Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2006 (30300 XI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1139-1168

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 19, pagina 1139-1168

09-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-XIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 9 november 2005)Pagina 1169-1170
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de openbaarmaking van beloningen bij rechtspersonen of organisaties die deel uit maken van rechtspersonen die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen worden gefinancierd of die zijn aangewezen, voorzover deze beloningen het gemiddelde belastbare loon per jaar van ministers te boven gaan (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens) (30189)Pagina 1204-1225
Presentie en opening (woensdag 9 november 2005)Pagina 1139-1139
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 9 november 2005)Pagina 1225-1226
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2006 (30300 XVI)Pagina 1170-1204
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2006 (30300 XI)Pagina 1139-1168

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 222 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2006 (30300 XI).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:U hebt allen het lijstje met uw maximale spreektijd voor u liggen. Ik
ga ervan uit dat u die niet helemaal in eerste termijn wilt gebruiken. Ik
hoor graag wat u wilt.Ik heet de bewindslieden van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieu van harte welkom.De heer Depla (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik lees in de begroting dat betaalbaarheid van
het wonen een doelstelling is van dit kabinet. Maar het kabinet brengt dit
niet in de praktijk. Ook dit jaar wordt er wederom met steun van het CDA bezuinigd
op de huursubsidie. Sinds het aantreden van deze minister is de korting opgelopen
naar € 17 per maand. Dit treft veel mensen, met name ouderen, die
het niet zo breed hebben. Dit is des te schrijnender omdat de lastenverzwaring
die de laagste inkomens moeten opbrengen, linea recta gaat naar de mensen
die hun hypotheek hebben afgelost. Wij zouden een andere keuze maken. Om ervoor
te zorgen dat de pijn volgend jaar niet nog erger wordt, stellen wij de minister
voor om bij de vaststelling van de eigen bijdrage van huursubsidieontvangers
in 2006 gebruik te maken van de kanbepaling. Is zij daartoe bereid?Je bent jong en je wilt gaan samenwonen, of je bent getrouwd en gaat scheiden.
Een koopwoning is onbetaalbaar en voor goedkope huurwoningen zijn lange wachtlijsten
of verdien je net teveel. Je kunt dus geen kant op. De woningmarkt functioneert
niet goed. Dat zegt de minister zelf ook altijd. Het gat tussen kopen en huren
is te groot. De minister wil dit gat dichten door de huren te liberaliseren
en dus fors te verhogen. Dan wordt het gat inderdaad kleiner. Dat is zonder
meer waar, maar een koopwoning wordt er voor de lage en middeninkomens niet
beter betaalbaar door. Zij kunnen die sprong immers niet maken. Ik heb een onderzoekje gedaan naar de koopmogelijkheden van starters met
een middeninkomen in kleinere kernen. In Castricum of in Breukelen moet men
minstens tweeverdiener zijn en beiden een baan op hbo-niveau of academisch
niveau hebben om de schaarse woning van € 160.000 te kunnen betalen.
In de steden zijn iets meer goedkope woningen, maar voor een alleenstaande
onderwijzer of politieagent is er geen betaalbare koopwoning te vinden onder
de € 100.000. In Utrecht kan men voor dat bedrag net een garagebox
kopen. Om de starters een betere plek op de woningmarkt te geven, willen wij
hun een steuntje in de rug geven. Voor de koopstarters willen wij de overdrachtsbelasting
op korte termijn afschaffen. Deze belasting moet op de lange termijn sowieso
verdwijnen. Deze belasting is slecht voor de doorstroming op de woningmarkt
en belemmert de mobiliteit op de arbeidsmarkt. Volledige afschaffing van de
overdrachtsbelasting kost een hoop geld en moet plaats vinden in kader van
de brede heroverweging van de fiscale ondersteuning van het wonen. Met de
afschaffing van overdrachtsbelasting voor starters zou al eerder begonnen
kunnen worden. Wij zien daarvoor mogelijkheden in de begroting van 2007. Wij
stellen echter voor om dit jaar al een eerste stap te zetten en de overdrachtsbelasting
voor starters in de 56 wijken af te schaffen. Wij zijn bezig met de voorbereiding
van een amendement, maar willen eerst de reactie van de minister afwachten.Iedereen is het erover eens dat er meer betaalbare woningen gebouwd moeten
worden om de wachtlijsten op te ruimen.De heer Van der Staaij (SGP):Ik vind het interessant en sympathiek om het kopen voor starters te vergemakkelijken.
De heer Depla sprak echter over 56 wijken. Kan hij die beperking nog even
toelichten en aangeven hoe de keuze totstandkomt?De heer Depla (PvdA):Het is duidelijk dat wij op termijn van die belasting af willen, om te
beginnen voor de starters. Daarbij gaat het om een paar miljoen euro. Dat
bedrag is nu nog niet te vinden op de begroting, maar wat ons betreft zal
dat in de volgende begroting wel het geval zijn. Om een eerste stap te zetten,
zou je nu echter al wel kunnen regelen dat mensen die een woning kopen in
die buurten die wij graag verbeterd zien, vanaf 1 januari geen overdrachtsbelasting
meer behoeven te betalen.De heer Van der Staaij (SGP):Het probleem blijft echter in stand dat andere groepen starters die tegen
dezelfde problemen aanlopen, niet daarvoor in aanmerking komen. Is het niet
billijker om, als het niet betaalbaar is om de overdrachtsbelasting gelijk
helemaal af te schaffen, de overdrachtsbelasting voor alle starters deels
op te heffen?De heer Depla (PvdA):Dat is ook een optie. Wij vinden evenwel allemaal dat er een extra impuls
gegeven moet worden voor de door mij genoemde 56 buurten. Wij vinden het belangrijk
dat mensen die wat meer te besteden hebben, in die buurten een toekomst willen
opbouwen. Wat is er dan mooier dan die mensen een steuntje in de rug te geven
door hen geen overdrachtsbelasting te laten betalen als zij daar beginnen? Ik was bezig met betaalbare woningen. De minister heeft afspraken met
de regio's gemaakt, maar die afspraken gaan niet over het aantal goedkope
woningen en het aantal huurwoningen. Volgens de minister zijn dat er genoeg,
maar dat komt vooral omdat zij alleen maar kijkt naar het aantal mensen dat
is aangewezen op huursubsidie. Daar is evenwel een nieuwe groep bij gekomen.
Immers, de woningprijzen zijn sinds 1997 zo hard gestegen dat de grote groep
mensen die net te veel verdient voor huursubsidie, al lang niet meer in staat
is om op eigen kracht in huisvesting te voorzien. Ik geef een voorbeeld. Je
woont alleen, je verdient als metselaar of doktersassistente € 1200
tot € 1300 netto in de maand en je krijgt geen huurtoeslag. Dan
is een kale huur van € 600 in de maand niet op te brengen. Zelfs
bij een huur van € 450 betaal je dan al meer dan 30% van
je inkomen aan kale huur, terwijl het CDA ernaar streeft dat iedereen 17%
van zijn inkomen aan woonlasten kwijt is.Met name in de randgemeenten en de Vinexlocaties worden veel te weinig
betaalbare woningen gebouwd. Zo zijn er in Maarssen bij Utrecht sinds 1995,
op één jaar na, in geen enkel jaar huurwoningen gebouwd. Ook
in Vinexlocaties wordt vaak veel te eenzijdig gebouwd. Als gemeentebesturen
wel betaalbare woningen willen bouwen, blijkt dat financieel trouwens steeds
moeilijker op te brengen te zijn. Zo is voor het knooppunt Arnhem-Nijmegen
de afspraak gemaakt om in de randgemeenten meer goedkope woningen te bouwen
en in de steden wat minder. Ook is besloten dat minimaal 50% betaalbaar
gebouwd wordt. Nu blijkt dat deze afspraak moeilijk te realiseren is omdat
de grondexploitatie moeilijk rond te krijgen is. Wij hebben het amendement-Crone/Depla
ingediend om ervoor te zorgen dat afspraken over bouwprojecten die leiden
tot meer betaalbare woningen, worden uitgevoerd. Wij willen dat er extra geld
uit het FES gehaald wordt en dat dit aan het ISV-budget wordt toegevoegd.De minister schreef maandag in een brief aan de Kamer dat er jaarlijks
zo'n 45.000 huurwoningen gebouwd moeten worden. Met de corporaties heeft zij
afgesproken dat er in vijf jaar 110.000 huurwoningen gebouwd worden, dus zo'n
22.000 per jaar. Wie gaat de rest bouwen? De afspraken die de minister met
de regio gemaakt heeft, gaan alleen over aantallen en niet over betaalbaarheid.
Bovendien klopt het niet, want in haar ene verhaal zegt zij terecht dat er
meer huurwoningen moeten komen, maar in de afspraken regelt zij dit niet.Ik kom op de segregatie. In de antwoorden op onze schriftelijke vragen
hebben wij met verbazing gelezen dat volgens de minister etnische concentratie
geen probleem is waar het kabinet iets aan zou moeten doen. Uit alle onderzoeken
blijkt dat een grote meerderheid van de allochtonen graag in gemengde en groene
wijken wil wonen. Bovendien zijn geografische uitsluiting en etnische concentratiewijken
erg risicovol. Daardoor dreigen parallelle samenlevingen te ontstaan. Mensen
met verschillende culturele achtergronden treffen elkaar niet meer op school,
op straat, op het werk of op de sportclub. Als mensen niets met elkaar hebben,
is het heel lastig om je als samenleving teweer te stellen tegen invloeden
van buitenaf, zoals racisme of terrorisme. Ook is het moeilijk om solidariteit
voor bijvoorbeeld de sociale zekerheid in stand te houden, als je niets meer
met elkaar hebt. Daarom is het zo belangrijk dat er voldoende betaalbare woningen
in de randgemeenten komen. De minister schrijft dat de motie-Bos is uitgevoerd, maar volgens ons is dat niet zo. Zij moet haar toezegging
waarmaken om free riders onder de gemeenten een aanwijzing te geven als zij
te weinig betaalbare woningen bouwen. In Haaglanden lopen zij voorop met gemengd
bouwen. Maar zelfs daar worden er door de nieuwe afspraken slechts 180 betaalbare
woningen meer gebouwd in de randgemeenten. Er zouden er 5000 gebouwd worden,
maar er zijn, ondanks uw inspanningen, maar 180 bij gekomen. En dat terwijl
Haaglanden voorop loopt. Als je naar Utrecht, Tilburg en de regio Amsterdam
kijkt, zie je dat die randgemeenten nog veel minder doen. Kortom de motie-Bos
is niet uitgevoerd. Wij wachten nog steeds af wanneer de minister voorstellen
naar de Kamer stuurt om de free riders aan te pakken als zij onvoldoende goedkopen
woningen bouwen.Er zijn 500.000 huiseigenaren die deel uitmaken van een vereniging van
eigenaren. Het gaat vooral om eigenaren van portiekwoningen en galerijflats.
Maar er is ook een andere ontwikkeling gaande. De vereniging van eigenaren
kan ook een aantrekkelijk vorm zijn voor mensen in rijtjeshuizen en nieuwbouwprojecten.
Aan de ene kant om samen de binnentuin of garage te beheren en aan de andere
kant om samen de verbouwing te regelen en verzekeringen af te sluiten. Deze
vorm van wonen waarbij individuele kopers ook als collectief optreden, is
in Nederland nog te weinig bekend. Deze aanpak verdient wat ons betreft echter
navolging. Het is de oude structuur van de woningbouwvereniging, maar dan
in een modern jasje voor de kopers. Een belangrijke verschil is dat de bewoners
nu kopers zijn en geen huurders. De grote slag die nog geslagen moet worden,
is dat wij de deskundigheid en de onderhoudsfondsen van de verenigingen van
eigenaren op orde brengen, willen wij voorkomen dat door slecht onderhoud
de steden verloederen. Met veel geld is de particuliere voorraad in steden
verbeterd, maar nu worden de steigers weggehaald en de verloedering begint
weer. Daar moeten wij echt iets aan doen.Wij hebben daar een plannetje voor gemaakt. Dat is des te belangrijker
aangezien het aantal verenigingen en eigenaren groeit, omdat er meer woningen
verkocht gaan worden door de corporaties aan huurders. De kern van ons plan
is dat goed geleide verenigingen van eigenaren die genoeg geld in hun onderhoudsfonds
hebben om hun woningcomplex goed te onderhouden, gestimuleerd worden. Daarom
willen wij wettelijk vastleggen dat alle leden van een vereniging van eigenaren
jaarlijks minimaal 2% van de WOZ-waarde in het onderhoudsfonds storten.
Nu is in de wet geregeld dat er een onderhoudsfonds moet zijn, maar als je
daar 0% in stort, heb je ook aan de wet voldaan. Dat werkt natuurlijk
niet. Het gaat erom dat mensen die in een complex wonen of gaan wonen, ervan
uit aan kunnen dat het onderhoudsfonds goed gevuld is en dat zij dat samen
ook blijven vullen, zodat als er groot onderhoud is, het potje niet leeg blijkt
te zijn en het onderhoud achteruit kachelt.Het tweede punt is dat als je geld in dat potje stopt, daar via box 3
belasting over moet worden betaald. Dat is alleen maar ingevoerd, omdat er
misbruik mee werd gemaakt. Wij denken dat dat misbruik op een andere manier
op te lossen is, namelijk door aan dat bedrag een maximum te verbinden, want
het gebeurde dat mensen voor 1 januari twee ton in het fonds stopten,
het belastingformulier invulden en die twee ton er vervolgens weer uit haalden.
Dat soort misbruik moet voorkomen worden, maar dat kan heel gemakkelijk. Wij
zijn bezig om een amendement op te stellen om dat op te lossen.Wij willen als het gaat om die verenigingen van eigenaren extra aandacht
besteden aan de buurten waar het wat minder gaat. Wij vinden dat de corporaties
bij uitstek een taak hebben als het gaat om het beheer van de kwetsbare voorraad.
Dat is wat ons betreft een publieke taak van corporaties. Verder vinden wij
dat voor bewoners van woningen uit de kwetsbare voorraad – dat zijn
woningen die voor 1970 zijn gebouwd en die een marktwaarde hebben die lager
is dan € 250.000 – de bijdrage aan dat onderhoudsfonds aftrekbaar
moet zijn van de belasting. Ik zal straks het actieplan aanbieden aan de minister.
Ik vraag haar op alle actiepunten en voorstellen te reageren.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De heer Depla (PvdA):Verleden jaar hebben wij nog gesproken over dak- en thuislozen. Wij zijn
nu een jaar verder. Hoe staat het er nu mee? Ik zie in het land voorbeelden
dat het wel degelijk mogelijk is om een sluitende aanpak te krijgen, zodat
niemand zijn tijd op straat hoeft door te brengen.Hoe gaat het verder met Almere? Iedereen weet dat er een grote sprong
voorwaarts gemaakt moet worden. Kunt u ons informeren over de voortgang?De minister heeft in een interview in HP/deTijd gezegd dat de vrouwen
in het kabinet-Balkenende II allemaal de neiging hebben, problemen niet alleen
te benoemen, maar ook op te lossen. Dat klinkt mooi, maar bij de voortgang
in het corporatiedossier merk ik daar weinig van. Daar moet u minder bellen
en meer poetsen.De heer Van Bochove (CDA):Mevrouw de voorzitter. Eén dezer dagen kreeg ik een telefoontje
van een jonge, enthousiaste projectontwikkelaar. Hij is enige jaren geleden
voor zichzelf begonnen en hij probeert zich met succes een plaats in de markt
te veroveren. Zijn noodkreet luidde: "Ik word gek van de regelgeving.
Landelijke regels en lokale regels. In iedere gemeente hebben zij wel iets
anders waar ik rekening mee moet houden. Doe er iets aan!". Ondanks de
door de minister genomen en aangekondigde maatregelen gaat er kennelijk iets
verkeerd. Hebben wij tot nu toe slechts het laaghangende fruit geoogst en
regels geschrapt waaraan toch niemand zich hield? Of is de communicatie met
burgers en bestuurders volstrekt onvoldoende? Zij vertellen ons namelijk bij
alle werkbezoeken, via e-mails en brieven dat zij nauwelijks iets merken van
veranderingen. Graag hoor ik van de bewindslieden hoe zij bestuurders en burgers
op dat punt overtuigen.Een wethouder uit een grote stad schrijft dat er een lichte regeling zou
komen voor het impulsbudget stedelijke vernieuwing. De regeling blijkt echter
tot veel aanvraag- en toetswerk te leiden, waarmee te veel ambtelijke capaciteit
bij de gemeente en bij VROM is gemoeid. Hij vraagt de minister het aanvraag-
en toetscircus rond deze regeling snel eenvoudig te maken. Het
stopt niet bij het departement. Medeoverheden voeren ook een eigen beleid:
decentraal wat kan, centraal wat moet, is het motto van de minister. Decentraal
moet er echter ook het nodige gebeuren op het terrein van terugdringing regelgeving.
Stimuleert de minister medeoverheden dit te doen? Zij moet meer communiceren
over de door haar zelf benoemde successen – ik verwijs naar haar brieven –
zodat ook anderen ervan overtuigd raken dat wij op de goede weg zijn. Burgers
willen concrete en geen papieren resultaten.Bij haar presentatie aan de vaste commissie voor VROM kort na haar aantreden
stelde deze minister dat het departement om moest van hindermacht naar ontwikkelkracht.
Hoe ziet de minister op dit moment, ruim twee jaar na haar aantreden, in dat
licht het functioneren van het departement? Is deze doelstelling inmiddels
in beeld of is er nog een lange weg te gaan? Dit kabinet zet met steun van
de CDA-fractie in op volledige modernisering en aanpassing aan de eisen van
de tijd van het ruimtelijk beleid. Het ruimtelijk beleid moet erop gericht
zijn te komen tot een goed doordachte en passende invulling van de schaarse
ruimte. Het beleid legt tevens de beleidsbeslissingen waar die het beste genomen
kunnen worden, namelijk bij de medeoverheden, want hier geldt ook: centraal
wat moet en decentraal wat kan. De medeoverheden moeten de ruimte krijgen
om eigen keuzen te maken. Centrale sturing is daarbij niet het juiste antwoord
op de wens van de burger om te mogen meedenken.Natuurlijk heeft men hiervoor instrumenten nodig. Bij de Nota Ruimte zijn
de kaders scherp gesteld, maar daarnaast mag het wettelijke instrumentarium
niet ontbreken. Kan ik op dat punt een afspraak maken met de minister? Uiterlijk
op 31 december 2006 staan alle wetten die wij nodig hebben, waaronder
de omgevingsvergunning, in de Staatscourant. Als het kabinet de omgevingsvergunning
realiseert, schrijft het geschiedenis, dus er ligt een geweldige uitdaging.
Dat is noodzakelijk om te kunnen werken. Dat moet toch mogelijk zijn?Het Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit (BIRK) is uitgeput. De
begroting laat zien dat er in 2005 al geen middelen meer zijn, maar ook in
de komende jaren is er geen geld voor beschikbaar. Ik gebruik ter toelichting
van de noodzaak van het BIRK slechts één voorbeeld. De gemeenteraad
van Maastricht wil samen met de aanleg van de A2-tunnel, die een drastische
stedenbouwkundige ingreep betekent, enkele voor de stad en de ruimtelijke
ordening noodzakelijke projecten realiseren. Men gaat uit van vijf van de
zeven doelen die de minister ook in 2006 wil bereiken: ruimte geven voor ontwikkeling,
krachtige steden ontwikkelen, woningbouw stimuleren, een bijdrage aan eco
en efficiënte economie en regels die werken. Maar hiervoor en voor veel
andere projecten – was de minister deze week niet in Helmond? –
is het BIRK absoluut noodzakelijk. BIRK-centen moeten er blijven. Deelt de
minister deze visie? Vindt zij ook niet dat deze voorbeelden feitelijk financiële
steun verdienen? Mag ik haar in dat verband vragen hoe zij de middelen bij
andere departementen – 300 mln. bij Verkeer en Waterstaat bestemd voor
stationslocaties en spoorwegonderdoorgangen – in dit BIRK-project kan
betrekken. Wil de minister de mogelijkheid onderzoeken om het BIRK weer met
geld te vullen?De minister van VROM is verantwoordelijk voor de uitvoering van het ruimtelijk
beleid. Dat hier sprake moet zijn van zorgvuldigheid zal de minister met mij
delen. Bij de behandeling van de Nota Ruimte in deze Kamer zijn tussen Kamer
en kabinet afspraken gemaakt. Neemt de minister het initiatief bij het bewaken
van die afspraken? Hecht de minister aan zorgvuldigheid bij de uitvoering
daarvan? Bewaakt deze minister die zorgvuldigheid wel voldoende? Mag ik in
dat verband haar oordeel over de uitvoering van de afspraken rond de Hoeksche
Waard? Wordt daar gewerkt in overeenstemming met de gemaakte afspraken? In
hetzelfde verband hoor ik graag de visie van de minister op de ontwikkeling
van de Deltametropool. Bij de behandeling van de Nota Ruimte hebben wij gepleit
voor een krachtige metropool die kan concurreren met de ons omringende landen.
Nu is de ontwikkeling van het gebied in vier delen geknipt en ieder deel heeft
een eigen bewindspersoon die het project moet trekken. Leidt dit wel tot het
gewenste doel? Is er een kabinetsbrede eenduidige visie op de ontwikkelingen
om te komen tot een krachtige metropool die kan concurreren met vergelijkbare
regio's? Het bouwprogramma verloopt te traag. De oorzaken daarvan zijn in
voldoende mate genoemd. Voortdurend wordt gezegd dat er wat dat betreft verbetering
zal optreden. Met de discussie over de problematiek van de luchtkwaliteit
dringt één conclusie zich echter op, namelijk dat het voorlopig
niet goed zal komen. Dat zal gevolgen hebben voor al die mensen die op een
woning wachten. Zowel kwantitatief als kwalitatief blijft de vraag groot.
De prijzen van koopwoningen blijven stijgen en er zijn onvoldoende betaalbare
woningen voor starters. Ik kan een gloedvol betoog houden over het grote belang
van huisvesting voor starters. Ik kies voor een praktische benadering. Om
de huisvesting voor starters een stimulans te geven, is meer nodig dan goede
woorden. Ook is er meer nodig dan de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
Nederlandse Gemeenten nu al doet. Het Rijk kan wat dat betreft ook een steun
in de rug geven. Er valt bijvoorbeeld te denken aan een spaarregeling voor
jongeren, die is gericht op het aanschaffen van een woning in de toekomst.
Daarnaast valt te denken aan het afschaffen van de overdrachtsbelasting voor
starters per 1 januari 2007. De heer Depla heeft daarover de nodige opmerkingen
gemaakt. Ik wacht de reactie van de minister af.Vereenvoudiging van regelgeving is eveneens van belang. Daardoor zal worden
gestimuleerd dat het aantal te bouwen woningen stijgt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind het natuurlijk geweldig dat ook de fractie van het CDA een aantal
maatregelen voor starters aankondigt, want dat is hard nodig. De markt is
echter niet alleen duur, maar ook krap. Waar kunnen die starters die woningen
kopen en zou het niet een goed idee zijn als huurders een soort kooprecht
kregen? Er zijn namelijk 2,4 miljoen huurwoningen in Nederland. Ongeveer 1
miljoen mensen maakt gebruik van huursubsidie, dus op dat terrein is er echt
ruimte om meer te doen. Als er niet iets dergelijks gebeurt, wordt er een
regeling gemaakt terwijl er niets te koop is. Hoe staat de heer Van Bochove
daar tegenover?De heer Van Bochove (CDA):Ik ken het initiatief van mevrouw van Gent. Ik heb moeite met het woord "kooprecht",
want dat veronderstelt dat de eigenaar van de woning verplicht is om die te
verkopen. Ik kan mij voorstellen dat het op grond van het strategisch voorraadbeheer
van de betreffende eigenaar – dat is vaak een grote corporatie –
niet past om die woning te verkopen. Ik ben dus best bereid
om wegen te vinden met als doel te stimuleren dat het voor huurders mogelijk
is om een woning te verwerven, maar dat is iets anders dan koopplicht of kooprecht.
Wij moeten immers ook rekening houden met de belangen van de partij die op
dit moment eigenaar van die woning is.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik begrijp deze aarzeling, maar het verkopen van huurwoningen gebeurt
nu zo langzaam als een slak. In het kader van de nota Mensen, wensen, wonen
was de ambitie om 700.000 huurwoningen te verkopen: 500.000 van corporaties
en 200.000 van particulieren. Op dit moment is ongeveer 30.000 woningen verkocht.
Als dat in dit tempo doorgaat, zal pas over 30 jaar onze doelstelling bereikt
zijn. Dan gaan die starters bijna met VUT. Op deze manier schiet het natuurlijk
niet op. Zou het niet goed zijn als de minister wat dat betreft wat meer pit
had? Dan zouden ook de ideeën van de heer Van Bochove om het voor starters
aantrekkelijker te maken realistisch worden.De heer Van Bochove (CDA):Ik zal mijn gedachten daarover laten gaan. Ik heb echter gereageerd op
het woord "kooprecht". Als wij het kopen willen stimuleren en goede
wegen vinden om een bijdrage te leveren aan het oplossen van de problematiek
van het tekort aan woningen, denk ik graag met mevrouw Van Gent mee. Mij gaat
het er vooral om dat wij dat op een verantwoorde manier doen. Het woord "kooprecht"
roept in dat verband meer vragen op dan dat het oplossingen biedt.De heer Depla (PvdA):Ik wil voorkomen dat de starters niet blij worden gemaakt met een goed
idee van ons. De heer Van Bochove vraagt de minister om een en ander per 2007
in de begroting op te nemen. Is dat een inspanningsvraag aan de minister,
of is dat een ideetje?De heer Van Bochove (CDA):Het is een inspanningsverplichting. Ik hoop dat de minister daarop in
eerste termijn ruimhartig reageert. Als zij dat niet doet, overweeg ik om
op dat punt een motie in te dienen met als doel de minister te stimuleren
om het probleem daadwerkelijk op te lossen.De heer Depla (PvdA):Vindt de heer Van Bochove het een goede suggestie om al per 1 januari
iets te doen? Ik doel dan op het beperken van een en ander tot die 56 wijken,
vanwege de budgettaire consequenties.De heer Van Bochove (CDA):Ik vind uw suggestie interessant, maar ik ben ook benieuwd naar de financiering
ervan. Op dit ogenblik gebeurt er al heel veel om die 56 wijken in beweging
te krijgen. Dit zou een goede bijdrage kunnen zijn.Mevrouw Gerkens (SP):U stelt voor om de overdrachtsbelasting af te schaffen, maar dan wordt
opnieuw de koper bevoordeeld ten opzichte van de huurder. Hoe wilt u uw voorstel
eigenlijk financieren? Zou dat kunnen door een vermindering van de excessieve
aftrek van de hypotheekrente?De heer Van Bochove (CDA):Die vraag had ik verwacht. De hypotheekrenteaftrek staat wat mij betreft
niet ter discussie. Ik ga ervan uit dat het kabinet in het Belastingplan 2007
ingaat op de mogelijkheid om de overdrachtsbelasting voor starters af te schaffen.
Het Belastingplan 2006 is al behandeld in eerste ronde en daarin kan het dus
niet meer worden meegenomen.Mevrouw Gerkens (SP):Dit bevreemdt mij, want ik ken het CDA niet als een partij die alles aan
het kabinet wil overlaten. Waar wilt u het geld vandaan halen om deze nieuwe
subsidie aan de kopers te financieren?De heer Van Bochove (CDA):Het is zeker een stimulans voor starters om een woning te kunnen verwerven.
Wij vragen het kabinet om er zorgvuldig naar te kijken in het kader van het
Belastingplan 2007. Als het kabinet daar niet in slaagt, hebben wij de inspanningsverplichting
om zelf naar een oplossing te zoeken.De heer Van der Staaij (SGP):Vanwaar dit voorbehoud? Heeft het te maken met de dekking of ziet u nog
andere haken en ogen?De heer Van Bochove (CDA):Op dit ogenblik zie ik geen andere haken en ogen. Het lijkt mij dat het
begrip "starters" zorgvuldig kan worden gedefinieerd. Ook denk ik
dat uitvoering van de regering niet een groot probleem is, want het is een
redelijk eenvoudige administratie. Er moet natuurlijk nog wel een dekking
voor worden gevonden. Vandaar mijn uitnodiging aan het kabinet om met voorstellen
te komen in het Belastingplan 2007. Als het kabinet dat niet doet, moeten
wij zelf naar middelen zoeken.Voorzitter. Er is sprake van een geweldig pakket aan bouwregels. Ingewikkelde,
niet werkbare en niet uit te leggen regels moeten echter worden vervangen
door een eenvoudig pakket. Is de minister bereid om de rijksbouwmeester –
een architect met voeten in de klei en met veel ervaring – te vragen
een beperkte set van praktische regels te maken ter vervanging van de huidige
ondoorzichtige en vaak niet werkbare regels?In de provincies Gelderland en Overijssel bestaan succesvolle projecten
voor dak- en thuislozen. Is de minister bereid deze projecten onder een stimuleringsregeling
te laten vallen?Wil de minister met betrekking tot de normhuur de kan-bepaling zodanig
toepassen dat het voor de huurder de meest gunstige keuze is in de komende
jaren?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U spreekt nogal eens met projectontwikkelaars en dat is natuurlijk heel
interessant, maar ik spreek dagelijks met huurders. Degenen die huursubsidie
ontvangen, moeten elke maand € 17,05 inleveren. Wat u nu zegt over
de kan-bepaling, lost wat deze zware korting betreft niets op. Spreekt u die
huurders ook wel eens? Waarom doet het CDA niets aan deze zware korting voor
mensen die toch al lage inkomens hebben?De heer Van Bochove (CDA):Wij hebben in de afgelopen periode heldere afspraken gemaakt over het
huurbeleid. Het kabinet heeft een duidelijke lijn uitgezet en daar hebben
wij in de Kamer over gediscussieerd. Wij hebben die lijn uiteindelijk gedeeltelijk
gesteund. Wij hebben een aantal veranderingen voorgesteld op het voorstel
voor de liberalisering van de huurmarkt. Die zijn door de Kamer overgenomen.
Het debat over dit onderwerp is op andere momenten al uitvoerig gevoerd. Daarom zie ik geen aanleiding om daar in dit stadium op terug te
komen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind dit opmerkelijk. Het is waar dat de CDA-fractie een afspraak heeft
gemaakt. Ik vond dit een zeer slechte afspraak en ik begrijp niet dat het
CDA die heeft geaccepteerd, maar goed, dit zal wel weer hogere doelen hebben
gediend. Het feit dat er een afspraak is gemaakt, betekent natuurlijk nog
niet dat de samenleving dan maar haar mond houdt. De huurders, de Raad van
Kerken en andere organisaties wijzen erop dat huurders steeds armer worden.
Nu moeten zij € 17,05 per maand missen en met de kan-bepaling kan
het nog tegen zitten. Verder moet de huurverhoging gewoon worden betaald.
De heer Van Bochove kan dit toch niet afdoen met de constatering dat dit ernstige
signalen zijn, maar dat er nu eenmaal een afspraak is gemaakt. Hij zegt daarmee
impliciet: wat er ook gebeurt, wij houden onze poot stijf in het kabinet en
laat de huurders maar het heen en weer krijgen.Mijnheer Van Bochove, ik doe een dringend beroep op u om dit niet langer
te accepteren. Nu worden bijna 1 miljoen mensen behoorlijk op hun inkomen
gekort. Het CDA kan dit als sociale partij toch niet zo maar laten gaan?De heer Van Bochove (CDA):In het totale pakket maatregelen met betrekking tot de inkomenspositie
van de mensen met een laag inkomen zijn alle aspecten zorgvuldig gewogen,
ook de huursubsidie. In de discussie die wij hierover in de afgelopen periode
hebben gevoerd, heeft de CDA-fractie haar standpunt helder neergezet. Na zorgvuldige
afweging hebben wij uiteindelijk het besluit genomen om de lijn van het kabinet
te volgen. Ik heb al gezegd dat wij die op een aantal onderdelen hebben bijgesteld.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind dit heel treurig.De heer Depla (PvdA):Wij hebben vanochtend een brief ontvangen van het kabinet waaruit blijkt
dat de kan-bepaling dit jaar niet zoveel uitmaakt. Vorig jaar leidde de keuze
voor die bepaling tot een verschil van € 5 per maand voor de mensen
die huursubsidie ontvangen. Dit jaar levert het waarschijnlijk niets op. Ik
begrijp uit het betoog van de heer Van Bochove dat hij toch een beetje spijt
heeft van de kortingen op de huursubsidie. Als dit niets oplevert, is hij
dan bereid om mee te zoeken naar vergelijkbare bedragen om de korting op de
huursubsidie wat minder groot te maken?De heer Van Bochove (CDA):Ik heb de brief van de minister zorgvuldig gelezen. Zij gaat er vooralsnog
vanuit dat dit geen probleem is. Daarom heb ik de voorzet gegeven dat ik als
dit in januari wel een probleem blijkt te zijn, het kabinet uitdaag om een
aantal stappen te zetten. Daar wil ik niet op vooruit lopen. Ik wacht af wat
de gevolgen van de kan-bepaling zijn voor ik verdere stappen zet.De heer Depla (PvdA):Als het in januari zo blijkt te zijn als de minister nu schrijft, zal
de CDA-fractie niets voor de huurders doen behalve toezien hoe de huursubsidie
weer verder omlaag gaat.De heer Van Bochove (CDA):De afspraken die wij in de afgelopen periode hebben gemaakt en de toepassing
van de kan-bepaling voor de jaren 2005/2006 hebben ook gevolgen op de huren
in 2006/2007. In dit traject hebben wij al een aantal stappen gezet die in
de komende jaren nog zullen doorwerken.De kwaliteitsnormen voor de door de Rijksgebouwendienst te bouwen gebouwen
lijken hoog. De doelstelling moet zijn: sober en doelmatig. De indruk is dat
het tegendeel wordt bereikt. Wij nodigen de minister graag uit om daar nog
eens op in te gaan. Hoe denkt zij dat dit kan worden bereikt? Welke besparingen
kunnen er dan worden bereikt?Mevrouw Gerkens (SP):Mevrouw de voorzitter. Dit kabinet staat met zijn beleid diametraal tegenover
de aanpak van de SP. Het staat voor huurverhogingen, voor liberalisering en
voor zelfregulering van de markt. De beleidsdoelstelling: betaalbaarheid van
het wonen betekent bij Balkenende dat de mensen met de hoogste inkomens en
de grootste villa's de hoogste bijdrage ontvangen, terwijl er wordt beknibbeld
op de huursubsidie voor de armsten in de kleinste en de slechtste woningen.
Dit kabinet doet een greep in de kas van de woningbouwcorporaties, het geld
van de huurders, om zijn eigen huishoudboekje kloppend te maken. Deze bewindslieden
melden in de begroting dat zij burgers actief willen betrekken bij de ontwikkeling
en uitvoering van beleid in een raadplegende, adviserende dan wel coproducerende
rol. Wat doet de minister met de adviezen? Kan zij één huurderorganisatie
noemen die haar heeft geadviseerd de huren te verhogen en te liberaliseren?
Heeft zij kennis genomen van de petitie van de Nederlandse Woonbond, de vakbonden,
de ouderenbonden en de cliëntenbonden, die gehakt maken van haar beleid?
Hoe rijmt zij dit met coproduceren en adviseren? De minister is op onze suggestie
langs geweest bij de bewoners in nieuw-Crooswijk, waar de gemeente en de corporaties
1800 van de 2100 woningen willen slopen. Dit zijn woningen die voor het grootste
gedeelte gewild zijn door de huurders. Zij zijn betaalbaar, en voor zover
nodig prima op te knappen. Wat heeft de minister met hun advies gedaan? De
Rotterdamse PvdA zijn inmiddels de ogen open gegaan. De PvdA vindt nu ook
dat de adviezen van de huidige bewoners serieus genomen moeten worden. Waarom
trekt de minister niet dezelfde conclusies, maar houdt zij vast aan haar topdownbenadering,
waarmee zij over de belangen van de bewoners heen walst? In onze alternatieve
begroting hebben wij laten zien dat het anders kan, bijvoorbeeld door 200
mln. uit te trekken voor het terugdraaien van de aanslag op de huursubsidie,
en door een begin te maken met de gelijke behandeling van huurders en kopers.De SP-fractie pleit al 25 jaar voor gemengde wijken. Dit kabinet is vooral
bezig om in de arme wijken betaalbare woningen te vervangen door dure, en
toont aanmerkelijk minder daadkracht om gemeenten en corporaties ertoe te
dwingen betaalbare woningen te bouwen in welvarende wijken en dorpen. Het
kabinet liberaliseert de regels voor de woonruimteverdeling in plaats van
deze zodanig op te stellen dat het gemengd wonen wordt bevorderd. Ik overweeg
dan ook om in tweede termijn een motie in te dienen over betaalbare woningen
in mooie wijken. De Amsterdamse huurteams constateren in hun jaarverslag dat de afschaffing
van de verouderingsaftrek de huren heeft opgedreven. RIGO heeft uitgerekend
dat het volgende plan van de minister, namelijk 20% van de huurprijs
op basis van de WOZ-waarde, de maximale huurprijs in Amsterdam gemiddeld met € 49
per maand opdrijft. Waarom moeten de huurders extra betalen, voordat zij er
iets voor terug krijgen? Kan de minister ons uitleggen hoe deze bikkelharde
lastenverzwaring zich verhoudt tot de fluwelen handschoen waarmee zij het
taboe van de excessieve hypotheekrenteaftrek benadert? De huurteams constateren
ook dat de malafide huisbazen nog steeds doorgaan met het vragen van huren
boven het wettelijke maximum. In mijn ogen is dat gewoonweg oplichting. Waarom
wordt dit soort praktijken in het kader van de verscherpte aanpak van de huisjesmelkers
nog steeds niet strafbaar gesteld, zoals wij de afgelopen tien jaar steeds
hebben bepleit?Deze minister en de staatssecretaris van Financiën willen misbruik
van huursubsidie en de huurtoeslag harder gaan aanpakken. Dat is prima, maar
zijn de minister en haar collega van Financiën net zo fanatiek om huurders
op tijd te geven waar zij recht op hebben? De SP-fractie ontvangt voortdurend
klachten van huurders die ten onrechte te weinig krijgen en te lang moeten
wachten. Ik geef een voorbeeld, namelijk van een weduwe met een netto inkomen
van € 950 per maand, die per 1 juli opeens met € 100
per maand wordt gekort op haar huursubsidie. Haar protestbrief is tot op de
dag van vandaag niet beantwoord. Pas nadat wij aan de bel trokken, werd toegegeven
dat er een fout was gemaakt. Het ergste is dat deze mevrouw drie jaar geleden,
toen het huursubsidiebeleid ook al is gecentraliseerd, al eens vijf maanden
zonder geld heeft gezeten door een fout van het ministerie. Moeten wij in
de toekomst geen schadevergoeding gaan toekennen aan huurders, net zoals wij
misbruik bestraffen?Dan kom ik nu op de daklozen. De GGD Amsterdam heeft recentelijk onderzoek
gedaan naar de ontwikkeling van het aantal huisuitzettingen in de hoofdstad.
Ik verwijs hiermee naar het rapport Dakloos door Huisuitzetting. Er vinden
meer uitzettingen door corporaties plaats. Alleen al in Amsterdam waren dat
er het afgelopen jaar 1300. In 90% van de gevallen is huurschuld de
reden. Vaak is huurschuld een signaal voor onderliggende sociale en/of medische
problematiek. Het onderzoek laat zien dat de huisuitzettingen een belangrijke
rol spelen als definitieve stap naar dakloosheid en dat er vanuit de corporaties
geen zicht is op huishoudens na de uitzetting. Mijn collega Kant heeft in
februari 2002 namens het Comité Onderdak een actieplan aangeboden aan
de toenmalige minister van VROM en de staatssecretaris van VWS. De laatste
jaren zijn er met regelmaat moties aangenomen om het kabinet tot actie aan
te zetten, maar wat is er daadwerkelijk gebeurd? In juli heeft de staatssecretaris
van VWS gemeld dat de gerealiseerde initiatieven niet talrijk zijn. Waarom
zorgt deze minister niet voor een strakker kader, maar vertrouwt zij op vrijblijvend
gepolder? Ik kom hierover morgen met een motie.Mijn laatste punt betreft de stookkosten van bestaande woningen. Mensen
die er verstand van hebben, verbazen zich openlijk over de onevenwichtige
aanpak van dit kabinet. Het legt de lat voor nieuwbouw steeds hoger –
dat is heel goed – maar het benut enorme besparingspotentieel bij de
bestaande woningen nauwelijks. Met name de bewoners van huurwoningen, die
voor energiebesparing afhankelijk zijn van hun huisbaas, betalen hiervoor
de rekening. Wij hebben in augustus schriftelijke vragen gesteld over invoering
van een redelijkheidstoets door huurcommissies op de stookkosten bij collectieve
verwarming. Volgens de minister mogen de huurcommissies dat al. Zij doen het
echter niet. Wij vinden dat onacceptabel. Daarom zal ik in tweede termijn
met een motie op dit punt komen.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu moet
ervoor zorgen dat het volk kan worden gehuisvest en daarin faalt zij. De woningnood
loopt op, de huren zijn onbetaalbaar, de huisuitzettingen nemen toe en zij
is bezig met liberalisering. Kan de minister in plaats daarvan haar kerntaak
weer ter hand nemen?Mevrouw Veenendaal (VVD):Voorzitter. Omdat de tijd die wij hebben voor deze begroting beperkt is
en ik met een keuze in de onderwerpen andere onderwerpen eventueel tekort
zou doen, wil ik een beeld schetsen van de wijze waarop de VVD-fractie het
wonen in 2015 ziet.Het is weer leuk om een eigen woning te kiezen. Er zijn genoeg woningen.
Er is voor ieder wat wils, jong en oud, gezond of gehandicapt, arm of rijk.
Er zijn vrijstaande huizen, rijtjeshuizen, monumentale panden of appartementen.
In iedere prijsklasse is er volop keuze, zowel voor huur- als koopwoningen.
Niemand hoeft meer op straat te leven. Jongeren vinden gemakkelijk een klein
flatje zodra zij gaan werken en op eigen benen willen staan. De studenten
in onze universiteitssteden vinden eenvoudig een kamer of wonen op een campus.
Er is geen student meer die blijft hangen in een studentenkamer. Waarom zou
hij? Hij heeft een baan en wil groter wonen met meer comfort, dus een woning
die past bij het inkomen dat hij of zij heeft na de studie. Als men wil gaan
samenwonen of trouwen en eventueel kinderen wil, verandert de vraag weer naar
een ander soort woning.Huren kan, een woning in de stad of erbuiten. Kopen is ook mogelijk. Doordat
de woningmarkt niet meer overspannen is, zijn de prijzen naar beneden gegaan.
De markt doet zijn werk. Ook corporaties bieden hun huurhuizen te koop aan
in de vorm "te woon". Dat wordt overal aangeboden. Door de verkoop
van woningen hebben de corporaties weer investeringscapaciteit. Maar ook de
sociale sector kent veel varianten. Gemeenten weten hoe de bevolkingopbouw
is en bouwen voor deze groepen. Vaak is het beroep op een woning uit de sociale
woningbouwvoorraad maar tijdelijk. Daarom selecteren corporaties niet meer
op kernvoorraad, maar bieden hun hele voorraad aan voor deze doelgroep. Dit
betekent natuurlijk wel dat er een normale huur wordt gevraagd als het inkomen
hoger is.De heer Depla (PvdA):Zegt u dat mensen tijdelijk in een sociale huurwoning wonen en dat zij
ergens anders heen gaan als zij een hoger inkomen hebben of heb ik u verkeerd
begrepen?Mevrouw Veenendaal (VVD):Ik zeg dat mensen vaak maar tijdelijk onder een huursubsidieregeling vallen.
Het is niet zo dat iedereen die ooit onder de huursubsidieregeling viel, daar
altijd onder blijft vallen. Wij stimuleren mensen om daar ook
weer uit te komen. Als zij een hoger inkomen hebben, kunnen zij een hogere
huur betalen. Als corporaties hun hele bezit openstellen, zoals ik net zei,
zitten mensen met lage inkomens niet alleen meer in de sociale woningbouw.
Als hun inkomen dan weer stijgt en geen huursubsidie meer nodig is, kunnen
de corporaties ook weer een acceptabele, normale huur vragen.De heer Depla (PvdA):Meer dan de helft van de mensen die huursubsidie ontvangen, is ouder dan
65. Voor hen gaat uw verhaal dus niet op waarschijnlijk. Maar begrijp ik goed
dat voor mensen die meer gaan verdienen de huursubsidie omlaag gaat en de
huur omhoog?Mevrouw Veenendaal (VVD):Nee, ik zei net dat er een groep is die huursubsidie nodig heeft. De huursubsidie
gaat niet omlaag.De heer Depla (PvdA):Als iemand een baan krijgt, raakt hij zijn huurtoeslag kwijt en gaat ook
zijn huur omhoog.Mevrouw Veenendaal (VVD):Dan hoeft die huur niet omhoog te gaan. Het kan zo zijn dat iemand gewoon
de normale huur gaat betalen als hij zijn huursubsidie verliest. Dan gaat
de huur dus helemaal niet omhoog, maar er bestaat geen recht meer op huursubsidie.
De bedoeling van het hele verhaal is dat mensen in woningen zitten die niet
meer gestigmatiseerd zijn omdat zij deel uitmaken van de sociale voorraad.
Er moet geen verschil zijn tussen woningen voor mensen met en voor mensen
zonder huursubsidie. Het openstellen door corporaties van hun gehele bezit
voor alle huurders biedt daarvoor een oplossing.De heer Depla (PvdA):Wat is dan het verschil met de huidige situatie?Mevrouw Veenendaal (VVD):Nu wordt de sociale voorraad benoemd, de kernvoorraad waar u ook vaak
over spreekt. Men wil niet dat in al onze grote wijken mensen zo gestigmatiseerd
in een bepaalde hoek worden gezet. Dat is de heer Depla waarschijnlijk met
mij eens, want hij heeft het in zijn betoog ook genoemd. Dat wij dat daar
niet goed hebben gedaan, is enigszins het probleem van onze grote steden geweest.
Om dat te voorkomen moet men ervoor zorgen dat het hele bezit voor iedereen
kan worden opengesteld. Er zijn corporaties die dat zelf voorstellen en zeggen
dat zij er wel voor zorgen dat diegene minder huur betaalt zodra hij daarin
komt.De heer Depla (PvdA):En dan zorgt mevrouw Veenendaal ook voor meer huurwoningen, begrijp ik?Mevrouw Veenendaal (VVD):Iedere gemeente kent zijn burgers en zorgt ervoor dat er voor al deze
mensen wordt gebouwd; voor jong en oud, gezond en gehandicapt. Gehandicapten
kunnen vaak in een woning wonen die kleine of soms wat grotere aanpassingen
heeft. In de woonvisie van gemeenten wordt meegenomen hoeveel mensen zo'n
woning nodig hebben, daarom zijn er genoeg gebouwd. Ook de ouderen hebben
volop keus in waar zij willen wonen. Zij kunnen het huis verkopen dat te groot
is geworden nadat de kinderen het huis uit zijn. Zij kunnen een appartement
of kleinere woning huren of kopen, met zorg of zonder, in de stad of juist
weer in de natuur. Er is keuze, aan de woningmarkt zal het niet liggen.Ook de wens van veel mensen om een woning te veranderen naar hun eigen
wensen is heel gewoon. Het dak uitbouwen voor een hobby of zonnebank? Dan
is een dakkapel vaak noodzakelijk. Geen probleem als er maar aan de veiligheidseisen
wordt voldaan. De keuken in een uitbouw achter het huis? Natuurlijk het is
toch jouw huis. De kleur van de zonnewering bepaal je zelf, was dat dan ooit
anders? Betutteling bestaat niet meer. Tot zover de blik naar voren.Een deel van deze toekomst is al ingezet, maar er moet ook nog veel gebeuren.
De Nota Ruimte zorgt ervoor dat er weer ruimte is om te bouwen. Geen contingenten
meer of beperkingen door bouwvolume. Dan moeten de streekplannen van de provincie
echter geen streep door de plannen van de gemeenten zetten. In de discussie
over de recreatiewoningen werd duidelijk dat dat wel gebeurt. Daar waar gemeenten
de bestemming van recreatie naar wonen wilden wijzigen, werkte de provincie
vaak niet mee. Of eigenlijk moet ik zeggen, zij liet vooraf weten dat zij
niet mee wilde werken.Ook gemeenten moeten kritisch kijken naar hun plannen; moeten die echt
zo gedetailleerd of kan het ook meer in grote lijnen? Zouden gemeenten niet
vaker moeten luisteren naar de informatie die uit onderzoek komt? Weten gemeenten
eigenlijk wel wie er in hun gemeente woont en welke wensen de burgers hebben?
In de hoorzitting over het BBSH hebben wij daarover veel gehoord. Ik refereer
aan de gemeente Enschede.De ruimte die in de Nota Ruimte is gemaakt moet nu worden omgezet in grondstukken.
Veel grond is in het bezit van de projectontwikkelaars. Dat is een gegeven.
Wij moeten deze bedrijven dus prikkelen om actief te worden. Zij zouden de
mogelijkheid moeten hebben om voor alle doelgroepen te bouwen. Nu bouwen zij
alleen nog maar voor de hogere huur of de koop. Plannen van gemeenten struikelen
vaak omdat projectontwikkelaars niet geïnteresseerd zijn in het bouwen
van sociale huurwoningen. Het is aan ons om ervoor te zorgen dat dit wel gaat
gebeuren.Ook corporaties hebben een belangrijke taak. Zij hebben de grondposities
in onze herstructureringswijken. Daar zou meer gemengd moeten worden gebouwd,
in de vorm van sociale en commerciële huur en redelijke koop. Daarmee
kan men segregatie voorkomen. Dit kunnen corporaties vaak niet alleen, daarvoor
zijn partners nodig. Laten wij er dan voor zorgen dat deze partijen gaan bouwen
zonder allerlei ingewikkelde regeltjes. Laten wij stimuleren en bevorderen,
dat werkt vaak het allerbeste.Ik vraag de minister daarom een onderzoek te doen naar het opheffen van
de vrijstellingen bij alle institutionele beleggers in vastgoed en corporaties.
Dat betekent dat zij allemaal integrale vennootschapbelasting gaan betalen.
Dan kan er worden gestimuleerd op basis van fiscaal niveau. De herstructurering
kan worden gestimuleerd door fiscale zones, de sociale woningbouw door renteaftrek
en het WSW-fonds en het eigen woningbezit door verlaging van de aanschafprijs.
Dit plan levert ook veel besparingen op in alle verschillende vormen van toezicht.
Met het oog op de tijd kan ik het niet uitgebreid toelichten, maar de collega-Kamerleden
zullen het onderzoeksvoorstel uitgedeeld krijgen. Ik wil de minister dit na
afloop van mijn betoog overhandigen en haar vragen of zij met
spoed een onderzoek wil laten uitvoeren.Ik maak een opmerking over de prestatieafspraken.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De heer Depla (PvdA):Ik ben altijd voor onderzoek, maar ik snap hier helemaal niets van. Wat
wil mevrouw Veenendaal nu eigenlijk onderzoeken? Wij hebben samen heel veel
onderzocht over de corporaties en hoe dit allemaal moet worden georganiseerd.
Kan mevrouw Veenendaal in twee zinnen uitleggen wat dit onderzoek moet opleveren?
Anders hebben wij onderzoek op onderzoek en gaat zij een motie indienen dat
wij weer meer onderzoek moeten doen. Daarvan hebben wij in de Kamer wel genoeg.
Dus iets concreter: wat moet het onderzoek opleveren?Mevrouw Veenendaal (VVD):Het onderzoek moet opleveren dat er meer wordt gebouwd voor de goede doelgroepen
en dat er op alle fronten activiteit ontstaat.De heer Depla (PvdA):Wil mevrouw Veenendaal de minister vragen of zij de bouwproductie in Nederland
gaat onderzoeken?Mevrouw Veenendaal (VVD):Nee. Ik heb een voorstel gemaakt. Ik kan wel zeggen wat mijn ideeën
zijn, maar dat overtuigt niet. Ik wil graag dat dat wordt onderbouwd met een
onderzoek en ik hoop dat ik de heer Depla daarmee kan overtuigen.De heer Depla (PvdA):Waarom heeft mevrouw Veenendaal haar tijd dan niet gebruikt voor haar
plan? Voor de rest is het een mooi vergezicht. Blijkbaar is haar plan te ingewikkeld
of niet bruikbaar, want zij heeft het hier niet uitgelegd.Mevrouw Veenendaal (VVD):Mijn plan is helemaal niet ingewikkeld. Ik zal het de heer Depla straks
overhandigen. Hij kan het dan rustig lezen en in tweede termijn eventuele
vragen stellen. Het plan is heel eenvoudig maar vanwege de tijd is het niet
mogelijk het hier helemaal voor te lezen.De heer Depla (PvdA):Is het zo eenvoudig dat mevrouw Veenendaal het niet in twee of drie zinnen
kan uitleggen?Mevrouw Veenendaal (VVD):Ik heb het zojuist in één zin uitgelegd, maar de heer Depla
is niet tevreden over de ene zin.De voorzitter:Mevrouw Veenendaal vervolgt nu haar betoog.Mevrouw Veenendaal (VVD):Wij hebben grond en plannen om te bouwen. Nu moet er ook daadwerkelijk
worden gebouwd. Bijna alle prestatieafspraken zijn gemaakt, behalve bij de
provincie Flevoland. Ik sluit mij aan bij de heer Van Bochove, die zegt dat
de problematiek rondom Almere moet worden aangepakt. Ik verneem graag een
reactie van de minister. Het laatste probleem dat ik aankaart, is de Maasvlakte in Rotterdam. Er
zijn eisen waaraan moet worden voldaan. Zo hebben wij dat met elkaar afgesproken.
Het belang van onze haven staat hier op het spel. Heeft de minister al een
taskforce ingesteld om de problemen zo snel mogelijk op te lossen?Er moet weer worden gebouwd en mensen moeten weer invloed hebben op hun
eigen huis en woonomgeving. De VVD-fractie werkt daaraan en zal zich daar
verder voor blijven inzetten, zodat de beelden die ik zojuist heb geschetst
in 2015 werkelijkheid worden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Mijn conclusie is dat je voor een liberaal volkshuisvestigingsbeleid
eigenlijk een links kabinet nodig hebt. Dat is ook mijn conclusie bij de derde
begroting van minister Dekker. Het beleid dat zij voert is de Volkspartij
voor Vrijheid en Democratie onwaardig. Als ik mijzelf de vraag stel wie van
de twee het meest liberaal is, dan ben ik dat. Wie van de twee perkt de keuzevrijheid
van huurders in door de huren te verhogen en de huursubsidie te verlagen?
Wie van de twee verstoort de woningmarkt door de ongebreidelde hypotheekrenteaftrek?
Wie van de twee laat zo goed als monopolistische corporaties zwemmen in hun
vermogen? Wie van de twee is tegen het kooprecht voor huurders? Dat is in
alle gevallen de minister.Helaas hebben wij als het tegenzit nog twee jaar te gaan met dit kabinet.
Wij gaan er maar het beste van maken met een aantal concrete voorstellen.
Omdat het de minister moet aanspreken, heb ik dat deze keer gedaan onder het
motto: "Voor het volk, voor de vrijheid en voor de democratie."Een volkspartij begint natuurlijk met het huisvesten van het volk. Op
een huurwoning moet je echter jaren wachten en een koopwoning is voor velen
onbetaalbaar. Tegelijkertijd staat bijna 6 miljoen m2 kantoorruimte
leeg. Wij kunnen nu beginnen en wij moeten nu doorpakken. Ik heb tien voorstellen
om tienduizenden mensen aan een woning te helpen in voormalige kantoorpanden
en ik zal de minister mijn plan straks in een leuk liberaal blauw kleurtje
overhandigen. Ik ga ervan uit dat zij in haar eerste termijn daar uitgebreid
op ingaat.Bij een volkspartij horen geen onbetaalbare woningen. Er mag niet iedere
maand € 17,05 op de huursubsidie worden gekort. Ik heb dan ook twee
amendementen gemaakt om deze korting voor 1 miljoen huurders terug te draaien.Een ander groot probleem zijn de ouderen van wie de partner is overleden.
Wij ontvangen daarover veel brieven en hebben veel contacten gehad met deze
mensen. Indien zij een woning hebben waarvan de huur € 600 bedraagt,
hebben zij recht op huursubsidie. Is deze woning echter € 10 duurder,
dan vervalt de huursubsidie volledig. Het gevolg is een gedwongen verhuizing.
Ik vraag de minister dit te onderzoeken. Ik overweeg een motie in te dienen,
maar ik hoop dat dat niet nodig is.Het volk woont ook in de particuliere huursector. De GroenLinks-fractie
vindt dat ook in de particuliere sector de huurders recht moeten krijgen op
een verhuiskostenvergoeding bij sloop. De commissie-Leemhuis is het daarmee
eens. Dat moet nu snel worden geregeld. Ik verneem graag de reactie van de
minister. Vrijheid in de volkshuisvesting betekent een vrije keuze tussen huren
en kopen. De corporaties zitten bovenop hun 2,3 miljoen woningen en verkopen
hiervan slechts 15.000 per jaar. Je zou dus kunnen zeggen dat de markt niet
werkt. Daarom bepleit de GroenLinks-fractie een kooprecht voor alle huurders
in Nederland. Natuurlijk moet dat gebeuren onder goede voorwaarden. De woningen
moeten beschikbaar blijven voor de markt waarvoor zij bedoeld zijn. Ook op
dit punt overweeg ik een motie. Ik verneem graag de reactie van de minister.Vrijheid betekent voor mij vrijheid om te kiezen waar je wilt wonen, of
je nu arm bent of rijk. Dat kan in een oude wijk, een nieuwe wijk of in een
randgemeente zijn. In de oude wijken zijn honderdduizenden mensen niet meer
welkom. Naar mijn mening moeten er keiharde afspraken worden gemaakt over
gemengde wijken in steden en dorpen. De wat slappe afspraken die nu met de
randgemeenten zijn gemaakt, zijn natuurlijk onvoldoende. Wat vindt de minister
daarvan?Vrijheid betekent vrijheid om te kiezen met wie je woont. Daarom zou een
lat-relatie of zelfs samenwonen niet meteen moeten leiden tot een korting
op je uitkering. Ik vraag de minister om samen met collega De Geus te onderzoeken
of er een soort van samenwoonbonus kan komen voor AOW'ers, want als zij minder
fors worden gekort op hun AOW komen er wellicht tienduizenden woningen vrij.
Dat zou een mooie constructie zijn.Mevrouw Veenendaal (VVD):Als wij het huurrecht dat mevrouw Van Gent wil, zouden inzetten bij de
herstructureringswijken van onze grote steden...Mevrouw Van Gent (GroenLinks):...kooprecht.Mevrouw Veenendaal (VVD):Ja, kooprecht. Volgens mij zei u zojuist huurrecht, maar u bedoelt kooprecht.
Dan moeten de corporaties verkopen aan iedere huurder die in die wijken zit.
Maar met onze herstructureringsopgave in deze wijken zou dat een enorm probleem
kunnen opleveren, want dan zou die herstructurering niet meer op gang kunnen
komen. Wilt u voor die wijken een uitzondering maken?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ook mensen met bescheiden inkomens krijgen veel meer mogelijkheden om
zelf de touwtjes in handen te nemen. De huurders hebben de laatste jaren alleen
maar slecht nieuws gehad: huurverhogingen, kortingen op de huursubsidie en
bijna geen keuze. Dat patroon wil de GroenLinks-fractie doorbreken door het
kooprecht in te stellen. Natuurlijk moet dat onder voorwaarden gebeuren. Ik
denk aan tussenvormen van koop. De eerste koper moet geen spekkoper zijn,
daarom moet er een antispeculatiebeding zijn. Anderzijds kunnen mensen profiteren
van de hypotheekrenteaftrek die de VVD-fractie zo aanhangt en waarvan de GroenLinks-fractie
vindt dat die ook voor lage inkomens een beetje aantrekkelijk moet worden.Als mensen hun huis in hun bezit krijgen, kunnen zij daarin zelf investeren
en dat kan voor bepaalde wijken heel goed zijn. Ik neem aan dat mevrouw Veenendaal
dat met mij eens is. Voorts moet men nagaan of het platgooien wat nu gebeurt,
misschien te drastisch is. Ik kan mij voorstellen dat woningen heel aantrekkelijk
verkocht worden in die wijken en mensen dan zelf die huizen gaan opknappen.
Binding met je huis en met de buurt, daar kun je heel leuke vormen in bedenken.
Ik merk dat mevrouw Veenendaal graag met mij wil meedenken, dat vind ik heel
plezierig. Laten wij dan kijken hoe wij daar samen kunnen uitkomen en hoe
wij onder goede voorwaarden mensen meer keuzevrijheid kunnen geven. Het is
goed voor de wijken en mensen kunnen ook nog meeprofiteren van zeer aantrekkelijke
regelingen die nu te veel bij de hoogste inkomens terechtkomen.Mevrouw Veenendaal (VVD):Ik kom terug op de basis van mijn vraag. Wij hebben nu dat hele betoog
gehoord en dat is prima.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Daar bent u het mee eens?Mevrouw Veenendaal (VVD):Nee, daar ben ik het absoluut niet helemaal mee eens. Wij hebben namelijk
twee problemen. Mevrouw Van Gent zegt wel dat de mensen hun huis zelf kunnen
opknappen, maar wij weten dat in sommige plaatsen waar dit in het verleden
is gebeurd, er enorm slechte resultaten waren, ofwel: mensen knapten hun huis
níét op. De heer Depla bracht naar voren dat de vereniging van
eigenaren verplicht een bepaalde bijdrage moet doen van 80%. Dat betekent
dat mensen het dus niet doen. Daar gaat mevrouw Van Gent helemaal aan voorbij.
Is zij dan niet bang – ik denk met de mensen mee waarvoor zij het wil
opnemen – dat die mensen in enorme financiële problemen komen en
zo meteen wel een huis hebben gekocht, maar vervolgens in armoede verder moeten?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Als mevrouw Veenendaal de discussie indertijd rondom de koopsubsidie had
gevolgd, had zij geweten dat juist GroenLinks heel grote zorgen had over de
betaalbaarheid in die constructies, ook onderhoudsconstructies. Ik heb er
toen juist voor gezorgd dat mensen een helder financieel plaatje krijgen van
wat het betekent als zij erin meegaan en wat voor kosten erbij komen. Dat
vind ik uitermate belangrijk. Dat ben ik helemaal met mevrouw Veenendaal eens. De andere kant van het verhaal is dat nu vaak in herstructureringswijken
corporaties geen onderhoud meer plegen, mensen in zeer slechte woningen wonen
en de zaak verpaupert. Dat vind ik een slechte zaak. Ik zie mevrouw Veenendaal
knikken, zij is het met mij eens. Dus dat moeten wij goed regelen. Wij moeten
dat niet kapotregelen, als mevrouw Veenendaal een echte liberaal is wil zij
dat ook niet. Maar het gaat mij om het principe. Er zijn 2,4 miljoen huurwoningen
in Nederland. Er zijn 1 miljoen huurders die huursubsidie ontvangen. Er is
dus nog best ruimte om in verschillende vormen van koop iets te doen. Nu worden
er door corporaties zo'n 12.000 woningen verkocht per jaar. Dat is helemaal
niets. Er zijn 700.000 huurders in Nederland die graag een huis willen kopen.
Dan is mijn conclusie dat die markt niet goed werkt, en een imperfecte markt
wil ik bijsturen. Zo sociaal-liberaal ben ik dan wel weer. Ik wil ervoor zorgen
dat de groepen waarover mevrouw Veenendaal en ik zich zorgen maken en die
nu onvoldoende keuzevrijheid hebben, op een goede manier worden bediend. Ik
ben graag bereid om daarover hier of in de wandelgangen door te praten.Democratie betekent invloed van huurders op hun verhuurder. Dat is voor
GroenLinks méér dan het babbelcircuit dat de commissie-Leemhuis
voorstelt. Dat is bijvoorbeeld een initiatiefrecht voor alle huurders die
verbeteringen aan hun woning en woonomgeving willen. Kortom, voorzitter, er
houdt mij eigenlijk nog een centrale vraag bezig. Ik heb al een aantal concrete
vragen gesteld aan de minister. Het gaat uiteindelijk om de volgende vraag,
mevrouw de minister. Bent u minister van het volk, de vrijheid en de democratie,
of blijft u de minister van verhuurders, veelverdieners en duur wonen?Voorzitter. Ik wil de minister nog even mijn kantorenplan overhandigen
en verzoek u, dit op te nemen als een noot bij de Handelingen.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)3De voorzitter:De heer Van der Ham van D66 staat als volgende op de sprekerslijst. Hij
bewaart zijn spreektijd voor het tweede deel, het milieugedeelte.De heer Hermans (LPF):Mevrouw de voorzitter. Het was voor mij ook een dilemma of ik mijn spreektijd
helemaal zou reserveren voor het milieudeel van dit debat. Ik wil toch ook
een aantal opmerkingen maken over het deel volkshuisvesting. Bij het eerste
onderwerp kan men zich afvragen of het bij volkshuisvesting of bij milieu
thuis hoort. Dat betreft namelijk de energie prestatienormering.Het energiegebruik van huishoudens maakt een substantieel deel uit van
het totale energiegebruik in Nederland. Het spreekt voor zich dat de aandacht
uitgaat naar mogelijkheden om het totale energiegebruik voor de verwarming
van huizen verder te beperken. In de afgelopen decennia is bereikt dat het
verbruik van een nieuw gebouwd huis nog maar 1/5 is van hetgeen een huis van
25 jaar oud gebruikt. Wij moeten ervoor waken door te schieten in regelgeving die in de praktijk
nauwelijks meer zoden aan de dijk zet. Daarbij denk ik met name aan het voorstel
om de Energieprestatienormering (EPN) voor nieuwbouwwoningen terug te brengen
van 1,0 naar 0,8. Voor een dergelijk laag coëfficiënt moet een dusdanig
groot beroep worden gedaan op technische voorzieningen dat terecht de vraag
gesteld mag worden of deze theoretische besparingen wel gehaald zullen worden.
De gemeente Amsterdam heeft in een recente brief hierop gewezen. Bij de aanleg
van IJburg heeft dit geleid tot oververhitte slaapkamers en vervolgens tot
de aankoop van airco's. Een verlaging van de EPN lijkt in veel gevallen niet
bij te dragen aan het comfort. Ook zijn er twijfel gerezen over de kostenneutraliteit.
Is de minister bereid om voor binnenstedelijke gebieden uitzonderingen toe
te staan? Het komt ons voor dat overleg met betrokkenen noodzakelijk is. Het
is dan ook de vraag of de datum van 1 januari 2006 gehaald wordt. Wij
kiezen liever voor een doelmatige en efficiënte regeling dan voor haastwerk!Mevrouw Gerkens (SP):Ik zou de heer Hermans willen vragen, of hij zich bewust is van het enorme
energieprobleem waartegen wij aankijken en van het feit dat energiebesparing
een groot deel van de oplossing kan vormen. Als het antwoord van de minister
hem overtuigd, is hij dan bereid om dit beleid wel te steunen?De heer Hermans (LPF):Wij zijn ons er zeer van bewust dat er een energieprobleem bestaat. Wij
zijn echter ook voor efficiënte maatregelen. Om met de metafoor van deze
staatssecretaris te spreken: wij moeten het laag hangend fruit plukken en
niet het hoog hangend fruit. Wij denken dat met een verlaging van de EPN naar
0,8 wel erg hoog hangend fruit geplukt wordt. Wij menen dat de aandacht beter
gericht kan worden op oudere woningen omdat daar grotere winsten te behalen
zijn.Mevrouw Gerkens (SP):Ik neem aan dat de heer Hermans mijn motie over dat punt zal steunen.
Ik dank u daarvoor.Als de minister de heer Hermans ervan overtuigt dat het fruit waarvan
hij denkt dat het hoog hangt, misschien in het midden of toch laag hangt,
gaat hij dat dan ook plukken, of is hij overtuigd van zijn eigen gelijk in
dezen?De heer Hermans (LPF):Wij staan altijd open voor argumenten. Ik heb vooralsnog echter nog geen
motie van u gezien. Als ik die heb kunnen lezen, zal ik u van een reactie
voorzien.Ik zei al dat er mogelijk grotere winsten in de bestaande ouderenwoningen
gehaald kunnen worden. Ik neem aan dat de regering dit in haar antwoord meeneemt.Wat ons betreft, moet er ook op andere terreinen terughoudend worden omgegaan
met dwingende voorschriften. Mijn fractie zal zich blijven inzetten voor het
terugdringen van regels die wij kunnen missen als kiespijn. Een voorbeeld
hiervan dat ons erg in het verkeerde keelgat is geschoten, is de zogenaamde
percentageregeling. Daarmee wordt bepaald dat een percentage van de bouwsom
wordt ingezet voor kunst. Wij hebben daar in dit huis een voorbeeld van kunnen
zien: € 130.000 voor een eigen dienst waarvan de directeur de enige
werknemer was. Wij stellen dan ook voor om de percentageregeling
voor kunst te schrappen. Ik hoor hier graag een reactie van het kabinet op.Twee jaar geleden heeft Gerard van As namens mijn fractie een motie ingediend
om het kraken tegen te gaan. Op dat moment bleek er slechts steun te zijn
voor een motie voor het verruimen van de mogelijkheden van tijdelijke verhuur.
Vorig jaar werden wij aangenaam verrast door de indiening van de motie-Sterk
waarin de CDA-fractie aangaf dat zij het kraken eigenlijk wilde verbieden.
Er zijn heel stuitende voorbeelden van kraken. Een daarvan betreft een huis
in het centrum van Utrecht dat na het overlijden van vader of moeder keurig
door de kinderen wordt onderhouden, vooruitlopend op nadere bestemming binnen
de familie. Het is echter gekraakt en vervolgens mogen de eigenaren ook nog
eens opdraaien voor de kosten van gas, water en licht. Nederland is het enige
land ter wereld waar een complete bedrijfstak is ontstaan die zich toelegt
op het voorkomen dat woningen en bedrijfspanden gekraakt worden. Immers, is
een pand eenmaal gekraakt, dan kunnen de daders rekenen op steun van de wet.
Voor ons is dit de wereld op zijn kop. Graag vernemen wij van de minister
welke vooruitgang zij heeft geboekt bij de uitvoering van de motie-Van As
en de motie-Sterk.Ik heb natuurlijk nog veel te zeggen over de woningbouwcorporaties. Aangezien
er nog een kabinetsstandpunt terzake komt, zullen wij op een later moment
aangeven hoe wij verder willen gaan met de corporaties en corporate governance
in die sector.Mijn laatste punt in dit deel van de begrotingsbehandeling betreft ruimte
voor ontwikkeling. Wij pleiten er hier nogmaals voor om het bouwareaal te
vergroten. In dit verband vragen wij de minister hoe het staat met de uitvoering
van de motie die wij hebben ingediend bij de behandeling van de Nota Ruimte,
om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn bij het IJsselmeer.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. De minister wil een betere werking van de woningmarkt realiseren.
Om dit te bereiken, wil zij onder meer de relatie tussen overheid en woningcorporaties
vernieuwen. De minister heeft een commissie ingesteld en er zijn adviezen
verschenen. De brief die ons voor oktober beloofd was, komt echter helaas
pas in december. Daarom kunnen wij hier nu niet over spreken. Ik heb er wel
begrip voor, want het is een complexe materie. Toch vind ik het jammer, want
het is heel belangrijk dat de Kamer hier zo snel mogelijk over spreekt.Er ligt wel een uitgewerkt standpunt over de woningbouwproductie. In 2008
moeten de stedelijke regio's minimaal 90% van de op regionaal niveau
overeengekomen woningproductie 2005-2007 hebben gerealiseerd. Ik lees in de
begroting dat het woningtekort daarmee naar verwachting wordt teruggebracht
tot 2,2% in 2008. De begroting laat echter in het midden of het hier
om een regionaal dan wel een landelijk tekort gaat. Dat maakt natuurlijk nogal
wat uit. Een gemiddeld landelijk tekort van 2,2% kan regionaal namelijk
heel grote verschillen te zien geven. Ik wil op dit punt graag opheldering
van de minister, vooral omdat de woningbouwproductie nadrukkelijk is gekoppeld
aan de liberalisering van het huurbeleid. Door de vergrijzing dreigt een "alarmerend
tekort" aan geschikte woningen voor ouderen. Dat is de conclusie van
een onderzoek uitgevoerd door de Vereniging van institutionele vastgoedbeleggers.
Voor ouderen is het nu al vaak moeilijk om een geschikte woning te vinden.
Ziet de minister dit probleem en neemt zij maatregelen om dat op te lossen?De begroting spreekt in het kader van de herstructurering en de leefbaarheid
van wijken eigenlijk uitsluitend over sloop en nieuwbouw. Er is toch echter
ook de mogelijkheid om bestaande woningen te verbeteren? Mijn fractie stelt
voor om een kostenaftrek onderhoud eigen woning in te voeren. Dat maakt het
aantrekkelijker om de eigen woning te verbeteren. In onze tegenbegroting kunt
u daar alles over lezen. Ik krijg hier graag een reactie op van de minister.Door sloop en verkoop neemt het aantal goedkope huurwoningen af. De minister
heeft een aantal malen gezegd dat er voldoende goedkope huurwoningen overblijven
om de primaire doelgroep te kunnen huisvesten. Houdt de minister echter wel
rekening met de bescheiden middeninkomens? Ook voor hen is het moeilijk om
een betaalbare woning te vinden. Woningen met een middelhoge huur zijn voor
de lage middeninkomens te duur. Wat is de reactie van de minister hierop?In het kader van de herstructurering van verouderde wijken in de grote
steden wil de minister dat randgemeenten een grotere bijdrage leveren aan
de huisvesting van lagere inkomensgroepen. Wij vinden dat een goed streven,
maar hebben daar wel een aantal vragen bij. Hoe verhoudt dit zich tot de plannen
van de minister om de maximale huurprijzen te baseren op de WOZ-waarde van
woningen? Is de huidige woningvoorraad van randgemeenten wel geschikt voor
de huisvesting van lage inkomensgroepen?In 2006 zal de Wet betaalbaarheidsheffing huurwoningen in werking treden.
Op basis daarvan gaan verhuurders bijdragen aan de huurtoeslag. Hoe wil de
minister voorkomen dat verhuurders deze bijdrage zullen doorberekenen in hun
huurprijzen?Ten aanzien van de ontwikkeling van de netto-huurquote wordt voor het
jaar 2006 een verbetering geconstateerd. Het zou mooi zijn als dat waar was,
maar bij de berekening is alleen rekening gehouden met het feit dat huishoudens
volgend jaar als gevolg van de invoering van het nieuwe zorgstelsel geen ZFW-premie
meer hoeven te betalen. Daarvoor in de plaats komt echter een nominale premie.
In werkelijkheid is er geen sprake van een inkomensstijging en van een werkelijke
verbetering van de netto-huurquote. Ik wil de minister oproepen, zich in te
spannen voor een werkelijke verbetering hiervan.Ten slotte de dak- en thuislozen. Ook wij horen graag van de minister
hoe zij dat probleem aan wil pakken.De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik wil beginnen met een positief cijfer over het
wonen. In de Sociale staat van Nederland stond dat bijna 90% van de
huishoudens tevreden of zeer tevreden is over de kwaliteit van de woning.
Dat is goed nieuws. Dat is op heel veel beleidsgebieden wel anders. Dat is
echter geen reden om tevreden achterover te leunen, maar juist om voortvarend
aan de gang te gaan met de oplossing van de bestaande knelpunten. Wij moeten
die echter wel in perspectief zien. Als het gaat om beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit zijn de nodige
knelpunten aan de orde. Andere sprekers hebben die al genoemd. Ik wil beklemtonen
dat ook volgens diezelfde Sociale staat van Nederland vooral de starters de
dupe zijn van het opgelopen woningtekort. Een betaalbare woning voor starters,
is voor de SGP-fractie een oud speerpunt. Wij hebben daarom ook met veel belangstelling
kennis genomen van suggesties die in deze Kamer al eerder aan de orde zijn
geweest om de meest onzinnige belasting die wij kennen, de overdrachtsbelasting,
af te schaffen. Wij zijn daar voor, zeker als het om starters gaat. Wij staan
ook open voor alternatieve modaliteiten. Als algehele afschaffing niet haalbaar
zou zijn voor starters, zou kunnen worden met een halvering van het percentage.
Wellicht is het ook een suggestie om eens te kijken of het niet kan worden
gekoppeld aan een bepaald maximaal tarief, bijvoorbeeld woningen beneden € 205.000.
Op die manier zou een neerwaartse druk kunnen worden uitgeoefend op de hoogte
van woningprijs. Kortom, wij zouden de minister willen oproepen, aan de slag
te gaan; onder het motto: steun de starter.De tevredenheid over de woonomgeving is vaak afgenomen, zo bleek uit onderzoeken.
Ik wil daarbij twee dingen noemen. In de eerste plaats is de klacht over verkeersoverlast
in de omgeving van de woning van alle klachten rond het wonen het snelst gestegen.
Dat was niet buurtspecifiek, maar breed het geval. Daarom vraag ik de bewindslieden
om een impuls te geven, juist vanuit het belang van de woonomgeving, om het
probleem van de verkeersoverlast aan te pakken.Op veel plaatsen bestaan problemen bij vestigingen van bijzondere voorzieningen
als een sociaal pension. Vorig jaar heb ik het voorbeeld van een Goudse woonwijk
genoemd. Het risico bestaat dat er al te gemakkelijk nimby-kwesties van worden
gemaakt, terwijl je je uit planologisch oogpunt moet afvragen of het eigenlijk
wel verstandig is. Daarom waren wij blij met de toezegging van de minister
dat zij wilde bezien of de eisen aan vestiging van bijzondere instellingen
wel adequaat zijn. Moeten gemeenten niet worden verplicht om een veiligheidseffectrapportage
op te stellen? Eind 2005 zou zij hierop terugkomen en dit punt willen wij
graag warm houden.Over de ruimtelijke ordening kan ik heel kort zijn omdat wij daarover
in het kader van de Nota Ruimte al uitvoerig hebben gesproken. Het gaat nu
vooral om een zorgvuldige uitvoering van de plannen. Ik wil nu slechts een
paar punten aan de orde stellen.Bij een toenemende verstedelijking kan de ruimte voor waterwinning gemakkelijk
in de verdrukking komen. Krijgt dit aspect wel voldoende aandacht in de Nota
Ruimte? Hoe kan worden gewaarborgd dat de waterwinningsmogelijkheden voldoende
ruimte krijgen?Het ondergronds bouwen vormt een juridisch terra incognita. De wetgever
heeft nog steeds verzuimd om regels op te stellen over de aanleg, de eigendom
en de registratie van kabels, leidingen en andere werken die aan het zicht
zijn onttrokken. Er is verwarring over de juridische eigendom en een normering
via bestemmingsplannen ontbreekt. Herkent de minister dit probleem en wat
wil zij daaraan doen?Een klein punt met een toch wel belangrijke psychologische lading betreft
het volgende. Klopt het dat het Rijk de bouwsector vrijwel genegeerd heeft
bij het opstellen van het Aanbestedingsreglement Werken 2005? Als dit het
geval is, draagt het niet bij aan het herstel tussen de bouwsector en de overheid.De heer Samsom (PvdA):Voorzitter. Het zal niemand zijn ontgaan dat de staatssecretaris de afgelopen
tijd is gegroeid. Jazeker! Hij treedt wat vaker op de voorgrond, oogt zelfverzekerder
en lijkt zowaar meer voor elkaar te krijgen in het kabinet. Hij straalt in
ieder geval meer elan uit. Toegegeven, dat is ook niet zo heel erg lastig,
vergeleken met het dieptepunt van de nu-even-niet-staatssecretaris die wij
vorig jaar zagen, maar je moet het toch maar even doen. Er is echter een niet
onbelangrijke "maar": de staatssecretaris groeit, maar de problemen
groeien harder. Dat is niet zo best. Een bewindspersoon die de problemen boven
zijn hoofd laat groeien, doet niet waarvoor hij is aangesteld: problemen oplossen.Ter illustratie neem ik het niet geheel willekeurige voorbeeld van de
luchtvervuiling. Is deze staatssecretaris nu opgewassen tegen de snel groeiende
problemen die gepaard gaan met de te vieze lucht in ons land? Het antwoord
is tot nu toe ronduit negatief. Een kleine roetfilterstimulering en een beperking
van de snelheid op een paar stukken snelweg zijn de enige concrete maatregelen
tot nu toe. Daar verandert het stuwmeertje aan plannen niets meer aan. Het
is gewoon te weinig en te laat.Met de wet- en regelgeving om dit probleem op te lossen, is het al helemaal
een drama. De regeling is compleet mislukt, de uitwerking van het besluit
is nog steeds niet klaar en verder is er een wet aangekondigd waarvan gemeenten
en provincies niets anders dan een hoop bureaucratie verwachten. Dat is de
ontluisterende oogst van het afgelopen jaar.Het loont de moeite om in iets meer detail terug te kijken op het dossier
luchtkwaliteit. Dan zal helaas duidelijk worden dat deze staatssecretaris
een aantal grote blunders heeft begaan waardoor wij nu met de gebakken peren
zitten. Geen schone lucht en geen nieuwe woningen. Wij kennen allemaal de
circulaire die de staatssecretaris in september 2004 naar provincies en gemeenten
zond. Daarmee stuurde hij ondanks onze expliciete waarschuwing met een volstrekt
verkeerde interpretatie van de Europese richtlijn de lokale bestuurders het
bos in. Die circulaire moest hij in april van dit jaar op last van de Raad
van State schielijk intrekken. Veel minder bekend is dat de staatssecretaris
al in juni 2003 brieven met eenzelfde strekking naar de provincies stuurde,
in ieder geval naar de provincie Zuid-Holland. In totaal heeft het ministerie
van VROM dus bijna twee jaar en wellicht nog wel langer, expliciet verkeerde
adviezen gegeven over de interpretatie van de richtlijn met de bekende desastreuze
gevolgen. Gemeenten werden op het verkeerde been gezet en hun projecten liepen
stuk bij de Raad van State. Het stationsgebied van Amsterdam is hier een treffend
voorbeeld van.Hier dient zich dus niets anders aan dan de verantwoordelijkheidsvraag.
Deze staatssecretaris heeft twee jaar verkeerde adviezen gegeven aan lagere
overheden met als gevolg het sneuvelen of vertragen van grote bouwprojecten.
De staatssecretaris heeft dit de Kamer nooit expliciet gemeld, maar nu wil
ik het gewoon heel precies weten. Welke projecten zijn er door dit verkeerde
advies gesneuveld? Hoeveel financiële schade is er daardoor ontstaan
en hoeveel gezondheidsschade – als die in geld kan worden uitgedrukt –
onder de verantwoordelijkheid van deze staatssecretaris? Een helder antwoord
daarop hoort wat mijn fractie betreft thuis in dit debat.Dan de concrete maatregelen die de staatssecretaris heeft genomen om de
lucht schoner te maken. Met het sleutelen aan regelingen en besluiten lukt
dit niet, dit kan alleen met roetfilters, door minder dieselauto's, schonere
vrachtauto's en langzamer rijden op de snelweg. Ook hier even een terugblik,
want de Milieubalans van september 2002 liet al onomwonden zien dat de Europese
normen niet gehaald zouden worden. De begroting van dat jaar vermeld: voor
die locaties waar sprake is van overschrijding van de plandrempels zullen
in 2003 plannen worden ontwikkeld om aan de normstelling te voldoen. Hoe naïef
kun je zijn?In juni 2004 presenteert de staatssecretaris dan zijn nota Verkeersemissies
die zich kort laat samenvatten met de woorden: wel ideeën, geen geld.
Wij hebben hierover toen ook al de nodige confrontaties in de Kamer gehad.
Ik herinner mij de dieselaccijns, maar voor het totaalbeeld noem ik het hier
nog een keer. Want wat gebeurde er daarna? Niets!Pas een jaar later, in juni 2005 mocht de staatssecretaris aankondigen
dat er nu ook geld was. Samen met het geld uit de Nota mobiliteit 800 mln.
in tien jaar en daar kwam later nog 100 mln. bij. Je zou bijna zeggen: eind
goed, al goed. Eerst waren er plannen, toen kwam er geld, aan de slag. Maar
niets daarvan.Nu moeten wij weer wachten op pilots met roetfilters op vrachtwagens,
schepen en locomotieven. Nu moet er onderzoek worden gedaan naar de effectiviteit
van luchtwassers in veestallen, een onderzoek dat de staatssecretaris al twee
jaar geleden heeft aangekondigd. Nu moeten er nog allerlei regelingen worden
opgetuigd en aangemeld in Brussel. Nu moet er nog gewacht worden op de verdeling
van 100 mln. voor lokaal beleid en weten de steden dus nog steeds niet waar
zij aan toe zijn, terwijl het water hen aan de lippen staat.Waarom is dit allemaal niet allang gemeld? De staatssecretaris moet niet
zeggen dat hij dit niet kon doen, omdat hij immers nog geen geld had. Toen
ik hem vorig jaar kapittelde over het feit dat hij de financiën niet
had geregeld, wierp hij terug dat die Samsom niet zo'n drama moest maken,
want hij was er zeker van dit geld er wel zou komen. Nu is het een van beide:
of de staatssecretaris wist vorig jaar zeker dat er geld zou komen maar hij
zette zich desondanks niet aan de voorbereiding van al die regelingen, of
hij wist het helemaal niet en blufte gewoon.Ik weet niet wat erger is. Hoe het ook zij, dit heeft in ieder geval tot
kostbaar tijdsverlies geleid met als gevolg vieze lucht en verdere stagnatie
van de woningbouw. Onze harde conclusie is dat de staatssecretaris dit grotendeels
had kunnen voorkomen door in de afgelopen twee jaar andere keuzen te maken.
Ik weet dat dit een conclusie achteraf is, maar dit maakt de politieke verantwoordelijkheid
er niet minder om. Wij hebben de staatssecretaris expliciet gewaarschuwd en
wij zijn zeer benieuwd naar het verweer dat hij hier tegen in weet te brengen.De heer De Krom (VVD):De heer Samsom houdt nu een stoer betoog, maar is hij niet van mening
dat minister Pronk indertijd ook een andere keuze had moeten maken? Waar was
de PvdA-fractie eigenlijk toen de VVD vijf jaar geleden hard aan de bel trok
en aandacht vroeg voor dit probleem? Toen heb ik haar niet gehoord.De heer Samsom (PvdA):Ik trek nu hard aan de bel en dit doe ik al twee jaar, zolang als ik in
de Kamer zit. Het is waar, de verantwoordelijkheid van het ministerie van
VROM gaat verder terug dan deze twee bewindslieden, zo nodig tot 1999 toen
de regeling werd vastgesteld, maar wij voeren hier nu een debat over de begroting
voor het jaar 2006 en daar hoort de verantwoording van deze staatssecretaris
bij over wat er de afgelopen twee jaar is gebeurd. Ik wil die verantwoording
ook nog wel doortrekken, maar dan wordt het meer geschiedschrijving. Ik houd
het liever concreet. Welke beslissingen zijn er de afgelopen twee jaar genomen
en welke gevolgen hebben zij gehad? Dit debat is er ook voor om dit nu eens
helder op een rijtje te krijgen.De heer De Krom (VVD):Ik leid uit de woorden van de heer Samsom af dat hij er eigenlijk een
beetje spijt van heeft dat zijn fractie vijf jaar geleden niet met de VVD
is opgetrokken. Had zij dit maar gedaan.De heer Samsom (PvdA):Ik heb geen spijt van de Europese regeling en die wilde de VVD-fractie
toen niet. Ik wil die nog steeds, maar ik wil er ook voor zorgen dat wij eraan
kunnen voldoen. Daarover verschillen wij van mening en de heer De Krom moet
dan niet verbaasd zijn dat wij op dit punt even niet samen op trokken.Ondanks alle moeten wij verder, maar hoe? Nog steeds is er geen deugdelijk
functionerende wet of een besluit waarin de richtlijnen goed zijn vertaald.
Er is nog steeds geen pakket van maatregelen dat het predikaat "maximum
haalbaar" verdient. Er is dus nog steeds geen zicht op een oplossing.
Mijn fractie komt nu met een aantal concrete voorstellen om die oplossing
in zicht te brengen. Voor zover de staatssecretaris het na het eerste deel
van mijn betoog nog niet had begrepen: wij zouden het op prijs stellen als
hij er nu wel naar wilde luisteren, en ernaar wilde handelen. Hij moet niet
weer op eigen houtje de bietenbrug opwandelen.Er is een pakket concrete maatregelen nodig om de hoeveelheid luchtvervuiling
terug te dringen; geen esoterische bespiegelingen tot 2015, maar gewoon boter
bij de vis voor de begroting van 2006. Het kabinet reserveert daarvoor ongeveer
150 mln. in het komende jaar. Wij willen die inzet verdrievoudigen. Afschaffing
van de accijnsvrijstelling voor rode diesel en verhoging van de aanschaffingsbelasting
voor dieselauto's leveren in totaal 230 mln. op, welk bedrag kan worden geïnvesteerd
in allerlei maatregelen. Veel belangrijker is de structurele maatregel die
wij voorstellen om ons wagenpark op te schonen. Wij verhogen de dieselaccijns,
en verlagen de accijns op benzine. Dat is een aanpassing van het voorstel
dat wij deze zomer hebben gedaan. Het voordeel van deze aanpassing is dat
het mes aan twee kanten snijdt, want het gat tussen benzine en diesel wordt
twee keer zo snel kleiner. Een bijkomend voordeel is er aan de landsgrenzen,
want op dit moment tanken Duitsers in Nederland goedkope diesel en tanken
Nederlanders in Duitsland goedkope benzine. Aan dat heen-en-weergerij maken
wij dan ook een einde. Met dit voorstel doen wij dus echt iets structureels.
Ook komt mijn fractie maximaal tegemoet aan de wensen van andere
fracties, met name de fracties van VVD en CDA, om de accijnzen als geheel
niet te verhogen. Dit voorstel is budgettair neutraal. Het is de wiebeltaks
van Hofstra in een andere vorm. Het is een budgettair neutraal voorstel, waarmee
iedereen die met de begrotingsdiscipline van het kabinet te maken heeft, kan
instemmen. Als dit niet welwillend wordt ontvangen, weet ik het niet meer.Er is echter helaas nog meer nodig. Wij moeten ook ingrijpen in de procedures.
Ik bedoel dan niet de door sommigen bepleite ontkoppeling of het uitgekookt
omgaan met salderingsmethoden. Ik doel nu op het verlossen van wethouders
en andere plannenmakers uit de wurggreep van de dure onderzoeksbureaus. Zij
verdienen miljoenen aan dit drama, en terwijl gemeentehuizen in zak en as
zitten, gaat daar de vlag uit. Dit kan zo niet langer. Het publieke belang
van schone lucht en van de beschikbaarheid van voldoende woningen rechtvaardigt
een forse publieke investering. Rust het RIVM zodanig toe, dat dit kan beschikken
over een meetnet dat fijnmazig genoeg is, en over modellen die antwoorden
geven op vragen van lokale bestuurders. Ik heb het dan over antwoorden waarover
niet meer kan worden gecorrespondeerd en die bij de rechter standhouden. Het
zal wel reuze ingewikkeld zijn met die modellen, maar het gaat er bij mij
niet in dat wij wel de samenstelling van de atmosfeer van de planeet Venus
kunnen meten, maar niet die van de Jan van Galenstraat. Het is een kwestie
van prioriteiten stellen.Het laatste voorstel is dit: geef de lokale bestuurders veel meer geld
en mogelijkheden om de luchtvervuiling aan te pakken. Wij vinden dat grote
steden zelf moeten kunnen beslissen over de maximumsnelheid op hun ringwegen.
Het is toch te gek voor woorden dat Amsterdam niet mag beslissen wat de maximumsnelheid
is op de rijksweg die door Amsterdam loopt? Er staan meer huizen buiten de
A10 dan daarbinnen. Hetzelfde geldt voor Rotterdam. De PvdA-fractie wil daarnaast
in het komende jaar 100 mln. extra uittrekken om provincies en gemeenten bij
hun lokale initiatieven te ondersteunen. Ik weet niet hoe het met anderen
staat, maar ik word wel vrolijk van de plannen die in Amsterdam en Nijmegen
zijn gemaakt. Wat een creativiteit, en wat een daadkracht. Dat moeten wij
belonen! Wij zien niets in ingewikkelde trucjes om de normen te omzeilen;
wij zetten in op maatregelen, op lokale creativiteit en daadkracht en op vergroting
van de kennis over luchtkwaliteit. Als wij dan naar Brussel moeten, wat zelfs
ik niet kan uitsluiten, ga ik liever met opgeheven hoofd en een flink pakket
maatregelen in mijn achterzak dan met het schaamrood op mijn kaken en een
halfzacht pakketje aan roetfilterregelingetjes. Wat zou nu meer kans maken?De heer Duyvendak (GroenLinks):Wat de heer Samsom zegt klinkt mij als muziek in de oren. Hij doet uitstekende
voorstellen, en hij heeft enige onrust weggenomen die bij mij was gerezen
over de opstelling van de PvdA-fractie. Hij doet dat echter nogal impliciet,
en daarom zou ik dit wat meer expliciet willen horen. De collega van de heer
Samsom, de heer Verdaas, heeft onlangs gezegd dat wij weg moeten van die koppeling.
Hij heeft zelfs gezegd: "Als de politiek vindt dat de autosnelweg A50
extra rijstroken moet krijgen, mag dat niet geblokkeerd worden vanwege de
luchtvervuiling." Neemt de PvdA-fractie afstand van wat de heer Verdaas
heeft opgeworpen?De heer Samsom (PvdA):De heer Verdaas heeft het gelukkig nooit over de ontkoppeling gehad, want
dan zou ik een stevige discussie met hem hebben gehad. De uitspraak die u
citeert, noem ik wat ongelukkig. De verbreding van de A50 wordt immers geblokkeerd
vanwege luchtvervuiling. Wij kunnen dat tegengaan door de lucht weer schoner
te maken. Als de lucht schoner is, is blokkade weer opgeheven. Dat is de inzet
van de gehele PvdA-fractie.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dan heeft de heer Verdaas in de PvdA-fractie dus, gelukkig, een nederlaag
geleden? Blijft de PvdA-fractie van mening dat de rechter moet toetsen of
de luchtvervuilingsnormen worden overschreden, dat het project niet kan doorgaan
als dat het geval is en dat dit een goede zaak is?De heer Samsom (PvdA):Ja, en dat neemt niet weg dat wij tot die tijd wel plannenmakers en wethouders
zo veel mogelijk willen helpen om bij de rechter stand te houden. Daar heb
ik ook voorstellen voor gedaan. De staatssecretaris heeft nogal veel fouten
gemaakt. Die willen wij niet herhalen. Wij willen er zelfs aan bijdragen dat
het beter gaat. Ik ben het volledig met de heer Verdaas eens dat wij echt
iets moeten doen aan die procedures. Men moet inmiddels wel ongelofelijk slim
zijn om niet nat te gaan bij de rechter, zo slim dat het bijna niet meer menselijk
is. Ik denk dat wij daar echt naar moeten kijken. Daarmee tornen wij niet
aan uitspraken van de rechter, aan de rechtsstaat als geheel – dat zou
wel heel zot zijn – en zeker niet aan de regelingen zoals die nu gelden
voor koppeling tussen luchtkwaliteit en ruimtelijke ordening.De heer Hermans (LPF):Ik wil nog iets zeggen over het artikel. Mij was de mogelijke veranderde
opstelling van de PvdA-fractie zeer welkom. U doet de genoemde uitspraak nu
af als ongelukkig. Zou u preciezer kunnen aangeven waarmee u het wel eens
bent en waarmee niet?De heer Samsom (PvdA):Het artikel was niet ongelukkig. Daarin werd aangegeven dat wij worstelen
met het feit dat die procedures zo lastig zijn en dat daarom allerlei plannen
die wij ook graag willen realiseren, zoals het herstructureren van wijken
en het bouwen van woningen, niet kunnen doorgaan. Daar willen wij echt wel
iets aan doen. Wat dat betreft was het artikel niet ongelukkig. De heer Duyvendak
citeerde net de uitspraak dat de rechter niet meer gaat over de normen voor
luchtvervuiling. Voor zover dat al is gezegd, is dat een wat ongelukkige uitleg
van het verhaal. Dat kan natuurlijk niet aan de orde zijn. De rechter is in
dit land nog altijd aan het woord, althans, hij heeft een belangrijke stem.De heer Hermans (LPF):U bent het dus eens met de strekking van wat de heer Verdaas zei. Daarnaast
pleit u er echter voor om te voldoen aan de norm en robuuster in procedures
te zitten om zo aan de normen te kunnen voldoen.De heer Samsom (PvdA):Ja.De heer Hermans (LPF):U weet ook dat de norm met welk pakket dan ook onhaalbaar is. Dat betekent
de facto dat u niet tot het aanleggen van wegen of het bouwen van
huizen kunt overgaan, want de norm wordt niet gehaald.De heer Samsom (PvdA):Tot nu toe was een heel groot probleem bij de Raad van State dat VROM
geen onderzoek of het verkeerde onderzoek had laten doen. Dat was een van
de grootste problemen en daar willen wij echt iets aan veranderen. Wij hebben
daarover concrete voorstellen gedaan, namelijk dat moet worden geïnvesteerd
in kennis en in de materie. U hebt niet helemaal gelijk. U zegt dat u weet
dat de normen niet worden gehaald. Ik formuleer het anders, namelijk dat ik
het niet uitsluit. Met de plannen van Amsterdam en Nijmegen in mijn achterzak,
heb ik hoop dat wij een heel eind komen als wij nog iets extra's toevoegen.
Als het zover komt dat wij de normen niet halen, gaan wij naar Brussel. Ik
ga dan alleen maar naar Brussel met een stevig pakket maatregelen in mijn
achterzak, omdat ik weet dat het anders kwaad kersen eten is met de Europese
Commissie. Dat is overigens terecht.De heer Hermans (LPF):Daarmee wordt de kans dat de bouwstop wordt opgeheven bijzonder klein.
U verwees naar een artikel in het Financieele Dagblad, dat onderzoek heeft
gedaan naar redenen voor een negatief oordeel van de Raad van State. De conclusie
van dat onderzoek was dat het Besluit Luchtkwaliteit een zo goed als onneembare
hobbel is. Dat is de conclusie van de onderzoeker.De heer Samsom (PvdA):Dat is de conclusie van een journalist. Ik zou hem geen onderzoeker willen
noemen.De heer Hermans (LPF):De heer Backes wordt geciteerd, niet de journalist.De heer Samsom (PvdA):Wij kennen de opvatting van de heer Backes al een tijdje. Wij hebben daar
de staatssecretaris uitgebreid over bevraagd. Zijn juridische mening staat
recht tegenover die van vele andere. Dat maakt het voor politici lastig om
erover te discussiëren. U zei dat wij de kansen op bouwen verkleinen.
Dat is niet waar. Wij vergroten deze maximaal door in te zetten op schonere
lucht, op robuustere procedures en eventueel op een kansrijke poging in Brussel.
Wat deze staatssecretaris doet – misschien wel gesteund door de heer
Hermans en misschien wil deze het nog veel erger – is veel minder kansrijk.
Hij neemt te weinig maatregelen en komt met te ingewikkelde procedures –
een nationaal plan voor luchtkwaliteit nota bene, ingewikkelder kan het bijna
niet – en komt vervolgens in Brussel aan met de mededeling dat hij weliswaar
niets met de dieselaccijns heeft gedaan en dat het wel vervelend is dat de
diesel in Nederland relatief goedkoop is, maar dat Nederland daar niets aan
wil doen, om vervolgens te vragen om uitstel van de normen. Wat denkt de heer
Hermans dat de Europese Commissaris daarop te zeggen zal hebben?De heer Van der Ham (D66):Zal de heer Samsom in Brussel zeggen dat hij de ontkoppeling verkoopbaar
vindt? Of zeggen wij – wij, want dat vind ik namelijk – dat wij
enig uitstel willen. Wat is dan de keuze van de heer Samsom?De heer Samsom (PvdA):In het uiterste geval alleen het laatste. Ik wil helemaal niet graag uitstel.De heer Van der Ham (D66):Dat geldt ook voor mij.De heer Samsom (PvdA):Met heel veel tegenzin zal ik om uitstel vragen als dat moet. Wij zullen
ook niet accepteren dat wij gaan sjoemelen met normen en met ons allen nog
veel verder van huis raken.Ik zal nog twee andere onderwerpen langslopen. Allereerst de Toekomstagenda
Milieu. Die is tijdens de vorige begrotingsbehandeling al aangekondigd en
de voltallige Kamer heeft zich toen afgevraagd of dat wel zo nuttig was tegen
het einde van de ambtstermijn van de staatssecretaris. Hij heeft de Kamer
toen bezworen dat die nota echt op tijd zou komen omdat hij wel degelijk wilde
dat zij feitelijk operationeel kon worden. Die nota komt dus op tijd en wordt
feitelijk operationeel. Of 2006 nu echt op tijd is, daarover kan men discussiëren.
Wij vinden het rijkelijk laat in zijn ambtstermijn, en wie weet wat het komende
halfjaar ons allemaal brengt. Misschien is het wel veel té laat en
is het zijn ambtstermijn niet meer. Over zijn opmerking over het operationaliseren
heb ik lang nagedacht en kan ik uiteindelijk duidelijk zijn. Op basis van
het voorliggende document zie ik niet wat er nu eigenlijk te operationaliseren
valt. Het is allemaal een herhaling van hetzelfde of een aantal open deuren.
Misschien doe ik hiermee zijn inspanningen zeer tekort en moeten wij er later
nog eens over spreken, maar op dit moment zijn wij niet enthousiast.Tot slot vraag ik aandacht voor energiebesparing. Ons amendement om extra
geld vrij te maken voor energiebesparingsprogramma's bij arme huishoudens
is helder. Energiebesparing is hard nodig en extra ondersteuning voor de armste
huishoudens is ook hard nodig. De staatssecretaris is de enige bewindspersoon
die beide in een klap kan realiseren. Laat die kans nu niet liggen. Ik zie
dat de CDA-fractie mijn oude strijdmakkers heeft opgezocht, of misschien was
het wel andersom, om met soortgelijke ideeën te komen. Hoe meer, hoe
beter, wellicht kunnen wij iets samenvoegen.Het zal duidelijk zijn dat het onderwerp luchtvervuiling bij deze begrotingsbehandeling
de absolute prioriteit krijgt. Ik heb de staatssecretaris hard aangesproken
op zijn verantwoordelijkheid en ik hoop dat hij die handschoen opneemt. Ik
verwacht morgen dan ook niets anders dan een frontale tegenaanval, want zo
ken ik hem. Ik hoop dan echter in vredesnaam dat wij de zaal morgennacht –
want dat zal het wel worden – niet zullen verlaten zonder concrete resultaten;
concrete resultaten voor die mensen die nu naar adem snakken en voor die mensen
die zo heel hard een woning nodig hebben. Daarvoor doen wij het uiteindelijk
allemaal.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. De afgelopen zaterdag is op het congres van het CDA het Manifest
duurzame ontwikkeling vastgesteld. Hiermee hebben de leden van het CDA het
belang van duurzame ontwikkeling, van rentmeesterschap, opnieuw bevestigd.
Het manifest zal als belangrijke bouwsteen worden gebruikt voor een nieuw
verkiezingsprogramma en vanzelfsprekend zullen ook wij nu invulling proberen
te geven aan de opdracht die het manifest voor onze partij bevat. Ik ben trouwens
benieuwd naar de ontwikkeling bij andere politieke partijen op dit front.
Ik kan mij vergissen, maar volgens mij is het bijvoorbeeld bij de PvdA oorverdovend
stil over dit onderwerp. De hoofdlijnen van de Toekomstagenda Milieu spreken ons aan. Terecht houdt
het kabinet vast aan het streven naar een absolute ontkoppeling van economische
groei en milieudruk en willen wij problemen niet afwentelen op andere delen
van de wereld of op generaties die na ons komen. De kernwoorden om dat te
bereiken zijn terecht "vergroot draagvlak en vergrote effectiviteit".
Milieubeleid, duurzame ontwikkeling, is mensenwerk, daarop moeten wij inzetten.
Verder herkennen wij ons in de hoofdlijnen: oriëntatie op Europa, milieu
als kans, het delen van verantwoordelijkheden en het betrekken van de burger.
Wat mij betreft zou dat ook gerust het verleiden van de burger mogen zijn.Nuchter afwegen van kosten en baten is een van de hoofdlijnen. Dat klinkt
natuurlijk mooi, maar staat of valt wel met de uitwerking. Aan welk schaalniveau
denkt de staatssecretaris bij de uitwerking? Wij zijn benieuwd naar de instrumenten
die hij in de toekomstagenda wil opnemen.De toekomstagenda maakt bovendien een omslag in cultuur bij de uitvoerders
van het milieubeleid noodzakelijk. Zoals men in de zorg steeds meer streeft
naar een patiëntgeoriënteerde zorg, moet men bij het milieubeleid
misschien veel meer streven naar een meer bedrijfsgeoriënteerde handhaving.
Dat is geen gemakkelijke, maar wel een noodzakelijke opgave en ik verneem
graag hoe de staatssecretaris die cultuuromslag wil vormgeven.Ik wil nog een hartenkreet kwijt over de toekomstagenda. Wij hebben het
in deze Kamer ooit gepresteerd om een NMP-4 vast te stellen als ongedekte
cheque. Ik neem aan dat dat ons bij de toekomstagenda niet meer zal gebeuren.Bij de luchtkwaliteit dreigt Nederland op een merkwaardige manier in twee
kampen te worden verdeeld. Aan de ene kant staan de mensen die menen dat alleen
zij zich inzetten voor de gezondheid van anderen en daarmee de enigen zijn
die het probleem serieus nemen. Het lijkt wel of de collega's van bijvoorbeeld
GroenLinks menen daarop het monopolie te hebben. Aan de andere kant staan
de mensen die zogenaamd alleen maar willen bouwen en zich niets aantrekken
van het belang van schone lucht. Dit is een onterechte tegenstelling die bovendien
tot niets leidt. De lucht in Nederland is nog nooit zo schoon geweest. Dat
lijkt wel het best bewaarde geheim van Nederland.Ik maak een aantal opmerkingen over de concrete onderdelen van het voorliggende
beleidspakket. In de eerste plaats maak ik natuurlijk een compliment over
de 900 mln. Het bronbeleid dat Europees tot stand moet komen, schiet maar
niet op. De Europese Commissie mag Nederland niet verbieden om zelf roetfilters
verplicht te stellen. Dan maar een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid.Gelukkig ontstaan er steeds meer maatschappelijke coalities en initiatieven
bij bedrijven die zelf met concrete maatregelen komen. De maatschappelijke
coalitie voor het versneld invoeren van roetfilters is daarvan een mooi voorbeeld.
Dit initiatief moet worden beloond en wij gaan ervan uit dat de minister dat
ook doet. Dat geldt wat ons betreft ook voor initiatieven op het gebied van
innovatie. Recent zijn wij in aanraking gekomen met een in onze ogen veelbelovend
initiatief dat motoren van vrachtauto's en schepen veel zuiniger en schoner
kan maken. Euro-2- en Euro-3-auto's kunnen worden omgebouwd tot Euro-5. Er
moet volgens ons ruimte blijven om dergelijke initiatieven te stimuleren.
Ik overhandig de staatssecretaris graag het initiatief op papier en vraag
hem hier serieus naar te laten kijken. Ik verneem graag op redelijk korte
termijn zijn reactie.De heer Samsom (PvdA):Mevrouw Spies zegt dat de maatschappelijke coalitie goed is en ondersteuning
verdient. Zij gaat er wel gemakkelijk vanuit dat dit gebeurt. Tot op heden
is het bedrag van € 400 per roetfilter het enige waarover de staatssecretaris
specifiek is geweest. Dat is niet genoeg. Mevrouw Spies gaat ervan uit dat
de staatssecretaris in eerste termijn meer geld aankondigt. Als hij dat niet
doet, wat doet zij dan?Mevrouw Spies (CDA):Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris in eerste termijn aangeeft hoe
hij precies met de maatschappelijke coalitie wil omgaan. In zijn brief van
afgelopen donderdag is hij daarover nog tamelijk onduidelijk. Ik nodig hem
uit in te gaan op de brief die wij gisteren van Natuur en Milieu hebben ontvangen,
waarin een bepaalde spanning zichtbaar is. Aan de ene kant is er een bedrag
voor roetfilters en aan de andere kant is er het verhaal van de maatschappelijke
coalitie en het bedrag dat niet groot genoeg is. Daarnaast is er het probleem
van de differentiatie, want een auto van vijf jaar geleden brengt andere kosten
met zich mee dan een auto van een jaar oud. Ik zou graag van de staatssecretaris
een nadere toelichting willen voordat de CDA-fractie bepaalt hoe daar verder
mee om te gaan.De heer Samsom (PvdA):Ik wil het even concreet en simpel houden. Natuurlijk komt er een toelichting
van de staatssecretaris. Die zal zeggen dat € 400 wel genoeg is.
Dan blijft er een verschil van mening, dat wij politiek moeten oplossen, dat
kunnen wij niet alleen aan de techneuten overlaten. Is mevrouw Spies dan bereid
om er samen met mij – zij mag ook het initiatief nemen als zij dat graag
wil – extra geld voor uit te trekken?Mevrouw Spies (CDA):Ik ben in elk geval niet bereid om er op de manier zoals de heer Samsom
die voorstelt extra geld voor uit te trekken, want in dat verhaal over de
diesel- en benzineaccijns weet de heer Samsom net zo goed als ik dat percentages
in eurocenten absoluut niet leiden tot aanpassing van gedrag. Dat hebben wij
de afgelopen tijd ruimschoots kunnen zien. Bovendien komt die verhoging van
de dieselaccijns bij uitstek neer bij de transportsector en voor die sector
is het momenteel al heel ingewikkeld. Bovendien kan die sector niet kiezen
voor benzinemotoren. De heer Samsom zal voor dat alternatief bij de CDA-fractie
geen steun vinden.De heer Samsom (PvdA):Als er iets is gebleken de afgelopen maanden, dan is het dat de burger
wél gevoelig is voor prijzen van de brandstof. Ik denk dat er een zucht
van verlichting door het ministerie van VROM is gegaan, want anders lag haar
gehele beleid op zijn gat. Dus die gevoeligheid van de burger is wél
waar gebleken. Maar die maatregel genereert geen geld. Wij kunnen er samen
creatief over nadenken. Het gaat mij bijvoorbeeld om het verhogen van de bpm
voor dieselauto's. Daarvan heeft de transportsector geen last, maar personenwagens
wel. Dat soort zaken, daar gaat het mij om. Is mevrouw Spies bereid om op
die manier na te denken om extra geld te reserveren om die maatschappelijke
coalitie wel te laten slagen?Mevrouw Spies (CDA):De heer Samsom zegt dat het wel werkt. De afgelopen maanden hebben bewezen
dat bij een stijging van de diesel- en benzineprijzen met 20 tot 30 eurocent,
mensen gaan bewegen. Maar gebleken is dat die beweging vooral zat bij de consumenten
die de keus hadden. De diesel geldt nog steeds in het bijzonder voor de transportsector
en voor het woon-werkverkeer. Dus laten wij elkaar recht in de ogen blijven
kijken, want als wij overgaan tot welles-nietesspelletjes heb ik ook een paar
argumenten voor en tegen.Wat de verhoging van de bpm op dieselauto's betreft, ligt er een voorstel
bij het Belastingplan om meer te differentiëren in de bpm. Dat voorstel
heeft onze hartelijke steun. Daarbij willen wij het voorlopig laten en dat
hebben wij afgelopen maandag bij de behandeling van het Belastingplan ook
al gewisseld.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het gaat in een debat als dit om woorden en om daden. De CDA-fractie heeft
een interessant duurzaamheidsmanifest vastgesteld, mijn complimenten daarvoor.
Een van de kernelementen in dat manifest is een verdere vergroening: geef
vervuiling een prijs, laat de vervuiler betalen. In dit debat over de lucht,
wat het heetste en moeilijkste debat is dat wij voeren, is dat kernelement
aan de orde. Er zijn twee maatregelen: verhoging van de dieselaccijns en kilometerheffing.
Die voeren logisch voort uit het CDA-document. Vervolgens geeft de CDA-fractie
niet thuis! Kan mevrouw Spies dat verschil uitleggen?Mevrouw Spies (CDA):Ik stel vast dat bij dit Belastingplan een aantal vergroeningsmaatregelen
wordt voorgesteld met de hartelijke steun van de CDA-fractie. In de maatvoering
verschillen de heer Duyvendak en ik wel vaker van mening. Maar men kan niet
zeggen dat wij niets aan vergroening doen, want dat zit nu juist in dit Belastingplan.
Ook voor de kilometerheffing geldt, mijnheer Duyvendak, tel uw zegeningen!
De CDA-fractie heeft nog niet zo lang geleden, namelijk afgelopen zomer, het
principe van de kilometerheffing omarmd. In die zin zijn wij volop bezig om
invulling te geven aan de uitvoering van het manifest.De heer Duyvendak (GroenLinks):De tragiek is dat de kilometerheffing door dit kabinet op de lange baan
is geschoven, terwijl wij zaken hadden kunnen doen. Het gehele pakket van
dit kabinet heeft minder effect op het milieu dan alleen de verhoging van
de dieselaccijns met 8 eurocent kan hebben. Dus de vergroening in dit pakket
is peanuts vergeleken bij wat er mogelijk en nodig is.Mevrouw Spies (CDA):Daarmee roept u beelden op die nooit reëel zullen zijn, want een
invoering van een kilometerheffing vóór 2010 is een illusie.
Ik verwijt de heer Duyvendak dat hij in de samenleving een beeld oproept dat
het probleem van de luchtkwaliteit eerder dan in 2010 opgelost kan worden
door een kilometerheffing in te voeren. Zelfs met de meest optimistische scenario's
voor het invoeren van zo'n kilometerheffing, is daar zeven tot twaalf jaar
voor nodig. Dan zitten wij na 2010. De heer Duyvendak kan honderd keer zeggen
dat als wij de kilometerheffing nu invoeren het probleem in 2010 is opgelost,
maar de kilometerheffing is praktisch niet eerder in te voeren dan op de termijn
die de GroenLinks-fractie steeds voorstelt.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het is jammer dat mevrouw Spies niet bij de hoorzitting was over de Nota
mobiliteit, waar vier bedrijven vertelden dat het in 2008 of 2009 geregeld
kan zijn. Het hangt af van de politieke wil om tot zaken te komen. Dan komt
men in 2010 heel wat dichter bij de normen dan het kabinet nu komt.Mevrouw Spies (CDA):Onze wil om tot zaken te komen, is er zeker en er is beslist daadkracht
aanwezig bij dit kabinet. Er moeten echter geen dingen beloofd worden die
achteraf niet waargemaakt kunnen worden. Deze week is er weer een debat over
de HSL en de HSA. Wij weten hoe het met dergelijke termijnen gaat. Beloftes
in hoorzittingen zijn prachtig en wij hebben de ambitie om tot invoering van
die kilometerheffing te komen, maar wel op een betaalbare, zorgvuldige en
uitvoerbare manier.De heer Van der Ham (D66):Straks moet de staatssecretaris in Brussel wellicht gaan onderhandelen
over uitstel als hij er met het huidige pakket niet uitkomt. Het is dan toch
van belang dat wij ook in de richting van Brussel nu al politiek uitspreken
welke grote maatregelen Nederland durft te nemen voor verbetering van de luchtkwaliteit?
De kilometerheffing is daarvan een belangrijk onderdeel. Een aantal bedrijven
zegt dat invoering van de kilometerheffing eerder kan. Daarbij zit ongetwijfeld
ook enige bluf, maar het besluit om het uit te besteden aan een aantal bedrijven
om ervoor te zorgen dat een en ander voor 2010 kan worden geïmplementeerd,
kunnen wij natuurlijk wél tijdens deze kabinetsperiode nemen. Als er
in deze kabinetsperiode een interessant voorstel komt vanuit het bedrijfsleven
om dit vóór 2010 te doen, bent u dan bereid om dat te steunen,
mevrouw Spies?Mevrouw Spies (CDA):Ik geef nooit antwoord op als-danvragen, mijnheer Van der Ham. Dat zou
u inmiddels moeten weten. Ga uzelf eens na. Stel: u bent lid van de Europese
Commissie en u krijgt van Nederland een pakket aangeboden dat 200%
bevat van wat welke andere lidstaat dan ook doet. Daarin zit ook nog de mededeling
dat Nederland misschien dan en dan, dit en dat pakket aan maatregelen zal
nemen. Dat heeft geen invloed op het halen van de doelen in 2010. Weegt dat
dan mee in het oordeel van de Commissie? Volgens mij niet. Ik denk dat het
huidige pakket maatregelen in combinatie met wet- en regelgeving en bronbeleid
heel hard en concreet is en dat daarop moet worden ingezet.De heer Van der Ham (D66):Als er wel een goed voorstel komt vanuit het bedrijfsleven, sluit u dan
uit dat tijdens deze kabinetsperiode een besluit valt over de kilometerheffing?Mevrouw Spies (CDA):Wij zullen dan eerst dat voorstel bekijken.De heer Van der Ham (D66):Dan sluit u het dus niet uit?Mevrouw Spies (CDA):Wij zullen het voorstel eerst bekijken.Gemeenten en provincies zijn volop bezig. De maatregelenpakketten die
een aantal grote steden hebben vastgesteld en initiatieven in de provincies
Zuid-Holland en Noord-Brabant laten zien dat er ontzettend veel mogelijk is.
Tegelijkertijd worden wij geconfronteerd met veel klachten
over goedwillende gemeenten die het allemaal niet meer weten en advocatenkantoren
die kennelijk zoveel geld aan fijnstof verdienen dat zij er dagelijks radiospotjes
van kunnen betalen. Ondanks alle goede bedoelingen weten wij nog steeds niet
welke projecten wél en welke níet gerealiseerd kunnen worden.
Op welke termijn komt daarover duidelijkheid?Onlangs was ik in Pernis. Het lijkt wel of alle ellende van op zichzelf
goede ontwikkelingen samenkomt in dat één stukje Rijnmond. Men
kan geen kant meer op. Zijn dat nu de lokale knelpunten waaraan het ministerie
met effectgerichte maatregelen uit de pot van 100 mln. iets wil doen?Nederland staat bol van geruchten over de Wet luchtkwaliteit.De heer Samsom (PvdA):Ik hoor hier een prachtig aanknopingspunt voor een gezamenlijk initiatief
om het RIVM of een andere publieke instelling te ondersteunen, zodat die advocatenkantoren
waarover mevrouw Spies spreekt, inderdaad wat minder te doen krijgen. Zij
hebben al genoeg werk. Het gaat niet over accijnzen. Ik haal het geld ook
niet uit een verhoging van de accijns op dieselauto's. Ik zie tot mijn verbazing
dat het hetzelfde artikel betreft. Mijn amendement lost wel wat op. Wilt u
daaraan meedoen, mevrouw Spies.Mevrouw Spies (CDA):Staat u stevig? Houd u vast, mijnheer Samsom. Ik vind het een heel sympathiek
amendement!Ik ga verder met mijn inbreng, mevrouw de voorzitter. Ons bereiken steeds
signalen dat wij Nederland "ontpronkt" hebben met de Nota Ruimte,
maar dat de Wet luchtkwaliteit al die extra ruimte voor met name andere overheden
ruimschoots in negatieve zin zou beperken. Dat is niet de wet die de CDA-fractie
voor ogen staat. Overigens is het wel heel bijzonder dat een aantal fracties
de gewoonte lijkt te ontwikkelen om wetten die de Kamer nog niets eens hebben
bereikt, al af te schieten. Kennelijk willen VVD, PvdA en GroenLinks de bestaande
problemen niet oplossen. Ik heb altijd geleerd dat stilstand achteruitgang
is.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik sluit mij daarbij aan. Ik heb het wetsvoorstel ook niet gezien, maar
ik ben niet blij met de contouren ervan die al wel duidelijk zijn geworden.
U sprak net over de situatie in Pernis en zei dat de gemeente daar eigenlijk
niet kan omgaan met de luchtkwaliteitsproblemen. Als ik het goed heb begrepen,
zou Pernis, als de nieuwe wet er is, het probleem kunnen oplossen door in
Rozenburg de luchtkwaliteit te verbeteren. Daar hebben de bewoners van Pernis
dus helemaal niets aan. Staat u achter dat beleid?Mevrouw Spies (CDA):Ik denk dat saldering op zichzelf een heel goede methode is. Je moet die
echter wel zien in samenhang met een aantal effectgerichte maatregelen op
lokaal niveau. Je kunt dan misschien een probleem in Rozenburg oplossen, maar
wel in combinatie met een aantal effectgerichte maatregelen op de plaats waar
de ellende zich samenbalt. Dit zou in Pernis aan de orde kunnen zijn. Hetzelfde
geldt voor bijvoorbeeld een ringweg. Daarmee kun je misschien een behoorlijk
deel van de ellende voor de binnenstad weghalen, maar de mensen die bij de
aansluitingen op de ringweg wonen, kunnen hierdoor wel met extra luchtverontreiniging
geconfronteerd worden. Daar zou je die pot voor effectgerichte maatregelen
kunnen gebruiken. Ik wil het graag in die samenhang zien. Als ik het goed
zie – ik hoor dat graag – dan denk ik dat dit beleid kan helpen
om bijvoorbeeld de binnenstad van Den Haag of de binnenstad van Rotterdam
van goede en effectvolle maatregelen te voorzien en tegelijkertijd tegemoet
te komen aan ellende die ergens anders hoger dreigt te worden.Mevrouw Van Velzen (SP):Zoals de regeling nu uitwerkt, kun je in Rozenburg een probleem oplossen
en zeggen dat dit goed is voor de bewoners van Pernis. Daar helpt een rampenpotje
niet bij, want daar zouden dan echt heel veel miljoenen in gestopt moeten
worden. Ik zou graag van u een amendement zien om die salderingsoperatie ook
voor de burgers een goede operatie te laten zijn, doordat wij het geld dat
hier dan voor uitgetrokken wordt, overal kunnen inzetten waar deze regeling
niet werkt.Mevrouw Spies (CDA):Wij weten op dit moment nog steeds niet precies over welke knelpunten
wij praten. Ik vind dat ook te betreuren. Wij praten bij benadering over een
knelpuntenpot van in ieder geval 100 mln. Laten wij alsjeblieft eens ergens
beginnen en laten wij niet als rupsjes nooit genoeg gelijk zeggen dat bepaalde
dingen niet kloppen. Wij hebben de eerste euro uit die pot van 100 mln. nog
niet eens uitgegeven en dan beginnen wij al weer te kermen en te piepen dat
het allemaal niet genoeg zou zijn. Ik vind het prachtig en prima, maar zolang
ik nog niet eens precies weet welke lokale knelpunten er overblijven na de
inwerkingtreding van de Wet luchtkwaliteit en welke knelpunten er mogelijk
tegen welke kosten opgelost kunnen worden, kan ik ook niet zeggen of die 100
mln. genoeg, te veel of lang niet genoeg is.De heer De Krom (VVD):Ik reageer even op uw kritiek op de fracties die al iets over dit wetsvoorstel
hebben gezegd. Daar kunt u natuurlijk niet echt verbaasd over zijn. Op zichzelf
ben ik het trouwens met u eens dat het eigenlijk een beetje raar is om al
een debat te hebben over het wetsvoorstel terwijl het nog bij de Raad van
State ligt. Dit komt echter doordat uw eigen staatssecretaris eind augustus
een bijeenkomst met journalisten heeft georganiseerd aan de hand waarvan er
allemaal berichten in de pers zijn verschenen. U kunt toch moeilijk verwachten
dat mensen, als zij daar bepaalde dingen in lezen, niet op reageren. Ik neem
dan ook aan dat het fundament van uw kritiek daarop terugslaat. Verder raad
ik u aan om iets beter te luisteren naar wat de VVD-fractie zegt, want wij
hebben het wetsvoorstel niet naar de prullenbak verwezen. Het uiteindelijke
en definitieve oordeel kan echter niet eerder komen dan nadat wij het voorstel
en het advies van de Raad van State hebben gezien.Mevrouw Spies (CDA):Mijn moeder zei altijd: als je vriendje in de sloot springt, spring jij
er dan achteraan? U hebt een eigen verantwoordelijkheid als volksvertegenwoordiger
om u, ongeacht wat het kabinet doet, uit te laten over een wetsvoorstel waarover
wij het advies van de Raad van State nog steeds niet kennen. Daar heb ik u
op aangesproken. Ik ben natuurlijk buitengewoon content dat
de koppen in de kranten kennelijk niet exact het standpunt van de VVD-fractie
hebben weergegeven en dat wij dus gezamenlijk kunnen werken aan een mogelijke
verbetering van het wetsvoorstel. Maar goed, ik ken de inhoud nog steeds niet.De heer De Krom (VVD):Ik schrijf die koppen in de krant niet. De artikelen die u in de krant
hebt gezien, geven de mening van de VVD-fractie trouwens wel correct weer.
Uw kritiek zou overigens in de eerste plaats moeten uitgaan naar uw eigen
bewindspersoon die dat hele circus heeft gestart.Mevrouw Spies (CDA):Ik heb de kritiek in uw richting geuit, mijnheer De Krom, en daar laat
ik het voor dit moment bij.De heer Samsom (PvdA):Ik wil voor de Handelingen de volgende opmerking maken. Uw voorzitter,
een andere persoon, maar met dezelfde functie, heeft daar ook al iets over
gezegd. Hij verbaasde zich over de Kamerleden die zich uitspraken. Daar verbaas
ik mij dan weer over. Wat is er namelijk gebeurd? Eind augustus geeft deze
staatssecretaris nota bene een persconferentie over die wet. Ik ben toen –
ik geef toe, met enige woede – in de regeling van werkzaamheden naar
het spreekgestoelte gegaan en heb gezegd dat dat zo niet kan en dat er een
brief moest komen. Die brief is gekomen en daar hebben wij op gereageerd.
Overigens kan ik wel verklappen dat, zodra de heer De Krom de hele wet ziet,
zijn nu wat milde opstelling onmiddellijk zal omslaan in een afwijzende, want
het betreft hier echt een gedrocht. Onze uiteindelijke mening komt staatsrechtelijk
gezien natuurlijk pas als de wet er is. Maar zo is het gegaan. De brief van
de staatssecretaris, op mijn verzoek gestuurd, heeft de Kamer bereikt en daar
hebben wij op gereageerd. Volgens mij is daar niets ongeoorloofds aan.Mevrouw Spies (CDA):Volgens mij gaan wij in een herhaling van zetten vervallen. Ik vind dat
het niet goed is als volksvertegenwoordigers meedoen aan allerlei debatten,
zonder dat die op precieze feiten zijn gebaseerd. Wij weten met zijn allen
dat het advies van de Raad van State van ontzettend groot belang zal zijn
voor de inhoud van die wet op de luchtkwaliteit. Er is een grote maatschappelijke
onduidelijkheid over wat er nu precies wel en niet in staat. De meningen buitelen
over elkaar heen. Ik denk daarom dat het goed zou zijn als er wat rust zou
ontstaan en wij ons concentreren op de behandeling van dat wetsvoorstel, opdat
wij dan ook weten waar wij over praten. Wat mij betreft zijn dan alle maatschappelijke
organisaties, alle hoogleraren, alle inwoners van grote steden van harte uitgenodigd
om in onze richting aan te geven wat zij van die wet vinden. Daar gaan wij
het debat over aan met de staatssecretaris. Wij gaan echter niet mee in tal
van speculaties over de plussen en minnen van het wetsvoorstel.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik wil twee korte opmerkingen maken. De eerste is dat ik concludeer dat
verschillende van mijn collega's hier in de zaal een wetsvoorstel in handen
hebben. Aangezien dat hier onderdeel van de discussie is, stel ik voor dat
dat door de ambtenaren gekopieerd en rondgestuurd wordt. Dan weten wij dat
wij het over hetzelfde conceptwetsvoorstel hebben. Mijn tweede opmerking gaat richting mevrouw Spies. Als dat wetsvoorstel
een kopie is van de ministeriële regeling, zoals die nu voorligt, bent
u het toch wel met mij eens dat – ik sluit mij op dit punt helemaal
aan bij PvdA, VVD en GroenLinks – de minister niet verder hoeft te gaan
met het traject? Wij zijn voor het reduceren van administratieve lasten, bureaucratie
en papiermisbruik. Deze regeling is niet goed genoeg. Daar hoeft dan ook geen
wet van te worden gemaakt. Daar hoeft u uw schande dan niet over uit te spreken.De voorzitter:Wetsvoorstellen die nog niet ingediend zijn, maken überhaupt geen
deel uit van de beraadslagingen.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat was mijn voorstel niet. Er is een stuk van klokkenluiders. Klaarblijkelijk
zijn mensen binnen het ministerie het niet eens met het wetsvoorstel. Wij
willen daar inzage in hebben.De voorzitter:Er is nog geen wetsvoorstel ingediend. Dat kan dus geen deel uitmaken
van de beraadslagingen.Mevrouw Van Velzen (SP):Dan wil ik mijn voorstel herformuleren. Er circuleren stukken in het gebouw
en daar wordt over gesproken. Ik heb die stukken echter niet. Ik wil daar
graag inzage in. Aangezien het onderdeel van de besprekingen is, stel ik voor
dat het gekopieerd wordt. Dan noemen wij het niet een conceptwetsvoorstel,
maar anders.De voorzitter:Een niet ingediend wetsvoorstel maakt geen onderdeel uit van de besprekingen.
Wij hebben het nu over de begroting.Mevrouw Van Velzen (SP):U stelt zich formalistisch op.De voorzitter:Mevrouw Spies mag nu reageren.Mevrouw Spies (CDA):Ik wil mevrouw Van Velzen aanraden zichzelf de moeite te besparen. Er
is namelijk pas een wetsvoorstel nadat de Raad van State haar opinie daarover
heeft gegeven en de regering misschien haar voordeel heeft gedaan met de opmerkingen
en de suggesties die de Raad van State daarbij heeft gedaan. Ik heb het wetsvoorstel
ook niet, maar ik hoef het ook niet te hebben.Ik kom nu toe aan het onderwerp klimaat. Ik heb hier een foto uit een
krant van 31 oktober. Daarop staan spelende kinderen in de Waal. De staatssecretaris
zat ongetwijfeld in zijn korte broek op de racefiets. Is dat nu allemaal het
gevolg van een klimaatverandering? Het KNMI en het MNP maakten in diezelfde
week duidelijk dat wij rekening moeten houden met dit soort weersveranderingen
en de keerzijde daarvan. In die zin dat er een grotere kans is op overstromingen.
Kathrina staat hier niet voor de deur, maar wij kunnen de ogen niet sluiten
voor een zeespiegelstijging die aan de gang is. De internationale agenda staat
in het teken van de onderhandelingen over de post-Kyotoperiode. De evaluatienota
klimaatbeleid confronteert ons met de onzekerheid over het halen van de Nederlandse
taakstelling voor 2012. Een belangrijke oorzaak zou kunnen zijn dat men verstrikt
raakt in de internationale bureaucratie als het CDM-projecten betreft. Die
projecten zouden ons juist in staat moeten stellen om die doelstellingen te
behalen. Mag ik ervan uitgaan dat het versnellen van dit proces één
van de belangrijkste doelen van de minister is tijdens de Top in Montreal?Er leeft bij mij nog een concrete vraag over het allocatieplan voor de
CO2-emissiehandel in relatie tot de zogenaamde eventuele nieuwkomers.
Ik ken er één: SABIC zou een naftakraker in Sittard en Geleen
willen realiseren met alle bijbehorende positieve effecten voor de werkgelegenheid
en de economische ontwikkeling. Zijn de bewindslieden bereid om op korte termijn
duidelijkheid te verschaffen over de toekenning van CO2-emissierechten,
of moeten wij achterover leunen en toekijken hoe deze investering 40 kilometer
verderop in Duitsland wordt gedaan?Energiebesparing is van groot belang. Natuurlijk kan en moet de overheid
eisen stellen aan energieprestaties van gebouwen en woningen. Die lijken overigens
lastig te verenigen met de campagne van de bewindspersoon die inhoudt dat
ramen en deuren moeten worden opengezet om te bereiken dat er een goed binnenklimaat
ontstaat. Het antwoord op de vraag of die prestaties dan ook echt zullen worden
geleverd, zal nooit alleen afhankelijk zijn van de aanwezigheid van een zonneboiler,
een WKK-installatie of HR+++-glas. Uiteindelijk gaat het om het gebruik en
om de omgang met dergelijke voorzieningen en daarmee om ons eigen gedrag.
Afgelopen zaterdag hebben wij die energiebox gekregen met een soort pakket
voor het bieden van eerste hulp op het terrein van energiebesparing aan huishoudens.
Naast de compensatie voor de hoge energierekening die mogelijk op korte termijn
aan huishoudens zal worden geboden, wil de CDA-fractie meer structureel bevorderen
dat mensen minder energie gebruiken. Dat is uiteindelijk niet alleen de beste
manier om koopkracht te behouden, maar ook om de problemen van de zekerheid
van de energievoorziening en het tegengaan van klimaatverandering te lijf
te gaan. Mede namens de heren Van der Ham en De Krom stel ik voor om in 2006
een pilot uit te voeren met in elk geval enkele tienduizenden huishoudens.
Die zouden een dergelijk pakket moeten krijgen. Het lijkt ons goed om vervolgens
na te gaan of het mogelijk is om dat initiatief verder te verbreden. Een deel
van de kosten voor die pilot, namelijk maximaal 5 mln., zou ten laste van
de VROM-begroting mogen komen. Ik heb daartoe nog geen amendement ingediend,
omdat een en ander binnen artikel 2 van die begroting zou vallen. Mij is gezegd
dat het dan niet nodig is om daarvoor een amendement in te dienen. Mocht de
staatssecretaris daarover een ander idee hebben, dan zal ik niet schromen
om dat bedrag alsnog ergens vandaan te halen.Ik nodig de minister en de staatssecretaris uit om te bezien of er juist
op het gebied van maatregelen in de gebouwde omgeving niet meer mogelijkheden
zijn in de financiële en de fiscale sfeer. Valt het isoleren, het investeren
in een zonneboiler, of het vervangen van een cv-ketel onder de regeling voor
groot onderhoud en daarmee onder de hypotheekrenteaftrek? Zijn er mogelijkheden
om meer in btw-tarieven te differentiëren? Ik overweeg om in tweede termijn
op dat punt een motie in te dienen.Hoe staat het met de naleving van de afspraken op het punt van de energiebesparing
in het Nationaal Akkoord Wonen? Dat loopt tot 2005, dus ik neem aan dat er
vervolgafspraken op dat punt zijn gemaakt. De CDA-fractie heeft met grote ongerustheid kennisgenomen van de resultaten
van het onderzoek naar asbestverontreiniging in Twente. Wij hebben daarover
vragen gesteld en zullen daarop in een apart debat terugkomen. Vandaag is
de vraag actueel of wij in de begroting rekening moeten houden met een extra
beslag op de financiële ruimte om dit probleem te kunnen oplossen.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik heb helaas niet veel spreektijd. Anders had ik graag een
aantal opmerkingen gemaakt over het Nederlandse klimaatbeleid, externe veiligheid,
het te lage budget voor de Subsidieregeling maatschappelijke organisaties
en milieu (SMOM), de discussie over de luchtkwaliteit, de bodemsanering enzovoorts.
Direct na een historische doorbraak wil ik mij echter alleen op asbest focussen.
De SP-fractie is lange tijd bezig geweest om dit punt op de politieke agenda
te plaatsen. Lang stond zij wat dat betreft als een eenzame ridder in de strijd.
Met name de mensen die in de dorpen wonen waar de ethanietfabrieken stonden,
zaten niet te wachten op onze waarschuwingen. Het ontkennen van het gevaar
voor de gezondheid dat asbest oplevert, is geen oplossing. Ik wil dan ook
mijn lof en respect voor staatssecretaris Van Geel uiten die tegen de stroom
van zijn eigen partij in heeft gehandeld. Hij heeft geluisterd naar mijn dringend
verzoek om een onderzoek te doen naar het verband tussen het voorkomen van
asbest in de bodem in het Hof van Twenthe en het ontstaan van asbestkanker.
Dat onderzoek was baanbrekend. De causaliteit werd met een wetenschappelijk
onderzoek bewezen.Staatssecretaris Van Geel is terecht geschrokken van de uitkomsten van
dit onderzoek. Bij vrouwen in dit gebied komt asbestkanker vijf keer zo vaak
en bij mannen twee keer zo vaak voor als in de rest van Nederland. Het is
nu dan ook tijd om in actie te komen. Er zijn naar schatting al 6.000 doden
gevallen door asbest in Nederland. De verwachting voor de volgende 25 jaar
is dat er nog minstens 33.000 doden bij zullen komen. Dat zijn voorzichtige
schattingen. 30.000 arbeiders zijn direct blootgesteld aan asbest. Nu blijkt
dat mensen ook door blootstelling vanuit het milieu grote risico's lopen.
Wij hebben daarin onze verantwoordelijkheid te nemen. Ik kijk daarbij ook
nadrukkelijk naar vak K. De overheid heeft tientallen jaren boter op het hoofd
gehad. Zij heeft geweten wat de risico's waren en niet gehandeld. Ik ben blij
dat daar nu een einde aan lijkt te komen.Er zijn in de jaren dat de overheid wist dat er risico's waren doden gevallen.
Er gaan nog meer doden vallen onder mensen die in die periode onnodig aan
asbestvezels zijn blootgesteld. Er rust nu dus een loodzware verantwoordelijkheid
op de schouders van dit kabinet. Ik heb een tienpuntenplan opgesteld met kortetermijnmaatregelen
die nu getroffen zouden moeten worden, nu het kabinet inziet wat er aan de
hand is. Puur intuïtief stel ik voor om hekken te zetten om de gebieden
waar nu een acuut gevaar dreigt. Die bewoners zouden eigenlijk uit die gebieden
geëvacueerd moeten worden. Maar ik wil niet aan paniekvoetbal doen. Daarom
doe ik een aantal korte termijnvoorstellen.Er moet direct een inventarisatie gemaakt worden van die plaatsen waar
nu acuut volksgezondheidsgevaar dreigt. Paden, wegen en erven
waar asbestvezels vrijkomen, moeten direct afgesloten worden. Daarnaast heeft
de saneringsregeling voor de bezitters van asbestpaden en -wegen niet helemaal
gewerkt. De subsidiëring was niet sluitend. Ik vind dat de overheid daar
voor 100% zou moeten vergoeden. Dat is dus een warme sanering die acuut
plaats moet vinden. Er moet een subsidiëringsregeling komen voor asbestdaken
die aan het verweren zijn. Die veroorzaken nu landelijk een acuut gezondheidsgevaar.
Staatssecretaris Van Geel moet in overleg gaan over de voorschottenregeling
van Sociale Zaken, zodat er voor alle mesothelioomslachtoffers voorschotten
geregeld kunnen worden. Ook wil ik graag dat staatssecretaris Van Geel zich
inzet als ambassadeur in de strijd tegen het asbestmonster. Dat wil zeggen
niet alleen in Nederland, maar zeker ook in Zuid-Amerika, in Afrika en in
Azië waar die producten nog gewoon geproduceerd en toegepast worden.
Hij moet daar de kennis van zaken die nu is opgebouwd gaan propageren. Graag
krijg ik een toezegging op dit terrein. Last but not least moet hij nu een
bodemprocedure aanpassen tegen Eternit. Eternit heeft al die jaren geweten
wat er aan de hand was en toch niet gehandeld. De Staat moet ervoor zorgen
dat de vervuiler zal betalen.Voorzitter. Ik zie dat ik door mijn spreektijd heen ben. Ik wil het tienpuntenplan
en het onderzoek dat het bureau van de SP heeft toevoegen aan de Handelingen.
Graag krijg ik op alle tien punten een reactie van de staatssecretaris.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)4De heer De Krom (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie kan zich op hoofdlijnen vinden in het prinsjesdagpakket
dat gaat over luchtkwaliteit, een pakket van 900 mln. Mijn fractie wil de
staatssecretaris met die inzet complimenteren. Ik wil het kabinet nog wel
de volgende suggestie meegeven. Het uitfaseren van dieselauto's zonder roetfilter
is ingewikkeld. Is het mogelijk om een roetfilter voor tweedehands dieselauto's
verplicht te stellen? Het moment van aankoop van een tweedehands diesel zou
het moment zijn om dat te doen. Huidige bezitters ondervinden daarvan geen
nadeel, terwijl de aankopende partij weet waar hij aan toe is. Ik verzoek
het kabinet om de plussen en minnen van dit idee eens op een rijtje te zetten.
Kan het kabinet nader toelichten welke pilots worden gedaan om aardgas te
stimuleren? Zonder een inhoudelijk oordeel te geven, juicht mijn fractie het
toe dat gemeenten en provincies hun verantwoordelijkheid nemen. Veel plannen
komen nu op tafel. Voor de VVD-fractie staat vast dat wij allemaal ons huiswerk
moeten doen. Dat geldt ook voor Brussel. Daar kom ik op terug.Vervolgens het juridische spoor. Mijn fractie ergert zich aan de gang
van zaken op dit punt. De VVD-fractie heeft als enige in deze Kamer van het
begin af aan hard aan de bel getrokken als het gaat om haalbaarheid en uitvoerbaarheid.
Op initiatief van de VVD heeft de Kamer van haar wettelijk recht gebruik gemaakt
om de normen om te zetten in een wet. Dat garandeert een fatsoenlijke parlementaire
behandeling, een openbaar oordeel van de Raad van State en de mogelijkheid
om veranderingen aan te brengen. Het wetsontwerp ligt nu eindelijk na vijf
jaar bij de Raad van State. Intussen kwam het eerste Besluit Luchtkwaliteit
illegaal tot stand. Toen de Raad van State op grond daarvan met grote regelmaat
besluiten vernietigde, bleek dat het besluit – volgens een beproefd
recept van VROM – weer eens verder ging dan nodig was. Een ministeriële
regeling sneuvelde vervolgens in concept. Een tweede herzien Besluit zag het
daglicht en nu ligt er dus het wetsontwerp, waarvan wij de inhoud niet kennen
maar de berichten daarover wel. Als 5 jaar geleden was gebeurd wat de VVD-fractie –
en in het verlengde daarvan de Kamer – toen al wilde, was ons een heleboel
onduidelijkheid bespaard gebleven en hadden wij veel tijd gewonnen.Mijn fractie wacht het advies van de Raad van State met spanning af. Hopelijk
zal de wet bereiken dat het slot eraf gaat en dat de problemen worden opgelost.
Dan zullen wij voor het wetsvoorstel stemmen. Wij zijn er echter niet gerust
op. Naar aanleiding van een bijeenkomst met journalisten over de wet die de
heer Van Geel eind augustus belegde, verscheen een aantal artikelen in de
pers. Er komt kennelijk een boekhouding van milieuplannen - en maatregelen
die het Rijk, de provincies en de gemeenten inbrengen. Van Geel voert daarover
de regie. Ik lees dat hij het beleid niet meer aan de regio's wil overlaten,
maar de VVD-fractie wil nu juist af van centrale plannenmakerij en bureaucratie!
Op lokaal – of regionaal – niveau kan het beste worden bepaald
welke balans moet worden gekozen tussen milieu, economie, groen, gezondheid,
mobiliteit en wonen. Daarom was de VVD net als CDA en PvdA zo'n groot voorstander
van de Wet stad en milieu.De staatssecretaris wil ook dat niet langer tegen elk bestemmingsplan
beroep en bezwaar kan worden aangetekend voor wat betreft de luchtkwaliteit.
Hij wil één beroepsprocedure tegen het gehele landelijke pakket.
Als dat kan is het prachtig, maar ik hoor dat de juristen van de milieubeweging
gillend van het lachen in hun stoel hangen. Kunnen de huidige bestemmingsplanprocedures
zomaar opzij worden geschoven? Het wetsontwerp ligt nog niet voor, dus zal
de staatssecretaris een beetje met meel in de mond moeten praten. Mijn fractie
vreest echter een nieuwe juridische carrousel.Als dit alles de prijs is die wij moeten betalen om koste wat kost de
koppeling van ruimtelijke projecten aan de Europese luchtkwaliteitsnormen
vast te houden, zal mijn fractie handhaving van die koppeling bij de behandeling
van het wetsontwerp ter discussie stellen. De minister zegt ruimte te zien
om te salderen en de koppeling flexibel of op afstand te houden. Als dat alle
problemen oplost, zijn wij voor, maar ik zie nu alweer juristen stukken in
de krant schrijven dat dat niet kan.Intussen is Brussel niet in staat gebleken de meest kosteneffectieve maatregel
te nemen, namelijk aanscherping van de emissie-eisen voor het verkeer. Brussel
weigert duidelijkheid te geven over uitstel en de beloofde evaluatie van de
normen uit te voeren. Op deze manier wordt Nederland flink in de steek gelaten.
Brussel roept wel dat Nederland zijn huiswerk moet doen, maar doet dat zelf
niet. Wel worden nog verdergaande luchtkwaliteitsnormen in het vooruitzicht
gesteld en is er een thematische strategie luchtkwaliteit vastgesteld. Ik
kan hier helder over zijn: als die normen verder gaan dan de huidige, kan
er wat mij betreft geen sprake van zijn. Wij gaan natuurlijk
niet het probleem verergeren als het probleem van vandaag nog niet is opgelost.De heer Samsom (PvdA):De heer De Krom spreekt een waar woord over de lethargie in Brussel. Zou
hij dan ook enige moeite willen doen om zijn liberale internationale collega's
in het Europees Parlement die tot in de milieucommissie dwars liggen op deze
punten, te overtuigen van de noodzaak snel te handelen? Hij kan het tegen
de staatssecretaris zeggen en dat moet hij ook zeker doen, maar hij heeft
ook de beschikking over die andere kanalen. Ik zou graag willen dat hij die
ook gebruikt. Wil hij mij dat beloven?De heer De Krom (VVD):Ja.De VVD-fractie zal natuurlijk niet het kind met het badwater weggooien.
Als deze bewindslieden zeggen dat zij dit probleem linksom of rechtsom oplossen –
en ik vermoed dat het rechtsom zal zijn – zijn wij daar tevreden over,
maar hier geldt: eerst zien en dan geloven, want wij moeten af van het gehannes
en onduidelijkheid.De hoofdlijn van mijn verhaal is duidelijk. De VVD wil een ambitieus en
realistisch luchtkwaliteitsbeleid, maar wij willen ook dat mensen kunnen wonen
en zich verplaatsen. Wij moeten weg van die deken van de verstikkende regels
die dit in de weg staat. De VVD wil ruimte laten voor lokaal en regionaal
bestuur, flexibiliteit, lokaal maatwerk en creativiteit. Dan wordt milieubeleid
ook weer leuk in plaats van een verstikkend harnas bijeengegespt door allerlei
apocalyptische symbolen. Dit is de visie van de VVD over het milieubeleid
in 2015 en daar gaan wij wat ons betreft ook naar toe.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ambitieus, realistisch en niet apocalyptisch. Nu is er een verkeersmaatregel
die uitermate effectief is, een verlaging van de algemene generieke snelheid
op de snelwegen van 120 km naar 100 km. Daarmee bereik je drie keer meer reductie
van de vervuilde lucht dan met het hele pakket van dit kabinet. Waarom pleit
de VVD-fractie daar dan niet voor?De heer De Krom (VVD):Ik pleit ervoor dat wij realistisch zijn. De VVD-fractie heeft zich altijd
op het standpunt gesteld dat er verkeersmaatregelen moeten worden getroffen
waar dat nodig is. Ik noem het voorbeeld van Overschie. Als zo'n maatregel
daar effect heeft, moeten wij het daar ook doen. Op plaatsen waar het geen
effect heeft, doen wij het niet. Dus van een algemene snelheidsverlaging van
120 naar 100 km is wat ons betreft geen sprake.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik ken de heer De Krom als iemand die de materie beheerst, maar nu slaat
hij de plank mis. Hij weet dat het niet alleen om lokale overschrijdingen
gaat, maar ook om de algehele deken van vervuiling die over Nederland ligt.
Die kan fors worden gereduceerd als de snelheid wordt verlaagd van 120 km
naar 100 km. Als de VVD-fractie dan zo ambitieus is, waarom pleit zij daar
dan niet voor?De heer De Krom (VVD):De realiteit is dat hier geen draagvlak voor is, totaal niet. Bovendien
vraag ik mij af of dit zinvol is. Nogmaals: wij zijn van mening dat je verkeersmaatregelen
moet treffen op de plaatsen waar het echt iets oplevert.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik zou nog een stapje terug willen gaan. Ik hoor de heer De Krom eigenlijk
zeggen dat wij de luchtkwaliteit nationaal zouden moeten regelen. Europa bemoeit
zich met van alles, wij willen roetfilters, maar Europa doet moeilijk. Wij
moeten de staatssecretaris nu eigenlijk op pad sturen met een opdracht van
burgerlijke politieke ongehoorzaamheid. Dit is een beetje ongemakkelijk. Is
de heer De Krom eigenlijk in de basis van mening dat Europa zich hier niet
mee zou moeten bemoeien?De heer De Krom (VVD):Het zou volgens mij veel effectiever zijn als Europa bronbeleid voert.
Dit zeg ik keer op keer. Als Europa vijf of zes jaar geleden direct voor effectief
bronbeleid had gekozen, hadden wij deze problemen voor een groot deel niet
gehad. Ik ben er geen voorstander van dat Europa maatregelen kan nemen die
diep ingrijpen in onze ruimtelijke ordening. Ik ben wel voorstander van een
effectief bronbeleid door Europa. In de praktijk zie je dat er problemen ontstaan
iedere keer als Brussel met maatregelen komt die zo diep ingrijpen in onze
ruimtelijke ordening. Als wij hier in de politiek een besluit willen nemen
over een tweede Maasvlakte, kunnen wij dit niet meer. Als wij hier een besluit
willen nemen over wegverbreding, kunnen wij dit niet meer. Dit is dus geen
beleid dat ik voorsta. Dit slot moet er af.Mevrouw Van Velzen (SP):Wij hebben toch op nationaal niveau besloten tot de koppeling aan de ruimtelijke
ordening? Daar heeft Europa verder helemaal niets mee te maken. De redenering
is daarmee wat krom. Wij kunnen zelf net zo goed besluiten om een en ander
niet aan ruimtelijke ordening te koppelen, maar aan een heel ander deel van
de maatschappij. Als u daarmee zulke grote problemen hebt, verwacht ik dat
u met een voorstel komt, in de trant van: wij bouwen gewoon door, maar zetten
er wel een systeem van "checks and balances" op, opdat de luchtkwaliteit
in Nederland gaat verbeteren. U bent toch ook van mening dat wij te maken
hebben met een probleem dat aangepakt moet worden?De heer De Krom (VVD):Absoluut, en daarom steunen wij het pakket van het kabinet. Ik vind ook
dat gemeenten en provincies hun huiswerk moeten doen. Maar het is natuurlijk
nooit de bedoeling geweest dat Nederland op slot zou gaan.De heer Samsom (PvdA):U had het over verlaging van de maximumsnelheid waar het helpt. Welnu,
wij weten dat het helpt op de ringwegen. Aan het begin van uw betoog zei u
dat gemeenten de mogelijkheid moeten krijgen om te doen wat zij denken dat
nodig is. Ik heb de staatssecretaris expliciet gevraagd om het mogelijk te
maken dat gemeenten gaan over de snelheid op de ringweg, die feitelijk door
hun eigen stad gaat. Zou u dat voorstel steunen?De heer De Krom (VVD):Neen, dat voorstel steun ik niet. Het zijn rijkswegen. Daar gaan wij over
in Den Haag. De gemeenten betalen ook niet het onderhoud van die wegen. Wij
bepalen hier in Den Haag wat er met de rijkswegen gebeurt.De heer Samsom (PvdA):Als je minder hard rijdt, is er minder onderhoud nodig.
Daar profiteren wij dan ook weer van. Het gaat echter even om het principe.
U zei: wij verlagen de snelheid daar waar het helpt. Wij weten dat het op
de ringwegen helpt. De VVD huldigt het principe dat gemeenten gaan over zaken
waarover zij zouden moeten gaan. Waarom zouden de gemeenten niet mogen gaan
over de wegen die door hun stad heen lopen?De heer De Krom (VVD):Het zijn rijkswegen, en die zijn van nationaal belang. Je kunt het toch
niet aan een gemeente overlaten om zomaar ergens de A4 af te sluiten? Dat
is toch onmogelijk? Als u dat voorstelt, wordt het een mooie janboel! Dat
gaan wij dus niet doen.De heer Samsom (PvdA):Voorzitter...De voorzitter:Neen, mijnheer Samsom, wij vallen in herhalingen. Het woord is nu aan
de heer Van der Ham.De heer Van der Ham (D66):De heer De Krom had het over het jaar 2015. U vindt dat er een roetfilter
moet op tweedehands dieselauto's. Wat vindt u ervan om in 2015 gewoon te verbieden
dat er in dit land überhaupt nog auto's rondrijden zonder roetfilter?De heer De Krom (VVD):Dat moet dan Europees beleid zijn.De heer Van der Ham (D66):Ja, maar bent u bereid om behalve met datgene wat binnen Nederlandse context
mogelijk is, bijvoorbeeld met fiscale maatregelen, niet alleen te stimuleren
dat mensen roetfilters nemen, maar ook ervoor te zorgen dat in 2015 de bijl
valt? Als men met alle prachtige subsidies dan nog geen roetfilter heeft aangeschaft,
is men echt de klos. Men heeft dan tien jaar de tijd, en dan is het wel mooi
geweest. Wat vindt u daarvan?De heer De Krom (VVD):Ik ken de heer Van der Ham als een "freischwebende Intelligenz".
Hij stelt mij een vraag, waardoor ik "ins Blaue hinein" moet kletsen,
over het jaar 2015.De heer Van der Ham (D66):Daar hebt u zojuist uw hele bijdrage mee vol gekletst.De heer De Krom (VVD):Laten wij met de beide benen op de grond blijven staan, want er wordt
al genoeg onzin over dit onderwerp verteld. Ik kan u hier toch geen antwoord
op geven? Ik reageer nu op het pakket dat op tafel ligt en op wat ik nu weet.
Ik vind dat Brussel effectief bronbeleid moet voeren in 2015. Ik verwacht
van de bewindslieden in het kabinet dat zij ervoor zorgen dat er geen maatregelen
komen. Hetzelfde geldt voor het bodembeleid dat er weer aan dreigt te komen
en waar ik tegen ben. Dit heeft wellicht dezelfde consequenties als datgene
waarmee wij hier nu worstelen. Wij moeten daarvan af; wij moeten het niet
meer doen.De heer Van der Ham (D66):U weet dat er klachten zijn over de subsidieregeling; men vindt € 400
niet voldoende. U bent het er toch mee eens dat je, als je mensen tot iets
wilt stimuleren, hen niet alleen moet kietelen maar ook een duwtje geven?
Dat kietelen doen wij met de subsidie. Wij kunnen echter toch ook een einddatum
vaststellen waarop mensen aan de voorwaarde moeten voldoen? Dat kan toch ook
bijdragen aan het bereiken van het gewenste resultaat? U hebt het over een
visie voor de toekomst, namelijk tot 2015. Dan moet u daar toch over durven
nadenken?De heer De Krom (VVD):Mijn visie voor het jaar 2015 heb ik volstrekt helder geformuleerd: het
bronbeleid ligt bij Brussel en het slot is van Nederland af.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. Het debat over de luchtkwaliteitsnormen markeert het begin
van een nieuwe generatie milieuconflicten. Tot nu toe konden wij in Nederland
de meeste milieunormen halen met technische maatregelen. Daarmee is ook de
eerste generatie milieuconflicten effectief aangepakt. Over het algemeen waren
deze technische innovaties ook kosteneffectief. Per saldo deed op die manier
het milieubeleid relatief weinig pijn en kon het zich ook in relatieve stilte
voltrekken. De redelijk makkelijke maatregelen zijn genomen en de relatief
eenvoudige problemen zijn opgelost. De techniek kan nu niet langer alle milieuproblemen
pijnloos voor ons blijven oplossen. Bij de luchtvervuiling, de klimaatverandering,
Schiphol en de bio-industrie redden wij het niet alleen met technologische
oplossingen. Daar gaan de normen pijn doen. Zij vragen om verdergaande maatregelen
en dus ook om politieke moed.Deze nieuwe generatie milieuproblemen, de hardnekkige, kunnen wij alleen
oplossen door het stellen van een harde norm en door die strikt te handhaven.
Er zijn nog vele struisvogels die voor deze werkelijkheid hun kop in het zand
steken, in de Kamer, in het kabinet en in de maatschappij. Nederland zit op
slot, horen wij echoën door het land. De vraag is op welke manier wij
het slot eraf willen halen. Doen wij dat door de norm te versoepelen, zoals
het kabinet en de bouwlobby bepleiten, of door aan de gezondheidsnormen te
gaan voldoen? De fractie van GroenLinks heeft voor prinsjesdag een uitgebreid
pakket van maatregelen voorgesteld voor schonere lucht. De kern van dit voorstel
is dat de vervuiler gaat betalen in het verkeer, de landbouw en de industrie.
Volgens het Natuur- en Milieu Plan (NMP) komen de normen met dit plan binnen
bereik. Het NMP kon maar 26 van de 45 maatregelen doorrekenen – dat
betekent overigens niet dat zij zacht zijn, zoals de staatssecretaris in zijn
brief van gisteren beweert – en daaruit blijkt dat de lucht veel schoner
wordt als deze worden doorgevoerd. Ik heb een korte notitie gemaakt als reactie
op de notitie van de staatssecretaris van gisteren. Die wil ik graag aan het
kabinet overhandigen en het vragen om hierop te reageren in eerste termijn.
Ik geef de notitie aan de voorzitter.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)5De heer Duyvendak (GroenLinks):Het kan dus wel, zo laat de doorrekening van het pakket van de fractie
van GroenLinks zien. De vraag is of wij het lef hebben om de noodzakelijke
maatregelen te nemen. Staatssecretaris Van Geel doet misschien
wat hij kan, maar het is veel en veel te weinig. De reductie die hij weet
te behalen, is maar een fractie van die in het voorstel van de fractie GroenLinks.
De reden daarvan is dat hij weigert om het principe dat de vervuiler betaalt
te hanteren. Hij kiest er zelfs voor om de vervuiler te subsidiëren.
Bij hem krijgt de vervuiler betaald. Men krijgt roetfilters cadeau zonder
dat tegelijkertijd de dieselaccijns wordt verhoogd. Het NMP noemt dit, niet
ten onrechte, second best en relatief duur. Beprijzingsbeleid durft dit kabinet
niet aan, terwijl dat soort maatregelen volgens het NMP het meest kosteneffectief
zijn.Waarom kiest staatssecretaris Van Geel niet voor een algemene snelheidsverlaging
op de snelwegen naar 100 km/u, terwijl deze ene maatregel de lucht schoner
maakt dan het hele kabinetsplan bij elkaar? Waarom kiest staatssecretaris
Van Geel niet voor een kilometerheffing voor personenvervoer – een positieve
maatregel die schoon gedrag financieel beloont en vuil gedrag duurder maakt –
terwijl deze ene maatregel de lucht schoner maakt dan het hele kabinetsplan
bij elkaar? Waarom kiest staatssecretaris Van Geel niet voor een forse verhoging
van de dieselaccijns terwijl deze ene maatregel de lucht schoner maakt dan
het hele kabinetsplan bij elkaar? Waarom kiest staatssecretaris Van Geel niet
direct voor het verplichtstellen van luchtwassers in de bio-industrie terwijl
deze ene maatregel de lucht schoner maakt dan het hele kabinetsplan bij elkaar?Dit zijn allemaal maatregelen die wij binnen drie jaar kunnen invoeren.
Dat zal de staatssecretaris toch niet durven te betwisten. Het zijn ook maatregelen
die grotendeels tegelijkertijd helpen om het zeer ernstige klimaatprobleem
aan te pakken. Afgelopen maandag werden wij nog eens gewezen op de enorme
urgentie om op dit terrein daadwerkelijk iets te doen. Het kabinet koerst
aan op forse boetes van de Europese Unie, want die vraagt, terecht, dat een
land voldoende geloofwaardig beleid voert en dat het maximaal haalbare wordt
gedaan. Alleen onder die voorwaarden is uitstel van het behalen van normen
eventueel nog mogelijk. Het GroenLinks-pakket laat zien dat het kabinet bij
lange na niet het maximaal haalbare doet. Wij zullen aan het einde van deze
week ons pakket met maatregelen, inclusief de doorrekening door het Milieu-
en Natuurplanbureau (MNP) naar Eurocommissaris Dimas opsturen en hem vragen
om een gesprek. De commissaris moet weten dat in Nederland veel meer kan worden
gedaan voor de gezondheid van de burgers. Het pakket van de staatssecretaris
mag geen basis vormen voor uitstel. Wij zullen hem daarvan met kracht van
argumenten pogen te overtuigen.De staatssecretaris dreigt de resterende regeerperiode met lege handen
te staan. Het kabinet geeft hem geen speelruimte voor een effectief pakket.
De nieuwe luchtkwaliteitswet kan al in de prullenmand voor hij is ingediend
nu de VVD-fractie de stekker eruit trekt. Er is geen concreet uitzicht dat
de EU plots voor Nederland bijvoorbeeld binnen deze kabinetsperiode de normen
zal versoepelen. Een impasse rond de vuile lucht dreigt met alle desastreuze
gevolgen van dien. Deelt de staatssecretaris deze sombere conclusie?De staatssecretaris werkt aan een nieuwe milieuagenda, een nieuw milieuplan.
Toekomstagenda Milieu heet het, TAM, die afkorting zegt eigenlijk al genoeg.
Terecht heeft de staatssecretaris in de nota geconstateerd dat het milieubeleid
dreigt vast te lopen. Daarmee citeer ik hem letterlijk. Wij delen zijn analyse
dat dat komt, ik citeer, "door de ligging in de delta, de energie-intensieve
industrie, de sterk ontwikkelde transportsector, de hoge bevolkingsdichtheid
en de intensieve landbouw". Inderdaad, de bio-industrie, Schiphol, de
Rotterdamse haven, Nederland distributieland, dat zijn de grote problemen.
Een nieuwe generatie milieuproblemen vergt een nieuwe aanpak. Welke aanpak
stelt de staatssecretaris voor? Daarover valt de nota stil. Er worden slechts
open deuren ingetrapt: milieu als een kans zien, delen van verantwoordelijkheid,
een nieuw communicatiebeleid, beter betrekken van andere overheden. Dat is
onthutsend. Zo komen wij nergens. Wie gelooft er nu dat bijvoorbeeld het zeer
ernstige klimaatprobleem op deze manier effectief kan worden aangepakt? Inderdaad,
de staatssecretaris staat met lege handen.Helaas hebben wij slechts een staatssecretaris van Milieu. Ook het planbureau
voor het milieu, het MNP, heeft een ondergeschikte status. Ik pleit ervoor
dat het precies dezelfde status krijgt als het SCP en CPB. Is de staatssecretaris
het daarmee eens en zal hij zich daarvoor inzetten?De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Wie nog zegt dat het milieu uit is, is niet meer bij de tijd.
Er zijn veel discussies op de televisie, opiniepagina's worden er weer mee
gevuld. Het milieu leeft en dat vind ik alleen maar heel goed en verfrissend.
Ook dat de zurigheid daar een beetje van af is, is zeer goed. Het milieu-
en energiedebat is niet meer een gezelschapsspel van fanatici en een benauwde
gedachtepolitie, zowel van linker- als van rechterzijde. Nieuwe opiniemakers,
journalisten en wetenschappers mengen zich erin en dat is heel goed voor het
debat. Het lijkt ook of de staatssecretaris er meer zin in heeft gekregen.
Hij had altijd enigszins een attitude problem vond ik, maar dat heeft hij
enigszins van zich af geworpen. Misschien is dit het geval omdat er nu wel
even geld is voor duurzame energie en bijvoorbeeld 900 mln. voor de luchtkwaliteit.Enkele maanden geleden gaf de D66-fractie de staatssecretaris het voordeel
van de twijfel over zijn pakket voor luchtkwaliteit. Dat heeft hij nog steeds.
Als hij meent daarmee een pakket te hebben om langs Brussel te gaan, dan heeft
hij onze steun. Wij zijn ook blij met de 900 mln. die er is gekomen voor luchtkwaliteit
en waarmee de ambities worden geschraagd, maar ook bij ons gaat het wel een
beetje jeuken. Schiet het nu echt wel voldoende op? De staatssecretaris spreekt
de bevindingen van het Natuur- en Milieuplanbureau tegen, maar is dat wel
terecht? Is de saldering wel genoeg als wij die straks in een wetsvoorstel
zien?De twijfel rijst bij ons natuurlijk ook, want al die geluiden horen wij
natuurlijk ook. Gisteren heeft de Stichting Natuur en Milieu een petitie aangeboden
over roetfilters. Zij stelt dat de subsidie daarvoor te laag is om echt de
prikkel te kunnen vormen die zo hoognodig is. Ik heb zojuist in een interruptiedebatje
aan de heer De Krom gevraagd of het niet noodzakelijk is ook de normstelling
te verzwaren, of in ieder geval te introduceren, om niet alleen de carrot
maar ook de stick te hebben opdat mensen die roetfilters zo snel mogelijk
nemen. Misschien hebben wij niet eens een verhoging van de subsidies nodig
omdat zij ook de druk van een jaartal voelen waarin zij er
gewoon aan moeten voldoen. Ik vraag daarop een reactie.Ik sluit mij bij iedereen aan die heeft gepleit voor lokale initiatieven.
Waarom niet langs de ringwegen en steden een eigen verantwoordelijkheid voor
lokale overheden? Ik heb daarvoor bijvoorbeeld ook gepleit via Kamervragen
over Utrecht. Ik heb het gehad over normen voor dieselmotoren. Voer die in.
Voor de fractie van D66 is het heffen van accijns op diesel ook bespreekbaar.
U hebt ongetwijfeld gezien dat na de discussie over de Nota Mobiliteit en
de algemene politieke beschouwingen over de kilometerheffing veel bedrijven
zijn opgestaan om te zeggen dat zij die snel konden invoeren. Hoe reageert
de staatssecretaris op die ontwikkeling en op de discussie, die ook in de
media wordt gevoerd? Op de opiniepagina's vermelden bedrijven al welke technologieën
zij versneld kunnen invoeren. Hoe staat het voorts met de invoering van een
vorm van beprijzing van het vrachtverkeer? Hierover staat een passage in het
Hoofdlijnenakkoord. Hoe vult de staatssecretaris die in? Hoe gaat hij dat
doen? Ik hoor hem daar eigenlijk veel te weinig over zeggen.Ik vind het zonde om in deze begrotingsbehandeling in de korte tijd die
ik heb, de gehele toekomstagenda inzake milieu en de mondiale positie van
Nederland er doorheen te jagen. Toch maak ik er enkele opmerkingen over. Ik
heb diverse keren gezegd dat ik het helemaal niet erg vind als Nederland het
beste jongetje van de klas is. Het level playing field is geen doel op zichzelf.
In de mondiale agenda miste ik een aantal ambities op dat vlak. Als wij milieu
als kans zien, denk ik bijvoorbeeld aan de juridische positie van Nederland
op het vlak van de handhaving van internationale milieuregels. Daar schort
het hier ongelooflijk aan. Hier ligt dus een kans voor Nederland. Hoe staat
het met het wakker kussen van de Milieukamer in het Vredespaleis? Hier heb
ik al diverse keren naar gevraagd.De afgelopen week zijn wij weer geconfronteerd met het klimaatprobleem
en het energievraagstuk, de belangrijkste problemen. Het Internationale Energieagentschap
heeft de World Energy Outlook 2005 gepresenteerd volgens welke er in de komende
jaren voor 17.000 mld. moet worden geïnvesteerd om aan de energiebehoefte
in 2030 te voldoen. Ook Nederlandse en Europese investeerders zullen dat geld
moeten leveren. Het lijkt mij dus dat het tijd is dat de staatssecretaris
in Europees verband bepleit dat er met het bedrijfsleven wordt overlegd om
ervoor te zorgen dat dit bedrag niet één op één
wordt uitgegeven aan fossiele brandstoffen, maar breder wordt ingezet. Wat
is het standpunt van de staatssecretaris terzake?Ik wil terugkomen op de gedachte van het vooruit durven lopen op het vlak
van milieu- en klimaatbescherming. In het kader daarvan wordt er over één
onderwerp vaak gediscussieerd in deze Kamer: het belasten van vliegtickets
en kerosine. Uit een NIPO-enquête blijkt dat een heffing hierop op veel
steun van de Nederlandse bevolking kan rekenen. Duitsland en Nederland heffen
al een relatief hoog btw-percentage op binnenlands luchtverkeer. De fractie
van D66 wil dat de staatssecretaris onderzoekt of het mogelijk is om afspraken
te maken met Duitsland of een kleine groep andere koplopers binnen Europa
om btw te heffen op luchtverkeer tussen die landen, dus bijvoorbeeld tussen
Nederland en Duitsland. De fractie van D66 vindt dat het mag gaan om een klein
bedrag. Natuurlijk kun je direct inzetten op 16% of 19%, maar
het mag ook minder zijn, bijvoorbeeld een paar euro. Het geheven geld zou
moeten worden besteed aan duurzame energie. De voorkeur van de D66-fractie
gaat in ieder geval uit naar een lager percentage. Overwogen kan zelfs worden
om de invoering van gezamenlijke heffingen gepaard te laten gaan met een gezamenlijke
verlaging van de luchthavenbelasting, zodat de discussie in ieder geval internationaal
wordt opengebroken. Op dit moment vindt het overleg over het open-skyakkoord
plaats. De VS stribbelt ongelooflijk tegen en wil eigenlijk de andere kant
op. Wat vindt de staatssecretaris hiervan?De heer De Krom (VVD):Wat is de filosofie achter het idee dat passagiers van luchthavens moeten
betalen voor duurzame energie? Ik vind dat net zo raar als de Europese plannen
om luchthavens belasting op kerosine te laten heffen om de tekorten in de
Engelse en Duitse budgetten voor ontwikkelingssamenwerking aan te vullen.De heer Van der Ham (D66):De filosofie is in ieder geval dat ik het wel een zeer bedachte variant
vind om het geheven geld naar ontwikkelingssamenwerking te laten vloeien.
Daar zou ik niet voor kiezen. Het gaat bij dit soort zaken alleen ook om draagvlak
en om een één-op-éénrelatie. Als mensen iets meer
moeten betalen voor hun ticket, willen zij weten waar dat extra geld naartoe
gaat. Als dat alleen maar naar de algemene middelen zou gaan, lijkt mij dat
het minder goed te verkopen is, al is het draagvlak hiervoor op zichzelf groot.
Mensen maken zich zorgen over het klimaat. Als je ervoor zorgt dat dat extra
geld terugvloeit naar een potje voor duurzame energie, desnoods een Europees
potje, lijkt het me veel gemakkelijker te verkopen aan de passagiers. Dat
is de filosofie erachter. Het feit dat wij nog steeds voor nop kerosine tanken,
is natuurlijk niet goed. De vervuiler betaalt. Deze gedachte moet u toch aanspreken?De heer De Krom (VVD):De filosofie ontgaat mij volledig, moet ik eerlijk zeggen. Ik denk dat
burgers best bereid zijn om te betalen, als zij maar weten waar het geld aan
wordt besteed. Het moet wel verband houden met hetgeen waarover
het geld wordt geheven. In dit geval is dat helemaal niet het geval. U gaat
toch ook geen heffing leggen op frisdranken of auto's om onderwijs extra geld
te geven?De heer Van der Ham (D66):Die link vind ik inderdaad anders dan wanneer een milieuheffing –
want zo zou je zo'n btw kunnen noemen – wordt besteed aan duurzame energie.
Als ik u dat moet uitleggen weet ik niet waar ik moet beginnen, want dat vind
ik zó logisch...De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik begrijp het wel, maar misschien kunnen wij er even over doorspreken.
De heer Van der Ham doet terecht voorstel op die idiote vrijstelling die de
luchtvaart op allerlei manieren nog steeds geniet.Wat ik begreep uit uw plan, wilt u het vooral met Duitsland. Waarom zegt
u niet: op alle vluchten waar men vanaf Schiphol met de trein binnen zes uur
kan zijn, doen wij een heffing van ongeveer € 50. Dan hebben de
mensen een alternatief. Vaak is men er netto net zo snel van centrum naar
centrum, en men stimuleert tevens het spoorvervoer.De heer Van der Ham (D66):Ik ken die suggestie nog vanuit mijn jongere democratentijd. Daar bedachten
wij ook dergelijke ideeën. Op zichzelf is dat idee sympathiek, maar het
kan niet overal concurreren. Mijn voorstel gaat alleen over het luchtverkeer.
Op zichzelf ben ik voor het idee om de concurrentie tussen spoor en luchtvaart
eerlijker te maken. Het lijkt mij een goede suggestie om daarover eens verder
na te denken.Ik noem Duitsland omdat onze belastingen op binnenlandse vluchten veel
op elkaar lijken. Duitsland heft 16%, Nederland 19%. Maar er
zijn ook enkele andere landen, zoals de Baltische staten, die ongeveer eenzelfde
percentage heffen, maar dat zijn iets kleinere landen die iets verder weg
liggen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vind de heer Van der Ham op dit onderwerp zo bescheiden. Wij hebben
over dit onderwerp eerder gedebatteerd en toen heeft de staatssecretaris mij
toegezegd, nadat een motie van mijn hand was aangenomen, dat hij een kerosineheffing
zou bepleiten voor alle vluchten binnen Europa. En dan komt de heer Van der
Ham nu met een voorstel wat daar een totale afzwakking van is. De heer Van
der Ham is het toch met mij eens dat de motie die wij hebben aangenomen, gewoon
moet worden uitgevoerd? Ik neem aan dat de staatssecretaris hard werkt, en
als hij dan in de tussentijd begint met Duitsland of welk land dan ook, is
dat leuk, maar het is geen nieuw en revolutionair voorstel. Het is een afzwakking.
Ik neem aan dat de heer Van der Ham dat met mij eens is.De heer Van der Ham (D66):Wij zijn elkaar vaak tegengekomen in debatten waar het level playing field
en de Europese schaal als argumenten werden gebruikt om niets te hoeven doen.
Alleen met kleine stapjes komt men in de juiste richting. Als wij alleen maar
het grote eindbeeld willen zien waarbij heel Europa meedoet, en wij vervolgens
afwachten wie in Europa de eerste stap durft te zetten, komen wij niets verder.
Ik ben het helemaal met mevrouw Van Velzen eens; wij zouden dit in Europees
verband moeten doen, maar als een aantal welwillende landen met een goede
regeling de discussie kan openbreken, terwijl aan de andere kant Amerika erop
staat te beuken dat wij eigenlijk niets moeten doen, dan vind ik dit een goede
stap in de richting van het eindbeeld dat wij samen willen.Dan kom ik bij de energiekosten. Ik kan mij aansluiten bij het pleidooi
van de CDA-fractie over de energybox. Ik vind dat een zeer sympathiek idee
van Greenpeace. Het lijkt me ook veel constructiever dan elk jaar de energierekening
te compenseren, want dat is uiteindelijk niet de oplossing. Dat kunnen wij
voor dit jaar doen – daar is de D66-fractie op zichzelf een voorstander
van – maar op langere termijn is die doos van de CDA-fractie de oplossing.De heer Samsom (PvdA):Die doos is natuurlijk geweldig, maar als het nu een sigaar uit eigen
doos blijkt te zijn? Hoe kijkt de heer Van der Ham dan ertegenaan? Er werd
even snel gezegd dat wij die dekking regelen uit art. 2. Daarin staan allerlei
subsidies voor energiebesparing en daar gaan wij nu energiebesparing van betalen.
Dat is mooi, maar dat waren wij al van plan. Volgens mij was de bedoeling
om in het kader van de hogere energierekening iets extra's te doen. Hoe kijkt
de heer Van der Ham daartegenaan?De heer Van der Ham (D66):Als wij straks de discussie hebben over het compenseren van de energierekening
om de koopkrachtplaatjes enigszins op niveau te houden, zal de D66-fractie
geen pleidooi geven om dat uit energiebesparing weg te halen. Zo'n nieuwe
doos lijkt mij ook geen oplossing. Wat dat betreft ben ik het weer eens met
de heer Samsom.De Kamer heeft een motie aangenomen over duurzaam inkopen. Wij hebben
die motie van onze geliefde coalitiepartners uiteraard juichend ondersteund.
Wij vinden het wel belangrijk dat het begrip duurzaam zo breed mogelijk wordt
opgevat. Het moet niet alleen gaan over milieu, maar ook over de manier waarop
men in het buitenland handeldrijft, kortom over het hele PPP-concent van duurzaamheid.
Ik verneem graag hoe de bewindslieden het begrip duurzaamheid van de motie
opvatten.De heer Hermans (LPF):Mevrouw de voorzitter. Vanochtend begon met debat met een opmerking van
de heer Depla, die minister Dekker goedemiddag wenste. Hij verwees daarmee
ietwat lacherig naar de actie vanmorgen van het GroenFront, een rabiaat linkse
club. Ik heb zojuist op hun site gekeken en zag verwijzingen naar sabotage
en bepaalde handboeken. Deze groep vond het nodig het privé-domein
van de minister met voeten te treden. Ik wil dat hier zo scherp mogelijk veroordelen.
Het recht op protesteren is een groot goed, maar namens mijn fractie zeg ik
dat een grens wordt overschreden als het privé-domein van ministers,
bestuurders en Kamerleden op een dergelijke wijze wordt binnengevallen. Ik
laat het aan de regering over daarop te reageren. Misschien wil de minister
dat helemaal niet doen of wordt er eerst in het kabinet over gesproken. Dit
mag niet worden toegelaten en de deur mag niet worden opgezet voor verdergaande
acties. Als dergelijke organisaties worden gesubsidieerd, moet dat worden
stopgezet. Ik heb dat al eerder bepleit toen het ministerie van Verkeer en
Waterstaat werd geblokkeerd.Mevrouw Van Velzen (SP):Je moet wel naar de twee kanten van het verhaal kijken. De heer Hermans
veroordeelt een groep die een actie uitvoert, terwijl zijn eigen fractie ook
mensen heeft die wegen blokkeren en dossiers van de AIVD ontvreemden. Moet
ik namen noemen? De heer Hermans kijkt namelijk erg verbaasd.De heer Hermans (LPF):Graag. Zitten die mensen in mijn fractie?Mevrouw Van Velzen (SP):Ja. Kent de heer Hermans Wien van den Brink?De heer Hermans (LPF):Wien van den Brink is een actievoerder.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik wil niemand veroordelen, maar ik vind het wel erg makkelijk als de
LPF-fractie een aantal mensen veroordeelt maar niet kijkt naar wat er in de
eigen fractie gebeurt. Je kunt er dan beter over zwijgen.De heer Hermans (LPF):In een ver verleden heeft de heer Van den Brink ooit iets gedaan, maar
niet namens de LPF-fractie. Het is niet de bedoeling dat er grenzen worden
overschreden en dat moet scherp worden veroordeeld. Het zet immers de deur
open voor nog verdergaande acties. Men kwam 's nachts om twee uur met 120
decibel bij de minister. Waar ligt de grens? Ik verneem dat graag van het
kabinet, maar stel het niet als een directe vraag.De heer De Krom (VVD):Ik hecht eraan mijn instemming te betuigen met de laatste woorden van
de heer Hermans.De heer Hermans (LPF):De feiten over het dossier luchtkwaliteit zijn helder. Er ligt voor Nederland
een norm die onhaalbaar is. Zelfs met het nemen van de meest draconische maatregelen
zal de norm niet worden gerealiseerd. Het is dan ook terecht dat dit kabinet
teruggaat naar Brussel om gewapend met vele argumenten voor clementie te pleiten.
Tot zover het goede bericht.Zeker een halfjaar geleden heeft mijn fractie al gepleit voor het ontkoppelen
van de nationale wetgeving en de Europese richtlijnen. Nederland heeft als
enige deze koppeling. Het is tot stand gebracht met haar gedrag als braafste
jongetje van de klas. De economische vooruitgang en de bouwopgave die wij
moeten realiseren, rechtvaardigen deze ontkoppeling. Het is dan ook jammer
dat de staatssecretaris hierop vooralsnog niet wenst in te gaan. Hij heeft
toegezegd verder onderzoek te doen naar de koppeling en naar de verschillende
meetmethoden in andere landen. Het onderzoek schijnt eraan te komen en ik
wil graag weten wanneer wij het kunnen verwachten.De staatssecretaris zoekt vooralsnog zijn heil in de al genoemde saldobenadering.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze benadering een walhalla voor procederend
Nederland zal worden. Ik steek dan ook niet onder stoelen of banken dat wij
hier graag vanaf willen. Ik wijs bijvoorbeeld op de Vogel- en Habitatrichtlijn.
Wat ons betreft hoeft de evaluatie hiervan niet te worden afgewacht. Wij zijn
namelijk van mening dat de driehoeksmossel, die voor kort nog aanwezig was
in Nederland, bestuurlijk een te grote rol speelt.Er bestaat ook hoop. Op het ministerie blijkt de ratio ook nog een rol
te spelen en wij zagen dat recentelijk in een uitspraak van minister Dekker.
Zij onderzoekt of er toch ontkoppeld kan worden bij bouwprojecten met een
omvang tot 2000 woningen die nauwelijks bijdragen aan de problematiek van
de luchtkwaliteit. Hulde hiervoor! Wij zijn in ieder geval bereid om hierin
mee te gaan en overwegen op dit punt een motie in te dienen ter ondersteuning.
Wanneer kunnen wij overigens de resultaten van dat onderzoek tegemoet zien?De heer Samsom (PvdA):Ik heb een vraag over de ingenomen politieke stellingen. Wij hebben hier
namelijk weer een situatie waarin D66 vrolijk uit de coalitie wappert omdat
de LPF toch wel zal steunen wat de regering voorstelt op het gebied van milieu.
Ik geloof echter niet dat dit geval is, als ik de heer Hermans goed beluister.
Immers, hij vindt de saldobenadering niks en meent dat de ontkoppeling moet.
Wij kennen het wetvoorstel nog niet tot in detail, maar het zou zowel de saldobenadering
als de koppeling kunnen bevatten. Als dat het geval is, zal de LPF het dan
steunen?De heer Hermans (LPF):Ik heb de conceptwet recentelijk in mijn bezit gekregen en ik wil het
advies van de Raad van State afwachten. Mijn voorkeur gaat uit naar ontkoppelen.
Loop niet vooruit op Europa en zorg dat je de ontwikkelingen in Nederland
niet belemmert door je als het braafste jongetje van de klas te gedragen.
Ik zal ook kijken naar rationele oplossingen, maar u weet waar mijn voorkeur
ligt.De heer Samsom (PvdA):Misschien moet ik het iets scherper formuleren. De ontkoppeling staat
niet alleen in dit wetsvoorstel en daarom wil ik even doorgaan op de saldobenadering.
De staatssecretaris heeft ons al geschreven dat de nieuwe wet een groot saldofeest
zal zijn. Ik begrijp dat u dit niet steunt.De heer Hermans (LPF):Onze voorkeur gaat daar niet naar uit. Wij verwachten grote problemen
op dat punt. Als er echter maar een oplossing voorhanden is en het niet kiezen
van die oplossing Nederland voor zeer grote problemen zal stellen, dan zal
ik toch moeten overwegen om dat plan te steunen, zij het met grote tegenzin.
Laten wij dit vooralsnog evenwel even afwachten.Vorige week heeft de rechter in Rotterdam een belangrijke uitspraak gedaan.
Hij heeft gesteld dat ook bouwplannen die van vóór het Besluit
Luchtkwaliteit dateren, moeten voldoen aan dat besluit. De sector heeft hier
in niet mis te verstane bewoordingen op gereageerd en gezegd dat dit rampzalig
is voor bouwprojecten. Kan hierop gereageerd worden?Het plan op het punt van de roetfilters vind ik in principe prima. In
recent onderzoek wordt evenwel gesteld dat de problematiek van fijnstof hier
mogelijk door vergroot wordt. Moeten wij niet meer zekerheid hebben over de
problematiek van fijnstof voordat wij die 400 mln. gaan aanwenden?Wij zijn er niet voor om een miljard te steken in windmolens op zee. Helaas
heeft onze motie terzake het niet gehaald. Nu blijkt dat er 500 mln. in gestoken
zal worden. Dat geld komt uit het FES, hetgeen betekent dat er ook een ICES/ICRE-advies
moet zijn. Ik kan mij niets anders voorstellen dan dat het
project als zwak beoordeeld is. Daarom vraag ik de regering om dat advies
naar de Kamer te sturen of in ieder geval aan te geven hoe het project beoordeeld
is.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. Het moet gezegd: het kabinet maakt met de hete adem van diverse
Europese richtlijnen in de nek in 2006 werk van een beter en gezonder leefmilieu.
Wat met name hoog op de agenda staat, althans op de agenda van de Kamer, is
energiebesparing. Ik begrijp niet dat de Nederlandse regering niet van zins
is om de EU-richtlijn inzake energieprestaties gebouwen op korte termijn in
te voeren, omdat dit te duur zou zijn. Hierdoor slaan wij niet alleen een
slecht figuur in Brussel, maar wij laten hiermee ook mogelijkheden liggen
om in de bouw energie te besparen. Ik heb hier een aantal vragen over. Bij
de behandeling van het richtlijnvoorstel in de Raad heeft Nederland zonder
voorbehoud met dit voorstel ingestemd. Kan de staatssecretaris aangegeven
op welke grond er besloten is om nu tot uitstel van de invoering over te gaan?
Kan Nederland zo maar eenzijdig tot opschorting van haar verplichtingen overgaan?
Wat is de tijdsduur van het uitstel? Is er een maximumduur aan dit uitstel
verbonden? Het kabinet zal in overleg treden met de Europese Commissie om
te bekijken of de richtlijn kan worden aangepast, zo citeer ik uit een van
de brieven. Heeft de Commissie al gereageerd op het Nederlandse standpunt
en zo ja, wordt deze richtlijn aangepast?De afgelopen jaren bleken gezondheidseisen en wensen op het gebied van
de ruimtelijke ontwikkeling vaak moeilijk verenigbaar. Het meest in het oog
springend hierbij is het luchtkwaliteitdossier. Het kabinet wil de problemen
die hieruit voortvloeien niet te lijf met meer regels maar met slimmere instrumenten,
zoals Europese emissiehandel en gebiedsgerichte ontwikkeling. Vooralsnog kunnen
die slimme instrumenten niet op veel bijval in de Kamer rekenen. Dat is ook
bij deze begrotingsbehandeling weer gebleken. De een vindt het niet ver genoeg
gaan, de ander vindt het nodeloos ingewikkeld. Mijn fractie staat positief
tegenover de saldobenadering van de staatssecretaris. Laten wij vooral de
urgentie van de problematiek beseffen en gezamenlijk op zoek gaan naar oplossingen
voor de korte én de lange termijn.Er is nog veel onbekend over de precieze samenstelling van fijn stof.
Kan de staatssecretaris ons meer inzicht verschaffen? Ik maak mij ook zorgen
over de kosteneffectiviteit van maatregelen om de luchtkwaliteit te bevorderen.
Er is totaal 900 mln. beschikbaar voor de periode tot 2015. Met dat geld wordt
de subsidieregeling voor de roetfilters bekostigd. Wij hebben echter ook begrepen
dat er een scherm van 50 mln. komt langs een stuk snelweg bij de Zuidas. Maar
daar woont niemand! Kan hier geen betere afweging gemaakt worden en moet er
bij de besteding van het geld geen prioriteit gelegd worden bij de bescherming
van gevoelige zaken, zoals scholen en ziekenhuizen? Ik wil graag meer inzicht
in de kosteneffectiviteit van de maatregelen.Ik loop even vooruit op de Wet luchtkwaliteit. Daarover is al het nodige
bekend, ondanks de wat vermanende woorden van mevrouw Spies hierover. Ik vraag
de staatssecretaris, of relatieve blootstelling niet in de nieuwe Wet luchtkwaliteit
kan worden opgenomen. Waarom zou de luchtkwaliteit op de snelweg hetzelfde
moeten zijn als die in een woonwijk of een weiland?Veel milieumaatregelen voor volgend jaar krijgen hun beslag via de fiscaliteit.
Dat geldt ook voor de differentiatie BPM naar CO2-uitstoot. Eindelijk
wordt de o.a. door ons reeds lang voorgestane tariefdifferentiatie bpm ingevoerd,
maar dit gebeurt op basis van relatieve zuinigheid van de auto en niet op
basis van absolute zuinigheid. Wat heeft de doorslag gegeven voor een tarief
op basis van relatieve zuinigheid, behalve het bestaande stelsel van energielabels?
Een relatieve benadering leidt ertoe dat een kleine auto die in zuinigheidsklasse
G valt, de koper geld kost en dat een grote auto in zuinigheidsklasse A geld
oplevert, terwijl de kleine auto zuiniger is dan de grote. Dat willen wij
toch niet? Als er op basis van absolute zuinigheid wordt gedifferentieerd,
kan er veel gemakkelijker worden overgegaan tot een sterkere differentiatie
dan nu is voorgesteld. Want € 540 erbij voor een relatieve grote,
niet zuinige auto die € 50.000 heeft gekost, stelt weinig voor en
zet geen zoden aan de dijk. Het zou toch veel beter zijn om met een grotere
differentiatie te werken? Ik hoor graag de reactie van de staatssecretaris.Wat energiebesparing en fiscaliteit betreffen, sluit ik mij kortheidshalve
aan bij de opmerkingen van mevrouw Spies van het CDA.De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter. "Realistisch, met oog voor resultaat",
zo typeert de begroting het voorgestane milieubeleid. Dat spreekt aan, maar
vraagt tegelijkertijd om concretisering. Realistisch wil iedereen zijn. Realistisch
is volgens de fractie van de SPG erkenning van de problemen die er zijn, bijvoorbeeld
dat jaarlijks 5000 mensen sterven aan de schadelijke effecten van luchtverontreiniging
en dat er nog nooit zoveel roofbouw op de aarde is gepleegd als in de laatste
halve eeuw. Bij de aanpak van de problemen moet niet teruggedeinsd worden
voor vervelende maatregelen. Realistisch betekent ook dat er gewerkt wordt
aan draagvlak voor bepaalde maatregelen. Daarvoor moet alles op alles gezet
worden. Gezondheidseisen en ruimtelijke ontwikkeling blijken soms moeilijk
verenigbaar. De heftige discussies over de luchtkwaliteit in ons land spreken
boekdelen. Het afgelopen jaar zijn er in allerijl een aantal concrete maatregelen
afgekondigd. Daar waren wij ook voorstander van. Wij zijn nu een tijd verder.
Het is goed om even terug te kijken en te reflecteren op wat er gebeurd is
en wat nog kan gebeuren. Wij maken ons enigszins zorgen over berichten in
de media dat bijvoorbeeld roetfilters ook allerlei nadelige effecten zouden
kunnen hebben en dat daardoor andere giftige stoffen in verhoogde mate een
kans krijgen. Bovendien schijnen deze filters bijwerkingen te kunnen hebben
die nog onvoldoende bekend zijn. Omdat dit een eigen leven zou kunnen gaan
leiden, vraag ik de staatssecretaris op dit soort geluiden te reageren.Daarnaast rijst de vraag of de luchtkwaliteit ook niet op een andere wijze
substantieel verbeterd kan worden. Ik noem in dit verband de versnelde aanleg
van groen: bomen en planten, in het bijzonder langs drukke wegen. Deze nemen
immers flinke hoeveelheden schadelijke stoffen op. Krijgt dit onderdeel, en
andere alternatieven, voldoende aandacht? Daarnaast vind ik dat er nog steeds ten onrechte eenvoudige maatregelen achterwege worden gelaten. Rond
de grote steden is er nu een traject van in totaal 25 km., waar niet harder
dan 80 km/u mag worden gereden. Waarom op zo'n beperkte schaal? Kunnen die
maatregelen niet veel verder gaan.Afgelopen maand verscheen het evaluatierapport "Twee jaar ervaring
met het Schipholbeleid". Uit deze nota blijkt klip en klaar dat het de
luchtvaartmaatschappijen ontbreekt aan stevige prikkels om te investeren in
schoner materieel. Hoe kunnen wij voorkomen dat wij ten aanzien van de luchtvaart
opnieuw achter de feiten gaan aanlopen? Ook wij ergeren ons er eerlijk gezegd
aan dat je op dit ogenblik met vliegtuigmaatschappijen voor € 9
naar Berlijn kunt vliegen en dat de milieueffecten niet verwerkt zijn in de
tickets. Wij hebben sympathie voor suggesties van bijvoorbeeld D66 om vliegen
tussen Duitsland en Nederland duurder te maken, of voor andere suggesties
die hier iets aan kunnen doen.Sprekend over de luchtkwaliteit verwijs ik in dit verband ook naar het
door de SGP-fractie ingediende amendement inzake een milieuheffing op vuurwerk.
Dit is een uitwerking van de destijds breed aanvaarde Kamermotie op dit onderdeel.
Vuurwerk geeft in allerlei opzichten de nodige overlast en milieuhinder en
het ligt in de rede om dit ook te verwerken in de prijsvorming.Mevrouw Spies (CDA):U heeft een amendement ingediend dat tot een opbrengst van 25 mln. zou
moeten leiden. Ik zou graag van u willen horen waar u dan aan denkt. Hoe verhoudt
die 25 mln. zich tot de omzet van dat vuurwerk? Waar wilt u het eventueel
te innen geld aan besteden?De heer Van der Staaij (SGP):Ik begrijp dat mevrouw Spies enthousiast is over dat grote bedrag. Daar
kun je inderdaad een grote slag slaan. Er zijn ook enorme bedragen gemoeid
met vuurwerk. Volgens mij is uitgegaan van een heffing van zo'n 30%.
Als je kijkt naar de heffingen die bijvoorbeeld voor tabak en benzine gelden,
is dat nog een heel gematigd percentage. Waar zouden wij dat aan willen besteden?
Het past voor ons in een algemeen financieel plaatje dat wij hebben gemaakt,
zoals allerlei andere fracties ook hebben gedaan. Wij zagen dit als een dekking
voor een extra investering in de aanpak van achterstanden bij de rechtspraak.
Het komt dus bij de begroting van Justitie terecht.Mevrouw Spies (CDA):Dat vind ik jammer. Mijn sympathie wordt per seconde kleiner. In de toelichting
op het amendement geeft u aan dat u een heffing wilt ter voorkoming van verdere
luchtverontreiniging. Dan zou ik zeggen: laten wij dan kijken hoe die middelen
binnen de begroting van VROM kunnen worden aangewend. Ik begrijp nu van u
dat wij moeten denken aan een heffing van in de orde van grootte van 30%
op de prijzen van het vuurwerk. Ik vind dat een substantieel bedrag.De heer Van der Staaij (SGP):30% is natuurlijk een behoorlijk percentage, maar als je kijkt
naar de bedragen die daarin omgaan, valt het mee. Een vuurwerkpakketje van € 10
gaat dan € 13 kosten. Het is de vraag of dat als zo indrukwekkend
wordt ervaren. Het is echter wel een maatregel die wat zoden aan de dijk kan
zetten.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik constateerde verleden jaar al dat op de basisscholen hier in Den Haag
gewoon illegaal vuurwerk verhandeld werd. Dat komt dan waarschijnlijk van
net over de grens vandaan. Met uw voorstel – dat ik erg sympathiek vind,
als het geld tenminste voor de juiste doeleinden wordt ingezet – zou
je juist die illegale handel kunnen verstevigen. Ik vraag mij af of u nagedacht
heeft over de handhaving. Dat zou toch een wezenlijk onderdeel moeten zijn
van uw voorstel.De heer Van der Staaij (SGP):Daarmee ben ik het volledig eens. Dat zal zeker een essentieel onderdeel
moeten zijn. Dat geldt ook als het gaat om andere producten waar men op illegale
wijze aan kan komen, zoals sigaretten. In het kader van het tabaksontmoedigingsbeleid
is er sprake van heffingen op sigaretten en de Kamer heeft ook moties aangenomen
met als doel een vuurwerkontmoedigingsbeleid te voeren. Die motie werd door
een groot aantal Kamerfracties ondersteund. Ik vind het dan ook te gemakkelijk
om te zeggen dat het tot illegale handel zal leiden en dat wij het daarom
niet moeten doen. Ik wil de parallel doortrekken en hecht eraan om te zeggen
dat wij ons ervan bewust moeten zijn dat dit extra aantrekkelijk kan zijn
voor het illegaal invoeren van vuurwerk. Daaraan zouden wij dan serieus aandacht
moeten besteden. Tegelijkertijd zouden wij erop moeten toezien dat invoering
en gebruik van illegaal vuurwerk wordt tegengegaan en dat er aan handhaving
wordt gedaan. Los van die heffing, hebben wij overigens al te maken met een
groot illegaal deel en de vraag is of diegenen die nu legaal vuurwerk kopen
zich op grond van een prijsverhoging opeens ook naar de illegale markt zouden
spoeden.Mevrouw Van Velzen (SP):Steeds als ik voorstellen doe die iets te maken hebben met nationaal beleid,
wordt gezegd dat er niet kan worden gehandhaafd als er geen level playing
field is. Dat valt mij op en ik wil de heer Van der Staaij behoeden voor die
fout. Heeft hij zijn gedachten laten gaan over handhaving? Een gedeelte van
het geld zal naar de VROM-inspectie of naar een andere handhavende organisatie
moeten gaan.De heer Van der Staaij (SGP):Misschien is Justitie dan nog niet zo gek.Ik heb geen spreektijd meer. Daarom volg ik het goede gebruik om ten aanzien
van de EPC-kwestie te verwijzen naar de bijdrage van mevrouw Spies.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.32 uur tot 14.15 uur geschorst.Voorzitter: WeisglasDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-1139-1168.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl