Vragen van het lid Balkenende aan de minister van Economische Zaken, over de uitspraken van de heer S. van Wijnbergen over onder andere de hypotheekrenteaftrek en over loonmatiging (mondelinge vragenuur)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 2690-2694

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-12-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 37, pagina 2690-2694

15-12-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 15 december 1998)Pagina 2685-2685
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1999 (26200 D).Pagina 2697-2697
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI), en over: - de motie-Dankers/Hermann over een maximering van kosten in verband met ziekte en/of handicap (26200 XVI, nr. 17); - de motie-Dankers over de financiering van de AWBZ (26200 XVI, nr. 18); - de motie-Eurlings c.s. over de kindertelefoon (26200 XVI, nr. 20); - en 16 andere motiesPagina 2698-2700
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (slotwet) (26072); * de Financiële verantwoording van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over het jaar 1997 (26025-10); * het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 1997 (slotwet) (26073); * de Financiële verantwoording van het Fonds economische structuurversterking over het jaar 1997 (26025-11); en 16 andere wetsvoorstellenPagina 2704-2705
Noot bij blz. 2711: interpellatievragen van het lid De Wit (SP) aan de staatssecretaris van Justitie inzake de witte illegalenregelingPagina 2739-2739
Stemmingen over acht moties, ingediend tijdens het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over de PKB ruimtelijk beleid, te weten: - de motie-Duivesteijn c.s. over meer ruimte voor individueel opdrachtgeverschap (25180, nr. 85); - de motie-Van Gent over de bebouwing in nieuwe landgoederen (25180, nr. 86); - de motie-Van Gent over hoge bebouwingsdichtheid op bedrijfsterreinen (25180, nr. 87); - en 5 andere motiesPagina 2703-2704
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 december 1998 over het BouwstoffenbesluitPagina 2733-2737
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 15 december 1998)Pagina 2694-2696
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 18 november 1998 over de wateroverlast.Pagina 2730-2733
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 15 december 1998)Pagina 2737-2738
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 3 december 1998 over de Tweede fase voortgezet onderwijs.Pagina 2729-2730
Stemmingen over 22 moties, ingediend tijdens het notaoverleg over het Jaaroverzicht Zorg (26204), te weten: - de motie-Dankers over scheiding van wonen en zorg (26204, nr. 7); - de motie-Dankers c.s. over vaststelling van een maximale groepsgrootte (26204, nr. 8); - de motie-Dankers over het starten van een tweetal regionale experimenten (26204, nr. 9); - en 19 andere motiesPagina 2700-2702
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 1999 (26200 VII).Pagina 2697-2697
Interpellatie-De Wit, gericht tot de staatssecretaris van Justitie, over witte illegalen.Pagina 2711-2722
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 december 1998 over het wetenschapsbeleid.Pagina 2705-2711
Vragen van het lid Hermann aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over een patiënte die al ruim een halfjaar verblijft in een isoleercel van het Academisch Ziekenhuis in Utrecht (mondelinge vragenuur)Pagina 2685-2690
Behandeling van de Financiële verantwoording van het Rijk over het jaar 1997 (26025, nr. 17)Pagina 2705-2705
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 december 1998 over de Betuweroute.Pagina 2722-2729
Vragen van het lid Balkenende aan de minister van Economische Zaken, over de uitspraken van de heer S. van Wijnbergen over onder andere de hypotheekrenteaftrek en over loonmatiging (mondelinge vragenuur)Pagina 2690-2694
Stemmingen over zes moties, voorgesteld tijdens het wetgevingsoverleg over het onderdeel politie van de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van de begroting van Justitie voor het jaar 1999 (26200 VII en VI), te weten: - de motie-Rietkerk over een plan van aanpak voor uitbreiding en herbezetting (26200 VII en VI, nr. 25); - de motie-Rietkerk over aanrijtijden van gemiddeld 10 minuten bij noodhulp in landelijke gebieden (26200 VII en VI, nr. 26); - de motie-Rietkerk over de positie van gemeenteraden in het politiebestel (26200 VII en VI, nr. 27); - en 3 andere motiesPagina 2697-2698
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1999 (26200 C).Pagina 2697-2697
Stemmingen over zes moties, ingediend tijdens het wetgevingsoverleg over het onderdeel Cultuurbeleid van de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor 1999 (26200 VIII), te weten: - de motie-Visser-van Doorn/Halsema over het kunstvakonderwijs (26200 VIII, nr. 39); - de motie-Atsma over middelen om te investeren in nieuwe media (26200 VIII, nr. 40); - de motie-Atsma c.s. over het niet beschikbaar stellen van middelen voor de commerciële omroepen (26200 VIII, nr. 41); - de motie-Halsema over de productiviteitskorting voor de podiumkunsten (26200 VIII, nr. 43); - de motie-Dittrich c.s. over het niet invoeren van de functie van intendant met een eigen budget (26200 VIII, nr. 45); - de motie-Stellingwerf/Van der Vlies over een antipornochip (26200 VIII, nr. 46).Pagina 2696-2697
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 15 december 1998)Pagina 2705-2705
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1999 (26200 X), en over: - de motie-Van der Knaap c.s. over overtollig militair en burgerpersoneel (26200 X, nr. 12); - de motie-Zijlstra over het aantal vlag- en opperofficierenfuncties (26200 X, nr. 13); - de motie-Zijlstra/Van den Doel over arbeidsplaatsen in Den Helder (26200 X, nr. 14); - en 4 andere motiesPagina 2703-2703

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Vragen van het lid Balkenende aan de minister van Economische Zaken,
over de uitspraken van de heer S. van Wijnbergen over onder andere de hypotheekrenteaftrek
en over loonmatiging.De heer Balkenende (CDA):Mevrouw de voorzitter! De secretaris-generaal van het ministerie van Economische
Zaken schuwt het debat niet. Dat heeft voor dat debat ontegenzeggelijk voordelen,
maar het kan soms leiden tot problemen in de sfeer van de ministeriële
verantwoordelijkheid. Dat hebben wij gezien in de maand september, toen de
secretaris-generaal waarschuwde voor een te optimistisch beeld van het kabinet.
Ik denk dat hij daarin gelijk heeft gekregen, maar het was uiteraard niet
leuk voor het kabinet. Dat heeft toen geleid tot de volgende uitspraak van
de minister: 'Ik wist van tevoren niet van die interviews af. Toen ik daar
gistermorgen achter kwam, heb ik stappen ondernomen om te voorkomen dat mij
dat in de toekomst nog eens zou overkomen. Er kunnen natuurlijk niet onder
mijn verantwoordelijkheid uitspraken worden gedaan die twijfel zaaien over
het regeerakkoord waar ik, tot in de boezem van mijn apparaat, volledig achter
heb gestaan. Dat kan gewoon niet.'Inmiddels heeft de secretaris-generaal weer van zich doen spreken. Uit
een bericht in De Telegraaf blijkt dat de secretaris-generaal heeft gezegd
dat een loonstijging van 3% zo ongeveer 'zelfmoord' zou zijn. Die opmerking
staat dan haaks op een opmerking van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
die heeft gezegd: 'Wij noemen geen percentage; dat is de verantwoordelijkheid
van de CAO-onderhandelaars.' Hij heeft dat afgelopen zaterdag bij het afscheid
van CNV-voorzitter Westerlaken nog eens herhaald.De tweede opmerking die de secretaris-generaal maakte, betreft zijn visie
zoals neergelegd in een preadvies voor de Koninklijke vereniging voor staathuishoudkunde.
De heer Van Wijnbergen is van mening dat er sprake moet zijn van een groter
verschil tussen uitkering en minimumloon. Het moet aantrekkelijker worden
om te gaan werken. Voor de financiële dekking wijst de heer Van Wijnbergen
op een paar interessante punten. Ik citeer: 'Grote stappen richting lage tarieven
vereisen echter vermindering van de twee niet aangepakte gaten in de belastinggrondslag:
de hypotheekrente en de subsidies aan het pensioensparen.' Een zeer opmerkelijke
mededeling, omdat er wat de pensioenpremies betreft eerder in het jaar een
aanvaring was tussen de vorige minister van Economische Zaken, de heer Wijers,
en de secretaris-generaal. Dat gebeurde naar aanleiding van het nieuwjaarsartikel
van de heer Van Wijnbergen. Wat de hypotheekrente betreft staat deze uitspraak
uiteraard op gespannen voet met het regeerakkoord en met alle politieke verwachtingen
die voor de verkiezingen naar voren zijn gekomen. Daarna heeft de woordvoerder
van de minister gezegd dat het kabinet en Van Wijnbergen het gewoon met elkaar
eens zijn. De minister heeft vervolgens gezegd dat die uitspraken geen kritiek
zijn op het kabinet, maar dat het gaat om het hardop denken van een briljant
econoom.Dit leidt tot de volgende vragen. Was de minister er vooraf van op de
hoogte dat de secretaris-generaal de aangehaalde uitspraken zou doen? Deelt
de minister de opvattingen van de secretaris-generaal, zowel met betrekking
tot de opmerking over de loonontwikkeling van 3%, die zelfmoord zou zijn,
als met betrekking tot de opmerking dat het beperken van de aftrekbaarheid
van hypotheekrente wenselijk is, gelet op een verlaging van belastingtarieven?
Is de minister het met de CDA-fractie eens dat de opmerking over de loonafspraken
op gespannen voet staat met de indruk die de minister van Sociale Zaken heeft
gewekt? Is de minister het ermee eens dat de opmerking over het beperken van
hypotheekrenteaftrek op gespannen voet staat met het regeerakkoord? Ten slotte:
hoe is het mogelijk dat de woordvoerder van de minister stelt dat het kabinet
en de heer Van Wijnbergen het gewoon eens zijn?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Het is mij altijd een groot genoegen als ik in deze Kamer
weer iets mag zeggen over mijn secretaris-generaal, vooral omdat hij af en
toe van die spraakmakende uitspraken doet, waar de heer Balkenende in elk
geval geweldig van wakker schrikt. Ik ben in dit geval iets minder wakker
geschrokken, want ik wist dat hij zich bezighield met een debat. Ik mag misschien
even in herinnering roepen hoe het in september is gegaan. Het ging toen over
een uitspraak van de heer Van Wijnbergen waarin hij directe kritiek gaf op
het regeerakkoord. Ik heb daar stevig met hem over gesproken. Ik heb dat ook
aan de Kamer gemeld bij mondelinge vragen die geloof ik ook van de zijde van
de CDA-fractie werden gesteld. Ik heb daar afgesproken dat dit soort dingen
niet meer zou moeten kunnen. Ik geloof overigens dat de heer Balkenende op
dat moment zelf nog niet de opvatting had dat hij gelijk had. Ik begrijp dat
hij dat inmiddels wel vindt.Ik vind overigens dat dit vervolgens niet betekent dat mijn secretaris-generaal
die een voortreffelijk econoom van PvdA-huize is, nooit meer een debat zou
mogen voeren en geen uitspraken meer zou mogen doen als wetenschapper, als
iemand die zich bemoeit met het publieke debat. We moeten oppassen dat we
niet bij alles wat geschreven wordt, vervolgens spijkers op laag water gaan
zoeken. Ik ben daar veel te veel een liberaal voor. Het moet mogelijk zijn
om ambtenaren te hebben die af en toe min of meer 'onthecht'
hun gedachten laten gaan. Waar geanalyseerd wordt, moeten we oppassen dat
we dat niet direct doorvertalen naar kritiek op het kabinetsbeleid. Dat was
in elk geval in de laatste twee gevallen die de heer Balkenende nu heeft genoemd,
absoluut niet aan de orde. Ik hoop ook dat hij mij niet elke keer naar de
Kamer haalt als er weer eens een artikel in de krant staat vanwege een bijeenkomst
die ergens gehouden is, waarin mijn secretaris-generaal zich bezighoudt met
economische analyse. Want het ging in beide gevallen over economische analyses.Misschien mag ik op beide uitspraken iets zeggen. De heer Balkenende meent
dat de heer Van Wijnbergen min of meer een oproep heeft gedaan tot loonmatiging.
Dat is niet zo. Hij heeft een economische analyse gegeven. Deze is overigens
niet alleen door de heer Van Wijnbergen, maar ook door de premier, de minister
van Sociale Zaken en door mijzelf gegeven. Deze analyse is heel simpel. Als
de inflatie lager uitpakt, is er voor een bepaalde reële loonstijging
minder brutoloonstijging nodig. Verder heeft hij – zoals in het CPB-rapport
staat en ook door ons is onderschreven – gewezen op de economische situatie
en het feit dat een aantal seinen op onveilig staat. Dat is bepaald geen oproep,
maar een analyse.Iets anders is de vraag of ik dezelfde woordkeuze zou hebben gebruikt.
Ik heb overigens begrepen dat hij zich niet kan herinneren dat hij het woord
'zelfmoord' heeft gebruikt, maar dat hij dat een ernstige zaak vindt, moge
duidelijk zijn. Ik vind dat ook. Ik heb dacht ik met het toesturen van het
CPB-rapport aan de Kamer ook aangegeven dat ik vind dat wij, maar ook sociale
partners, allen goed naar onze eigen verantwoordelijkheid horen te kijken.
Daar horen geen oproepen bij, maar wel een daarover met elkaar in gesprek
raken, wat in het najaarsoverleg ook volop is gebeurd.Ik heb al gezegd dat hij een groot econoom is. Het ESB heeft hem naar
ik meen uitgeroepen tot de derde econoom van dit land. Hij heeft zich beziggehouden
met het schrijven van een preadvies voor een bijeenkomst van de Vereniging
van staathuishoudkunde. Het gaat daarbij normaal gesproken niet over regeerakkoorden
of kortetermijnzaken, maar meer om filosoferen over de wijze waarop je in
de toekomst zou kunnen omgaan met maatregelen. De heer Balkenende zegt dat
de heer Van Wijnbergen daar heeft gezegd dat het wenselijk is om de aftrekbaarheid
ter discussie te stellen. Dat is nadrukkelijk gebeurd in hypothetische zin:
als je dit zou willen doen, dan zul je dat moeten doen. Als het iemand van
liberale huize was geweest, had hij waarschijnlijk gezegd: als je verder wilt
gaan met lagere tarieven, moet je meer ombuigen. Ik kan begrijpen dat iemand
met een andere opvatting daar iets anders over zegt. Dat zegt verder niets
over het kabinetsbeleid terzake. Er wordt geen woord kritiek geuit op het
kabinetsbeleid. Er wordt een analyse gegeven dat je, indien je verder wilt
gaan met dit soort stappen, andere dingen moet doen en dat dat redelijk gecompliceerd
is. Ik vind dat op geen manier op gespannen voet staan met mijn verantwoordelijkheid
of met het kabinetsbeleid. Ik vind het heel goed dat de Vereniging van staathuishoudkunde,
overigens met preadviezen van verschillende huize, die discussie heeft gevoerd.
Het was ontzettend jammer dat ik daar zaterdag zelf niet bij aanwezig heb
kunnen zijn. Ik had dan ook nog een klein krentje in de pap kunnen doen, wellicht
met een iets andere opmerking terzake. Dit zijn typisch dingen waarmee wetenschappers
zich bezig horen te houden. Ik heb er geen enkel probleem mee dat ook mijn
secretaris-generaal zich in dat debat mengt.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden, maar ik vind
die antwoorden eerlijk gezegd niet bevredigend. Zij had het over het wakker
schudden van het CDA in de maand september, maar de opmerkingen van de heer
Van Wijnbergen waren juist gericht tot het kabinet. Hij heeft toen immers
gezegd dat ervoor moet worden gewaakt om uit te gaan van een te optimistisch
kader; wij moeten vaststellen dat hij volledig gelijk heeft gekregen. Laten
wij eerlijk zijn: de CDA-fractie heeft die opmerking van de heer Van Wijnbergen
destijds overgenomen.De minister heeft ook gezegd dat de heer Van Wijnbergen een groot econoom
is. Dat ben ik met haar eens; hij is een goed econoom. Hij is echter niet
alleen econoom, maar ook de hoogste ambtenaar van de minister. Zij heeft zelf
in 'Met het oog op morgen' gezegd dat hij een uitermate belangrijk adviseur
van de minister is. Als die hoogste ambtenaar bepaalde uitspraken doet, is
dat dus meer dan alleen een economische analyse; het zijn feitelijk aanbevelingen
voor beleid. Als een secretaris-generaal zegt dat wij zouden moeten werken
aan een beperking van de hypotheekrenteaftrek om ervoor te kunnen zorgen dat
de lasten op arbeid worden verlicht, staat dat – hoe je het wendt of
keert – op gespannen voet met de intentie van het regeerakkoord.Dan de opmerking over zelfmoord, waarvan de secretaris-generaal zich niet
kan herinneren dat hij deze uitspraak heeft gedaan. Ik had gedacht dat de
minister daarop zou ingaan. Om die reden heeft mijn fractie gisteren contact
opgenomen met de betreffende journalist van De Telegraaf. De secretaris-generaal
heeft letterlijk gezegd: 'Dat zou zelfmoord zijn'. Er was ook sprake van het
noemen van percentages en ook dat staat op de band, zo hebben wij vernomen.
Als de secretaris-generaal het heeft over het noemen van percentages en over
zelfmoord, is er dan geen spanning met datgene wat de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid in alle duidelijkheid heeft gezegd? Hoe kan het toch
dat de minister de opmerkingen over de beperking van de hypotheekrenteaftrek
onweersproken laat? Het gaat immers niet om een analyse, maar duidelijk om
de opvatting van een adviseur van de minister. Wij moeten niet alleen kijken
naar de econoom Van Wijnbergen, maar ook naar diens positie als adviseur van
de minister. Ik zie dan een aantal signalen die haaks staan op datgene wat
het kabinet zelf voorstaat.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik begrijp dat het CDA het nu plotseling eens is met mijn
secretaris-generaal, maar ik wijs erop dat het CDA in zijn verkiezingsprogramma
van precies dezelfde economische analyse is uitgegaan als in het regeerakkoord
is gebeurd. Op dat punt is er geen enkel verschil. De CDA-fractie behoorde
dus niet tot degenen die het allemaal zo goed wisten. Bij
de afgelopen begrotingsbehandelingen heb ik overigens heel weinig gemerkt
van de voorzichtigheid van de CDA-fractie. Als zij werkelijk voorzichtig zou
zijn, had zij geen uitgavenvergroting, maar ombuigingen moeten suggereren.Als ik goed naar het betoog van de heer Balkenende luister, betekent dat
dat een secretaris-generaal – van welk ministerie dan ook – niets
anders mag doen dan het adviseren van de minister, omdat al zijn uitspraken –
op welke wijze dan ook gedaan en of zij nou te maken hebben met het regeringsbeleid
of niet – onder de ministeriële verantwoordelijkheid moeten vallen.
Ik ben bereid om veel voor mijn ministeriële verantwoordelijkheid te
nemen en ik vind ook dat de heer Van Wijnbergen onder mijn verantwoordelijkheid
mag deelnemen aan het debat; in die zin ben ik daar medeverantwoordelijk voor,
maar deelnemen aan het debat betekent niet automatisch dat je het inhoudelijk
eens bent met de punten waarover hij filosofeert met het oog op de verdere
toekomst. Dat is flauwekul. Ik ben het helemaal niet eens met het ter discussie
stellen van de hypotheekrenteaftrek en met zijn opvattingen over de pensioenen,
maar dat doet in dit geval helemaal niet terzake, want hij spreekt geen wens
uit. Hij heeft gezegd: als je verder wilt gaan met het verlagen van de kosten
op het laagste niveau, zul je daaraan of daaraan moeten denken. De heer Balkenende
heeft mij overigens niet gevraagd wat ik van een algemene tariefsverlaging
vind; daar ben ik voor, maar ik zou die verlaging anders financieren. De opmerkingen
van de heer Van Wijnbergen zijn dus geen advies aan het kabinet of kritiek
op het kabinet; een preadvies voor de Vereniging van staathuishoudkunde vind
ik echt iets anders.Nogmaals: wetende dat mijn secretaris-generaal een onafhankelijk denker
is, vind ik het prima dat hij deelneemt aan dit soort debatten zonder dat
elk woord dat hij opschrijft altijd gezien moet worden als een advies aan
het kabinet. Als ik dat wel zou vinden, zou ik hem heel gauw moeten ontslaan
en zou ik een 'stille muis' moeten vinden die mij in alle stilte regelmatig
adviseert en verder nooit naar buiten optreedt. Ik vind dat niet nodig. Natuurlijk
zijn er grenzen en die zal ik streng bewaken. Daar kan men van overtuigd zijn,
maar in de beide door de heer Balkenende genoemde gevallen, vind ik eerlijk
gezegd dat er niets aan de hand is.Er is geen sprake van enige spanning tussen hetgeen de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de secretaris-generaal van mijn ministerie hebben
opgemerkt. In beide gevallen is geen oproep gedaan, maar ging het om het nadenken
over de economische toekomst en het goed uitvoeren van analyses. Ook zorg
uitspreken mag zeker. Oproepen doen is echter iets geheel anders.Mevrouw Verburg (CDA):Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoord, maar het bevredigt
nog steeds niet. Dat zal ook geen bevreemding wekken, want zij haalt volgens
mij een paar zaken door elkaar. Als zij bij het schrijven van het regeerakkoord
was uitgegaan van de aannamen van het CDA, hadden de afspraken in het regeerakkoord
er anders uitgezien. Dan hadden wij ook helderder kunnen discussiëren
over onze eigen uitgangspunten. Nu moeten wij uiteraard reageren op de afspraken
zoals ze in het regeerakkoord zijn vastgelegd.Voor onze fractie blijft het de vraag, wanneer de heer Van Wijnbergen
reageert als ambtenaar en als een van de belangrijkste adviseurs van de minister,
en wanneer hij dat doet als wetenschapper. De minister is daar in haar antwoord
onvoldoende op ingegaan. Zij zegt dat de heer Van Wijnbergen een zekere vrijheid
heeft om als wetenschapper en als adviseur te opereren. Mijn vraag aan de
minister is dan of zij er in het vervolg bij wil zeggen of hij als wetenschapper,
dan wel als ambtenaar en adviseur van de minister optreedt.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik vind het buitengewoon interessant dat mevrouw Verburg nu
probeert te beweren dat het verkiezingsprogramma van het CDA in financiële
zin beter onderbouwd was dan dat van de VVD, de PvdA of D66, maar ik meen
mij toch te herinneren dat ook het CDA is uitgegaan van het behoedzame scenario,
dus precies hetzelfde scenario als wij. De uitkomsten van het CDA waren dus
ongetwijfeld niet beter geweest. Overigens: als het CDA dacht dat het het
beter wist, had het vanaf augustus met voorstellen kunnen komen om het geheel
nog veel mooier te maken. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat het behoedzame
scenario op basis waarvan wij het regeerakkoord hebben geschreven, nog steeds
van toepassing is. Wij hebben een hopelijk kleine dip op dit moment, maar
het is nog steeds niet onvoorstelbaar dat wij aan het eind van deze regeerperiode
toch uitkomen op een gemiddelde groei van 2,25%. Het komende jaar zal lastig
zijn – dat weten wij allemaal – maar het is helemaal niet uitgesloten
dat daarna de groei weer aantrekt. Het kan altijd anders worden en wij moeten
de risico's goed onder ogen zien, waarbij ik goed luister naar de adviezen
van mijn mensen, maar er zijn ook weer lichtpuntjes aan de horizon.Verder zou ik willen zeggen: laat men de stukken eens goed lezen. Als
men dat doet, weet men zelf wanneer de heer Van Wijnbergen optreedt als adviseur
van de minister of als schrijver van een wetenschappelijk artikel. Er kan
niet staande worden gehouden dat het preadvies voor de Vereniging van staathuishoudkunde
eruitziet als een advies aan de minister voor de korte termijn. Iedere enigszins
bovengemiddelde lezer kan dat toch begrijpen en ik ben niet van plan om het
er steeds bij te zeggen. Overigens: als men het echt niet kan begrijpen, roept
men mij toch gewoon weer naar de Kamer en leg ik het nog een keer uit?De heer Van Walsem (D66):Voorzitter! Ik heb een vraag aan de heer Balkenende. Het zal bekend zijn
dat D66 de vrije meningsuiting hoog in het vaandel heeft staan en wij willen
die vrije meningsuiting zeker ook laten gelden voor ambtenaren. Ook zij hebben
naar ons inzicht recht op vrije meningsuiting. Volgens mij is dat trouwens
vastgelegd in het ambtenarenreglement. Wil nu de heer Balkenende ambtenaren
uitsluiten van het recht op vrije meningsuiting? Daar lijkt het wel op.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Nog niet zo lang geleden was het premier Kok zelf die beperkingen
heeft gesteld aan het functioneren van ambtenaren, juist ter voorkoming van
misverstanden. In meer algemene zin ben ik het natuurlijk geheel met de heer
Van Walsem eens over het recht op vrije meningsuiting, maar de secretaris-generaal
van het ministerie van Economische Zaken is wel een belangrijk politiek adviseur.
En als die politiek adviseur nu zelf voorstelt te komen tot een beperking
van de aftrek van hypotheekrente – een politiek toch zo gevoelig onderwerp –
moet je niet alleen zeggen dat het hier om een economische analyse gaat. Hier
wordt ook een politiek signaal afgegeven door de adviseur van de minister.
Ik vind dat je je – zeker in deze omstandigheden – bewust moet
zijn van de positie die je bekleedt. Dat heeft niets te maken met de aantasting
van de vrijheid van meningsuiting, maar wel met het uitzenden van politieke
signalen die volgens mij haaks staan op de intentie van het regeerakkoord.
Dat is hier aan de orde.De heer Reitsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! Hoe je het wendt of keert, deze uitspraken zijn
gedaan door de politieke adviseur van de liberale minister Jorritsma. Nu heb
ik van de VVD-fractie in dit huis begrepen dat zij samen met de CDA-fractie
pal wil staan voor het handhaven van de aftrek van hypotheekrente voor eigen
woningen. Is het dan niet een beetje vreemd dat juist de hoogste ambtenaar –
de belangrijkste adviseur van deze liberale minister van VVD-huize –
opnieuw onrust in de samenleving zaait door te zeggen dat bij een verdere
verlaging van de tarieven mogelijk de aftrek van de hypotheekrente in het
geding komt. Dit gebeurt wel onder leiding van een liberale minister op het
ministerie van Economische Zaken. Deelt de minister de opvatting dat het onverstandig
is dat haar ambtenaren met hun mededelingen over de hypotheekrente de onrust
over dit onderwerp opnieuw aanwakkeren?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik vind het eerlijk gezegd iets te veel eer voor de heer Van Wijnbergen
om te suggereren dat zijn opmerking tot onrust in de samenleving leidt. Ik
ben het van harte met de heer Reitsma eens dat wij – en naar ik geloof
de hele coalitie – pal staan voor het aftrekbaar houden van de hypotheekrente.
Daarover hebben wij afspraken gemaakt en daar houden wij ons aan. Ik heb eerlijk
gezegd niet gemerkt dat er grote onrust in de samenleving is ontstaan, nu
de heer Van Wijnbergen een persoonlijke opvatting heeft geuit in een debat
van de Vereniging van staathuishoudkunde. Zodra die grote onrust in de samenleving
mij gewordt, zal ik ervoor zorgen dat die in grote rust wordt omgezet.De heer Schutte (GPV):De minister maakt onderscheid tussen advies aan het kabinet en een wetenschappelijke
analyse. Mijn vraag is of dit een oplossing biedt voor dit spanningsveld,
want er is een spanning tussen enerzijds de loyaliteit aan de minister en
anderzijds het recht om wetenschap te beoefenen, ook voor een ambtenaar. Moet
je kijken naar het karakter van het artikel of naar het mogelijke effect ervan?
Het is immers heel goed mogelijk dat mensen met andere opvattingen dan het
kabinet juist aan een wetenschappelijke analyse van hoog niveau argumenten
ontlenen om te zeggen: dit is een ondersteuning respectievelijk ondermijning
van het beleid van de regering. In de aanwijzing van de minister-president
voor het contact tussen ambtenaren en pers is nadrukkelijk opgenomen dat hoe
dichter bij het beleid, hoe terughoudender de ambtenaar moet zijn in zijn
opstelling. Is de minister het met mij eens dat dit soort criteria minder
in algemene regels zijn te vatten dan in de eis van loyaliteit die altijd
bovenaan moet staan?Minister Jorritsma-Lebbink:Mevrouw de voorzitter! Ik denk dat de heer Schutte volkomen gelijk heeft.
Wij verkeren altijd in een spanningsveld in dit soort zaken. Dit is zeker
het geval als het gaat om een ambtenaar met een hoog wetenschappelijk gehalte,
die mij moet adviseren, maar tegelijkertijd een vrije denker is en graag aan
het debat deelneemt. Dit vergt van hem de nodige zorgvuldigheid, maar ook
van mij, want ik zou het buitengewoon ernstig vinden als ik de vrije meningsuiting
van mensen zodanig zou beknotten dat zij in het geheel niet meer aan het debat
kunnen deelnemen. Dat gaat mij echt te ver. Wij moeten dus opereren in dit
spanningsveld en dan loop je af en toe risico's. Overigens moet ik hier onmiddellijk
bij zeggen dat dit ook van sommige fracties in de Kamer vraagt even op te
letten of zij wel opschudding wensen te veroorzaken. De wijze waarop hier
met dit soort zaken wordt omgegaan, kan immers een verkeerde richting geven
aan dit soort debatten. Misschien mag ik de Kamer oproepen om voordat zij
dit soort kritiek uit, goed te kijken waar het om gaat, zodat er niet automatisch
ongewenste dingen gebeuren. Zo niet, dan wil ik het graag hebben over meer
dan alleen mijn secretaris-generaal. Ik herinner mij dat met name de fractie
van het CDA meende dat de minister-president ook niet meer wilde dat ambtenaren
lid zouden kunnen zijn van bijvoorbeeld partijcommissies. Zover zou ik niet
willen gaan. Ik meen dat ook ambtenaren het volste recht hebben deel te nemen
aan politieke discussies. Natuurlijk moet nauwkeurig in de gaten worden gehouden
dat er spanningsvelden kunnen zijn. Men kan ervan overtuigd zijn dat ik dat
buitengewoon goed in de gaten houd.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! De minister heeft gezegd dat de heer Van Wijnbergen in dit
geval steeds als wetenschapper is opgetreden. Kan de minister zeggen op welk
wetenschappelijk inzicht dat berust? Moet de hypotheekrente worden verhoogd
als de tarieven omlaag moeten? Dat is nogal wiedes. Dat noem ik geen wetenschap.Als vakbonden iets meer dan 3% loon eisen, plegen ze zelfmoord. Waarop
berust dat? Ik heb 30 jaar in dit vak gezeten, maar ik ken die wetenschappelijke
analyse niet.De secretaris-generaal heeft in dit geval politieke uitspraken gedaan.
De minister moet niet zeggen dat het wetenschappelijk is. Heeft hij daarvoor toestemming gekregen of niet?Is de minister ermee bekend dat de heer Van Wijnbergen bij de Vereniging
van staathuishoudkunde geroyeerd is als lid?Minister Jorritsma-Lebbink:Mevrouw de voorzitter! Ik houd mij nooit bezig met het privé-leven
van mijn secretaris-generaal. Ik had de Kamer ook nog kunnen melden dat hij
afgelopen zaterdag niet aanwezig kon zijn doordat zijn moeder 85 jaar werd.
Ik geloof niet dat dit een boodschap is waarbij de Kamer belang heeft. Van
dat royement weet ik niets. Misschien heeft hij zijn contributie niet betaald.
Eerlijk gezegd interesseert mij dat niet zoveel.Ik heb het niet voortdurend over een wetenschappelijke analyse gehad.
Ik heb het gehad over een economische analyse. Nu weten wij dat economie niet
altijd een wetenschap is. Het is af en toe meer een kunst. Het gaat over het
inschatten van mogelijkheden. Uiteindelijk worden politieke keuzen gemaakt.
Ik denk dat een goede econoom een aantal mogelijkheden schetst, waaruit gekozen
kan worden. Ik kan er zo tien mogelijkheden bij noemen. Als ik het zelf had
mogen schrijven, had ik gezegd dat je ook kunt ombuigen. Dat is ook een mogelijkheid
voor het verlagen van tarieven. Ik zie er geen kwaad in.Die 3% is een economische analyse. Ik verwijs naar wat het CPB daarover
heeft gezegd en wat de consequenties van een hoge loonontwikkeling zijn voor
de IA-ratio. Het is duidelijk en in kritische zin door het CPB aan ons gemeld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-2690-2694.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl