Debat over een generaal pardon voor een nader omschreven groep asielzoekers
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1509-1532

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 21, pagina 1509-1532

30-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Beëdiging overige ledenPagina 1501-1502
Regeling van werkzaamheden (30 november 2006)Pagina 1502-1504
Beëdiging tijdelijke voorzitterPagina 1501-1501
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de ontwerpprofielschets nieuwe voorzitter, te weten: - de motie-Pechtold over de toevoeging van het criterium vernieuwingsgezindheid (30849, nr. 2); - de motie-Pechtold over de toevoeging van het criterium 'de Kamervoorzitter bevordert een dualistische houding van de Kamer tegenover het kabinet' (30849, nr. 3)Pagina 1532-1532
Behandeling van de ontwerpprofielschets nieuwe Voorzitter (30849, nr. 1)Pagina 1504-1509
Stemming over een motie, ingediend in het debat over een generaal pardon voor een nader omschreven groep asielzoekers te weten: de motie-Bos c.s. over een pardonregeling voor asielzoekers die hun eerste aanvraag voor 1 april 2001 indienden en Nederland niet hebben verlaten (19637, nr. 1106)Pagina 1532-1533
Presentie en opening (donderdag 30 november 2006)Pagina 1501-1501
Debat over een generaal pardon voor een nader omschreven groep asielzoekersPagina 1509-1532

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 173 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over een generaal pardon
voor een nader omschreven groep asielzoekers.De voorzitter:Zoals reeds is afgesproken, geldt er per fractie een spreektijd van maximaal
vier minuten.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. De Partij van de Arbeid steunt een streng asielbeleid. Sterker
nog, de wet die aan het asielbeleid ten grondslag ligt, is een wet die mede
onder verantwoordelijkheid van de Partij van de Arbeid tot stand is gekomen.
Juist omdat het asielbeleid streng moet zijn, is het ook belangrijk dat wij
te allen tijde in de gaten houden dat het uiteindelijk om mensen gaat en niet
om dossiers, om aantallen, om cijfers of om gevallen. De vraag of dit wel
het moment is om een generaal pardon af te kondigen voor iedereen die onder
de oude Vreemdelingenwet in Nederland asiel heeft aangevraagd, uitgeprocedeerd
is en inmiddels nog in Nederland verblijft, heeft juist in de afgelopen verkiezingsstrijd
een prominente rol gespeeld. De kiezer heeft inmiddels gesproken. Er zijn
nieuwe verhoudingen ontstaan in het parlement. Het is ook daarom een geschikt
tijdstip om die vraag nogmaals in het parlement aan eenieder voor te leggen.
Het debat dat wij daarover met elkaar voeren, kent voor velen bekende elementen,
in de zin dat de argumenten over en weer al vele malen zijn gewisseld. Ik
zal dan ook slechts heel kort en summier stilstaan bij de argumenten die wat
ons betreft leidend zijn bij onze overtuiging dat het nu inderdaad het moment
is om tot een generaal-pardonregeling te komen. Het eerste argument is dat er goede redenen zijn om nu definitief schoon
schip te maken met de problematiek uit het verleden. Onder de oude Vreemdelingenwet
waren er grote aantallen asielzoekers die asiel aanvroegen in Nederland. Er
was sprake van eindeloos lange procedures. Ook volgens ministers zelf, in
ieder geval de ambtsvoorganger van minister Verdonk, was de lengte van die
procedures ook ten dele veroorzaakt door inactiviteit van de overheid, waarmee
de overheid dus zelf ook verantwoordelijkheid droeg voor, zo niet schuld had
aan het feit dat mensen onnodig lang in Nederland verbleven. Wij zijn nu in
staat om daar met elkaar een streep onder te trekken.Een tweede reden waarom het goed is om ons nu uit te spreken voor een
generaal pardon, is dat er een groot maatschappelijk draagvlak is in Nederland
om zulks te regelen. Dat is gebleken tijdens de verkiezingsstrijd, uit het
werk van Vluchtelingenwerk Nederland, uit films zoals de 26.000 gezichten
en uit de posteractie over het pardon zoals die de laatste maanden is gevoerd,
Kortom, eigenlijk door alle partijen in Nederland heen is er een groot draagvlak
om dat generaal pardon nu te regelen.Een derde reden om daartoe nu over te gaan, is dat dit draagvlak niet
slechts aanwezig is bij de Nederlandse bevolking en bij burgers in alle uithoeken
in Nederland, vertegenwoordigd door alle partijen in dit parlement, maar dat
dit ook in heel grote mate aanwezig is bij de gemeenten in Nederland als uitvoerders
van in ieder geval onderdelen van het asiel- en uitzettingsbeleid. Zij zijn
immers degenen die worden geconfronteerd met een falend uitzettingsbeleid.
Zij zijn ook degenen die geconfronteerd worden met burgers die in opstand
komen tegen een uitzettingsbeleid dat op tal van momenten de menselijke maat
geheel uit het oog lijkt te hebben verloren.Een vierde reden om ons thans uit te spreken voor de noodzaak van een
generaal pardon is gelegen in de internationale kritiek die Nederland ten
deel is gevallen op de manier waarop het met terugkeerbeleid van uitgeprocedeerde
asielzoekers omgaat. Ik denk dan met name aan het onderzoek dat de parlementaire
assemblee van de Raad van Europa heeft gedaan en het kritische rapport dat
naar aanleiding daarvan opgesteld werd over de manier waarop wij in Nederland
met deze zaken omgaan.Het vijfde argument om ons uit te spreken voor een generaal pardon is
gelegen in het feit dat het hier om mensen gaat die veelal in buitengewoon
schrijnende omstandigheden verwikkeld zijn dan wel daarin verwikkeld dreigen
te raken. Dat heeft niet alleen te maken met de duur van het verblijf in Nederland
maar vooral ook met de onzekerheid waaraan zij al heel lang blootstaan en
met het feit dat velen van hen prima ingeburgerd zijn in Nederland, dat hun
kinderen hier geboren en opgegroeid zijn en geen enkele binding hebben met
het land waar zij naar terug zouden moeten keren, dat hier de vriendschappen
gesloten zijn, dat hier de relaties tot stand gekomen zijn. Uit een oogpunt
van menselijkheid is het belangrijk om dat op waarde te schatten. Met dat
in gedachten willen wij het generaal pardon regelen.Aangezien deze argumenten al vele malen hier aan de orde zijn gekomen,
zet ik de ongebruikelijke stap om reeds in eerste termijn een motie in te
dienen. Hierin worden conclusies getrokken op basis van de argumenten die
ik zojuist heb genoemd.De heer Van de Camp (CDA):Voordat de heer Bos tot deze ongebruikelijke, maar begrijpelijke stap
overgaat, wil ik hem een paar vragen stellen. Voor wie moet dat generaal pardon
gelden?De heer Bos (PvdA):Het lijkt mij beter om eerst de motie in te dienen, want dan weet u precies
welke uitspraak wij de Kamer voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er nog altijd veel asielzoekers in ons land wonen die
al onder de oude Vreemdelingenwet een eerste aanvraag indienden;overwegende dat velen van hen in ons land zijn ingeburgerd en een gezin
hebben met kinderen die hier zijn geboren en opgegroeid;van mening dat aan de slepende onzekerheid voor deze groep en de schrijnende
omstandigheden waarin zij verkeren een einde moet komen;spreekt als haar mening uit dat er op zo kort mogelijke termijn een pardonregeling
moet komen voor alle asielzoekers, behoudens oorlogsmisdadigers en veroordeelden
wegens ernstige delicten, die hun eerste aanvraag voor 1 april 2001 indienden
en Nederland niet hebben verlaten;verzoekt de regering, in afwachting van de definitieve behandeling van
deze pardonregeling door de nieuwe Tweede Kamer, ten aanzien van deze groep
geen onomkeerbare beslissingen en stappen te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos, De Wit, Halsema, Rouvoet,
Pechtold en Thieme.Zij krijgt nr. 1106(19637).De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Het lijkt mij verstandig dat ik mijn eerste vraag herhaal.
Voor wie moet dat generaal pardon gelden?De heer Bos (PvdA):In motie is die groep als volgt omschreven: "alle asielzoekers, behoudens
oorlogsmisdadigers en veroordeelden wegens ernstige delicten, die hun eerste
aanvraag voor 1 april 2001 indienden en Nederland niet hebben verlaten".De heer Van de Camp (CDA):Dat betekent dat degenen die na 1 april 2001 een herhalingsverzoek
hebben ingediend daar niet onder vallen.De heer Bos (PvdA):Het gaat om de eerste aanvraag voor 1 april 2001.De heer Van de Camp (CDA):Dat is duidelijk. U hebt het over degenen die Nederland niet hebben verlaten.
Hoe weten wij dat?De heer Bos (PvdA):Van een deel van de betrokkenen weten wij dat, namelijk van degenen die
nog in procedure zijn. Van die mensen is de verblijfplaats bekend. Van anderen
weten wij dat niet. Het lijkt mij verstandig dat het kabinet, zo gauw de Kamer
zich hierover heeft uitgesproken, meteen het initiatief neemt om een sluitende
registratie op te zetten.De heer Van de Camp (CDA):Dat is onmogelijk, maar dat ter zijde. De mensen die met hulp van de overheid
zijn vertrokken, vallen niet onder de motie. Van degenen die met onbekende
bestemming zijn vertrokken, verblijft een deel nog in Nederland, maar een
ander deel niet. Die laatste groep komt bij wijze van spreken morgenochtend
terug. Vallen deze mensen ook onder de motie?De heer Bos (PvdA):Dit argument is al vele malen gebruikt. Ik reageer daarop met het argument
dat al vele malen in repliek daarop naar voren is gebracht. U hebt het eigenlijk
over de aanzuigende werking.De heer Van de Camp (CDA):Dat zou mijn volgende vraag zijn. U bent iets te snel. Wij moeten het
schil voor schil afpellen. Ik heb het over de mensen die met onbekende bestemming
zijn vertrokken. Een deel daarvan is nog in Nederland en een deel is naar
het buitenland gegaan. Die laatste groep komt morgenochtend terug.De heer Bos (PvdA):Ik heb al gezegd dat het mij verstandig lijkt dat het kabinet meteen na
deze Kameruitspraak initiatieven neemt voor een goede registratie van deze
mensen.De heer Van de Camp (CDA):Hoe kunnen wij mensen registreren die wij niet kennen?De heer Bos (PvdA):Dat wil ik juist aan het kabinet vragen. Wij weten wel of mensen in Nederland
zijn of niet. Als wij er morgen mee beginnen, is het duidelijk dat degenen
die veel later komen, geen beroep meer op deze regeling kunnen doen.De heer Van de Camp (PvdA):Mijnheer Bos, wat u doet, is onverantwoord. De discussie over het generaal
pardon wordt juist door dit soort praktische vragen beïnvloed. Om het
heel oneerbiedig te zeggen, gaat het om de vraag of een mob'er nog in Nederland
is of in het buitenland. Is het laatste het geval, dan is de vraag wanneer
die mob'er terugkomt. Als u het kabinet vraagt om een registratiesysteem op
te stellen, moet u een beeld hebben van hoe zo'n registratiesysteem eruit
ziet. Dat zou ik fair vinden. Ik vind het onverantwoord om hier te zeggen:
kabinet, maak een administratiesysteem. Een van de kernelementen bij die 7000
mob'ers is juist dat wij niet meer weten waar zij zijn. Gaat u het dan volgende
week het kabinet aanrekenen dat een administratiesysteem niet deugt?De heer Bos (PvdA):Ik vind het onverantwoord om de huidige situatie te laten voortduren en
om daar een excuus aan te ontlenen om helemaal geen initiatief te nemen
om de mensen te helpen om wie het in de motie gaat.De heer Van de Camp (CDA):Dat is het omdraaien van de redenering. Waarom is er in het verleden zoveel
debat geweest over het generaal pardon? Omdat wij het niet op een fatsoenlijke,
juridische, humanitaire...De heer Bos (PvdA):Waarom zijn zoveel mensen in die mob-categorie terechtgekomen? Omdat u
al jaren weigert om op dit punt een fatsoenlijke regeling te treffen. Dat
is wat er aan de hand is.De heer Van de Camp (CDA):Nee, die mensen zijn tot drie of vier keer toe uitgeprocedeerd geweest.
Zij zijn om hen moverende redenen – daar kan ik mij overigens nog iets
bij voorstellen – in Nederland gebleven en hebben het opnieuw geprobeerd.
Wij hebben afgeleerd om consequenties te trekken uit een negatieve beschikking.
U kunt wel beginnen met de openingszin dat de PvdA voor een streng asielbeleid
is, maar u trekt daar op dit punt niet de conclusies uit. Het zou fair zijn
om te zeggen dat een negatieve beschikking met een beroepsmogelijkheid een
negatieve beschikking is. Tot slot nog één vraag: wat betekent
deze motie voor degenen die nu het oordeel van de rechter afwachten? Een aantal
mensen zit immers in een herprocedure en is – zoals dat heet –
onder de rechter. Wat betekent de motie voor die mensen?De heer Bos (PvdA):Als ik zeg dat de PvdA voor een streng asielbeleid is, meen ik dat natuurlijk.
Ik voegde daar echter aan toe dat wij, juist omdat het een streng asielbeleid
is, niet moeten vergeten dat het om mensen gaat en dat zich in een heleboel
opzichten de afgelopen jaar een menselijk drama heeft voltrokken en zich nog
elke dag voltrekt. Toen ik dit debat vanmiddag aanvroeg, heb ik ook gezegd
dat ons signalen bereiken dat het aantal uitzettingsactiviteiten op dit moment
geïntensiveerd wordt. Er is dus alle reden om ons af te vragen of wij
er niet ten minste voor moeten zorgen dat in ieder geval geen onomkeerbare
beslissingen worden genomen voor de betrokken individuen en gezinnen. Vervolgens
zouden wij ons moeten uitspreken over het principe van een pardonregeling
en zouden wij de Kamer zelf ofwel de regering de tijd moeten geven om dat
zo specifiek en waterdicht mogelijk uit te werken. Wat ons betreft, staan
hier vanmiddag vooral twee zaken ter discussie, ten eerste het concrete verzoek
om tot het moment waarop een zo specifiek en waterdicht mogelijke regeling
in elkaar is gezet, in ieder geval geen onomkeerbare beslissingen te nemen
ten aanzien van gezinnen, kinderen en mensen om wie het hierbij gaat. Ten
tweede moet het werk om die regeling met elkaar te ontwerpen, ter hand worden
genomen.De heer Van de Camp (CDA):Het klinkt sympathiek om te zeggen dat het asielbeleid streng is maar
dat gezinnen met kinderen enzovoorts onder een algemeen pardon moeten vallen.
Het is echter nog schrijnender voor mensen die nu bereid zijn om te vertrekken.
Door de discussie blijkt het vrijwillig begeleid vertrek van uitgeprocedeerde
mensen in de afgelopen weken af te nemen, omdat zij weten dat er een politiek
debat aan de gang is. Vindt u het niet schrijnend dat mensen die zijn uitgeprocedeerd
en die moeten vertrekken, nu weer valse hoop krijgen door hun motie?De heer Bos (PvdA):Ik denk niet dat zij valse hoop krijgen. Ik denk dat deze mensen voor
het eerst sinds lange tijd een reëel zicht krijgen op de behandeling
waarop zij wat ons betreft al jarenlang recht hebben. Dat is geen valse hoop,
maar een reële hoop. Dat kunnen wij vandaag met elkaar regelen. Ik spreek
u en alle andere Kamerleden erop aan om ervoor te zorgen dat wij dat op een
zo verantwoord mogelijke manier doen. Dat doet echter niets af aan het principe
dat in de motie is verwoord. Dat principe is dat wij, totdat wij die regeling
in elkaar hebben gezet, in ieder geval geen onomkeerbare beslissingen –
uitzettingen en dergelijke – nemen over de mensen om wie het gaat en
dat wij vervolgens ter hand nemen hoe wij dat zo goed mogelijk met elkaar
kunnen regelen.De heer Wilders (PVV):Laat glashelder zijn dat ook mijn fractie het voorstel van de heer Bos
een verschrikkelijk slecht voorstel vindt. Om even met hem mee te denken,
wil ik hem toch een vraag stellen. Hij zei dat het zou moeten gelden voor
mensen die geen ernstige misdrijven hebben begaan. Wat zijn "ernstige
misdrijven"? Betekent dit dat ook een uitgeprocedeerde asielzoeker die
veroordeeld is wegens winkeldiefstal wat u betreft beloond mag worden onder
het generaal pardon?De heer Bos (PvdA):Dat lijkt mij typisch iets dat wij nader met elkaar moeten uitwerken.
In de motie staat "ernstige delicten". Wij zouden de volledige regeling
in de motie kunnen opnemen, maar dat doen wij niet. Wij spreken ons in deze
motie uit voor het principe. Wij definiëren de groep en zullen een en
ander vervolgens met elkaar uitwerken. In de motie staat dan ook niet dat
die regeling vandaag moet ingaan en evenmin dat wij op deze dag bepalen wie
daar al dan niet onder vallen. In de motie staat alleen dat die regeling er
moet komen en dat wij er de tijd voor nemen om een en ander zorgvuldig in
elkaar te zetten. De mensen die mogelijk onder die regeling vallen, moeten
tussentijds niet het slachtoffer worden van die zorgvuldigheid.De heer Wilders (PVV):Dat is duidelijk, maar toch heeft de heer Bos goed nieuws voor de winkeldief
wiens asielaanvrage is afgewezen. Onder de definitie van "ernstige misdrijven"
valt winkeldiefstal niet. Ik raad de heer Bos aan om dat aan de woordvoerder
van justitie van zijn fractie te vragen. Winkeldiefstal is weliswaar erg,
maar dat delict valt niet onder de ernstige misdrijven. Is de heer Bos van
mening dat de asielzoeker die winkeldiefstal heeft gepleegd en wiens aanvrage
is afgewezen, in Nederland mag blijven? Zo ja, dan vind ik dat "van de
zotte".De heer Bos (PvdA):Ik begrijp dat de heer Wilders dat "van de zotte" vindt. Dat
zou voor mij een reden kunnen zijn om niet te reageren. Toch hecht ik eraan
om te zeggen dat ik geen afstand doe van de woorden die ik zojuist heb gesproken.
Juist vanwege de zorgvuldigheid waarvan in dit geval sprake moet zijn, zal
ik nu niet publiekelijk speculeren over de vraag wat onder de definitie van "ernstige
misdrijven" moet vallen. Wij zullen dat met elkaar bepalen en daarbij
dienen wij de benodigde zorgvuldigheid te betrachten.De heer Van der Staaij (SGP):Ook mijn fractie heeft verschillende malen in deze zaal gezegd dat zij
geen voorstander is van een generaal pardon. Wel is zij voorstander van het
leveren van maatwerk in de vorm van individuele procedures en toetsing van
schrijnende situaties. De heer Bos heeft zojuist een motie voorgelegd om toch
te komen tot een zogenaamde tweede eenmalige regeling voor de groep die onder
de oude Vreemdelingenwet is binnengekomen. Er is onder premier Balkenende
immers al een specifiek pardon geweest. Juist voor de doelgroep waarover wij
nu spreken, vind ik het van belang om aan te geven op wie de voorliggende
motie betrekking heeft. Begrijp ik goed dat het niet alleen gaat om de mensen
die nog in procedure zitten? Betreft het ook personen die al betrekkelijk
lange tijd geleden zijn uitgeprocedeerd?De heer Bos (PvdA):Ja.De heer Van der Staaij (SGP):Is er wat de heer Bos betreft geen sprake van een limiet of restrictie?
Ook mensen die al lang geleden zijn uitgeprocedeerd, konden terugkeren en
illegaal zijn geworden, moeten dus naar de mening van de heer Bos zonder meer
voor een verblijfsvergunning in aanmerking komen?De heer Bos (PvdA):Naar mijn oordeel is het dictum van de motie buitengewoon duidelijk: het
gaat om alle asielzoekers die hun eerste aanvraag vóór 1 april
2001 hebben ingediend en Nederland nog niet hebben verlaten, behoudens oorlogsmisdadigers
en personen die zijn veroordeeld wegens ernstige delicten.De heer Van der Staaij (SGP):Wat is dan de billijkheid? Dat is immers ook een belangrijke groep. Eerder
hebben wij gesproken over personen die door toedoen van de Nederlandse justitie
in een schrijnende situatie terecht zijn gekomen: het heeft te lang geduurd.
Nu spreekt de heer Bos over een categorie waarvoor geldt dat er al lang geleden
duidelijkheid is gekomen. In een aantal gevallen was terugkeer mogelijk, maar
desondanks heeft men ervoor gekozen om te blijven in de hoop dat er een dag
kwam waarop een verblijfsvergunning werd verstrekt. Waarom is het billijk
om ook voor die personen alsnog een verblijfsvergunning te regelen?De heer Bos (PvdA):Daar waar de billijkheid niet gelegen is in het feit dat de duur van het
verblijf in Nederland mede is te wijten aan fouten van de overheid of iets
dergelijks, is een van de andere billijke argumenten van toepassing die ik
zojuist heb genoemd. Ik noem bijvoorbeeld nogmaals het feit dat mensen in
Nederland goed zijn ingeburgerd. Een ander argument is dat hun kinderen in
dit land zijn grootgebracht, relaties hebben opgebouwd en naar school gaan.
Een ander argument is dat mensen in de dorpsgemeenschap zijn opgenomen. Ook
dat zijn gronden van billijkheid.De heer Van der Staaij (SGP):Als dat een voldoende grond voor billijkheid is, betekent dit dat elke
illegaal die dat maar lang genoeg is, voldoende ingeburgerd is om alsnog voor
een verblijfsvergunning in aanmerking te komen.De heer Bos (PvdA):Nee. De heer Van der Staaij heeft mij niet horen zeggen dat dit een voldoende
grond voor billijkheid is. Ik noem drie criteria nadrukkelijk in combinatie
met elkaar. Het gaat ten eerste om asielzoekers en de datum van indiening
van de aanvraag, ten tweede om de behoudenskwalificatie en ten derde gaat
het er om dat zij nog in Nederland zijn. Het zit hem dan ook in die combinatie.
De heer Van der Staaij moet er niet een argument uithalen en zeggen dat als
dat voldoende grond voor billijkheid vormt er nog veel meer mensen naar Nederland
komen. Ik doe dat namelijk niet. Ik gebruik al die criteria in combinatie.
Dan spreken wij over een doelgroep waar bijvoorbeeld de Nederlandse gemeenten
zich al talloze malen over hebben uitgesproken als een doelgroep die qua omvang
beheersbaar is om het probleem op een goede wijze op te lossen. Naar samenstelling
gaat het om een doelgroep waarvan velen in de Nederlandse samenleving zeggen
dat het geen enkel probleem is als die hier blijven. Integendeel, op een heleboel
plekken dragen zij bij aan de gemeenschapsvorming.De heer Van der Staaij (SGP):Ik begrijp de redenering. Dit samenstelsel van criteria is echter op lang
niet alle situaties van toepassing. Dat is ons bezwaar tegen een te algemene
aanpak. Daar worden wij het niet over eens.Vindt de heer Bos de eis gerechtvaardigd, zoals in de eerdere regeling
van toepassing was, dat er sprake moet zijn van een onafgebroken verblijf
in Nederland? Wat als mensen in het buitenland hebben verkeerd en nu al weer
enige tijd in Nederland verblijven? Moeten die ook in aanmerking komen?De heer Bos (PvdA):Mijn uitgangspunt is een onafgebroken verblijf in Nederland.De heer Weekers (VVD):Dat laatste is erg interessant. Mijn vraag aan de heer Bos is hoe dat
bewezen of gecontroleerd kan worden. Wie moet dat bewijzen?De heer Bos (PvdA):Dat gaan wij met elkaar bekijken. Het is ontzaglijk gemakkelijk om allerlei
als-danvragen te stellen. Spreek je eens uit over het principe dat hier aan
de orde is. Is het niet billijk dat mensen die al zo lang in Nederland zijn,
die al zo lang in onzekerheid verkeren en die al in zulke mate ingeburgerd
zijn in Nederland – in hun belang en in het belang van een draagvlak
in de samenleving als geheel voor het vreemdelingenbeleid – mogen blijven?
Moeten wij er niet een streep onder zetten? Dat is toch wat hier aan de orde
is?De heer Weekers (VVD):Laten wij het over billijkheid en rechtvaardigheid hebben. Er zijn mensen
die zich uiteindelijk hebben geschikt in het lot zoals dat door het bevoegd
gezag of de rechter is bepaald; mensen die zijn afgewezen en die vrijwillig
zijn vertrokken of zijn uitgezet. Hoe vindt de heer Bos het dat andere mensen,
die alles aan de laars hebben gelapt en die de illegaliteit in zijn gegaan
of die naar het buitenland zijn gegaan, straks gehonoreerd worden met dit
voorstel?De heer Bos (PvdA):Ik zie het punt. Ik stel daar een veel groter onrecht tegenover. De groep
mensen waarover wij het hebben, laten wij dan immers nog langer in onzekerheid
en nog langer gebukt onder de angst dat zij op enigerlei moment worden weggerukt
uit een omgeving waar zij zich inmiddels helemaal thuis voelen. Ik constateer
dat er een breed maatschappelijk draagvlak is, in de Kamer
en daarbuiten, als je een verkiezingscampagne voert en met mensen praat, om
dit goed en definitief te regelen.De heer Weekers (VVD):De ene pardonregeling roept de andere pardonregeling op. Dit gaat over
asielzoekers die onder de oude wet hun verzoek hebben ingediend. Daarnaast
zijn er nog tal van andere illegalen die graag in Nederland zouden willen
blijven. Deze mensen zijn ingeburgerd en zijn de Nederlandse samenleving niet
tot last geweest. Ook die mensen komen straks bij de heer Bos en mij op bezoek.
Wat zeggen wij daar dan tegen?De heer Bos (PvdA):Nee.De heer Weekers (VVD):Daar wil ik de heer Bos de komende tijd aan houden.De heer Bos (PvdA):Dat moet de heer Weekers vooral doen.De heer Weekers (VVD):Over hoeveel mensen hebben wij het?De heer Bos (PvdA):Dat weet ik niet precies. Dat weet niemand precies.De heer Weekers (VVD):Omdat niet te controleren is of mensen vandaag of morgen de koffers pakken
en terugkeren naar Nederland, zetten wij de poorten wagenwijd open. De heer
Klaas de Vries heeft dat ook moeten erkennen in een algemeen overleg op 19 oktober.
Wij geven daarmee het signaal af dat iedereen die zich niets gelegen heeft
laten liggen aan uitspraken van het bevoegd gezag of de rechter toch welkom
is. Dat is het Nederland waar de heer Bos voor staat.De heer Bos (PvdA):De precieze aantallen zijn onderwerp van een discussie geweest die in
afgelopen maanden en jaren met de Vereniging Nederlandse Gemeenten is gevoerd.
Die hebben inzicht gekregen in hoeveel mensen in de mob-categorie terecht
zijn gekomen. Er bestaan allerlei schattingen. Zij zeggen op basis van de
dimensies die zij daarin hebben ontwaard in de afgelopen tijd dat het gaat
om beheersbare aantallen. Daarmee moeten wij rekening houden. De poorten worden
niet wagenwijd opengezet. Het gaat niet om een eindeloze stroom. Het is een
hoe dan ook eindige, want gedefinieerde groep mensen. Van de proporties zegt
iedereen die er in de praktijk mee moet werken dat er prima mee te werken
valt. Laten wij daarnaar luisteren. Laten wij het deugdelijk regelen.De heer Van de Camp (CDA):Ik vind het buitengewoon vreemd om een generaal pardon af te kondigen
voor een groep waarvan je de omvang niet weet. Dat is opmerkelijk. De heer
Bos zei in antwoord op de heer Weekers dat de mensen die voor het generaal
pardon in aanmerking zullen komen onafgebroken in Nederland moeten zijn geweest.
Hoe stelt de heer Bos dat vast?De heer Bos (PvdA):Mijn uitgangspunt is dat de mensen onafgebroken in Nederland hebben verbleven.
Dat zeg ik mede met het oog op het scenario waar u uw interruptie mee begon,
namelijk dat mensen na een eventuele uitspraak van de Kamer besluiten om alsnog
terug naar Nederland te komen. Ik zeg met u dat wij op allerlei manieren moeten
proberen om die groep uit te sluiten.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Als wij iets niet moeten doen, dan is het wel het doorvoeren
van een generaal pardon. De gevolgen van een generaal pardon zijn ronduit
rampzalig. Allereerst is er natuurlijk de aanzuigende werking. Er zullen nog
meer gelukszoekers naar Nederland komen. Het massaal verstrekken van verblijfsvergunningen
aan vreemdelingen die niet aan de gangbare toelatingsvoorwaarden voldoen,
zal tot gevolg hebben dat nog veel meer vreemdelingen die ook niet aan de
toelatingsvoorwaarden voldoen naar Nederland zullen komen. De boodschap die
de heer Bos en de zijnen de wereld insturen, is: kom gerust naar Nederland,
ook als je niet aan de voorwaarden voldoet. En als je aanvraag is afgewezen,
moet je vooral illegaal in Nederland blijven, want vroeg of laat komen er
linkse politici aan de macht die alle illegalen zullen legaliseren door een
abject generaal pardon. Deze aanzuigende werking leidt ook tot meer illegaliteit.
Een overheid die deze problemen over zichzelf en de samenleving afroept, is
onverantwoord bezig. Bovendien blijkt al jaren uit onderzoek dat illegalen
zich vaak schuldig maken aan criminaliteit. Geen burger of politicus met gezond
verstand moet dat willen.Een generaal pardon is ook erg onrechtvaardig tegenover de vreemdelingen
die wel netjes zijn vertrokken toen zij moesten vertrekken. Bovendien zouden
deze vreemdelingen kunnen overwegen terug te komen naar Nederland om alsnog
een verblijfsvergunning in het kader van een generaal pardon te claimen. Het
is belangrijk dat wij ons realiseren dat veel vreemdelingen op wie dat generaal
pardon van toepassing is al meer verblijfsvergunningsprocedures hebben doorlopen.
Zij zijn keer op keer afgewezen. Zij hebben aanzeggingen om Nederland te verlaten
herhaaldelijk en welbewust genegeerd. Het opzettelijk traineren van verblijfsprocedures
en je niet houden aan rechterlijke uitspraken wordt met een generaal pardon
door de overheid beloond. Dat is zeer onverstandig.Verder wordt met een generaal pardon het zeer belangrijke terugkeerbeleid
ernstig ondermijnd. Door de steeds terugkerende bijzondere regelingen voor
grote groepen vreemdelingen, zoals het generaal pardon, worden mensen simpelweg
aangemoedigd om niet mee te werken aan een vertrek uit Nederland. Het is zelfs
zo erg dat sommige vreemdelingenadvocaten tegen de IND zeggen dat zij niet
voornemens zijn hun cliënten te adviseren vrijwillig uit Nederland te
vertrekken omdat zij daarmee een reële kans verspelen om in de toekomst
gelegaliseerd te worden.Wij leven, gelukkig maar, in een rechtsstaat. Als asielverzoeken worden
afgewezen, als er een negatieve beschikking komt, dan kunnen mensen naar de
rechter gaan om dat besluit te betwisten. Maar dan houdt het ook echt op.
Als je niet in Nederland mag blijven omdat je asielverzoek is afgewezen, dan
moet je vroeg of laat het land uit. Liever vroeg, maar beter laat dan nooit.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De discussie over het lot van de mensen die in ons land bekend
zijn geworden als de groep van 26.000 is nooit verstomd, hoe
graag sommige politieke partijen dat misschien ook gewild hadden. Sinds het
debat over de terugkeernota in februari 2004 zijn er regelmatig en steeds
opnieuw grote landelijke demonstraties geweest voor een pardon. Vele tienduizenden
mensen hebben de koningin gevraagd om een royaal gebaar. In maar liefst 97
gemeenten, verspreid over het hele land, zijn moties aangenomen voor een ruimere
regeling. En er zijn ontelbare lokale acties geweest voor dat ene gezin dat
al zo lang in die stad woont; voor dat ene kind in de gevangenis; voor dat
kind op de dorpsschool, van wie iedereen weet dat het bij hen hoort en voor
die mensen in de straat, van wie niemand begrijpt waarom ze na lange tijd
uit die straat weg zouden moeten. En dat gaat allemaal nog steeds maar door.
Ook ik ben er verder van overtuigd dat het op dit moment in een moordend tempo
gaat. Dat zal zo door blijven gaan, tenzij de Kamer een einde maakt aan de
onzekerheid en machteloosheid van al die mensen die al zo lang bij ons wonen
en van al die Nederlanders die hen steunen en die hen niet willen laten gaan.De heer Van de Camp (CDA):U zegt: al die mensen die bij ons wonen. Diegenen die niet bij ons wonen,
vallen in uw optiek dus niet onder het generaal pardon?De heer De Wit (SP):Mensen die in het buitenland verblijven, vallen er niet onder. Ik ben
het op dat punt geheel met de uitleg van de heer Bos eens. Wij praten over
mensen die op dit moment in Nederland verblijven en onafgebroken in Nederland
hebben verbleven sinds zij voor 1 april 2001 een aanvraag voor een verblijfsvergunning
hebben ingediend.De heer Van de Camp (CDA):Mensen die vertrokken zijn, komen niet in aanmerking voor het generaal
pardon.De heer De Wit (SP):Nee.De heer Van de Camp (CDA):Geldt dat ook voor mensen die met onbekende bestemming vertrokken zijn?De heer De Wit (SP):Mensen die niet in Nederland woonachtig zijn en mensen die na 1 april
2001 een eerste aanvraag hebben ingediend, komen hiervoor niet in aanmerking.De heer Van de Camp (CDA):Moeten die mensen legaal in Nederland verblijven?De heer De Wit (SP):Nee. Dat hoeft niet. Sommigen zitten nog in de procedure, maar anderen
zijn al uitgeprocedeerd. Mensen die uitgeprocedeerd zijn, verblijven niet
legaal in Nederland.De heer Van de Camp (CDA):En hoe stelt u dat vast?De heer De Wit (SP):Er zijn 26.000 gezichten. De minister heeft gezegd dat het er geen 26.000
zijn, maar 38.700. Hoe weet de minister dat? De minister weet dat, omdat er
dossiers zijn. Deze mensen zijn met naam en toenaam bekend, zeker bij de IND.
Het is verder heel gemakkelijk om mensen na te trekken die verhuisd zijn.
Dat is bekend bij gemeenten en ook bij organisaties die zich het lot van deze
vluchtelingen aantrekken. Het is dus een afgebakende groep. Ik zeg dan ook
maar tegen de heer Wilders dat het complete onzin is om te zeggen dat mensen
die nooit in Nederland hebben verbleven, alsnog hiernaartoe zouden kunnen
komen,. Zij kunnen immers helemaal niet aantonen dat zij voor 1 april
2001 een verzoek hebben ingediend.De heer Van de Camp (CDA):U kunt wel steeds harder gaan praten, maar dat maakt op mij geen indruk.
Het gaat om de feiten. Mensen die een eerste aanvraag hebben ingediend voor
1 april 2001 en nu om hen moverende redenen illegaal in Nederland verblijven,
kunt u nooit achterhalen. En dat geldt ook voor mensen die om hen moverende
redenen met onbekende bestemming naar België zijn vertrokken. Dat kun
je helemaal niet administreren. En daarom is het zo gemeen dat u nu deze verwachtingen
wekt.De heer De Wit (SP):Ik vind het heel triest dat u nu stennis maakt over een voorstel dat in
essentie een humaan voorstel is. U hebt jarenlang de kans gehad om dit probleem
op te lossen, maar u hebt het niet gedaan. En nu komt u met allerlei bezwaren.
Laten wij als Kamer serieus werk maken van een generaal pardon en dat tot
in detail uitwerken, opdat al die mensen die voor 1 april 2001 een eerste
aanvraag hebben gedaan, recht wordt gedaan.De heer Van de Camp (CDA):Ik kom helemaal niet met nieuwe argumenten. Alles wat ik hier zeg, is
namelijk geheel in lijn met hetgeen de vorige woordvoerders van de CDA-fractie,
Van Fessem en Van Haersma Buma, hierover hebben gezegd. De lijn van het CDA
is consistent. Wat u doet, is valse verwachtingen wekken, want mensen zullen
gaan denken dat ze wellicht toch onder het generaal pardon van de heer Bos
vallen, terwijl wij nu al weten dat dit uit de administratie niet is op te
maken. Dat noem ik inhumaan.De heer De Wit (SP):En daarom hebt u jarenlang niets gedaan. Nu er een politieke meerderheid
voor een generaal pardon is, moeten er volgens ons maatregelen worden genomen
om een einde te maken aan de jarenlange onzekerheid van een grote groep mensen,
mensen die al tien, twaalf jaar in Nederland zijn en in de marge van onze
samenleving hebben moeten leven. Deze mensen hebben hun lot in de handen gelegd
van Nederlanders die vinden dat aan die onzekerheid een einde moet komen.
Dat kan als u bereid bent om te praten over een gedetailleerde uitwerking
zodat een afgerond voorstel kan worden opgesteld dat klip en klaar duidelijk
is voor iedereen. Wij willen dat in afwachting van die uitwerking elke maatregel
wordt opgeschort.De heer Van de Camp (CDA):Ten eerste moet u zich realiseren dat het verschil tussen humaniteit en
inhumaniteit niet wordt bepaald door een politieke meerderheid. Ten tweede
kunt u die groep niet definiëren. De administratieve procedure van de
heer Bos kan niet geformuleerd worden. U weet als asielwoordvoerder hoeveel
mensen valse hoop putten uit een politiek signaal als dit debat. Zij komen
hier naartoe.De heer De Wit (SP):Ik houd u voor wat u volgens een bericht in Trouw in de verkiezingscampagne
heeft gezegd: met het CDA valt te praten over een pardonregeling.De heer Van de Camp (CDA):De stelling was dat de discussie over een generaal pardon thuishoort op
het bord van de informateur of de formateur.De heer De Wit (SP):Dat is het voorstel. Het voorstel is juist om niet nu tot in detail mensen
aan te wijzen. De Kamer vindt in meerderheid dat er een generaal pardon dient
te komen. De uitwerking daarvan dient na vanavond plaats te vinden, niet op
dit moment in deze Kamer. Het kan een onderwerp zijn in de onderhandelingen
binnen coalitiebesprekingen. In elk geval moeten nu de maatregelen die zijn
en worden genomen ten aanzien van de mensen die behoren tot de groep van 26.000,
worden stopgezet.De heer Van de Camp (CDA):Uit mijn interrupties op het betoog van de heer Bos en op uw betoog is
op te maken dat niet te omschrijven is welke mensen onder het generaal pardon
vallen. U en de heer Bos lopen vooruit op een mogelijke uitkomst van de formatie
en op een mogelijke formulering van een regeling. U kondigt rücksichtslos
een algemeen generaal pardon af zonder precies te weten wie het betreft.De heer De Wit (SP):Nee, wij kondigen geen generaal pardon af. Wij proberen een zo zuiver
mogelijk generaal pardon te formuleren. Ik doe een beroep op u om zich daarbij
aan te sluiten en de IND te vragen: waar zitten die mensen van die 26.000
dossiers? Gaat het misschien om 38.000 of om 20.000? Laten wij onze schouders
eronder zetten en daar werk van maken. Dat zou u sieren en dat biedt voor
alle mensen die nu in onzekerheid wachten een oplossing.De voorzitter:U kunt uw betoog vervolgen.De heer De Wit (SP):Ja. Eigenlijk heb ik in essentie al gezegd wat ik wilde zeggen. Ik zal
proberen om het verhaal dat ik wilde houden enigszins samen te vatten. Gelet
op de huidige samenstelling van de Kamer spreekt het naar de mening van mijn
fractie vanzelf dat aan de mensen die zo lang in onzekerheid verkeren op dit
moment zekerheid wordt geboden. Een derde van degenen die via het project
Terugkeer Nederland hadden moeten verlaten, heeft Nederland met onbekende
bestemming verlaten. Het project Terugkeer kan dan ook als mislukt worden
beschouwd. Ook dat is een reden om een generaal pardon te verlenen.Het gaat om mensen die niet terug durven of niet terug kunnen keren en
die na jaren in Nederland een uitzichtloos bestaan op straat verkiezen boven
uitzetting naar landen als Iran, Irak of Afghanistan. De minister wil de Kamer
doen geloven dat al die mensen weg zijn en dat er nog 239 mensen een probleem
hebben. Zij doet het voorkomen alsof het om een betrekkelijk kleine groep
gaat. Wij weten echter beter. De particuliere en kerkelijke noodopvang zit
barstensvol mensen die officieel niet meer bestaan en voor de minister dus
geen probleem vormen. Volgens de SP-fractie en de fracties die deze motie
hebben ondersteund, ligt de oplossing in een generaal pardon voor iedereen
die vóór 1 april 2001 asiel heeft aangevraagd en sindsdien
Nederland niet heeft verlaten. Vanzelfsprekend vallen oorlogsmisdadigers en
plegers van ernstige delicten buiten de regeling. De SP-fractie wil strikt
vasthouden aan de grens tussen de oude en de nieuwe Vreemdelingenwet en aan
de eis van verblijf in Nederland op het moment dat er sprake is van een totstandgekomen
regeling.De SP-fractie is niet blind voor de risico's van een generaal pardon.
Deze risico's kunnen echter tot een minimum beperkt worden als wij ons enkel
en alleen richten op de groep die onder de oude wet Nederland is binnengekomen.
Deze groep wordt aangeduid als "oudewetters".De SP-fractie heeft jarenlang gevochten voor een generaal pardon. In de
Kamer is er een meerderheid voor een dergelijk generaal pardon. De SP-fractie
pleit voor dit generaal pardon en wil dat hieraan wordt gewerkt. De inhoud
van de door de heer Bos ingediende motie is in essentie dat er gewerkt moet
worden aan een generaal pardon en dat het kabinet elke maatregel opschort
ten aanzien van deze mensen. De SP-fractie wil graag dat de minister voor
Vreemdelingenzaken en Integratie toezegt dat er door haar geen onomkeerbare
maatregelen worden genomen.In afwachting van het totstandkomen van het generaal pardon dienen wij
te praten over de precieze vorm. Het moet echter heel duidelijk zijn dat de
regering dient te stoppen met de in gang gezette maatregelen of met de overige
maatregelen die het kabinet van plan is te nemen. De SP-fractie wil simpelweg
dat de groep waarover het gaat met rust wordt gelaten tot het moment dat het
generaal pardon in werking treedt. De SP-fractie zal in ieder geval niet accepteren
dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over haar politieke
graf heen regeert door in de komende weken nog mensen uit te zetten, van wie
een meerderheid in de Kamer vindt dat zij moeten blijven.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Dit dossier heeft een te lange geschiedenis. Mensen wachten
soms al meer dan tien jaar op duidelijkheid over hun verblijf in Nederland.
Kinderen die in Nederland geboren en getogen zijn, naar school gaan, de taal
spreken, vriendjes en vriendinnetjes hebben, leven al hun hele leven met de
vrees dat ze misschien worden teruggestuurd naar een land waar ze niemand
kennen en niemand kunnen verstaan. Aan die slepende onzekerheid moet een einde
komen. Sterker nog, daaraan had lang geleden al een einde moeten komen.De inzet van D66 is altijd geweest om zo snel mogelijk duidelijkheid te
verschaffen aan allen die onder de oude Vreemdelingenwet om asiel hebben verzocht.
Daarom hebben wij verschillende malen geprobeerd om een generaal pardon te
bewerkstelligen. Zowel tijdens Paars II als in de kabinetten-Balkenende vonden
wij daarvoor geen Kamermeerderheid aan onze zijde. Wij hebben toen gekozen
voor een alternatieve aanpak waar wel een meerderheid voor te vinden was,
namelijk versnelde afhandeling zodat deze mensen in elk geval sneller duidelijkheid
krijgen. De Kamer heeft afgelopen juni middels de motie-Lambrechts nog eens
heel duidelijk gemaakt wat zij van deze minister verwacht. Vóór
1 oktober moesten alle resterende dossiers door de IND afgehandeld zijn
en vóór de zomer van 2007 moest het project Terugkeer volledig
zijn afgerond. Helaas hebben wij moeten constateren dat de minister niet voldoet
aan de wens van de Kamer. In te veel zaken bestaat de duidelijkheid uit niet
meer dan een voornemen tot besluit. Bovendien heeft de minister aangegeven
dat grote aantallen mensen op zijn vroegst in 2008 uit project
Terugkeer stromen. Mijn fractie vindt dat niet goed genoeg.Gelukkig heeft de Nederlandse bevolking aangegeven die mening te delen.
22 november heeft voor mijn partij niet de uitslag opgeleverd waar wij
op hadden gehoopt, maar de kiezers hebben wel aangegeven dat zij in meerderheid
een andere benadering van asielzoekers voorstaan. Dat begint wat ons betreft
met een specifiek pardon voor alle asielzoekers en hun kinderen die onder
de oude Vreemdelingenwet hun eerste asielaanvraag hebben ingediend. Uiteraard
met uitzondering van de oorlogsmisdadigers en de veroordeelde criminelen.Debatten met de minister over deze zaak mondden meestal uit in gegooi
met cijfers en niet met het beantwoorden van vragen. Mijn fractie heeft daar
nu geen behoefte aan. Wij willen een andere koers. Wij willen dat er een pardon
komt en dat de minister tot die tijd geen onomkeerbare stappen zet.De heer Van de Camp (CDA):Hoe groot is volgens u de groep die onder het algemeen pardon valt?De heer Pechtold (D66):Dat is op dit moment niet helemaal duidelijk te zeggen. Het hangt ervan
af welke cijfers worden gebruikt. Er is de hele tijd over een aantal van 26.000
gesproken. Vervolgens werd er over 38.000 gesproken. Ik herinner mij dat het
in de gemeente Wageningen twee jaar geleden 119 mensen betrof. Ik weet niet
hoeveel er daar nu van over zijn. Het is echter redelijk overzichtelijk.De heer Van de Camp (CDA):Vindt u het bestuurlijk verantwoord om een generaal pardon af te kondigen
terwijl wij bij lange na niet weten wie er eventueel onder zal vallen?De heer Pechtold (D66):Ik vind het menselijk onverantwoord om iets dat wij in 2001 hebben afgesproken
nog steeds te laten slepen omdat wij kennelijk in onze democratie niet in
staat zijn om het op te lossen.De heer Van de Camp (CDA):Ik vroeg u of u het bestuurlijk aanvaardbaar vindt. U bent immers in uw
vorige leven minister van Bestuurlijke Vernieuwing geweest, overigens in hetzelfde
kabinet als minister Verdonk.De heer Pechtold (D66):Ik ben blij met die vraag. Ik heb bestuurlijke vernieuwing altijd opgevat
als vernieuwing tot verbetering. Ik vind een pardon als dit een verbetering
ten opzichte van wat wij de afgelopen jaren hebben gedaan. Daarmee vind ik
het bestuurlijk ook verantwoord.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Het is al een aantal jaren geleden dat de nieuwe Vreemdelingenwet
in werking is getreden onder verantwoordelijkheid van staatssecretaris Cohen
en het Paarse kabinet. Ook in die periode is de vraag aan de orde geweest
hoe wij moesten omgaan met situaties die nog onder de oude Vreemdelingenwet
vielen. Er is toen voor gekozen om geen generaal pardon in te stellen, maar
om op grond van een inhoudelijke beoordeling van individuele zaken met een
uitgebreide rechterlijke toets zekerheid te bieden. Uiteindelijk is er onder
een van de kabinetten-Balkenende na langdurige discussie een eenmalige regeling
getroffen waarmee alsnog een vorm van pardon is toegekend aan langdurig in
Nederland verblijvende asielzoekers. Daarna zijn er nog regelmatig discussies
gevoerd over dit onderwerp. De conclusie van een duidelijke parlementaire
meerderheid was dat wij het hierbij moesten houden. Vandaag vindt er opnieuw
een discussie plaats over een generaal pardon, een nieuwe regeling voor mensen
die onder de oude Vreemdelingenwet Nederland binnen zijn gekomen. De gewijzigde
samenstelling van de Tweede Kamer lijkt daarvoor nieuwe mogelijkheden te bieden.De positie van mijn fractie kan ik helder markeren: wij waren en wij blijven
tegenstander van een generaal pardon. De argumenten die wij in vorige debatten
uitvoerig uiteen hebben gezet, gelden nog steeds. Ik herhaal deze argumenten
in het kort. De overheid zou haar eigen beleid ondergraven. Wij kennen een
uitvoerige parlementair gelegitimeerde asielprocedure met allerlei mogelijkheden
om beslissingen aan te vechten en met de mogelijkheid om in schrijnende situaties
individueel recht te doen door uitzonderingen te maken. Dat kan niet allemaal
zomaar met een heel algemene maatregel opzij worden gezet. Daarmee zou het
eigen beleid worden ondergraven. Een ander bezwaar is dat het voorstel strijdt
met de rechtsgelijkheid ten opzichte van degenen die volgens de normale procedures
zijn behandeld, die consequenties hebben getrokken toen hen zekerheid werd
geboden met de laatste rechterlijke uitspraak en die het land hebben verlaten.Er is nog een laatste bezwaar, los van de uitvoeringsperikelen en nieuwe
grensdiscussies die onvermijdelijk aan elke eenmalige regeling of herhaalde
eenmalige regeling zijn verbonden. Elke pardonregeling roept weer een nieuwe
pardonregeling op. Laten wij dit nuchter vaststellen en ervaringen in andere
landen erbij betrekken. Het is een naïeve gedachte dat wij het verleden
achter ons kunnen laten door met een schone lei te beginnen en dat voortaan
alles goed zal zijn. In de toekomst zullen er ook onder de nieuwe Vreemdelingenwet
weer situaties kunnen ontstaan waarin mensen weer langdurig
in ons land verblijven. Hierbij spelen dan ook ongetwijfeld weer allerlei
factoren een rol en is het niet altijd makkelijk te duiden aan wie het precies
ligt. Wij hopen in dat soort situaties uiteraard dat dit verblijf altijd zo
kort mogelijk is en dat zo snel mogelijk zekerheid kan worden geboden. Laten
wij alleen de categorie die eerder zekerheid had, maar illegaal in Nederland
is gebleven, duidelijk maken dat zekerheid er niet pas is zodra een verblijfsvergunning
wordt verstrekt, maar ook kan betekenen dat je uiteindelijk een negatieve
beslissing te accepteren hebt.Er zijn genoeg argumenten tegen een generaal pardon aan te voeren. Ik
wil het daarbij alleen niet houden. Voor mijn fractie zit er ook altijd een
andere kant aan. Het is niet alleen: regels zijn regels. Naast rechtvaardigheid
is barmhartigheid voor mijn fractie eveneens een belangrijke maatstaf, ook
in het vreemdelingenbeleid. Humanitaire aspecten moeten zwaar wegen. Daarom
heeft mijn fractie altijd gepleit voor het op normale, inhoudelijke manier
beoordelen van individuele situaties met ruimhartige gebruikmaking van de
zogenoemde discretionaire bevoegdheden. Daar pleit zij nog steeds voor. Als
mensen uiteindelijk niet terug kunnen, hoewel zij dat willen, vindt mijn fractie
dat er alsnog een verblijfsvergunning moet kunnen worden verstrekt. Dan moeten
mensen zelf wel de bereidheid hebben om consequenties te verbinden aan een
negatieve uitspraak. Kortom: er moet blijvend ruimte zijn voor maatwerk in
de daadwerkelijk schrijnende situaties die zich kunnen voordoen. Laten wij
er in de toekomst alles aan doen om te voorkomen dat onder de nieuwe Vreemdelingenwet
een vergelijkbare problematiek kan ontstaan. Wij zien nu alweer achterstanden
ontstaan. Laat dat ook maar eens bij de formatie besproken worden. Het helpt
niet om te zeggen: als u maar een aantal jaar in Nederland verblijft, krijgt
u automatisch een verblijfsvergunning, want, of wij het leuk vinden of niet,
dat heeft, zo blijkt uit de geschiedenis en leert de ervaring in omringende
landen, tot gevolg dat mensen zich vanuit hun begrijpelijke wens om hier een
verblijfsvergunning te krijgen zo gaan gedragen dat die termijn ook wordt
gehaald. Dat was een aantal jaar geleden een van de voornaamste redenen waarom
er veel meer asielzoekers naar Nederland dan naar andere landen gingen, zo
bleek uit de analyses. Het credo was dat wat je ook in Nederland deed, als
je maar volhield, hoe moeilijk dat ook was, je een verblijfsvergunning kreeg,
omdat er uiteindelijk wel een "schoneleisituatie" ontstond. Dat
signaal, die boodschap moeten wij niet uitdragen. Geen gemakkelijk generaal
pardon, wél maatwerk met ruimte voor barmhartigheid in individuele
gevallen. Dat is een heldere, billijke en verantwoorde koers.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik zou het eerste debat van deze nieuwe parlementaire periode
in mineur kunnen beginnen. Ik zou kunnen praten over de langdurige onzekerheid
waarin zo veel mensen, gezinnen en gezinnen met kinderen hebben moeten verkeren,
over de rechteloosheid die het gevolg is geweest van de zogenoemde eenmalige
bijzondere maatregel en de regeling schrijnende gevallen. Rechteloosheid,
willekeur en schrijnendheid waren van die maatregelen het gevolg. Ik zou in
mineur kunnen zijn over het verhaal van bijvoorbeeld Moriba Keita, die als
zestienjarige jongen in 1999 naar Nederland is gekomen en de afgelopen jaren
als vrijwilliger bij de pupillen van voetbalclub Quick in Nijmegen werkte,
totdat hij een paar weken geleden plotseling in detentie werd gezet in afwachting
van uitzetting. Ik zou in mineur kunnen zijn over al die mensen zoals hij
die symbolisch tot de groep van 26.000 gezichten zijn gaan behoren en die
wij eigenlijk na al die jaren niet een pardon zouden moeten geven, maar wie
wij om pardon zouden moeten vragen. Ik zou in mineur kunnen zijn over de VVD-fractie
die bij monde van haar lijsttrekker in de verkiezingen zei, liever de troepen
uit Afghanistan terug te halen dan deze mensen, die hier al zo veel jaren
wonen en leven, een toekomst te geven.Toch wil ik in majeur beginnen. GroenLinks ijvert namelijk sinds 1999
voor een generaal pardon. Zoals ook anderen hebben gezegd, is dat een pardon
voor al diegenen die voor 1 april 2001 een asielverzoek hebben ingediend,
waarop op 1 april 2001 niet definitief was beslist en die niet veroordeeld
waren wegens ernstige misdrijven. Ik wil in majeur beginnen, want er is voor
het eerst in zeven jaar perspectief. Een meerderheid van Kamerleden vindt
rechtvaardigheid namelijk belangrijker dan voortdurende besluiteloosheid.
Daarom geeft mijn fractie in afwachting van een generaal pardon haar volle
steun aan de motie-Bos. Tegen de heer Van de Camp zeg ik nadrukkelijk dat
in die motie geen generaal pardon wordt geëist, maar wordt gezegd dat
in afwachting van een regeerakkoord geen onomkeerbare beslissingen mogen worden
genomen ten aanzien van mensen voor wie een generaal pardon geldt. Ik heb
het overigens interessant gevonden dat het CDA, bij monde van de heer Van
de Camp, uiteindelijk geen enkel administratief probleem bij de vaststelling
van de omvang van de groep als zo groot beschouwt dat de informateur het niet
kan oplossen. Het CDA zou ook achter deze motie moeten gaan staan als het
vindt dat de informateur uiteindelijk elk administratief probleem moet kunnen
oplossen. Immers, het CDA zou dan ook niet willen dat nu onomkeerbare beslissingen
worden genomen.De heer Van de Camp (CDA):Het lijkt mij verstandig dat ik hier mededeel wat het CDA vindt. Alle
interpretaties van mijn gewaardeerde collega Halsema neem ik even voor kennisgeving
aan.Het gaat om de constructie van de motie. Mevrouw Halsema zegt dat wij
vanmiddag geen generaal pardon vragen, want dat generaal pardon moet ontworpen
worden. Wij vragen om geen onomkeerbare stappen te nemen. Wat gebeurt er in
de tussentijd? Wij nemen vanavond de motie aan, wij nemen geen onomkeerbare
besluiten_Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is goed nieuws!De voorzitter:Nadat de motie is aangenomen.De heer Van de Camp (CDA):Nadat de motie eventueel is aangenomen krijgt iemand – wij weten
nog niet wie – de opdracht om een generaal pardon te ontwerpen. Dat
zal een zekere tijd duren. Wat gebeurt er in de tussentijd?Mevrouw Halsema (GroenLinks):In de tussentijd worden geen onomkeerbare beslissingen genomen, aldus
het dictum van de motie. Dat betekent dat mensen niet illegaal kunnen worden
gemaakt en niet uitgezet kunnen worden. Als u daarna in een nieuw regeerakkoord tegemoetkomt aan een wens van het overgrote deel van de CDA-achterban
en een bijzonder of een generaal pardon opstelt, dan zou het verschrikkelijk
zijn als ondertussen wel onomkeerbare beslissingen zouden zijn genomen. Dan
zou u niet voor de hele groep kunnen opkomen waarvoor u rechtvaardig wilt
zijn.De heer Van de Camp (CDA):Ik heb de eerste indiener van de motie horen zeggen dat er een administratief
systeem moet worden ontworpen om vast te stellen wie ononderbroken in Nederland
is gebleven. Wanneer gebeurt dat in uw optiek?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb niet gepleit voor een administratief systeem waarbij mensen ononderbroken
in Nederland zijn gebleven. Ik mag veronderstellen dat wij een goed werkend
administratief systeem hebben dat IND heet. Nou hoor je wel eens verhalen
dat het daar wat minder geregeld zou zijn, maar dat laat ik nu even buiten
beschouwing. In principe zouden wij precies moeten weten wie vóór
2001 een asielverzoek heeft ingediend en welke mensen misdrijven hebben gepleegd.
Dat horen wij allemaal te weten.De heer Van de Camp (CDA):Toen deze discussie begon, spraken wij over 26.000 mensen. In het debat
van medio oktober ging het om 31.000 mensen en de voorspelling is dat het
er 38.000 worden. Hoe verhoudt zich dat tot uw kennis?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het lijkt mij heel verstandig dat u eens bij de IND en de minister voor
Vreemdelingenzaken te rade gaat. Schijnbaar zijn zij niet in staat om goede
peilingen te geven van het aantal mensen waarom het gaat. Het probleem ligt
daar, en niet bij mij. Vanaf het begin is met weinig eensluidende, ondoorzichtige
en wisselende criteria gewerkt, waardoor de groep nooit goed is vastgesteld.
Het probleem heeft vanaf het begin gezeten in de willekeur bij de vaststelling
van de groep. Ik vind het gek om na jaren van willekeur te zeggen dat wij
de groep niet goed kunnen vaststellen.De heer Van de Camp (CDA):Ik ken mevrouw Halsema als een consciëntieus juriste. Ik geloof niet
dat zij meester in de rechten is, maar ik ken haar als consciëntieus.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat klopt, maar dank!De heer Van de Camp (CDA):Het verbaast mij enigszins dat u zegt dat u een generaal pardon wilt,
maar dat u op voorhand niet weet om hoeveel mensen het gaat. In de periode
tussen het aannemen van de motie en het ontwerpen van de regeling zouden zich
velen kunnen melden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat zou kunnen. Dan blijkt dat de IND er tot op de dag van vandaag geen
idee van heeft hoeveel mensen voor 1 april 2001 een asielverzoek hebben
ingediend. Het verschil tussen u en mij is dat ik vind dat het generaal pardon
moet gelden voor iedereen die voldoet aan een aantal rechtvaardige criteria.
Dat zit niet op de hoeveelheid, dat zit op de kwaliteit en de aard van hun
situatie. Daar gaat het om. Het hele verhaal dat het aanzuigende werking zou
hebben... Ik zie dat de heer Van de Camp daar niet in gelooft. Het is in ieder
geval fijn om vast te stellen dat het CDA niet meegaat in die fictie. Daar
is namelijk helemaal geen sprake van.De heer Van de Camp (CDA):Ik heb u al eerder gevraagd om het aan mij over te laten om te zeggen
wat het CDA vindt. U kunt nu wel charmant gaan staan lachen, maar legt u mij
geen dingen in de mond die ik hier niet gezegd heb.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vind het heel moeilijk om oncharmant te lachen, dat moet u mij maar
niet kwalijk nemen.Voor mij gaat het om een kwalitatieve beoordeling, niet een kwantitatieve
beoordeling. Dat is het grote onderscheid. Het kan dus zijn dat de groep kleiner
is, maar het kan ook zijn dat de groep groter is. Waar het om gaat, is dat
er humanitaire redenen zijn. Er is een grote groep waarvan wij in 2000 al
wisten dat zij onrechtvaardig beoordeeld werden, omdat voor hen een wet gold
die anders was dan de wet die voor de groep daarna gold. Het is dan ook om
redenen van rechtvaardigheid dat die groep mensen alsnog mag worden toegelaten.
Die groep kan nooit meer uitdijen. Er kunnen geen nieuwe mensen bij komen,
want het geldt alleen voor mensen die voor 2001 hun verzoek hebben ingediend.
Het kunnen er wel meer zijn dan wij denken, maar het kunnen er ook minder
zijn.Tot slot wil ik een waarschuwing afgeven, ook aan mijn medestanders, en
een appel doen. Ik draai namelijk al een tijdje mee en wij hebben in 2002
en 2003 exact hetzelfde debat gevoerd. Toen heeft mijn fractie ook een motie
ingediend met een pleidooi voor een generaal pardon. Toen was het verweer
van een aantal ondertekenaars nu dat dit bij de formatie geregeld zou gaan
worden. De rest is inmiddels geschiedenis. Daar waar een aantal partijen het
om hen moverende redenen naar de formatie verschuift, met alle respect, doe
ik nu echter wel een appel. Een generaal pardon zit onder de criteria die
nu zijn geformuleerd, in het regeerakkoord en als het er niet in zit, laat
het dan een vrije kwestie zijn waardoor deze prachtige nieuwe progressieve
meerderheid kan blijven bestaan.De heer Van de Camp (CDA):Mijnheer de voorzitter. Vanmiddag is bij de regeling van werkzaamheden
reeds gesproken over de ontijdigheid van dit debat. De CDA-fractie blijft
van mening dat dit niet het moment is om te debatteren over een generaal pardon.
Dat wij hier nu toch over een pardon debatteren, maakt dit naar mijn mening
een opmerkelijk debat. De kersverse Kamer vraagt van een demissionair kabinet
in de regel, terughoudendheid te betrachten en geen controversiële beleidsbeslissingen
te nemen. Dat goede parlementaire gebruik is in onze ogen terecht: een demissionair
kabinet behoort niet over zijn graf te regeren of het gras voor de voeten
van een nieuwe coalitie weg te maaien.De Partij van de Arbeid, de aanvrager van het debat, vraagt deze ommezwaai
nu juist wel van het kabinet. Het verzoek aan het kabinet om al te gaan werken
aan een generaal pardon, is staatsrechtelijk gezien nogal opmerkelijk. Verschillende
mensen hebben er al op gewezen dat het al dan niet vormgeven van een generaal
of specifiek pardon vanzelfsprekend aan de orde moet komen
in de aankomende formatie en dat het niet in een spoeddebat moet worden afgehandeld.
Wel gaven de verschillende partijen tijdens de regeling te kennen dat, vooruitlopend
op een mogelijke pardonregeling het terugkeerbeleid per direct stopgezet zou
moeten worden, dit omdat de onomkeerbaarheid van terugkeren de uitvoering
van dit beleid inherent controversieel zou maken. Maar ook aan die insteek
kleven natuurlijk de nodige bezwaren. Een dergelijke Kameruitspraak vraagt
namelijk om alle beslissingen van rechters die op basis van het beleid zijn
genomen, te negeren en te stoppen met de uitvoering van de Vreemdelingenwet.
Ook dit is natuurlijk niets anders dan vragen om een ingrijpende beleidswijziging.
Hoort die vraag van de nieuwe Kamer niet te zijn gericht aan een nieuw kabinet?Vooropstaat ook bij de CDA-fractie dat het asielbeleid gaat om mensen
en dat de vraag van een eventueel pardon en voor wie dat wel en niet zal gelden,
niet kan worden afgedaan met een politiek vluggertje. Dat past niet bij de
zorgvuldigheid die wij als Kamer moeten betrachten en ook niet bij de zwaarte
van dit dossier en de impact die dat heeft op de individuele asielzoeker en
zijn of haar gezin.Het CDA is tegen een generaal pardon. Er zijn verschillende redenen waarom
een generaal pardon niet wenselijk en zelfs onrechtvaardig is. De afgelopen
jaren is in de Kamer verschillende keren gesproken over de bezwaren tegen
een generaal pardon. Daarbij gaat het steeds over deze zorgvuldige individuele
afweging die de kern vormt van ons asielbeleid, de mogelijke precedentwerking
die er van een pardon uitgaat en de nieuwe verwachtingen die worden gewekt,
met alle gevolgen van dien voor de houdbaarheid van ons asielbeleid op de
langere termijn. Kijk hierbij ook naar de regelingen in Spanje en de witte-illegalenregeling
zoals wij die de afgelopen jaren in Nederland kenden en die nog steeds individuele
gevallen met zich brengt waarover gesproken moet worden. Ook oud-D66-Kamerlid
en woordvoerder asielbeleid Ursie Lambrechts sprak over de gewekte verwachtingen
van zo'n debat in Trouw van gisteren haar bezwaren uit. Zij zei dat een eventueel
besluit voor een pardon met onmiddellijke ingang zou moeten ingaan. Anders
kom je in een juridisch moeras van wie wel en wie niet, zo voegde zij er aan
toe.De heer De Wit (SP):Er zijn inmiddels al heel wat passages in het betoog van de heer Van de
Camp gepasseerd die meer vragen oproepen, maar laat ik mij nu beperken tot
de vraag of het hem bekend is dat 63% van de CDA-stemmers voorstander
is van een generaal pardon. Is het hem tevens bekend dat 400 gemeenteraadsleden
in het land die lid zijn van het CDA, gestemd hebben voor de beroemde motie
van de gemeente Vlagtwedde waarin gepleit wordt voor een generaal pardon?
Is het hem bekend dat hijzelf in de verkiezingscampagne heeft gepleit voor
onderhandelingen over een generaal pardon? Wat is zijn positie nu dan? Ik
hoor hem hier namelijk verklaren dat de CDA-fractie tegen een generaal pardon
is, terwijl hij eerder heeft verklaard waarom dat generaal pardon juist wel
besproken zou moeten worden. Zijn achterban is hem al lang voorbijgelopen.De heer Van de Camp (CDA):Ik meen dat ik mijzelf niet te veel grootsheid aanmatig als ik zeg dat
ik heel goed weet wat er onder de CDA-achterban leeft. Ik denk dat ik ook
heel goed weet hoe de interne partijdemocratie bij het CDA werkt. Ik weet
ook heel goed hoe op ons CDA-congres de discussie over het generaal pardon
is gevoerd en hoe het verkiezingsprogramma zich verhoudt tot uitspraken die
daar zijn aangenomen. Het staat natuurlijk iedereen vrij in Nederland om CDA-leden
te enquêteren. Het staat ook iedereen vrij om de uitkomsten daarvan
in dit debat te gebruiken, maar ik hoop dat u het mij niet euvel duidt dat
ik mij richt op het CDA-verkiezingsprogramma en op de uitspraken van het CDA-congres.
In dat verkiezingsprogramma en in die uitspraken staat niet dat er op dit
moment een generaal pardon zou moeten komen.U hebt ook gevraagd wat het CDA nu wel wil. Het CDA wil dat dit onderwerp
door de informateur op de agenda wordt gezet.De heer De Wit (SP):Als je van plan bent om over een generaal pardon te praten, dan lijkt
het mij logisch om nu te stoppen met het uitzetten van deze mensen. Hoe langer
de onderhandelingen duren, hoe meer mensen die in principe onder een generaal
pardon zouden kunnen vallen, kunnen worden uitgezet. Het lijkt mij volstrekt
humaan, billijk, rechtvaardig en barmhartig dat u meewerkt aan opschorting
van alle maatregelen ten aanzien van de groep waarover bij een kabinetsformatie
gesproken wordt.De heer Van de Camp (CDA):Wij moeten niet de indruk wekken dat het Nederlandse asiel- en vreemdelingenbeleid
niet aan de internationale maatstaven voldoet. Ik ken ook de kritiek, maar
in het algemeen is het Nederlandse asiel- en vreemdelingenbeleid fatsoenlijk.
Er is goede rechtshulp en er worden de juiste juridische procedures gevolgd.De mensen die eventueel onder het generaal pardon vallen, zijn lange tijd
in Nederland. Zij hebben vaak meerdere procedures doorlopen. Desalniettemin
zijn ze in Nederland gebleven. Mijn grote bezwaar tegen een generaal pardon
is dat wij de zorgvuldige individuele weging verruilen voor een groepsbenadering,
terwijl wij niet weten hoe groot die groep is. Wij weten ook niet wat de uiteindelijke
uitkomst hiervan zal zijn.De CDA-fractie heeft de afgelopen jaren uitgedragen dat het beleid van
minister Verdonk ten aanzien van de 26.000 mensen goed is. Ik vergelijk haar
beleid even met dat van staatssecretaris Schmitz van de PvdA van voor 2001.
Minister Verdonk heeft 965 keer gebruikgemaakt van haar discretionaire bevoegdheid,
terwijl staatssecretaris Schmitz dat maar vier keer heeft gedaan. Er is geen
sprake van dat er de afgelopen jaren geen oog was voor de schrijnende gevallen.
Ik praat nu ook maar even voor minister Verdonk. Mijn grote bezwaar is dat
wij vanmiddag dreigen te kiezen voor de grootste gemene deler en daarmee een
onverantwoorde zwenking maken in het individuele asielrecht.De heer De Wit (SP):Waar bent u nu voor? Bent u voor een gesprek over een generaal pardon,
zoals in het eerste deel van de motie staat? Of zegt u alleen buiten de Kamer
dat u voor een generaal pardon bent en verklaart u zich er hier tegen? Wat
is het nu?De heer Van de Camp (CDA):Ik heb het vele keren gezegd: het generaal pardon hoort op de agenda van
de informateur.De heer De Wit (SP):Waarom dan? Het CDA is tegen een generaal pardon.De heer Van de Camp (CDA):Ik meen dat mijn politieke inschattingsvermogen tamelijk goed op orde
is. Ik ga ervan uit dat degenen die nu door de informateur worden gevraagd
om de inventarisatielijst samen te stellen, dit onderwerp zullen aanmelden.
Ik denk dat uw fractievoorzitter dit zeker zal doen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. De heer Van de Camp verwijt de Kamer een vluggertje. Hij haalde
oud-Kamerlid Lambrechts aan die volgens hem ervoor gepleit heeft om duidelijkheid
te bieden op dit dossier. Ik hoor de heer Van de Camp zelf eigenlijk alleen
maar pleiten voor het op de agenda zetten van dit punt. Wat zou dat kunnen
toevoegen aan het debat van vanavond? Gelet op de woorden van mevrouw Lambrechts
is het juist van belang dat de Kamer het demissionaire kabinet het duidelijke
signaal geeft dat er geen onomkeerbare stappen mogen worden gezet. Als de
heer Van de Camp meent dat er nog meer informatie nodig is, hoor ik graag
van hem welke informatie hij mist.De heer Van de Camp (CDA):Ik moet de heer Pechtold teleurstellen, want ik ben niet degene die namens
het CDA de onderhandelingen voert of de besprekingen houdt met de informateur.
Het onderwerp "generaal pardon" hoort bij de inventarisatie van
de informateur. Mijn grote bezwaar is dat de Kamer nu intervenieert in het
proces van de informatie en daarbij de minister vraagt om de behandeling van
het terugkeerproject 26.000 stop te zetten. Dat heeft in mijn ogen ook consequenties
voor de rest van het vreemdelingenbeleid. Dat vind ik op dit moment staatsrechtelijk
gezien een verkeerde stap. Dat heb ik vanmiddag al verschillende keren gezegd.De heer Pechtold (D66):Ik zou werkelijk niet weten waarom dat in al die procedures in al die
jaren nu nog tot extra verwarring kan leiden. Dat geldt zeker nu de lijsttrekker
van het CDA, de demissionaire minister-president, heeft aangegeven dat dit
naar zijn mening, mocht het op de agenda komen, geen breekpunt voor de formatie
is. Waarom zou vandaag dan geen duidelijkheid kunnen worden gegeven? Wat heeft
de heer Van de Camp nog aan extra informatie nodig? Steunt de heer Van de
Camp de wens van de Kamer dat in de tussentijd geen onomkeerbare stappen worden
genomen?De heer Van de Camp (CDA):Uit mijn interrupties mag blijken dat ik de motie niet steun. Het moet
duidelijk zijn dat het CDA de motie op dit moment niet verstandig vindt. Dit
is daarvoor het verkeerde moment.Ik ben niet ingehuurd om vanmiddag breekpunten te analyseren en op te
stellen. Ik ben gevraagd om hier te melden dat de fractie van het CDA dit
moment een onjuist moment vindt om het debat over een generaal pardon te voeren.De heer Pechtold (D66):De heer Van de Camp wil nu niet zeggen welke gegevens hij nog mist voor
een debat dat hij liever betrekt bij het formatieproces, terwijl zijn eigen
lijsttrekker zegt dat hij daarvan geen breekpunt wil maken en wij nog maar
moeten afwachten wat daarvan de uitkomst is. In de tussentijd is de heer Van
de Camp niet bereid om aan te geven dat hij op dit moment geen onomkeerbare
stappen van deze minister verlangt. Klopt dat?De heer Van de Camp (CDA):Ik denk dat ik de bestuurlijke vernieuwing van de heer Pechtold niet helemaal
kan volgen. Het enige wat ik...De heer Pechtold (D66):Zolang de rest van de Kamer het maar kan volgen.De heer Van de Camp (CDA):Exact.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Van de Camp legt veel nadruk op staatsrechtelijke zuiverheid.
Misschien is het dan goed om geen stellingen namens de minister te betrekken.
Hij zei namelijk op een bepaald moment "ik spreek maar even voor mevrouw
Verdonk". Ik denk dat de minister dat zelf kan doen. Ik doe daarom een
appel op zijn dualistische houding en verzoek hem vooral het eigen CDA-verhaal
te houden. Daar gaat mijn vraag over, want op dat vlak kan ik hem niet helemaal
volgen.Toen op het Plein de bijeenkomst over de 26.000 plaatsvond, heeft de heer
Van de Camp laten blijken dat er met het CDA te praten valt over een pardonregeling.
Deze middag heeft hij tot nu toe vooral problemen opgeroepen en is er weinig
gebleken van een opening van het CDA om over een regeling na te denken. Hij
zegt dat het CDA ertegen is en dat dit moment niet het goede moment is. Wat
is dan wel een goed moment om met het CDA over een pardonregeling te spreken?
Vervolgens zegt de heer Van de Camp dat hij er nu niet over wil praten en
dat het onderwerp op de agenda van de informateur moet worden geplaatst. Dat
kan twee dingen betekenen: de heer Van de Camp gaat ervan uit dat het CDA
bij dat gesprek niet aanwezig is, wat zou kunnen, maar dat hierover wel door
anderen moet worden gesproken, of hij gaat ervan uit dat het CDA in dat gesprek
mee zal denken over de precieze vormgeving van een pardonregeling. Als het
laatste het geval is – en daar ga ik even stiekem van uit – waarom
wil de heer Van de Camp die andere stap dan niet zetten? Dat doen wij ook
als er een ambtsbericht komt en de minister gelegitimeerd is om daarop nieuw
beleid te vormen, maar de Kamer dat niet wil doen dan nadat daarover is gesproken.
Geen onomkeerbare beslissingen. Dat wordt in de motie ook gevraagd. Waarom
zet de heer Van de Camp die stap niet als het daadwerkelijk zijn intentie
is om erover te spreken?De heer Van de Camp (CDA):Dit is nauwelijks een interruptie; dit is een betoog. Ik zal proberen
de elementen eruit te halen.Ik kan merken dat de heer Rouvoet op 4 november niet aanwezig was
op de demonstratie voor het generaal pardon. Ik ben daar door het publiek
uitgejouwd vanwege mijn standpunt. Dat is overigens een goed recht in de democratie.
Daar is op geen enkele manier door mij gezegd dat met het CDA te spreken zou
zijn over een regeling voor een generaal pardon. Die mensenmassa zou dat moment
dan immers zonder meer hebben aangegrepen om mij daarop aan te spreken. Ik
ben daar, nogmaals binnen de democratische grenzen, uitgejouwd. Ik heb dat
als politicus ondergaan.De heer Rouvoet hield een groot betoog: als dit, dan dat, en hij nam maar
even stiekem aan dat... Met alle respect, daar kan ik niet op ingaan. De CDA-fractie
zegt dat dit een onjuist moment is voor een discussie over een generaal pardon
in de Tweede Kamer, terwijl wij een uur geleden zijn beëdigd. Het is
gebruikelijk in dit land dat wordt bekeken wat de nieuwe coalitie wordt. Het
is gebruikelijk in dit land dat wij daarvoor een informateur hebben en later
een formateur. In afwachting daarvan hebben wij gezegd: als er over een generaal
pardon gesproken moet worden, moet het daar gebeuren.Dan kom ik op zijn laatste vraag over de onomkeerbare stappen. Wij gaan
nu toch ook niet alle belastingheffing...De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik geloof niet dat ik een vraag over de belastingheffing heb gesteld.De heer Van de Camp (CDA):Nee, maar even als vergelijking. Wij gaan nu toch ook niet de belastingheffing
of het treinverkeer stopzetten, of al die andere onderwerpen?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Nee, dat was ook niet mijn vraag. Dit lijkt een charmante reactie, maar
ik ben niet onder de indruk van deze vergelijking. De heer Van de Camp weet
ook zelf dat deze niet ter zake is. Het gaat er niet om dat er allerlei dingen
worden bediscussieerd die in de formatie aan de orde zullen komen. Zo ingewikkeld
was de vraag niet. Als dit, dan misschien dat, dat was heel helder. Als hierover
wordt gesproken in de formatie, kan het zijn dat het CDA niet "nee"
zegt tegen gesprekken. Waarom wordt er dan niet gezegd: laten wij voorkomen
dat mensen de dupe worden van het formatieproces, doordat zij misschien volgende
week worden uitgezet en over een maand te horen krijgen dat zij eigenlijk
hadden kunnen blijven? Dat is de vraag en die is niet zo ingewikkeld.De heer Van de Camp (CDA):In mijn ogen is die vraag wel heel ingewikkeld, omdat de heer Rouvoet
een enorm voorschot neemt op de gesprekken bij de informateur en op een mogelijke
coalitievorming, terwijl de CDA-fractie op dit moment verbonden is aan het
demissionaire kabinet. Het demissionaire kabinet heeft in zijn missionaire
fase gezegd: geen generaal pardon. Dat hebben wij gesteund, met alle problemen
die dat met zich brengt. Wij zitten nu in een andere fase; de fase van de
informatie. Wij gaan verkennen. Er komt een agenda van de informateur en daar
zal naar alle waarschijnlijkheid het generaal pardon op staan. Dat is de positie
van de CDA-fractie.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Als er een motie zou liggen zonder uitspraak dat er een generaal pardon
moet komen, maar met het klemmende verzoek om geen onomkeerbare beslissingen
te nemen zolang de formatie loopt, zou u die motie dan steunen?De heer Van de Camp (CDA):Op als-danvragen kan ik niet antwoorden. De motie wordt nu omwille van
het debat voor de helft gekapt en daar moet ik dan weer een heel antwoord
op geven. Dat doe ik dus niet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het was een informatieve vraag. Ik heb de heer Van de Camp hoog wat betreft
de gedachte-experimenten die hij aan kan, gelet op zijn lange ervaring. Dan
stel ik een directere vraag. Vindt de CDA-fractie dat er, los van de vraag
of en wanneer er een pardon komt, in de tussentijd, zolang erover wordt gesproken,
geen onomkeerbare beslissingen mogen worden genomen?De heer Van de Camp (CDA):De motie-Bos is zoals zij is. Daarover heb ik een oordeel gegeven. Ik
vind de motie prematuur wat betreft zowel de onomkeerbare stappen als het
uitwerken van een generaal-pardonregeling.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Begrijp ik het goed dat u zegt dat de Kamer in afwachting van het regeerakkoord
geen beslissingen meer moet nemen?De heer Van de Camp (CDA):Nee, want wij gaan de komende weken ook begrotingen behandelen. Wij gaan
de komende weken gewoon het kleine, degelijke werk doen, zodat dit land op
een behoorlijke manier kan worden bestuurd. Het probleem is dat er nu een
buitengewoon gevoelig politiek onderwerp ter tafel wordt gebracht, waarover
in de verkiezingsstrijd veel debat is geweest, ook met mijn lijsttrekker.
Dat onderwerp wordt hier meteen in concluderende zin behandeld, en dat willen
wij niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp dat u nu geen beslissing wilt nemen over het generaal pardon,
omdat u wilt dat deze aan de informatietafel wordt genomen. Dat kan ik ook
nog respecteren, maar het charmante van de motie is dat daarmee geen definitieve
beslissing wordt genomen over een generaal pardon. In het dictum wordt gezegd
dat er geen onomkeerbare beslissingen mogen worden genomen in afwachting van ...
Dat is wat er staat. Mijn vraag die eigenlijk steeds door een meerderheid
van de Kamer aan u wordt gesteld, luidt als volgt. Zou u als CDA die meerderheid
zo tegemoet willen komen dat er in afwachting van het regeerakkoord geen uitzettingen
plaatsvinden en geen beslissingen worden genomen over mensen wiens lot misschien
anders zal zijn? Het verbaast mij zo, want vrijwel alle mogelijke nieuwe regeringspartners
van het CDA zijn voor een generaal pardon. Wat u er ook zelf van vindt, ik
zou denken dat het in het licht van de onderhandelingen van respect zou getuigen
als u hen daarin tegemoet komt en zegt: wij nemen geen onomkeerbare beslissingen.
Dat betekent dat wij een vrije ruimte hebben in de onderhandelingen en dat
er niet ondertussen mensen worden uitgezet terwijl wij hen misschien later
een pardon geven.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben onder de indruk van het feit dat mevrouw Halsema mij via andere
zinnen – en nog meer zinnen dan de heer Rouvoet – dezelfde vraag
stelt, maar mijn antwoord is "nee". Er ligt een motie-Bos c.s. waarin
twee dingen worden gevraagd: (a) het ontwerpen van een regeling voor een algemeen
pardon en (b) het niet nemen van onomkeerbare stappen. Ik heb al gezegd dat
wij niet willen meewerken aan die motie, omdat het momentum daarvoor niet
geschikt is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Het lijkt mij goed om de motie nog even precies voor te lezen.De heer Van de Camp (CDA):Zou u dat niet aan de heer Bos overlaten?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Volgens mij hebben u en ik een debat en ben ik medeondertekenaar van de
motie. Volgens mij ga ik ook over mijn eigen inbreng. In de motie staat: spreekt
als haar mening uit dat er op zo kort mogelijke termijn een pardonregeling
moet komen. De ondertekenaars willen dus een generaal pardon. Het verzoek
aan de regering – het enige verzoek in deze motie – is om in afwachting
van de definitieve behandeling van deze pardonregeling geen onomkeerbare beslissingen
te nemen. Dat wordt dus voorbehouden aan de informatie. Dat is het verzoek
aan de regering. U wilt eigenlijk hetzelfde. U wilt de ruimte hebben om tijdens
de informatie met de informateur te kunnen spreken over een pardonregeling.
Als al uw gesprekspartners een pardonregeling willen, dan zou het toch gewoon
chic zijn als het CDA ermee instemt dat er tot die tijd geen onomkeerbare
beslissingen worden genomen?De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Ik herhaal voor de zevende keer mijn standpunt. Een discussie
over het generaal pardon hoort thuis op de agenda van de informateur en alle
stappen die vooruitlopend daarop worden genomen, vinden wij staatsrechtelijk
niet zuiver.De voorzitter:Ik nodig u uit om uw betoog af te ronden.De heer Van de Camp (CDA):Ik zal dat proberen. Ik had namelijk de volgende slotzin. Ik hoop dat
wij na dit debat met elkaar kunnen concluderen dat de discussie...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb nog een heel kleine vraag. U heeft al zo vaak gezegd dat het staatsrechtelijk
niet zuiver is. Kunt u mij even de passages in het staatsrecht geven waarop
u zich baseert?De heer Van de Camp (CDA):Ik moet eerlijk bekennen dat ik gisteravond in de boeken van Van der Pot/Donner
en Kortmann heb nagekeken hoe de informatieperiode exact verloopt. Dat staat
daar niet in. Dat klopt. Maar het is in afwachting van de informatie respectievelijk
formatie gebruikelijk dat de Tweede Kamer daar niet op een enthousiaste manier
doorheen marcheert en dat het proces in constitutionele zin netjes wordt doorlopen.De heer Bos (PvdA):Is het niet minstens zo gebruikelijk dat dan ook van het kabinet gevraagd
mag worden om niet met een proces door te denderen op het moment dat het duidelijk
is dat er in de Kamer een meerderheid is die vindt dat het beleid dat nu plaatsvindt,
wel degelijk controversieel is, juist in het licht van de gewijzigde politieke
verhoudingen?De heer Van de Camp (CDA):Dan moeten wij toch een kleine exercitie maken over het begrip "controversieel".
Dat begrip heeft primair betrekking op nieuwe, ingrijpende invalshoeken van
een demissionair kabinet. Het gaat hier om de uitvoering van bestaand beleid
waarover in dit huis in een vorige periode terecht menig debat is gevoerd,
omdat het om de belangen van individuele mensen gaat. U gaat nu het begrip "controversieel"
omdraaien. Dat is in mijn ogen niet gebruikelijk binnen ons staatsrecht.De heer Bos (PvdA):In al die mooie boeken die u gisteravond hebt doorgepluisd en die ik ook
in mijn boekenkast heb staan, staat één ding heel duidelijk...De heer Van de Camp (CDA):Leest u ze ook?De heer Bos (PvdA):...over controversialiteit en dat is dat de Kamer bepaalt wat controversieel
is. Dat zou u zich moeten aantrekken.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Ik zal daarover met de heer Bos van mening blijven verschillen,
want in mijn ogen gaat het erom waar het begint. Ik zeg u dat het gaat om
onderwerpen die het kabinet initieert en die een grote wijziging bevatten
ten opzichte van het oude kabinetsbeleid.De voorzitter:Ik dank u wel.De heer Van de Camp (CDA):Nee, ik was nog bezig.De voorzitter:U zei: nog één zin. Maar er komt blijkbaar nog één
zin.De heer Van de Camp (CDA):Ik had die zin in aanvang genomen en toen kwam mevrouw Halsema met dat
beroemde ene kleine vraagje, waarbij de heer Bos zich aansloot en ik helemaal
van mijn à propos werd gebracht.Ik hoop dat wij na dit debat met elkaar kunnen concluderen dat de discussie
over een pardonregeling en het asielbeleid in brede zin thuishoort in de formatie
of in een debat met een missionair kabinet, dat het belangrijk is dat bij
de vorming van een nieuw kabinet hierover serieus wordt gesproken, maar dat
wij niet dit demissionaire kabinet voortijdig met de nu nog onbekende conclusies
van die nog te voeren discussie opzadelen en dat wij vooral niet vele duizenden
mensen die nog in Nederland zijn, zijn teruggekeerd of met onbekende bestemming
zijn vertrokken maandenlang opzadelen met nieuwe onzekerheden en hen laten
zweven tussen hoop en vrees.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. De heer Van de Camp heeft ook in zijn afsluitende bewoordingen
tamelijk scherp geoordeeld over hoe bijvoorbeeld mevrouw Halsema en ikzelf
ervoor hebben gepleit om ons als Kamer reeds nu uit te spreken voor een generaal
pardon en de tijd te nemen voor en zorgvuldigheid te betrachten bij een nieuwe
regeling die uiteindelijk door een nieuw kabinet dient te worden uitgevoerd.
De heer Van de Camp zei dat dit valse hoop schept bij mensen. Wie echt valse
hoop scheppen bij mensen zijn niet de politici die zeggen dat zij vinden dat
er een generaal pardon moet komen en die dat vervolgens regelen. Echt valse
hoop bij mensen scheppen politici die zeggen dat dit moet worden doorverwezen
naar de informateur om het vervolgens daar te laten mislukken, omdat zij er
uiteindelijk niet aan willen. Wat de heer Van de Camp vandaag moet doen, is
klare wijn schenken. Als hij geen valse verwachtingen wil wekken bij mensen,
dan moet hij eerlijk zijn en zeggen: wat het CDA betreft, hoort het ook niet
thuis in de informatiebesprekingen, want het CDA is er gewoon tegen.De heer Van de Camp (CDA):Ik vind dit een buitengewoon indrukwekkend betoog, maar
ik herhaal dat wij in Nederland een individueel asielrecht hebben. Er worden
individuele beslissingen genomen. Het asielrecht in Nederland is fatsoenlijk.
U zei zelfs dat het streng moet zijn. Wij hebben wat dat betreft de afgelopen
jaren een beleidslijn ontwikkeld. Er zijn verkiezingen geweest. Die beleidslijn
kan onderhevig zijn aan veranderingen, maar wel op de tafel van de informateur
respectievelijk de formateur en niet in een politiek vluggertje op deze namiddag.De heer Weekers (VVD):Mijnheer de voorzitter. Sinds vanmiddag kent het parlement een andere
samenstelling en dat heeft natuurlijk gevolgen voor de koers van het land,
want nieuwe heren, en dames, natuurlijk, nieuwe wetten. Meteen al hebben wij
een debat over een generaal pardon voor asielzoekers, maar daarbij gaat het
niet om nieuwe wetten. Het gaat om mensen die nog vallen onder de oude Vreemdelingenwet.
Op zichzelf is het dan curieus dat uitgerekend de fractie van de Partij van
de Arbeid dit debat heeft aangevraagd, want dé plaats waar een dergelijk
generaal pardon geregeld had kunnen en, als je het wilt, dan ook had moeten
worden, was een overgangsbepaling in de nieuwe Vreemdelingenwet 2000, de wet
van Job Cohen. De fractie van de Partij van de Arbeid heeft dat destijds niet
geregeld.Het generaal pardon wordt al jarenlang bepleit door de fracties van D66,
GroenLinks, de SP en de ChristenUnie. Nu de laatste twee fracties qua sterkte
ruim zijn verdubbeld, is het logisch dat zij zeggen: nieuwe heren, nieuwe
wetten. Van de fractie van de Partij van de Arbeid kan ik dat niet zeggen.
Nou ja, de fractie van de Partij van de Arbeid was destijds tegen een generaal
pardon en heeft de afgelopen tijd – ik roep de motie-Bos in herinnering
die tijdens de algemene politieke beschouwingen is ingediend – wel een
draai gemaakt. Wij zitten nu met het politieke feit dat een Kamermeerderheid
dat generaal pardon wil. Erg consistent is de fractie van de Partij van de
Arbeid niet. De VVD-fractie is dat wel. Zij was, is en blijft tegen een generaal
pardon, omdat het principieel onjuist is en praktisch gezien onuitvoerbaar.
Bovendien is ieder pardon en zelfs al de aankondiging daarvan door middel
van een uitzetmoratorium, een signaal dat het eenvoudiger wordt om in Nederland
een verblijfsvergunning te krijgen. De VVD-fractie is voor een individuele
beoordeling van elke asielzoeker, omdat alleen dan recht kan worden gedaan
aan de positie, het verhaal en de omstandigheden van het geval.Het invoeren van een generaal pardon leidt tot aperte rechtsongelijkheid.
Mijn fractie vindt dat een heel principieel punt, want voor wie geldt dat
generaal pardon dan eigenlijk? Vrijwel iedere vreemdeling waar wij het blijkens
de motie-Bos over kunnen hebben, heeft al een besluit van de IND op zak dat
zegt dat men of mag blijven, of Nederland moet verlaten. Ik zou de minister
overigens willen uitnodigen om vanavond de meest actuele stand van zaken ten
aanzien van de doelgroep uitstroom uiteen te zetten. Wij moeten constateren
dat echte vluchtelingen een verblijfsstatus gekregen hebben. Daar hebben wij
het dus niet over. Het gaat om vreemdelingen waarvan geconstateerd is dat
zij geen vluchteling zijn en die daarom van de overheid een nee hebben gekregen. Velen hebben al vaker nul op rekest gekregen, maar hoe vaak moet het Nederlandse
gezag – de IND, de rechter – nee zeggen, alvorens een nee in dit
land ook echt een nee is, in de ogen van links? Is het geloofwaardig dat het
naast je neerleggen van een afwijzing, een nee, uiteindelijk door middel van
een generaal pardon toch wordt beloond met een ja? Is dat rechtvaardigheid?
Hoe gaan wij dan om met mensen die zich wel hebben geschikt in de beslissing
van het bevoegd gezag en die nu dus met lege handen staan? Gaan wij hen dan
ook uitnodigen? Dat heb ik de heer Bos niet horen bepleiten.Over hoeveel mensen hebben wij het eigenlijk? Immers, "26.000 gezichten"
is inmiddels een mythisch begrip geworden. Er doen allerlei getallen de ronde
en volgens mij is er geen afgebakend aantal te benoemen. Wij hebben er straks
bij interrupties naar gevraagd, maar er komt geen helder antwoord op. Dagblad
Trouw van gisteren heeft het niet over 26.000, maar over 39.000. De minister
voor V en I had het in juli nog over een aantal van 31.600 gezichten. Zijn
er – als ik naar de cijfers van Trouw kijk van deze week – misschien
weer 7000 bijgekomen?Dan is er nog een vraag. Helpen wij alleen hen – dat lees ik in
de motie van de heer Bos c.s. – die altijd in Nederland zijn gebleven?
Wat doen wij dan met de mensen die in de tussentijd met onbekende bestemming
zijn vertrokken, maar die feitelijk in het buitenland hebben gezeten, maar
waar wij dat niet van kunnen nagaan? Klaas de Vries erkende in een algemeen
overleg op 29 oktober al dat het moeilijk is om te controleren of iemand
inderdaad Nederland niet heeft verlaten. Dan is dus enkel het zwaaien met
een aanvraag gedaan onder de oude Vreemdelingenwet, een aanvraag in de wetenschap
dat je bent afgewezen, voldoende. Ik vind dat onverantwoord.Omdat het onduidelijk en rekbaar is wie er nu wel en niet onder valt,
gaat er van een generaal-pardonregeling een aanzuigende werking uit. Dat geldt
ook voor de aankondiging van zo'n regeling middels een uitzetmoratorium. Trouw
concludeerde gisteren met Ursie Lambrechts, de D66-woordvoerster die jarenlang
met verve een generaal pardon heeft bepleit: de aankondiging van een generaal
pardon voordat je het ook echt laat ingaan – immers, uiteindelijk zou
het dan misschien geregeld worden in de kabinetsformatie – zal ertoe
leiden dat vreemdelingen met enige relatie met Nederland hun koffers zullen
pakken en hierheen komen, ook al maken zij geen kans. Dat wij mogen vrezen
dat dit gaat gebeuren, is reeds bewezen, kijk maar naar Spanje en Zweden.Voorzitter. Ik rond af. Zoals ik aan het begin van mijn betoog al stelde,
acht de VVD-fractie een generaal pardon principieel onjuist en praktisch onuitvoerbaar.
Daar voeg ik aan toe dat een generaal pardon in weerwil met wat er door de
linkse partijen hier wordt beweerd, niets oplost. Ook dan zullen er mensen
zijn die buiten de boot vallen. Wat vertellen wij hun? Mijn stelling is dat
elk generaal pardon uiteindelijk niet genereus genoeg zal blijken te zijn
maar zal worden opgerekt en ter discussie zal worden gesteld. Wie garandeert
dat er binnenkort niet ook zal worden geroepen om een pardon voor al die andere
illegalen aan wie onderdak wordt geboden? Dat staat nu niet in de motie, maar
wij houden het niet droog zodra wij gaan schuiven. Om die reden is de VVD
faliekant tegen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Sinds het moment dat door de nieuwe Vreemdelingenwet de oude
zaken op de plank zijn blijven liggen om de doorstroming onder de nieuwe Vreemdelingenwet
te bevorderen, was en is de ChristenUnie voorstander van een generaal pardon.
Wij hebben daarover ook tijdens de achterliggende verkiezingscampagne geen
onduidelijkheid laten bestaan. Helaas hebben de kabinetten-Balkenende I, II
en III daarvan niet willen weten. Ik maak mij weinig illusies over de reactie
van minister Verdonk zo dadelijk.Een nieuw feit is dat er sinds vorige week een meerderheid in de Tweede
Kamer is die voor een generaal pardon is. Dat is dus een prominent onderwerp
in de kabinetsformatie. Ten overvloede zeg ik nog maar eens dat een generaal
pardon niet kan leiden tot een aanzuigende werking. Iedereen die, ook vandaag
weer, een vergelijking trekt met Spaanse toestanden, weet eigenlijk wel beter.
Daar ging het om illegalen, hier gaat het om een bekende groep. Een aanzuigende
werking is dus niet aan de orde. De enige die vandaag heeft gezegd "kom
gerust naar Nederland" is de heer Wilders.De heer Van de Camp (CDA):Het zal de heer Rouvoet toch bekend zijn dat in de Spaanse groep uitgeprocedeerde
asielzoekers zaten, die inmiddels in Spanje illegaal waren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het ging daar om een pardonregeling voor de illegalen. Daar zat ook een
groep uitgeprocedeerden bij. Hier gaat het om de groep asielzoekers. Wij hebben
de criteria de revue laten passeren. De motie is daarover duidelijk. Ik vind
iedere suggestie onjuist dat een generaal pardon ertoe zou leiden dat mensen
uit Noord-Afrika bij honderdduizenden in bootjes komen aanroeien bij Scheveningen,
omdat dat in Spanje ook is gebeurd. Dat heb ik ook in de verkiezingscampagne
duidelijk gezegd, ook omdat de lijsttrekker van het CDA die suggestie heeft
gewekt. Iedereen weet dat dat een onjuiste voorstelling van zaken is. Die
suggestie moet men dan ook niet wekken.De heer Van de Camp (CDA):Als u iets in de campagne zegt, wil dat nog niet zeggen dat het waar is.
Laten wij de Spaanse casus maar even terzijde schuiven, want die is omstreden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat was precies mijn bedoeling, dank u wel.De heer Van de Camp (CDA):Kijk naar de witte-illegalenregeling. Daarmee zijn wij eind jaren negentig
zeer intensief bezig geweest. Wij hebben een aantal mensen kunnen helpen.
Het is ook u bekend dat de witte-illegalenregeling tot op dit moment nog tot
nieuwe aanvragen en heroverwegingen leidt. U hebt gezegd dat de criteria in
de motie helder zijn. Er staan echter geen criteria in de motie. De eerste
vraag is of het gaat om mensen die in Nederland verblijven en hoe u dat weet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik begin bij uw eerste opmerking. Ik ben u erkentelijk dat u mij toegeeft
dat de vergelijking met Spanje niet deugt. Iedereen die die vergelijking wel
maakt, weet dat ook.De heer Van de Camp (CDA):Dit zijn twee verschillende zaken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Laten wij dus inderdaad die vergelijking buiten dit debat houden. Ik had
die liever buiten de hele campagne gehouden, maar die is erin gebracht door
verschillende personen. Doet u mij een plezier en brengt u dan niet een nieuwe,
niet ter zake doende vergelijking in. Ook de kwestie van de witte illegalen
is een andere kwestie dan waarover wij hier spreken. Ik ga terug naar de motie,
die wat mij betreft heel duidelijk is. Daarin wordt de regering maar één
verzoek gedaan, namelijk om in afwachting van de definitieve behandeling van
een pardonregeling geen onomkeerbare beslissingen te nemen en stappen te zetten.
Dat is wat wij willen met dit debat. Ik zal er straks nog iets meer over zeggen.
In essentie is dat de betekenis van dit debat. In de informatie zal erover
worden gesproken, ook als het aan het CDA ligt. Dat heeft de heer Van de Camp
zojuist gezegd. Het staat op de agenda van de informateur. Zolang erover wordt
gesproken, mogen mensen die in beginsel onder de regel zouden vallen, niet
te horen krijgen dat zij alvast worden uitgezet. Dat mag niet gebeuren. Daarom
moeten wij deze motie vandaag aanvaarden opdat geen onomkeerbare beslissingen
worden genomen. Het is te hopen dat er in de formatie een generaal pardon
tot stand komt. Hoe sneller, hoe liever. Het moet nog precies worden ingevuld.
Daarover zal nog best moeten worden gesproken. De essentie is echter duidelijk.
Ook die staat in de motie, in de vorm van een opvatting van de Kamer. Als
de motie althans straks wordt aanvaard.De heer Van de Camp (CDA):Wat gebeurt er als de kabinetsformatie geen regeling voor een generaal
pardon oplevert?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik meen dat de heer Van de Camp zojuist tegen mij zei dat hij een hekel
heeft aan als-danvragen. Dan moet hij ze ook niet stellen. De inzet van alle
partijen die de motie hebben ondertekend, en – zoals de heer Van de
Camp heeft gezegd – ook die van het CDA, is erop gericht om tijdens
de informatie te spreken over een pardonregeling. Dan moet het gek lopen als
die er niet uitkomt.De heer Van de Camp (CDA):Ik wijs erop dat ik de formulering "als, dan" in tegenstelling
tot de heer Rouvoet niet heb gebruikt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U zegt: "als de regeling er niet uitkomt, wat dan?" Wij zullen
de Handelingen erop nalezen.De heer Van de Camp (CDA):Neen, neen.De voorzitter:Ik stel de heer Van de Camp in de gelegenheid zijn vraag te verduidelijken,
met vermijding van de woorden "als, dan".De heer Van de Camp (CDA):Ik zal proberen de vraag helderder te stellen. Wat gebeurt met de onomkeerbare
stappen die niet worden gevolgd door een regeling?De heer Rouvoet (ChristenUnie):In het dictum staat om in afwachting van de definitieve behandeling van
de pardonregeling, waarover in de formatie door de nieuwe Tweede
Kamer zal worden gesproken, voor deze groep geen onomkeerbare beslissingen
en stappen te nemen. Dat is glashelder. Met andere woorden: uit het formatieproces
zal een voorstel voor een regeling komen, hoe deze ook wordt ingevuld. Onze
inzet hierbij is bekend. Op het moment dat er een voorstel ligt, zal de Kamer
erover spreken. Tot dat moment mogen geen onomkeerbare beslissingen worden
genomen. Wij doen dit vaker, juist ook op het terrein van het vreemdelingenbeleid.
Als er, bijvoorbeeld op basis van een nieuw ambtsbericht, mogelijkheden worden
geboden voor nieuw beleid, is de minister formeel gelegitimeerd om erop te
reageren, maar de Kamer laat dit pas toe wanneer zij erover ten finale met
de regering heeft gesproken. Tot die tijd moeten geen onomkeerbare beslissingen
worden genomen. Dat willen wij ook nu. Ik doe een klemmend beroep op het CDA
om zich hierin toe voegen, hoe het verder ook over de generaalpardonregeling
denkt. Als het CDA net als de ChristenUnie van mening is dat erover in de
formatie moet worden gesproken, zouden zij tegen de mensen die eronder zouden
kunnen vallen, niet mogen zeggen dat deze het risico lopen in de tussentijd
te worden uitgewezen en dat zij dan pech hebben gehad. Dat kunnen wij niet
over ons hart verkrijgen.De heer Van de Camp (CDA):Ik heb vanmiddag al enige malen gezegd dat de mogelijke consequenties
van valse verwachtingen die bij bepaalde groepen zouden kunnen ontstaan, voor
ons op dit moment onoverkomelijk zijn. Ik heb de heer Rouvoet eerder gevraagd
wat de positie is van mensen die nu in het buitenland verblijven en die in
de komende weken terugkomen. Vallen deze onder de regeling? Ja of neen? En
zo ja, hoe weet de heer Rouvoet dat?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Waar de heer Van de Camp geen enkele opening biedt voor een generaalpardonregeling,
heb ik er geen enkele behoefte aan om in te gaan op zijn opeenstapeling van
mogelijke problemen die volgens hem in de formatie aan de orde moeten komen.
Ik zou het niet netjes vinden om zijn vermaning niet ter harte te nemen en
er nu heel gedetailleerd over te spreken. Het vertrekpunt van de motie is
de oude groep die wij aanduiden als de 26.000 gezichten. Dat is het uitgangspunt.De heer Van de Camp (CDA):Het zijn er inmiddels 38.000.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb gezegd dat de oude groep van 26.000 gezichten waarmee wij begonnen
het uitgangspunt is. Als ik mij goed herinner, is deze term door mevrouw Verdonk
geïntroduceerd. Wij gaan uit van deze 26.000 om de omvang van het probleem
duidelijk te maken. Dat is het vertrekpunt. De nadere criteria staan in de
motie. Er wordt nu nog niets van de regering gevraagd. De heer Bos en anderen
hebben enige malen geciteerd wat in de motie staat geformuleerd als de mening
die de Kamer uitspreekt. Het gaat om alle asielzoekers die onder de oude Vreemdelingenwet
een verzoek hebben ingediend voor 1 april 2001 en die Nederland niet
hebben verlaten. Ik ben het met de heer Van de Camp eens dat er haken en ogen
aan zitten. Die zullen moeten worden besproken. Ik ben het ook met hem eens
dat wij dat niet hier en nu moeten doen, maar dat dit een plaats moet krijgen
in de formatiebesprekingen. Het mag niet gebeuren dat, omdat het CDA hieraan
niet wil meewerken, mensen die mogelijk onder de generaalpardonregeling vallen,
te horen krijgen dat zij pech hebben gehad en dat zij alvast het land moeten
verlaten. Dat willen wíj niet en dus geldt voor deze hele groep dat
over de leden voorlopig geen beslissing wordt genomen die niet kan worden
teruggedraaid. Zo simpel is het.De heer Van de Camp (CDA):Ik begrijp enerzijds de empathie en menselijkheid die spreekt uit de benadering
van de heer Rouvoet, maar anderzijds begrijp ik totaal niet wat er gebeurt
met de mensen die strikt genomen niet onder de criteria van de motie vallen,
maar die de komende weken hoop zullen krijgen en de kans zullen grijpen om
zich in Nederland te voegen terwijl zij hier niet meer thuishoren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik kan dit niet overzien, maar ik ben niet voor niets begonnen met het
noemen van het aantal van 26.000. Het uitgangspunt dat in de motie staat,
is ook mijn uitgangspunt, namelijk dat de asielzoekers het land niet moeten
hebben verlaten. Ik kan niet alles voor u dichttimmeren in het geval er een
aantal mensen terug zou komen, maar ook als het zo zou zijn dat de hele groep
van 26.000 asielzoekers uiteindelijk onder het pardon zou vallen, heb ik daarmee
geen probleem; daarvoor waren wij immers al. Ik laat de barmhartigheid niet
uitspelen tegen de rechtvaardigheid, mijnheer Van de Camp.De heer Van de Camp (CDA):Er is hier vanmiddag al eerder gezegd dat het om kwantitatieve en kwalitatieve
problemen gaat. Ik vind het echt onverantwoord om een generaal pardon te vragen
en om geen onomkeerbare stappen te nemen voor een groep, terwijl u als mede-indiener
van de motie zelf niet weet over welke groep u eigenlijk spreekt. Het kan
ook om 38.000 mensen gaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Van de Camp heeft dit vanmiddag vier keer geprobeerd. Net als
de anderen zeg ik dat het nu niet gaat om het aantal. Ik herinner mij een
debat tijdens de algemene politieke beschouwingen waarbij het, meen ik, ging
over een groep mensen die zou profiteren van een verhoging van de WAO-uitkering.
Toen kon de fractievoorzitter van het CDA ook niet precies aangeven over hoeveel
mensen het ging, maar hij wilde dat wel. Er stonden andere aantallen tegenover.
Het gaat erom dat wij met elkaar heldere criteria aangeven. Globaal staan
die in de motie. Het vertrekpunt is de groep van 26.000 asielzoekers. De heer
Van de Camp mag het daarmee niet eens zijn. In de formatie moet dit vertrekpunt
nader worden ingevuld; hiernaar heeft de heer van de Camp zelf ook verwezen.
Hij moet het mij niet kwalijk nemen dat ik hierover wil spreken.De heer Van de Camp (CDA):Dat doe ik ook niet. Wij weten echter allemaal dat als het parlement de
indruk wekt dat er te praten valt over een generaal pardon terwijl nog onduidelijk
is voor welke groep dit zal gelden, er vele mensen zullen zijn die de kans
zullen grijpen om onder dit algemeen pardon van Bos en Rouvoet te komen vallen.
Ik begrijp bovendien deze opstelling van deze mensen. Als u niet van tevoren
weet wie er exact onder dit pardon komt te vallen, dan vind
ik dat u een onaanvaardbaar risico neemt en vele valse verwachtingen wekt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik concludeer dat wij de mensen in ieder geval de zekerheid bieden dat
er over hun dossiers de komende tijd geen onomkeerbare beslissingen worden
genomen. Ik heb liever deze voorlopige zekerheid dan de zekerheid van de heer
Van de Camp dat er wellicht, als de CDA-fractie daartoe genegen is, iets als
een pardonregeling kan komen. Deze laatste opstelling leidt namelijk tot nóg
meer onzekerheid, zeker omdat zijn fractie eigenlijk niet wil. Asielzoekers
lopen zo namelijk wel het risico dat zij ondertussen worden uitgewezen. Dit
is een vorm van zekerheid die ik de mensen in ieder geval níét
wil geven.De voorzitter:Mijnheer Van de Camp, ik heb u zes keer het woord gegeven. Dat lijkt mij
genoeg. Het woord is aan de heer Weekers.De heer Weekers (VVD):Kan de heer Rouvoet ons de zekerheid bieden dat van dit signaal geen aanzuigende
werking uitgaat?De heer Rouvoet (ChristenUnie):U voelt zich terecht aangesproken, omdat ik even reageerde op uw vergelijking
met de Spaanse toestanden. De leden van de groep van 26.000 waar het oorspronkelijk
om ging, een groep die eventueel is aangegroeid tot 31.000 mensen –
er zijn ook andere aantallen genoemd – zijn met naam en toenaam bekend.
De verwijzing naar Spanje is tegen het demagogische aan als ik dit woord mag
gebruiken. Die suggereert namelijk een blinde aanzuigende werking. Zij geeft
de indruk dat als wij tot een pardonregeling komen, willekeurig iedereen vanuit
Noord-Afrika of waar ook vandaan, onze kant op komt. U en ik weten dat dit
niet het geval kan zijn. Je kunt niet Nederland binnenkomen en zeggen "hallo,
ik ben ook een oud geval". Zij wij het daarover eens?De heer Weekers (VVD):Ja, je kunt niet binnenkomen en roepen "hallo, ik ben ook een oud
geval" als je geen aanvraagformulier in handen hebt dat stamt uit de
tijd van de oude Vreemdelingenwet. Er zijn echter 500.000 mensen die een asielaanvraag
hebben ingediend en er zijn er uiteindelijk 150.000 die asiel hebben toegewezen
gekregen. Er lopen dus nog heel veel mensen op de wereld rond die ooit een
aanvraag hebben ingediend. Daarnaast geef je met een pardonregeling ook een
signaal af. Kent u de Zweedse praktijk, mijnheer Rouvoet?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik vind het argument dat er signalen worden afgegeven niet het sterkste.De heer Weekers (VVD):Kent u de Zweedse praktijk, mijnheer Rouvoet?De voorzitter:De heer Rouvoet heeft het woord.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zei al dat ik geen behoefte heb aan allerlei vergelijkingen die op
z'n minst op een aantal punten mank gaan. Wij spreken nu over een gericht
generaal pardon. Wij spreken daar al jaren over. Ik ben het een beetje beu
om met de vertegenwoordigers van partijen die helemaal niet van een pardon
willen weten te spreken over de vraag wie er niet binnen of niet buiten zou
moeten vallen. Als zij heel lang doorgaan met dat soort vragen, komen wij
toch weer uit bij een individuele behandeling. Dat is niet de bedoeling van
een generaal pardon.De heer Weekers (VVD):Dat is heel gemakkelijk weglopen voor je verantwoordelijkheid. Het is
heel gemakkelijk om te roepen dat je een generaal pardon wilt, maar als je
niet precies weet waarover je het hebt, maak je veel mensen blij met een dooie
mus. Ik raad de heer Rouvoet aan zich toch eens te verdiepen in de Zweedse
praktijk. Van november 2005 tot maart 2006 konden uitgeprocedeerde asielzoekers
daar een nieuwe aanvraag indienen. In de maanden daarna steeg het aantal asielzoekers
met 11%, terwijl het EU-gemiddelde in dezelfde periode met 21%
daalde. Dat is wat wordt uitgelokt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ook deze vergelijking gaat natuurlijk mank. Zulke mensen voldoen in de
Nederlandse situatie niet aan de criteria die in de motie staan. Zo simpel
is het.Er zijn vast nog meer landen die een regeling hebben gekend, maar ik houd
het graag bij deze regeling. Wij zijn zeer voor een generaal-pardonregeling.
In de huidige situatie is dat onderwerp van de formatiebesprekingen. Laat
het daar goed besproken worden. Maak de mensen er niet de dupe van dat wij
nu een formatieperiode ingaan en zij dreigen te worden uitgezet. Zo simpel
is het soms ook.De heer Van der Staaij (SGP):Ik hoor een aantal sprekers, ook ondertekenaars van de motie, zeggen dat
er een pardonregeling moet komen voor alle asielzoekers die onder de oude
Vreemdelingenwet vallen. Daarom moeten wij even afwachten en geen onomkeerbare
stappen nemen. Beklemtoont de heer Rouvoet nu vooral de procedurele aspecten:
laten wij geen onomkeerbare stappen nemen? Neemt hij het voorlaatste deel
van de motie eigenlijk niet helemaal voor zijn rekening? Daarin staat dat,
wat er ook gebeurt bij de formatie, zonder meer voor alle gevallen die onder
de oude Vreemdelingenwet vallen, behalve voor de gevallen met contra-indicaties,
een pardonregeling moet komen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat begrijpt de heer Van der Staaij niet goed. Volgens mij kan hij dat
ook weten, want hij heeft onze campagne gevolgd. Wij hebben ons steeds uitgesproken
voor een generaal pardon. Niet voor niets wordt in de motie, waar mijn naam
onder staat, eerst uitgesproken dat de ondertekenaars van mening zijn dat
er zo spoedig mogelijk een generaal pardon moet komen. Dat kan ook worden
opgevat als een pleidooi voor een korte formatie, zo zeg ik er maar meteen
bij. Dat zou in alle opzichten goed zijn. Vervolgens wordt de regering verzocht
om in afwachting daarvan geen onomkeerbare beslissingen te nemen. Die nuance
is niet onbelangrijk. De heer Van der Staaij zal daar gevoelig voor zijn.
Ook wij zien in dat, nu er een demissionair kabinet is en wij in een nieuwe
fase zijn, er geen enkele behoefte is aan onduidelijkheid over ons standpunt.
Die onduidelijkheid willen wij niet laten bestaan. Daarom is ons standpunt
dat er zo gauw mogelijk een generaal pardon moet komen, maar
dat het kabinet zich niet moet verschuilen achter zijn demissionaire status
in het formatieproces. Daar kunnen mensen het slachtoffer van worden en dat
willen wij niet. Vandaar een dictum met slechts één verzoek
aan de regering.De heer Van der Staaij (SGP):In het dictum staat één verzoek aan de regering, maar ook
de uitspraak dat zonder meer voor alle asielzoekers die onder de oude Vreemdelingenwet
vallen een generaal pardon moet worden gegeven. Wat valt er dan nog te bespreken
aan de formatietafel? Op deze manier wordt dat dan toch al helemaal vastgetimmerd?
Ik neem niet aan dat de ondertekenaars van de motie bereid zullen zijn daarop
terug te komen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Die interessante vraag heb ik net ook aan de heer Van de Camp gesteld.
Als hij wil spreken, waarom wil hij dan nu niet ineens een beslissing nemen?
Wij willen dat wel. Voorlopig verkeren wij in de verkennende fase van het
formatieproces. Er is geen onduidelijkheid over het standpunt van de fractie
van de ChristenUnie. Ik heb ook tegen de informateur gezegd dat dit ons standpunt
is. Dat is geen geheim. Onze inzet is dat het generaal pardon er komt. Ik
wacht verder het formatieproces af wanneer dat kan worden ingebracht. De fracties
die de motie hebben ondertekend, hebben dat standpunt. Ik ga er blind van
uit dat die fracties op het moment dat zij deelnemen aan het formatieproces
dat daar inbrengen.De heer Van der Staaij (SGP):Dat is toch een cruciaal gegeven. Als je nu al, vooruitlopend op de formatie,
hier uitspreekt dat er zonder meer voor alle gevallen een pardon moet worden
gegeven, dan is het niet denkbaar dat je daar in bepaalde situaties weer op
terugkomt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Als dat de situatie zou zijn, wat doet de heer Van der Staaij dan nog
met een verkiezingsprogramma?De heer Van der Staaij (SGP):Wij zijn nu een fase verder, wij hebben de verkiezingsprogramma's gehad
en u kiest er niet voor om deze kwestie aan de onderhandelingstafel te bespreken,
u kiest ervoor om nu aan te sturen op een uitspraak van de Kamer. U zegt dat
er ongeacht de situatie een generaal pardon moet komen, dus dan kunt het toch
evenmin als een van de andere ondertekenaars nog maken om er aan de onderhandelingstafel
van terug te komen? Als je nu zoiets zo klip en klaar op papier zet, zeg je
toch eigenlijk dat het een breekpunt is? Iets anders kun je toch niet maken
tegenover al die mensen die hierdoor hoop krijgen?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik dacht al, u blijft vast net zo lang aan de interruptiemicrofoon staan
tot u deze vraag gesteld hebt, want volgens mij wilde u hiernaar toe. Zoals
ik in de campagne al gezegd heb, is de ChristenUnie een partij van speerpunten
en niet van breekpunten. Maar het is onze inzet dat er een generaal pardon
komt en mij dunkt, het zou toch wonderlijk zijn als u of ik of wie dan ook
nu iets heel anders zei omdat de verkiezingstijd voorbij is: "laat ik
maar relativeren wat er in mijn verkiezingsprogramma staat, want er is een
nieuwe fase aangebroken". Nee, wij hebben in ons verkiezingsprogramma
en in onze campagne duidelijk gemaakt dat er een generaal pardon zou moeten
komen. Dat vonden wij voor de datum van de verkiezingen en die mening hebben
wij na de verkiezingen nog steeds. En iedereen die op enig moment met ons
in gesprek zou willen gaan over een nieuw kabinet, weet dit dus alvast. Het
zou goed zijn als u een net zo stellige uitspraak deed en eraan vasthield
als u aan de onderhandelingstafel werd uitgenodigd.De voorzitter:Het woord is ten slotte aan mevrouw Thieme, die haar maidenspeech zal
houden, zodat zij niet geïnterrumpeerd kan worden.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. De Partij voor de Dieren is nieuw in deze Kamer en daarom
past ons enige bescheidenheid, maar ook vanwege de omvang van onze fractie
en vanwege de omvang van het probleem waarover wij spreken. Wij moeten vaststellen
dat een groot aantal vluchtelingen in ons land onredelijk lang heeft moeten
wachten op een definitieve beslissing over hun verzoek om een verblijfsvergunning,
en niet als gevolg van door hen veroorzaakte problemen, maar als gevolg van
een vluchtelingenbeleid waarvan de uitvoering sterk te wensen overliet.Het is niet aan ons om een waardeoordeel te geven over de achtergronden
van dit beleid. Wel stellen wij vast dat er in ons land nog steeds een groot
aantal mensen vertoeft van wie gezegd moet worden dat hun positie te lang
te onzeker is geweest. Onze fractie pleit voor een samenleving waarin mededogen
een belangrijke plaats inneemt, net als de rechtszekerheid voor de burgers,
ongeacht hun achtergrond of herkomst. Het is dan ook verheugend om vast te
stellen dat er zich op basis van de verkiezingsprogramma's een meerderheid
in het parlement aftekent voor een coulante behandeling van vluchtelingen
die te lang in onzekerheid hebben verkeerd. Deze meerderheid van, naar het
zich laat aanzien, de fracties van PvdA, SP, GroenLinks, D66, ChristenUnie
en de Partij voor de Dieren zou op meer fronten kunnen leiden tot een meer
humane samenleving. Na de kille periode waarin veel zwakkeren in de samenleving,
mensen en dieren, onnodig in de knel zijn gekomen, is er behoefte aan warmte,
warmte van een andere soort dan de warmte die nu de ijskappen doet smelten.Een samenleving, gebaseerd op mededogen, barmhartigheid en rechtszekerheid,
kan niet anders dan vluchtelingen die langer dan vier jaar hebben moeten wachten
op uitsluitsel over hun status, een generaal pardon verstrekken. Daarom steunt
mijn fractie het voorstel van de PvdA-fractie. Ik spreek de wens uit dat het
aannemen van dit voorstel het begin zal vormen van een nieuw beleid waarin
mededogen, duurzaamheid, barmhartigheid en rechtszekerheid centraal staan
en waarin geld geen doel op zichzelf vormt, maar wordt aangewend als een middel
om een aangenamere samenleving te bewerkstelligen.Voorzitter, en overigens zijn wij van mening dat er een eind moet komen
aan de bio-industrie...De voorzitter:Ik feliciteer u met het uitspreken van uw maidenspeech.De vergadering wordt van 18.52 uur tot 20.15 uur geschorst.Minister Verdonk:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun vragen. Iedereen weet dat een
generaal pardon onderwerp is geweest van de uitspraken en de debatten in het
kader van de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Daarbij zijn door de verschillende
partijen verschillende standpunten ingenomen. Na de verkiezingen van 22 november
jongstleden bevinden wij ons in staatkundig opzicht in een nieuwe, bijzondere
fase. Het kabinet heeft zijn ontslag aangeboden aan Hare Majesteit de Koningin.
Het demissionaire kabinet heeft de taak om alles te doen wat het kabinet noodzakelijk
acht in het belang van het Koninkrijk. Dit houdt in elk geval in dat het kabinet
terughoudend is ten aanzien van nieuw beleid. Ook de formatiebesprekingen
nopen hiertoe. Bij deze besprekingen zijn de fractievoorzitters van de Kamer
betrokken. Hierbij kunnen door de deelnemers allerlei onderwerpen aan de orde
worden gesteld, een eventuele pardonregeling niet uitgesloten. Het is in staatkundig
opzicht echter ongebruikelijk en ongewenst dat in deze demissionaire periode
de Kamer met standpunten komt die de politieke terughoudendheid die het kabinet
moet betrachten, trachten te forceren. Een nieuwe politieke lijn is nu elders
aan de orde, namelijk bij het formatieproces. Een vermenging van de verantwoordelijkheden
past niet bij de logica van onze constitutionele verhoudingen en zij raakt
in elk geval direct aan de ordelijkheid en de effectiviteit van het formatieproces
als zodanig.Dit gezegd hebbende zal ik kort inhoudelijk ingaan op de roep om een generaal
pardon. Het pardon zou blijkbaar moeten zien op de asielzoekers die onder
de oude Vreemdelingenwet, dus voor april 2001, Nederland zijn binnengekomen.De heer De Wit (SP):Ik wil terugkomen op uw inleiding. Wij vragen met de motie aan het kabinet
om grote terughoudendheid te betrachten ten aanzien van het eigen beleid.
In de veronderstelling dat er op enig moment een pardonregeling tot stand
komt, vragen wij juist aan het kabinet om te stoppen met de in gang gezette
maatregelen en om terughoudend te zijn – dat woord gebruikt u zelf –
bij de mogelijke uitzetting die vandaag, morgen en overmorgen aan de orde
is. Het kabinet moet juist niet doorgaan met dat beleid, maar daarvan afzien,
in de veronderstelling dat de mensen die nu uitgezet zouden worden, straks
terug zouden moeten. Wil de minister dat op haar geweten hebben?Minister Verdonk:U zegt: wil de minister dat op haar geweten hebben? Ik wijs erop dat Nederland
een zeer zorgvuldige asielprocedure kent. Eerst is er de toetsing door de
IND en dan de toetsing door de rechter. Bij die toetsing wordt nagegaan of
de situatie voor deze mensen in het land van herkomst veilig is. Daar gaat
het om bij de nieuwe Vreemdelingenwet. Dat wordt dus getoetst. Dus of ik zoiets
op mijn geweten wil hebben, vind ik in dit verband een niet zo'n gelukkige
uitdrukking. Wat ik doe is het uitvoeren van rechterlijke beslissingen, het
uitvoeren van kabinetsbeleid en ik wil erop wijzen dat een demissionair kabinet
is gehouden om alles te doen wat noodzakelijk is in het belang van het Koninkrijk.
Zoals ik zei, houdt dat in ieder geval in dat het kabinet geen nieuw beleid
inzet, dus ook niet met een pardonregeling komt. Wel moet het kabinet zonder
nieuw beleid te voeren uitvoering blijven geven aan de wet- en regelgeving
en aan de bestaande jurisprudentie, uiteraard met inachtneming van de eisen
van de rechtsstaat en die met betrekking tot gelijke behandeling.De heer De Wit (SP):Hier geldt dat de motie niet uitgelegd kan worden zoals u dat doet. In
de motie staat niet dat wij u vragen om een pardonregeling te ontwerpen. Met
de motie spreekt de Kamer uit dat er een pardonregeling moet komen. Vervolgens
wordt aan het kabinet gevraagd om terughoudend te zijn met wat het allemaal
noodzakelijk vindt in het belang van Nederland. Dus: gewoon stoppen. Erkent
u dat er een redelijke kans bestaat dat op korte termijn, desnoods buiten
het kabinet om, een pardonregeling tot stand komt?Minister Verdonk:Ik wilde eerst inhoudelijk reageren op de roep om een generaal pardon,
en ik kom straks expliciet toe aan de motie.De heer De Wit (SP):Erkent de minister dat er een kans bestaat dat er op korte termijn een
generaal pardon tot stand komt?Minister Verdonk:Ook de minister kan geen koffiedik kijken!De heer De Wit (SP):Maar wel tellen!Minister Verdonk:Volgens mij hebben wij nog een debat met elkaar, en pas aan het eind daarvan
zullen wij bepalen wat de uitslag daarvan is.De heer De Wit (SP):In de veronderstelling dat de minister kan tellen, vraag ik haar of zij
het juist vindt dat er nu mensen worden uitgezet, ten aanzien waarvan straks
wordt vastgesteld dat zij recht hebben op een generaal pardon.Minister Verdonk:Ik hoop de heer De Wit in dit debat nog te overtuigen van het feit dat
hij vooral niet voor dat generaal pardon moet stemmen.De heer De Wit (SP):Dat is geen antwoord.Minister Verdonk:Dat is wel een antwoord.De voorzitter:De minister gaat over haar eigen antwoord. De heer De Wit heeft zijn vraag
drie keer gesteld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De minister mag natuurlijk te allen tijde proberen ons van haar visie
te overtuigen, maar ik heb wel een vraag over het staatsrecht, waarop zij
zich net beriep. Het debat is tot dusverre gevolgd door de heer Peters, hoogleraar
staatsrecht aan de UvA. Het volgende is volgens hem aan de hand. Inderdaad,
een regering heeft terughoudend te zijn na de verkiezingen, omdat zij demissionair
is. Dat geldt geenszins voor de nieuwe Kamer, die dan opnieuw meerderheidsbeslissingen
kan nemen. Zij heeft op geen enkel moment terughoudend te zijn, want zij is
medewetgever en controleur. De Kamer kan dus een beslissing
nemen. De minister is te allen tijde, missionair of demissionair, eraan gehouden
om beslissingen uit te voeren die de meerderheid van de Kamer wenst. Er is
hier een Kamermeerderheid. De vraag is heel simpel: gaat de minister dat uitvoeren?Minister Verdonk:Ik ben altijd geïnteresseerd in het advies van professor Peters,
en ik ben altijd weer onder de indruk van alle adviseurs van mevrouw Halsema,
maar het demissionaire kabinet heeft de taak alles te doen wat het kabinet
noodzakelijk acht in het belang van het Koninkrijk. Dat houdt in ieder geval
in terughoudend omgaan met nieuw beleid. Wij hebben kabinetsbeleid, waarin
geen pardonregeling past. Wij moeten terughoudend zijn met het maken van nieuw
beleid. De Kamer vraagt hier nieuw beleid. Wij moeten wel beide posities in
de gaten houden!Mevrouw Halsema (GroenLinks):De Kamer vraagt om het niet nemen van onomkeerbare beslissingen, wat nog
iets anders is dan nieuw beleid. Maar u schijnt iets te vergeten, en ik kan
mij niet aan de indruk onttrekken dat u dat wel vaker doet, namelijk dat u
uw kabinetsbeleid kunt uitvoeren, zolang u daarvoor een meerderheid heeft.
Maar uiteindelijk beslist de Kamer. De Kamer moet u steun geven voor uw beleid.
Er is hier een Kamermeerderheid, die wil dat u iets anders doet. Daar heeft
u als minister gewoon gehoor aan te geven. Geeft u daar gehoor aan?Minister Verdonk:Weet u wat ik het mooie vind van werken in de Kamer? Dat pas na de stemmingen
blijkt waar die meerderheid zit. Wij hebben nog geen stemmingen gehad, wij
zijn nog bezig met een debat, wij wisselen nog inhoudelijk de verschillende
standpunten uit, en daarna komt de stemming, en dan zal ik reageren.Ik kom toe aan de roep om een generaal pardon, dat zou moeten zien op
de asielzoekers die onder de oude Vreemdelingenwet, dus voor april 2001, Nederland
zijn binnengekomen. Wat zijn de feiten? Er is door een aantal Kamerleden gezegd
dat er geen duidelijkheid wordt geschapen. Toen ik begon als minister, heb
ik – ik kijk ook naar mevrouw Thieme, want ik ben het helemaal met haar
eens – iedereen die langer dan vijf jaar in zijn eerste asielprocedure
zit, een verblijfsvergunning gegeven. Het hoort niet dat de overheid echt
zo lang stil blijft zitten en inactief is. Ik heb toen ongeveer 2100 mensen
op basis van eenmalige regeling een verblijfsvergunning gegeven. Dat is duidelijkheid.
Toen ben ik met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten om de tafel gaan zitten.
Samen hebben wij in kaart gebracht hoeveel mensen er nou in de verschillende
soorten opvang zaten in Nederland. Wij kwamen daarbij uit op ongeveer 26.000.
Ik wilde die 26.000 mensen duidelijkheid geven over hun leven, want dat is
ontzettend belangrijk voor mensen. Dat is het meest humane wat je kunt doen.Wat is er sinds die tijd gebeurd? Ik heb op 1 juli 2004 toegezegd
dat ik de zaken van die 26.000 vreemdelingen binnen drie jaar projectmatig
afgehandeld zou hebben. Op de peildatum van 20 november jongstleden waren
in totaal circa 23.250 asielzoekers via het project Terugkeer uitgestroomd.
Dat wil niet zeggen dat die mensen allemaal terug zijn gegaan. Circa 4900
mensen zijn gecontroleerd vertrokken, voornamelijk via bemiddeling door de
Internationale Organisatie voor Migratie. Ongeveer 10.000 asielzoekers hebben
een verblijfsvergunning gekregen. Ook dat kan. Ook dat is duidelijkheid. Ongeveer
8000 personen hebben niet aantoonbaar Nederland verlaten. Deze personen hebben
in vrijwel alle gevallen op enig moment besloten om zelf de opvang te verlaten.
Het primaire uitgangspunt van het project Terugkeer is de persoonlijke op
de vreemdeling gerichte begeleiding, waarbij de nadruk ligt op het organiseren
van zelfstandige terugkeer.Hier is ook gesproken over het menselijk aspect. Ik heb de vorige Kamer
toegezegd met mijn hart naar zaken te kijken. Ik heb in ongeveer 980 gevallen
van mijn discretionaire bevoegdheid gebruikgemaakt. Dat is een bevoegdheid
om een verblijfsvergunning te verlenen voor de zogenaamde schrijnende gevallen.
Straks is al aangegeven dat voorgaande kabinetten of bewindspersonen dat nooit
in die mate hebben gedaan. Maar ook dat is duidelijkheid. Ook duidelijkheid
heb ik gegeven aan mensen die echt niet terug kunnen. Dat kan. Als de IND
zegt dat mensen objectief gezien niet terug kunnen, dan heb ik een verblijfsvergunning
gegeven. Daarbij is aan 75 mensen op basis van het buitenschuldcriterium een
vergunning gegeven. Voor 1 juli volgend jaar zullen alle zaken in het
project Terugkeer zijn afgehandeld.Een pardonregeling is een premie op niet meewerken aan vreemdelingenrechtelijke
procedures en dat is funest voor het functioneren van ons stelsel. Beslissingen
in asielzaken komen individueel, met een rechterlijke toetsing en zorgvuldig
tot stand. Een collectieve pardonregeling gaat daar recht tegen in. Degenen
die geweigerd hebben om zich neer te leggen bij de individuele beslissing
van de IND of bij de individuele beslissing van de rechter, bijvoorbeeld door
het steeds opnieuw starten van procedures, worden volgens het voorstel dat
ik hier beluister, beloond met een pardonregeling. Tegenover hen die wel zijn
teruggekeerd zou het buitengewoon onrechtvaardig zijn om de groep die hier
is gebleven, collectief een pardon te verlenen. Daarbij moet in aanmerking
worden genomen dat deze groep nog maar heel klein is, want ik ben juist heel
druk bezig geweest om deze mensen duidelijkheid te geven. Dus ook asielzoekers
die de procedure misbruiken profiteren van deze situatie.Laat ik een voorbeeld geven. Iemand heeft een eerste verzoek ingediend
in 1995. Dat is dus voor 1 april 2001. Het tweede verzoek is ingediend
in 1998. Toen is betrokkene drie jaar illegaal in Nederland verbleven en heeft
een derde asielverzoek ingediend in 2002.Dit voorbeeld is niet echt een uitzondering. Veel zaken hebben een patroon
dat hierop lijkt. Die mensen zouden dus volgens de Kamer in aanmerking komen
voor een verblijfsvergunning op grond van een generaal pardon. Nog even voor
de duidelijkheid: echte vluchtelingen, mensen die uit een onveilig land komen,
krijgen gewoon op basis van het Vluchtelingenverdrag een verblijfsvergunning.
Ik kijk nu ook even naar de Kamerleden die nog wat minder met dit onderwerp
te maken hebben gehad. Nu praten wij over uitgeprocedeerde asielzoekers. Dat
zijn mensen die illegaal in Nederland zijn.Ik wil toch even terugkomen op die beelden van de Canarische eilanden.
Spanje wilde 100.000 mensen een verblijfsvergunning geven en illegalen legaliseren.
Dat werden er 200.000 en nu staat de teller op 700.000. Sinds de invoering
van die regeling komen er volgens Spaanse gegevens meer dan driemaal zoveel
illegalen per boot aan: 35.000 dit jaar tegen 11.000 in 2005.De heer Bos (PvdA):Kunt u het debat alstublieft een beetje zindelijk houden? Wat is de relevantie
van een vergelijking met de Spaanse illegalenregeling? Het gaat hier om een
duidelijk afgeperkte groep, daar heeft iedereen die de motie heeft ondertekend,
op gewezen. Het gaat niet om een open einde, een open deur of hoe u het ook
wilt noemen. Het gaat om een groep, waarvan u zelf eerder een indicatie hebt
gegeven dat er een grens aan is, ook al weten wij niet hoeveel duizend het
er precies zijn. Het is dus niet een groep die van 100.000 tot 600.000 of
700.000 omhoog kan lopen zonder dat wij er iets aan kunnen doen. Maakt u die
vergelijking nu niet en gaat u nu gewoon in op wat hier wordt voorgesteld.Minister Verdonk:Ik wil toch de ervaring van de afgelopen drieënhalf jaar delen met
de heer Bos. De heer Bos zegt dat het een afgebakende groep is. Dat is voor
ons, hier in Den Haag, duidelijk, want wij praten over de oude en de nieuwe
Vreemdelingenwet, maar al die mensensmokkelaars die over de hele wereld mee
zitten te kijken naar wat er in Nederland gebeurt, zien dat verschil niet.
Laten wij de zaak nu eens reëel voorstellen. Wat zullen mensen doen?
Hier een nieuw asielverzoek indienen. Dan zullen wij op een gegeven moment
zeggen dat zij niet onder die groep vallen, maar dat zijn wel mensen die hier
binnenkomen, die een asielverzoek indienen en die wij moeten opvangen. Dat
is het effect waar ik op doel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp helemaal niet waarom u dit argument nodig hebt. U verdedigt
toch uw eigen regeling als buitengewoon rechtvaardig? U zei toch dat deze
het meest humane is wat wij konden doen? U hebt deze toch niet gemaakt vanwege
het afschrikwekkend effect? U lijkt nu te suggereren dat uw regeling zo goed
is, omdat deze geen aanzuigende werking heeft.Minister Verdonk:Nee, zoals mevrouw Halsema langzamerhand weet, houd ik van heldere boodschappen.
Ik houd ervan om mensen duidelijkheid te geven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is precies mijn vraag. Het is zo onhelder wat u zegt.Minister Verdonk:Integendeel. Het is heel helder. Wij hebben die groep in beeld gebracht
en wij hebben tegen die mensen gezegd dat wij gaan zorgen dat zij duidelijkheid
krijgen over hun toekomst. Wij gaan dat doen door middel van een heel zorgvuldige,
individuele beoordeling, met uitgebreide termijnen. Deze termijnen zijn langer
dan de andere die wij hebben. De eerste is acht weken en de tweede is acht
weken. Wij hebben een apart vertrekcentrum gemaakt, zodat mensen niet in de
gemeenten rond hoeven te lopen. Wij hebben van alle kanten gefaciliteerd,
maar wij hebben wel duidelijkheid gegeven. Die duidelijkheid bestaat nog steeds
voor deze mensen, behalve als er nu weer wordt besloten tot een generaal pardon,
want dan zal er niemand meer terugkeren. Ik zal zo wat cijfers noemen over
wat nu al het effect is op de terugkeer van mensen die nog in Nederland zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U hebt bijna vier jaar gedaan over het geven van die duidelijkheid. Er
zijn nog erg veel mensen die tussen wal en schip vallen. Er zijn erg veel
mensen die onterecht in de illegaliteit terechtkomen. Ik gaf zelf het voorbeeld
van de voetballer Keita, een ama die op zijn zestiende hier is gekomen, in
detentie is genomen en inmiddels illegaal is geworden. Dat is een buitengewoon
onrechtvaardig geval dat u toch ook wel bekend zal zijn, en zo zijn er heel
veel. U verdedigt uw regeling toch op grond van de individuele rechtvaardigheid
en niet op grond van het afschrikwekkende effect ervan? U had toch zelf ook
de consequentie willen nemen, als er meer mensen hier waren gebleven? U wilde
deze regeling toch omdat zij rechtvaardig is, zoals wij de onze willen?Minister Verdonk:Bij rechtvaardigheid hoort duidelijkheid. Ik heb die duidelijkheid gegeven.
Deze heeft als neveneffect dat mensen buiten Nederland die duidelijke lijn
zien en daarom minder snel naar Nederland komen. Het kabinet en ik staan voor
een restrictief migratiebeleid. Ik vind dat een gewenst effect. Ik heb van
de heer Bos begrepen dat de PvdA een streng asielbeleid steunt.Mevrouw Halsema zegt dat er mensen onterecht in de illegaliteit komen.
Daar kiezen mensen zelf voor, om in de illegaliteit te komen. Wij doen er
alles aan om de terugkeer te faciliteren. Mensen kunnen ook een vergunning
krijgen. Van die 26.000 heeft ongeveer 40% een vergunning gekregen.
Ook dat is duidelijkheid over hun eigen leven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zal niet ingaan op de vrijwilligheid van een illegaal verblijf in Nederland.
Er zijn namelijk erg veel landen die mensen ook niet opnemen. Maar ik ben
er blij om dat u erkent dat het ook de bedoeling van uw eigen regeling was
om een afschrikwekkend effect te hebben. Dat is precies waar een groot deel
van de Kamer zoveel moeite mee heeft gehad: dat u deze pardonregeling –
die geen pardonregeling was – heeft gebruikt voor een ander politiek
doel, namelijk om mensen af te schrikken om naar Nederland te komen.Minister Verdonk:Mevrouw Halsema heeft het ineens over een pardonregeling. Er is helemaal
geen pardonregeling.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat zei ik ook!Minister Verdonk:Dat bedoelt u niet? Oké, dan hoef ik daar niet meer op in te gaan.De heer Pechtold (D66):Toen wij vanmiddag met dit debat startten, was ik erg enthousiast en zei
ik: laten we maar gelijk beginnen met dat eerste debat, want het is een werkdag.
Maar wij hebben nu eerst een lesje staatsrecht van de minister gehad en vervolgens
hebben wij een lesje geschiedenis van de afgelopen jaren gekregen. Ik denk
dat iedereen die hier aanwezig is, precies op de hoogte is van wat er gebeurd
is. De minister kan op dit moment nog steeds niet duidelijk maken waarom zij
de afgelopen jaren keer op keer gewerkt heeft aan die getallen, of het nu
26.000 of 38.000 is. Zij is er kennelijk nu nog steeds niet uit. De Kamer
wil gewoon van de minister weten of zij bereid is om vooruitlopend op een
pardon nu haar beleid stop te zetten en geen onomkeerbare stappen te nemen.
Laat ik het dan maar concreet vragen! Als 620 tegen 550 in een dag tot een
koerswijziging kan leiden, waarom kan 75 tegen 74 dan vanavond
niet tot een koerswijziging leiden?Minister Verdonk:Voorzitter! Nu had ik juist van de voormalige minister voor bestuurlijke
vernieuwing, die ik altijd hoog had zitten om zijn kennis van het staatsrecht,
gedacht dat hij wel zou weten dat wij hier pas na de stemmingen weten hoe
het in elkaar zit. Ik wil nog even iets zeggen over het niet zetten van onomkeerbare
stappen. Ik ben als minister altijd gehouden om de wet uit te voeren. Demissionair
of niet, dat doet helemaal niet ter zake. Het zonder meer aanhouden van zaken
betekent dat ik wettelijke beslistermijnen ga overschrijden. Laat dat duidelijk
zijn! Een besluitmoratorium om de beslistermijn te verlengen is niet mogelijk,
en een vertrekmoratorium evenmin. Beide zijn namelijk bedoeld om te worden
toegepast in verband met de situatie in het land van herkomst, en niet met
het oog op de situatie in Nederland. Waar al een afwijzende beschikking voorligt,
moet ik de wet toepassen. Afwijzende besluiten hebben meerdere van rechtswege
intredende rechtsgevolgen. Zo wordt van rechtswege bijvoorbeeld de opvang
beëindigd en ontstaat er de bevoegdheid tot uitzetting. Het niet beëindigen
van een opvang betekent gewoonweg het niet uitvoeren van de wet. Het niet
handhaven van een genomen beschikking is voor elke minister, demissionair
of niet, gewoon contra legem.Voorzitter. Ook beleidsmatig heb ik grote bezwaren tegen het niet langer
zetten van onomkeerbare stappen, want het heeft in de praktijk ook allerlei
gevolgen. Een overheid die in afwachting van nadere besluitvorming niets doet,
geeft veel vreemdelingen gewoon valse hoop. Tegelijkertijd trekt het openlijk
speculeren over een regeling de komst van nieuwe asielzoekers aan, waardoor
de opvang van het COA weer verder vol zal lopen. Het aanlokkelijke perspectief
van alleen maar de kans op een pardonregeling zal mensensmokkelorganisaties
aan het werk zetten. Zij zullen hier direct op gaan inspelen en meer mensen
naar Nederland gaan sluizen.Uitgeprocedeerde asielzoekers die nu in de opvang zitten, worden niet
meer geprikkeld tot vertrek. Dat kan ik met cijfers illustreren. Sinds de
discussie over het pardon in de verkiezingscampagne weer oplaaide, is het
aantal mensen dat in de laatste twee maanden van het project Terugkeer zelfstandig
is vertrokken, gehalveerd. Het was gemiddeld 23 per week en het is nu nog
10 per week. 50% van de 4000 vreemdelingen in de facilitering van het
project heeft op dit moment een herhaalde of een reguliere aanvraag ingediend.
De gemiddelde uitstroom van de laatste weken is 107, terwijl het project gemiddeld
een uitstroom had van 160. Het administratief vertrek is de laatste weken
met 20% gedaald, van 55 naar 44.Er is dus reden genoeg om heel kritisch met elkaar te kijken naar de gevolgen
van dat generaal pardon. De heer Bos heeft gezegd dat de PvdA een streng asielbeleid
steunt. Hij zegt dat het hem om mensen gaat. Hij noemde een vijftal punten.
Hij noemde de lengte van de procedure door inactiviteit van de overheid. Voor
die groep heb ik een specifiek pardon gegeven, want dat ben ik met de heer
Bos eens. De heer Bos praatte over het draagvlak bij de burgers. Er is draagvlak
voor een generaal pardon. Er is ook heel veel draagvlak bij de burgers voor
een streng asielbeleid, en dus voor geen generaal pardon. Er is pas een grote
demonstratie geweest over de 26.000, maar het grootste deel van die 26.000
heeft al een vergunning, is al teruggekeerd naar het land van herkomst of
is verdwenen en wij weten niet waar zij zitten. De kans dat zij met een generaal
pardon alsnog terugkomen, acht ik zeer groot.Het draagvlak bij de gemeenten was het derde punt van de heer Bos. Op
dit moment maken gemeenten al geen onderscheid meer in de opvang tussen oudewetters
en nieuwewetters. Wij hebben in de Kamer al een aantal keren gedebatteerd
over de termijn van 28 dagen. Die zou te kort zijn. Als dat onderscheid nu
al niet meer wordt gemaakt, dan zie ik een toekomstige pardonregeling ook
alweer aankomen. De heer Bos sprak over internationale kritiek en het rapport
van mevrouw Zapfl. Ik kan u zeggen dat in dat rapport – en daar hebben
wij eveneens al een aantal keren over gedebatteerd – ook veel positieve
punten staan over het terugkeerbeleid van de Nederlandse regering. Wat de
onzekerheid bij mensen betreft, meen ik nu voldoende te hebben aangetoond
dat ik juist duidelijkheid wilde geven. Wat hier gebeurt, is mensen wederom
valse hoop geven.Voorzitter. De heer De Wit wees op het feit dat er in 77 gemeenten moties
zijn aangenomen.De heer De Wit (SP):In 97 gemeenten.Minister Verdonk:In 97 dan, maar er zijn ongeveer 400 gemeenten, dus in het allergrootste
deel is dat niet gebeurd. De heer De Wit had het over mensen die niet terug
durven. Ik wil de heer De Wit er toch op wijzen dat door de rechter of door
de IND is getoetst of het veilig is in het land van herkomst. Mensen verkiezen –
ik citeer de heer De Wit – om niet terug te gaan, maar na de uitspraak
van de rechter worden wij in Nederland geacht om rechterlijke uitspraken te
handhaven. Als mensen dat niet verkiezen, dan moeten wij rechterlijke uitspraken
durven te handhaven.De heer De Wit zei dat er de laatste maanden een extra inspanning is geweest
van de IND en dat er ineens heel veel mensen zijn teruggegaan. Ik wil duidelijk
maken dat wij de laatste maanden juist onder het gemiddelde zitten. Er is
geen sprake van dat de IND opdracht heeft gekregen om – zoals hier gezegd
werd – strikter te zijn en meer mensen uit te zetten. Integendeel. Ik
kan de heer De Wit hier de cijfers geven vanaf week 38. Dan zitten wij tot
en met week 47 op 3, 1, 2, 9, 1, 3, 2, 1, 1, 7. Er is geen patroon in te ontdekken
en het is zeker niet zo dat er extra inspanningen zijn geweest van de IND.Dan kom ik bij de heer Rouvoet. Het enige criterium dat de nieuwe Vreemdelingenwet
kent, is eigenlijk dat er individueel getoetst wordt of het veilig is voor
de betrokken persoon in het land van herkomst. Dat is de individuele asielprocedure.
De IND beslist en dan beslist de rechter. 10% tot 20% van de
mensen die een asielverzoek indienen, komt in aanmerking voor een vergunning.
80% tot 90% van de mensen moet dus weg. Dat weten wij. Dat is
een individuele toetsing waar wij zeer aan hechten in Nederland. En nu zegt
de Kamer ineens: u mag toch blijven in Nederland, alleen vanwege het feit
dat u een asielverzoek hebt ingediend voor een bepaalde datum?Er is ook een aantal keren gesproken over heldere criteria. Er moeten
heldere criteria zijn. Een aantal woordvoerders heeft hier al gezegd dat dit
heel erg moeilijk is. Daar wil ik niet verder op ingaan. Heldere criteria
moet je echter ook kunnen toetsen. Als wij daar al toe zouden
komen – wat ik net als een aantal woordvoerders hier zeer sterk betwijfel –
dan moet het ook nog getoetst worden. Iemand komt hier, vraagt asiel aan en
zegt: mijn eerste verzoek is van voor 1 april 2001, ik ben al die tijd
in Nederland geweest, minister, IND, bewijs het maar.Sinds 1995 zijn er 282.000 mensen Nederland binnengekomen die een asielverzoek
hebben ingediend. Van hen heeft 80% geen vergunning gekregen maar wel
een eerste verzoek ingediend voor 1 april 2001. Dat zijn dus 225.000
mensen. Ik wil het hier maar even genoemd hebben. Hierover hoef ik verder
niets te zeggen, want de risico's die wij daarmee lopen, moeten heel helder
zijn.Ik kom bij de motie, met als overweging dat er nog altijd veel asielzoekers
in ons land wonen die al onder de oude Vreemdelingenwet een eerste aanvraag
hebben ingediend. Ik heb daarnet met cijfers het tegendeel bewezen.Verder bevat de motie de overweging dat velen van hen in ons land zijn
ingeburgerd en een gezin met kinderen hebben die hier zijn geboren en opgegroeid.
Wij kennen in Nederland gelukkig de leerplicht. Als mensen ervoor hebben gekozen
om lang in Nederland te blijven, mogen hun kinderen naar school, maar dat
mag geen reden zijn om hier te blijven. Het is zoals mevrouw Kalsbeek zei:
een kind is geen ticket voor verblijf.De Kamer is verder van mening dat aan de slepende onzekerheid voor deze
groep en de schrijnende omstandigheden waarin zij verkeert een einde moet
komen. Ik heb daarnet een heel helder betoog gehouden dat er geen slepende
onzekerheid is.De Kamer spreekt voorts uit dat er op zo kort mogelijke termijn een pardonregeling
moet komen voor alle asielzoekers, behoudens oorlogsmisdadigers en veroordeelden
wegens ernstige delicten die hun eerste aanvraag voor 1 april 2001 indienden
en Nederland niet hebben verlaten. De heer Bos heeft daaraan later toegevoegd
dat er sprake moet zijn geweest van een onafgebroken verblijf. Mijn vraag
is wederom wie dat gaat bepalen, maar ook wie dat gaat betalen. Dit brengt
natuurlijk ook enorme kosten met zich mee.Ten slotte wordt in de motie de regering verzocht om in afwachting van
de definitieve pardonregeling door de nieuwe Tweede Kamer ten aanzien van
deze groep geen onomkeerbare beslissingen te nemen en stappen te zetten. Hoe
kan men nu besluiten om geen onomkeerbare beslissingen te nemen voor een groep
waarvan men niet nu wil en kan aangeven hoe die eruitziet?Ik moet de aanneming van deze motie ten zeerste ontraden.De voorzitter:Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van de inbreng van de zijde van
het kabinet. Naar ik heb begrepen, bestaat er geen behoefte aan een tweede
termijn. Ik constateer dat ik dat goed heb begrepen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel de Kamer voor dat wij zowel over de moties die zijn ingediend
over het profiel van de voorzitter als over de motie die is ingediend bij
dit debat zullen stemmen na een korte schorsing.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 20.50 uur tot 21.05 uur geschorst.De voorzitter:De minister van Justitie is gevraagd om namens het kabinet in vak-K plaats
te nemen. Hij heeft zich daartoe bereid getoond. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1509-1532.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl