Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 1999 (26200 VII);  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1999 (26200 C);  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1999 (26200 D).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 551-561

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 11, pagina 551-561

07-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200-VIIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26200-CToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26200-DToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 7 oktober 1998)Pagina 610-611
Noot met uittreksel presidentenoverleg, behorend bij de behandeling van geluidszones Schiphol (25466, nr. 19)Pagina 612-612
Regeling van werkzaamheden (woensdag 7 oktober 1998)Pagina 551-551
Behandeling van: de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat inzake geluidszones Schiphol (25466, nr. 19)Pagina 561-610
Presentie en opening (woensdag 7 oktober 1998)Pagina 523-523
Behandeling van: het verslag van een algemeen overleg met de minister van Justitie over de Penitentiaire maatregel (26200 VI, nr. 4)Pagina 523-525
Behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 1999 (26200 VII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1999 (26200 C); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1999 (26200 D)Pagina 525-551
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 1999 (26200 VII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1999 (26200 C); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1999 (26200 D).Pagina 551-561

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor
het jaar 1999 (26200 VII);het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor
het jaar 1999 (26200 C);het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds
voor het jaar 1999 (26200 D).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Kant (SP):Mevrouw de voorzitter! In het regeerakkoord staat dat de eisen die de
samenleving aan de overheid stelt steeds hoger worden. In hetzelfde regeerakkoord
is afgesproken dat op deze rijksoverheid meer dan 2 mld. bezuinigd moet worden
in de komende vier jaar. Van verschillende kanten is kritiek geuit op de haalbaarheid
en de onzekerheid van deze bezuinigingen. Ingeboekt zijn zij in ieder geval
al wel. De vraag is of dit verantwoord is. Ook de Raad van State heeft op
dit punt de nodige kritiek geuit. Hij acht het zeer twijfelachtig of het beoogde
wel realiseerbaar is. Het is de raad niet duidelijk hoe de bestaande voorzieningen
en de kwaliteit van de dienstverlening van de overheid kunnen worden ontzien,
laat staan kunnen worden verbeterd. De raad is van mening dat de voorgestelde
generieke bezuinigingen contraproductief zijn. Graag vernemen wij een reactie
van de minister op deze naar mijn mening stevige kritiek.Mevrouw de voorzitter! De taakstelling kan dan wel in het regeerakkoord
staan, maar straks is de rijksoverheid niet meer in staat dit regeerakkoord
naar behoren uit te voeren. Nu vindt mijn fractie dit op een aantal punten
niet zo'n probleem, maar een overheid moet natuurlijk te allen tijde goed,
betrouwbaar en daadkrachtig kunnen functioneren. In de begroting waarover
wij het vandaag hebben, is een personeelsreductie van maar liefst 5% ingeboekt.
Kan de minister ophelderen hoe hij dit op een verantwoorde wijze denkt te
realiseren op zijn ministerie? Hoe zal het ingevuld en uitgevoerd worden?
Alleen al het feit dat de groepsondernemingsraad van het ministerie zich genoodzaakt
ziet zich in een brief tot de Tweede Kamer te wenden, is opmerkelijk. Nog
opmerkelijker, zachtjes uitgedrukt, is de inhoud van de brief. Volgens deze
ondernemingsraad kan het ministerie het huidige kwaliteitsniveau niet handhaven.
Graag krijgen wij een reactie van de minister op deze brief. Daarnaast stelt
de groepsondernemingsraad dat essentiële rechten die aan de raad krachtens
de Wet op de ondernemingsraden toekomen, worden ontkracht. Hoe zit dat?Mevrouw de voorzitter! Op de arbeidsvoorwaarden voor de overheid moet
400 mln. bespaard worden en wel op de VUT en de ziektekostenregeling. Welke
maatregelen kunnen de ambtenaren verwachten? Daarnaast blijkt uit de begroting
dat er bepaald is dat er geen loonruimte is. In een artikel in het Algemeen
Dagblad van deze week schrijft een der vakbonden: 'Het CAO-overleg is begonnen,
maar zonder de vakbonden. Overleg met de vakbonden is leuk, maar alleen als
het geld voor de overheid oplevert. Een fatsoenlijk overlegklimaat met stabiele
arbeidsverhoudingen en goede arbeidsvoorwaarden wordt ondergeschikt gemaakt
aan budgettaire doelstellingen.' Ik wil graag een reactie van de minister
op deze terechte kritiek van deze vakbond.Mevrouw de voorzitter! Een daadkrachtige en betrouwbare overheid hoort
ook zorg te dragen voor een goede rampenbestrijding. Wij hebben het er vandaag
al veelvuldig over gehad. De Bijlmer-, de Hercules- en de Dakotaramp hebben
de noodzaak hiervan nogmaals onderstreept. Uiteraard vindt ook mijn fractie
dat het reeds toegezegde geld voor de rampenbestrijding gewoon op tafel moet
komen.Mevrouw de voorzitter! De voorgestelde experimenten met referenda over
de benoeming van burgemeesters vormen in democratisch opzicht een verbetering
en zullen daarom de steun van mijn fractie kunnen krijgen. Je zou het kunnen
typeren als een stap in de goede richting, maar die richting kan ook weer
veranderen. Na de discussies die wij hierover vandaag al gehad hebben, vrees
ik dat dit heel wel mogelijk is. Mijn fractie was er dan ook voorstander van
geweest als wij in één keer een echt serieuze stap hadden genomen,
namelijk naar een gekozen burgemeester.Dat compromissen leiden tot rare constructies, blijkt ook nu weer. Zoals
eerder gezegd vandaag, is het grote manco in het voorstel dat de burgers in
een referendum hun voorkeur mogen aangeven, maar dat het uiteindelijk toch
een benoeming blijft van het kabinet. Wij hebben er al over gediscussieerd
met de verschillende fracties, maar misschien kan ook de minister aangeven
hoe hij hiermee zal omgaan. Kan hij zich voorstellen dat benoemingen gaan
plaatsvinden die tegen de voorkeur van de bevolking ingaan? Hoe gaat hij hiermee
om? Of zal de minister, ondanks het feit dat hij dit formeel niet hoeft, de
uitspraak van de bevolking wel degelijk als bindend ervaren?Een andere vraag is wat het beleid tot dan toe zal zijn. Zal tot dan toe
in elk geval de voordracht van de vertrouwenscommissies van gemeenteraden
gerespecteerd worden? De minister zou een daad kunnen stellen door vanaf nu
bij burgemeestersposten te breken met het fenomeen van politieke benoemingen.
Is hij dit van plan, ondanks de nodige tegenkrachten die hij daarbij dan ongetwijfeld
zal krijgen? Het is maar een krantenbericht, maar ik heb gelezen dat de VVD
de komende maanden een drieslag wil maken bij de burgemeestersbenoemingen
in Leiden, Leeuwarden en Rotterdam. Kan deze minister deze tegenkrachten trotseren?In 1992 stelde wijlen minister Dales de integriteit van de overheid nadrukkelijk
aan de orde. Een citaat: 'Staar je niet blind op glasheldere en toch weinig
voorkomende gevallen van fraude en corruptie die strafrechtelijk te vervolgen
zijn, maar kijk ook naar machtsbederf. Dat is breder. Het draagt een element
van ontbinding, verval, vervaging van normen in zich.' Dat waren wijze woorden
van de minister, die zeker discussie op gang hebben gebracht, maar die mijns
inziens te weinig omgezet zijn in concreet beleid. Door verschillende incidenten
vlamde de discussie nu en dan weer op; verschillende zaken in Limburg, waar
uiteindelijk zelfs een boek over geschreven is, betaalde nevenfuncties van
ambtenaren, de bijbaan van een procureur-generaal en onlangs nog de bijbaan
van een hoge ambtenaar van Binnenlandse Zaken. En natuurlijk het MSD-commissariaat
van een Kamerlid. Discussies hebben niet of onvoldoende geleid tot regels,
richtlijnen of gedragscodes voor wat wel of niet oorbaar is. Daarbij denk
ik bijvoorbeeld aan betaalde nevenfuncties, het aannemen van giften, diensten
of reisjes. Mijn vraag is wat wij van de nieuwe minister op dit terrein kunnen
verwachten.De SP-fractie heeft de belastingvrije onkostenvergoeding voor Kamerleden
en andere volksvertegenwoordigers altijd al riant gevonden. Op dit moment
schijnt er een onderzoek te lopen van de belastingdienst naar deze onkostenvergoedingen,
van ministers tot raadsleden. Kan de minister een toelichting geven op dit
onderzoek? Wat is de aanleiding ertoe, wat is het doel van het onderzoek en
wat zou het tot gevolg kunnen hebben?Van een betrouwbare overheid mag je ook verwachten dat er gehandeld wordt
in de geest van de wetten die zij zelf maakt. Ik doel hierbij op de annexatieplannen
rondom Den Haag. De in de Wet ARHI opgenomen grens van 10% voor grenscorrectie
wordt hier volgens mij zonder meer misbruikt. Tijdens een onlangs gehouden
zeer onbevredigend algemeen overleg heeft de minister hier eigenlijk nauwelijks
op gereageerd. Ik geef hem vandaag een herkansing.Er komt ook een notitie over gemeentelijke herindeling, maar er is al
aangegeven dat er geen trendbreuk valt te verwachten. Helaas, want dat betekent
dat ook bij toekomstige herindelingen de mening van de burgers voor wie het
 bestuur er eigenlijk is, er niet toe doet. Moeten niet eerst
eens voordat wij verder inzetten op herindelingen, waar wij overigens geen
voorstander van zijn, ervaringen en effecten onderzocht worden van herindelingen
die wij gehad hebben? Onderzoeken in het verleden wijzen eigenlijk alleen
vooral op negatieve effecten.De gemeenten krijgen iets meer lucht. De VNG stelt terecht dat het regeerakkoord
geen oplossing heeft geboden voor de zorgwekkende financiële positie
van gemeenten. Het is iets meer, maar het is niet genoeg. Volgens de commissie-Schouten
is in het verleden een achterstand van 0,5 mld. opgelopen. Waarom is hier
geen inhaalslag gemaakt?Mijn laatste punt heeft betrekking op het minderhedenbeleid, al spreken
wij hier nog een keer afzonderlijk over. Aangezien dit nog even duurt, wil
ik toch één punt vandaag al aan de orde stellen. Als je na decennia
minderhedenbeleid constateert dat tussen de 100.000 en 300.000 mensen die
eerder naar Nederland kwamen, de Nederlandse taal onvoldoende beheersen en
mede hierdoor in een achterstandssituatie verkeren, moet je toch concluderen
dat op dat punt het minderhedenbeleid gefaald heeft. Het is toch eigenlijk
onbegrijpelijk dat wij in Nederland voor deze groep geen laagdrempelige taalscholen
hebben, waar zij de landstaal kunnen leren. Het belang wordt erkend, maar
een sluitende oplossing wordt nog steeds niet gezocht. Voor volgend jaar wordt
12,5 mln. extra ter beschikking gesteld voor taalcursussen. Sorry, maar dat
kun je toch geen serieuze inhaalslag noemen. Waarom is er niet voor gekozen
om deze mogelijkheden nu eindelijk eens fors uit te breiden?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Totaal onverwacht vertelde een buurman mij: 'Wat waren wij
blij toen Bram kwam. Eindelijk een echte semi-professional, een spits. Hij
zou ons team opstoten in de vaart der volkeren.' Aldus geschiedde. Een ver
verleden, voetbal bij de Racing Club Heemstede, RCH als ik het goed heb. Ik
vertel dit, omdat een vergelijkbaar gevoel mij bekroop toen deze Bram uit
de stofwolken van de kabinetsformatie tevoorschijn kwam voor Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.D66 verwacht veel van deze minister en van zijn beide collegae. Dit nieuwe
Paarse trio, met een visionair, een doener en een diplomaat – volgens
't Hart in de Volkskrant van vanochtend – zal de komende vier jaar moeten
laten zien waar de frisse start van heden toe leidt.Het departement heeft tijdens de vorige rit nogal wat frustraties opgedaan
en maakt nu een groeistuip door. Het krijgt Koninkrijksrelaties erbij én
de politie én het grotestedenbeleid. Dat laatste was eerder een terrein
in wording, maar is nu voldragen met een heuse eigen minister; een minister
met geld en bevoegdheden, zoals wij steeds hebben bepleit. Te veel tijd moest
Kohnstamm steken in het rondgaan met de bedelnap. Het grotestedenbeleid gedijt
echter alleen bij de inzet van alle betrokkenen, dus ook van bewindslieden.
Dat vergt inzet en tact. Als het iemand is toevertrouwd om uitdagingen met
tomeloze energie aan te gaan, dan is het deze minister wel. Wel krijg ik er
graag wat meer duidelijkheid over wat zijn coördinerende bevoegdheden
precies inhouden. Gaan die ook over geld? En waarom is een leefbaarheidsfonds
nu niet zo nodig? Wat betreft het LSA, sluit ik mij aan bij hetgeen mevrouw
Van der Hoeven en de heer De Cloe hebben gezegd. Ook mij baart dit zorgen.Succes heeft vele vrienden. Steden met moeilijke wijken willen zich graag
bij het grotestedenbeleid aansluiten. Dat mag van ons, maar dan alleen beperkt
tot dat deel waar vergelijkbare problemen liggen en in samenhang met het totale
grotestedenbeleid. Het regeerakkoord biedt die ruimte, maar verwatering van
het beleid moet worden voorkomen.Over politie gaat het vandaag niet. Over Koninkrijksrelaties zou dat evenmin
het geval zijn, maar toch moet mij iets van het hart. Zeker nu ik dit weekend
met eigen ogen de desastreuze gevolgen van orkaan Georges op Saba, Statia
en St. Maarten heb gezien.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter! De kern van de bijdrage van mevrouw Scheltema is eigenlijk:
op pad met die 25 grote steden, kijken waar steden met wijken met een vergelijkbare
problematiek kunnen aansluiten, maar geen verwatering. Daarmee ben ik het
eens. Maar vindt zij niet dat er één pakket moet komen waarin
zowel die 25 steden zitten als een aantal steden met wijken waar een deel
van de faciliteiten van het grotestedenbeleid kan neerslaan? Als dit één
pakket wordt, hoeven die andere steden er niet zomaar bij te bungelen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):In het regeerakkoord is afgesproken dat 5% voor deze groep beschikbaar
is. Dit moet in relatie worden gezien met hetgeen voor de andere steden wordt
gedaan binnen het reguliere grotestedenbeleid. In die zin bestaat er dus een
samenhang.De heer De Cloe (PvdA):Zou men tot een integraal pakket moeten komen?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik weet niet of dit nu al direct mogelijk is. Daarvoor wacht ik het antwoord
van de staatssecretaris af. Het mag echter niet zo zijn dat het grotestedenbeleid
voor de 25 steden moet wachten op de nieuwe plannen voor de andere gemeenten.
Ik vind wel dat het budget dat nu voor deze gemeenten is afgesproken, beschikbaar
moet blijven. Dat mag niet in een grote hoop verdwijnen. In die zin is er
dus wel een relatie, maar of alles in een integraal pakket moet worden gestoken,
betwijfel ik, omdat het anders te lang kan duren. Maar nogmaals, daarvoor
wacht ik het antwoord van de minister af.Voorzitter! Maar dan de Koninkrijksrelaties en de desastreuze gevolgen
van de orkaan George voor Saba, St. Eustatius en St. Maarten. Het was een
ramp en op Saba eigenlijk het ergst: naar mijn gevoel vergelijkbaar met Luis
op St. Maarten, drie jaar geleden. Ik wil wel zeggen, vanaf deze plek, dat
de eerste reactie van Nederland goed was, ook de directe komst van de staatssecretaris.
Dat is daar ervaren als een belangrijke steun. Maar er is wel meer nodig en
ook snel, want voor je het weet, gaat een heel toeristenseizoen verloren.
Een vraag aan de staatssecretaris is dan ook of hij op korte termijn ook in
overleg met de koninkrijksgenoten gaat op dit punt.Voorzitter! Terug naar Nederland: de bestuurlijke vernieuwing. Daarbij
gaat het om meer dualisme, checks and balances, stadsregering en stadsparlement.
De onlangs ingestelde staatscommissie zal adviseren over de vormgeving van
zo'n gemeentelijk bestel en over de vraag hoe een eventuele gekozen burgemeester
zich daartoe verhoudt. Het betreft derhalve niet de vraag óf een burgemeester
wel of niet moet worden gekozen, maar de vraag hoe deze zich verhoudt tot
dat dualisme. Dat zie ik toch goed?Na 150 jaar mag het gemeentebestel op de schop. De raad als hoofd van
de gemeente was al jarenlang een fictie...Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik kom daar nog even op terug, want er kan wel afgesproken
zijn in de coalitie dat er een gekozen burgemeester komt, maar besluitvorming
daaromtrent is er nog niet geweest; die moet nog aan de orde komen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Daar hebt u volledig gelijk in.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Precies, en dat betekent dat niet alleen gekeken moet worden naar het
hoe – het is misschien een beetje een herhaling van zetten – maar
dat er ook naar gekeken moet worden of de gekozen burgemeester er wel moet
komen en of de gekozen burgemeester een bijdrage levert aan de versterking
van de lokale democratie. Immers, ook daarover hebben wij hier nog nooit een
echt debat gehad en ook nog niets besloten.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Nee, de opdracht aan de staatscommissie luidt niet of er een gekozen burgemeester
moet komen. De opdracht luidt heel concreet hoe een gekozen burgemeester zich
tot een dualistisch bestel verhoudt.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat moet bekeken worden, maar dat neemt niet weg dat de vraag óf
de gekozen burgemeester er komt, in dit parlement, in deze Tweede Kamer, nooit
expliciet bediscussieerd en afgehandeld is.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Daar hebt u gelijk in en die discussie en de besluitvorming erover zullen
moeten komen. Maar wat de staatscommissie gaat doen – dat was uw concrete
vraag – is bekijken hoe een gekozen burgemeester past in dat bestel.De heer Schutte (GPV):Voor de volledigheid en duidelijkheid wijs ik erop dat er staat: hoe de
eventuele invoering van de gekozen burgemeester, enz. Het kan dus ook betekenen
dat die invoering er nooit komt. Dan is er weliswaar een studie geweest, maar
dan kunnen we zeggen: dat punt kunnen we voor kennisgeving aannemen; het is
niet meer actueel. Hier mag niet de suggestie uit gelezen worden dat de instelling
van deze staatscommissie, met deze taakomschrijving, al preludeert op de invoering
van de gekozen burgemeester.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik zou de laatste zijn om daarop inderdaad te preluderen. De besluitvorming
of er een gekozen burgemeester komt, komt nog. Maar doordat je de weg van
een raadplegend referendum inslaat en dit mogelijk maakt – laten we
dat niet vergeten – is er wel een stap in die richting gezet. De besluitvorming
moet echter nog komen.De heer Schutte (GPV):Die weg zou ook tot een kater kunnen leiden.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het kan tot alles leiden, maar dat weten we bij iedere besluitvorming
in deze Kamer. De toekomst zal het uitwijzen.Voorzitter! Wat betreft het dualisme geldt dat gemeenteraadsleden in de
toekomst geen medebestuurders meer zijn, maar controleurs van B en W namens
de bevolking, met beide benen in de maatschappij. Met mevrouw Van der Hoeven,
zo meen ik, zou ook ik willen vragen of, nu we dit allemaal afspreken voor
gemeenten, het niet ook voor de provincies zou moeten.D66 wil een levendiger democratie met meer directe invloed van de burger
via het referendum en ook via het rechtstreeks kiezen van de burgemeester.
Het regeerakkoord is op dit punt duidelijk, maar ik wil toch een enkele kanttekening
zetten.Allereerst betreft dit het raadplegend referendum. Gemeenten zullen binnenkort
hun bevolking via een referendum kunnen raadplegen over de keuze van hun burgemeester.
Een aantal gemeenten gaat nu al iets in die richting ondernemen: Apeldoorn
met zijn profielschets en Rotterdam met de reacties op een vastgestelde profielschets.
Ik kan het ongeduld van de gemeenten begrijpen; het is ook ons ongeduld. De
vraag is echter of de burgers zitten te wachten op een referendum over iets
abstracts als een profielschets. Wat zij willen is niet papier, maar de keuze
tussen een aantal echte kandidaat-burgemeesters, tussen mensen van vlees en
bloed. Dit soort goedbedoelde maar desondanks halfwassen referenda kunnen zo
gemakkelijk een smet werpen op de in het regeerakkoord bedoelde referenda,
die over een echte burgemeesterskeuze gaan. Deelt de minister onze vrees en
wat kan hij eraan doen om die weg te nemen?Wordt een landelijke regeling met minimumvereisten voor het raadplegend
referendum overwogen? Vanuit de autonomiegedachte valt voor het overlaten
aan de gemeenten veel te zeggen, maar een te vage inhoud of te gebrekkige
spelregels brengen het referendum zo gemakkelijk in diskrediet. Daarom lijkt
ons een wettelijke regeling met een aantal minimumvereisten gewenst. Kroon
noch raden zullen in gemoede van een zorgvuldig gehouden referendum willen
afwijken. Een advies van de commissaris van de koningin lijkt ons na een raadplegend
referendum overbodig.Voorzitter! Deze referenda zijn slechts een tussenstap en een schakel
in de keten die naar een gekozen burgemeester voert. Hoe eerder er een eind
komt aan de huidige halfslachtigheid hoe beter. Een kroonbenoeming met veel
inspraak van de raad, die tegelijkertijd landelijke criteria kent met betrekking
tot loopbaanbeleid, voorkeursbeleid en politieke spreiding, vraagt om moeilijkheden
en zorgt ervoor dat men blijft tobben.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter! Ik wil een mogelijk misverstand voorkomen. Mevrouw Scheltema
zegt: het referendum is een tussenstap om te komen tot een gekozen burgemeester.
Zij vergeet daarbij te zeggen: voor D66. Zover ben ik namelijk nog niet en
het is de vraag of ik überhaupt ooit zover kom.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik had gehoopt dat u zich in ons debatje had laten overtuigen. Niettemin
ga ik nog even door. Voor ons is het in ieder geval een stap. Ik meen overigens
dat het u moeilijk zal vallen om als er een paar geslaagde referenda zijn
geweest en mensen zich hebben kunnen uitspreken, tegen mensen van een andere
gemeente te zeggen: u mag het niet.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter! Mevrouw Scheltema vindt het werken met de huidige procedure
getob. Zou het niet een oplossing zijn als wij alvast allerlei bovenlokale
elementen weglieten? Daarmee zou men al van veel getob af zijn. Misschien
kan zij zich alvast daarvoor uitspreken.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik begrijp dat u daarmee komt, want zo'n stap brengt de door de raad gekozen
burgemeester dichterbij. Dat staat u voor; ik echter niet. Het werken met
een bindende inspraak van de gemeenteraad komt, net als in België overigens,
neer op het min of meer kiezen van de burgemeester door de raad. Dat is echter
niet onze keus. Wij vinden dat de bevolking moet kiezen.De heer De Cloe (PvdA):Akkoord, maar u spreekt over getob als het over de huidige situatie gaat.
Van dat getob kun je al veel wegnemen door die ongrijpbare bovenlokale elementen
weg te laten. In 25% van de gevallen is de minister in de afgelopen jaren
afgeweken van het advies van de vertrouwenscommissie. Door die bovenlokale
elementen weg te laten, kan mevrouw Scheltema minder tobberig zijn.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Wat u nu doet, is formeel de benoeming handhaven en in de praktijk een
verkiezing introduceren. Dat vind ik geen goede oplossing. Je moet echt voor
een verkiezing kiezen. Zolang je met verwijzing naar de Grondwet spreekt over
de benoeming van de burgemeester, kun je de minister een discretionaire bevoegdheid
niet ontzeggen. Zodra je voor een verkiezing kiest, moet je voor een daarbij
passende regeling zorgen. Je moet echter niet met een halfwassen oplossing
komen en iemand wel laten benoemen, maar daarvoor niet de nodige bevoegdheden
verschaffen.De heer De Cloe (PvdA):U wilt dus dat tobberige element erin laten. Daarmee doel ik op dat ongrijpbare
element. De minister kan namelijk afwijken van een advies. Dat ongrijpbare
element wilt u handhaven? Dat is de vraag die ik u stel.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Nee, ik wil zo snel mogelijk komen tot een rechtstreeks door de burgers
gekozen burgemeester. Hoe eerder dat mogelijk is hoe beter. Ik vind het echter
niet terecht als men het huidige benoemingssysteem handhaaft, maar tegelijk
doet alsof de burgemeester door een raad wordt gekozen. Dat kiezen door een
raad vind ik overigens ook geen goede oplossing. Ik vind dus dat dit niet
kan en dat je op die manier handelt in strijd met de Grondwet.Voorzitter! Ik hoop dat de minister met D66 van mening is dat het referendum
ergens over moet kunnen gaan en dat dat beslissend referendum behoorlijk wat
onderwerpen moeten kunnen betreffen.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Ik begrijp dat mevrouw Scheltema voor het experiment is dat
er nu gaat komen. Ik hoop dat zij er dan van uitgaat dat, ook al is dat niet
formeel geregeld, de minister van Binnenlandse Zaken de uitspraak van de bevolking
als bindend ervaart.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als ik niet dacht dat de minister van Binnenlandse Zaken dat zou doen,
dan hadden wij dat niet in het regeerakkoord opgenomen. Het is de wens van
D66 geweest om deze weg in te slaan met het referendum, althans een stapje
in de richting van een door de bevolking gekozen burgemeester te zetten. Als
er een goed raadplegend referendum is gehouden, dan zullen een redelijk denkende
raad en een redelijk denkende minister daarvan niet kunnen en willen afwijken.
Een formele binding is er echter nog niet, want er blijft een benoemingsrecht.
Er is wel een mate van zelfbinding bij alle referenda op dit moment, waar
men het ook over eens is.Voorzitter! Vernieuwingsambities zijn er ook ten aanzien van de Grondwet.
Ik noem het kiesstelsel en de Eerste Kamer. D66 gaat daarbij een discussie
over het huidige tweekamerstelsel niet uit de weg. Een accentuering van het
politieke primaat van de Tweede Kamer door een andere wijze van verkiezen
van de Eerste Kamer heeft onze steun. Terug naar 1983 is voor ons bespreekbaar.
Ook voelt mijn fractie ervoor om de huidige procedure van grondwetsherziening
in twee lezingen weer in discussie te brengen, zeker als de burgers zich rechtstreeks
via een referendum kunnen uitspreken. Graag verneem ik op dit punt de visie
van de minister.Mevrouw Wagenaar (PvdA):Voorzitter! Teruggaan naar de situatie van voor 1983 verbaast mij een
beetje. Dan heb je nog meer getrapte verkiezingen en is de samenstelling van
de Eerste Kamer nog minder een afspiegeling van wat op dat moment onder het
electoraat leeft. Wij weten allemaal dat het electoraat op dit moment steeds
grotere verschuivingen kent met steeds meer zwevende kiezers. Mevrouw Scheltema
wil in feite dat electoraat, dat steeds meer zweeft en wat mij betreft steeds
meer op een volwassen wijze zijn keuze maakt, minder serieus nemen en een
stapje inbouwen dat later doorwerkt in de Eerste Kamer. Is zij het niet met
mij eens dat dit een ontdemocratisering is?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Neen, de indirecte verkiezing blijft precies dezelfde. Voor 1983 werd
de ene helft na de ene drie jaar gekozen en de andere helft na de andere drie
jaar. Daarmee bereikte je dat er gedurende de zittingsperiode van de Tweede
Kamer geen tussentijdse indirecte peiling was via verkiezingen van de Eerste
Kamer, die dan met enig gezag zou kunnen zeggen: de politieke verhoudingen
in de Tweede Kamer zullen ons worst wezen; wij zijn later samengesteld en
dus zijn de politieke verhoudingen in de Eerste Kamer doorslaggevend. Dat
spanningsveld zie je op dit moment. Dat lijkt mij niet goed. Er is altijd
een communis opinio dat het politieke primaat in de Tweede Kamer thuishoort
en niet in de Eerste Kamer. Dit wordt tegengewerkt door de huidige wijze van
verkiezen van de Eerste Kamer. Dat is een punt van zorg. Tijdens de besprekingen
over het regeerakkoord is daarover van gedachten gewisseld. Ik meen dat het
goed is dat wij hier nadenken over de vraag hoe je het huidige effect kunt
tegengaan.Mevrouw Wagenaar (PvdA):Voorzitter! Ik wil mevrouw Scheltema erop wijzen dat in de allerlaatste
fase van de besprekingen over het regeerakkoord ook op dit punt afspraken
zijn gemaakt. Desalniettemin wil ik het debat graag met haar aangaan. Zij
wil dat het primaat van de politiek bij de Tweede Kamer ligt. Daarover zijn
wij het eens. Vervolgens kijk je naar de taak van de Eerste Kamer. Dat is
niet het primaat van de politiek. Daar wordt niet het felle debat gevoerd
zoals hier, maar er wordt meer op afstand naar dingen gekeken. Desalniettemin
is het een vertegenwoordigend orgaan. De PvdA blijft van mening – het
verbaast mij dat mevrouw Scheltema hier zo aan hecht – dat een democratisch
gekozen orgaan zoveel en zo vaak mogelijk een afspiegeling hoort te zijn van
datgene wat er onder het electoraat leeft.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Wij moeten de discussie maar voeren als er een concreet voorstel ligt.
Ik heb gezegd dat voor mij een situatie zoals voor 1983 bespreekbaar is. Mevrouw
Wagenaar vindt het eigenlijk best zoals het nu gaat; voor haar hoeft er niets
te veranderen. Als zij doorgaat op die weg, dan heeft zij een probleem, want
er is afgesproken dat er over veranderingen wordt nagedacht.Mevrouw Wagenaar (PvdA):Voorzitter! Mag ik constateren dat D66 op dit punt afstand neemt van datgene
wat in het regeerakkoord is afgesproken?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Juist niet, ik zeg dat wij de discussie over het behoud van het politieke
primaat van de Tweede Kamer aan zullen gaan. Daarbij zal een eventuele teruggang
naar een verkiezing van de Eerste Kamer als vóór 1983 voor ons
bespreekbaar zijn.Mevrouw Wagenaar (PvdA):U wilt nu een discussie aangaan – die ik overigens graag met u wil
voeren – maar die discussie hebben wij al gevoerd bij het vaststellen
van het regeerakkoord. Daar is uiteindelijk in terechtgekomen dat wij niet
teruggaan naar de situatie van vóór 1983. De situatie wordt
wel ter discussie gesteld, maar niet op de wijze waarop u het nu formuleert.
Neemt u daar dan afstand van?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik zou het prettig vinden als u leest wat er in het regeerakkoord staat.
Daar staat niet: wij mogen in ieder geval niet terug naar 1983. Het is opengelaten
wat er uiteindelijk zal gebeuren en hoe het eruit zal gaan zien. In het regeerakkoord
is alleen neergelegd dat er sprake is van een probleem en dat wij daarover
moeten spreken. Ik zeg hier namens de fractie van D66 dat wat ons betreft
bij die bespreking een teruggang naar de situatie van vóór 1983
niet onbespreekbaar is.Voorzitter! Dan kom ik bij de gemeenten en provincies. Ik ben blij dat
de begroting minder uniformiteit ademt. Er wordt onderzoek gedaan naar een
versterking van de rol van gemeenten bij doordecentralisatie van provinciale
taken en naar de mogelijkheid van tijdelijk rechtstreekse toekenning van bevoegdheden
van Rijk en provincies aan de grote steden. Eindelijk dan toch! Vier jaar
drammen mijnerzijds blijkt niet voor niets geweest.Een 'status aparte' voor gemeenten in zeer bijzondere omstandigheden is
iets wat in het land kennelijk aanspreekt, maar de minister minder. Het gaat
wat ons betreft niet om een status aparte als in koninkrijksverband, maar
om maatwerk om bijzondere bestuurlijke problemen als gevolg een bijzondere
schaal mogelijk te maken. Baarle-Nassau werkt bijvoorbeeld, dankzij ons amendement
bij de herindeling Brabant, met Baarle-Hertog aan een grensoverschrijdend
openbaar lichaam. Ik zou ook Zeeuws-Vlaanderen en Kerkrade kunnen noemen,
die daar ook om vragen. Dat soort maatwerk zou moeten worden gefacilieerd
en aangemoedigd. Ik vond het antwoord op de vragen van collega Hoekema en
mij over de Waddeneilanden enigszins teleurstellend. Ik zie overigens ook
niet dat aanwijzingen deze situatie kunnen verbeteren.Over de bestuurlijke organisatie het volgende. Deze topic van weleer is
totaal verschrompeld. Het wachten is op een herindelingsnotitie. Wanneer komt
die? Het gaat om het vinden van de juiste mix tussen de waarde van kleinschaligheid,
bestuur dicht bij de burgers enerzijds en de noodzaak van enige schaalvergroting
anderzijds. Dat laatste is voor ons geen doel in zich, maar slechts een middel
om ruimtelijke en bestuurlijke knelpunten aan te pakken. Ik verwijs naar de
motie-Remkes. Durft de minister al een oordeel aan over de jongste provincievoorstellen
rond Den Haag? Zijn die nog 'Remkesbestendig'?De heer Schutte (GPV):Toen de deal hier verleden jaar ter discussie stond, hadden mevrouw Scheltema
en haar fractie heel veel moeite met het feit dat daar niet tevens Twente
in was meegenomen. Dat moest ook een stadsprovincie worden.
Uiteindelijk heeft zij, mede door haar inzet, bereikt dat Zuidoost-Brabant
een stadsprovincie zou worden. Die is nu ook verdwenen. Hoe komt dat? Zij
heeft toch haar prioriteiten gesteld in het overleg over het regeerakkoord?
Dit was een heel zwaar punt voor D66.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het was voor de fractie van D66 inderdaad een uitermate zwaar punt. Wij
hebben altijd hard gevochten voor de stadsprovincie. Op dit punt hebben wij
tijdens de onderhandelingen bakzeil moeten halen. Het is gewoon niet anders.De heer Schutte (GPV):Een referendum met betrekking tot een burgemeester vond u belangrijker
om binnen te krijgen dan dit punt?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het is jammer dat u er niet bij bent geweest, want zo werkt het niet helemaal.
Het is een totaalpakket van geven en nemen. Op een gegeven moment is er de
balans uitgekomen die eruit is gekomen. Daarbij erken ik ruiterlijk dat het
ons pijn doet dat de stadsprovincie verloren is gegaan.Ik hoopte dat de stiefmoederlijke behandeling van de ZBO's in de vorige
kabinetsperiode tot het verleden zou behoren. Klaarblijkelijk krijgt het echter
toch weer een staartje. De kaderwet wordt nu in 1999 ingevoerd. Ik begrijp
niet waarom dat zo lang moet duren. Hoe frustrerend deze voorgeschiedenis
ook is, toch vind ik dat ook voor gemeentelijke verzelfstandigingen en privatiseringen
een kader moet worden ontwikkeld. Het baanbrekende en cum laude gehonoreerde
proefschrift van Sjoerd Zijlstra toont aan hoe problematisch de situatie in
gemeenten is. Op het gebied van verantwoordelijkheden, zeggenschap, aansprakelijkheid,
enzovoorts is onduidelijkheid troef. Van enige transparantie is verder geen
sprake, terwijl er veel geld in omgaat en in de Gemeentewet wordt bepaald
dat de publieke taak in beginsel publiek dient te worden georganiseerd. Kortom,
wij hebben het hier over een braakliggend terrein dat, naar het oordeel van
D66, bouwrijp moet worden gemaakt. Ik hoor hierover graag het oordeel van
de bewindslieden.De brandweer en de rampenbestrijding dreigen in de versukkeling te raken
nu de benodigde 145 mln. per jaar niet in de begroting 1999 is terug te vinden.
In de toelichting wordt het probleem onderkend. Tijdens de algemene beschouwingen
heeft mijn fractievoorzitter daarvoor al aandacht gevraagd. Ik zeg daarbij
tegen de heer Te Veldhuis dat mijn fractievoorzitter dat daar als enige heeft
gedaan. De staatssecretaris zou voor dit jaar uit de plooien van de begroting
het nodige geld tevoorschijn schrapen. Vanaf volgend jaar zou in een toereikend
structureel bedrag worden voorzien. De brief van 1 oktober stelt ons teleur.
Het schraapsel is miezerig. In totaal komt er 27 mln. beschikbaar. Wellicht
levert daarnaast een versobering van rijksinvesteringen in de rampenbestrijdingsorganisatie
nog iets op, maar dat is het dan. Gezien de vele noodsignalen die wij ontvingen,
lijkt het een druppel op de gloeiende plaat. Wij achten dat niet verantwoord.
Ook wij vinden dat het probleem moet worden opgelost.Als er een brand of een ramp is, moet op bestrijding kunnen worden gerekend.
D66 beschouwt dat als een kerntaak van de overheid. De vele gemotiveerde vrijwilligers
verdienen de steun van de overheid, niet alleen met woorden maar ook met middelen.
Voor niets gaat de zon op. Daarom krijgen wij graag een duidelijk inzicht
in de consequenties van het huidige financiële beeld voor de brandweer
en de rampenbestrijding. Wat wordt naar de toekomst geschoven? Op welke gemeentelijke
bijdrage wordt gerekend? Is dit jaar echt 145 mln. nodig voor de verwezenlijking
van de voornemens waarover allang overeenstemming bestaat, of ontwikkelen
de kosten zich over een langere periode? Aan de hand van het antwoord zullen
wij bezien wat ons verder te doen staat. Er moet echter wel iets gebeuren.Het verlangen naar integratie van brandweer- en politieregio's begrijp
ik. Kost dit echter niet weer extra geld en vergt dit niet wederom een reorganisatie
terwijl de inkt van vorige nauwelijks droog is? Over de politie is trouwens
het laatste woord nog niet gezegd. Is die integratie werkelijk nodig op dit
moment?In het regeerakkoord is een structurele groei van het Gemeentefonds voorzien.
In noem het accres van 1476,6 mln. en een reële groei van gemiddeld 1,8%
per jaar, naast de beleidsintensiveringen van nog eens 350 mln. Het perspectief
is dus evident beter dan de afgelopen periode. Ondanks de kritiek van de VNG
is de sfeer in gemeenteland, gelet op het regeerakkoord, ook beter dan ooit.
Laten Rijk en gemeenten de handen nu ineenslaan. Via een offensief akkoord
moeten taken worden aangepakt in plaats van elkaar te verketteren. Er mag
echter geen sfeer van burgerlijke ongehoorzaamheid ontstaan door financiële
nood. Als de situatie echt dreigend is, moet er uiteraard een oplossing gevonden
worden.Voorzitter! Tot slot ga ik kort in op drie punten. Wat de juridisering
betreft, is het wachten op de toegezegde nota. Graag krijg ik alvast iets
meer inzicht in de opdracht die het kabinet de onderzoekers meegeeft. Op een
wirwar van informele geschilbeslechtingsmogelijkheden zit in ieder geval de
fractie van D66 niet te wachten. Transparantie is ook hier van belang.Onze indruk is dat BZK aardig op schema ligt ten aanzien van het millenniumprobleem.
Dat kan helaas niet van alle departementen worden gezegd. Dat is natuurlijk
de verantwoordelijkheid van die departementen en hun bewindslieden, maar ik
vraag de coördinerend minister er krachtig op toe te zien dat de systemen
tijdig worden getoetst. Ook de Antillen en Aruba worstelen met het millenniumprobleem.
Worden zij door Nederland bijgestaan op dit punt?Voorzitter! In dit Friese jubeljaar past blijdschap over de adequate doorvertaling
van twee wetten uit de vorige periode, over de Friese taal in rechtspraak
en bestuur en de bestuursafspraken tussen provincie en Rijk. Taalontwikkeling
kent echter ook haar grenzen. Het is maar goed dat in Lemsterland het Duits
niet wordt ingevoerd als gemeenteraadstaal. En hoe staat het met de beleidsafspraak
Nedersaksisch?Voorzitter! In deze dagen van erg veel omkijken naar het verleden is het
een verademing om even wat meer toekomstgericht bezig te kunnen zijn.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ik wil graag de bewindslieden van BZK een hartelijk
welkom toeroepen. Zij zijn in de pers al aangeduid als supertrio. Ze
zullen het mij niet euvel duiden dat ik mij voorlopig niet aan dat soort kwalificaties
waag. Wij wachten eerst op hun daden en zullen die met belangstelling volgen.Voorzitter! De begrotingstoelichting begint met 'naar een waardevol en
vernieuwend publiek domein'. Bij de algemene beschouwingen heeft onze fractie
veel aandacht gevraagd voor een publiek domein dat vooral 'waarden-vol' moet
zijn. Daarbij heeft de overheid niet slechts verantwoordelijkheid voor het
aangeven van waarden en 'het aandragen van oriëntaties', maar ook voor
het opleggen of handhaven van concrete normen. Ik hoop dat de minister dat
met mij eens is en dat daar daadwerkelijk ernst mee gemaakt wordt. Bij dat
publiek domein hoort ook de veiligheid een uiterst belangrijke plaats in te
nemen. Volgens ons is dat een kerntaak van de overheid. Op dat punt heeft
de minister in zijn toezeggingen positieve verwachtingen gewekt. Wij komen
daar op een ander moment graag op terug.Voorzitter! Ik wil het vooral hebben over een aantal aspecten van de bestuurlijke
organisatie. Een sterke gemeentelijke bestuurslaag geldt voor onze fractie
als waarborg voor het hele bestuurlijke gebouw. Mijn fractie heeft op dit
punt zorgen in het licht van de beleidsvoornemens van het nieuwe kabinet.
Ik heb straks bij interruptie al gevraagd: waar blijft de gemeentelijke autonomie?
Die zou wel eens fors onder druk kunnen komen te staan.Ik noem een aantal punten. Het bestuursakkoord nieuwe stijl moet offensief
zijn. Maar als de regering de eigen verantwoordelijkheid van provincies en
gemeenten in wil gaan vullen met de eigen wensen, schieten wij duidelijk te
ver door. Is dat niet een vorm van centralisatie? Om een ander punt te noemen:
het woord 'decentralisatie' valt wel in de stukken, maar lijkt te worden gesmoord
in mooie termen als partnerschap, overleg, regie etc. Vervaagt daarmee het
noodzakelijk onderscheid tussen de verschillende bestuurslagen? En zo ja,
betekent dat in de kern ook niet een aantasting van de fundamenten van de
gedecentraliseerde eenheidsstaat? Die is immers opgebouwd vanuit het grondvlak
van de zelfstandige gemeenten. Waar blijven de eigen provinciale en lokale
taken? Het vorige kabinet is begonnen met een operatie herijking taken. Ik
hoor daar niets meer van. Om nog een ander punt te noemen: staat ook de gemeentelijke
herindeling in het huidige beleid niet in dienst van een zo efficiënt
mogelijke uitvoering van rijksbeleid en worden de gemeenten daarmee niet een
soort verlengd centraal bestuur? En vergroeit het lokaal bestuur door de grootschalige
herindeling zo niet tot regionaal bestuur? Dit zijn enkele kritische kanttekeningen
waarover ik graag een uitgebreide beschouwing van de minister van Binnenlandse
Zaken hoor. Wij maken ons op dat punt terecht zorgen.Voorzitter! Er is ook meer duidelijkheid gewenst op het punt van de versterking
van de regionale regie, waarvoor de 'integrerende en arbitrerende rol' van
de provincies moet worden versterkt. Wij vinden dat prima. Wij pleiten allang
voor eerherstel van de provincie. Wij wachten daar al veel te lang op. Overigens
denk ik, het provinciaal bestuur van binnenuit een beetje kennende, dat eerder
een cultuuromslag nodig is – deze is overigens al gaande – dan
dat nieuwe wettelijke instrumenten moeten worden toegedeeld. Deze zijn er
al, maar zij zijn tot nu toe veel te weinig gehanteerd.Voorzitter! Over het dualisme is het een en ander gezegd, ook bij interruptie.
Onze fractie heeft geen behoefte aan nog meer adviezen over staatkundige vernieuwingen,
die overigens grotendeels altijd weer oude koeien blijken te zijn. Maar als
de regering dan toch een commissie instelt, is het wel heel vreemd dat intussen
al verder wordt gegaan met wetgeving inzake de invloed van de bevolking op
de benoeming van de burgemeester en de mogelijkheid van benoeming van een
wethouder van buiten de raad. Daarvoor moet het advies worden afgewacht.Wat mij in bijzondere mate verbaast, is dat aan de staatscommissie niet
meer de 'of-vraag' van het dualisme wordt voorgelegd, maar alleen de 'hoe-vraag'.
Er zal toch eerst diepgaand over gediscussieerd moeten worden voordat de daaruit
voortvloeiende vragen, problemen en oplossingsrichtingen beoordeeld kunnen
worden. Graag een duidelijke verklaring op dit punt.Voorzitter! Dit kabinet moet ook op het gebied van de bestuurlijke organisatie
verder met de erfenis van Paars I. De stadsprovincies zijn van de kaart. Wat
dat betreft zijn wij in elk geval een stuk verder, maar helaas moest daaraan
heel wat tijd en energie worden verspild. De SGP-fractie hoopte dat de regering
ook terug zou komen op de grootschalige aanpak van de gemeentelijke herindelingen.
Helaas is dat tot nu toe niet gebeurd. De minister van Binnenlandse Zaken
heeft zelfs forse nieuwe voornemens op dat punt geuit. Wij hebben daar grote
moeite mee.Er is altijd gesteld dat herindelingen moeten gelden voor zo'n 25 jaar.
In de stukken staat dat gekeken wordt naar gebieden die 'de laatste jaren'
geen herindeling hebben meegemaakt. Wat moet ik daaronder verstaan? Is het
adagium dat de bestuurlijke organisatie voor zeker 25 jaar vastligt, ineens
van tafel?Voorzitter! De herindeling functioneert nu in feite als een soort panacee
voor de problematiek van de bestuurlijke organisatie, waarmee wij al decennialang
tobben. Mijn fractie vindt dat buitengewoon teleurstellend. De gemeenten mogen
niet de dupe worden van het op andere terreinen falen van een behoorlijke
aanpak van de bovenlokale problemen.Is de minister bereid om de, zij het wat moeizaam gedane, toezegging van
de minister-president bij de algemene politieke beschouwingen uit te voeren,
dat bij de in voorbereiding zijnde notitie over de herindeling ook begrippen
zoals 'lokale gemeenschap' en 'identiteit' en het verkennen van alternatieven
voor herindeling worden betrokken? Ik neem aan dat die toezegging loyaal wordt
nagekomen.Ik heb in de memorie van toelichting de waarschuwing gelezen van bewindslieden
voor verlies aan betrokkenheid. Dat is heel goed, maar waarmee zijn wij bezig
bij grootschalige herindelingen? Wordt ook dat aspect betrokken in de notitie?
Wanneer verschijnt zij overigens? Ik vind het merkwaardig dat ondanks de aangekondigde
evaluatienotitie en beleidsnotitie, de karavaan rustig voorttrekt. Wij vinden:
eerst beleid en dan uitvoering. Is de minister bereid toe te zeggen dat eerst
over de notitie gediscussieerd wordt en er dan pas wordt voortgegaan met de
voorbereiding van herindelingsvoorstellen?Indiening voor 1 januari van het komend jaar is eigenlijk niet meer mogelijk. Een reeks voorstellen moet nog ter advisering aan de Raad
van State worden gezonden; deze kunnen niet ordentelijk voor 1 januari a.s.
worden ingediend. Mijn fractie wil zich bij dit soort zaken, die grote zorgvuldigheid
eisen, niet onder tijdsdruk laten zetten. Dat mag niet gebeuren.Zorgvuldigheid is ook vereist in de grenscorrectieprocedure rond Den Haag,
waarover onlangs met de minister is gesproken. Voortvarendheid is prima, maar
dan wel graag zorgvuldige procedures en ruimte voor inspraak. Dat lijkt in
de procedure van Zuid-Holland wel erg ver achter de horizon.Voorzitter! Mijn fractie heeft grote zorgen over de financiën van
de gemeenten. U zult mij niet euvel duiden dat ik hier verder niet op inga,
want daarop komen wij op een ander moment zeker nog terug.Ik ga nog in op de rampenbestrijding. De brandweer schreeuwt terecht moord
en brand, misschien meer brand dan moord, maar er is terecht grote commotie.
Erkend gegeven is dat voor het project Versterking brandweer minstens 110
mln. nodig is en 35 mln. voor het project Geneeskundige hulpverlening bij
rampen. Het is een ernstige misser dat dit gat in de begroting blijft. Er
is nu een bedrag van 11 mln. toegezegd, maar dat is nog geen 145 mln. Bovendien
lijkt het grotendeels om een sigaar uit eigen doos te gaan, want in de stukken
staat ten aanzien van het eventueel nog extra vrij te maken bedrag: 'Voorts
beraad ik mij nog op de mogelijkheid van het structureel versoberen van rijksinvesteringen
in de rampenbestrijdingsorganisatie'. Dan wordt het alleen nog maar erger.
Dit project moet voortgang krijgen en het geld hoort daar gewoon bij.Voorzitter Ik heb over het publiek domein gesproken. Ik verwijs kortheidshalve
naar een motie van mijn fractievoorzitter, de heer Van der Vlies, bij de vorige
algemene politieke beschouwingen, waarin de regering werd uitgenodigd zich
fundamenteel te bezinnen op de aard en de begrenzing van de overheidstaak
en het publiek domein. De resultaten daarvan zijn er nog steeds niet. Mag
ik aannemen dat die notitie snel verschijnt, zodat wij daarover een fundamentele
discussie kunnen voeren?Ik maak nog een opmerking over de zinsnede waarin wordt aangegeven dat
er, gezien de veranderende maatschappij, behoefte is aan een levende Grondwet.
Ik vraag, met het oog op diezelfde samenleving in beweging, juist ook aandacht
voor het belang van een vast staatsrechtelijk fundament. Daarvoor hebben wij
juist de Grondwet, niet alleen als instrument, maar ook als waarborg. Ik vraag
bijzondere aandacht voor dat aspect.Voorzitter! Het personeelsbeleid zal ik nu maar even laten rusten. Anderen
hebben daar al over gesproken. Ik eindig met een opmerking over de Kieswet.
Wij wachten met belangstelling de diverse toegezegde evaluaties af, maar ik
wijs vast op één punt dat ons vrij zwaar ligt: de ondersteuningsverklaring.
Kleine partijen, die niet in elk gebied even sterk zijn vertegenwoordigd,
hebben groot belang bij beperking van de nu geldende voorschriften. Uit de
verkiezingen is wel gebleken hoe moeilijk het is om dit over het gehele land
verspreid, op tijd en op de goede wijze te realiseren. Indien uit de evaluatie
blijkt dat de huidige zware eisen niet echt noodzakelijk en doelmatig zijn,
vooral niet voor de reeds vertegenwoordigde partijen – deze werden vroeger
van dit soort extra voorschriften uitgezonderd – dan vindt mijn fractie
dat deze zo snel mogelijk moeten worden teruggedraaid.Voorzitter! Ik vrees dat mijn tijd goeddeels voorbij is. Ik zou nog vele
zaken aan de orde willen stellen, maar ik neem aan dat dit op andere momenten
ook zal kunnen. De bewindspersonen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
hebben een speciale verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van de
samenleving en in het bijzonder van de overheid. Ik hoop van harte dat deze
bewindslieden hun optreden ook daadwerkelijk zullen zien in het licht van
de verantwoordelijkheid van de overheid als Gods dienares, waarmee hun optreden
juist ook ten goede komt van de burger. Ik bid de bewindslieden daarbij namens
mijn fractie van harte sterkte en Gods zegen toe.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! De bewindslieden van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
hebben met de begroting 1999 hun visitekaartje gepresenteerd. Zo kwam het
ook op collega De Cloe over. Natuurlijk, er zal veel erfgoed van hun voorgangers
tussen zitten, maar toonzetting en inkleuring van de stukken dragen hun stempel.
Namens de fracties van GPV en RPF wil ik daar eerst iets over opmerken.Het is aan de memorie van toelichting te merken dat wij nu twee ministers
op het departement hebben, waarvan één voorlopig nog zonder
portefeuille, maar wel met eigen geld. Met die keuze stem ik in, maar de wijze
waarop in de toelichting victorie wordt gekraaid, vind ik ronduit irritant.
Jarenlang zouden vitale stedelijke functies zijn veronachtzaamd, maar sinds
het aantreden van het eerste kabinet-Kok is er weer sprake van visie en durf,
is er hoop en veerkracht, en zijn er verwachtingen. Nu behoef ik geen vorige
kabinetten te verdedigen, maar de sociale vernieuwing is niet door Paars uitgevonden.
Zij legde wel een basis voor het latere grotestedenbeleid. En als de bewindslieden
schrijven dat nu het moment is aangebroken dat bewoners en bestuurders weer
trots zijn op hun stad, dan vraag ik hun of dat dan ook geldt voor al die
bewoners die dagelijks nog te lijden hebben van drugsoverlast, zinloos geweld
en prostitutie. Blijkt die trots soms ook uit de opkomstcijfers bij verkiezingen
in veel steden? Of, om nog iets anders te noemen, heeft Paars niet volkomen
gefaald waar het ging om de oplossing van de bestuurlijke problemen van de
stedelijke agglomeraties?Er is nog iets wat opvalt in de toelichting. Als een rode draad tekenen
zich daarin de contouren af van een bestuurlijk poldermodel. Het gaat om partnerschap,
om overleg en samenwerking, om communicatie met andere overheden en met burgers,
ja, om 'contracten met de samenleving'. Een nobel streven, maar dat vereist
dan wel een open houding, ook van de zijde van de regering. De voorwaarden
van zo'n contract kunnen niet eenzijdig door de rijksoverheid worden vastgesteld.
Toch lijkt dit in het regeerakkoord en in de ontwerpbegroting soms wel te
gebeuren. Neem de post van 500 mln. korting op het budget van de bijstand.
Daarover zal toch nog wel onderhandeld moeten worden. Kloppen de veronderstellingen
van de regering dat door de verschuiving van financiële
verantwoordelijkheid naar gemeenten een bedrag in deze orde van grootte valt
te verdienen? En hoe verhoudt dit voornemen zich tot het andere plan, namelijk
om de vaststelling van het recht op bijstand op te dragen aan de Centra voor
werk en inkomen? Een ander voorbeeld betreft de arbeidsvoorwaarden bij de
overheid. Wijzigingen in het functioneel leeftijdsontslag en in de ziektekostenvoorzieningen
moeten 400 mln. opleveren. Maar hiervoor geldt wel het overeenstemmingsvereiste.
En is bij de instelling van de desbetreffende werkgroepen niet de afspraak
gemaakt dat eventuele baten ten goede zouden komen aan het budget voor arbeidsvoorwaarden?Dat brengt mij op een andere vraag. Hoe betrouwbaar is de rijksoverheid
als contractpartner? Wie een contract met de samenleving sluit, bindt zich
ook voor het moment waarop het niet zo gelegen komt. Er zijn dan twee mogelijkheden:
óf het Rijk bindt zich aan de inhoud van de overeenkomst en kan dan
later geen beroep doen op onvoorziene problemen, óf het Rijk gaat niet
verder dan een inspanningsverplichting op zich te nemen. In dat laatste geval
zullen de partners niet zo happig zijn op het sluiten van zo'n contract. Welk
contract met de samenleving staat de regering voor?De laatste tijd worden wij regelmatig geconfronteerd met falende delen
van de overheidsorganisatie. Rapporten laten het onverbloemd zien. Ik duid
ze slechts aan: de krijgsmacht, de CRI, Schip- hol, de Bijlmer, kinderporno.
Bij alle onderlinge verschillen hebben zij gemeen dat het schort aan adequate
en tijdige informatie van de politiek verantwoordelijke instanties. Dat brengt
mij tot de vraag of onze overheidsorganisatie in al haar delen nog wel voldoet
aan de hoge, kwalitatieve eisen die eraan moeten worden gesteld. Ongetwijfeld
is dat in veel gevallen zo, maar ook rapporten van de Algemene Reken- kamer
bevestigen nog te vaak dat er zaken zijn misgegaan. Ik zeg dit niet om verwijten
te richten aan het ambtelijk apparaat, maar wel om de vraag te stellen hoe
de voorgenomen, zogenaamde doelmatigheidsmaatregelen die voor een groot deel
neerkomen op een reductie van het personeelsbudget zich verhouden tot het
doel van een kwalitatief hoogwaardige organisatie. Zal hierover open en reëel
overleg worden gevoerd, dus zonder budgettaire eisen vooraf?Voorzitter! De viering van 150 jaar Grondwet bepaalde ons weer bij de
waarde van onze constitutie. Het is de taak van het ministerie van Binnenlandse
Zaken als hoeder van de Grondwet erop toe te zien dat de Grondwet een levend
bezit kan blijven. Daarom is het terecht dat nagegaan wordt of de Grondwet
aandacht dient te schenken aan de gevolgen van de Europese Unie voor onze
nationale rechtsorde. Mijn fractie deed dit overigens met anderen al eerder
toen collega Van Middelkoop voorstelde de Nederlandse taal een plaats in de
Grondwet te geven. Dat vond een meerderheid toen niet nodig. Of dat na de
ommezwaai van D66 in het verkiezingsprogramma nog zo is, moet de toekomst
leren. In ieder geval vind ik het Europese thema bezien vanuit de betekenis
van de nationale rechtsorde de moeite waard. Dat behoeft niet altijd in het
kader van een grondwetsherziening te gebeuren. Te denken valt aan het recente
rapport van de Raad voor het openbaar bestuur over Europa. Ik nodig de regering
uit daarop zo concreet mogelijk te reageren.Verder is het zaak verzet aan te tekenen tegen de plannen van het Europees
Parlement voor uniformering van de kiesprocedures. Het kiesrecht behoort nationaal
recht te zijn en te blijven, ongeacht of het gaat om de samenstelling van
het Europees Parlement of van provinciale staten.Op het punt van de bestuurlijke organisatie was het eerste kabinet-Kok
vooral het kabinet van de nieuwe mislukkingen. Wat nog aan vernieuwing restte,
is in het regeerakkoord ongedaan gemaakt. Wil minister Peper eens aangeven
wat zijns inziens uiteindelijk de nekslag heeft betekend voor de stadsprovincie
Rotterdam? Waarom zal functionele samenwerking in de regio's Rotterdam en
Amsterdam nu wel kunnen slagen en in het verleden niet? Het herindelingsbeleid
lijkt vrijwel ongewijzigd te worden voortgezet. Wat provincies hebben voorbereid,
wordt in principe overgenomen. Maar de meeste provinciale voorstellen moesten
wel fungeren als een al dan niet gewild alternatief voor vorming van een stadsprovincie.
Het verdwijnen van de stadsprovincie plaatst toch ook dat alternatief in een
wat ander licht. Zou bijvoorbeeld de gedachte van een Twentestad ooit voorgesteld
zijn, als de provincie Overijssel niet bedreigd werd door een splitsing? Ook
overigens verdient dit voorstel mijns inziens fundamentele heroverweging.
De Twentesteden moeten vooral goed samenwerken. De hoofdstad van Overijssel
behoeft niet overschaduwd te worden door een kunstmatige grote stad in het
oosten. Overigens moeten wij ons realiseren dat de schaalproblemen van stad
en platteland in Overijssel van een andere orde zijn dan in de Randstad.De plannen met betrekking tot de politie houden kenmerken van een zekere
tweeslachtigheid. Zolang er twee departementen bij betrokken zijn, zal dat
wel onvermijdelijk zijn. In ieder geval zal de minister van Justitie over
voldoende adequate instrumenten en bevoegdheden moeten beschikken om zijn
verantwoordelijkheid voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
waar te kunnen maken. Of dit het geval is, zal pas bij de behandeling van
de wetsvoorstellen definitief kunnen blijken. Wat niet kan, is dat feitelijk
vooruitgelopen wordt op beslissingen terzake van de wetgever. Nederland wordt
niet bij regeerakkoord maar bij wet geregeerd. Dat geldt ook voor het Korps
landelijke politiediensten.De democratische inbedding van de regiopolitie kan verbeterd worden. Het
idee om daarvoor een commissie van raadsleden te vormen, kan beter maar meteen
in de prullenmand verdwijnen. De lokale democratie krijgt vorm in de gemeenteraad,
niet in een paar geselecteerde leden daarvan.Voorzitter! Ik sluit af met een thema dat staatssecretaris De Vries voor
het hele koninkrijk behartigt, namelijk de brandweer en de rampenbestrijding.
Kennelijk betreft dit een vergeten post in het regeerakkoord. De staatssecretaris
heeft een poging gedaan om de schade te beperken. Maar in het licht van de
145 mln. die volgens het Cebeon-rapport nodig zijn, is het een druppel op
een gloeiende plaat. Dit kan dus niet het laatste woord zijn. In het kader
van het door de regering voorgestane partnerschap dient overleg te worden
gevoerd over verdergaande maatregelen om de mensen die moeten zorgen voor
 onze veiligheid niet de dupe te laten worden van een onachtzaamheid
in het regeerakkoord.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wij zullen morgenmiddag verdergaan met de behandeling van de begroting
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.De vergadering wordt van 15.07 uur tot 15.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-551-561.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl