preventief overleg kunnen voeren. In het zojuist door mij aangehaalde artikel
komt dit ook naar voren. Het wordt ook gemeld uit de praktijk. De positie
van de provincies en in de praktijk van het leven ook hun capaciteit in personele
zin, zullen als gevolg van dit wetsvoorstel op korte termijn wegvallen.
 
 Tekenend voor de onvoorspelbaarheid van de effecten is het antwoord van
de staatssecretaris op de vragen over de frequentie van dit overleg tussen
provinciale toezichtfunctionarissen en gemeenten. Zij heeft daarin geen inzicht
en beschikt niet over verslaglegging, zo staat op de bladzijden 5 en 6 van
de memorie van antwoord. Was het dan onmogelijk om hier navraag naar te doen?
En was dit niet juist een punt dat tijdens de oorspronkelijk voorziene overgangs-
en evaluatieperiode aan de orde had kunnen komen?
 
 Wat de effecten op de rechtsbescherming betreft, is de staatssecretaris
meer gerust dan wij. Zij verwacht ook niet dat de belastingplichtigen na het
wegvallen van het preventieve toezicht achterdochtiger zullen worden, want
zij betwijfelt of "de gemiddelde belastingplichtige zich al bewust is van
deze ontwikkeling", een opmerkelijke geruststelling. Kan de staatssecretaris
de effecten schetsen van dit wetsvoorstel in de context van de beoogde stadsprovincie
Rotterdam-Rijnmond?
 
 Wij willen ten slotte niet nalaten, uit te spreken dat wij de wijziging
van het opschrift van het wetsvoorstel door de staatssecretaris waarderen,
omdat daarmee helder wordt aangegeven dat de kern van het wetsvoorstel niet
langer de herziening, maar de afschaffing van het preventieve toezicht is.
 
 Voorzitter! In het oorspronkelijke wetsvoorstel werd een grote stap gezet,
maar de mogelijkheid werd opengehouden dat op grond van een evaluatie een
andere weg zou worden ingeslagen dan de totale afschaffing van het preventief
toezicht. Uiteraard luisteren wij met belangstelling naar het antwoord van
de staatssecretaris, maar wij willen niet verhelen dat het gewijzigde wetsvoorstel,
hoe je het ook wendt of keert, naar ons oordeel per saldo een sprong in het
duister is.
 
 
 
 
 
 De heer Rensema (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! De belastingverordeningen van de lagere overheden
zijn van oudsher onderworpen geweest aan een preventief toezicht door de rijksoverheid.
De afschaffing van dit toezicht, dat kennelijk in vroeger jaren van wezenlijke
betekenis is geacht, is een belangrijke beslissing. De vorige spreker heeft
daar terecht op gewezen. Het wetsvoorstel moet hier dan ook de aandacht krijgen
die het verdient.
 
 Het wetsvoorstel strekte in eerste opzet tot decentralisatie van het toezicht
op de gemeentelijke verordeningen naar de provincies. Er was echter een horizonbepaling;
een periode van vijf jaar met daarna afschaffing van het toezicht
of verlenging van het gedecentraliseerde toezicht bij algemene maatregel van
bestuur.
 
 Door de aanvaarding van het amendement-Noorman-den Uyl c.s. wordt het
toezicht aanstonds geheel afgeschaft. Het gaat hier inderdaad om een ingrijpende
wijziging van het wetsvoorstel en het was beter geweest als opnieuw het oordeel
van de Raad van State was gevraagd. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat
het verweer van de staatssecretaris enig hout snijdt. Zij heeft namelijk terecht
opgemerkt dat ook in de eerste opzet van het wetsvoorstel de mogelijkheid
van afschaffing van het toezicht door middel van de horizonbepaling, dus op
een termijn van vijf jaar, eventueel met verlenging, was voorzien.
 
 Voorzitter! Het kost geen moeite om over dit wetsvoorstel een genuanceerde
mening te hebben. Het voorstel versterkt de autonomie van de provincies, gemeenten
en waterschappen en dat is positief. Het spaart veel tijd en arbeid want het
gaat hier werkelijk om talloze verordeningen en wijzigingen daarvan, die steeds
vaker moeten worden ingezonden en goedgekeurd. Dat is ongetwijfeld een grote
klus. Dat dit niet meer hoeft te gebeuren, kan zelfs bijdragen tot de zeer
wenselijke afslanking van de overheid. Deze grote administratieve verlichting
is dus enerzijds eveneens zeer positief te waarderen.
 
 Anderzijds is er echter reden voor bezorgdheid. In het recente verleden
zijn veelvuldig gemeentelijke belastingverordeningen door de rechter in belastingzaken
geheel of gedeeltelijk onverbindend verklaard. De belastingverordeningen van
de gemeenten en van andere lagere overheden zijn namelijk niet altijd gemakkelijk
te redigeren, omdat die belastingen op basis van zeer complexe en feitelijke
situaties geheven moeten worden, die niet gemakkelijk zijn te omschrijven.
De belastingverordeningen moeten voldoen aan zeer strikte eisen, zodat de
burger precies kan weten wat zijn verplichtingen zijn, maar er zijn ook andere
eisen van rechtmatigheid. De gemeentelijke belastingverordeningen moeten bijvoorbeeld
voldoen aan de Gemeentewet, aan de van toepassing zijnde bepalingen van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen, en ook aan de Algemene wet bestuursrecht.
Bovendien moeten zij aan een tweetal internationale verdragen voldoen.
 
 In deze verdragen is het gelijkheidsbeginsel neergelegd, waarop ook op
het terrein van gemeentelijke belastingen veelvuldig een beroep wordt gedaan.
Het is daarom van groot belang dat de besturen van gemeenten, provincies en
waterschappen beseffen dat de belastingverordeningen met grote zorgvuldigheid
geredigeerd moeten worden. Dat geldt vooral als afgeweken wordt van de modelverordeningen.
Ik verneem graag van de staatssecretaris wat zij nog aan dit besef kan bijdragen.
 
 Ik heb begrepen dat er over enkele jaren in ieder geval een evaluatie
komt. Het lijkt mij dan gewenst om niet alleen te letten op de rechtmatigheid
van de verordeningen, maar ook om te bezien of de belastingdruk niet te hoog
wordt. Er wordt thans allerwegen geklaagd, dat ook de burgers te maken hebben
met een stijgende belastingheffing van de gemeenten.
 
 Voorzitter! Er is ook reden voor optimisme. Het is al een oude regel uit
de organisatieleer dat wie goed wil delegeren, moet beginnen met het schenken
van vertrouwen. Gebeurt dat niet, dan komt er van de delegatie niets terecht.
De autonomie van de gemeenten, provincies en waterschappen is geen delegatie,
maar toch kan dezelfde regel hier opgeld doen. Het is goed voorstelbaar dat
de besturen zich, juist door de afschaffing van het toezicht, van hun verantwoordelijkheid
bewust worden. Tot dusverre behoefde men zich immers niet zo heel erg druk
te maken over de rechtmatigheid: men kon denken dat men het oordeel daarover
wel van het ministerie van Binnenlandse Zaken zou horen. In de toekomst zullen
de besturen hun verantwoordelijkheid ten volle moeten nemen. Dit alles afwegende,
lijkt het positieve gevoel ten aanzien van dit wetsvoorstel te overheersen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik geef het woord aan mevrouw Grewel en maak de leden erop attent dat
zij haar maiden-speech zal houden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Grewel (PvdA):
 
 Voorzitter! Mijn fractie heeft een iets andere mening dan de fracties
van de twee voorgaande sprekers. Wij zijn namelijk heel vaak geconfronteerd
met de praktijk van het preventieve toezicht. Een paar jaar geleden was zelfs
nog de koninklijke handtekening nodig, maar die is afgeschaft omdat die ook –
en "ook" zeg ik met nadruk – weinig functie had. Gemeenten doen hun
best met verordeningen en de VNG heeft talloze modelverordeningen. De grootste
verordeningen in gemeenten behelzen alle leges, waarvoor talloze legesbepalingen
zijn opgesteld. Verder zijn er heffingen, zoals die voor de rioolzuivering.
 
 Hoe gaat het in de praktijk? Een gemeenteraad stelt de belastingverordeningen
vast. Dan brengt een bode die naar gedeputeerde staten. In sommige provincies
wordt ernaar gekeken, maar in andere in het geheel niet. Daarna komt de goedkeuring
van GS, die hoogst zelden iets afwijzen omdat het meestal gaat om de verandering
van een zin, waarna zij zeggen: doe het maar, maar verander volgend jaar die
zin. Volgens mijn fractie gaat het hier om iets wat toch al een beetje een
wassen neus is. Wat blijft er volgens het wetsvoorstel over? De gang naar
de rechter, die beoordeelt op onredelijkheid en willekeurigheid bij individuele
gevallen, naar de Raad van State en vervolgens de controle achteraf. Op het
ogenblik leert de ervaring dat de rechter het echte werk doet en dat een rechter
iets wijzigt of afkeurt als dat nodig is. Dat gebeurt echter niet zo verschrikkelijk
vaak.
 
 Mijn fractie juicht de afschaffing van het preventieve toezicht toe, maar
heeft nog wel een vraag over de circulaire. De staatssecretaris heeft geschreven
dat er een circulaire rond zal gaan voordat deze wet in werking treedt. Meestal
beginnen vóór de zomer echter de begrotingsbesprekingen bij
de colleges van burgemeester en wethouders, dus mijn fractie vraagt de staatssecretaris
of de circulaire zodanig op tijd zal worden uitgestuurd dat de begrotingsbesprekingen
daar niet onder zullen lijden door onzekerheid.
 
 Mijnheer de voorzitter! De staatssecretaris stelt ook voor om een evaluatie
van het geheel te houden om te kijken of er geen run op de rechter heeft plaatsgevonden
en of er niet veel zaken zijn afgekeurd. Tegenwoordig deugt niets meer als
het woord "evaluatie" niet aan het slot voorkomt. Wij hebben
niet zo'n behoefte aan die evaluatie, want het wijst zichzelf wel, maar als
het iedereen gelukkig maakt, mag het van ons.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Traditiegetrouw wens ik u graag als eerste geluk met uw maiden-speech.
Op het moment waarop u deze Kamer binnenkwam, bezat u uit anderen hoofde al
de status van bekende Nederlander: velen kenden uw gezicht van diverse voorkomens
op televisie die hun oorsprong vonden in activiteiten waaraan u ook voor het
werk in deze Kamer relevante ervaring heeft kunnen ontlenen. Ik denk dat u
ons daarvan nog meerdere keren kunt laten meegenieten. Ik wens u geluk met
uw maiden-speech.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Van de Vondervoort:
 
 Voorzitter! De discussie die in deze Kamer wordt gevoerd, heeft een zekere
parallel met de afweging die ook in de Tweede Kamer werd gemaakt. Daarbij
is de vraag aan de orde of het toezicht uiteindelijk kan worden afgeschaft.
Daarover blijkt ook in deze Kamer niet ten principale het gevoelen te bestaan
dat het preventieve toezicht niet zou kunnen worden afgeschaft. De vraag is
vooral of de weg waarlangs dat wordt georganiseerd, voldoende kwaliteitsgarantie
blijft geven voor de wijze waarop de belastingverordeningen op het lokale
niveau uiteindelijk zullen kunnen functioneren.
 
 De heer Hirsch Ballin zei dat hij niet begreep waarom ik zo gemakkelijk
op de Tweede Kamer reageerde. Ik wijs erop dat ik daar niet gemakkelijk op
reageerde. Zoals blijkt uit de verslaglegging, heb ik nadrukkelijk aangegeven
dat het echt mijn voorkeur heeft om voor de afschaffing een geleidelijke overgang
te organiseren. Zowel uit het debat als uit de ondersteuning van de amendementen
bleek duidelijk dat de Kamer in meerderheid van oordeel was dat het toezicht
direct zou kunnen worden afgeschaft. Ik heb nadrukkelijk aangegeven dat het
mij verstandig leek om ervoor te zorgen dat gemeenten en waterschappen in
de positie zullen zijn dat zij de kwaliteit van hun verordeningen zelfstandig
op voldoende niveau kunnen brengen. Ik heb mijn zorgen daarover geuit. Dat
neemt niet weg dat, als uiteindelijk het zo breed gesteunde oordeel is dat
tot directe afschaffing kan worden overgegaan, de vraag aan de orde is of
hierover het onaanvaardbaar moet worden uitgesproken. Ik heb gemeend dat het,
waar het verschil veeleer de wijze van invoering van het wetsvoorstel betrof
dan de vraag ten principale, op zo'n moment in het gemeen overleg met de Kamer
niet aan de orde is om het onaanvaardbaar uit te spreken. Daarom heb ik het
ook niet gedaan.
 
 Ik heb voorts gemerkt dat men zich in het overleg dat daarna heeft plaatsgevonden
met VNG, IPO en Unie van Waterschappen, zeer bewust is van het feit dat er
nu des te meer een verantwoordelijkheid rust op de betrokken organen zelf
om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de verordeningen in orde is. Met
gebruikmaking van de ondersteuning die VNG, IPO en Unie van Waterschappen
te bieden hebben aan hun individuele leden, wordt daaraan gewerkt. Daarmee
kan naar mijn mening worden gezegd dat er nog wel risico is. Ik zal niet ontkennen
dat dit er is, maar naar mijn stellige overtuiging is het risico wel binnen
aanvaardbare grenzen. Ik geloof ook niet dat de afschaffing van het preventieve
toezicht uiteindelijk de vrijheid van handelen van burgers inperkt. Die wordt
niet zozeer bepaald door de vraag of er toezicht is op de verordening, als
wel door de vraag welke ruimte burgers wel en niet hebben op grond van de
verordeningen zoals die op het decentrale niveau worden vastgesteld.
 
 Als het gaat om de vraag wat er nu is gedaan aan de verbetering van de
kwaliteit van de verordeningen en wat er nog aan kan worden gedaan, dan is
het goed om op de eerste plaats te verwijzen naar de bijlage die is meegezonden
met de memorie van antwoord. Daarin is nog eens opgesomd wat door VNG, Unie
van Waterschappen en IPO wordt gedaan aan kwaliteitsverbetering, en hoe er
wordt omgegaan met voorbeeldverordeningen. Er worden heel gericht cursussen
of andersoortige scholingsvoorzieningen georganiseerd, waar de decentrale
overheden gebruik van kunnen maken.
 
 De VNG is dienstverlenend voor gemeenten. Zij biedt steun aan bij het
maken van verordeningen. Gemeenten kunnen de VNG voor dit doel inschakelen.
Zij kunnen ervan verzekerd zijn dat de kwaliteit die binnen de VNG beschikbaar
is, tot uitdrukking komt in de verordening die uiteindelijk lokaal zal worden
vastgesteld.
 
 Ik realiseer mij dat er een risico is, maar de kwalificatie dat dit een
sprong in het duister zou zijn, vind ik wat ver gaan. Ik sluit aan bij wat
mevrouw Grewel zei, dat wij ons moeten realiseren dat dit toezicht nu ook
op heel verschillende manieren wordt uitgevoerd. Er zijn provincies die er
veel werk van maken, en die zeer intensief communiceren met gemeenten. Er
zijn ook provincies die daar veel minder aandacht aan besteden. Het is sowieso
zaak dat gemeenten en waterschappen zelf in staat zijn, de kwaliteit van hun
verordeningen op voldoende niveau te houden.
 
 Bij de positie van de decentrale overheden is aan de orde dat de autonomie
van gemeenten, waterschappen en provincies met zich brengt, dat zij zelf de
verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van hun verordeningen moeten kunnen
dragen. Het enige wat je in de tussenliggende periode kunt doen, is nog eens
benadrukken dat dit zo is, door gemeenten, waterschappen en provincies op
de hoogte te stellen van de meest voorkomende fouten die uit de gegevens over
de afgelopen periode naar voren zijn gekomen. Hen wordt nadrukkelijk gevraagd
om eventueel een oordeel aan anderen te vragen, alvorens verordeningen vast
te stellen, als zij twijfel hebben over een onderdeel van hun verordening.
 
 De heer Rensema zei dat de vraag of je hieraan wilt beginnen, begint met
de vraag of je dat vertrouwen aan die decentrale overheden wilt schenken.
Mijn afweging is geweest om dat te willen doen.
 
 Wat betreft de individuele rechten van burgers zou inderdaad de gang naar
de rechter moeten worden gemaakt, en daar voorzien ook een aantal andere procedures
in. Dat is ook nu al aan de orde. De vraag is hoe groot de invloed van het
toezicht is op het voorkomen van dit soort stappen. Die vraag laat zich niet
beantwoorden. Dat blijft een kwestie van beoordelen en inschatten wat er op
dit terrein gaat gebeuren. Alles afwegend, ben ik van mening dat wij met de
investeringen die zijn gedaan door VNG, Unie van Waterschappen
en IPO, de gemeenten de kans moeten geven om daarop te reageren.
 
 Mevrouw Grewel vroeg of de circulaire op een zodanig tijdstip komt dat
er geen sprake is van onzekerheid bij de gemeenten. Wanneer het wetsvoorstel
ook in deze Kamer wordt geaccordeerd, kan de invoeringsdatum worden bepaald.
Dan gaat er eerst een circulaire uit. In ieder geval wordt het preventief
toezicht afgeschaft en hebben gemeenten hun eigen verantwoordelijkheid voor
hun belastingverordeningen. Er wordt niets geregeld over de noodzaak voor
gemeenten om belastingverordeningen te wijzigen of over de wijze waarop met
tarieven kan worden omgegaan. De begrotingsbehandeling hoeft er dus niet onder
te lijden.
 
 De vraag of een verordening aanpassing behoeft, wordt in heel veel gevallen
allereerst bepaald door de vraag of je andere inkomsten in een gemeente wilt
realiseren. Deze vraag kan onafhankelijk van het toezicht worden beantwoord.
De kwaliteit van de verordening kan in die periode nog eens onder de loep
worden genomen.
 
 Mijn bedoeling is om een dergelijke circulaire ruim voor de inwerkingtreding
van de wet naar de gemeenten te doen gaan, zodat er voor degene die dat wil,
voldoende aanknopingspunten zijn, om na te gaan of er reden is om de verordeningen
onder de loep te nemen en eventueel aan te passen. Deze kunnen dan bij de
begrotingsbehandeling aan de orde zijn. Ik zeg graag toe dat ik daar rekening
mee zal houden.
 
 Mevrouw Grewel heeft niet zo'n behoefte aan een evaluatie. Vanuit de opvatting
die zij hier presenteert, kan ik mij dat heel goed voorstellen, maar ik heb
hierover een toezegging gedaan aan de Tweede Kamer. Daarbij heb ik nadrukkelijk
rekening willen houden met een opvatting die bij een minderheid in de Tweede
Kamer leefde. Enige zorg en aandacht voor de vraag hoe dit zich ontwikkelt,
kan door een evaluatie in beeld worden gebracht, als deze niet in het preventief
toezicht vorm kan krijgen. Eerlijk gezegd, heb ik het gevoel dat het van belang
is om daarmee rekening te houden, als wij deze stap zetten. Het kan geen kwaad
om in de gaten te houden of het goed gaat, zoals iedereen die deze keuze deelt,
hoopt en veronderstelt. Als daarmee recht gedaan kan worden aan een sterk
gevoelen bij een minderheid, denk ik dat het goed is om daar op deze manier
rekening mee te houden. Ik heb er geen moeite mee om de suggesties die in
deze Kamer zijn gedaan, er ook bij te betrekken, zodat wij ons daarover na
verloop van tijd een oordeel kunnen vormen.
 
 De heer Rensema heeft nog de hoogte van de belastingdruk ingebracht. Ik
ben van oordeel dat het goed is om te kijken naar de plek van gemeentelijke
belastingen en heffingen in de gehele inkomenspositie van mensen. In de Tweede
Kamer is door collega Vermeend de toezegging gedaan dat wij daar samen nader
onderzoek naar zullen doen. Wij komen daarop terug. Dit onderwerp heeft onze
aandacht, maar het heeft geen directe relatie met de afschaffing van het preventief
toezicht. Of je dat toezicht nu wel of niet handhaaft, het ziet niet op de
hoogte van de tarieven, want dat is de beleidsvrijheid die de gemeenten zelf
hebben. Deze kan geen onderwerp zijn van goedkeuring of afkeuring van de belastingverordeningen.
Er wordt dus wel aandacht besteed aan dit onderwerp, maar in een ander kader
dan bij de evaluatie van het preventieve toezicht.
 
 Voorzitter! Ik geloof dat ik hiermee op alle gemaakte opmerkingen heb
gereageerd. Nogmaals, ik begrijp heel goed het gevoelen bij een deel van deze
Kamer, dat het jammer is dat de tussenstap niet is gezet om geleidelijk te
komen tot afschaffing van preventief toezicht. Alles afwegend, meen ik dat
de keuze uiteindelijk te verantwoorden is. Bij de toegezegde evaluatie zal
ook van onze kant aandacht worden besteed aan de vraag of de kwaliteit van
gemeentelijke en andere decentrale verordeningen van voldoende niveau blijft.
 
 
 
 
 
 De heer Hirsch Ballin (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar genuanceerde
antwoord op de punten die zoëven naar voren zijn gebracht. Zij ontkent
niet dat er risico is. Als het gaat om de evaluatie, onderstreept zij dat
het geen kwaad kan, in de gaten te houden of het goed gaat. Dat begrijpen
wij, maar tegelijkertijd ligt daarin ons probleem met dit wetsvoorstel. Gehoord
het antwoord van de staatssecretaris, denken wij dit voorstel daarom niet
te kunnen ondersteunen.
 
 De staatssecretaris heeft gezegd dat het geen kwaad kan om in de gaten
te houden of het goed gaat – dat heb ik zojuist aangehaald – maar
als het niet goed gaat en als blijkt dat het te snel ging om die twee stappen
van afschaffing van het rijkstoezicht en van het provinciale preventieve toezicht
ineens te zetten, dan is het wel een hele ingreep om ooit nog een andere weg
in te slaan. Dat is de reden waarom ik zojuist heb gezegd dat het een sprong
in het duister is. Men kan natuurlijk zeggen: het is geen sprong in het duister,
maar alleen in het schemerduister en wij zullen het goed evalueren. Het komt
er echter op aan of er een weg terug is. Daarom was de oorspronkelijke opzet
verstandiger. De staatssecretaris heeft duidelijk gemaakt dat de verhoudingen
in de Tweede Kamer zo lagen dat zij, gegeven de doelstelling en het belang
van de vermindering van de lasten van het toezicht, geen reden vond om een
"onaanvaardbaar" uit te spreken. Er is echter natuurlijk nog een tussenvorm
mogelijk tussen "onaanvaardbaar" en het belichten van de gevolgen indien het
amendement wordt aanvaard, zoals gedaan is in de brief van de staatssecretaris
van 11 september jongstleden: duidelijk ontraden met klem van argumenten.
 
 Het wetsvoorstel ligt er nu zoals het er ligt. Onze beoordeling over het
wetsvoorstel kan niet positief zijn, ook niet gehoord wat overigens in de
discussie naar voren is gebracht. Wij wijzen daarbij met name op de januskop
die de afschaffing van het toezicht eigenlijk heeft. Normaliter betekent zij
een vergroting van mogelijkheden om eigen verantwoordelijkheid te nemen, maar
als het gaat om het risicovolle onderwerp van de gemeentelijke belastingverordeningen,
kan het afschaffen van toezicht in dit verband wel eens betekenen dat er een
probleem wordt opgeroepen voor burgers, voor belastingplichtigen.
 
 Ik heb al eerder verwezen naar het artikel in het Weekblad voor fiscaal
recht van eind 1994 van de heer Ilsink. Daaruit en uit het onderzoek dat eerder
mede door hem is gedaan, blijkt dat er een hoop geschillen
zijn ten aanzien van gemeentelijke belastingverordeningen. Collega Grewel
heeft in haar gewaardeerde maiden-speech gezegd dat de rechter het echte werk
doet. Aan de ene kant is dat waar, maar aan de andere kant laat juist dat
werk van de rechter zien dat er geen reden is om onmiddellijk gerust te zijn
op een volledig afschaffen van het toezicht. Ook het overleg dat het effect
is van het bestaan van het preventieve toezicht verdwijnt hiermee en zal in
de toekomst in ieder geval zijn grondslag en aanleiding missen. Dat valt te
betreuren. Ik wijs in dit verband op de opmerking in het artikel van de heer
Ilsink. Zijn conclusie is dat afschaffing nu niet verstandig is, dat in ieder
geval behoefte bestaat aan evaluatie en dat het verstandig zou kunnen zijn
om in elk geval te wachten totdat de bepaling in de Algemene wet bestuursrecht –
die, mede ondertekend door de minister van Binnenlandse Zaken, in het Staatsblad
staat – die per 1 januari 1999 in een beroepsmogelijkheid ten aanzien
van verordeningen zal voorzien, in werking is getreden.
 
 Ons hoofdpunt is echter dat de evaluatie geen effect meer kan hebben.
Ik signaleer dat de kwaliteitsimpuls blijkens het antwoord eigenlijk geen
meetbare effecten kan hebben. Ik begrijp ook wel dat dat nu niet kwantificeerbaar
is. De staatssecretaris heeft gezegd dat het om voorbeeldverordeningen, cursussen
en dienstverlening door de Vereniging van Nederlandse gemeenten gaat. Die
dienstverlening is er nu ook; de voorbeeldverordeningen zijn er nu ook en
er kunnen er misschien meer komen. Wij komen dus in een erg onzekere situatie
terecht. Ik wijs ook nogmaals op het punt Rotterdam. Misschien wil de staatssecretaris
daar in tweede termijn nog op ingaan.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Van de Vondervoort:
 
 Voorzitter! Ik begrijp dat de heer Hirsch Ballin in zijn afweging uiteindelijk
tot de conclusie komt dat er weliswaar een aantal dingen gebeuren die het
risico kunnen verkleinen, maar dat hij desalniettemin het risico te groot
vindt om in te stemmen met het wetsvoorstel zoals het hier ligt. Dat is een
afweging waar ik op dit moment niet in meega, gelet op het tot nu toe gevolgde
traject. Ik begrijp heel goed dat er een afweging kan zijn die net de andere
kant uitvalt en ik respecteer dat ook, maar ik ben, alles afwegend, op dit
moment van oordeel dat het wetsvoorstel zoals dat hier ligt voldoende verantwoord
is om het te kunnen laten doorgaan.
 
 Op zichzelf is het juist dat er voorbeelden zijn van problemen die burgers
hebben met belastingverordeningen. Aan de andere kant is het aantal daarover
gevoerde zaken niet van dien aard dat wij moeten doen alsof er permanent van
alles mis gaat met belastingverordeningen en de toepassing daarvan. Het is
goed om die relativering hier aan te brengen, ook al is iedere burger die
de gang naar de rechter moet maken er één te veel. Dat wil ik
de heer Hirsch Ballin graag nageven, maar desalniettemin kan het zo zijn dat
dat gebeurt en dat dat uiteindelijk ook tot een conclusie leidt.
 
 Ik ben het niet met de heer Hirsch Ballin eens als hij zegt dat elke vorm
van overleg vervalt. Doordat de verantwoordelijkheid exclusief bij de decentrale
overheden wordt neergelegd, hebben zij zelf ook de verantwoordelijkheid om
het initiatief te nemen om overleg te hebben met anderen – hetzij met
de provincies, hetzij met bijvoorbeeld de VNG of met externe deskundigen –
om ervoor te zorgen dat de verordening voldoet aan de kwaliteitseisen waaraan
zij moet voldoen. Dat overleg, dat nu inderdaad heel vaak plaatsvindt in het
traject tussen het moment dat de verordening aan de provincie wordt aangereikt
en het moment waarop de goedkeuring komt, kan – als men dat wil –
georganiseerd worden. Over het algemeen is de bereidheid bij de provincies
van dien aard dat men gemeenten wil helpen als een vraag exclusief wordt neergelegd.
Dat geldt overigens ook wanneer de waterschappen op dat punt vragen stellen.
 
 Ik begrijp niet zo goed wat de heer Hirsch Ballin bedoelt als hij vraagt
naar de relatie met het wetsvoorstel inzake Rotterdam. Als sprake is van afschaffing
van toezicht, zoals in dit wetsvoorstel, geldt dat ook in de situatie van
Rotterdam, tenzij in die wet andere bepalingen worden opgenomen. Daar is –
even uit mijn geheugen – niet in voorzien. Er is wel voorzien in een
tijdelijke goedkeuringsregeling voor de totale verdeling van financiële
middelen. Dat is dus inclusief de bepaling van het aandeel dat met name de
onroerende-zaakbelastingen mee moeten brengen in het totaal van de gemeentelijke
middelen. Als de heer Hirsch Ballin iets heel anders bedoelt, is het misschien
goed als hij dat even expliciteert, omdat ik – als het gaat om het afschaffen
van het toezicht – op zichzelf geen relatie zie met het wetsvoorstel
inzake Rotterdam.
 
 
 
 
 
 De heer Hirsch Ballin (CDA):
 
 Ik wil mijn vraag graag even toelichten. De verhouding tussen provincie
en gemeente is in de opzet van het wetsvoorstel betreffende Rotterdam een
andere dan de standaardverhouding. Het gaat bij dit hele onderwerp om de balans
van gemeentelijke autonomie en waarborgen, ook in het belang van de burger.
In die situatie van gemeenten, deels in de plaats tredend van deelgemeenten,
die heel dicht op elkaar zitten en waar de balans dus ook extra delicaat is,
is er misschien nog een extra reden om je te realiseren dat er risico's aan
deze stap kleven. Vandaar mijn vraag.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Van de Vondervoort:
 
 Ook in die situatie blijft elke gemeente verantwoordelijk voor haar eigen
belastingverordening. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet zie dat een groter
risico ontstaat dan in de traditionele verhoudingen tussen gemeente en provincie.
Voor elke gemeente zal, ook daar, gelden dat de verantwoordelijkheid voor
de kwaliteit van de eigen verordening voorop staat. De kans dat erop gereageerd
wordt, is groter naarmate overheden dichter op elkaar zitten. Dat heeft echter
veel meer te maken met de wijze waarop in het bestuurlijke klimaat, zoals
dat in een veranderde taakverdeling zal veranderen, met elkaar wordt omgegaan
dan dat er iets wijzigt in de formele posities.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De aanwezige leden van de fractie van het CDA wordt conform artikel 121
van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19951996-20-935-940.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl