Spoeddebat over de vergunningverlening voor zout- en gaswinning in Noordwest-Friesland
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 5153-5164

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 65, pagina 5153-5164

18-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31349Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de minister van Justitie over slachtofferbeleid (31101, nr. 4)Pagina 5176-5178
Aanbieding van het jaarverslag over het jaar 2008 van de Nationale OmbudsmanPagina 5167-5169
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht ter regeling van de bevoegdheid van de burgemeester en de bevoegdheid van de officier van justitie tot het treffen van maatregelen ter bestrijding van voetbalvandalisme, ernstige overlast of ernstig belastend gedrag jegens personen of goederen (maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast) (31467)Pagina 5178-5207
Presentie en opening (woensdag 18 maart 2009)Pagina 5153-5153
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Europese Raad, te weten: de motie-Ten Broeke c.s. over de kwestie Straatsburg als zetel van het Europees Parlement (21501-20, nr. 420); de motie-Vendrik over de afspraken van Bali (21501-20, nr. 421)Pagina 5170-5171
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 18 maart 2009 over de Europese RaadPagina 5164-5167
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 18 maart 2009)Pagina 5207-5209
Regeling van werkzaamheden (woensdag 18 maart 2009)Pagina 5169-5170
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden en de Wet op de waterhuishouding (aanwijzing en kwaliteit van zwemwateren) (31527)Pagina 5171-5176
Spoeddebat over de vergunningverlening voor zout- en gaswinning in Noordwest-FrieslandPagina 5153-5164

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over de vergunningverlening
voor zout- en gaswinning in Noordwest-Friesland.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. Wij hebben vorige week tijdens het mondelinge vragenuur al
over dit onderwerp gesproken. Ik geef een korte samenvatting daarvan.Vorig jaar was er in de omgeving van Franeker in Noordwest-Friesland een
onverwacht sterke bodemdaling in een gebied waar een combinatie plaatsvindt
van zout- en gaswinning. Er is een onderzoek gestart naar de oorzaken daarvan.
De resultaten van dat onderzoek worden eind 2009 verwacht.Inmiddels is er een verzoek gedaan door Vermilion voor het openen van
de put Harlingen-6, die in hetzelfde veld ligt. Frisia Zout heeft gevraagd
om 200.000 ton extra zout te mogen winnen in het gebied Barradeel.De minister heeft ons vanochtend een brief gestuurd met nuttige informatie.
Ik ontving de brief eerlijk gezegd een uur voor het debat. De minister zegt
op veel punten zinnige dingen. De kans dat er verdere bodemdaling optreedt
door de opening van Harlingen-6 is misschien inderdaad klein, maar de VVD-fractie
is van mening dat wij, gezien de problemen in dit gebied, geen risico's moeten
nemen. Het draagvlak onder de bevolking is verdwenen en het openen van een
put en het extra winnen van zout lijkt ons onverstandig. Als het mis gaat,
hebben wij echt geen verhaal richting de bewoners.De VVD-fractie wil graag van de minister horen dat wij, hangende het onderzoek,
de gaswinning stopzetten en Harlingen-6 dus niet openen en dat wij ook de
200.000 ton extra zoutwinning niet toelaten. Wij willen voorts dat er geen
uitbreidingen plaatsvinden totdat er een gebiedsbrede compensatieregeling
is voor schade door bodemdaling. Er is weliswaar een schadecompensatieregeling
voor zout, maar in een gebied waar de overlapping plaatsvindt, zegt de zoutboer
dat de bodemdaling niet door hem komt, maar door het gas. Dan is iedereen
verantwoordelijk en dus niemand. Daarom moet er een gebiedsbrede compensatieregeling
komen. Totdat die er is, gaan wij niet verder met gas- en zoutwinning in dat
gebied.De voorzitter:Ik zie dat de heer Zijlstra drie minuten heeft, maar hij had gezegd dat één
minuut genoeg was. Ik ga daar beter op letten.De heer Jansen (SP):Voorzitter. Ik ben de enige Limburger in een gezelschap van allemaal Friezen
en heb wat meer tijd nodig. Ook Limburgers gaan veiligheid en milieu aan het
hart. Voor de minister van Economische Zaken zou het een teken aan de wand
moeten zijn dat uitgerekend de VVD-fractie om dit debat vraagt en dit standpunt
inneemt. Die partij zegt immers altijd: winnen maar! Als zelfs de VVD-fractie
de conclusie trekt dat de risico's te groot zijn, zegt dat iets.De VVD-fractie is daarmee overigens niet te vroeg. In 2007 constateerde
ingenieur Houtenbos, specialist in het meten van bodemdaling, immers al dat
op grond van door het ministerie van Economische Zaken vrijgegeven metingen
de bodemdaling ten westen van Franeker tot 23 centimeter was opgelopen. De
bodemdaling ging veel sneller dan in de officiële prognosemodellen was
voorspeld.De argumenten van de VVD-woordvoerder onderschrijf ik. Ik wil daaraan
nog wel een opmerking toevoegen over het werkgelegenheidsargument van de minister.
De werkgelegenheid gaat ons natuurlijk allemaal aan het hart, maar je moet
het wel in de juiste proporties zien. De minister spreekt over zeventig werknemers
van Frisia Zout en de gevolgen voor de afvalverbrander Omrin. Dat is een oneigenlijk
argument, want de afvalwarmte van dit bedrijf kan ook voor andere zaken worden
ingezet. De gevolgen voor Wetsus en de zoutwatertechnologie zijn in dit verband
ook minder relevant, omdat Wetsus in de Afsluitdijk een goed alternatief heeft.
Bij de gaswinning zouden vijftig fte's verloren gaan. Nu is iedere fte er
in deze tijd één, maar wij moet het wel zien in relatie met
de andere werkgelegenheid in het gebied. Zo is de landbouw een grote bron
van werkgelegenheid en die heeft juist last van gas- en zoutwinning.Samenvattend: het lijkt ons onverstandig om extra vergunningen uit te
delen. Dat moeten wij niet doen!De heer Atsma (CDA):Voorzitter. Het is goed om de SP-fractie te horen opkomen voor de boeren
in het gebied. Houden zo! Ik zal de SP hieraan houden in toekomstige debatten
over de landbouw.Het debat over de gevolgen van gas- en zoutwinning in Noordwest-Friesland
is niet nieuw. Hierover wordt al vele jaren gesproken. Het is voor velen dan
ook een dilemma. Enerzijds heb je namelijk de belangen die de minister in
haar brief van vanmorgen heeft geschetst. Dat is onder meer de meerwaarde
van zout- en gaswinning niet alleen voor de regio, maar ook voor het Rijk.
Anderzijds heb je al die andere belangen die onder druk staan. Dat er veel
aan de hand is, is de afgelopen jaren duidelijk geworden: talloze brieven,
talloze telefoontjes, talloze moties van bestuurlijke organisaties. Gemeenteraden,
landbouworganisaties en provinciale staten hebben daar ook op gewezen en dat
laat wel zien hoeveel spanning er door de ontwikkelingen in Noordwest-Friesland
is ontstaan.De minister somt in haar brief de stand van zaken op. Dat is terecht.
Ik sluit mij echter ook aan bij de vraag van collega Zijlstra of het niet
verstandiger is om pas op de plaats te maken. Dit spoeddebat is door de heer
Zijlstra mede namens de CDA-fractie aangevraagd, omdat wij ook vinden dat
er vooraf duidelijkheid moet zijn. Als de winning van gas en zout begint voordat
er duidelijkheid is over de schaderegelingen, wordt het allemaal bijzonder
stroperig. Zoveel hebben de ervaringen tot nu toe ons wel geleerd. Als wij
die weg op zouden gaan, weten wij absoluut niet waar wij aan het einde van
de rit uit zullen komen.Wat is de exacte positie van de provincie Fryslân en de gemeenten
in het gebied? Ik vraag dat, omdat er af en toe licht lijkt te zitten tussen
de verschillende posities. Ik denk dat de minister ons aan de hand van de
laatste informatie hiervan een beeld moet kunnen schetsen.Zoals ik al zei, moet er duidelijkheid zijn over de gevolgen, voordat
wij nieuwe stappen zetten.De provincie Fryslân stelt in het coalitieakkoord van CDA, PvdA
en ChristenUnie dat de voorkeur van de provincie Fryslân uitgaat naar
zoutwinning op het Wad. Het zou mij wel wat waard zijn dat de minister toezegt
dat alle voor- en nadelen van zoutwinning op het Wad, uiteraard binnen de
daarvoor geldende randvoorwaarden, in beeld worden gebracht, tegelijkertijd
met het antwoord op de vraag of het haalbaar is op de korte en middellange
termijn. Ik vraag hiernaar, omdat winning op het Wad wel eens het beste antwoord
zou kunnen zijn op de vragen die terecht door de regio worden gesteld. Het
kan niet zo zijn dat die vraag niet wordt beantwoord als daar in de provincie
nadrukkelijk om wordt gevraagd.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Voor de PVV staat evenals bij vele andere partijen de veiligheid
van en voor mensen onomstotelijk boven economisch gewin. Ondanks de mogelijke
risico's die de betreffende zout- en gaswinning met zich zouden kunnen brengen
voor het kwetsbare kustgebied in Noordwest-Friesland, is de minister voornemens
om een vergunning te verlenen voor het winnen van extra zout en gas. Ik wijs
in dit spoeddebat verder ook nadrukkelijk op de mogelijkheid dat er vergunningen
worden verleend voor nieuwe zoutputten ten oosten van het bestaande gebied.
Ik kom zelf ook veel in Friesland en op de Waddeneilanden, een van mijn lievelingsgebieden
in Nederland. Onder vele bewoners van dit gebied heerst niet alleen onbegrip,
maar zelfs pure angst. Je merkt gewoon echt angst. Ik heb overigens zelden
meegemaakt dat zowel mensen uit de provinciale overheid en gemeentelijke overheden
als bewoners zich zo samenpakken tegen dit onomkeerbare besluit. Het overgrote
merendeel van de Friezen wil gewoon geen uitbreiding van de wingebieden.Terwijl onderzoekers zich nog buigen – of moeten buigen, want er
moet nog veel worden gedaan – over de schrikbarende bodemdaling en eventuele
andere gevolgen van deze zout- en gaswinning, wil de minister de extra winning
toch toestaan. Zoals gezegd, staat voor de fractie van de Partij voor de Vrijheid
de veiligheid van onze burgers boven het belang van economisch gewin, zoals
nu de veiligheid van de Friezen ver bovenaan staat. Ik ben onlangs nog een
hele week op Vlieland geweest. De Waddeneilandenbewoners zijn bang voor aardschokken,
aantasting van natuur, bodemdaling en de daaraan gekoppelde gevolgen in verband
met de dreiging van een stijgende zeespiegel. Ook de wereldwijd bekende teelt van pootaardappels en andere hoogwaardige landbouw in dit
gebied lopen gevaar door mogelijke verandering van de grondwaterstand en toename
van de zoute kwel.De NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, heeft beloofd dat indien
er causale verbanden zijn met de snelle bodemdaling, zij gelijk zal stoppen.
Echter, indien de schade reeds is ontstaan, is die niet te overzien en ook
onomkeerbaar. Laten wij eerlijk zijn: er valt niets meer aan te doen. De Partij
voor de Vrijheid is in principe voor zout- en gaswinning, maar alleen zolang
het op een zorgvuldige, veilige en verantwoorde manier gebeurt zonder mogelijk
gevaar voor de burgers. Dat is nu niet ter sprake. Er is zelfs grote onveiligheid
en grote onzekerheid. Dat weet de minister ook, dat weten de onderzoekers
ook, dat weten wij allemaal.Daar zowel de minister als de betrokken bedrijven op dit moment nog geen
goede risico- en veiligheidsanalyse kunnen overleggen, wil de PVV-fractie
dat er pas op de plaats wordt gemaakt totdat het onderzoek is afgerond en
er eventueel veiligheidsgaranties op tafel kunnen komen, iets waarover wij
grote twijfels hebben. Kortom, wij verzoeken de minister om tot nader order
af te zien van de voorgenomen uitbreiding van de winning van gas en zout in
ons mooie Friesland.Mevrouw Jacobi (PvdA):Voorzitter. De PVV probeert ons allemaal onveiligheid aan te praten. Dat
gaat hier, denk ik, wel wat al te ver. Er zijn echter wel zodanig ernstige
verzwakkingen opgetreden in Noordwest-Friesland als gevolg van zout- en gaswinning
dat, ook in relatie met de klimaatontwikkelingen, wij op het moment zijn gekomen
dat wij zeggen: laat eerst dat onderzoek nu maar komen naar de precieze oorzaken
van de vorige ernstige daling. Wij vinden het prematuur en niet opportuun
om nu te gaan heropenen en door te gaan met het afgeven van gunningen. Wij
vinden dat er eerst duidelijkheid moet komen over wat er nu precies is gebeurd
en over de ernst van de bodemdalingschade.Collega Ferd Crone, die nu burgemeester in Leeuwarden is, heeft zich al
heel lang hard gemaakt om tot goede schaderegelingen te komen. Nog steeds
is er niet dat ene loket waar schade door bodemdaling door gas- en zoutwinning
en peilverlagingen bijeen worden gebracht. Het boeit de getroffenen zo langzamerhand
echt niet meer of de verzakking komt door zout-, gas- of peilverlaging. Zij
willen gewoon dat er een goede compensatie- en schaderegeling komt. Voordat
er duidelijkheid is over de verzakkingen die vorig jaar in alle ernst zijn
opgetreden en voordat er eindelijk eens een goede schaderegeling is, willen
wij dat er geen verdere gunningen worden afgegeven. Korter en krachtiger kan
ik het niet zeggen. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister.Ik wil nog een punt aansnijden dat de CDA-fractie ter sprake bracht, namelijk
om economische zoutwinningen vanuit de Waddenzee te doen. Graag wil ik daar
een reactie op van de minister. De PKB Waddenzee spreekt niet over zoutwinning.
Je zou dus eerst het grote maatschappelijke belang moeten classificeren. Daarnaast
heeft TNO vorig jaar aangetoond dat economische zoutwinning niet mogelijk
is in de Waddenzee zonder natuurschade. Nu wij toch dit spoeddebat hebben,
hoor ik hier graag een reactie op.De heer Atsma (CDA):Dan blijft natuurlijk mijn vraag aan collega Jacobi hoe zij oordeelt over
de wens van gedeputeerde staten en provinciale staten van Fryslân, die
in de volle breedte wordt gedeeld. Het kan in mijn beleving niet zo zijn dat
in Friesland door de PvdA wordt gezegd: ga dit onderzoeken, want wij vinden
dit een reële optie, terwijl hier toch een beetje de ondertoon ontstaat
van: nou ja, ik weet het niet.Mevrouw Jacobi (PvdA):Het komt in alle partijen wel eens voor dat er ruis ontstaat tussen het
lokale en het nationale. Ik weet dat dit in het coalitieakkoord een punt is.
Ik snap het punt en ik weet dat de PvdA heeft gezegd: haal het vooral onder
de vaargeulen, want die moeten toch op diepte blijven. Ik wil van de minister
weten hoe het daar nu mee staat, want het betreft geen kleinigheden. Ik denk
dat het TNO-onderzoek en de PKB Waddenzee hierin een belangrijke rol gaan
spelen. Ik wil wanneer de kaders gehandhaafd worden, weten wat de stand van
zaken is. Ik ben niet tegen onderzoek daarnaar.De heer Atsma (CDA):Dat betekent dus dat u ermee kunt instemmen als de voor- en nadelen in
beeld zijn gebracht en het mogelijk blijkt binnen de randvoorwaarden van natuur
en milieu?Mevrouw Jacobi (PvdA):Als alle randvoorwaarden worden gevolgd, maar zo ver is het nog lang niet.
Ik ben niet tegen onderzoek, maar ik wil eigenlijk wel weten hoe zich dat
met alle andere ontwikkelingen verhoudt.De heer Graus (PVV):Mevrouw Jacobi zegt dat wij haar veiligheid of onveiligheid proberen aan
te praten. Ik hoop dat zij in de gaten heeft dat wij ons als Kamerleden natuurlijk
baseren op deskundigen en op de oordelen van deskundigen. Aardschokken, mogelijke
stijging van de zeespiegel, bodemdaling, maar ook veiligheid van economisch
gewin. Ik noemde de pootaardappel en andere hoogwaardige landbouw in Friesland.
Dan zegt zij dat ik iemand onveiligheid wil aanpraten?Mevrouw Jacobi (PvdA):Nee, het gaat mij om de toon die de muziek maakt, mijnheer Graus. Als
u mij goed hebt beluisterd – daar hebt u gelukkig zelf ook aandacht
voor gevraagd – dan is het wat mij betreft in dat gebied genoeg geweest
op dit moment. Ik wil eerst weten wat de stand van zaken is. U doet net of
wij vandaag nog allemaal de Waddenzee in zakken. Zo is het nog niet, maar
laten wij daar wel met zijn allen rationeel mee omgaan.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Zout- en gaswinning zijn altijd al gevoelig thema's geweest.
Laten wij ons daar niets over wijsmaken. Na het vragenuur van een week geleden
ben ik daar opnieuw ingedoken, ook naar aanleiding van alle reacties die het
heeft opgeroepen. Dat is ook de reden geweest dat ik de Kamer een brief heb
gestuurd met daarin de stand van zaken. Ik dacht bij mijzelf: laat ik dat
in ieder geval doen, dan is de Kamer weer op de hoogte en dan delen wij de
feiten met elkaar. Als ik dan de heer Jansen hoor zeggen dat die argumenten er niet zo heel
veel toedoen, dan ben ik dat niet met hem eens. Anders had ik het ook niet
opgeschreven. Ik ben het ook niet eens met zijn opmerking over de werkgelegenheid
rondom de afvalverbrander en Wetsus. Voor de restwarmte die naar Frisia zou
gaan, is niet direct een andere afnemer beschikbaar. Wetsus is inderdaad niet
afhankelijk van de zoutwinning, dat klopt, maar het maakt wel en met vrucht
gebruik van de vele kwaliteiten zout water die Frisia kan bieden. Ik neem
daar geen woord van terug.De heer Jansen (SP):Voorzitter. Ik word aangesproken.De voorzitter:Ja, u wordt aangesproken, maar eigenlijk wilde ik de minister de kans
geven, haar redenering af te maken. Als u hierop wilt reageren, moet u dat
vooral doen.De heer Jansen (SP):Voorzitter. Ik wil allereerst corrigeren dat ik de werkgelegenheid niet
belangrijk zou vinden. Ik heb net uitgelegd dat wij die wel belangrijk vinden,
alleen heb ik gezegd dat de argumentatie oneigenlijk is. Gaat u daar eens
op in, mevrouw de minister. Er zijn alternatieven voor Omrin en Wetsus.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik ben het niet met de heer Jansen eens. Daarom heb ik de
Kamer ook een brief gestuurd met daarin de argumenten die ik heb aangegeven.
Dat zijn mijn argumenten. Ik heb de Kamer ook gezegd dat Wetsus inderdaad
niet afhankelijk is van de zoutwinning. Dat geef ik graag toe. Er wordt echter
dankbaar en vruchtbaar gebruikgemaakt van de kwaliteit van het zoute water
dat Frisia kan bieden en daar heeft Wetsus wel degelijk belang bij. Dat heb
ik willen betogen met de argumenten uit mijn brief.Het ligt inderdaad gevoelig en een van de oorzaken is het grote regionale
verschil. Tegen de heer Atsma zeg ik dat dat het verschil in opstelling is
tussen enerzijds de gemeenten en anderzijds de provincie. De provincie kijkt
meer naar de economische belangen, terwijl een gemeente als Franekeradeel
alleen de risico's ziet. Wij moeten die zaken uit elkaar halen en proberen
er een oplossing voor te vinden, waarbij wij op een bepaald moment een conclusie
moeten trekken en een knoop moeten doorhakken.Enerzijds zijn er de belangen van de economische bedrijvigheid en de werkgelegenheid
en anderzijds de zorgen over de bodemdaling. Een en ander leidt tot problemen
bij de waterhuishouding en daaruit kunnen weer andere problemen voortvloeien
voor het milieu en de leefomgeving. Om die reden hecht ik in deze processen
sterk aan zorgvuldigheid en gezamenlijkheid.Vandaag spreken wij over de eventuele goedkeuring voor aanpassingen van
winningsplannen van Frisia Zout en zoutwinning in Noordwest-Friesland. Wij
moeten zorgvuldig naar de feiten kijken en onderzoeken hoe het belang van
winning opweegt tegen de gevolgen voor de waterhuishouding. Wij moeten kijken
naar de maatregelen die wij via de wet kunnen nemen. Wij toetsen de plannen
en ook de wijzigingen daarvan, die op dit moment aan de orde zijn. Ook planmatig
beheer is aan de orde. De vraag is hoe wordt omgegaan met de delfstoffen en
met de schade door bodemdaling. Op basis daarvan verlenen wij wel of niet
onze toestemming. Die gezamenlijkheid betekent dat wij de economische belangen en de zorgen
om het milieu van de regionale overheden meenemen. Wij vullen dat in met vooroverleg.
Ik ben het eens met de heer Atsma dat draagvlak hier van belang is.Wij hebben op 4 maart bestuurlijk overleg gehad. Men vraagt mij om
terughoudend te zijn met het afgeven van nieuwe vergunningen of geen medewerking
te verlenen aan het aanpassen van de winningsplannen. Dat zal ik zorgvuldig
doen. Ik kijk naar het belang en de reden van de aanpassing. Ik overweeg waarom
Frisia Zout en Vermilion dat willen. Ik beoordeel de mogelijke schade aan
de hand van de inschattingen van het Staatstoezicht op de Mijnen en aan de
hand van de afgesproken criteria. Ik heb aandacht voor de specifieke zorgpunten
en ik kijk natuurlijk ook naar de wettelijke mogelijkheden die ik heb.Ik handel eerst het onderwerp zoutwinning af en daarna gaswinning. Frisia
Zout heeft twee winningsvergunningen voor zout, namelijk Barradeel en Barradeel
II. De grens voor de toegestane bodemdaling die daarvan het gevolg kan zijn,
is in overleg met iedereen gesteld op maximaal 35 centimeter voor Barradeel
en maximaal 30 centimeter voor Barradeel II.Op dit moment is bij Barradeel de bodem met 33 centimeter gedaald en bij
Barradeel II met 12 centimeter. Als de bodemdaling groter dreigt te worden,
wordt de winning gestopt.Ik begin met het verzoek van Barradeel II. Men vraagt om extra tijd en
niet om extra zout. Men vraagt de tijd tot na 1 juli 2013. Er is dan
geen sprake van extra bodemdaling. Ik ben van mening dat dit verzoek zonder
meer past binnen het bestaande kader van zoutwinning.Barradeel vraagt toestemming om nog een keer 200.000 ton te winnen. Dat
betekent een uitbreiding van de zoutwinning met 2%. Frisia Zout zegt
dat het deze hoeveelheid nodig heeft als back-up voor de continuïteit
van het bedrijf. Het is een van de aspecten die natuurlijk van belang zijn.
De winning vindt nu plaats uit twee putten. Als er met een van die putten
iets mis gaat, dan loopt de winning terug en is reparatie nodig. Om die tijd
te overbruggen kan winning uit Barradeel helpen. Het Staatstoezicht op de
Mijnen heeft mij meegedeeld dat deze aanpassing tot een bodemdaling van een
halve centimeter leidt bovenop de 33 centimeter daling die eigenlijk al een
feit is. Het blijft wel, zij het net aan, binnen de afspraak dat er 35 centimeter
bodemdaling mag optreden. Ik ben nog eens gedoken in met name de economische
aspecten die aan de continuïteit van het bedrijf kleven. Eigenlijk moet
ik u zeggen dat ik daardoor van mening ben geworden dat ik deze vergunningverlening
moet aanhouden – het gaat dus om Barradeel – totdat de economische
noodzaak is aangetoond of totdat zich het verwachte probleem dat het misgaat
met de put, voordoet. Als dat zich voordoet, vind ik dat wij geen vergunning
moeten verlenen. Ik heb Barradeel en Barradeel II op die manier uit elkaar
getrokken. Wij hebben echt geen argumenten om geen vergunning aan Barradeel
II te verlenen, dus dat moeten wij doen, maar ik ben voor aanhouding van de
vergunningverlening aan Barradeel totdat de economische noodzaak is aangetoond.Dit brengt mij bij het gas. Vermilion heeft sinds 1969 al een vergunning
om aardgas te winnen. Die winningsvergunning heet Leeuwarden. In het vergunningsgebied
bevinden zich inderdaad meerdere velden. Tot juli 2008 werd
er uit een aantal putten in het Harlingenveld in de buurt van Franeker en
vanuit de put Harlingen-6 ten zuidoosten van Harlingen nabij Achlum gewonnen.
Daarna is de winning gestaakt, omdat de bodemdaling bij Harlingen groter was
dan men van tevoren had geschat. De oorspronkelijke schatting was dat die
maar 12 centimeter zou bedragen, meer niet, maar vorig jaar bleek dat die
daling reeds was bereikt. Dat heb ik gezien, want ik ben er geweest.Wat wil Vermilion nu? Vermilion wil toestemming om binnen het gebied in
kwestie de winning van gas uit de put Harlingen-6 in beperkte mate te hervatten.
Het gaat inderdaad om een kleine hoeveelheid gas: 13,5 miljoen kuub gedurende
een periode van achtenhalf jaar. Dat is 1% van het tot nu toe gewonnen
gas. Feitelijk zijn er volgens het Staatstoezicht op de Mijnen geen redenen
om te verwachten dat de bodemdaling zich zal voordoen zoals bij de gaswinning
van Franeker. Overigens wordt het gedeelte bij Franeker niet in productie
genomen. Het Harlingenveld ligt grotendeels ten westen van Franeker. Een klein
gedeelte ligt er ten zuidoosten van. Dat ligt apart. Daar bevindt zich de
put Harlingen-6. Het Staatstoezicht op de Mijnen en het wetterskip Fryslân
zien geen technische belemmeringen voor het starten van de gaswinning bij
Achlum. De put Harlingen-6 voldoet dus aan het criterium van planmatig beheer
van bodemschatten. Schade door bodemdaling treedt niet op of wordt opgevangen
via de bestaande maatregelen die het wetterskip heeft genomen. Ik heb wel
begrip voor de zorgen van de provincie over de hervatting van de gaswinning
voordat er duidelijkheid is over de oorzaken van bodemdaling. Daar gaat het
om. Met het oog daarop hebben wij tenslotte het onderzoek gestart. Ik zeg
u toe dat ik geen goedkeuring zal verlenen voordat Vermilion kan aantonen
dat bij de put Harlingen-6 zich geen bodemdaling zal voordoen dan wel voordat
het lopende onderzoek naar de oorzaken van een eventuele bodemdaling is afgerond.
Ik heb het hier gisteren tijdens het overleg met de provincie over gehad.
Daarin heb ik gezegd dat dit mijn insteek ten aanzien van Vermilion en de
put Harlingen-6 zal zijn.GS spreekt in haar brief over het gebiedsproject waarvoor nog geen definitieve
financiële schaderegeling getroffen is. Laat ik vooropstellen dat ik
het van belang vind dat de uitvoering van een definitieve schaderegeling rond
komt. Ik denk dat ik dan aansluit bij al diegenen die daarover hebben gesproken.
Er zijn afspraken tussen Frisia Zout en het wetterskip over de schadevergoeding
van de kosten van bodemdaling door zoutwinning. Doet die zich voor, dan betaalt
Frisia Zout de door het wetterskip uit te voeren herstelmaatregelen. Die afspraken
gaan deel uitmaken van de schaderegeling voor het gebiedsproject. Vermilion
erkent ook dat zij de schade ten gevolge van bodemdaling door gaswinning moeten
betalen. Er loopt dan ook gesprek tussen Vermilion en het wetterskip over
een regeling voor de betaling van kosten ten gevolge van bodemdaling. Vermilion
en het wetterskip moeten natuurlijk snel overeenstemming bereiken over een
schadevergoedingsregeling voor het Harlingenveld, net zoals Frisia en het
wetterskip overeenstemming hebben bereikt. In dit kader wijs ik mevrouw Jacobi
toch ook nog op de mogelijkheden die burgers hebben, die uiteraard altijd
de Technische commissie bodembeweging kunnen inschakelen op het moment dat
onhelder is wie de veroorzaker is van de bodemdaling. Ik heb ook uit die commissie
begrepen dat er tot nu toe geen problemen over waren wie de schade moet betalen.
Ik denk dan ook dat wij deze commissie vooral overeind moeten houden omdat
zij weliswaar niet als één loket fungeert, maar wel voor burgers
helderheid verschaft wie de veroorzaker is van de bodemdaling, dus wie degene
is die moet betalen.Ik ga terug naar de schadevergoedingsregeling met betrekking tot het Harlingenveld.
Naast bodemdaling vind ik dat een belangrijk aspect bij de beoordeling van
de hervatting van de gaswinning bij Harlingen-6. Ook in het vervolg van het
gebiedsproject worden afspraken gemaakt over de kosten van de te nemen maatregelen.
Het moge helder zijn dat zowel Vermilion als Frisia Zout daaraan bijdraagt.Daarbij worden de afspraken die nu bestaan tussen Frisia Zout en Vermilion
met het wetterskip ingebracht, maar dat komt pas aan de orde nadat het projectplan
van Noordwest-Friesland is vastgesteld. Ik wil graag met uw steun in de rug
richting Frisia Zout en Vermilion nog eens benadrukken dat zij hierover gewoon
snel tot een resultaat moeten komen.Tot slot over de nieuwe vergunning.De heer Zijlstra (VVD):Zegt de minister over de schadecompensatieregeling nu ook dat zij geen
toestemming zal geven voor die extra winningen zo lang die gebiedsbrede compensatieregeling
er niet is?Minister Van der Hoeven:Ik heb aangegeven dat de bodemdaling een belangrijk aspect is bij de beoordeling
van de hervatting van de gaswinning bij Harlingen-6. Het moet helder zijn
waardoor die ontstaat, en daarnaar loopt onderzoek. Of er moet aangetoond
kunnen worden dat er geen bodemdaling plaatsvindt. Beide zaken zijn op dit
moment niet helder.Daarnaast gaat het om de schadevergoedingsregeling met betrekking tot
het Harlingenveld. Ik vind dat Frisia, Vermilion en het wetterskip over deze
zaken snel tot overeenstemming moeten komen. Dus bij de uiteindelijke beoordeling
later wegen deze aspecten voor mij even zwaar.De heer Zijlstra (VVD):Maar zegt de minister hiermee dat zij dit als die zaken niet ingevuld
zijn zo zwaar weegt dat zij dan niet zal overgaan tot vergunningverlening?Minister Van der Hoeven:Ja, want dan is aan 50% van de voorwaarden niet voldaan.De heer Atsma (CDA):Collega Jacobi noemde, in mijn ogen ten onrechte, een derde element dat
in het geheel zou moeten worden meegenomen, namelijk peilverlaging in de landbouw.
Ik vind dat dat hiermee niets te maken heeft. Ik vind dat wij hier praten
over schade door mijnbouwactiviteiten uit gas- en zoutwinning. Ik proef uit
de woorden van de minister dat zij door peilverlaging niet te noemen kennelijk
ook van mening is dat dit, of wat daarmee annex zou kunnen zijn, in dit geval
totaal niet relevant is.Minister Van der Hoeven:U hebt gelijk.Mevrouw Jacobi (PvdA):Uit het laatste punt dat de heer Atsma aansnijdt, blijkt de rimboe waarin
de burger terechtkomt als er sprake is van bodemdaling en schade. De een zegt
dan dat die bodemdaling komt door het gas, een ander zegt dat
die komt door het zout en een derde zegt dat die komt door de peilverlaging,
of dat de oorzaak onbekend is. Ik heb van u niet echt scherp gekregen wat
u nu weerhoudt om tot dat ene loket te komen dat de burger zo graag wil.Minister Van der Hoeven:Ik heb aangegeven dat de Technische commissie bodembeweging uitstekend
werk doet. Zo lang er nog niet één loket is zoals u dat graag
wilt, moeten wij hiermee werken. Overigens ben ik niet degene die dat ene
loket moet realiseren, het zijn anderen die dat moeten doen. Dan kijk ik met
name in de richting van de provincie Friesland.Mevrouw Jacobi (PvdA):Bent u bereid om het met de provincie zo af te spreken dat dat ene loket
er is voordat er opnieuw wordt overgegaan tot het heropenen of gunnen?Minister Van der Hoeven:Nee, dat ben ik niet.Mevrouw Jacobi (PvdA):Wat is daarvan de reden?Minister Van der Hoeven:Dat zal ik u vertellen. Dan moet ik iets beloven wat ik niet kan waarmaken.
Dat doe ik niet. Uw collega's die vaker met mij in debat zijn, weten dat ik
nooit iets beloof wat ik niet kan waarmaken. Wat ik wel kan beloven en kan
toezeggen, is dat ik de zorgen die u hebt, over zal brengen aan de provincie.
Maar that's it.Door Frisia Zout zijn vergunningen aangevraagd voor zoutwinning in nieuwe
gebieden. Het gaat daarbij om gebieden in de Waddenzee bij Harlingen en om
gebieden ten oosten van de bestaande wingebieden Barradeel en Barradeel II.
Voor deze vergunningaanvragen loopt een MER-procedure. De uitkomst daarvan
wachten wij af. Eerder ga ik niet over tot beoordeling van deze vergunningaanvragen.
Hierover is ook gesproken in het bestuurlijk overleg van vorig jaar oktober.
Ik heb toen met gemeenten en gedeputeerde staten afgesproken dat ik geen vergunning
zal verlenen voordat duidelijkheid bestaat over de eventuele consequenties
voor de bodemdaling en over de afhandeling van de daaruit voortvloeiende schade.
Ik verwacht niet dat de besluitvorming hierover vóór dit najaar
zal worden afgerond. Als de uitkomst van de MER zou zijn dat winnen onder
de Waddenzee de voorkeur verdient, zal ik daarover uiteraard overleggen met
de provincie, de betrokken gemeenten, het wetterskip en collega-ministers
alvorens daarover te besluiten.Mevrouw Jacobi wil eigenlijk niks als zij spreekt over zoutwinning in
de Waddenzee. Zij zegt: het staat toch niet in de PKB. Dat is echter niet
waar. Zoutwinning wordt daarin wel genoemd. Er staat letterlijk: "Voor nieuwe
opsporing en winning van overige diepe delfstoffen onder de Waddenzee, te
weten andere diepe delfstoffen dan gas, geldt dat het kabinet daarvoor geen
vergunningen verleent totdat wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel
meer bestaat dat er geen schadelijke gevolgen zijn voor de natuur- en landschapswaarden
van de Waddenzee." Volgens mij is zout een andere diepe delfstof dan gas.Mevrouw Jacobi (PvdA):Ik moet de minister corrigeren. Ik ben niet van de nikspartij. Ik ben
voor gedegen onderzoek. Ik heb opgemerkt dat zoutwinning niet specifiek in
de PKB is opgenomen. Ik heb ook gesteld dat hiernaar onderzoek is gedaan door
TNO. Dat instituut concludeert dat er geen economische zoutwinning kan plaatsvinden
zonder natuurschade. Verder heb ik gemeld dat er volgens de PKB sprake moet
zijn van een groot nationaal belang. Ik heb de minister gevraagd om een visie
te geven op de vraag hoe het met dit dossier verder moet. Wij willen een gedegen
onderzoek naar de gevolgen, zodat wij kunnen bepalen waar wij voor staan.Minister Van der Hoeven:Ik heb dat gemeld, mevrouw Jacobi.Mevrouw Jacobi (PvdA):Oké. Verwijt mij u dan niet meer dat ik van de nikspartij ben.Minister Van der Hoeven:Dat zal ik niet meer doen. Ik heb gezegd dat wij de resultaten van de
onderzoeken afwachten. Ik loop daarop niet vooruit. Mijns inziens is het goed
om dus even ons commentaar "op te zouten" totdat de resultaten bekend zijn.De heer Jansen (SP):Het is cruciaal dat dit onderzoek echt onafhankelijk zal zijn. Hoe wil
de minister dat verzekeren? Zal bijvoorbeeld een deskundige criticus als de
heer Houtenbos in de begeleidingscommissie zitting nemen? Wie betaalt het
onderzoek?. Kortom, hoe weten wij zeker dat wij de uitkomsten van het onderzoek
kunnen vertrouwen?Minister Van der Hoeven:Ik weet niet precies waarop de heer Jansen nu doelt. Voor de nieuwe vergunningen
loopt de MER-procedure. De resultaten daarvan zullen de Kamer worden voorgelegd.
Op die manier kan zij zelf beoordelen of dit voldoende onafhankelijk is. Het
onderzoek over de gaswinning in het Harlingenveld wordt op dit moment gedaan.
Ik heb niet de indruk dat daarbij ook maar enige vorm van vooringenomenheid
aan de orde is. Als dat wel het geval is, zal dat bovendien uiteindelijk worden
afgestraft. Zo simpel ligt dat. Daarmee heb ik dus niet veel problemen.De voorzitter:Ik constateer dat er bij de leden behoefte is aan een tweede termijn.
Daarvoor geef ik het woord aan de heer Zijlstra. Hij kan nu toch nog trainen
op de minuut.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording. Ik denk dat zij
een heel eind in de richting van de Kamer komt. Toch zal ik een motie indienen
die mede is ondertekend door de heer Jansen, mevrouw Jacobi, de heer Atsma
en de heer Graus. Deze motie dienen wij in om de minister en de andere partijen
helder te maken hoe de Kamer hierover denkt. Voor de helderheid, modellen
zijn heel goed bruikbaar, maar daar waar is bewezen dat een model niet klopt –
dat is hier het geval – moet je er buitengewoon voorzichtig mee zijn.
Dat is wat ons betreft de achtergrond van de discussie. Het gaat om Barradeel
I als het om zoutwinning gaat, om het extra winnen van 200.000 ton zout. Het
verlengen van Barradeel II met een bepaalde periode heeft geen invloed op
bodemdaling en dergelijke, want het gaat om dezelfde hoeveelheid. Dat staat
in die zin impliciet in de motie die ik nu ga voorlezen. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat zich in Noordwest-Friesland, in een gebied waar gas-
en zoutwinning plaatsvindt, een onverwacht sterke bodemdaling heeft voorgedaan;constaterende dat er een onderzoek is gestart naar de oorzaak van de onverwachte
bodemdaling, waarvan de resultaten eind 2009 verwacht worden;constaterende dat er nog geen gebiedsbrede financiële schaderegeling
voor compensatie van schade door bodemdaling tot stand is gekomen;constaterende dat de regering van zins is om binnenkort vergunning te
verlenen voor de hervatting van de gaswinning vanuit de put Harlingen-6 en
een uitbreiding van zoutwinning uit het winningsgebied Barradeel I;constaterende dat deze gas- en zoutwinningsactiviteiten zich afspelen
in en aangrenzend aan het gebied waar de onverwacht sterke bodemdaling zich
heeft voorgedaan;verzoekt de regering, de aangevraagde vergunningen niet te verlenen totdat
het onderzoek naar de oorzaken van de onverwacht sterke bodemdaling is afgerond
en totdat een definitieve gebiedsbrede financiële schaderegeling voor
compensatie van schade door bodemdaling tot stand is gekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Zijlstra, Jacobi, Atsma, Jansen
en Graus.Zij krijgt nr. 7(31349).De heer Jansen (SP):Voorzitter. Ik dien een motie in, omdat ik niet helemaal gerust ben gesteld
over de onafhankelijkheid van het onderzoek. Ik denk dat het cruciaal is dat
in de begeleidingscommissie alle visies op bodemdaling zijn vertegenwoordigd,
ook kritische visies.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de vergunningverlening voor gas- en zoutwinning in Noordwest-Fryslân
afhankelijk gesteld wordt van de uitkomst van een onderzoek naar de bodemdaling;van mening dat de onafhankelijkheid van dit onderzoek cruciaal is;spreekt uit dat de begeleidingscommissie de verschillende visies op de
oorzaken van bodemdaling dient te reflecteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Jansen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(31349).De heer Atsma (CDA):Voorzitter. Ook de CDA-fractie dankt de minister voor haar evenwichtige
benadering. Ik denk dat ik die zo mag duiden. De benadering is evenwichtig,
omdat er een knip wordt gemaakt tussen de temporisering en eventuele uitbreiding
van winningsactiviteiten. Wat ons betreft zit daar inderdaad duidelijk verschil
in. In die zin kan de lijn van de minister ook in grote lijnen de onze zijn
en sluit ik mij aan bij de woorden van collega Zijlstra.In de tweede termijn is het wellicht goed om de juridische houdbaarheid
van het zetten van stappen in beeld te brengen die niet door Vermilion dan
wel Frisia Zout zouden kunnen worden geaccepteerd. Ik weet niet of er overleg
is geweest met de betreffende bedrijven, maar het zou goed zijn om daarin
kort een doorkijkje te krijgen.Ik ben blij dat de minister aangeeft dat er geen relatie is met peilverlagingen,
mocht dat al aan de orde zijn. Volgens mij hebben die absoluut niets te maken
met de discussie die wij vandaag voeren. Ik ben blij met de harde uitspraak
van de minister op dit punt, omdat dit voor de landbouw een hele geruststelling
zal zijn. Bovendien zou het een discussie over de bewijslast van de schade
onnodig complex maken. Ik zeg dit er maar bij, want ik ben erg blij dat de
minister heeft aangegeven dat er kennelijk tot nu toe bij de commissie geen
ingewikkelde vragen zijn binnengekomen over de bewijslast. Kennelijk is het
van twee kanten helder wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat moeten wij vooral
zo houden.Ten slotte dient de CDA-fractie een motie in, die duidt op het in beeld
brengen van alle voor- en nadelen van zoutwinning op het Wad. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de gevolgen van zout- en gaswinning in Noordwest-Fryslân
groot zijn;overwegende dat Frisia Zout ambities heeft om op termijn meer zout te
winnen in het noordwesten van Fryslân;overwegende dat in het coalitieakkoord van de provincie Fryslân
wordt gesuggereerd om zoutwinning te verplaatsen naar het Wad;verzoekt de regering, de voor- en nadelen, alsmede de haalbaarheid van
zoutwinning op alternatieve locaties nabij Harlingen, waaronder het Wad, in
beeld te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Atsma, Zijlstra en Graus. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(31349).Mevrouw Jacobi (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen.De minister was niet zo scherp in waar nu precies de grens ligt tussen
nieuwe vergunningen en het uitbreiden van bestaande vergunningen. Het gevaar
van het uitbreiden van bestaande vergunningen is dat dit kan leiden tot een
afwijking van de oorspronkelijke winplannen, waardoor je er anders in zit
dan in de tijd dat de MER is opgesteld. Hoe beoordeelt de minister de uitbreiding,
als die nog wel past in de oude vergunning, dan wel als sprake is van de nieuwe
vergunning? Ik kreeg het idee dat die 2% nog wel kan in het kader van
de oorspronkelijke winplannen. Wil de minister uitleggen wanneer het om iets
nieuws gaat, wanneer het om een uitbreiding gaat, wanneer een en ander verantwoord
is en hoe dit zich tot de oorspronkelijke MER verhoudt?Dan de zoutwinning in de Waddenzee. Wij hebben er zojuist een kleine discussie
over gehad, maar ik zit er anders in als het gaat om het onderzoek. Ik dien
daarover de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Waddenzee een natuurgebied is van internationaal belang,
waar geen risico's genomen mogen worden ten aanzien van de natuur- en milieuwaarden;van mening dat voortdurende onzekerheid over de mogelijkheid of onmogelijkheid
van zoutwinning onder de Waddenzee onwenselijk is als daarmee valse hoop wordt
gegeven ten aanzien van alternatieven voor zoutwinning onder land;constaterende dat zoutwinning niet is opgenomen in de PKB Waddenzee en
dat van activiteiten in en rond Natura 2000-gebieden moet worden aangetoond
dat zij géén significante effecten zullen hebben op de natuurwaarden,
dan wel indien het een activiteit van groot maatschappelijk belang betreft,
moeten worden gecompenseerd;constaterende dat het TNO-onderzoek aantoont dat economisch rendabel winnen
van zout niet mogelijk is zonder effecten op natuur en milieu;verzoekt de regering, een passende beoordeling uit te voeren waarin duidelijk
wordt of zoutwinning zonder natuurschade onder de Waddenzee mogelijk is of
dat zoutwinning zou classificeren als activiteit van groot maatschappelijk
belang;verzoekt de regering, op basis van de uitkomsten van dit onderzoek een
uitspraak te doen over de wenselijkheid of onwenselijkheid van zoutwinning
onder de Waddenzee en eventueel de PKB Waddenzee op dit punt aan te passen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jacobi en Jansen. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(31349).De heer Atsma (CDA):Het is mij volstrekt onduidelijk waar de PvdA op dit punt staat. Wilt
u nu wel of niet in positieve zin meedenken over het mogelijk toestaan van
zoutwinning op het wad? Dat is de enige vraag. U hebt veel wollige woorden
gebruikt, maar dat is de enige vraag.Mevrouw Jacobi (PvdA):Luisteren is ook een vak. Ik doe niets anders dan elke keer uitleggen
dat ik vind dat daarover duidelijkheid moet komen. Indachtig alle referenties
en wat wij hier hebben afgesproken, ook in het kader van Natura 2000 en de
PKB's, moet die duidelijkheid er komen. Als ik u was, zou ik dat van harte
ondersteunen.De heer Atsma (CDA):Nog een keer. Ik heb de minister gevraagd om de voor- en nadelen in beeld
te brengen, alsmede de haalbaarheid.Mevrouw Jacobi (PvdA):Dan zitten wij op dezelfde lijn.De heer Atsma (CDA):Ik begrijp niet, als u precies hetzelfde bedoelt, waarom u uw motie indient,
want die is volstrekt overbodig. U had zich beter kunnen aansluiten bij de
motie die zojuist is ingediend. De kernvraag blijft of u de lijn steunt die
de provincie Fryslân hebt uitgezet, de coalitie daar, de ChristenUnie,
het CDA en de PvdA, dat er moet worden gestreefd naar zoutwinning op het wad.
Steunt u dat ja of nee?Mevrouw Jacobi (PvdA):Natuurlijk, ik heb al 33 keer gezegd dat ik daar onderzoek naar wil, maar
uw motie gaat niet ver genoeg. Een bepaald deel van de werkelijkheid
wordt daardoor weggehaald. Daarom heb ik zelf een motie ingediend. Daarin
wordt het totale scenario in beeld gebracht.De heer Atsma (CDA):Welk deel van de werkelijkheid wordt weggelaten in de motie die zojuist
is ingediend?Mevrouw Jacobi (PvdA):U gaat de link met alle afspraken en wet- en regelgeving rondom PKB en
de Natura 2000-kwesties niet in uw motie noemen. U kunt mijn motie dus als
een goede aanvulling zien op uw eigen motie.De heer Atsma (CDA):Ik ben nu heel erg benieuwd naar het antwoord van de minister. Als je
vraagt om de voor- en nadelen en de haalbaarheid in beeld te brengen, dan
begrijp ik niet wat u wilt.Mevrouw Jacobi (PvdA):Ik dien een haalbaarheidsmotie in. Ik snap de commotie niet, maar dat
komt misschien omdat het niet in uw straatje past.De voorzitter:Uw tijd was om.Mevrouw Jacobi (PvdA):Ik wil nog een motie indienen over de eenloketkwestie en de schaderegeling.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat burgers schade ondervinden van zout- en gaswinning en
waterpeilverlaging;overwegende dat het voor de burger niet uitmaakt wat de oorzaak is van
de schade;verzoekt de regering, een schadefonds (gevuld door de veroorzakers) te
creëren waarin alle schade door bodemdaling wordt vergoed, met een eenloketfunctie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jacobi en Jansen. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(31349).De heer Atsma (CDA):Opnieuw gooit mevrouw Jacobi waterpeilverlaging in het mandje. Dat is
dus peilverlaging die waarschijnlijk komt door de landbouw – dat zegt
zij er niet bij – terwijl de minister zegt: doe dat nu niet, want dat
is buitengewoon onverstandig.Mevrouw Jacobi (PvdA):Daarin kun je van gedachten verschillen met de minister. Het gaat om verlaging
van de bodem. Daardoor hebben mensen schade. Deze kwestie heeft al een lange
historie, maar door de bodemgesteldheid als zodanig, door de werking als gevolg
van de gas- en zoutwinning en door de verlaging van het waterpeil treedt er
in het gebied een cumulatie van effecten op, zoals scheuren in huizen en schade
aan de aardappelteelt. Overigens weet u dat beter dan ik, want u zit langer
in de Kamer. Het is niet zo interessant om elke keer weer zwaar onderzoek
te doen naar de vraag of al die schade komt door gaswinning of zoutwinning.
Wij hebben al veel jaren gepleit voor omgekeerde bewijslast. Dat schijnt niet
uw steun te hebben. Nu probeer ik via deze weg om een zodanige schaderegeling
te maken dat mensen niet meer te maken krijgen met lange, ingewikkelde verhalen,
maar dat duidelijk is dat er schade is, waarbij het niet echt interessant
is waardoor. Vul die pot en bedien de mensen die van deze zaken nadeel ondervinden.
Steun deze motie.De voorzitter:Tot slot, mijnheer Atsma.De heer Atsma (CDA):Met alle respect, dit kan toch niet. U kunt nu niet in een keer een andere
veroorzaker in het mandje gooien. Overigens leidt peilverlaging tot inklinken
van de grond. Daardoor krijg je een volstrekt onmogelijke discussie met beide
mijnbouwbedrijven. Die zullen namelijk straks zeggen: laat de landbouw maar
meebetalen. Dat wilt u toch niet? Dat is namelijk wat u zegt.Mevrouw Jacobi (PvdA):Ik zeg niet: laat de landbouw maar meebetalen. Laat de waterschappen maar
meebetalen.De heer Zijlstra (VVD):Dat laatste betekent dat de burgers dat gaan betalen via de belastingen.
Wij kennen de PvdA wel als een partij die de burgers graag laat betalen voor
problemen. Wat dat betreft, bent u wel consistent. Ik wil mij echter aansluiten
bij de heer Atsma. Het is een heldere discussie over gas- en zoutwinning.
Waarom wil de PvdA met deze motie de hele discussie onderuithalen en de boeren
erbij betrekken? Dat doet u namelijk.Mevrouw Jacobi (PvdA):Nee. De vervuiler betaalt en de schade door de lage grondwaterpeilen is
evident.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. Ik was nog bezig om een vraag te formuleren.Mevrouw Jacobi (PvdA):U staat een beetje stennis te maken.De voorzitter:Ik was even afgeleid, anders had ik onmiddellijk ingegrepen, mijnheer
Zijlstra. U kent mij. Maak uw vraag af.De heer Zijlstra (VVD):Daarom had ik daar de hoop op gevestigd. U doet het gelukkig ook.De PvdA trekt nu de hele discussie uit het lood. Ik wil u dringend verzoeken
om die motie in te trekken. Dan voeren wij een heldere discussie over gas-
en zoutwinning. Dan kunnen wij een veel gemakkelijkere compensatieregeling
tot stand brengen. Als u dit doet en de minister met een onmogelijke boodschap
op pad stuurt, dan belast u niet alleen de boeren, maar ook de bewoners, omdat
de compensatieregeling erg moeilijk zal worden.Mevrouw Jacobi (PvdA):Niet de burger betaalt, maar de vervuiler betaalt. De liberalen denken
iets anders over dat principe. Ik heb echter geen zin om hier
een politiek spel van te maken. Het gaat hier om mensen die schade hebben
als gevolg van economisch gewin. Ik ben bereid om de motie nog eens heel scherp
te bekijken, want het waterpeil kan ook mede door de winning zijn veroorzaakt.
Er zijn veel wetenschappers die daar onderzoek naar hebben gedaan. Het gaat
mij erom dat alle mensen die daar schade van ondervinden, of dat nu boeren
of burgers zijn, middels één loket een keurige schaderegeling
krijgen. Daar ga ik voor. Daarom heb ik ook dat deel van uw motie gesteund.Ik ben er echter niet tevreden mee dat er allerlei diversiteit in zit.
Ik wil één loket. Voordat ik een meer verfijnde omschrijving
van "schaderegeling" in de motie zet, zal ik dat met de heer Jansen overleggen,
omdat hij de motie meeondertekend heeft. Mij gaat het erom dat ik het ga binnenhalen,
links- of rechtsom. Soms wordt een woord heel erg politiek gemaakt, maar daarvoor
zit ik hier niet. Ik zit hier voor een keurige schaderegeling.De voorzitter:Tot slot, mijnheer Zijlstra. Dat had ik al een keer gezegd, maar nu dan
echt.De heer Zijlstra (VVD):Ik heb de motie niet ingediend, dus mevrouw Jacobi moet mij niet verwijten
dat ik met politiek bezig ben. Zij heeft dit immers zelf veroorzaakt. Ik geef
haar nog een ding mee in de overweging om de motie in te trekken. Mevrouw
Jacobi zegt dat het wetterskip Fryslân moet betalen. Dat is echter een
publiek lichaam, dus de financiering komt per definitie van de belastingbetaler.
Het is dus buitengewoon onverstandig dat zij het wetterskip Fryslân
bij een compensatieregeling betrekt, terwijl het geld ook bij Vermilion en
Frisia Zout – dit zegt een VVD'er, een vertegenwoordiger van het bedrijfsleven –
vandaan kan komen. Het is buitengewoon onverstandig. Ik zou het niet doen
als ik mevrouw Jacobi was.Mevrouw Jacobi (PvdA):U herhaalt nu gewoon wat u zo-even zei. Ik wil hier nog wel heel scherp
naar kijken. De vervuiler en veroorzaker moet betalen. Wat mij betreft moeten
wij daar nog even goed naar kijken.De heer Graus (PVV):Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Zijlstra over de nekslag voor
de belastingbetaler. Daarbij manifesteert de PvdA zich ook als een partij
tegen de boeren, want die zijn belastingbetaler en ook agrarisch ondernemer.Mevrouw Jacobi (PvdA):U wordt bedankt! Ik heb dit verwijt nog nooit gekregen, maar gelukkig
komt het van u. Volgens mij ben ik altijd degene geweest die in alle debatten
gepleit heeft voor de samenhang tussen boer en natuur. Juist de boeren in
dit gebied hebben ook heel erg grote schade. Wat mij betreft heb ik alleen
mijn nek uitgestoken om juist in het kader van de schaderegeling wat verbeteringen
te realiseren.De heer Jansen (SP):Ik heb een suggestie voor de eerste indiener van de motie. Er komt een
onderzoek, hopelijk een heel erg onafhankelijk onderzoek. Daarin wordt vastgesteld
wat de verschillende oorzaken zijn van bodemdaling. Daarna gaat wat mij betreft
het principe "de vervuiler betaalt" gelden. Als dan blijkt dat de waterpeilverlaging
geen factor is, dan is uiteraard die oorzaak weggenomen. Mij lijkt dat degenen
die zo aan het stangen zijn, gewoon even de tijd moeten nemen om te kijken
wat uit het onderzoek komt. Ook de fracties van de VVD en het CDA onderschrijven
normaliter het principe dat de vervuiler wel degelijk betaalt. Waarom doen
zij dat in dit geval niet?De heer Zijlstra (VVD):Wij ondersteunen ook altijd het principe "de vervuiler betaalt". Maar
nogmaals, ik heb die motie niet ingediend. Als de heer Jansen en mevrouw Jacobi
hun redenatie doorvoeren, dan trekken zij die motie in. Uit het onderzoek
zal blijken wat er allemaal aan de hand is. Vanaf dat moment zullen wij bekijken
op welke wijze wij dit gaan oplossen. De VVD vindt het buitengewoon onverstandig
dat de heer Jansen op de zaken vooruit loopt.De heer Atsma (CDA):Wij vinden dat ook, vooral omdat mevrouw Jacobi in al haar toelichtingen
de bal voor een deel bij de landbouw neerlegt. Daarom hebben wij totaal geen
behoefte aan deze motie. Ik wil de heer Jansen adviseren, deze motie in die
zin ook niet te steunen.De voorzitter:Mevrouw Jacobi was de laatste spreker in tweede termijn.Het woord is aan de minister, nadat ik heb opgemerkt dat zij alleen wordt
geïnterrumpeerd na haar betoog en haar oordeel over de moties.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Er ligt nog één vraag van mevrouw Jacobi. Daarna
zal ik de moties behandelen.Mevrouw Jacobi heeft gevraagd hoe ik nieuwe vergunningen versus uitbreidingen
beoordeel. Van uitbreidingen wordt bekeken of ze passen binnen de bestaande
afspraken tussen de delfstofwinning en het wetterskip Fryslân, zoals
het geval is bij Barradeel I en II. Nieuwe vergunningen worden bekeken op
basis van de resultaten van de MER. Voor beide gelden de criteria inzake bodemdaling
en planmatig beheer uit de Mijnbouwwet. Er is dus geen sprake van een grijs
gebied!Ik kom te spreken over de motie-Zijlstra c.s. op stuk nr. 7. Ik verwacht
dat de schaderegeling niet later gereed is dan het onderzoek naar de bodemdaling.
Ik verwacht dat dit, zeker na het debat van vandaag, parallel zal lopen. Wat
dat betreft is het debat op het juiste moment gekomen. Dit houdt in dat ik
met de vergunningverlening daar wel op kan wachten. Ook zet dit extra druk
op partijen om tot die regeling te komen. Ik heb duidelijk mijn mening gegeven
over de put Harlingen-6. De vergunning voor Barradeel I zal ik in ieder geval
aanhouden totdat daadwerkelijk is aangetoond dat er een probleem ontstaat.
Over uw hoofden heen zeg ik tot de betrokkenen: zorg dat u voor die tijd uw
werk af hebt! Met deze opmerkingen laat ik het oordeel over deze motie aan
de Kamer.De motie op stuk nr. 8 van het lid Jansen heeft betrekking op het onderzoek
naar Harlingen. Dat onderzoek wordt uitgevoerd door Vermilion en wordt getoetst
door zowel het Staatstoezicht op de mijnen als TNO. Er is dus sprake van een
onafhankelijk toezicht op de resultaten. Daarnaast is het trekken van conclusies
en het maken van keuzen uiteraard aan de politiek. Deze motie levert geen
bijdrage aan een betere werking van de commissie en van het
onderzoek. Ik ontraad derhalve aanvaarding van deze motie.De voorzitter:Ik dacht dat ik gezegd had dat de leden konden interrumperen aan het eind
van het betoog van de minister, maar u staat er al, mijnheer Jansen. Ga uw
gang.De heer Jansen (SP):Het Staatstoezicht op de mijnen en TNO hebben in het recente verleden
juist onder vuur gelegen bij een aantal zeer deskundige critici zoals de heer
Houtenbos. Kortom, het staat niet vast dat zij de juiste visie hebben. Vandaar
dat in de motie gevraagd wordt om een fatsoenlijke reflectie op de verschillende
wetenschappelijke visies. De vraag is dan ook of critici van de huidige lijn
deel kunnen uitmaken van de begeleidingscommissie. Is de minister van mening
dat dit kan?Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik dacht dat ik daarover duidelijk geweest ben. Ik vind de
gekozen opzet voldoende. Ik ben niet bereid om de heer Houtenbos op te nemen
in de begeleidingscommissie. De heer Houtenbos kennende, zal hij zich ongetwijfeld
melden en commentaar geven op wat op een gegeven ogenblik op tafel ligt. Ik
verwacht dat anderen dat ook zullen doen. Er zijn mogelijkheden genoeg om
andere visies kenbaar te maken. Wij leven tenslotte in een land waar democratie
en vrijheid van meningsuiting belangrijk, gerechtvaardigd en gewaarborgd zijn.De motie op stuk nr. 9 betreft de zoutwinning op het Wad. Er loopt al
een MER voor het Wad, alsmede voor de oostelijke locaties. In de motie wordt
de regering gevraagd, de voor- en nadelen, alsmede de haalbaarheid van zoutwinning
op alternatieve locaties nabij Harlingen, waaronder het Wad, in beeld te brengen.
Dit komt in de MER aan de orde. Ik zal kijken of er iets extra's moet gebeuren,
maar volgens mij is het niet nodig om daaraan een heel nieuw onderzoek vast
te koppelen. Mocht deze motie worden aangenomen, dan ben ik wel bereid om
te bezien of al die aspecten in voldoende mate in de MER aan de orde komen.
Na de zomer verwacht ik de resultaten. Ik vind niet dat wij er nog iets naast
moeten doen. Ik begrijp de strekking van de motie en zal kijken of een en
ander voldoende aan de orde komt in de MER.Mijnheer Atsma, ik snap wél waarom mevrouw Jacobi de motie op stuk
nr. 10 heeft ingediend. Dat gebeurt namelijk vanuit een negatieve insteek.
Dat is heel simpel. De heer Atsma dient zijn motie in vanuit een positieve
insteek en verzoekt de regering, de voor- en nadelen in beeld te brengen.
Ik heb aangegeven wat wij daarmee aan het doen zijn. Mevrouw Jacobi constateert
in haar motie dat de zoutwinning niet is opgenomen in de PKB Waddenzee. Het
woord zoutwinning staat er weliswaar niet in, maar zij heeft geen gelijk met
hetgeen zij constateert in de motie. Ik heb het voorgelezen en doe dat opnieuw.
Het gaat over overige diepe delfstoffen. Dat betekent andere diepe delfstoffen
dan gas. Volgens mij, mevrouw de voorzitter, is zout een andere diepe delfstof
dan gas. De PKB Waddenzee bevat wel degelijk een opdracht om naar dat zout
te kijken.Het tweede punt waarom ik spreek over een negatieve insteek, is dat mevrouw
Jacobi de PKB wil aanpassen omdat zij naar mijn mening geen behoefte heeft
aan zoutwinning onder de Waddenzee. Ik ontraad aanvaarding van deze motie.Mevrouw Jacobi (PvdA):Volgens mij is dit een CDA-toneelspel. Aan de natuurwetgeving is in Nederland
door de Tweede Kamer en ook in Europa het fiat gegeven. Dit is de wereld waarin
dit gebeurt. Ik vraag de minister om daarnaar vanuit Economische Zaken zwaar
te linken omdat niet duidelijk is of dit mogelijk is. Ik vind het absoluut
bevreemdend dat de minister van Economische Zaken dat als negatief beoordeelt.
Dat vind ik nu negatief.Minister Van der Hoeven:Op de eerste plaats maak ik bezwaar tegen de opmerking over het CDA-spel.
Dat neem ik niet. Ik sta hier als minister van Economische Zaken namens de
regering, waarin ook de partij van mevrouw Jacobi is vertegenwoordigd. Wat
ik hier zeg, zeg ik namens de regering waarin haar partij ook zit. Dat zij
het daarmee niet eens is, is haar goed recht. Ik maak bezwaar tegen die opmerking.De voorzitter:Mevrouw Jacobi, trekt u die opmerking in?Mevrouw Jacobi (PvdA):Ik wil het graag leuk houden, maar ik vraag puur feitelijk, puur functioneel,
naar de linking met de natuurwetgeving omdat de minister daar vroeg of laat
tegenaan zal lopen. Ik vraag naar integrale beleidsvoering. Ik vind dat de
minister dan ook moet terugnemen dat zij dat als negatief benadert.Minister Van der Hoeven:Nee, mevrouw Jacobi is een meester in het verdraaien van woorden. Daarin
ga ik niet mee. Ik heb heel goed opgeschreven wat zij heeft gezegd. Dat was
dat zij bezwaar maakte tegen CDA-spelletjes. Daartegen maak ik bezwaar. Daar
moet zij haar collega's op aanspreken, maar niet mij. Ik sta hier namens de
regering.De voorzitter:Uw punt is genoteerd.Minister Van der Hoeven:In de PKB Waddenzee komen al die aspecten aan de orde. Ik zie dus geen
enkele meerwaarde in deze motie, behalve als mevrouw Jacobi niet wil dat de
zoutwinning er komt. Dat bedoel ik met die negatieve insteek. Ik ontraad daarom
het aannemen van deze motie. Ik heb mijn mening gegeven over de motie van
de heren Atsma, Zijlstra en Graus.Ik kom op mijn laatste opmerking. Ik krijg gegarandeerd weer een aanvaring
met mevrouw Jacobi, maar ik ga ervoor. Als wij werkelijk zeggen dat de vervuiler
betaalt, dan moeten wij er inderdaad voor zorgen dat wij de discussie in ieder
geval schoon houden. Dat betekent wat mij betreft dat wij er geen mistig geheel
van moeten maken. Wij spreken hier over schade door zout- en gaswinning. Inderdaad
is het in de discussie brengen van een aantal andere elementen, inclusief
het inklinken, een heel ander verhaal. Dat ben ik helemaal met mevrouw Jacobi
eens.Het maakt voor de burger misschien niet uit wat de oorzaak is van de schade,
maar wel voor mevrouw Jacobi en mij. Wij moeten hier echt zindelijk in handelen.
Dat betekent dat de veroorzaker moet betalen als deze is aan te wijzen. Dat
ben ik met haar eens. Maar dan moet je ook kunnen aanwijzen wie dat is. Mevrouw Jacobi verzoekt de regering om een schadefonds te creëren.
Dat ga ik niet doen. Ik ben wel bereid dit bij de provincie Friesland neer
te leggen, maar daarmee houdt het ook op. Ik heb heel goed geluisterd naar
de verdediging van de motie. Het is inderdaad waar: de manier waarop mevrouw
Jacobi het formuleert komt erop neer dat sprake is van een lastenverzwaring
die door iedereen wordt betaald. Iedereen zit hier voor een keurige schadevergoedingsregeling:
mevrouw Jacobi, maar ook haar collega's en ook ik. Daarbij hebben wij allemaal
belang, net zoals wij belang hebben bij een fatsoenlijke en goede gas- en
zoutwinning, waar dan ook in Nederland, maar in dit geval in Friesland. Ik
ontraad het aannemen van deze motie, dat moge helder zijn.De voorzitter:Ik dank de minister voor haar antwoorden.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De stemming over de moties zal volgende week dinsdag plaatsvinden.Ik schors de vergadering tot 12.00 uur onder voorbehoud dat het VAO Europese
Raad dan ook zal plaatsvinden. Het algemeen overleg is nu nog gaande.De vergadering wordt van 11.30 uur tot 12.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-5153-5164.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl