Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel:  Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) (26463), en van de motie-Blaauw/Van den Akker over een nieuw artikel 36s in de Wet belastingen op milieugrondslag (26463, nr. 76)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 4404-4429

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 63, pagina 4404-4429

30-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26463Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (30 maart 2000)Pagina 4385-4385
Behandeling van het wetsvoorstel: - Aanpassing van de Boeken 3 en 6 van het Burgerlijk Wetboek aan de richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (26693); - Wijziging van de regulerende energiebelasting in verband met het beëindigen van het nihiltarief voor verbruik van aardgas en minerale oliën door de glastuinbouw (26972); en 1 ander wetsvoorstel (26694)Pagina 4363-4363
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 22 maart 2000 over het mestbeleidPagina 4386-4395
Presentie en opening (30 maart 2000)Pagina 4363-4363
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 maart 2000 over de glastuinbouwPagina 4396-4400
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel: Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) (26463), en van de motie-Blaauw/Van den Akker over een nieuw artikel 36s in de Wet belastingen op milieugrondslag (26463, nr. 76)Pagina 4404-4429
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 maart 2000 over het medefinancieringsprogrammaPagina 4400-4404
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellenPagina 4430-4437
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) (26463), en van de motie-Blaauw/Van den Akker over een nieuw artikel 36s in de Wet belastingen op milieugrondslag (26463, nr. 76)Pagina 4363-4385

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 122 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet)
(26463), en van:- de motie-Blaauw/Van
den Akker over een nieuw artikel 36s in de Wet belastingen op milieugrondslag
(26463, nr. 76).De algemene beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Het blijkt mij dat de heer Van den Akker nog niet aanwezig is. Dan laat
ik zijn beurt even voorbijgaan.De heer Van Walsem (D66):Voorzitter! De dialoog met de minister vond ik prima. Ik meen dat een
groot deel van de Kamer akkoord zal gaan met het voorliggende wetsvoorstel,
inclusief een aantal amendementen. De wetgeving die is bedoeld voor de liberalisering
van de gasmarkt, moet helder zijn en dit is heldere wetgeving geworden. Ik
ben blij dat de bescherming van de consument alle aandacht heeft gekregen.
Alle partijen zijn er ook wel uit gekomen.De evaluatie zal uiteraard voor 2004 plaatsvinden. Ik hecht eraan om te
zeggen dat ik ervan uitga dat de sector dan het vangnet dat voor de tot dan
toe beschermde afnemers zal worden ingesteld, gerealiseerd zal hebben. Dat
vind ik belangrijk.Het strikte toezicht is door de amendementen verscherpt. Naar ik meen,
zal zometeen nog een gewijzigd amendement op stuk nr. 29 worden ingediend.
Dat houdt nog een verscherping van het toezicht in, met name op de netwerken.
Dat brengt mij ertoe mijn amendement over het toezicht op stuk nr. 53 in te
trekken ten gunste van het gewijzigde amendement op stuk nr. 29.De voorzitter:Aangezien het amendement-Van Walsem (stuk nr. 53) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Van Walsem (D66):In mijn eerste termijn heb ik er ook over gesproken en de minister heeft
het in feite bevestigd, maar ik wil het voor alle duidelijkheid nog een keer
zeggen: de overheid kan beter op private partijen toezicht houden dan op overheidsbedrijven.
Daar kan het toezicht wel eens bij gebaat zijn. Dat vind ik toch een verbetering.Dan kom ik op de toegang tot het net, het VEMW-voorstel. Dat betreft het
amendement op stuk nr. 63. Bij de evaluatie zullen wij bekijken hoe het gaat.
Wij kunnen daarmee leven.Het amendement op stuk nr. 64 van de heer Van den Akker – toezicht
door één orgaan – vinden wij ook een duidelijke verbetering
van de wet.De minister heeft gematigd positief gereageerd op de eventuele verbetering
van het afdrachtregime ten behoeve van de kleine gasvelden. Die gematigde
reactie klonk mij positief in de oren. Ik wacht de nadere berichtgeving van
de minister, die zij heeft toegezegd, af.De tuinbouw en de kleine MKB zal onder de bescherming blijven vallen tot
2004. Ik mag concluderen dat de beschermde positie van de tuinbouw tot 2004
in elk geval verzekerd is. Dat doet mij genoegen.Ik denk dat deze wet en alle relevante partijen op deze gasmarkt hun uiterste
best zullen en moeten doen om een en ander voor 2004 goed voor elkaar te krijgen.
Ik hecht eraan dat 2004 in principe in de wet blijft staan. Uit dat signaal
blijkt duidelijk voor de marktpartijen dat zij er inderdaad voor moeten zorgen
dat zij in 2004 klaar zijn. Tot het onmogelijke is niemand gehouden. Mocht
bij de evaluatie echt blijken dat het absoluut niet goed is
gegaan, dan zullen wij moeten besluiten om het eventueel te verdagen, maar
daar ga ik niet van uit.Ik denk dat de Kamer er met de minister goed is uitgekomen. Daar ben ik
buitengewoon tevreden over.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Sorry dat ik iets later was, maar ik heb nog druk gewerkt
aan teksten en dergelijke. Allereerst dank ik de minister hartelijk voor de
duidelijke en snelle beantwoording van de vele vragen die in eerste termijn
zijn gesteld.In eerste termijn heb ik namens de CDA-fractie gezegd dat wij een aantal
heel belangrijke voorwaarden stellen aan het geven van steun aan dit wetsvoorstel.
Ik heb een aantal essentiële voorwaarden genoemd. Op de allereerste plaats
komt de bescherming van de kleinverbruikers, zoals tot uitdrukking komt in
de amendementen over het vergunningenstelsel en over de glastuinbouw. De andere
voorwaarden zijn het VEMW-voorstel, het toezicht en opslag.Ik wil de opmerkingen die de minister in eerste termijn heeft gemaakt,
langslopen. Over de kleinverbruikers hebben wij het amendement op stuk nr.
37 ingediend. De minister had een opmerking over het onderdeel II over lid
5. Ik denk dat er sprake is van een misverstand. Het gaat niet om een extra
korting, maar om een uitleg over de gronden waarop de efficiencykorting is
gebaseerd. Het gaat om de motivatie van de korting die onder I is aangegeven.
Het is niet extra, maar een redenering waarom.Het amendement op stuk nr. 74 van de heer Blaauw is door mijn fractie
medeondertekend. Voor de CDA-fractie gaat het om de kleinverbruiker, vandaar
dit gewijzigde amendement. De minister heeft hierbij in eerste termijn enkele
kanttekeningen gemaakt wat betreft kan- en zal-bepalingen. Voor alle duidelijkheid,
dit amendement dient automatisch in werking te treden op het moment van liberalisering,
zoals is vastgelegd in onderdeel IV. Daarmee wordt de door het CDA en de VVD
gewenste waarborg voor de bescherming van de kleinverbruiker duidelijk en
zonder enig voorbehoud vastgelegd in de wet.Wij zijn vannacht druk bezig geweest om te kijken wat wij nog extra voor
de glastuinbouw kunnen betekenen. Wij hebben hierover tijdens de middagpauze
een amendement ingediend. Dat is misschien al rondgedeeld, maar ik weet niet
welk nummer het heeft gekregen. Ik wil dat amendement toelichten.De NMA doet momenteel onderzoek naar de contracten die Gasunie onder meer
heeft gesloten met de tuinders. Op grond van dat onderzoek lijkt de NMA tot
de conclusie te komen dat de bestaande contracten tussen Gasunie en de tuinders
wegens strijd met de Mededingingswet niet kunnen worden gehandhaafd. De tuinders
vrezen in dat geval een aanzienlijke prijsstijging van transport en levering
van gas.Het is niet mogelijk om door een aanwijzing van de minister van Economische
Zaken een ontheffing te verlenen op basis van artikel 4 van de Mededingingswet,
omdat de door de NMA vermoede strijdigheid met deze wet is gebaseerd op misbruik
van machtspositie door de Gasunie, op grond van artikel 24 van de Mededingingswet.
De Mededingingswet voorziet slechts in een ontheffingsmogelijkheid voor inbreuk
op artikel 6 van deze wet, de bepaling inzake kartels. Met andere woorden:
het verlenen van ontheffing is niet aan de orde. Teneinde in de gesignaleerde
problematiek van de tuinders te voorzien, heeft de CDA-fractie een alternatief
gezocht. Het voorgestelde amendement is daarvan het resultaat. In de voorgestelde
regeling wordt de minister een bevoegdheid toegekend om voor bepaalde groepen
of categorieën afnemers op grond van overwegingen van maatschappelijk
belang een bijzondere regeling inzake tarieven en voorwaarden te treffen.
Deze bevoegdheid is gebaseerd op artikel 9 van de gasrichtlijn. Zo'n regeling
kan bijvoorbeeld inhouden dat het tussen de tuinders en de Gasunie gesloten
contract gedurende een bepaalde periode van kracht blijft. Deze benadering,
neerkomend op het scheppen van een bevoegdheid voor de minister, heeft de
voorkeur boven het wettelijk verankeren van de concrete overeenkomst tussen
de tuinders en de Gasunie, omdat niet valt uit te sluiten dat een dergelijke
wettelijke regeling in strijd is met dwingende bepalingen van Europees recht.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Ik weet niet hoelang de heer Van den Akker op dit onderdeel wil doorgaan.
Hij heeft zojuist gemeld dat hij zijn nachtrust heeft opgeofferd, maar ik
wijs hem op het amendement op stuk nr. 59. Wellicht had hij gewoon naar bed
kunnen gaan. Als ik hem goed heb begrepen, is de bedoeling van zijn amendement
exact dezelfde. Mede naar aanleiding van de mededeling die mevrouw Witteveen
gisteren heeft gedaan, doe ik hem de suggestie om de zaken bij elkaar te leggen
om te voorkomen dat op dit punt in drie amendementen hetzelfde wordt gevraagd.
Dat lijkt mij merkwaardig.De heer Van den Akker (CDA):Ik had begrepen dat in uw amendement het contract tussen de Gasunie en
de tuinders in de wet wordt vastgelegd.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Ik heb gisteren op verzoek van mevrouw Witteveen al gemeld dat een aanpassing
moet plaatsvinden. Ook de minister heeft dat vanochtend gesuggereerd; helaas
kon ik er vanochtend niet bij zijn. Het is echter duidelijk dat er bereidheid
bestaat tot wijziging van het amendement. Wat u nu inbrengt, kan daar heel
goed bij worden meegenomen.De heer Van den Akker (CDA):Wij kunnen inderdaad bekijken of het in elkaar te passen is, maar ik had
begrepen dat u met uw amendement het contract tussen de Gasunie en de tuinders
in de wet wilt verankeren. Dat zou kunnen leiden tot problemen met de Mededingingswet.
Vandaar dat de in ons amendement voorgestelde bevoegdheid de mogelijkheid
biedt om tot tussentijdse aanpassing van een prijsmaatregel te komen als blijkt
dat de onderhavige maatregel als zodanig in strijd is met dwingende bepalingen
van Europees recht. Dat is een verschil.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Wellicht is er een verschil, maar toch zou het goed zijn om die zaken
bij elkaar te leggen om een Babylonische spraakverwarring te voorkomen.De heer Van den Akker (CDA):Als wettelijke verankering van het contract tussen de
Gasunie en de tuinders leidt tot strijdigheid met het Europese recht, wie
gaat dan daarna de schadevergoeding betalen? Dan zou er alsnog een rekening
bij de tuinders terecht kunnen komen. Daarom kiezen wij liever de route die
in mijn amendement wordt voorgesteld, maar laten wij inderdaad maar kijken
hoe wij de amendementen bij elkaar kunnen leggen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik denk dat het aardig was geweest als de heer Van den Akker vanochtend,
toen ik meedeelde dat wij hierover nog overleg zouden voeren met de heer Stellingwerf,
had gereageerd. Ik nodig hem echter van harte uit voor dat overleg.De heer Van den Akker (CDA):Oké, maar ik heb het zo begrepen dat uw amendement wezenlijk anders
is dan ons voorstel. Het gaat om de bescherming van de tuinders.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Daar gaat het ook ons om.De heer Van den Akker (CDA):Dat is duidelijk.De voorzitter:Ik onderbreek u even om te zeggen dat het nieuwe, door u aangekondigde
amendement over de glastuinbouw onderweg is. Het moest even verwerkt worden,
maar het komt hier uiteraard zo snel mogelijk naar toe.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb enkele opmerkingen over het VEMW-voorstel. Daarbij gaat het om
de toegang tot het net, zoals wij die samen met de fracties van de VVD en
D66 hebben getracht te regelen in het amendement op stuk nr. 63. De minister
heeft gewezen op de samenloop van de regeling in het Burgerlijk Wetboek met
het voorgestelde artikel 5, de leden 3 en 4, van de Gaswet. Naar haar mening
verdient het aanbeveling dit onderdeel van het amendement op stuk nr. 63 nog
eens te bezien.De artikelen 236 en 237 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek zijn niet
van toepassing op bedrijven. De achtergrond voor deze uitsluiting is erin
gelegen dat de positie van een consument en een bedrijf op een markt met volledige
concurrentie verschillend is. Op een vrije markt kan een bedrijf zichzelf
effectief beschermen, omdat zo'n bedrijf beschikt over een zekere machtspositie
op de markt in relatie tot zijn marktpartij en toegang heeft tot de nodige
kennis van de markt en het recht. Een consument heeft over het algemeen geen
sterke positie op de markt en ontbeert veelal voldoende kennis om zijn positie
voldoende te kunnen beschermen. Tegen deze achtergrond is er geen noodzaak
de regeling als opgenomen in de artikelen 236 en 237 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek ook te laten gelden voor de bedrijven.Bij een markt die wordt gekenmerkt door een monopolist, zoals de Gasunie
op de gasmarkt, ligt dit geheel anders. Op zo'n markt is er geen sprake van
volledige concurrentie. De monopolist kan geheel eenzijdig zíjn voorwaarden
opleggen aan marktpartijen, veelal bedrijven. In zo'n situatie heeft een bedrijf
dat onderhandelt met een monopolist een zeer zwakke marktpositie. Bij het
bedrijf beschikbare kennis kan de zwakke marktpositie van dat bedrijf in zijn
relatie met de monopolist op geen enkele wijze compenseren. Het bedrijf bevindt
zich dus in een zwakke positie. De praktijk laat dit ook zien. De Gasunie
en gasdistributiebedrijven stellen zich bij overleg over algemene voorwaarden
op het standpunt dat zij niet bereid zijn tot inhoudelijk overleg over de
door hen te hanteren voorwaarden. Het overleg beperkt zich vaak tot punten
en komma's.Het voorgestelde amendement heeft tot doel bedrijven een reële onderhandelingspositie
te geven ten opzichte van de monopolist. In het amendement wordt immers bepaald
dat wanneer een gasbedrijf, dus per definitie een monopolist, bepaalde in
de artikelen 236 en 237 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek genoemde clausules
hanteert, de monopolist moet kunnen aantonen dat deze clausules als redelijk
moeten worden betiteld. Het wordt een monopolist dus niet verboden deze clausules
te gebruiken in zijn algemene voorwaarden. Om deze reden wordt in het amendement
in het voorgestelde artikel 5, lid 3, slechts gerept van een vermoeden. Het
criterium voor de beoordeling of een bepaalde clausule redelijk is of niet,
is neergelegd in artikel 5, lid 4. Dit criterium heeft tot doel misbruik van
monopolie te voorkomen. Of van misbruik van machtspositie sprake is, dient
te worden bepaald aan de hand van de aard, inhoud en wijze van totstandkoming
van de betreffende clausule.Ter toelichting het volgende. Wat verstaan wij onder de aard van de betreffende
clausule? Wanneer een clausule tot doel heeft de concurrentie binnen een sector
te beperken, verdraagt een dergelijke clausule zich niet met de strekking
van de Gaswet. Wat bedoelen we met de inhoud van de betreffende clausule?
Daarbij doelen wij erop dat algemene voorwaarden onevenwichtig zijn opgesteld,
dat wil zeggen dat een partij, een monopolist, meer of betere rechten krijgt
dan de wederpartij. De monopolist kan dus niet eenzijdig in het contract zijn
aansprakelijkheid beperken, terwijl de wederpartij dat recht niet heeft. Een
ander voorbeeld in dezen is dat de monopolist geheel eenzijdig voor de wederpartij
van belang zijnde beslissingen kan nemen, bijvoorbeeld dat de monopolist eenzijdig
beslist dat bepaalde onderhoudswerkzaamheden zullen plaatsvinden zonder dat
rekening wordt gehouden met de redelijke belangen van de wederpartij. Wat
bedoelen wij met "wijze van totstandkoming van de betreffende clausule"? Wanneer
door de monopolist bepaalde voorwaarden eenzijdig worden opgelegd zonder dat
er sprake is van reëel overleg met de wederpartij, zodat deze voorwaarden
reeds om deze reden niet door de beugel kunnen.Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de minister gewezen op de gevolgen
van het opnemen van het voorgestelde artikel 5, de leden 3 en 4, van de Gaswet.
De voorgestelde regeling concretiseert wat in het geval van een netbeheerder
onder "redelijke voorwaarden" moet worden verstaan. Deze regeling zal inderdaad
niet alleen gevolgen hebben voor de gasnetbeheerder, maar ook voor de elektriciteitsnetbeheerders.
Immers, op grond van de Mededingingswet moet een netbeheerder redelijke voorwaarden
hanteren. Het valt niet in te zien waarom hetgeen in genoemde artikelen is
bepaald, in dit verband slechts zou gelden voor gasnetbeheerders. Het blijkt
evenwel niet bezwaarlijk, omdat het feitelijk gelijke situaties betreft. Het
Burgerlijk Wetboek is een zelfstandige wet, die als zodanig geheel losstaat
van de Mededingingswet en de Gaswet. Dit betekent dat consumenten een rechtstreeks beroep kunnen doen; samenloop is in dit verband dus
geen enkel probleem.Wel is het van belang om een onderscheid te maken tussen de in artikelen
236 en 237 van Boek 6 BW bedoelde clausules en de daaraan te verbinden rechtsgevolgen.
Consumenten zullen zich beroepen op de zwarte en grijze lijst in Boek 6 BW.
De verbinding van een rechtsgevolg aan de gewraakte clausules, dus de voorwaarden
die zijn opgenomen in de grijze en zwarte lijst, moet worden ontleend aan
het Burgerlijk Wetboek. Voor bedrijven ligt dit anders; zij kunnen zich niet
beroepen op de regelingen in het Burgerlijk Wetboek en zullen hun toevlucht
moeten nemen tot de regeling die is opgenomen in de Gaswet en geldt als verbijzondering
van de Mededingingswet. Wanneer in de algemene voorwaarden van de monopolist
een clausule als bedoeld in de artikelen 236 en 237 van Boek 6 BW is opgenomen,
dan zal het eraan te verbinden rechtsgevolg moeten worden ontleend aan hetgeen
is bepaald in het voorgestelde artikel 5, lid 3 van de Gaswet. Ook wanneer
een bepaalde voorwaarde van de monopolist is genoemd in de zwarte lijst, dan
zal dit op grond van het voorgestelde artikel 5, lid 3, niet onmiddellijk
resulteren in nietigheid van rechtswege, zoals wel het geval zal zijn bij
een consument die zich beroept op de zwarte lijst die is opgenomen in het
Burgerlijk Wetboek; maar dan zal aan de hand van het criterium in het voorgestelde
artikel 5, lid 4, van de Gaswet moeten worden beoordeeld of het vermoeden
dat het een onredelijke voorwaarde betreft, gemotiveerd is weerlegd.Een paar opmerkingen over de rechtsbescherming in ons amendement met betrekking
tot het VEMW-voorstel. De minister sprak van het uitsluiten van de mogelijkheid
tot het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening bij de president
van de arrondissementsrechtbank tegen een door de directeur-generaal van de
NMA opgelegd voorlopig tarief, onderscheidenlijk de voorwaarden. De door de
NMA op te leggen voorlopige bestuurlijke voorziening heeft tot doel voor een
probleem tussen gasbedrijf en netgebruiker een tijdelijke regeling te treffen.
Deze voorziening beoogt de levering van gas tegen een voorlopig redelijk tarief
en redelijke voorwaarden te verzekeren. Naar de mening van de CDA-fractie
moet worden voorkomen dat een kwaadwillende partij door middel van een voorlopige
voorziening bij de rechter de tijdelijke maatregel van de NMA feitelijk ongedaan
kan maken. De president van de rechtbank, oordelend in het kader van een voorlopige
voorziening, zal immers niet in staat zijn om binnen de korte duur van een
dergelijke procedure, namelijk enkele weken, een gefundeerde uitspraak over
een tarief of voorwaarde te doen en vervolgens te vervangen. Aangezien dit
geen reële optie lijkt, zal de rechter in een voorlopige voorziening
slechts beslissen tot schorsing van de door de NMA genomen bestuurlijke voorlopige
voorziening. In dat geval vervalt de door de NMA genomen tijdelijke maatregel,
die diende ter overbrugging van de periode tot de definitieve beslissing over
de ingediende klacht. Het geschil zal dan in volle omvang herleven. Teneinde
in dit probleem te voorzien, is in dit amendement voorgesteld om in afwijking
van de Algemene wet bestuursrecht niet de mogelijkheid te bieden tot indiening
van een verzoek tot voorlopige voorziening. De vraag die wij nog dienen te
beantwoorden is of in het VEMW-voorstel de bedoelde bestuurlijke voorlopige
voorziening op zichzelf staat, of dat deze bestuurlijke voorlopige voorziening
onlosmakelijk is verbonden met een onderliggende klachtenprocedure, het zogenaamde
"connexiteitsvereiste". Wanneer een partij dus geen klacht indient bij de
NMA, kan de NMA niet overgaan tot het opleggen van een bestuurlijke voorlopige
voorziening. Het hanteren van het connexiteitsvereiste is van belang, omdat
daarmee zeker wordt gesteld dat er uiteindelijk definitieve besluitvorming
plaatsvindt, hetgeen voorkomt dat de voorlopige voorziening voor onbepaalde
tijd in de lucht blijft hangen. Het connexiteitsvereiste geeft dus uitdrukking
aan het feit dat wij hebben te maken een voorlopige voorziening. Ook om redenen
die verband houden met de rechtsbescherming moet worden vastgehouden aan het
connexiteitsprincipe. Aangezien de bestuurlijke voorlopige voorziening wordt
gekoppeld aan de duur van de klachtenprocedure op basis van de Mededingingswet,
wordt ook de duur van de uitsluiting van het instellen van een voorlopige
voorziening in de tijd beperkt. Mede om deze reden komt het mijn fractie en
de fracties van de VVD en D66 rechtvaardig voor dat de mogelijkheid tot het
instellen van gerechtelijke voorlopige voorziening tegen de bestuurlijke voorlopige
voorziening wordt uitgesloten. Wij handhaven dan ook het door ons op dit punt
voorgestelde amendement.Voorzitter! Ik maak nog een enkele opmerking naar aanleiding van de reactie
van de minister op het amendement op stuk nr. 64. Dit amendement betreft de
DTE. De CDA-fractie deelt de opvatting van de minister dat het toezicht op
de Gaswet in deze wet moet worden geregeld. De thans voorgestelde regeling
waarbij het toezicht op de Gaswet mede is geregeld in de Elektriciteitswet
van 1998, verdient bij nadere overweging aanpassing. Het amendement zal dan
ook op dit punt worden herzien. Uitgangspunt van het amendement blijft evenwel
dat de directeur van de DTE wordt belast met het toezicht op en de uitvoering
van de Gaswet.De DTE is een gespecialiseerde toezichthouder die bij uitstek voor een
dergelijke taak is toegerust. De Gaswet moet worden beschouwd als een verbijzondering
van de Mededingingswet. De NMA is belast met de uitvoering van deze wet. De
beoordeling van individuele geschillen op basis van de Mededingingswet is
een taak die bij uitstek thuishoort bij de NMA. Het belasten van de NMA met
het toezicht op de Gaswet behoeft geen problemen op te leveren, omdat de DTE
een kamer van de NMA is. Op grond van de regelingen die zijn opgenomen in
de Elektriciteitswet wordt veiliggesteld dat er tussen de directeur-generaal
van de NMA en de directeur van de DTE voldoende overleg plaatsvindt. Wij bedoelen
hetzelfde. Het moet alleen nog even goed worden opgeschreven.Ik kom nu te spreken over het amendement op stuk nr. 70. De minister heeft
voorgesteld om de toegang tot gasopslag te beperken tot die faciliteiten waarop
artikel 24 van de Mededingingswet van toepassing is. Zij verwijst in dit verband
naar de betekenis van de zogeheten "essential facilities"-leer en het belang
van een level playing field op Europees niveau.Artikel 24 van de Mededingingswet bepaalt dat geen misbruik mag worden gemaakt van een monopolie. Volgens de minister dient de vraag
of een bepaalde machtspositie als misbruik van een machtspositie moet worden
aangeduid te worden beantwoord op basis van de zogeheten "essential facilities"-leer.
In de memorie van toelichting bij de Gaswet is ter ondersteuning van deze
opvatting gewezen op de beschikkingspraktijk van de Europese Commissie en
de daarvan afgeleide beslissingen van de NMA. De minister is daarbij voorbijgegaan
aan de in dit verband zeer belangrijke uitspraak van het Europese Hof, het
zogenaamde Bronner-arrest. In dit arrest heef het Hof zich voor het eerst
expliciet uitgelaten over de strekking van de "essential facilities"-leer.
De conclusie van het Hof komt erop neer dat van een essential facility slechts
sprake is wanneer voor het gebruik van de geclaimde essentiële faciliteit –
lees opslag – geen enkel ander alternatief beschikbaar is.De minister heeft zelf meermaals gewezen op alternatieve mogelijkheden
voor opslag, zoals het buitenland. Hoofdstuk 3 van de Mijnbouwwet maakt het
verder mogelijk dat er in de toekomst ondergrondse opslagplaatsen worden gebouwd.
Hieruit volgt dat er alternatieven voor opslag zijn, zij het dat deze veelal
hoge kosten met zich brengen. Dit alles betekent dat opslagfaciliteiten niet
als een essential facility kunnen worden beschouwd, hetgeen ertoe leidt dat
het voorgestelde amendement tot een lege huls wordt.Voorzitter! Ik heb gelijk de overige fracties er uitdrukkelijk op gewezen
dat de gasopslag noodzakelijk ter waarborging van de leveringszekerheid –
de zogeheten productieopslag – niet voor marktdoeleinden ter beschikking
mag worden gesteld. Deze functie vervult gasopslag slechts gedurende de winter
en dan nog slechts enkele weken per jaar. Opslag geschikt voor handelsdoeleinden,
de zogeheten handelsfunctie, moet evenwel voor eenieder die opereert op de
gasmarkt beschikbaar zijn. Om deze reden is er uitdrukkelijk voor gekozen
het systeem voor toegang tot gasnetten van overeenkomstige toepassing te verklaren
op gasopslag voor handelsdoeleinden. Voor een nadere toelichting verwijzen
wij naar de toelichting op het amendement van de heer Blaauw als thans geïntegreerd
in het voorliggende amendement, hetgeen nog steeds van toepassing is. Het
voorstel van de minister kunnen wij dan ook niet overnemen.Voorzitter! Iets over de reciprociteit, waarover de minister ook sprak.
In de afgelopen maanden heeft de minister zich ontpopt tot koningin van de
reciprociteit waarvoor de Fransen inmiddels ontzag hebben. De minister heeft
terecht aandacht gevraagd voor het belang van een level playing field op Europees
niveau. De CDA-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van dit argument.
Wij willen niet de gekke Henkie van Europa zijn. Wij zijn dat volledig eens
met de minister. Om deze reden overwegen wij thans ook het artikel 47 van
de Gaswet inzake reciprociteit in het amendement van overeenkomstige toepassing
te verklaren op gasopslag. Met deze regeling wordt bewerkstelligd dat er sprake
is van een evenwichtige toegang tot gasopslag op Europees niveau. Het belang
van een level playing field wordt daarmee in voldoende mate behartigd. De
CDA-fractie is zich er overigens van bewust dat deze regeling mogelijk in
het licht van het Europese recht niet houdbaar is. Bezwaarlijk hoeft dit evenwel
niet te zijn, omdat bij gebleken strijd met de Europees-rechtelijke mededingingsregels
dan de conclusie moet zijn dat het Europese verdrag de open toegang tot gasopslagfaciliteiten
verplicht. In dat geval zal de toegang tot gasopslag zich dus niet alleen
uitstrekken tot de Nederlandse gasopslagfaciliteiten, maar ook tot die in
andere lidstaten.Dank aan de minister voor haar opmerkingen over het hoogspanningsnet.
Ook dank ervoor dat zij aan de Kamer wil overlaten of dat nu 50% plus één
aandeel moet zijn of dat de overheid 100% van het net in handen wil nemen.
Wij gaan ervan uit dat het hier een vrije kwestie betreft en dat wij gezien
de uitspraken van de diverse fracties, goede hoop putten op een voor 100%
in handen komen van het hoogspanningsnet van de overheid. De minister heeft
niet gesproken over de duur van een dergelijke overheidsaandeelhouderschap.
In het verleden heeft zij steeds gesproken over een bepaalde tijdelijkheid.
Als die tijdelijkheid even lang duurt als het kwartje van Kok, dan kunnen
wij er onmiddellijk mee leven.De heer Van den Berg (SGP):Wij hebben het net gehad over het hoogspanningsnet, de elektriciteit.
Ik meen dat de heer Van den Akker ook een aantal vragen heeft gesteld over
het gasnet, het hogedrukleidingennet. Daarover heeft hij de minister bevraagd.
Ik heb er geen antwoord op gehoord. Vond hij dat een bevredigende beantwoording?
De parallel tussen de Elektriciteitswet en de Gaswet is bij hem zoek aan het
raken. Of zie ik dat verkeerd?De heer Van den Akker (CDA):Dat ziet u helemaal verkeerd. De scheiding van functies bij het landelijke
hogedrukleidingennet voor gas staan wij voor. Ik heb ernaar gekeken en gezocht
en onderzocht of ik een amendement kon indienen. Ik ben daar niet uitgekomen.
Je loopt tegen verschillende problemen aan met betrekking tot het kleineveldenbeleid,
privaatrechtelijke contracten en dergelijke. Als ik dit de minister nu zou
vragen, zou ik niet weten wat de consequenties zouden zijn. Daarom heb ik
haar gevraagd een studie op gang te brengen. De resultaten daarvan zouden
binnen afzienbare tijd, bij de behandeling van het gasgebouw dat een dezer
dagen in de Kamer ter discussie staat, aan de orde kunnen worden gesteld.
Welnu, de minister heeft daarop positief gereageerd; zo heb ik het althans
begrepen.De heer Van den Berg (SGP):Goed, maar in concrete zin komen wij met déze wet niet verder.
Ik concludeer dat het uw intentie is om de parallel tussen Elektriciteitswet
en Gaswet te handhaven waar het gaat om het publieke beheer.De heer Van den Akker (CDA):Absoluut. Dat heb ik al in eerste termijn duidelijk uitgesproken.Voorzitter! Wat het kleineveldenbeleid betreft geldt onzes inziens: het
gas blijft zitten maar de industrie kan niet langer wachten. Daarom dien ik
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat voortzetting van het kleineveldenbeleid Van den Akkervan
groot belang is; overwegende, dat substantiële verbetering van de financiële
regelingen rond opsporing en winning daarbij essentieel is;overwegende, dat ook in de omringende landen financiële afdrachtregimes
fors naar beneden zijn bijgesteld;dringt er bij de regering op aan nu op korte termijn te komen met concrete
voorstellen die al in de "Waddenbrief" van 7 december 1999 zijn aangekondigd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van den Akker. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 82 (26463).De heer Blaauw (VVD):Voorzitter! Verwijzend naar het liberaliseringstraject herinner ik eraan
dat de heer Van den Akker nog steeds zijn amendement op stuk nr. 15 heeft
staan. Is het niet, gelet op het stadium waarin wij nu verkeren, een goed
moment om dat amendement in te trekken? Of wordt dit amendement tot dinsdag
aangehouden?De heer Van den Akker (CDA):Ik wacht de antwoorden van de minister af.Mevrouw Vos (GroenLinks):Misschien is het toch goed dat u de Kamer duidelijk maakt wat op dit moment
uw gedachten hierover zijn. Bent u van plan dit amendement in stemming te
laten brengen?De heer Van den Akker (CDA):Ik wacht de beantwoording van mijn vragen door de minister af. Ik vind
overigens wél dat wij een heel eind zijn opgeschoten. Gelet op de reacties
die de minister in eerste termijn heeft gegeven, denk ik dat essentiële
bezwaren tegen onze amendementen in feite niet meer bestaan. Echter, waar
het gaat om zaken als DTE rijzen er nog juridische problemen; hoe schrijf
je zoiets op? Daarnaast verwijs ik naar de zal-bepaling met betrekking tot
het vergunningensysteem, opgenomen in het desbetreffende amendement-Blaauw.
Ik wacht de reactie van de minister af op deze voor de bescherming van de
kleinverbruikers belangrijke kwestie.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Graag spreekt de fractie van de PvdA haar dank uit voor de
wijze waarop de minister de vragen van de Kamer heeft beantwoord en waarop
zij op de wijzigingsvoorstellen heeft gereageerd. In eerste termijn hebben
wij nadere duidelijkheid bepleit over enkele cruciale zaken, waaronder de
positie van de consument tegen de achtergrond van betrouwbaarheid, betaalbaarheid
en duurzaamheid van de gasvoorziening. Ook noem ik de elementen evenwichtige
mededinging, zicht op Europese regelgeving met betrekking tot mededinging
en inzicht in de gevolgen voor de staatsinkomsten. Van belang is dat de overheid
op een zodanige wijze grip op de markt houdt, dat er voldoende garanties zijn
voor sturingsmogelijkheden om wille van de genoemde uitgangspunten.Allereerst ga ik in op de kwestie van het liberaliseringstempo. Gelet
op het feit dat de minister zich positief heeft opgesteld tegenover het PvdA-amendement
op stuk nr. 57, het "go or no go"-artikel, vinden wij onze amendementen op
de stukken nrs. 17, 18 en 58 overbodig. In 2002 zullen wij een stevige discussie
kunnen voeren op basis van de evaluaties, zulks als gevolg van het amendement
op stuk nr. 27 van onze fractie en op basis van het amendement op stuk nr.
57. Er kunnen dan nadere besluiten worden genomen over versnellen of vertragen.
Daarom heb ik de voorhangprocedure van het amendement op stuk nr. 20 enigszins
verlicht. Ik heb er vertrouwen in dat recht wordt gedaan aan de positie van
de Tweede Kamer. Wij kunnen natuurlijk ook nog gebruik maken van de verkiezingen
die voor 1 januari 2003 plaatsvinden.De voorzitter:Aangezien de amendementen-Witteveen-Hevinga (stukken nrs. 17, 18 en 58)
zijn ingetrokken, maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Vos (GroenLinks):In het amendement op stuk nr. 57 worden een aantal voorwaarden gesteld
waaraan in ieder geval moet zijn voldaan voordat tot versnelling van de liberalisering
kan worden overgegaan. Mevrouw Witteveen trekt, omdat de minister dit amendement
positief beoordeelt, de andere amendementen in. Zij had natuurlijk ook een
andere conclusie kunnen trekken, namelijk dat zij het oorspronkelijke tracé
handhaafde. Indien zou blijken dat alles prima ging, zou zij akkoord kunnen
gaan met de versnelling. Waarom heeft zij die route niet genomen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het lijkt mij belangrijk om zo goed mogelijk vast te leggen op welke punten
wij beslissingen willen nemen. Als het goed is, binden wij ons daaraan. Wat
wij dan precies in 2002-2003 doen ligt nog open. Ik wijs er nog op dat mijn
amendementen op de stukken nrs. 17 en 18 een formule bevatten op basis waarvan
besloten kon worden sneller of langzamer te gaan. Ik heb dat nu verder geconcretiseerd.
Ik heb dit naar voren gehaald, om er op een zinnige termijn een goede discussie
over te kunnen hebben.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik kan niet anders dan vaststellen dat u wel heel flink door de bocht
bent gegaan. Eerder hebt u zich tegen versnelling verzet. U hebt gisteren
heel kritisch op het wetsvoorstel gereageerd. U hebt uw zorgen geuit op vele
punten. Ik begrijp eerlijk gezegd niet hoe u nu er dan voor kunt kiezen om
de versnelling te laten doorgaan, als er maar aan voorwaarden is voldaan.
U kiest nu voor de andere kant. Ik denk dat het heel moeilijk zal worden om
op basis van deze voorwaarden straks tegen de minister te zeggen dat wij nog
niet zover zijn.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De minister heeft nog meer gezegd, maar daar kom ik straks nog even op
terug. Het voordeel van dit amendement in vergelijking tot wat er lag, is
dat nu in de wet komt vast te liggen waarop wij gaan toetsen. Dat was niet
het geval in de amendementen die er lagen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Mij valt op dat er Europese regelgeving met betrekking tot mededinging
moet zijn. Dat moet leiden tot een evenwichtige verdeling van krachten op
de gasmarkt. Betekent dit dat er in geen enkel Europees land meer sprake mag
zijn van monopolies zoals de Gasunie in ons land heeft? Moet er zodanige regelgeving
zijn, dat dergelijke private monopolies er niet meer zijn?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De monopolies van onder andere de gasunies in de lidstaten vormden een
belangrijk punt in mijn bijdrage.Mevrouw Vos (GroenLinks):Versnelling van de liberalisering van de gasmarkt mag niet zolang die
monopolies nog bestaan?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Als er geen zicht is op ontrafeling van die monopolieposities komen wij
in een moeilijke positie.Mevrouw Vos (GroenLinks):U stelt dus heel strenge voorwaarden aan die versnelling. Ik zie dat nog
niet zo gauw gebeuren.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Wij wachten af.De heer Van Walsem (D66):Op het moment van evaluatie moet er zicht op zijn dat er binnen afzienbare
tijd een einde komt aan de monopolies van gasbedrijven buiten Nederland. Wij
moeten ook kijken naar andere landen, waar de liberalisering al is gerealiseerd.
Wij hoeven natuurlijk niet het laatste land te zijn, maar er moet een uitzicht
zijn.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Zo moet het worden gelezen. Vanmorgen heb ik duidelijk gemaakt dat wij
in Nederland best van alles over de Gasunie kunnen regelen, hetgeen mij ook
best een lief ding waard zou zijn, maar dat wij onze eigen positie als enig
aardgasproducerend land in Europa daarmee fors zouden verzwakken. Het moet
gelijk opgaan. Niet voor niets is gisteren een motie-Voûte-Droste/Timmermans
ingediend over reciprociteit. Dat gaat precies hierover.Minister Jorritsma-Lebbink:Mag ik een correctie aanbrengen? Wij zijn niet het enige gasproducerende
land in Europa.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Binnen de Europese Unie zijn wij wel het grootste aardgasproducerende
land.Minister Jorritsma-Lebbink:Wij zijn wel de grootste, maar er zijn ook andere Europese aardgasproducenten.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Ik kom tot de positie van de consument in relatie tot de rol
van de overheid. In eerste termijn gaven wij aan, te hechten aan aanwijzingsbevoegdheden
door de minister op de terreinen van de netten en de aanleg van warmtenetten,
inclusief het stellen van maximumtarieven als het gaat over het transport
van gas over die regionale netten. Dat signaal heeft de minister niet naast
zich neergelegd. Mede namens de fracties van de VVD en D66 dien ik daarom
een amendement in, dat ik overigens nog niet heb gezien. Het heeft ook nog
geen nummer. Wel trek ik het gewijzigde amendement op stuk nr. 69 in.Voorzitter! In het nieuwe amendement worden de gehele opsplitsing van
de net- en handelspoten geregeld en tegelijkertijd de door mij genoemde en
gewenste aanwijzingsbevoegdheden.Verder trek ik het gewijzigde amendement op stuk nr. 73 in. Dat gewijzigde
amendement gaat over het vergunningenstelsel. Ik trek het in ten gunste van
het amendement van de VVD en het CDA. Het verschil tussen beide amendementen
zit vooral in het aspect duurzaamheid. Dat is onder andere afgedekt in het
"go or no go"-artikel, maar ik voeg er nog een paar dingen aan toe. Hierover
dien ik twee moties in. De eerste motie dien ik mede namens de fractie van
D66 in. De tweede dien ik mede namens de fracties van de VVD en D66 in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat aardgas een eindige en eenmalig te gebruiken schaarse
grondstof is;overwegende, dat conform het bestaande overheidsbeleid, in 2020 10% van
de energievoorziening duurzaam moet zijn;overwegende, dat hiermee slechts een tussendoel zal zijn bereikt, aangezien
uiteindelijk alle fossiele brandstoffen volledig uitgeput zullen zijn, waaronder
ook het Nederlandse aardgas;overwegende, dat energiescenario's van het bedrijfsleven reeds tot en
met 2060 reiken;overwegende, dat kernenergie onvoldoende perspectief biedt voor een duurzame
energievoorziening;van mening, dat bij de bepaling van het depletietempo rekening gehouden
zal moeten worden met de eindigheid van de Nederlandse en de wereldgasvoorraad,
met name in relatie tot de ontwikkeling van duurzame energie;verzoekt de regering voor dit zomerreces in een aparte notitie uit te
werken op welke wijze het Nederlandse en Europese aardgasbeleid als onderdeel
van algemeen energiebeleid kan bijdragen aan de transitie naar duurzame energie
richting 2060;nodigt de regering voorts uit hierover in Europees verband discussie te
initiëren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Witteveen-Hevinga en Van Walsem.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 83 (26463).Aangezien het gewijzigde amendement-Witteveen-Hevinga (stuk nr. 73) is
ingetrokken, maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat op de Europese top in Lissabon op 23 en 24 maart jl.
een principebesluit is genomen om de liberalisering van de gasmarkt te versnellen;overwegende, dat evenwel nog geen definitief besluit is genomen over de
voorwaarden waaronder deze versnelling zou Witteveen-Hevingamoeten plaatsvinden,
en binnen welk tijdsbeslag dit zou moeten gebeuren;overwegende, dat het wenselijk is dat de liberalisering van de gasmarkt
gepaard gaat met een level playing field en transparante marktverhoudingen;verzoekt de minister van EZ in Europees verband in overleg te treden over
bovengenoemde problematiek, en in het kader van het Europees energiehandvest
stappen te nemen met betrekking tot het creëren van een Europees level
playing field en het tegengaan van oneigenlijke concurrentie op duurzaamheid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Witteveen-Hevinga, Blaauw en Van
Walsem. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 84 (26463).Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Ter toelichting voeg ik hieraan toe dat het vooral niet gaat
om de import tegen te houden van gas uit landen van buiten de Europese Unie.
De minister suggereerde dat even hedenochtend, maar dat is niet het geval.
Integendeel, wij moeten in gezamenlijkheid proberen tot een duurzame winning
en transport van gas te komen. Over de eventuele financiering daarvan heb
ik in eerste termijn al iets gezegd. Als er andere mogelijkheden zijn om daarin
stappen te zetten en resultaten te bereiken, dan sta ik daar graag voor open.Voorts zal ik mijn fractie in overweging geven instemming te verlenen
met het amendement van GroenLinks, op stuk nr. 13, over de certificaten.Ik overweeg het amendement over biogas in die zin te veranderen dat nog
een artikel wordt toegevoegd. Daarin zou het tijdstip van inwerkingtreding
nader moeten worden geregeld, mede afhankelijk van het energiebericht, maar
vooral van de inhoud van de door de minister aangekondigde nota over het beleid
ten aanzien van duurzame energie voor de lange termijn.Voorzitter! De minister heeft ongeveer aangegeven hoe het Europese traject
zal verlopen. Ik wil nog iets horen over de positie van Noorwegen. Noorwegen
is weliswaar geen lid van de Europese Unie. Het land behoort wel tot de Europese
economische ruimte en het is heel belangrijk groot aardgasproducerend land.Voorzitter! Ik wil vervolgens iets zeggen over de privatisering en de
eigendoms- en zeggenschapsverhouding binnen de distributiebedrijven en vooral
het netbeheer. De PvdA-fractie heeft de minister gevraagd wat de gevolgen
zouden zijn van haar amendement op stuk nr. 68. Oorspronkelijk had dat amendement
nr. 32. De minister heeft dat uitvoerig uiteengezet en voor die uiteenzetting
is onze fractie niet geheel ongevoelig. Cruciaal acht ik de toezegging van
de minister om in overleg met de medeoverheden te treden voor het bespreken
van het belangrijke thema van zeggenschaps- en eigendomsverhoudingen. Ik heb
begrepen dat de VNG ons een handje zal helpen om deze ingewikkelde problematiek
goed onder de knie te krijgen. Dat schept ruimte om op geen enkele wijze een,
naar ons gevoelen wellicht onbezonnen, besluitvormingstraject in te gaan als
het gaat om het overheidseigendom van de netten. Ik ga ervan uit dat in deze
discussies ook alle opties aan de orde zullen komen met betrekking tot de
vraag: hoe zou dat eigendom uiteindelijk wel of niet geregeld kunnen worden?
De optie van het creëren van bijvoorbeeld een publieke vennootschap vind
ik aantrekkelijk. Wij zullen het proces zeer actief volgen en ideeën
ontwikkelen. Ter versterking van een dergelijk traject dien ik, mede namens
de fracties van de VVD en D66, een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat op dit moment vrijwel alle aandelen van regionale gasbedrijven
in handen van gemeentelijke en provinciale overheden zijn;overwegende, dat het eigendom van deze netten het innemen van een monopoliepositie
tot gevolg kan hebben;van mening, dat privatisering niet dan onder strikte voorwaarden toegestaan
kan worden, waarbij tenminste de aspecten betaalbaarheid, duurzaamheid, betrouwbaarheid,
veiligheid en zich daadwerkelijk voordoen van concurrentie en vrijemarktwerking
inclusief het daartoe benodigde effectieve toezicht in ogenschouw moeten worden
genomen;verzoekt het kabinet een notitie met betrekking tot voorwaarden die worden
gehanteerd bij het geven van toestemming tot privatisering aan de Kamer ter
goedkeuring voor te leggen, daarbij rekening houdende met de voorwaarden zoals
hierboven geschetst,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Witteveen-Hevinga, Blaauw en Van
Walsem. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 85 (26463).Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Dit betekent dat het amendement op stuk nr. 68 wordt ingetrokken.De voorzitter:Aangezien het amendement-Witteveen-Hevinga (stuk nr. 68) is ingetrokken,
maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voor het amendement op stuk nr. 68 komt een ander amendement in de plaats.
Met dat amendement wordt beoogd aan te geven dat de termijn die geldt als
de minister toestemming geeft voor de privatisering van distributiebedrijven,
tot na 2006 noodzakelijk is.Voorzitter! Ik vind het belangrijk nog eens de vraag te stellen: wat verstaan
wij onder marktwerking en concurrentie? Op dat punt heb ik nog onvoldoende
inzicht gekregen. Wat mij betreft kan hierover nog wel in een latere fase
gesproken worden, maar ik vind het wel belangrijk dat dit gebeurt. Wij hebben
ten aanzien van marktwerking en concurrentie het mededingingsuitgangspunt
van de NMA gehanteerd, maar misschien zijn er nog andere criteria.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil nog aandacht vragen voor de intrekking Witteveen-Hevingavan
het amendement op stuk nr. 68. Dat was een vrij fundamenteel
amendement. In eerste termijn is daarover uitvoerig gesproken en daarbij heeft
ook mevrouw Witteveen zich uitvoerig uitgelaten. Dit amendement impliceerde
het in de wet vastleggen van het principe van publiek eigendom van de desbetreffende
regionale netwerken. Dit amendement wordt nu vervangen door een ander amendement.
Nu wordt volstaan met een toestemmingsvereiste van de minister bij vervreemding.
Zo'n vereiste houdt natuurlijk geen enkele garantie in voor een publiek eigendom.
Kortom, is de intrekking van dit amendement geen enorme achteruitgang, gelet
ook op de eerdere filosofie van mevrouw Witteveen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):U heeft in beginsel gelijk. Maar ik heb niet voor niets aan de minister
gevraagd wat de gevolgen zouden kunnen zijn van het aannemen van dat amendement.
Het tumult dat is ontstaan over het amendement leggen wij niet naast ons neer.
Wat wij nu binnenhalen, is winst. Op de langere termijn zijn wij ermee gediend
dat er nu een discussieproject plaatsvindt, waarvan ik hoop dat dat een draagvlak
zal zijn voor wat wij willen. De minister heeft gezegd in overleg te gaan
met provincies en gemeenten over hun positie als aandeelhouder van de netten
en op dit moment van de handelspoten. Daarmee kun je meer draagvlak creëren,
dan met het naast je neerleggen van de toch wel forse weerstand.De heer Van den Berg (SGP):U heeft het over meer draagvlak voor wat u voor ogen staat. Maar u geeft
het op dit moment uit handen en u weet wat de opstelling van de minister is,
die daar helemaal niet tegen is. Haar toestemmingsbeleid zal dus vrij liberaal
zijn. Met andere woorden: dan is het een geheel gepasseerd station.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Nee, dat is absoluut niet het geval. In 2002 komen wij in zijn algemeenheid
te spreken over dit onderwerp, en tot dat moment kan er natuurlijk heel wat
gebeuren. Zolang de Kamer volop betrokken is bij hoe het er uiteindelijk uit
moet gaan zien, is dat een garantie. Ook gelet op het nog in te zetten discussietraject
zal de uitkomst misschien wel positiever zijn dan wij op dit moment denken.Mevrouw Vos (GroenLinks):U maakt de bocht nu wel erg fors. De versnelling is opeens geen punt meer,
terwijl de privatisering nu toch mag. Welke argumenten heeft de minister gebruikt
om u zover te brengen? Ik heb namelijk van haar niets nieuws gehoord. Wij
wisten dat zij de privatiseringsmogelijkheid liever open had gehouden. Dat
wist u ook toen u dat amendement indiende. Wat heeft u aan nieuwe argumenten
gehoord, op grond waarop u zegt dat het amendement kan worden ingetrokken?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Nieuw is de toezegging van de minister dat gepraat gaat worden met de
medeoverheden, om te bezien wat men wil. Niet ontkend kan worden dat provincies
en gemeenten tot op heden daarin een geheel eigen rol hebben gespeeld, met
hun bedrijven. De rijksoverheid en misschien ook de Tweede Kamer hebben zich
heel erg gericht op de bedrijven zelf, terwijl ik vind dat het debat met provincies
en gemeenten, dus als overheden onderling, juist moet worden georganiseerd.
Ik vind dat een heel belangrijke toezegging. Het betekent ook dat je zelf
eraan kunt meehelpen dat daarover in de verschillende gremia fatsoenlijke
debatten worden gevoerd. Verder weet ik dat er gemeenten en provincies zijn
die op het punt staan hun aandelen te verkopen. De worsteling die daarbij
plaatsvindt, is per provincie verschillend. Maar dat tijdstip ligt toch wel
erg dichtbij. Dat betekent dat je nu al een fors beslag legt op de financiële
situatie, zonder dat je daarover een behoorlijke discussie voert. Nogmaals,
als daarover een goede discussie plaatsvindt, kun je aan provincies en gemeenten
duidelijk maken dat het voor hen financieel wellicht op langere termijn veel
aantrekkelijker is dan het voteren van een som geld in één keer.
Het gaat namelijk wel om verschrikkelijk veel geld. Het is toch een actuele
kwestie. Het is mede de politiek in Den Haag geweest, die daar aan de zijlijn
naar heeft staan kijken.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik vind dat u aantal zaken volledig door elkaar haalt. Het creëren
van een draagvlak is één ding en het voeren van gesprekken is
altijd van belang. Maar wij zijn hier bezig met wetgeving waarin wij een aantal
principiële zaken dienen vast te leggen en dat is een ander ding. Door
wetgeving weet iedereen wat de spelregels zijn. Nu haalt u een duidelijke
spelregel – die u zelf heeft voorgesteld – van tafel en u wilt
dat de minister in gesprek gaat. Daardoor kan de minister vanaf dit moment
toestemming geven tot privatisering, terwijl u die ongewenst acht. Ik vind
dat een onbegrijpelijke actie en ik begrijp werkelijk niet dat de PvdA op
deze manier dit amendement van tafel haalt, terwijl dit zo'n principieel punt
voor haar was.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):U kunt niet zeggen dat de minister hiermee de vrijheid krijgt om toestemming
te geven voor privatisering. Het is belangrijk dat u zich realiseert dat bij
de Elektriciteitswet veel lichtere artikelen aan de orde zijn inzake de privatisering.
In deze wet zullen wij de zaak beter regelen dan bij de Elektriciteitswet.
Maar op basis van de Elektriciteitswet zijn de provincies en gemeenten met
de nutsbedrijven al behoorlijk gevorderd – hoever, hangt af van het
desbetreffende nutsbedrijf – met hun plannen met betrekking tot de verkoop
van hun aandelen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik constateer dat het eerdere verzet van de PvdA en haar terechte zorg
om het publieke belang, als sneeuw voor de zon verdwijnen. Het lijkt er bijna
op alsof u deze amendementen voor de bühne heeft ingediend en die nu
met het grootste gemak weer intrekt. Ik vind het uitermate teleurstellend.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het is niet met groot gemak gegaan. Wat betreft uw opmerking over de bühne,
zeg ik: wie de schoen past, trekke hem aan. Ik heb die amendementen absoluut
niet voor de bühne ingediend. Ik heb gewoon waargenomen wat dit amendement
teweeg heeft gebracht. Wat heb ik er dan aan om bij dit amendement te blijven –
terwijl ik mij afvraag of er überhaupt een meerderheid voor was, maar
dat terzijde – als ik tegelijkertijd weet dat ik toch niet bereik wat
ik wil? Dan ben ik mijn eigen weerstand aan het creëren. Dat is toch
niet realistisch? Ik zou mijn eigen glazen ingooien!De heer Marijnissen (SP):Ik wil mij graag bij de twee vorige sprekers aansluiten en blijk geven
van mijn verbijstering over het wegsijpelen van het laatste greintje positivisme
bij de PvdA. Ik vind uw verdediging niet erg sterk. U zegt dat er veel weerstand
is. Sinds wanneer hebben sociaal-democraten de neiging hun mening op te geven
als er veel weerstand is? U heeft een fundamentele positie ingenomen, zoals
van de kant van de SGP terecht is opgemerkt. U heeft een fundamentele opvatting
met betrekking tot privatisering, zeker waar het de regio's betreft. Ik heb
u in eerste termijn complimenten gemaakt voor het amendement op stuk nr. 68,
omdat ik dacht dat er daarmee weer iets gloorde. Maar nu verdwijnt alles in
één keer! Ik vind uw motivatie ontoereikend, met name als u
zegt dat het veel geld kost. Op dat punt wil ik graag opheldering.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):In de eerste plaats meen ik dat het fundamentele standpunt van de PvdA
recht overeind blijft. Hiermee worden wegen gecreëerd om dichter bij
het nagestreefde doel te komen. Het gaat om heel veel geld! En dat is geld
van Nederlandse burgers. Ook bij u in de provincie Brabant is er sprake van
democratie en dat geldt ook voor andere provincies. In veel gevallen heeft
de besluitvorming plaatsgevonden op basis van democratische beginselen. Ik
vind dat je fatsoenlijk met elkaar om moet gaan als het gaat om de verdeling
van geld. Dus als er binnen die democratisch gekozen organen andere ideeën
leven, dan moet je daarover praten, ook al zou het om slechts een stuiver
gaan. Ik ga niet over dat geld, behalve dan als inwoner van de provincie Drenthe.De heer Marijnissen (SP):Volgens mij haalt u een aantal dingen door elkaar. In antwoord op een
interruptie van mevrouw Vos zei u zojuist dat de overheid misschien een aantal
dingen niet zo goed heeft gedaan. Wat bedoelde u daarmee? Bedoelde u dat de
tekorten die zijn ontstaan bij de provincies en de gemeentes misschien maken
dat zij nu bevattelijker zijn voor die "suikerpoppen", dat vele geld dat zij
nu kunnen incasseren bij verkoop?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Of het nou gaat over tekorten of niet, er worden in ieder geval levendige
discussies gevoerd over het verkopen van bedrijven. Als zij dat geld ontvangen,
kunnen zij daarvan heel mooie dingen doen voor de burgers. Dat lijkt mij vanuit
hun positie bezien een volstrekt legitieme redenering.De heer Marijnissen (SP):Het gaat hier om wetgeving in dit deel van de Staten-Generaal. Dat is
heel iets anders dan een afweging van een gemeente of een provincie die eenmalig
een hoop geld kan ontvangen. Dat is van een totaal andere orde. Dat brengt
mij toch op de vraag wat zich hier in politiek opzicht heeft voorgedaan. Mevrouw
Witteveen heeft hier gisteren met een redelijk grote vastberadenheid en duidelijkheid
haar kritiek op de wet geformuleerd. Zij heeft de amendementen gemotiveerd
ingediend. Dat was zeer terecht. Die kregen de steun van mijn fractie. Ik
was er erg voor. Ik heb politiek vastgesteld dat de Partij van de Arbeid moet
vaststellen dat D66 en de VVD op veel punten tot een vrijage met het CDA zijn
overgaan. Voelde zij zich een beetje eenzaam worden of zo?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik voel mij helemaal niet eenzaam, ik voel mij juist gesterkt door de
positie waarin de PvdA nu verkeert. Ik denk dat de heer Marijnissen even vergeet
dat ik gisteren al letterlijk het woord "geschrokken" heb genoemd bij de discussies
over het amendement. Het was dus belangrijk om de afweging en conclusies te
horen bij de vraag "hoe ga je verder?". Daar heeft de minister vanochtend
het nodige over gezegd. Dat is gewoon realistisch.De heer Marijnissen (SP):De minister memoreerde vanmorgen nog dat dit wetsvoorstel een jaar geleden
is ingediend. Mevrouw Witteveen hield gisteren haar termijn. Wij zijn twaalf
uur verder en nu schrikt zij in een keer van protesten. Dan klopt er iets
niet in haar voorbereiding van een jaar, of er is politiek iets gebeurd.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De heer Marijnissen zegt dat er misschien iets niet klopt in de voorbereiding.
Ik moet inderdaad zeggen dat ik door het amendement tot het inzicht ben gekomen
dat het moment van verkoop wel ontzettend dichtbij ligt. Ik heb ook nog gegevens
gekregen. Die sneeuwbal is mede aan het rollen gebracht door alles wat rondom
deze Kamer met de Elektriciteitswet is gebeurd. Ik wijs verder helemaal niet
aan waar het precies zit, maar het is gewoon een feit. Ik wil graag dat daar
de nodige gesprekken over gevoerd worden. Dat kunnen wij misschien bagatelliseren,
maar die gesprekken gaan wel ergens over.Voorzitter! Dan ga ik in op mijn amendement op stuk nr. 31 over het mijnbouwactiviteitenplan.
De minister heeft gezegd dat het deels overbodig is en deels onwenselijk.
Gelet op hetgeen bij de Derde Energienota door ex-minister Wijers is gezegd –
geen liberalisering zonder transparantie – zijn wij voornemens om dit
amendement in stemming te brengen.Het toezicht en de toegang tot de netten. De fractie van de Partij van
de Arbeid zal steun geven aan de amendementen op de stukken nrs. 63 en 64.
De exclusieve contracten van de Gasunie met de distributiebedrijven –
het amendement van de heer Stellingwerf op stuk nr. 59 – zouden enige
tijd gehandhaafd moeten worden om de leveringszekerheid en de relatief lage
prijzen voor de bescherming van de afnemers te waarborgen. Ik heb nog geen
contact gehad met de heer Stellingwerf. Dat zal in het weekend plaatsvinden.
Ik ga ervan uit dat wij eruit komen. Ik ga er ook van uit dat de heer Van
den Akker zich positief in dat overleg zal bewegen.Het amendement op stuk nr. 21 over opslag trek ik in ten gunste van het
amendement op stuk nr. 70 van het CDA.De voorzitter:Aangezien het amendement-Witteveen-Hevinga (stuk nr. 21) is ingetrokken,
maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Verder trek ik het amendement op stuk nr. 22 in, gelet op het standpunt
van de minister dat dit voldoende geregeld is in andere wetgeving, zoals de
Algemene wet bestuursrecht. Over de amendementen op de stukken nrs. 24, 25
en 26 zal ik met mijn fractie nader beraad plegen.De voorzitter:Aangezien het amendement-Witteveen-Hevinga (stuk nr. 22)
is ingetrokken, maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dan kom ik op de Mijnbouwwet. Hoe eerder er wordt gekomen tot uitvoering
van de motie-Witteveen-Hevinga over het kleineveldenbeleid, waarover wij een
brief van de minister hebben ontvangen, hoe beter. Tegelijkertijd wil ik niet
dat het tempo waarin wij verdergaan met de behandeling van de Mijnbouwwet,
wordt vertraagd. Ik zeg niet dat de minister dat heeft gezegd, maar ik constateer
dat er al een hele tijd is verstreken na de tweede schriftelijke inbreng van
de zijde van de Kamer. Gelet op wat zich in het veld afspeelt, denk ik dat
de rechtszekerheid van de burgers er enorm mee gediend is, wanneer wij tot
een spoedige afronding van de Mijnbouwwet kunnen komen.De heer Van den Akker heeft een motie ingediend over het kleineveldenbeleid.
Deze lijkt mij overbodig, omdat zij precies lijkt op die van ons. De minister
heeft bij brief aangegeven hoe zij deze uitvoert en zij heeft vanochtend het
nodige gemeld over waar zij mee bezig is.De heer Van den Berg (SGP):Mijnheer de voorzitter! Ik wil om te beginnen de minister oprecht danken
voor haar heldere beantwoording, zoals wij van haar gewend zijn. Dat geeft
meteen duidelijkheid omtrent posities. Op een aantal punten heeft zij vragen
van mijn fractie kunnen wegnemen en zaken kunnen ophelderen. Over de meer
fundamentele problematiek moeten wij constateren dat er een duidelijk verschil
in visie is tussen dit kabinet en de SGP-fractie, in het bijzonder wat betreft
de waardering van marktwerking als zodanig en liberalisering en privatisering
van de nutsvoorzieningen in het bijzonder. Het bijzondere karakter van de
nutsvoorzieningen blijft een essentieel punt voor mijn fractie, waarbij begrippen
als marktwerking en privatisering met de grootst mogelijke waarborgen en zorgvuldigheid
moeten zijn omkleed. Ik zeg dis niet dat zij nooit aan de orde kunnen komen.Ik heb in eerste termijn gezegd dat ik bij de voorbereiding en behandeling
van deze Gaswet een iets andere opstelling meende te proeven bij verschillende
fracties en bij het kabinet dan bij de Elektriciteitswet. Ik hoorde de minister
in haar beantwoording veel meer over publiekrechtelijke waarborgen spreken
dan wij vorig jaar bij de Elektriciteitswet gewaar konden worden. Wat dat
betreft meen ik een positieve ontwikkeling te kunnen signaleren. Ik ben wel
teleurgesteld over de uiteindelijke keuze van de PvdA-fractie, die bij de
ontknoping van dit debat heel anders lijkt te zijn dan toen wij begonnen.
Daar ga ik niet verder op in, want daar heb ik bij interruptie al iets over
gezegd. Dat doet een deel van de winst teniet die ik meende te kunnen zien
gloren.Voorzitter! Ik wil deze tweede termijn niet gebruiken om nog allerlei
vragen te stellen. Dat lijkt mij niet op z'n plaats. Wij hebben een uitvoerige
en gedegen voorbereiding gehad. Ik wil nog drie thema's kort aanroeren, daarbij
de positie van onze fractie aan de orde stellen en dan tot een voorlopige
conclusie komen.Het eerste punt is de versnelde liberalisering. Mijn fractie blijft van
mening dat wij niet sneller behoeven te gaan dan de Europese richtlijnen ons
voorschrijven, en dat is 2007. Een verdere versnelling zou alleen mogelijk
zijn om dwingende redenen en met bijzonder stringente waarborgen. Daarover
is wel het een en ander gezegd en er liggen amendementen voor die enige steun
kunnen bieden voor publiekrechtelijke garanties, maar de absolute noodzaak
van die versnelling is mij nog niet gebleken.Ik ben wel positief gestemd over het feit dat wij, als de amendementen
daartoe worden aangenomen, nog een moment krijgen waarop wij nader kunnen
beslissen over "go or no go", zoals dat wordt uitgedrukt. Dat geldt in het
bijzonder voor de amendementen op de stukken nrs. 27 en 57 betreffende de
evaluatie. Voor mijn fractie is dat een belangrijk punt. Ik hoop dat die amendementen
in ieder geval zullen worden aanvaard. De minister heeft zich er niet tegen
verzet. Ik betrek daar ook nog eens het amendement op stuk nr. 67 bij. Vorige
week hebben wij daar ook al over gesproken bij het algemeen overleg. De in
de wet gestelde termijnen kunnen via dit amendement namelijk niet alleen worden
versneld, maar zouden ook kunnen worden vertraagd. Als de combinatie van deze
drie amendementen wordt aanvaard, is dat voor mijn fractie een buitengewoon
belangrijk gegeven, omdat wij dan op een later moment nog een verantwoorde
beslissing kunnen nemen. Dit is het eerste belangrijke blokje voor mijn fractie.Een tweede voor ons zeer essentieel punt is de tuinbouw. Ik heb daar in
eerste instantie al over gesproken. In die discussie is een drietal elementen
te onderscheiden. Het eerste is het moment van liberalisering. Er is daarop
een amendement ingediend dat dit moment markeert op 2004. Het amendement van
de PvdA is inmiddels ingetrokken. Mijn fractie vindt 2004 nog vrij snel. Wij
hadden liever de Europese termijn van 2007 gezien of, zoals de sector vraagt,
2005. Dat amendement komt dus niet helemaal tegemoet aan onze visie op dat
punt.Het tweede probleem is dat van de dreigende beschikking van de NMA. Collega
Stellingwerf heeft daarop een amendement op stuk nr. 59 ingediend. Er komt
nog een amendement van collega Van den Akker, maar dat heb ik nog niet gezien
en ik kan dat dus nog niet beoordelen. Ik ben wel gevoelig voor zijn waarschuwing
voor juridische problemen als wij voor de andere weg zouden kiezen. De minister
zal zeker op dat nieuwe amendement ingaan. Ik vraag haar dan ook aan te geven
of er geen juridische voetangels en klemmen liggen op de weg die het amendement
op stuk nr. 59 ons voorhoudt. Zij heeft gezegd op zichzelf geen bezwaar te
hebben tegen dit amendement. Wij moeten dit echter heel goed doorgronden,
want wij zijn er niet bij gebaat, de sector allerminst, wanneer wij een bepaalde
weg kiezen, ook in de wetgeving, die later op grond van Europese regelgeving
tot grote problemen blijkt te leiden. Wij willen op dit punt absoluut een
goede, heldere oplossing die ook uit juridisch oogpunt zo betrouwbaar mogelijk
is voor de betreffende sector.Het derde probleem bij de tuinbouw is de warmtekrachtkoppeling. Ik heb
begrepen dat de minister daarover nog in overleg is en dat wij daarover nadere
voorstellen en nota's krijgen. Ik hoop dat dit traject goed zal verlopen.
Een goede regeling voor de tuinbouw is dus het tweede voor
mijn fractie belangrijke punt. Er zijn positieve ontwikkelingen te signaleren,
maar het gehele pakket is onzes inziens nog niet volstrekt bevredigend en
doorzichtig in zijn houdbaarheid.Het derde voor mijn fractie zeer fundamentele punt is de kwestie van de
privatisering, met name de overheidseigendom van de infrastructuur. Het heeft
mij zeer bedroefd dat het amendement op stuk nr. 68, waar ik juist met sympathie
naar keek, is ingetrokken en vervangen door iets wat veel minder garantie
biedt voor een deugdelijke publieke controle. Ik betreur dat zeer. Het biedt
ruimte aan ontwikkelingen die onomkeerbaar zijn. Bij interruptie heb ik al
met de heer Van den Akker gesproken over het landelijke hogedrukleidingennet.
Wij beiden zijn het wel eens over de intenties, maar hoe het uitpakt, is onduidelijk.De garanties bij de verdere versnelling van de liberalisering, de kwestie
van de tuinbouw en de overheidseigendom zijn voor mijn fractie essentiële
ijkpunten die onze opstelling ten aanzien van het wetsvoorstel als geheel
in gezamenlijkheid zullen bepalen. Dat betekent dat ik op dit moment over
onze opstelling jegens het voorstel nog geen eindoordeel kan geven, omdat
op alle punten die ik noemde nog amendementen of moties zijn ingediend. Bovendien
wacht ik graag het antwoord van de minister in tweede termijn af. Ons eindoordeel
over dit wetsvoorstel kunnen wij derhalve pas nadien bepalen.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Mijnheer de voorzitter! Ik ben blij dat de minister, ondanks mijn afwezigheid
tijdens haar eerste termijn, toch uitgebreid is ingegaan op het door mij in
eerste termijn naar voren gebrachte. Die afwezigheid hield verband met een
verplichting in een andere zaal in dit gebouw. Gelukkig was de heer Van den
Berg mede aanwezig om oor en oog te zijn voor onze fracties.De minister heeft in haar eerste termijn nogmaals haar geloof in de marktwerking,
ook waar het gaat om de onderhavige publieke diensten, beleden. Ik denk dat
dit, gezien vanuit haar uitgangspunten, op zichzelf niet zo merkwaardig is,
maar het moet mij wel van het hart dat die inzet van een liberalisme toch
wel heel erg sterk op deze terreinen heeft doorgewerkt, en blijkbaar ook in
het brede kabinetsbeleid. Onze fracties kijken daar toch anders tegenaan.
Het gaat hier om publieke voorzieningen en eerste levensvoorwaarden. Daarvoor
zijn weliswaar alternatieven denkbaar, maar wij hechten toch aan een belangrijke
overheidsinvloed op dit terrein. Ik zal daar nog op terugkomen bij de bespreking
van een aantal amendementen.Daarnaast gaat het ook om belangrijke publieke aspecten die de afgelopen
dagen nader in discussie zijn geweest, zoals duurzaamheid, betrouwbaarheid,
leveringszekerheid, enzovoorts. Wat in ieder geval van belang is, is dat de
zorg voor de infrastructuur in onze visie toch ook een belangrijke overheidstaak
is. De vergelijking die de heer Van den Akker eerder maakte tussen autowegen,
waterwegen, elektriciteitswegen en gaswegen snijdt wat ons betreft hout. Ik
was er alleen teleurgesteld over dat hij bij het trekken van die vergelijking
op een gegeven moment niet meer doorredeneerde. Bij het gas beperkte hij het
gaswegenstelsel tot het hoofdnet, terwijl het toch om het totale stelsel gaat.
Het onderscheid in verantwoordelijkheden tussen de rijksoverheid en lagere
overheden is er natuurlijk, maar het blijven uiteindelijk toch allemaal overheden.
Dat aspect heb ik uiteindelijk in de conclusie gemist. Helaas heeft mevrouw
Witteveen ook op dit punt een nogal forse terugtrekkende beweging gemaakt.
Ik ben bang dat dit dan in 2002 een gepasseerd station zal blijken te zijn.
Ik wil met betrekking tot de versnelling het volgende zeggen: ga uit van het
oorspronkelijke scenario en bezie pas na de evaluatie of een versnelling wenselijk
is dan wel acceptabel.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het is duidelijk dat de Tweede Kamer aan het woord is wanneer privatisering
aan de orde is. Ik neem aan dat de heer Stellingwerf zichzelf serieus neemt.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Uiteraard. Wij zullen in 2002 ook weer van harte met u meedoen als het
gaat om het overeind houden van die belangrijke publieke taken. Door de omslag
die mevrouw Witteveen heeft gemaakt en die zij zojuist ook bij interruptie
nader heeft toegelicht, wordt mijn verwachting voor de discussie in 2002 wat
minder hoopvol. Wij zouden in ieder geval daaraan hebben willen vasthouden.
Jammer genoeg kunnen wij het amendement op dat punt dus nu ook niet meer steunen.
Dat betreuren wij.Ik ga nog even door op die versnelling. Met name de tuinbouwsector heeft
behoefte aan zekerheid op dit punt. Men krijgt enig uitstel tot 2004. Dat
is in ieder geval winst, maar ik denk dat wij op dit punt zeker ook aan het
oorspronkelijke amendement van mevrouw Witteveen hadden moeten blijven denken.
Die sector heeft in ieder geval behoefte aan een geleidelijke aanpassing.
Dat vraagt tijd en dat lijkt mij, ook gezien de langjarige investeringen,
heel begrijpelijk. Het amendement-Blaauw ligt er gelukkig nog wel. Ik heb
ook niet de indruk dat dit amendement zal worden ingetrokken. Onze steun voor
dat amendement is uiteraard aanwezig. Verder is er mijn eigen amendement met
betrekking tot de ontwerpbeschikking van de NMA. Met deze amendementen kan
er dan in ieder geval op andere terreinen voor de sector tot een stuk verlichting
worden gekomen.Ik heb vanmorgen via de draadomroep gehoord dat de minister welwillend
stond tegenover het amendement, zij het dat er nog een tekstaanpassing nodig
zou zijn. Ik heb, gezien het tijdgebrek, daar nog niet naar kunnen kijken.
Morgen wil ik, ook in overleg met zowel mevrouw Witteveen als met vertegenwoordigers
van het ministerie, bezien in hoeverre die aanpassing mogelijk is. Ik heb
verder even kunnen kijken naar het amendement van de heer Van den Akker. Ik
heb het gevoel dat wij hetzelfde doel willen dienen, maar een verschillende
weg kiezen. Ook daarover zullen wij in het weekend wel helderheid kunnen krijgen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):U suggereerde, althans zo heb ik u verstaan, dat ik het amendement over
de tuinders heb ingetrokken en dat wij daarmee zouden zeggen dat wij het niet
meer eens zijn met uitstel tot 2004. Ter voorkoming van misverstand wijs ik
erop dat het tegendeel het geval is. Gelet op het feit dat er twee versnellingsamendementen
waren, heb ik er één ingetrokken, maar wij blijven voorstander
van uitstel voor de tuinders. Het leek mij goed dat nog even
voor de duidelijkheid te zeggen.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Ik leefde in de veronderstelling dat u langer uitstel wenste en dat dat
nu bij dezen van tafel is.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Nee, we zaten precies op hetzelfde tempo als de andere amendementen daarover.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Dan was dat een misverstand, dat bij dezen uit de weg is geruimd.De minister is bereid met de sector te overleggen over de warmtekrachtkoppeling.
Ik heb in de verschillende vakbladen gezien dat zij heel doelgericht een aantal
werkbezoeken aan kassencomplexen heeft gebracht. Ik neem aan dat zij daar
toen op z'n minst inzicht heeft gekregen in de kern van het probleem. In die
zin ben ik op zich wel blij met het feit dat zij weer gaat overleggen, maar
kan ik mij bijna niet voorstellen dat de minister nu geen zicht heeft op het
probleem.De minister heeft in haar eerste termijn gesuggereerd dat het oplossen
van het probleem voor de tuinders ten koste zal gaan van de belangen van burgers.
Dat is natuurlijk niet onze bedoeling. Ik zie ook niet zozeer een tegenstelling
tussen die belangen. Het gaat ons om een vorm van rechtvaardigheid jegens
de tuinbouwsector. Ik zei al, dat men fors heeft moeten investeringen in de
aanpassingen en daarom de tijd moet krijgen om de omslag te maken. De burgerconsument
gaat er in die tijd in ieder geval niet op achteruit, hooguit krijgt hij een
(verondersteld) voordeel iets later in beeld.De minister wil zomin mogelijk bijzondere regelingen over het thema duurzaamheid
en milieu. Ook hier moet de markt in combinatie met de regulerende energiebelasting
haar werk doen. De minister heeft in eerste termijn aangegeven dat de vraag
op dit moment groter is dan het aanbod. Indirect heeft de REB daar natuurlijk
wel invloed op. Echter, de REB vloeit uiteindelijk weer terug naar de consument.
Met het door GroenLinks voorgestelde amendement om tot een opslag op gastransport
te komen, zou geld vrijgemaakt kunnen worden om direct te investeren in die
duurzame oplossingen. Op die manier kan wellicht aan de aanbodzijde het nodige
worden gedaan. Ik heb er in beginsel wel sympathie voor. De minister heeft
er nogal afhoudend op gereageerd in het wetgevingsoverleg. Ik hoor graag haar
definitieve oordeel over dit amendement.Dan het afstandsonafhankelijke tarief. De minister vindt het volstrekt
helder dat voor afstand moet worden betaald. Dat is op veel terreinen het
geval en zal volgens haar hier ook moeten. Volgens mij gaat het hier vooral
om een wijze van benaderen. Je kunt het ook benaderen vanuit de optiek van
solidariteit of vanuit de optiek van de analogie. Stroom, water en vele consumentenproducten
verschillen niet in prijs. Eventuele extra kosten worden omgeslagen over het
totaal van de hele infrastructuur. Dat vind ik een heel acceptabele, verantwoorde
en verstandige oplossing. Een dergelijke situatie kennen wij bijvoorbeeld
ook bij de postbezorging. Vandaar het postzegeltarief. Het versturen van een
brief naar Terschelling is niet duurder dan het versturen van een brief binnen
Amsterdam. Het afstandsafhankelijke tarief zal naar verwachting een opwaartse
druk leggen op het tarief voor de kleinverbruiker, naast natuurlijk de prijsverschillen
in de verschillende regio's. Dat kan volgens mij ook als een nadeel worden
gezien. Tevens zou de inzet van milieuonvriendelijke brandstoffen, zoals olie
en kolen, kunnen worden bevorderd. Tenminste in een persbericht brengt de
UNA naar buiten dat zij overweegt enkele van haar elektriciteitscentrales
te laten overschakelen op stookolie. Men noemt een prijsverschil van 4 cent
per kubieke meter. Als de minister het daarmee niet eens is, zal zij daarop
naar ik aanneem nader ingaan.Voorzitter! Er hebben zich gedurende het debat forse bewegingen voorgedaan
op een groot aantal onderdelen. Het grote aantal amendementen, maar ook het
grote aantal ingetrokken amendementen laat dat ook zien. Wij hadden het voornemen
een aantal in onze ogen cruciale amendementen te steunen, maar helaas zijn
enkele ervan ingetrokken. Ik doel met name op de amendementen over de overheidszeggenschap
over de gasnetten en de versnelling. Dat laatste hadden wij graag willen terugdraaien,
maar hiervoor is absoluut niet meer een meerderheid aanwezig in de Kamer.
Dat betreuren wij. In ieder geval zullen die aspecten zwaar voor ons wegen
bij het eindoordeel over dit wetsvoorstel. Gezien de ingewikkeldheid van de
diverse amendementen kan ik dat eindoordeel nu nog niet geven.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Prof. Kikkert, hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit,
zei het als volgt: "Geen wetenschapper ter wereld is er ooit in geslaagd in
het algemeen aan te tonen dat dienstverlening door het bedrijfsleven goedkoper
is dan dienstverlening door de overheid. Privatiseren is vooral een uiting
van de tijdgeest, van de opkomst van een nieuw rechts, ook in Nederland. Een
algemeen-wetenschappelijke rationalisatie is er niet". Als men mij niet wil
geloven, zal men deze hooggeleerde professor toch wel moeten geloven! Maar
ik realiseer mij dat argumenten niet altijd helpen.Voorzitter! Vanmorgen is veel tijd besteed aan de details en slechts weinig
aan de basisgedachte van het wetsvoorstel. Misschien had ik toch voor een
ideologische benadering moeten kiezen. Ik heb aan mevrouw Witteveen en de
minister de vraag gesteld wat de klant ermee opschiet. De minister heeft enkele
algemene argumenten genoemd waarop ik graag wil reageren. Zij stelt dat de
prijzen wel degelijk zullen gaan dalen en noemde onder meer Zweden als voorbeeld.
Daar is echter nog geen sprake van een stabiele situatie omdat de markt op
dit moment herverdeeld wordt. Dat gaat, net als straks in Nederland, gepaard
met stuntaanbiedingen omdat bedrijven een positie willen verwerven. Wat dat
betreft zijn de VS een beter voorbeeld omdat daar de liberalisatie al enige
tijd achter de rug is. Mijn voorbeeld in eerste termijn kwam daar dan ook
vandaan, maar daar heb ik de minister helaas niet over gehoord. Overigens
bedraagt de stijging van de stroom- en gasprijzen in Nederland in de periode
1990-1998 een kwart respectievelijk de helft van de prijsindex voor gezinsconsumptie.
De prijsindex in 1990 is gesteld op 100 en is in 1998 gestegen tot 121,8.
De prijsindex voor gas was in dat jaar 111 en voor elektriciteit slechts 106. De marges in Nederland zullen dus ontzettend klein zijn omdat
wij al zulke lage prijzen hebben voor klein- en grootverbruikers. De cijfers
die ik net noemde, zijn inclusief belastingen en heffingen en exclusief liberaliseringDe DTE is optimistisch over de prijsverlagingen in de komende jaren, die
immers kunnen worden gekoppeld aan de prijsverlagingen voor de grootverbruikers.
Maar de DTE beschermt kleinverbruikers alleen zolang zij nog beschermde klant
zijn. Wat de minister betreft, duurt dat slechts tot 2004. Daarna komt de
aap en de mouw, zo zeg ik tegen mevrouw Witteveen en de heer Van den Akker.
Dan kunnen zij echter niet meer terug.De minister zegt ook: de consumenten willen kunnen kiezen, zodat zij met
hun voeten kunnen stemmen. Dat vond ik het minst overtuigende deel van haar
betoog. Dat is immers erg twijfelachtig. Uit een onderzoek van de Consumentenbond
bleek dat de leden van de 30 aangeboden thema's de liberalisatie op de 28ste
plaats zetten. Zo groot is dat probleem blijkbaar niet. Kennelijk neemt ook
de Consumentenbond zijn leden op dit punt niet al te serieus. Ik hoorde de
minister vanmorgen zeggen dat de gedachte van onvrijheid onder brede lagen
van de bevolking leeft als het gaat om het gas. Dan komt weer de prepay op
de proppen, want dan kunnen wij anders gaan inkopen. In Energie Nederland
van 1 februari 2000 staat echter: "De gasbetaalmeter die hierbij wordt gebruikt,
is aanmerkelijk duurder dan de reguliere gasmeter. Per deelnemend huishouden
zou het nieuwe betaalsysteem circa ƒ 100 per jaar meer kosten." Ik
heb al uiteengezet – en dat is bevestigd door de minister met een hoofdknikje –
dat de prijsverlaging voor de consument erg weinig zal bedragen. Die ƒ
100 krijgt men nog niet eens bij elkaar. Waarom zouden die mensen dan een
prepayapparaat aanschaffen?Mijnheer de voorzitter! De minister heeft een vergelijking gemaakt met
de telecommarkt. Daar wil ik even op ingaan. Op het moment dat zij dat zei,
dacht ik: daar zit wat in, daar moet ik even over nadenken. Ik heb erover
nagedacht en ik moet zeggen dat ik denk dat de vergelijking niet opgaat, omdat
de telecommarkt een booming markt is. Daarmee wil ik zeggen dat de tik weliswaar
goedkoper kan zijn, maar dat ik zeker weet dat voor negen van de tien Nederlanders
het bedrag rechts onderaan op de rekening nu veel hoger is dan voor de privatisering
het geval was.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik kan melden dat de markt voor de draadtelefonie helemaal geen groeimarkt
is. Daar had ik het vanmorgen over. Het ging over de verlaging van de kosten
van de infrastructuur via de toezichthouder. Wij hadden het vanmorgen over
de zaken waarbij KPN monopolist is en de private eigenaar dankzij de toezichthouder
de tarieven moet verlagen. Daar is geen sprake van een groeimarkt.De heer Marijnissen (SP):Ik merk op dat de hele telecommarkt een expanderende markt is, waarop
de omzet jaar in jaar uit met dubbele cijfers stijgt. Dat is een heel andere
zaak dan bij de gasdistributie, want wij proberen juist de gasconsumptie te
verlagen. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat die zal stijgen.Mijnheer de voorzitter! Ik kom tot de eigendom van het transportnet. Feitelijk
hebben wij het over twee onderdelen, zoals ik alle deelnemers aan dit debat
niet hoef te vertellen, namelijk het hogedruknet en het lagedruknet. Gisteren
bleek dat een Kamermeerderheid, bestaande uit minimaal PvdA, CDA, GroenLinks
en SP – ik neem aan dat dit ook geldt voor de twee woordvoerders van
de kleine christelijke partijen – voorstander is van een publiek eigendom
van het hogedruknet. Ook voor de lagedruknetten zou er een Kamermeerderheid
zijn als het CDA geen gekunsteld onderscheid zou maken tussen die netten.
Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Stellingwerf. Hij sprak zojuist
zijn verbazing uit over de enorme positiewisselingen die gedurende dit debat
hebben plaatsgevonden. Ik vind dit buitengewoon teleurstellend, vooral wat
de PvdA-fractie betreft. Ik zou mevrouw Witteveen willen confronteren met
een passage uit een interview in Energie Nederland met haar fractievoorzitter,
de heer Melkert. Daarin staat: "Het netwerk is een natuurlijk monopolie dat
onder strikte overheidscontrole moet blijven. Privatisering met overdracht
van zeggenschap aan marktpartijen is voor het beheer van het netwerk een brug
te ver. Daar staat voorop dat het algemeen belang niet vervreemd mag worden".
Dat zijn heel andere woorden dan die welke ik in tweede termijn van mevrouw
Witteveen heb gehoord. Wat mij vooral erg teleurstelt, is haar motivatie.
Iedereen heeft het recht, vind ik, bij voortschrijdend inzicht of gezien de
overtuigingskracht van de minister te zeggen: ik zie het nu anders. Dat pleit
zelfs voor iemand, vind ik. Echter, het rumoer uit provincies en gemeenten
vind ik een bijzonder opportunistisch argument als wij hebben over wetgeving.
En wij hebben het hier over wetgeving. Het gaat over de heel fundamentele
vraag of de infrastructuur in overheidshanden moet blijven omdat het een nutsvoorziening
betreft. Ik vind het rumoer onder PvdA-wethouders of -gedeputeerde of colleges
van B en W of colleges van gedeputeerde staten echt van ondergeschikt belang.
Als ik hoor zeggen dat men er nu over gaat praten en er later op terugkomt,
denk ik dat degenen die veronderstellen dat het autonome proces van liberalisering,
de tijdgeest enz. maken dat het gaat om een achterhaalde discussie in 2002,
gelijk hebben.Mijnheer de voorzitter! Onlangs analyseerde DHV Water de verschillen tussen
de geprivatiseerde Engelse en de publieke Nederlandse waterleidingbedrijven.
Dit is interessant voor de minister die vanmorgen in reactie op een interruptie
van mij zei: ik zou ook wel het water willen privatiseren. Ik breng dit ter
sprake, omdat het een illustratie is van hoe het in zijn algemeenheid gaat
met het privaat bezit van netwerken.Minister Jorritsma-Lebbink:Er is ook een onderzoek door hetzelfde bedrijf gedaan naar de vergelijking
tussen de publieke watervoorziening in Groot-Brittannië voor de privatisering
en daarna. Dat is veel interessanter.De heer Marijnissen (SP):U mag de resultaten dan zo dadelijk wel in tweede termijn geven, ik heb
het niet onderzocht. Ik ga u nu confronteren met de resultaten van een onderzoek
van DHV Water op een punt dat ik graag naar voren wil brengen.Minister Jorritsma-Lebbink:U maakt een vergelijking die niet te maken is.De heer Marijnissen (SP):Ik moet er nog aan beginnen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik ken de resultaten van het onderzoek al, dus u hoeft die vergelijking
niet meer te maken. U zou moeten uitgaan van de situatie in Engeland vóór
de privatisering, toen de publieke watervoorziening bar slecht was.De heer Marijnissen (SP):Dat heb je natuurlijk als Thatcher aan de macht is. Zij was toen eigenlijk
al begonnen met het beknibbelen op overheidsvoorzieningen. Dat gold overigens
niet alleen voor de netwerken, maar ook voor de gezondheidszorg en het onderwijs.
En natuurlijk kan iedereen in Nederland nu zeggen dat er private scholen moeten
komen omdat de collectieve scholen zo slecht zijn, waarop u dan zegt: die
waren al slecht en daarom moeten er private scholen komen. Ik vind dat de
overheid er daarom voor moet zorgen dat er een goed netwerk is van scholen,
in de gezondheidszorg en voor de watervoorziening.Voorzitter! Weliswaar niet voor de minister, want die weet het allemaal
al, maar wel voor mijn collega's zou ik dan toch even die vergelijking willen
maken. Wat waren de conclusies uit de situatie op de Engelse markt? Ik citeer:
"De privatisering moet tot lagere prijzen leiden, maar de kostenverlaging
gaat over het algemeen ten koste van de investeringen in de infrastructuur."
"Meer water verkopen kan niet en de prijzen mogen niet omhoog vanwege de geldende
prijslimiet. Om meer winst te maken, moeten de kosten dus omlaag. Het makkelijkst
is te besparen op investeringen en het is algemeen bekend hoe groot de verliezen
in Engeland zijn als gevolg van het weglekken van water." "Ik denk echter
dat men in Engeland onderschat heeft welke invloed de commerciële markt
heeft. Als de aandeelhouders niet zoveel winst zouden opeisen, zou het een
veel beter systeem zijn."Mijnheer de voorzitter! Ik ben toe aan mijn conclusie; althans, aan mijn
voorlopige conclusie, want wij zullen zo dadelijk nog het antwoord van de
minister kunnen beluisteren, al ben ik bang dat wij fundamenteel niet erg
veel nieuws zullen horen. Mijn voorlopige conclusie is dat de voordelige kanten
van de huidige organisatie van de nutsbedrijven voortkomen uit de eenvoudige
regelgeving waarmee volstaan kan worden. Er is een extra mogelijkheid om niet
alleen als wetgever, maar ook als eigenaar te sturen op basis van publieke
belangen als veiligheid, milieu, energiebesparing en leveringszekerheid. De
nadelen van privatisering van netwerken zijn een enorme stijging van het aantal
regels en van de handhavingskosten, de meetkosten en de factureringskosten
en een sterke stijging van de salarissen van het management. Er moet winst
gemaakt worden, wat bij nutsbedrijven niet of in mindere mate geldt. Er worden
hoge kosten gemaakt voor reclame en marketing. En wij mogen bij al deze discussies
niet uit het oog verliezen dat wij nu over een nutsvoorziening praten, waarbij
bereikbaarheid en gelijke kwaliteit voor iedereen gegarandeerd moet zijn.En als de minister dan zo overtuigd is van de voordelen van privatisering,
zou ik haar dan eens een voorbeeld mogen geven van een sector waarbij wij
ook vraagtekens kunnen zetten? Het opsporingspercentage bij misdrijven is
in ons land 11. Dat is niet veel, dat is zelfs erg weinig. Als wij nu eens
de politie gingen privatiseren, zodat er per stad verschillende vormen van
politie zouden zijn, dan kan ik de minister verzekeren dat het opsporingspercentage
omhoog zou schieten. Dit is niet zomaar een theoretische benadering, want
in Amerika is het gevangeniswezen allang geprivatiseerd. Wanneer zegt deze
minister nu dat wij vooral niet zouden moeten privatiseren, terwijl zij vindt
dat wij dit bij het gas, ook een nutsvoorziening, toch vooral wél zouden
moeten doen.Tot slot. Ik vond eerlijk gezegd dat de minister vanmorgen – ik
heb er overigens diepe bewondering voor dat zij haar hele verhaal 2,5 uur
staande en zonder enige hapering heeft kunnen voltooien – haar roeping
als hoogleraar in de neoliberale leerstellingen gemist heeft. Haar betoog
behield een erg hoog theoretisch gehalte bij de fundering van haar standpunt
en het blijft voor mij de vraag waarom wij nu discussiëren over een nieuwe
Gaswet. Waarom moeten wij sneller gaan dan Europa van ons wil? Waarom zouden
wij roomser zijn dan de paus? Waarom wil deze minister liberaler zijn dan
Bolkestein?De heer Blaauw (VVD):Voorzitter! Het is altijd verbazingwekkend hoe hier vergelijkingen met
het Verenigd Koninkrijk worden gemaakt, een land waar de laatste 50 jaar nauwelijks
geïnvesteerd is in welke infrastructuur dan ook. Misschien moet men eens
op vakantie gaan aan de andere kant van de Noordzee in plaats van altijd en
eeuwig naar de zongebieden en het strand te gaan. In Engeland moet nog zeer
veel gebeuren op het gebied van infrastructuur. Daar wordt men mee geconfronteerd
nu privatisering optreedt. Nu blijken allerlei private bedrijven opeens de
boosdoeners te zijn, maar het is de overheid geweest.Door bijna iedereen is het bedrijf UNA genoemd. Ik zit in het UNA-gebied
en als UNA met zijn prijzen omhoog gaat, dan ga ik fietsen naar een ander
bedrijf. Dan zal er een ander bedrijf zijn dat elektriciteit kan leveren tegen
lagere tarieven. UNA zal dus een andere weg moeten vinden.Voorzitter! De minister zei in haar antwoord over de wetgeving terecht
dat gezocht wordt naar een samengaan en een goede balans tussen publieke voorzieningen
en de private keuze van bedrijven en consumenten. Met de vele amendementen
is een goede balans ontstaan voor een Gaswet waarmee wij de toekomst met vertrouwen
tegemoet kunnen zien. Het belang van de kleine consument is er nu ruim in
verwerkt.Ik ben zeer verheugd over de grote steun die ik heb gevonden voor mijn
amendement op stuk nr. 72. Alhoewel het een jaartje korter is dan de tuinbouw
wil, is ruimte gecreëerd om de sector een goede overgangsperiode te bieden
om in te groeien in de nieuwe systematiek.Ik ben wel enigszins verbaasd als ik hoor dat wij een NMA hebben die wetgeving
die hier wordt geaccordeerd, naast zich neer kan leggen. Bestaande contracten
die in lijn zijn met de gedachtegang die wij hier hebben geëtaleerd over
de positie van de tuinbouw, kunnen door de NMA niet gewoon op de schroothoop
worden gegooid. Volgens mij heeft de minister de mogelijkheid om een aanwijzing
te geven, waarbij de NMA wat dit deel van de wet betreft pas kan optreden
wanneer deze elementen in werking gaan treden. Anders zitten wij in een merkwaar dige situatie. Dan zouden allerlei amendementen en moties door de
NMA naast zich neergelegd kunnen worden. Ik vind dit belangrijk. Het mag niet
zo zijn dat wij hier veel moeite doen om te komen tot een goede benadering
van de liberalisering voor de diverse groepen en dat vervolgens door een instantie,
die naar ik meen valt onder de minister van Economische Zaken, onderuit wordt
gehaald.Voorzitter: BiesheuvelDe heer Blaauw (VVD):Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 72 kan een ongewenst neveneffect
hebben. Volgens mij kunnen bedrijven die op bedrijventerreinen of industrieterreinen
zitten, wel degelijk tot een constructie van clustering komen waarbij men
uit de positie van beschermd afnemer komt. De memorie van toelichting noemt
een bepaalde vorm die wordt afgeraden. Als het gaat om een concern met meerdere
vestigingen of filialen, wordt het gebruik per vestiging of filiaal gemeten.
Hetzelfde geldt voor de gemeenschappelijke voorziening in een blok of wijk,
bijvoorbeeld verwarming. Dat vind ik wat anders dan wanneer enkele bedrijven
op een terrein besluiten een inkoopbedrijf te organiseren dat losstaat van
deze gedachtegang. De bepaling in de wetgeving is erop gericht om juist de
beschermde afnemer die zwak is te beschermen en ruimte te geven tot het moment
van liberalisering. Dat mag geen negatief neveneffect hebben voor degenen
die wel willen voortgaan in de vaart der volkeren van liberalisering.Het is dus een flink pakket amendementen, betrekking hebbend op diverse
terreinen, met medeondertekening en kruisondertekening. Ik vind dat wij een
behoorlijk eind op de goede weg zijn met de opslag, de transparantie en de
transporten.Het amendement op stuk nr. 74, door mij en de heer Van den Akker ingediend,
heeft betrekking op het van kracht worden van het vergunningensysteem na 1
januari 2004, ervan uitgaand dat de totale liberalisering per die datum van
kracht wordt. Ik hecht er zeer aan dat dit na 1 januari 2004 gebeurt. In die
zin is er dus sprake van een dwingende bepaling, alhoewel zeer veel elementen
in het amendement kan-bepalingen zijn. Ik heb begrepen dat de minister er
problemen mee heeft dit in de Wet energiedistributie op te nemen. Ik heb voor
die wet gekozen, omdat ik vind dat zowel het element gas als het element elektriciteit
gelijkwaardig moet worden behandeld. Als de minister gas liever in de Gaswet
heeft en elektriciteit liever in de Elektriciteitswet, maar het gestelde in
het amendement verder een goede gedachte vindt, dan heb ik er geen enkel probleem
mee als de ambtenaren twee nota's van wijziging opstellen, zodat gas in de
Gaswet komt en elektriciteit in de Elektriciteitswet. Dan hoeft dit niet noodzakelijkerwijs
in de Wet energiedistributie te komen. Ik ben benieuwd naar de reactie van
de minister. Als wij elkaar op dat punt kunnen vinden, dan bereiken de indieners
van het amendement daarmee – de heer Van den Akker heeft het amendement
medeondertekend – dat er een voorziening is voor de consument als het
gaat om leveringszekerheid, voorzieningenzekerheid en betrouwbaarheid.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Mijn fractie heeft met het laatste geen enkel probleem. Het
belangrijkste is dat dit op de een of andere manier in de wet komt. Dat geldt
zowel voor de Gaswet als voor de Elektriciteitswet. Essentieel is echter dat
het amendement automatisch in werking treedt op het moment van liberalisering.
Dat is een heel belangrijk punt.De heer Blaauw (VVD):Voorzitter! Dat is cruciaal. Wij hebben beide in onze inbreng gezegd dat
de kleine consument dadelijk toch in een zwakkere positie zit. Wij willen
die consument zekerheid geven wat betreft zijn voorziening, zodat hij niet
ineens in de wind, in de kou of zonder licht zit. Dat is de gedachtegang,
alhoewel andere elementen uiteraard ook worden meegewogen. Die staan allemaal
in de diverse artikelen van het amendement. Ik zie het antwoord van de minister
met belangstelling tegemoet.Aan het eind van mijn inbreng in eerste termijn heb ik een amendement
ingetrokken en dat vervangen door de motie op stuk nr. 76. Er zijn echter
wat problemen met de formulering van de motie. Om de commotie daarover op
te vangen, wil ik de motie graag vervangen. Het gaat overigens om enkele kleinere
wijzigingen.De voorzitter:De motie-Blaauw/Van den Akker (26463, nr. 76) is in die zin gewijzigd,
dat zij thans luidt:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de Wet belastingen op milieugrondslag een aantal regelingen
is opgenomen dat een fiscaal voordeel toekent aan personen die met behulp
van bepaalde energiebronnen, zoals wind, water en biomassa, energie opwekken
(artikelen 360 en 36r WBM);overwegende, dat deze regelingen zijn gerelateerd aan de wijze waarop
energie wordt opgewekt;van mening, dat in het kader van een doelmatige energievoorziening niet
alleen de wijze van opwekking, maar ook een optimaal gebruik van brandstof
centraal moet staan;van mening, dat een persoon die door een optimaal gebruik van brandstof
aantoonbaar een bijdrage levert aan een doelmatige energievoorziening, zoals
bij WKK het geval is, recht zou moeten hebben op een fiscaal voordeel;verzoekt de regering bij de voorziene wijziging van de Wet belastingen
op milieugrondslag een zogenaamd "blauwecertificatensysteem" op te nemen,
waarin personen die een bijdrage leveren aan een doelmatige energievoorziening,
geheel of gedeeltelijk vermindering van de belasting wordt verleend middels
een overdraagbaar certificaat waarin de omvang van het recht op gehele of
gedeeltelijke vermindering van de belasting is vermeld,en gaat over tot de orde van de dag.Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 86 (26463).Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter! Ik bedank de minister voor haar heldere beantwoording, die
overigens tot mijn teleurstelling een breder kader ontbeerde. Zij viel met de deur in huis door in te gaan op de vragen van de Kamerleden,
terwijl ik van haar kant graag aangegeven had willen zien wat de achterliggende
motivatie en noodzaak zijn geweest die ten grondslag hebben gelegen aan de
voorliggende liberaliseringsoperatie, inclusief de doelen die zij daarbij
voor ogen heeft.De minister heeft de verwachting uitgesproken dat de gasprijs zal dalen,
maar voor ons is dat nog niet zo heel duidelijk. Verder heeft zij gewezen
op de keuzevrijheid die de consument krijgt, hetgeen zij beschouwde als grote
winst. Mijn fractie heeft daar echter toch wel wat vraagtekens bij. Keuzevrijheid
is natuurlijk belangrijk, maar een aantal andere aspecten zijn ook van cruciaal
belang. Ik denk daarbij aan de kwaliteit van de dienstverlening, de leveringszekerheid
en een milieuverantwoorde aanpak. Kortom, die keuzevrijheid moet niet te zeer
gezien worden als een soort absoluut doel waar elke consument in Nederland
op zit te wachten. Heel veel mensen zullen het gevoel hebben alles verder
prima te vinden, als ze het gas maar op een goede manier en tegen een redelijke
prijs kunnen krijgen. Overigens had ten aanzien van het aspect dat de consument
meer te zeggen zou moeten hebben, nog een andere weg bewandeld kunnen worden,
namelijk die van betere inspraak van consumenten bij bedrijven, waardoor ze
meer grip krijgen op de gasmarkt. Wat ons betreft zijn liberalisering en marktwerking
daarbij niet de beste en de enige middelen.Ten aanzien van de aardgasbaten heeft de minister gezegd dat Nederland
er macro-economisch gezien op vooruit zal gaan en dat de toekomst er wat dat
betreft zonnig uitziet. Mijn indruk is echter dat een deel van de baten dat
anders in Nederland zou blijven, door de Gaswet toch in het buitenland terechtkomt.
Ook verschillen de minister en mijn fractie van mening over de manier waarop
aangekeken moet worden tegen de vraag of opbrengsten uit deze publieke sector
wel of niet voor publieke doelen ingezet zouden moeten kunnen worden.De minister heeft gezegd dat door de liberalisering bestaande monopolies
doorbroken worden. Kortom, er waren altijd al monopolies, maar het wordt er
nu alleen maar beter op. Op zichzelf heeft de minister daar wel gelijk in,
alleen, die monopolies vielen wel binnen één systeem van publieke
functies, een overheidsgereguleerd systeem. Nu gaan wij die monopolies vrijmaken
en in de markt zetten. Ik vind dat wij te zeer toegaan naar een situatie waarin
er allerlei private monopolies zijn, met alle negatieve aspecten van dien.
In die zin vind ik het een heel slechte zaak dat de machtsconcentratie van
de Gasunie blijft bestaan, dat deze speler in de markt op een heel breed front,
onder meer als het gaat om leverantie, transport en vaststelling van tarieven,
een dominante positie krijgt, hetgeen tot misbruik van die positie zou kunnen
leiden. Daarom is de minister gedwongen om er een forse hoeveelheid regelgeving
tegenover te zetten. De Raad van State heeft dat ook gesignaleerd. De vraag
is dan ook of dit afdoende werkt om misbruik tegen te gaan en om gelijke toegang
voor iedereen te garanderen. Wat ons betreft zou de scheiding tussen het net
en de leverantie absolute voorwaarde moeten zijn voor privatisering. Overigens
ben ik het niet met de minister eens als zij zegt dat de vergelijking met
de Elektriciteitswet niet opgaat. Dat was een heel andere situatie. Het gaat
hier om het creëren van een monopoliefunctie in een private markt. Het
netwerk is een monopolie. Ik meen dat het cruciaal is om dat af te splitsen
en in overheidshanden te geven.Toen ik vroeg hoe de minister zeker kan weten dat de controle en de handhaving
zodanig zijn dat de Gasunie in haar functie als speler op de markt van gasleveranties
geen gebruik maakt van gegevens die zij als netwerkbeheerder heeft gekregen,
zei zij dat zij ervan overtuigd was dat het goed werkt en dat zij het anders
niet had gedaan. Ik vind dat wel een erg mager antwoord. De minister is natuurlijk
van alles wat zij hier brengt overtuigd, want anders zou zij het nooit doen.
Ik wil echter argumenten horen van de minister hoe zij kan garanderen dat
die belangenverstrengeling niet optreedt en dat die administratief gescheiden
sectoren ook werkelijk gescheiden zijn en niet toch stiekem informatie uitwisselen.Gaat de minister onderzoeken of het mogelijk is om het hoofdgasnet af
te splitsen? Wat zullen de consequenties daarvan zijn? De heer Van den Akker
zei dat de minister dat al heeft toegezegd, maar ik zou graag van de minister
willen horen of zij dat inderdaad heeft gedaan.Als het gaat om de toegang blijft mijn fractie een sterk voorstander van
een ander systeem, namelijk een gereguleerde toegang tot het net, zeker in
de situatie waarin de Gasunie eigenaar blijft van het hoofdtransportnet. Die
toegang moet daarom heel secuur en helder worden geregeld. Wij vinden dat
geen duidelijk onderdeel van het wetsvoorstel. Het vraagt om een zeer sterk
toezicht. Dat geeft weer extra problemen als het gaat om regelgeving en toezicht.
Daar had een andere oplossing voor moeten kunnen worden gekozen.Het commoditydienstensysteem pakt relatief slecht uit voor de kleine afnemers
met een onregelmatige afname en goed voor de grote afnemers met een gelijkmatige
afname. Ik blijf dit een heel vreemde uitkomst van een systeem vinden. Mij
is niet helder geworden hoe de minister heeft kunnen oordelen dat dit een
reëel en rechtvaardig systeem is. De minister zegt dat het nu ook al
zo is en dat de kleine afnemer er alleen maar op vooruit zal gaan. Waar baseert
zij dat op? Kan zij dat aan de Kamer duidelijk maken? De stadsverwarming heeft
ook een afnamesysteem waardoor men wel eens in de problemen zou kunnen komen.
Een relatief kleine afnemer, met onregelmatig gebruik, is dat niet juist degene
die via de stadsverwarming zijn warmte betrekt? Die belanden dan in een nadelige
positie.Mijn fractie is blij dat er een zekere oplossing wordt gevonden voor de
tuinders, namelijk door het uitstellen van het moment dat tuinders geen gebonden
klant meer zijn. Dat is een goede oplossing, maar fundamenteel blijft er een
probleem. Dit systeem frustreert namelijk energiebesparing en warmtekrachtkoppeling.
Dat kan nooit de bedoeling zijn. Zou het niet zo moeten zijn dat wanneer er
een duidelijk aanwijzing is dat een milieudoel gefrustreerd wordt door een
dienstensysteem, er ingegrepen wordt? Ik vind het wat te mager om af te wachten
of gesprekken tussen Gasunie en tuinders en anderen tot oplossingen leiden.
Zou het niet van belang zijn dat de toezichthouder, die toetst op redelijkheid,
een zaak als energiebesparing erbij betrekt? Ik vind het, als het om die toezichthouder gaat, van belang dat er nu
een amendement ligt, waarin staat dat de DTE in beeld moet worden gebracht
en dat die de taken ten aanzien van de Gaswet moet uitvoeren. Ik ben daar
een groot voorstander van. Mijn fractie zou echter graag zien dat de taak
van die DTE enigszins verbreed wordt. Daarom wil ik de volgende motie aan
de Kamer voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de voorwaarden voor aansluiting op, toegang tot en gebruik
van het net én de nettarieven een belangrijke rol spelen bij het al
dan niet van de grond komen van duurzame vormen van energieproductie en energiebesparing;constaterende, dat de Dienst toezicht elektriciteitssector een sleutelrol
speelt bij het vaststellen van en het toezicht op deze voorwaarden en tarieven
voor de elektriciteitssector en wellicht ook voor de gassector;constaterende, dat zowel in de Gaswet als in de Elektriciteitswet aanknopingspunten
ontbreken om het milieubelang te betrekken bij het toezicht op en het vaststellen
van voorwaarden en tarieven;verzoekt de minister op korte termijn voorstellen te doen om de bevoegdheden
en taken van de DTE zo te wijzigen dat ook milieubescherming, bevordering
van duurzame energieproductie en energiebesparing een rol dienen te spelen
bij het toezicht op en het vaststellen van voorwaarden en tarieven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid M.B. Vos. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 87 (26463).Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb de minister ook nog een vraag gesteld over de leveringszekerheid
voor de beschermde afnemers. Er is nu een leveringsplicht aan de gebonden
klanten. De enige uitzondering is dat er een redelijkheid van levering moet
zijn. Er bestaat blijkbaar een situatie waarin niet in redelijkheid aan het
gasbedrijf gevraagd kan worden om te leveren. Ik heb de minister gevraagd
wie dit vaststelt en of hier criteria voor zijn. Kan de minister hier iets
over zeggen?Voorzitter! Mijn fractie vindt het van belang dat ook na vrijmaking –
op welk moment dit ook zal zijn – de kleine afnemer gegarandeerd levering
van gas heeft. Ik vind de zorgplicht, zoals deze nu geformuleerd is, niet
vergaand genoeg. De formulering geldt heel duidelijk voor de huidige situatie,
dus zolang men een gebonden klant is. Er wordt heel duidelijk gesteld dat
elke individuele gebonden klant op die leveringszekerheid kan rekenen. Die
formulering is niet gekozen voor de toekomstige situatie. Dat zou wel moeten
gebeuren. Kan de minister hier nader op ingaan? Zij heeft zojuist in haar
beantwoording al aangegeven dat zij erop vertrouwt dat de markt die leveringszekerheid
op een goede wijze zal regelen en dat zij dit graag aan zelfregulering wil
overlaten. Zij zei dit in antwoord op opmerkingen van fracties die pleitten
voor behoud van het vergunningenstelsel. Het lijkt me dat juist op dit punt,
ook in de toekomstige situatie van de vrije klanten, de leveringszekerheid
gegarandeerd moet zijn voor de kleine klant. Ik ben het overigens eens met
fracties die ervoor pleiten het vergunningenstelsel ook straks te behouden.
Ik steun het desbetreffende amendement graag. Het is in ieder geval een stap
in de goede richting. Ik heb de minister gevraagd of het niet van belang is
om een maximumtarief vast te stellen om ook in de verdere toekomst een vinger
aan de pols te kunnen houden. Zij doet dat nu niet.Een andere vraag betreft de regeling van de aansprakelijkheid. Het kan
tot zeer vervelende schade leiden, als de kleine en kwetsbare klanten een
tijd zonder gas komen te zitten. Kan de minister daar nog iets over zeggen?Voorzitter! Ik heb verder een vraag gesteld waarop het antwoord voor mij
niet geheel helder was. Stel dat het van belang is dat er een regionaal net
wordt aangelegd in verband met een warmtekrachtinstallatie die gas nodig heeft
en de neteigenaar en de netbeheerder voelen niet voor aanleg van een net.
Heeft de minister dan de mogelijkheid een aanwijzing te geven, als netaanleg
noodzakelijk is voor het collectief belang?Voorzitter! Ik wil nog een aantal opmerkingen maken over het milieu. De
minister heeft duidelijk gemaakt dat het milieu geen doel is van deze wet
en dat regeling daarvan op andere plekken thuishoort. Ik ben het daar niet
mee eens. Het betreft hier een wet die een duidelijk raakvlak heeft met belangrijke
milieuelementen. Ik vind dat het milieu in een tijd waarin wij voortdurend
bezig zijn met energiebesparing en klimaatproblemen, een integraal onderdeel
moet zijn van wetgeving. Wij laten een kans liggen als wij dit niet doen.
Ik zie eerlijk gezegd niet waarom bepaalde doelen zoals bescherming van bepaalde
groepen klanten en redelijke en reële tarieven, wel doelen kunnen zijn
die geregeld worden in wetgeving en een doel als duurzame ontwikkeling niet.
Ik vind het zeker in deze tijd niet logisch dat de minister dit zo anders
plaatst. Ik ben het daar niet mee eens. Ik vind dat deze taak duidelijker
moet worden verankerd in de wet. Ik heb op dat punt ook een paar amendementen
ingediend. In het amendement op stuk nr. 12 wordt voorgesteld om de zeer algemeen
geformuleerde taak van de gasbedrijven dat zij moeten zorgen voor doelmatig
en milieuhygiënisch gebruik van gas door henzelf en de afnemers, te concretiseren
via een algemene maatregel van bestuur. Zolang er geen concrete, toetsbare
criteria worden vastgesteld, blijft het een open deur. Ik vraag mij daarbij
af waar die gasbedrijven dan aan moeten voldoen. Als wij er echt iets van
willen maken, zullen de criteria vastgelegd moeten worden. Daarmee wordt een
level playing field voor alle gasbedrijven aangegeven en dat is prima voor
de markt. Graag verneem ik van de minister waarom zij dat absoluut afwijst.Mijn fractie heeft voorgesteld om bij AMvB een certificaat op te stellen
op basis waarvan de klant kan zien of gas op een milieuverantwoorde wijze
geproduceerd is. De minister voelt daar zeer weinig voor en vindt dat dit
aan de markt moet worden overgelaten. Het lijkt mij dat de overheid daar toch
een rol in kan en moet spelen. Het gaat om een keuzevrijheid en de klant heeft
de zekerheid dat het Vosom "goed geproduceerd" gas gaat. De overheid heeft daarin een rol. Ik onderschrijf de redenering van de minister
dus niet op dit punt.De minister vond het in het specifieke voorbeeld van Rusland ook gevaarlijk,
omdat het de Russen wel erg moeilijk wordt gemaakt met de eisen dat gas op
verantwoorde manier moet worden gewonnen en dat er niet te veel lekkage mag
zijn. Zij vond het van groot belang als ook in Rusland de economie wordt geholpen
door gas af te nemen. Op zichzelf ben ik het met dit laatste eens, hoewel
de Russische politiek op dit moment niet erg plezierig is. Ik ben het ermee
eens dat een land ondersteund moet worden, juist als het om verbeteringen
van gasleidingen en gasvoorzieningen gaat, maar ik pleit dan eerder voor een
en-en-benadering. Het kan voor een land een stimulans zijn als men weet dat
de klanten er prijs op stellen dat het gas uit niet lekkende leidingen komt
en uit gebieden waar geen kwetsbare natuur kapot wordt gemaakt. Wij kunnen
duidelijk maken dat klanten dit op prijs stellen. Ik pleit voor een en-en-benadering
vergelijkbaar met de gang van zaken ten aanzien van de duurzame productie
van hout. Enerzijds willen wij dat de klant het hout graag koopt en anderzijds
willen wij ontwikkelingslanden helpen, hun plantages te verbeteren.Ik vind het jammer dat de minister bij voorbaat het gehele idee van heffing
op het transporttarief uit de wet schrapt. Ik kan dat ook niet helemaal volgen.
Ik ben van mening dat de REB een ander, op zichzelf effectief instrument is.
Het kan nodig zijn om uit een beperkte heffing op het nettarief bepaalde initiatieven
en investeringen in duurzaamheid en in energiebesparingen te bekostigen. Ik
kan niet goed volgen waarom dat element nu al uit de wet gehaald moet worden.
De minister zegt dat duurzaam geproduceerd gas nog een probleem is. Zij wil
zich daar overigens ook niet mee bemoeien, omdat dit een taak van de bedrijven
is. Als geconstateerd moet worden dat dit niet van de grond komt en dat het
reëel is om investeringen te ondersteunen op dat vlak, kan zo'n netheffing
een aardig instrument zijn. Ik wil die kans niet onmiddellijk van de hand
doen.Voorzitter! Ik kom ten slotte op twee voor mijn fractie cruciale onderdelen
waarop de PvdA ook voor mijn fractie belangrijke amendementen heeft ingediend,
te weten het eigendom van het net en de versnelling van de marktopening. Het
is voor mijn fractie van cruciaal belang dat de infrastructuur – de
netten – bij het publieke bestel blijft. De netten zijn van groot belang
voor een eerlijke toegang tot de gehele voorziening, zowel voor afnemers als
leveranciers, en voor de leveringszekerheid. Van cruciaal belang is ook welke
investeringsbeslissingen er worden genomen, juist bij een net waar iedereen
gebruik van moet maken. Wij vinden dan ook dat dit bij de overheid moet blijven.
Dat is voor ons een principieel punt, ook bij de beoordeling van het wetsvoorstel.
Dit moet zowel voor het hoofdgasnet als voor het lagedrukgasnet gelden. Wij
kunnen de PvdA dan ook moeilijk volgen als zij zo'n principieel punt inlevert
voor gesprekken die blijkbaar overal in het land moeten plaatsvinden. Heldere
regelgeving in de wet wordt ingeleverd voor onduidelijke uitkomsten in het
veld. Ik vind de argumentatie dat men op het laatste moment is overvallen
door allerlei rumoer weinig steekhoudend. Men heeft zich voorbereid en wist
dat het moeilijk kon liggen. Het gaat uiteindelijk om de vraag wat je principieel
in een wet moet regelen. Ik kan mij eerlijk gezegd niet voorstellen dat mevrouw
Witteveen zo gemakkelijk, van gisteren op vandaag, dat cruciale amendement
op stuk nr. 68 intrekt. Datzelfde geldt ook een beetje voor de versnelling
van de markt, waarvan zij tot nu toe heeft gezegd dat men daaraan niet moet
beginnen, omdat er nog zoveel onduidelijk is en er zoveel risico's zijn. Mevrouw
Witteveen had ook een andere weg kunnen kiezen, namelijk om bij AMvB de mogelijkheid
voor versnelling in te bouwen. Zij heeft echter voor het omgekeerde gekozen:
versnelling mag, mits aan een aantal voorwaarden voldaan is.Haar opmerking over de Europese regelgeving vind ik overigens wel interessant.
Zij zegt in feite dat monopolieposities zoals die van de Gasunie er niet meer
zouden moeten zijn, althans dat er sprake zou moeten zijn van ontvlechting.
Ik vind dat een heel interessante voorwaarde waaraan ik haar graag zal houden.De heer Marijnissen wees er ook al op, maar als ik terugdenk aan het optreden
van de heer Melkert die in deze Kamer het debat over de liberalisering aan
de orde heeft gesteld, dan is het mij volstrekt duister waar de PvdA op dit
punt nu staat nu zij bij de eerste de beste testcase in deze Kamer de cruciale
punten weggeeft. De heer Melkert vroeg zich namelijk af of wij nog wel verder
moeten gaan op deze weg. Hij sprak vooral over bepaalde cruciale onderdelen,
zoals de eigendom van de netten en het publieke belang daarvan. Ik kan de
inzet van de fractievoorzitter van de PvdA terzake nu niet heel serieus nemen.
Ik vind dat een jammerlijke constatering, omdat de PvdA-fractie een belangrijke
rol was gaan spelen in het debat over de vraag of wij wel zo verder moeten
gaan met de liberalisering.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Ik wil de discussie niet herhalen, maar het lijkt mij verstandig
bij de overweging het feit te betrekken dat gisteren, toen de eerste spreker
aan het woord was, namelijk de heer Van den Akker van het CDA, het mij volstrekt
duidelijk werd dat het amendement waarschijnlijk verworpen zou worden. Dat
is voor de Partij van de Arbeid ook een signaal geweest zich af te vragen
hoe het voorstel zo goed mogelijk overeind gehouden kon worden. Ik denk dat
wij daar redelijk in geslaagd zijn.De voorzitter:Alvorens u antwoordt, mevrouw Vos, verzoek ik u tevens te gaan afronden.Mevrouw Vos (GroenLinks):Daar houd ik rekening mee, voorzitter.Ik vind eerlijk gezegd dat dit argument niets meer te maken heeft met
bepaalde uitgangspunten en principes. Het klinkt als een gelegenheidsargument.
Ik vind het jammer dat het zo is gegaan. Ik had het liever anders gehad.Als ik naar dit wetsvoorstel kijk, met in gedachten het idee dat liberalisering
en marktwerking geen doel op zichzelf mogen zijn, vind ik alles overziende
het een slechte keuze. Het probleem in de huidige situatie is niet zodanig
dat er iets heel anders moet komen. Het is uitermate krakkemikkig dat wij
blijkbaar niet anders kunnen dan een aantal private monopolies in de markt
houden en zelfs de gelegenheid geven tot privatiseren. Blijkbaar is het zo
dat al die bedrijven, wanneer wij het net in overheidshanden willen houden,
het niet zullen redden op een liberale markt. Waar zijn wij
dan mee bezig? Wat is dit voor een operatie, waarbij men zo op twee gedachten
hinkt? Ik zou liever voor een duidelijke weg kiezen: beperk je tot wat Europa
maximaal vraagt en ga niet verder met deze liberalisering. Ik constateer bovendien
dat er wel erg veel regelgeving nodig is om die markt op een fatsoenlijke
manier te laten werken. Mijn fractie was al niet enthousiast, dat was duidelijk.
Maar gezien het verloop van het debat tot nu toe zullen wij zeer waarschijnlijk
deze Gaswet niet steunen.De vergadering wordt van 18.02 uur tot 18.12 uur geschorst.De voorzitter:Het streven is erop gericht dit debat zonder dinerpauze af te ronden.
Met uw aller medewerking moet dat ongetwijfeld lukken.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik dank de Kamer voor haar inbreng in tweede termijn. Ik stel
het buitengewoon op prijs dat alle woordvoerders op een heel positief-kritische
manier hebben deelgenomen aan het debat. Zij hebben in tweede termijn laten
merken dat zij ook bereid zijn om samen met mij te proberen om dit wetsvoorstel,
waar het in haar ogen nog niet geheel conform haar wensen was, zoveel mogelijk
in haar richting bij te stellen, zodanig dat wij aan het eind van de rit een
wetsvoorstel krijgen dat ook kan rekenen op een breed draagvlak in de Kamer.Ik zal in tweede termijn dezelfde volgorde aanhouden als ik in eerste
termijn heb gedaan en zal derhalve beginnen met het belang van de consument
en de versnelde liberalisering. Mevrouw Vos en de heer Marijnissen hebben
elke keer weer gevraagd: waarom toch dit alles? Ik denk dat ik het nog maar
een keer moet herhalen, alhoewel dat zowel in de schriftelijke voorbereiding
als in eerste termijn ook al gezegd is. Het is heel simpel. Allereerst was
er een Europese richtlijn inzake de interne markt. Het is dé kans voor
de Europese Unie om te komen tot een betere prijs-kwaliteitverhouding én
voor de consument én voor bedrijven die concurreren in de wereld. Het
is toch geen toeval dat de Europese Unie dit wil en dat ook alle lidstaten
van de Europese Unie willen versnellen. Daarover was de top van Lissabon unaniem!
Wij weten dat liberalisering voordelen biedt. Die hebben zich bijvoorbeeld
ook voorgedaan bij telecom.De heer Marijnissen heeft een aantal opmerkingen over liberalisering gemaakt.
Ik zal hem een flink aantal studies sturen waaruit naar voren komt hoeveel
efficiënter private bedrijven volgens ongelooflijk veel empirisch onderzoek
kunnen zijn dan publieke bedrijven. Ik hoor daar dan weer graag een reactie
op van de heer Marijnissen en misschien ook wel van prof. Kikkert.Hij heeft gezegd dat er nauwelijks prijsvoordelen kleven aan liberalisering.
Ik zou wel een weddenschapje willen afsluiten, maar ik vrees dat hem dat veel
geld zal kosten. Is de heer Marijnissen bereid om na de liberalisering mijn
prijsvoordeel bij te passen tot het huidige niveau?De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Ik heb een ander voorstel. Ik geef de minister gewoon haar
geraamde voordeel voor de rest van haar bestaan als deze wet niet doorgaat.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik zou dat geraamde prijsvoordeel ook graag ten goede willen laten komen
aan alle minima in dit land. Of ik het heb, vind ik eigenlijk nog het minst
interessant. Het gaat er mij om dat alle consumenten in dit land dat voordeel
ook mogen hebben.De heer Marijnissen (SP):Het ging natuurlijk ook om al die andere facetten die ik aan de orde heb
gesteld. Maar daar zullen wij het nu maar niet over hebben.Mijnheer de voorzitter! Ik wilde in mijn interruptie eigenlijk ingaan
op de opmerking van de minister over al die studies. Het was dan aardiger
geweest als wij die rapporten van tevoren aangereikt hadden gekregen. De minister
zegt nu: ik zal de heer Marijnissen alle rapporten toesturen en dan zal hij
zien dat de door hem geciteerde hoogleraar het echt verkeerd ziet. Als zij
dat nu van tevoren had gedaan en daar alleen maar dat ultieme, empirische
bewijs uit was te destilleren, met alles wat ik nog meer gezegd heb, in aanmerking
genomen, dan was het een interessante discussie geworden.Minister Jorritsma-Lebbink:De heer Marijnissen is ook tijdens dit debat pas met prof. Kikkert aan
komen zetten. Ik dacht dat hij ook wel wist dat er veel wetenschappelijk onderzoek
is verricht, waaruit blijkt dat geprivatiseerde bedrijven efficiënter
werken dan overheidsbedrijven. Wij zorgen dat u dat krijgt. Dan kunnen wij
dat debat nog eens voeren.De vergelijking met privatisering van de politie vind ik een beetje flauw.
De overheid heeft een aantal kerntaken, die overigens niet altijd door de
overheid zelve worden uitgevoerd. Niet alle parkeerwachten in ons land zijn
in overheidsdienst. Er zijn ook allerlei private beveiligingsinstanties. Kerntaken
van de politie, dus taken inzake strafrecht, rechtsorde en veiligheid, zijn
kerntaken van de overheid. Die ga je niet privatiseren.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Ik wil om te beginnen de minister een compliment maken. Zij
had dit punt ook kunnen laten liggen. Ik vind het heel sportief dat zij erop
ingaat. Het is nota bene een punt dat ik in tweede termijn zo heb gebracht.De minister zegt dat het gaat om kerntaken van de overheid en de rechtsstaat.
Ik kan ook zeggen dat de nutsvoorzieningen behoren tot de kerntaak van de
overheid. Immers, het gaat om voorzieningen die wij allemaal nodig hebben
en die in gelijke mate toegankelijk moeten zijn enz. Het is dus niet zo eenduidig
als zij het nu voorstelt. Er is wel degelijk een principiële discussie
te voeren over de mogelijkheid om bijvoorbeeld vanuit haar filosofie redenerend
de politie verder te privatiseren. Zij gaf zelf al voorbeelden van mogelijk
te privatiseren onderdelen.Minister Jorritsma-Lebbink:Er valt altijd over te discussiëren, maar aan het eind van de rit
is het natuurlijk altijd een politieke beslissing. Daarin heeft u op zich
gelijk. Dat is ook de reden waarom wij het uitoefenen van nutstaken niet zomaar
aan de markt overlaten, maar omgeven met in de wet vastgelegde randvoorwaarden
waarin de publieke kant heel goed geregeld moet zijn. Natuurlijk zijn er taken
die bij de overheid moeten blijven. Het leger lijkt mij bijvoorbeeld ook moeilijk
te privatiseren. Elke keer komt er wel het element van staatsveiligheid en
rechtsorde bij aan de orde. Er zijn mogelijk wel grensgebieden waarop ik iets
verder zou willen gaan dan u waarschijnlijk zou willen. Zo
werkt dat. Het is altijd aan het eind van de rit politiek.De heer Marijnissen (SP):Het is inderdaad de moeite waard die fundamentele discussie met elkaar
te voeren en te blijven voeren. Maar voor mij geldt dat waar het gaat om de
privatisering van de nutsvoorziening en de liberalisering van de markt, er
ook sprake is van macro-effecten die uiteindelijk zullen leiden tot meer kosten,
meer regels, meer handhaving enz., zaken die in de huidige situatie met ook
lage prijzen en leveringszekerheid allemaal niet nodig zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:Daarover ben ik het dus weer oneens met u. U noemde het voorbeeld van
prepay. Ik ga er niet van uit dat heel Nederland graag prepay wil, maar ik
kan mij voorstellen dat het voor sommigen interessant kan zijn en als mensen
dat willen, zou ik daar niets op tegen hebben. Ik kan mij bijvoorbeeld voorstellen
dat sommige studenten voor prepay zijn, omdat zij dan hun eigen budget een
beetje beter in de hand kunnen houden. Misschien zijn er wel meer mensen die
het willen. Er zijn landen waar het heel gebruikelijk is en waar het een heel
plezierig systeem wordt gevonden, omdat men dan het eigen budget kan overzien.
Ik zeg niet dat het móét, maar ik ben ervan overtuigd dat het
straks in de aanbieding komt als er klanten zijn die dat willen.Mevrouw Vos heeft gevraagd hoe het op een vrije markt gaat met de aansprakelijkheid.
Net als nu het geval is, wordt het aansprakelijkheidsregime voor de relatie
gasbedrijf-klant bepaald door het burgerlijk recht. Daarvoor hebben wij goede
voorzieningen in het Burgerlijk Wetboek. Evenmin als in de Elektriciteitswet
is in de Gaswet een doublure met het civiele aansprakelijkheidsrecht wenselijk.
Op grond van het Burgerlijk Wetboek is handelen in strijd met de wet onrechtmatig,
ook als dat de Gaswet is. Dat kan dus ook tot schadevergoeding en dergelijke
leiden.Ik dacht dat ik in eerste termijn al uitgebreid was ingegaan op de aardgasbaten.
De gasprijs voor export wordt nu al bepaald op een concurrerende internationale
markt. De manier waarop de Nederlandse gasmarkt wordt geliberaliseerd, heeft
daarop nauwelijks invloed. Ik heb al gezegd dat de olieprijs er een veel grotere
invloed op heeft.Mevrouw Witteveen heeft nog iets gevraagd over het criterium voor marktwerking.
Zij heeft al een indicator voor marktwerking aangedragen, maar dé indicator
voor meting van marktwerking bestaat niet echt. Waar het natuurlijk uiteindelijk
allemaal om draait, is of de energievoorziening efficiënt is en of de
klant de efficiencyverbeteringen ook in de prijs, de service en andere zaken
merkt. Dat is natuurlijk uiteindelijk het belangrijkste. Voor een flink deel
zijn het kwalitatieve criteria op basis waarvan conclusies kunnen worden getrokken.
Ik waardeer het zeer dat mevrouw Witteveen haar amendement over de versnelling
heeft ingetrokken. Daar staat tegenover dat zij een motie heeft ingediend,
medeondertekend door de heren Blaauw en Van Walsem. In die motie wordt gevraagd
om een notitie over het level playing field, het gezamenlijk overleg in het
kader van het Energiehandvest en de privatiseringsvoorwaarden. Ik zeg toe
dat wij zo snel mogelijk een notitie over die voorwaarden naar de Kamer zullen
sturen, zodat wij daarover een discussie kunnen hebben. Ook zeg ik toe dat
bij de evaluatie in 2002 en al eerder op basis van het onderzoek in het kader
van NMP-4, waarbij een visie op lange termijn wordt ontwikkeld, de gevraagde
informatie wordt geleverd.Mevrouw Vos (GroenLinks):Mevrouw Witteveen heeft een amendement ingediend – ik meen op stuk
nr. 57 – waarin voorwaarden worden genoemd waaraan moet zijn voldaan
voordat het groene licht kan worden gegeven voor een versnelde liberalisering.
Een van die voorwaarden betreft de Europese regelgeving met betrekking tot
mededinging. Mevrouw Witteveen vond dat een belangrijk punt met het oog op
de mogelijkheid om te komen tot een ontvlechting van bedrijven als de Gasunie.
Ondersteunt de minister dat?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik was het eens met de uitleg die de heer Van Walsem gaf en ik dacht dat
ook mevrouw Witteveen zich kon vinden in die omschrijving.Mevrouw Vos heeft nog gevraagd naar de leveringszekerheid in de vrije
markt. Gasbedrijven die aan kleinverbruikers leveren, hebben op grond van
artikel 32 van de Gaswet ook in een geliberaliseerde situatie de plicht om
te leveren. Als dat in onvoldoende mate gebeurt, kan ik op grond van de wet
deze bedrijven opdragen de nodige voorzieningen te treffen. Ik wijs verder
op het amendement op stuk nr. 74 van de heer Blaauw dat beoogt een vergunningenstelsel
te introduceren voor leveringen aan kleinverbruikers in een vrije markt. Wij
hebben ons even gebogen over dit amendement en ik moet zeggen dat ik enige
problemen heb met de vormgeving ervan. Mijn bezwaren richten zich niet op
de inhoud. Daar had ik wel een paar opmerkingen over, maar ik heb goed naar
de heer Blaauw geluisterd. Vanuit een oogpunt van wetssystematiek had ik meer
op met het amendement van mevrouw Witteveen, maar dat sloeg alleen op de Gaswet
en bovendien heeft zij haar amendement ingetrokken. Ik zal komen met een nota
van wijziging met ook een aanpassing van de Elektriciteitswet op dit punt.
Deze nota van wijziging zal ruim voor de stemmingen bij de Kamer liggen. Dan
kan het amendement op stuk nr. 74 vervallen.Mevrouw Witteveen heeft mede namens de heren Blaauw, Van Walsem en Van
den Berg een nieuw amendement, op stuk nr. 81, ingediend dat betrekking heeft
op een verdere scheiding tussen de transport- en distributiebedrijven. Ik
kan mij vinden in dit amendement, dat er ook toe strekt het netbeheer onder
verscherpt toezicht te plaatsen. Gezegd wordt dat de minister een aantal tarieven
moet vaststellen, maar ik wijs er wel op dat daarbij ook de DTE en de NMA
moeten worden betrokken. Dat behoeft echter niet in het wetsartikel zelf geregeld
te worden. Ik begreep dat hierover enige misverstanden dreigden te ontstaan.Na de toelichting van de heer Van den Akker op het amendement op stuk
nr. 37, II heb ik daar geen bezwaar meer tegen.Over de Europese harmonisatierichtlijn wil ik nog wel opmerken dat wij
in elk geval constructief zullen bijdragen aan het tot stand komen van een
goed werkende Europese gasmarkt. De Commissie bereidt op dit moment een rapport
voor. In het kader van de harmonisatie is tot nu toe alleen een interoperabiliteitsstudie
gedaan. Daaruit bleek dat er geen knelpunten zijn die door
middel van harmonisatie moeten worden opgelost. De Commissie heeft nog wel
een advies over de moeilijke punten opgesteld. Op basis van de evaluatie zal
worden bezien of de onderlinge afspraken moeten worden aangescherpt om werkelijke
liberalisering te realiseren. Inmiddels is er ook een regulatorsgroep in het
leven geroepen die naar ik heb begrepen zeer ambitieuze plannen heeft om de
zaak gezamenlijk aan te pakken, en dat lijkt mij prima!Nog een opmerking over de motie van mevrouw Witteveen en de heren Blaauw
en Van Walsem over die notitie. In eerste termijn had ik nog willen zeggen
dat voorzover het de invulling van de privatiseringsvoorwaarden betreft ik
dezelfde gedragslijn zou willen volgen als bij de Elektriciteitswet, zodat
er geen licht meer tussen zit. Dat betekent dat tot 2002 ten hoogste 49% van
de aandelen mag worden verkocht aan aandeelhouders buiten de huidige kring
en dat daarna een andere situatie geldt, waarop wij in de notitie nader op
in zullen gaan. Nogmaals, u krijgt die notitie zo snel mogelijk.Wat de rol van de overheid betreft, vroeg mevrouw Witteveen nog naar de
situatie in Noorwegen. De Noren zijn via de EER gebonden aan de richtlijn
die vooral gaat over het openen van de binnenlandse markt, maar Noorwegen
heeft die nauwelijks en het kan dus de richtlijn implementeren zonder dat
dit veel feitelijke gevolgen zal hebben. U zult begrijpen dat aansluiten aan
een gasnet in Noorwegen ietwat gecompliceerder is dan in ons land.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik heb het vooral gevraagd in verband met de positie van Noorwegen als
exportland en daar zijn de bedrijven in staatshanden.Minister Jorritsma-Lebbink:In ons land zijn ze overigens ook nog in staatshanden en is de Gasunie
nog voor een flink deel in staatshanden. Het gaat er niet om of men mag leveren,
het gaat erom of men de eigen markt geliberaliseerd heeft. Dat is immers het
criterium op basis waarvan reciprociteit kan worden gehanteerd.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Maar wij hebben in dit debat veel gesproken over Europese regelgeving.
Dat is voor mij de invalshoek om de positie van Noorwegen in beeld te krijgen
en mijn vraag is of de minister al indicaties heeft hoe Noorwegen daarmee
om zal gaan.Minister Jorritsma-Lebbink:Noorwegen moet de richtlijn gewoon implementeren en zal dat ook doen!
Wat dat betreft verkeert het in een vergelijkbare situatie als alle andere
landen van de Europese Unie.Voorzitter! Ik kom bij het milieu en de motie van de heer Blaauw op stuk
nr. 86 over WKK. Ik heb al gewezen op een aantal technische problemen in de
ideeën die de heer Blaauw daarin heeft verwoord. Ik overleg thans met
collega's Zalm en Bos of en hoe wij daar iets aan kunnen doen. Het zijn zaken
die in eerste instantie hun verantwoordelijkheid raken. Mogelijk kan het ook
worden meegenomen, zoals ik ook in eerste termijn heb aangegeven, bij de vergroeningsnotitie.
Ik vind de motie dan ook redelijk vroeg en nogal specifiek. Een van de technische
problemen is dat de WKK-exploitant geen REB betaalt, en verminderen is dan
erg lastig. Daarnaast is ook een feit dat WKK die wel rendabel is, meeprofiteert
en dan een zogenaamd freeridersaspect kan vertonen. Overigens is nog een complicatie
dat het eigen verbruik al is vrijgesteld. Nogmaals, het is een ingewikkelde
materie. Het doel op zich is sympathiek en wij zijn in overleg!Ik heb al gemeld dat ik bezig ben met die langetermijnvisie, niet alleen
op het gasbeleid maar op het gehele energiebeleid. Er bestaat wel een kans
dat nog nader onderzoek en consultaties met het veld en deskundigen nodig
zijn. Wij proberen te komen tot een zo spoedig mogelijke vaststelling. Ik
kan niet garanderen dat het stuk er al voor de zomer is. Ik zou zeggen: liever
een degelijk stuk dat wat later komt – ik denk dat dit klaar kan zijn
voor begin 2001 – dan broddelwerk nu. Het moet natuurlijk gebaseerd
zijn op enige kennis.Ik kom tot de vraag van mevrouw Vos over de DTE. De DTE heeft bevoegdheden,
geënt op of als verlengstuk van de Mededingingswet. Daar er geen volledige
geliberaliseerde markt is, moet gelet worden op de overgangsproblemen en moet
ervoor gezorgd worden dat specifieke zaken aanwezig zijn om de markt goed
te laten werken. Bij toepassing van de ontheffingsbepalingen kan op grond
van het EG-verdrag de DTE rekening houden met andere factoren, zoals veiligheid
en milieu. De grenzen ervan worden bepaald door het Hof van Justitie, respectievelijk
de Europese Commissie en NMA. De DTE als kamer van de NMA extra bevoegdheden
geven, kan mijns inziens daarom niet. Daar hebben wij andere wetgeving voor.
Andere milieubepalingen worden via de Wet milieubeheer gecontroleerd. Als
iemand iets speciaals wil opstarten, moet hij of zij over de nodige milieuvergunningen
beschikken. Dat kan natuurlijk niet toegevoegd worden aan eisen, te stellen
aan een vergunning om iets te leveren of te mogen produceren.Mevrouw Vos (GroenLinks):Waarom het mij gaat, is dat de vaststelling van voorwaarden en tarieven
voor bijvoorbeeld het nettransport effect kan hebben voor het milieu. Wat
het CDS betreft, constateer ik zelfs dat er sprake is van een jammerlijk effect
op energiebesparing. De DTE heeft tot taak te beoordelen of de tarieven en
de voorwaarden voor het transport redelijk zijn en mijn vraag is of de DTE
ook tot taak kan krijgen te bekijken of er geen sprake is van tegenstrijdige
werking. Als Europa een bepaalde taak op dat gebied toestaat, denk ik dat
die ruimte er is.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat kan natuurlijk niet als het betekent dat men vervolgens in strijd
met de inhoudelijke bepalingen van de wet moet werken. Tarieven worden vastgesteld
op basis van een systeem dat in de wet is vastgelegd. Als uit de vaststelling
van de tarieven ongewenste effecten volgen, moeten wij de wet wijzigen. De
DTE kan niet verdergaan dan wat in de wet is vastgelegd. Bij de behandeling
van de Elektriciteitswet zijn amendementen ingediend, beogende om bepaalde
zaken wel en andere zaken niet in de tarieven te laten doorwerken. Wij hebben
een paar weken geleden geconstateerd dat daarbij nog een paar vragen te stellen
waren. Ik heb afgesproken dat wij een en ander aan de DTE voorleggen. Gezegd
is daarbij: als het naar onze opvatting onvoldoende gebeurd is op basis van
de Elektriciteitswet dan moeten wij daarnaar kijken. Het is niet mogelijk
om af te wijken van het wettelijke systeem, omdat daarmee
toevallig een milieudoel gediend is.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik begrijp niet waarom de minister spreekt over afwijken van het wettelijke
systeem. Volgens mij wordt het CDS helemaal niet bij wet geregeld. Het gaat
erom dat er een instantie is die dat systeem mag vaststellen en dat de DTE
erop toeziet of dat redelijk is gezien de Mededingingswet. De wet spreekt
onder meer over het milieuhygiënisch en verantwoord gebruik van gas.
Kan de DTE niet ook naar dat aspect kijken? Ik begrijp niet waarom dit in
strijd zou zijn met de wet.Minister Jorritsma-Lebbink:Het kan heel makkelijk in strijd zijn met de andere taak die men heeft.
Men mag niet iets redelijk vinden alleen vanwege het feit dat het over het
milieu gaat. Het CDS vind ik een goed systeem, maar er zijn een aantal problemen.
Dit heeft ook te maken met het feit dat het systeem nog in ontwikkeling is.
Op zichzelf heeft dit echter niets te maken met het milieu, maar met de redelijkheidsvraag.De voorzitter:Het lijkt mij goed om het op dit punt bij deze gedachtewisseling te laten.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Dan het amendement van mevrouw Vos op stuk nr. 77, waarover
mevrouw Witteveen zich inmiddels ook enthousiast heeft uitgelaten. Ik zou
de Kamer aanneming van dit amendement zeer sterk willen ontraden. Ik sta achter
het doel van het amendement, daarover mag geen misverstand bestaan. Energiebesparing
is een belangrijk doel, maar wij hebben een instrument op dit punt, namelijk
de regulerende energiebelasting. Ik zou het buitengewoon verwarrend vinden
naast deze belasting nog een andere heffing op energie te introduceren. Wij
moeten geen heffingen gaan stapelen. De REB heeft overigens al een zeer substantieel
effect, ze werkt ook sterk bevorderend op de afzet van duurzame energie. Daarnaast
hebben wij overigens nog een groot aantal andere instrumenten, zoals de groencertificaten,
terwijl wij voor energiebesparing een instrumentarium hebben ontwikkeld via
benchmarking en de Wet milieubeheer.Mevrouw Vos heeft nog nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de transporttarieven
en de tarieven voor kleinverbruikers, met name aan aanleiding van de opmerkingen
over UNA. Zij is bang – en dit wordt inderdaad gevoed door persberichten –
dat er door de ontwikkelingen op dit vlak tussen verschillende delen van het
land grote verschillen in de prijzen voor de kleinverbruikers zullen ontstaan.
Ook nu zijn er echter al prijsverschillen in het land en ik verwacht absoluut
niet dat die verschillen na invoering van het CDS groter zullen worden. Het
gaat hierbij immers om een relatief beperkt onderdeel van de totale rekening
die de Gasunie aan een distributiebedrijf zal sturen. Het gaat dus ook niet
om een doorberekening aan de kleinverbruiker, maar om de totaalrekening voor
een bedrijf dat iets koopt. Er kunnen hierbij inderdaad verschillen in omvang
optreden; dit is ook redelijk, want transport kost nu eenmaal geld. En het
is absoluut niet zeker dat de kleinverbruiker hier veel van zal merken, want
de prijs die een distributiebedrijf aan zijn klanten in rekening brengt, is
afhankelijk van zijn commerciële beleid en dat heeft als zodanig niets
met het CDS te maken. Het distributiebedrijf zal immers ook nog andere, eigen
kosten in rekening brengen en het kan overigens ook nog gas bij anderen kopen,
bijvoorbeeld in Engeland. Ook dat kan verschillen opleveren, ook bij de afstandsgerelateerde
betaling. Men kan zich op de markt willen profileren met een bepaald prijsbeleid
en een handelaar heeft op een vrije markt uiteindelijk niet veel mogelijkheden
om al te grote prijsverschillen te laten ontstaan, want zijn klanten zouden
in dat geval naar een ander gaan. Zo zal het in de praktijk ook gaan.Dan heeft mevrouw Witteveen nog gevraagd naar mijn verwachting op het
punt van de tariefstructuur voor de netten. Ik verwacht dat er voor het lagedruknet
eenzelfde situatie zal ontstaan als voor het hogedruknet. In de Gaswet zullen
de bepalingen voor beide netten gelijk zijn. Dat wil zeggen dat de tarieven
indicatief zijn, dat het tarieven zijn waarover onderhandeld kan worden. Alleen
voor het transport van het gas voor kleinverbruikers geldt een maximumprijs,
wat dus ook regulering is.Als ik de toelichting van de heer Van den Akker op zijn amendement op
stuk nr. 63 in tweede termijn goed begrijp, is het uitdrukkelijk niet zijn
bedoeling dat de bescherming van de consument zou verslechteren. Dan is het
wel nodig, de verhouding tussen het Burgerlijk Wetboek en de Gaswet heel erg
duidelijk te maken. Over de maatregel gericht op de voorlopige voorziening
die de heer Van den Akker wil treffen en over zijn toelichting daarop blijf
ik met hem van mening verschillen. Ik denk dat de situatie wel slechter wordt,
want hij gaat uit van kwaadwillenden, maar er kunnen ook goedwillenden een
voorlopige voorziening vragen. Op zichzelf verheldert de heer Van den Akker
met zijn toelichting de twee punten die hij noemt, maar ik heb wat moeite
met zijn opvatting, zeker met het tweede deel ervan. Maar goed, ik zal me
erbij neerleggen, zeker nu ik heb gemerkt dat anderen dit amendement steunen.
Ik zou het overigens mooier hebben gevonden als het nog een beetje werd aangepast.Ik kom op het amendement op stuk nr. 64 over het toezicht. Uit de toelichting
van de heer Van den Akker begrijp ik dat wij het erover eens zijn dat het
toezicht op de Gaswet bij de NMA is neergelegd. Dat neemt niet weg dat er
een taakverdeling is tussen NMA en DTE. Ik begrijp dat de heer Van den Akker
het ook met mij eens is dat artikel 24 van de Mededingingswet over de geschillenbeslechting
inzake de toegang tot het net bij de NMA moet blijven. Ons beider intentie
is duidelijk, maar daarvoor is wijziging van het amendement noodzakelijk.
Het is duidelijk dat artikel 34 van de Gaswet blijft bestaan. Daarin wordt
namelijk de geschillenbeslechting op basis van artikel 24 van de Mededingingswet
bij de NMA gelegd. Als dat de wijziging mag zijn, heb ik geen bezwaar tegen
het amendement.De heer Blaauw heeft opmerkingen gemaakt over de mogelijkheid van geclusterde
inkoop. Inkoopcombinaties kunnen voor vrije afnemers optreden. Als de kleinverbruikers
straks vrij zijn, kan dat dus ook. Het is heel goed voorstelbaar dat flatgebouwen
gezamenlijk gas gaan inkopen. Let wel, dat kan pas nadat de kleinverbruikers
vrij zijn. Nú kan het nog niet. Het systeem van exclusieve
belevering aan beschermde afnemers kan echter niet ontweken worden door aansluitingen
op verschillende vestigingen op te stellen. Met andere woorden, zolang men
beschermd is, is clusteren ingewikkelder dan wanneer men niet meer beschermd
is. Geclusterde inkoop is in een vrije markt natuurlijk zeer wel mogelijk.Over de opslag moet ik iets meer zeggen. Toegang tot de opslag valt gewoon
onder de Mededingingswet. De regeling die is opgenomen, is wat mij betreft
ook niet echt nodig. Over het arrest-Bronner moeten wij duidelijk zijn. Het
impliceert niet dat de "essential facility"-doctrine helemaal betekenisloos
is geworden. In de gas- en elektriciteitssector is dat juist niet het geval.
Wat verder lastig is, is dat het amendement niet echt past bij de stand van
zaken in Europees verband. Het punt van het al dan niet algemeen verplicht
opleggen van het onderhandelen over de toegang tot opslag is expliciet in
de discussies rond de totstandkoming van de gasrichtlijn aan de orde geweest
en uiteindelijk niet in de richtlijn opgenomen. Ik zie dus niet zo goed een
voordeel in het vooroplopen van Nederland in dezen. Het heeft namelijk gevolgen
voor het level playing field.Uit de nadere toelichting van de heer Van den Akker begrijp ik dat hij
mijn aarzeling vanuit het oogpunt van level playing field wil oplossen door
het introduceren van een reciprociteitsartikel. Daarin voorziet de gasrichtlijn
helemaal niet. Reciprociteit mag alleen worden opgenomen als er iets over
in een richtlijn staat. Zoals gezegd, de opslag is heel nadrukkelijk buiten
het regime gehouden. Als ik die naam heb opgebouwd, hoop ik dat ik die weer
gauw kwijtraak. In het algemeen vind ik reciprociteit niet zo mooi. Het is
geen charmant instrument in het kader van Europa. Het is soms nodig als men
zich werkelijk ongewenst gedraagt. Als het echt nodig is, doe je het. Wij
hebben dat in de elektriciteitsrichtlijn gedaan. Het is echter zeer de vraag
of wij op dit terrein aan de ene kant de deur moeten openzetten door toegang
tot de opslag buiten het gewone mededingingsrecht te regelen en aan de andere
kant ongewenste effecten te gaan weghalen door de introductie van reciprociteit.
Het is de vraag of datgene wat in het amendement naar voren wordt gebracht
wel werkbaar is. Ik heb daar enige aarzelingen over.De heer Blaauw (VVD):Ik verwijs naar de artikelen 7 en 11 van de gas directive. Daar wordt
iets geopperd over "storage" en informatieverstrekking: "and also commercial
practices could effect cross border trade". Dat betekent dat wat de minister
vreesde wel mogelijk is. Een Noors bedrijf slaat in Nederland op om vervolgens
aan de Fransen te leveren.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Dat klopt. Dat is ook de reden dat Europa vindt dat hier op
een gegeven moment een Europese regeling voor moet worden opgesteld. In de
huidige situatie is dat nog niet het geval. Ik ben het er niet mee oneens,
als er straks een Europese markt ontstaat, dat er dan een Europese regeling
voor dit soort zaken komt. Op dit terrein is er echter nog geen Europese markt.
Ik vind het gevaarlijk alleen in Nederland meer te doen dan conform de Mededingingswet
noodzakelijk is. Het risico daarvan is namelijk dat wij vanwege die non-discriminatoire
toegang worden verplicht om Noorwegen toe te staan dat het hier gas opslaat,
terwijl dat vervolgens aan Frankrijk wordt geleverd. Dat roepen wij dan over
ons af. Ik ben het er op langere termijn principieel niet mee oneens om dit
nog een keer Europees te regelen, maar tot nu toe was het een moeilijk onderwerp.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Het is van tweeën één. De minister wil
liberaliseren. Het moet sneller, maar als er een punt aan de orde komt dat
de minister niet zo goed uitkomt, dan wil zij het niet regelen. Dat is een
beetje raar.Minister Jorritsma-Lebbink:De heer Van den Akker mag regelen wat hij wil, maar hij moet niet denken
dat de markt daarmee verder dicht blijft. Als er nu meer wordt geregeld dan
volgens de Mededingingswet nodig is, dan wordt er inderdaad meer geliberaliseerd.
Dat kun je prachtig vinden, maar je moet je wel realiseren dat dit kan betekenen
dat er opslagcapaciteit in Nederland wordt gebruikt voor doelen die in Nederland
niet aan de orde zijn. Als je dit wilt, dan moet je dat doen, maar ik wacht
liever totdat er in Europa een normaal level playing field voor wordt gecreëerd.
Dat is nog niet het geval. Het is nu eenzijdig Nederland, want wij kunnen
het niet uitsluiten via een reciprociteitsartikel.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Dat kan wel. Het is dan geen Europees recht meer. Dan val
je terug op de nationale lidstaten. Je kunt dan rustig stellen dat als het
in het ene land niet mag, het omgekeerde ook niet mag. Zo is het bij de Elektriciteitswet
geregeld.Minister Jorritsma-Lebbink:Wij mogen geen reciprociteitsartikelen opnemen die niet in de gasrichtlijn
zijn vastgelegd. In de elektriciteitsrichtlijn is vastgelegd dat alleen voor
de levering reciprociteit mag gelden, maar niet voor de opslag. Hetzelfde
geldt voor de gasrichtlijn. Dan mag het ook niet in nationale wetgeving worden
vertaald. Ik verwijs wat dat betreft naar artikel 19. Het staat echter niet
in artikel 46. Daarin gaat het over transport. Dan is reciprociteit niet aan
de orde.Ik zeg dus niet dat het absoluut niet mag. Die moeite vind ik het niet
waard. Ik zeg wel dat het een stapje verdergaat dan eigenlijk nodig is. Waarschijnlijk
is men bang dat de Gasunie misbruik maakt van haar machtspositie. Dat mag
echter niet op basis van de Mededingingswet. Dus heeft iedereen een prima
casus om naar de NMA te gaan om daar een eind aan te maken. Daarvoor is geen
specifieke bepaling nodig.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Ik ben toch voorstander van een specifieke bepaling, want
er is sprake van een monopoliesituatie. Dat is het probleem. Een ander moet
bewijzen dat de Gasunie buiten haar boekje gaat. Ik heb in tweede termijn
aangetoond dat dit heel lastig is, omdat er sprake is van een ongelijke positie
ten opzichte van een monopolist.Minister Jorritsma-Lebbink:Op het moment dat bedrijven het gevoel hebben dat de Gasunie hen op een
bepaalde manier behandelt, omdat zij de enige is die het spul kan leveren,
kunnen ze naar de NMA stappen. Dan zal de NMA dit nauwkeurig onderzoeken.
Mijn ervaring met de NMA is dat dit diepgaand gebeurt en dat er vervolgens
een juiste uitspraak volgt. De vragers hoeven dus niet alle
kennis in huis te hebben. Ik zie de DG NMA knikken. De zwakke partij mag een
klacht over de sterke partij indienen bij de NMA als hij het gevoel heeft
dat er misbruik van de marktpositie wordt gemaakt. Dus dat is op zichzelf
goed geregeld. Ik meen in ieder geval dat het niet verstandig is om op dit
punt verder te gaan, omdat wij anders enige risico's lopen.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 31 van mevrouw Witteveen voorziet
in een zo groot mogelijke transparantie inzake de ontwikkeling met betrekking
tot de belangrijkste Nederlandse bodemschatten. Ik heb aanvaarding ervan in
eerste instantie reeds ontraden, deels omdat het overbodig is en deels omdat
het onwenselijk is. Ik wil wel toezeggen dat ik mijn uiterste best zal doen
om de gevraagde transparantie te bieden voorzover mogelijk en verantwoord
in het licht van commerciële vertrouwelijkheid. Ik denk dan aan het Jaarboek
olie en gas, het Energierapport en de monitoring van mijnbouwactiviteiten
waarover ik met de sector in gesprek ben.Voorzitter! Dan kom ik nu te spreken over de amendementen die te maken
hebben met de tuindersproblematiek.De heer Blaauw (VVD):Misschien kan de minister dan eerst antwoorden op mijn vraag of die amendementen
nog wel nodig zijn, omdat ik het gevoel heb dat het eigenlijk meer een situatie
betreft van uitwerking en onderlinge verhoudingen, als ik het zo zacht mag
uitdrukken.Minister Jorritsma-Lebbink:De vraag van de heer Blaauw is eigenlijk of de NMA in dezen zomaar de
wet naast zich neer kan leggen in verband met het mogelijk nietig zijn van
het contract van de Gasunie met de EDB's. In eerste termijn heb ik reeds aangegeven
dat het gaat om een conceptbeschikking. Er vindt nu hoor en wederhoor plaats.
De uitkomst staat dus ook nog niet vast. Ik overweeg zeker niet een aanwijzing.
De NMA kan de wet namelijk niet naast zich neerleggen. Zij heeft ook rekening
te houden met Europese regels. De heer Van den Akker wil nu een specifieke
uitzondering voor de tuinders maken. Welnu, dat kan niet. Categorieën
zijn geen doelgroepen. Als wij de tuinders echt in de problemen willen brengen,
moeten wij vooral doen alsof ze één categorie vormen, want dan
zal dat ongetwijfeld worden beschouwd als ongeoorloofde staatssteun. Het moet
dus altijd gaan om iets meer generieks, willen wij het bij wet kunnen regelen.
Wat dat betreft ben ik nieuwsgierig naar het debat dat de heren Van den Akker,
Stellingwerf en mevrouw Witteveen gezamenlijk voeren over de tekst van het
desbetreffende artikel. Ik hoop dat ze er op een dusdanige manier uitkomen,
dat die tekst wel stand kan houden. Het kan wel nodig blijken te zijn, maar
ik ben er niet zeker van dat het nodig is. Wij zouden ook nog kunnen afspreken
dat wij het verdere proces volgen om te bezien of dat artikel onmiddellijk
in werking moet treden dan wel op een moment dat zou blijken dat er sprake
is van een ongewenste uitkomst van de discussie terzake. Aangezien het onderhavige
wetsvoorstel nog niet in het Staatsblad staat, kan de nodige duidelijkheid
wellicht al verstrekt worden voordat die publicatie een feit is. Overigens,
de termijn die in het amendement van de heer Stellingwerf staat, is te lang.De heer Van den Akker heeft een motie ingediend over het mijnbouwbeleid.
Die motie beschouw ik als een ondersteuning van het beleid. Ik begrijp dat
hij er haast mee heeft, maar ik hoop dat hij ook enig begrip heeft voor het
feit dat, aangezien het gaat om een motie met financiële consequenties,
die niet uit de lopende begroting van EZ kan worden gefinancierd.Over het postzegeltarief het volgende. De heer Stellingwerf noemt drie
argumenten. Het eerste is dat afstandsonafhankelijkheid solidariteit betekent:
iedereen betaalt hetzelfde. Bij vrijheid van netaanleg is dat echter niet
te handhaven. Bij kleine afstand zal men namelijk zelf gaan aanleggen. Het
kan niet de bedoeling zijn om daar de solidariteit van iedereen voor te vragen.
Zijn tweede argument is dat het tarief van de Gasunie zou kunnen leiden tot
prijsopdrijving van de kleinverbruikers. Die relatie zie ik in het geheel
niet. U moet zich goed realiseren dat op dit moment de kleinverbruikers relatief
veel betalen. Dat betekent dat bij de introductie van het CDS voor de kleinverbruikers
en van marktwerking voor de kleinverbruikers, dat zeker niet duurder zal worden.
Het CDS heeft overigens niets te maken met de relatie tussen de leverancier
en de kleinverbruikers. Zijn derde argument is dat het een negatief effect
op het milieu zal hebben. Aanpassing van de transporttarieven vind ik echter
geen instrument om de brandstofinzet te beïnvloeden. Dat lijkt mij een
onjuiste keuze.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Ik denk dat men dat wel gaat overwegen, aangezien het blijkbaar goedkoper
is om dat te gaan doen. Dat is een slecht neveneffect.Minister Jorritsma-Lebbink:Laten wij eerst maar eens kijken wat de realiteit zal zijn. De bedragen
die zijn genoemd, staan in geen relatie tot de werkelijkheid. Ik geloof er
dan ook helemaal niets van.Ik ga akkoord met het amendement van mevrouw Witteveen op stuk nr. 80.Mevrouw Vos heeft gevraagd hoe wij kunnen garanderen dat de Gasunie geen
misbruik maakt van informatie. In de Gaswet staat een verbod op misbruik van
informatie. Verder staat er een geheimhoudingsplicht in. Als de Gasunie door
middel van een informatiestroom tussen de handels- en de transportpoot misbruik
zou maken van haar machtspositie, bijvoorbeeld door het discrimineren van
derden ten opzichte van zichzelf, dan valt dat onder artikel 24 van de Mededingingswet.
Ik heb overigens begrepen dat de Gasunie zelf, ter waarborging van die boekhoudkundige
scheiding en ter voorkoming van misbruik van informatie, "firewalls" heeft
aangebracht, met een audit door externen. Ook zij zien dus heel goed dat zij
er een groot belang bij hebben om daar een strikte scheiding tussen aan te
brengen. Als zij dat niet doen, lopen zij grote risico's.Mevrouw Vos (GroenLinks):Die verboden staan inderdaad allemaal in de wet, maar hoe wordt voorkomen
dat het in de praktijk toch gebeurt? Welk controle- en handhavingsapparaat
heeft u? Wat doet de overheid eraan?Minister Jorritsma-Lebbink:Op het moment dat zou worden geconstateerd dat men de wet heeft overtreden,
heeft de NMA alle bevoegdheden om daar zeer streng tegen op te treden. Er is verder gevraagd waarom de Gasunie een monopolie houdt. De Gasunie
houdt helemaal niet het monopolie, zeker Europees gezien niet. Liberalisering
is de doorbreking van de gedwongen winkelnering, dus ook van de Gasunie. Daarom
is er nu al een marktverlies van de Gasunie, aangezien er al voor een deel
sprake is van een vrije markt. Alleen als het gaat om het hogedruknet houdt
men een monopoliefunctie. Daar zit de overheid dan ook bovenop. Bovendien
is er ook het aandeelhouderschap nog.Tegen het amendement van mevrouw Witteveen op stuk nr. 79 heb ik ook geen
bezwaar.Voorzitter! Tot slot moet ik nog een vraag van mevrouw Vos beantwoorden
over het tarieftoezicht na 2004. In het amendement van mevrouw Witteveen over
het verscherpte toezicht wordt de mogelijkheid opgenomen dat ook na liberalisering
tariefregulering mogelijk is. Dit is een beetje dezelfde vangnetconstructie
als die welke wij hebben opgenomen in de Mediawet. Deze heeft er keurig voor
gezorgd dat hier nooit gebruik van behoeft te worden gemaakt.Voorzitter! Ik heb hiermee alle vragen van de Kamer beantwoord, maar ik
heb zelf nog wel een brandende vraag aan de heer Van den Akker. Er zijn een
groot aantal moties en amendementen ingediend en er is een groot aantal reacties
gegeven in tweede termijn. Ik ben nieuwsgierig of de heer Van den Akker aan
het eind van dit debat reeds tot een conclusie kan komen over een aantal van
zijn amendementen. Ik heb op alle vijf de punten die hij genoemd heeft in
eerste en tweede termijn een aantal toezeggingen gedaan. Ik ben benieuwd of
hij daar nu ook conclusies aan verbindt.De voorzitter:Ik mag vaststellen dat dit een uniek moment is. Ik heb dit nog niet vaak
meegemaakt. Mijnheer Van den Akker, wilt u onthullen wat u gaat doen?De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! De CDA-fractie heeft aan het begin van het debat gesteld dat
er een aantal voorwaarden waren waaraan moest worden voldaan, voordat zij
haar toestemming zou kunnen geven aan het wetsvoorstel en het amendement op
stuk nr. 15 zou intrekken. Ik moet constateren dat het punt van het kleinverbruik
nu maximaal is geregeld. Het gaat dan niet alleen om het amendement, waardoor
de voordelen gelijk worden verdeeld tussen de grootverbruikers en de kleinverbruikers.
Ook het amendement over de vergunningen wordt nu omgezet in een nota van wijziging.
We hebben het VEMW-voorstel, de opslag en DTE-NMA goed geregeld. Er is aan
al mijn voorwaarden voldaan, voorzitter! Ik zal bij dezen het amendement op
stuk nr. 15 intrekken.De voorzitter:Aangezien het amendement-Van den Akker (stuk nr. 15) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Jorritsma-Lebbink:Het doet mij buitengewoon veel deugd dat het er, dankzij alle inspanningen
die vandaag en gisteren zijn gepleegd, naar uitziet dat een zeer behoorlijke
meerderheid in deze Kamer het eens is met een overigens door een aantal wijzigingen
veranderd en verbeterd wetsvoorstel.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Als wij hier dan toch het unieke moment meemaken dat ministers
vragen stellen aan Kamerleden, wil ik de heer Van den Akker ook graag iets
vragen. Moet hij dat niet eerst met zijn fractie overleggen?De heer Van den Akker (CDA):Ik weet mijn fractie zeker te overtuigen op dit punt. We hebben natuurlijk
ook vooraf overleg gehad in de fractie over wat we gingen doen, welke inzet
we zouden kiezen en wat we zouden doen als... We hebben dat natuurlijk van
tevoren besproken. Maar u heeft gelijk dat de stemming aanstaande dinsdag
komt. We hebben dinsdag een fractieoverleg en ik heb daar zeer goede hoop
op.De heer Marijnissen (SP):Maar het is dus nog niet zo dat u het antwoord kunt geven, wat de minister
al incasseerde, dat u voor deze Gaswet gaat stemmen? Zover wilt u toch nog
niet gaan?De heer Van den Akker (CDA):Bij CAO-onderhandelingen zeiden we in zo'n geval dat we het met een positief
advies aan onze achterban zouden voorleggen. Ik doe dat aanstaande dinsdag
ook aan mijn fractie.Minister Jorritsma-Lebbink:En ik heb daar dan het volste vertrouwen in, mijnheer Marijnissen.De heer Marijnissen (SP):De "Regierungsfähigkeit" van het CDA neemt hand over hand toe.Minister Jorritsma-Lebbink:Laat ik het maar houden bij de stevigheid van de woordvoerder!Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik wil de heer Van den Akker even herinneren aan zijn zeer forse uitspraken
van de laatste maanden. Het ging dan zowel om de liberalisering van de Elektriciteitswet
als om de Gaswet. De heer Van den Akker heeft een zeer forse inzet gekozen.
Hij is gisteren met een forse lading kritiek begonnen. Kan hij eens toelichten
hoe het mogelijk is dat hij na anderhalve dag tijd ineens met een grote glimlach
tegen de minister zegt: prachtig, u hebt aan al mijn voorwaarden voldaan?
Ik vind dat een zeer grote ommezwaai.De heer Van den Akker (CDA):U ontkent toch niet dat ik gisteren met vijf voorwaarden aan het debat
ben begonnen? Ik heb de minister gezegd welke punten voor de CDA-fractie belangrijk
waren en op grond waarvan de fractie al dan niet "ja" tegen de wet zou kunnen
zeggen en haar amendement op stuk nr. 15 zou intrekken. Ik moet constateren
dat aan al deze voorwaarden is voldaan. U kunt dat niet ontkennen. Bovendien
heeft de minister gezegd dat zij de kwestie van het hoogspanningsnet, waarom
wij een jaar hebben gevraagd en gezeurd, aan de Kamer gaat voorleggen. Ik
vind dat wij maximaal datgene hebben weten te bereiken wat wij hoopten te
bereiken. Ik zeg om die reden dat ik mijn steun niet aan het wetsvoorstel
kan onthouden.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, volgende week te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 19.10 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-4404-4429.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl