Behandeling van het voorstel van wet van het lid Dijksma tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met het stellen van regels omtrent sponsoring van scholen in het primair en voortgezet onderwijs (28512)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 4529-4548

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 79, pagina 4529-4548

18-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28512Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het Rapport van de Enquêtecommissie Srebrenica (28506) (debat met de regering)Pagina 4501-4529
Voortzetting van de behandeling van het Rapport van de Enquêtecommissie Srebrenica (28506) (debat met de regering)Pagina 4473-4501
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 18 juni 2003)Pagina 4548-4548
Regeling van werkzaamheden (woensdag 18 juni 2003)Pagina 4501-4501
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Dijksma tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met het stellen van regels omtrent sponsoring van scholen in het primair en voortgezet onderwijs (28512)Pagina 4529-4548
Presentie en opening (woensdag 18 juni 2003)Pagina 4473-4473

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het voorstel van wet
van het lid Dijksma tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de
Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband
met het stellen van regels omtrent sponsoring van scholen in het primair en
voortgezet onderwijs (28512).De voorzitter:In vak K heeft de initiatiefnemer, mevrouw Dijksma, plaatsgenomen. Zij
wordt bijgestaan door de heren R. Limper en W. Haans. En zoals gebruikelijk
is ook de minister aanwezig.De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Mevrouw de voorzitter. Wij debatteren vanavond over de vraag of en, zo
ja, in hoeverre en onder welke voorwaarden sponsoring in het primair en voortgezet
onderwijs mogelijk moet zijn. En vervolgens gaat het dan om de vraag of wij
die sponsoring aan het veld overlaten of deze zaak op de een of andere manier
wettelijk gaan regelen, dit naar aanleiding van het initiatiefvoorstel van
mevrouw Dijksma, die ik overigens een compliment maak voor haar initiatief
en voor de enthousiaste en gewetensvolle manier waarop zij haar wetsvoorstel
tot nu toe heeft verdedigd. Wij kunnen ons de overwegingen en de bezorgdheid
waaruit haar wetsvoorstel is voortgekomen, heel goed voorstellen, ook al komen
wij niet tot dezelfde conclusie.Op de vraag of sponsoring in het onderwijs te allen tijde verwerpelijk
is, zegt mijn fractie: nee. Als sponsoring op verantwoorde wijze wordt toegepast,
hoeft er niets mis mee te zijn. Als bedrijven, groot of klein, hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid willen nemen door een school of een groep scholen in
hun regio iets extra's te geven, dan mag dat van de LPF. Dat kan in de vorm
van een financiële bijdrage, van goederen, van kennis of anderszins.
Laten wij bedrijven die dit willen doen – en wij verwachten tenslotte
vandaag de dag dat bedrijven verder kijken dan hun eigen portemonnee dik is –
niet meteen vooraf allerlei verwijten maken dat het met die
intenties om te sponsoren wel eens heel erg fout zou kunnen zitten. Wij praten
nu ook niet alleen over grote multinationals, maar ook over de winkelier om
de hoek die graag iets voor een school in de buurt wil doen.Op verantwoorde wijze betekent voor de LPF in ieder geval dat sponsoring
niet als primaire, maar als aanvullende financiering fungeert, zoals voor
een schooluitje, voor verfraaiing van het gebouw of voor leuke dingen die
anders niet mogelijk zouden zijn. De soevereiniteit van de school mag daarbij
nooit in het geding zijn en de sponsor mag ook nooit onoorbare wederdiensten
of directe invloed op het onderwijsproces afdwingen. Verder dient het te gaan
om sponsoring met instemming van en in goed overleg met ouders en andere betrokkenen.
De voorwaarden en de besteding van het geld dient op transparante wijze te
worden aangegeven. Sponsoring dient wat ons betreft ook omgeven te zijn door
goede voorlichting vooraf, tussentijds en achteraf.Zoals onze fractie al in een schriftelijke bijdrage bij de behandeling
van dit wetsvoorstel heeft gesteld, willen ook wij in algemene zin ongewenste
beïnvloeding van leerlingen, die het gevolg van sponsoring zou kunnen
zijn, en het mogelijk in het leven roepen van ongewenste afhankelijkheidsverhoudingen
tegengaan.Dit brengt mij bij de vraag of dit nu wettelijk geregeld zou moeten worden,
zoals mevrouw Dijksma wil. Als wij scholen echt meer keuzevrijheid en autonomie
willen geven – en ik denk dat wij het hierover in de Kamer voor een
groot deel eens zijn – dan moeten wij ze ook de kans geven om te tonen
dat ze die vrijheid en die autonomie aan kunnen, dus ook op het gebied van
sponsoring. En de LPF is van mening dat het niet nodig is om de Kamer ook
dit thema voor de scholen wettelijk te laten dichtregelen. Wij vinden het
goed dat er met het convenant voor sponsoring al een instrument bestaat waarmee
het bevoegde gezag, het personeel en de ouders goede afspraken kunnen maken
over verantwoord sponsorbeleid. De medezeggenschapsraad kan zich er voldoende
over informeren en hij kan er een oordeel over geven. Een dergelijk instrument
past ook heel goed in een beleid van deregulering en vergroting van autonomie.
Het eerste convenant, dat uit 1997 stamt, is geëvalueerd. Daarbij is
gebleken dat scholen en andere betrokkenen veelal niet op de hoogte waren
van het convenant en de regelgeving op dit vlak. Dat is natuurlijk niet best,
daar zijn wij het helemaal mee eens. Maar nu is er een nieuw convenant, waarin
de betrokken partijen hebben aangegeven dat ze verschillende communicatietrajecten
zullen volgen. Er is een basisdocument voor de communicatie over en voor de
naleving van de afspraken. De Onderwijsinspectie gaat erop toezien en wij
verwachten van haar ook een actieve rol bij dat toezicht.Het huidige convenant uit 2002 geldt tot 2007 en wordt in 2006 geëvalueerd.
Dat lijkt ons het moment om te bekijken of het convenant gewerkt heeft, of
er lering is getrokken uit eerdere kinderziektes en of de twijfels en kritische
kanttekeningen die mevrouw Dijksma heeft geuit, bewaarheid zijn geworden.
Mocht haar ergste vrees uitkomen en mochten wij de komende jaren overspoeld
worden met berichten dat het helemaal uit de hand loopt met die sponsoring,
dan kunnen wij alsnog besluiten om een en ander in de wetgeving vast te leggen.
Ik vind dat wij dat dán moeten bekijken.Ik wil mevrouw Dijksma nog graag twee vragen stellen. Wij hebben een beetje
een dubbel gevoel over de dingen die zij zegt over het convenant. Aan de ene
kant zegt mevrouw Dijksma niet méér regels te willen stellen
omdat zij de regels van het convenant oké vindt. Zij wil deze regels
echter een wettelijke basis geven. Vindt zij het convenant nu werkelijk oké
of niet? Ik bespeur in de dingen die zij daarover zegt, dat zij het eigenlijk
niet goed vindt.Wat verstaat mevrouw Dijksma onder het "primaire proces"? Zij stelt dat
er geen sponsorgelden mogen worden ingezet voor het primaire onderwijsproces.
Mogen oude computers van een bedrijf niet worden aangenomen omdat de overheid
computers zou moeten regelen? Mogen er geen tafels en stoelen van een meubelproducent
worden aangenomen omdat de overheid daarvoor dient te zorgen? Mag dat ook
niet als bedrijven daarbij helemaal geen voorwaarden stellen? Mag een specialist
van een bedrijf geen lezingenserie houden in een school omdat de leraar maatschappijleer,
die door de overheid betaald moet worden, dat dient te doen? Kortom, wat verstaat
mevrouw Dijksma precies onder het primaire proces en hoever wil zij daarin
gaan?De verplichting om de verantwoording op te nemen in de schoolgids, vind
ik wel een goede suggestie. Misschien kan de minister dit punt meenemen in
haar besprekingen met het veld? Ik vind het goed als scholen daartoe aangezet
worden. Ik weet niet of dit punt helemaal dichtgetimmerd moet worden, maar
hoe meer verantwoording scholen aan ouders afleggen, hoe beter.Ik zou de minister willen vragen om de Onderwijsinspectie goed te laten
controleren wat er op de scholen qua sponsoring gebeurt. De Onderwijsinspectie
moet er ook op toezien dat de communicatie over de sponsoring volgens afspraak
verloopt. Wij zouden jaarlijks een korte brief of een alinea over de gang
van zaken bij het convenant in het Onderwijsverslag zeer op prijs stellen.
Op die manier blijven wij op de hoogte van wat er gebeurt binnen dat convenant.
Mochten wij signalen krijgen dat het niet goed gaat, dan kunnen wij alsnog
daarover met de minister in overleg treden. Dat lijkt mij een beter traject.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Mevrouw de voorzitter. Het initiatiefwetsvoorstel inzake sponsoring van
collega Dijksma is een stap in de goede richting. Het is goed dat wij er nu
over debatteren want er is veel reden tot zorg. Alle partijen zijn het erover
eens dat sponsoring van scholen goed gecontroleerd dient te worden.Aanvankelijk is daarom een sponsorconvenant afgesloten. De vraag is of
dit convenant voldoet. Ik ben het met de indienster eens dat dit niet het
geval is. De voorbeelden van bedrijven – IBM, KPN, Toshiba, Slash 21 –
die scholen in toenemende mate van computers en meubilair voorzien, tonen
aan dat er veel reden tot zorg is. Bovendien blijkt uit het onderzoek van
Regioplan dat eenderde van de scholen zegt dat de inkomsten van de sponsor
belangrijk zijn voor het primaire proces. Kortom, het convenant maakt te weinig
indruk en daarom is een wettelijke regeling een verbetering. Daarmee wordt
de inhoud van sponsoring een onderdeel van het toezicht door
de Onderwijsinspectie.De indienster schrijft in de nota naar aanleiding van het verslag op pagina
3: "Het wetsvoorstel is bedoeld om sponsoring transparanter te maken, beïnvloeding
van het onderwijs te kunnen tegengaan en eventuele sancties op te kunnen leggen."Hoe wordt sponsoring transparanter? Gebeurt dat via de Onderwijsinspectie
of via de schoolgids? Ik wil daarop graag een toelichting. Aan welke sancties
denkt de indiener precies? De kernvraag is wat een wettelijke regeling toevoegt
aan het convenant. Ik heb begrepen dat er nu al sancties mogelijk zijn, indien
de inspectie constateert dat in het schoolplan geen sponsorbeleid is opgenomen
of als de medezeggenschapsraad niet heeft ingestemd met een bepaalde vorm
van sponsoring.Dat is tegelijkertijd mijn kritiek op het wetsvoorstel. Sponsoring blijft
toch mogelijk en dus blijft er een discussie over de vraag wat er kan. Er
zijn voorbeelden te bedenken van alternatieve bekostiging waarover ik niet
moeilijk zal doen. Ik kan er nog wel mee leven als ouders met een bedrijf
een speeltoestel willen kopen voor op het schoolplein. Bovendien is dat meer
een gift of een donatie zolang er geen tegenprestatie wordt verwacht in de
vorm van bijvoorbeeld naamsbekendheid. Ook heb ik geen bezwaar tegen een sponsorloop
waarbij de buurt per kilometer sponsort. Het gaat om de gevallen waarin de
sponsor iets substantieels toevoegt aan de school en daarmee invloed verwerft,
bijvoorbeeld als hij computers of meubels levert. Met andere woorden, de sponsor
mag geen invloed uitoefenen op het primaire proces. Duidelijk moet zijn dat
het primaire proces alles is wat nodig is om kwalitatief hoogwaardig modern
onderwijs te leveren. Dat wordt nu juist niet duidelijk gedefinieerd in het
huidige convenant. Het zou mijns inziens liefst in wettelijke vorm veel scherper
moeten worden gesteld.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Mevrouw Vergeer vraagt wat de zin is van wettelijk vastleggen, als sponsoring
mogelijk blijft. Uit die woorden proef ik dat zij vindt dat sponsoring nooit
mogelijk moet zijn. Ik heb in de stukken het woord "verwerpelijk" gelezen.
Ik weet niet of dat woord in de reactie van mevrouw Dijksma opkwam dan wel
of mevrouw Vergeer dat in haar bijdrage heeft gebruikt. Vindt zij sponsoring
inderdaad altijd absoluut verwerpelijk of denkt zij dat er toch nog vormen
van sponsoring mogelijk zijn waarmee ook de SP-fractie kan instemmen? Zo ja,
hoe zouden die er dan uitzien?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb net twee voorbeelden gegeven. In het ene voorbeeld doneren ouders
met een bedrijf een speeltoestel. Ik vind dat je er dan geen naambordje aan
moet hangen: kijk eens, dat hebben wij gedaan. Dat lijkt mij trouwens ook
pedagogisch niet zo goed voor het kind. In het andere voorbeeld geeft de buurt
geld voor de gelopen kilometers tijdens de bekende sponsorlopen, ook een vorm
van sponsoring. Het gaat om de tegenprestatie – die moet er niet zijn –
en om het substantiële karakter van de sponsoring. Wat is nu precies
basis en wat is extra?Mevrouw Kraneveldt (LPF):Wilt u er dan een waarde op plakken? Zo'n speeltoestel kost misschien
500 of 1000 euro. Dat is nog te overzien. Als een speeltoestellenfabrikant
er 20 wil leveren en er niks voor terugvraagt, ook geen naambordjes en zelfs
geen merknaam op die speeltoestellen, mag dat dan ook niet?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik vind het een heel leuk voorbeeld, maar ik kan het mij haast niet voorstellen.
U heeft bijvoorbeeld gezegd dat fabrikanten die zulke grote aantallen speeltoestellen
leveren, goede bedoelingen hebben in de zin van maatschappelijke verantwoordelijkheid,
maar over het algemeen hangt er altijd een naambordje aan en gaat het om image
en naamsbekendheid. Dat is toch een ander verhaal. Dat gaat mij te ver.De heer Jan de Vries (CDA):Ik vind het heel bijzonder hoe mevrouw Vergeer spreekt over naamsvermelding.
Ik kom de rode tomaat van de SP in het hele land tegen. Dat is op zichzelf
geen naamsvermelding, maar het is wel heel herkenbaar wie erachter zit. Ik
vraag mij af of zij wel tevreden is met het wetsvoorstel. Als ik haar goed
beluister, zegt zij dat het convenant nu niet is ingericht naar de normen
die de SP stelt en wil zij komen tot een wettelijke normering. Heb ik dat
goed beluisterd? Wat betekent dat voor haar oordeel over dit wetsvoorstel?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Wij zouden heel graag komen tot een wettelijke normering. Zolang die er
niet is, is nu al een goede afbakening tussen extra en niet extra mogelijk.
Hoe ik uiteindelijk tot een oordeel over het wetsvoorstel kom, blijkt aan
het eind van mijn verhaal. Het is een samenhangend geheel.Ik richt mij nu tot de minister. Het spijt mij, maar de minister is zelf
erg onduidelijk geweest over sponsoring in het primaire proces. In het verslag
van het schriftelijk overleg van 16 juli 2002 staat: "Het convenant verbiedt
niet dat sponsormiddelen ingezet worden voor het primaire proces, maar dan
moeten het wel extra's betreffen". Wat is het nu? Wat is basis en wat is extra
in het primaire proces? Vroeger hadden wij het idee dat er een duidelijke
scheiding was tussen het primaire proces en het extra gedeelte. Thans is er
sprake van extra en van basis.Ik ben erg teleurgesteld door de reactie van de minister op het initiatiefvoorstel.
De minister draagt onvoldoende argumenten aan om het voorstel niet over te
nemen. De voorbeelden van sponsoring van scholen die niet in overeenstemming
zijn met het convenant, nemen namelijk toe. Omdat er geen sancties staan op
overtreding van de inhoud van het convenant en wel op overtreding van de procedurele
regels van de huidige wet, kan er een toename plaatsvinden. Een wettelijke
regeling zou overtredingen van de convenantbepalingen bemoeilijken. De minister
zou dan kunnen optreden tegen sponsors die zich niet aan het convenant houden.
Ik wil precies weten waar de grens ligt tussen wat kan en wat niet kan als
het gaat om sponsoring. Wat behoort nu precies tot de noodzakelijke, reguliere
wettelijke taak in de overheidsbekostiging van het primaire proces en wat
niet? Behoren computers en schoolmeubilair daartoe? Wanneer gaat het om extra's?
Kan de minister een appendix aan het convenant toevoegen waarin per geval
beschreven staat wat extra is en wat niet? Ik begrijp dat het niet makkelijk
is, maar het is wel het gevolg van de onduidelijkheid van de minister zelf
sinds zij heeft gezegd dat het ook gaat om extra's in het primaire proces.
De VOO heeft een vergelijkbare lijst gemaakt met betrekking tot de ouderbijdrage.
Waarvoor kan deze bijdrage wel en niet worden ingezet?Ik kom op de beïnvloeding. Hoe zit het met scholen die lesmateriaal
gebruiken dat eenzijdig voorlicht. Ik noem het eenzijdige filmpje over Schiphol.
Wat vindt de minister ervan dat leerlingen op school een verkeersdiploma van
Renault kunnen krijgen? In antwoord op mondelinge vragen van 13 mei jl. zegt
de minister dat zij de school in overweging geeft om de deur op slot te doen
als er lesmateriaal is waarbij sprake is van beïnvloeding. Dat is wel
erg mager. Zij laat het dus aan de school over. Wat onderneemt de minister
als de medezeggenschapsraad instemt met lesmateriaal dat reclame bevat? Kan
er dan niets gebeuren?Ik heb het voorbeeld van Vrumona genoemd. Uit dit voorbeeld blijkt dat
het fout gaat met de sponsoring in het onderwijs. Het gaat om een vijfjarig
loyaliteitsprogramma. Ik vond het te moeilijk om het helemaal te begrijpen,
maar waar het op neerkomt, is dat men een profiel van de leerlingen kan opbouwen
waardoor men gericht reclameaanbiedingen kan doen. Het bedrijf doet dit onder
de naam 4U2. Dat wordt een logo, maar er komen ook corners op scholen waar
leerlingen kunnen snacken, loungen en internetten. De promotietaal van het
bedrijf is te horen. De bedrijven zijn dus niet alleen zichtbaar, maar hebben
ook nog vrij spel voor andere marketingacties. Het edele motief van Vrumona
is het tegengaan van schooluitval. Dat worden dus Amerikaanse toestanden op
Nederlandse scholen. Ook de leraren van de ROC's zijn er echt niet blij mee.
Zij wijten de plannen aan het Haagse onderwijsbeleid. Helaas kan ik ze geen
ongelijk geven.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Vergeer heeft een heleboel leeuwen en beren gevonden op de weg
die zij afliep in de overdenking van dit wetsvoorstel. Dat is haar goed recht,
maar ik dacht eerlijk gezegd dat de SP uitging van de verantwoordelijke burger.
Mevrouw Vergeer houdt het toch niet voor mogelijk dat het allemaal kan gebeuren
met instemming van de medezeggenschapsraad, met instemming van de personeelsgeleding,
met instemming van de ouders en niet in de laatste plaats met instemming van
de leerlingen c.q. de studenten?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik begrijp van de heer Van der Vlies dat hij dit ook geen goede ontwikkeling
vindt. Hij vraagt zich af of dit kan worden gekeerd door de medezeggenschapraden,
of dat wij er ook een rol in moeten spelen. Ik wijs erop dat het de medezeggenschapsraden
nog steeds niet duidelijk is waar de overheid als basis voor verantwoordelijk
is en wat de extra's zijn. Dat is heel moeilijk te doorgronden. Daar komt
bij dat deze kwestie de overheid in staat stelt te zorgen voor minder bekostiging
in de richting van de scholen dan eigenlijk nodig is. Op dat punt hebben wij
dus een taak. Ik kan mij voorstellen dat medezeggenschapraden computers en
meubels uit nood accepteren, omdat ze die uit Den Haag niet krijgen. Op dat
punt heb ik zware kritiek. Met het oog daarop krijg ik graag een lijst van
de minister, waarin duidelijk wordt aangegeven wat de wettelijke taak is van
de overheid op het punt van de bekostiging en wat de extra's zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is een ander verhaal. Wij moeten met elkaar staan voor een bekostiging
van 100%. Mevrouw Vergeer had het zojuist echter over reclame en Amerikaanse
toestanden. Al die mensen zijn daar met hun kritische geest toch zelf bij?
Die houding promoot de SP toch ook?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Mijn punt is dat ze het contrecoeur doen. Ze zijn er niet blij mee, maar
door gebrek aan overheidsfinanciering worden ze die kant opgedreven. Als dat
niet klopt, dan hoor ik dat graag van de minister.De ROC's zijn er dus absoluut niet blij mee. Ze wijten een en ander aan
de beleidsplannen van Den Haag op het gebied van het onderwijs. Ik kan ze
daar geen ongelijk in geven. Ik neem aan dat ook de minister inziet dat er
een grens is bereikt als bedrijven zo diep in de school doordringen. Ik heb
hierover al schriftelijke vragen gesteld, maar het onderwerp is nu actueel.
Daarom zou ik graag een reactie van de minister krijgen. Ik hoor voorts graag
of de bepalingen die in het sponsorconvenant staan ook gaan gelden voor de
BVE-sector, het liefst nog wat aangescherpt. Wij hebben liever een wet, maar
we moeten nog zien of het zover komt. Overigens moet de BVE-sector zijn eigen
bepalingen hebben. Het kan dus niet om hetzelfde convenant gaan.Artikel 5 van het sponsorconvenant luidt: Sponsoring mag de onderwijsinhoud
niet beïnvloeden. Dat gebeurt wel door de KLM en Renault. De SP is ook
tegen sponsoring, omdat het de onafhankelijkheid van het onderwijs aantast.
Ik wijs wat dat betreft op het mooie zinnetje in artikel 4. Dat luidt dat
de geloofwaardigheid, de betrouwbaarheid en de objectiviteit van de school
in gevaar komen als bedrijven reclame maken. Ik heb het dan niet eens over
de gevolgen van de school als zo'n reclamemakend bedrijf in opspraak komt.
De school moet een neutrale omgeving zijn.Ten slotte is de SP tegen sponsoring, omdat het de tekortschietende financiering
van de overheid verhult en omdat het tot maatschappelijk onaanvaardbare financiële
verschillen tussen scholen leidt. Het tast de continuïteit van het onderwijs
ook aan. Dat kan gebeuren als een bedrijf zich terugtrekt of failliet gaat.
In de Grondwet staat dat onderwijs een zorg van de regering is en niet van
bedrijven. Een school is geen markt. Sponsoring van scholen zou naar mijn
mening overbodig moeten zijn, omdat de bekostiging van onderwijs een publieke
taak is. Het is dan ook triest dat de praktijk op scholen een wetsvoorstel
nodig maakt.De heer Slob (ChristenUnie):Ik dacht dat de SP een warm voorstander is van maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Is dat juist?Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Als u het zo formuleert, moet ik wel "ja" zeggen, maar wij plaatsen er
altijd heel grote vraagtekens bij. Neem Shell. Dat bedrijf zegt dat het maatschappelijk
verantwoord onderneemt, maar dat gebeurt pas sinds de milieubeweging aandringt
op een wat netter gedrag, zodat er bijvoorbeeld geen vervuiling plaatsvindt
in Nigeria. Als een bedrijf dan iets aan het milieu doet, dan is dat natuurlijk
maatschappelijk verantwoord, maar ook dat gebeurt uit eigenbelang.De heer Slob (ChristenUnie):Mevrouw Vergeer pakt het gelijk groot aan met het voorbeeld
van Shell. De situatie kan zich ook voordoen dat een ondernemer in een bepaalde
dorpsgemeenschap constateert dat een school iets nodig heeft. Vanuit het standpunt
van verantwoord maatschappelijk ondernemen, zonder dat er direct allerlei
bordjes op worden getimmerd, kan hij dan donaties aan een bepaalde school
geven of de school sponsoren. Hij ondersteunt de school dan. Dat speelt naast
het primaire proces dat de verantwoordelijkheid van de overheid betreft.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Nu zegt u twee dingen. U zegt: bovenop het primaire proces. Dat wil ik
dan eerst wel zien, want dan is het iets extra's. Verder zegt u: zonder er
naambordjes op te timmeren. Dat is moeilijk. Als dat gebeurt, is het eigenlijk
een anonieme donatie. Daar zou ik niets op tegen hebben.De heer Slob (ChristenUnie):U zei zojuist dat de SP echt tegen sponsoring is, maar nu zegt u dat u
met bepaalde voorwaarden de mogelijkheid van sponsoring toch overeind wilt
houden, mits het niet gebruikt wordt om het primaire onderwijsproces te financieren.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb al een aantal voorbeelden genoemd, waarin ik mij kan voorstellen,
vooral als er een eigenlijke activiteit van de leerlingen aan ten grondslag
ligt, bijvoorbeeld een sponsorloop, dat dat geld voor iets extra's gebruikt
zal worden.De heer Jan de Vries (CDA):Zojuist moest ik nog wachten op het oordeel van mevrouw Vergeer over het
voorliggende wetsvoorstel. Ik kan, als ik haar inbreng hoor – waarin
zij zegt tegen sponsoring te zijn – eigenlijk niets anders concluderen
dan dat zij niet tevreden is over dit wetsvoorstel en daar dan ook niet voor
zal stemmen.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb ook gezegd dat het een stap in de goede richting is en dat wij
hier meer mee kunnen dan wanneer het alleen bij een convenant blijft. De machteloosheid
druipt er eigenlijk aan alle kanten vanaf, zo hebben wij gemerkt. Er zijn
allerlei voorbeelden in het land, waaruit blijkt dat niet meer duidelijk is
of het gaat om het primaire proces dan wel dat het extra is en of er mee ingestemd
is of niet. Het is daarom goed om dit wettelijk te regelen en het aan te scherpen.
Dat laatste gebeurt naar ons idee te weinig, maar het is een stap in de goede
richting. Daarom zullen wij voor stemmen.De heer Jan de Vries (CDA):Als de SP vindt dat dit een stap in de goede richting is, kan ik mij voorstellen
dat zij met amendementen komt op dit wetsvoorstel om die stap verder af te
maken. Dan is voor de Kamer helder wat u precies wilt. Ik ben erg benieuwd
hoe u uw normen vast wilt leggen in de wet.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik wacht eerst de antwoorden af.De heer Balemans (VVD):Ik wil mevrouw Vergeer een dilemma voorleggen. Stel dat een voorstel van
iemand van buiten wordt goedgekeurd door de medezeggenschapsraad, de ouders
en de schoolleiding en voldoet aan alle eisen die in het convenant worden
gesteld, wat is dan het verschil tussen het logo van Shell of van Milieudefensie
op een boekje? Keurt u dat allebei af of keurt u Milieudefensie, dat dichter
bij uw ervaringswereld ligt, wel goed en Shell niet? Ik heb het dan over hetzelfde
pakket dat of door Milieudefensie of Shell wordt aangeboden.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):U stelt wel een heel subtiele vraag.De heer Balemans (VVD):Het subtiele zit erin dat u meteen Shell noemde.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Het is heel subtiel. Het gaat natuurlijk om het verschil in organisaties.
De een is commercieel, de ander niet.De heer Balemans (VVD):Het gaat erom of de inhoud van het aanbod acceptabel is.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Dat ben ik met u eens. Ik zou als leraar maatschappijleer als ik materiaal
had van Milieudefensie in de klas ook zeggen: let wel, dit is van Milieu-defensie.De heer Balemans (VVD):Dat is niet de essentie. Ik leg u een keus voor. Er wordt iets aangeboden
en dan maakt het, als het voldoet aan de voorwaarden van het convenant, in
feite niet uit of daar het logo van Shell op staat of van Milieudefensie.
Het gaat namelijk om de inhoud van wat aangeboden wordt. Zolang dat niet in
strijd is met het convenant, vraag ik u of u dan verschil maakt tussen Shell
en Milieudefensie.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Dan moet u eerst zeggen in hoeverre het in strijd is met het convenant.De heer Balemans (VVD):Ik zeg net dat wat aangeboden wordt, niet in strijd is met het convenant.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb al aangegeven dat het convenant niet erg duidelijk is over wat
wel en wat niet kan. Dat is al een groot probleem. Het gaat toch om beïnvloeding
of niet? Ik begrijp uw vraag niet helemaal.De heer Balemans (VVD):Volgens mij wil mevrouw Vergeer het niet begrijpen. Het gaat erom dat
het voldoet aan de eisen die het convenant stelt, dat er goedkeuring is van
alle betrokken partijen en dat het enige verschil het logo is. Ik zeg u, als
VVD'er: dan mag van mij het logo van Milieudefensie erop staan.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb ook niet gezegd dat het niet zou mogen, maar het is wel eenzijdig
materiaal. Dat is de andere kant van de zaak, net zo goed als het materiaal
van Shell eenzijdig is. Daar moet je je wel van bewust zijn. Het is geen leerboek.
Dat geldt ook voor NGO's, actiegroepen of wie dan ook. Milieudefensie zal
er niet rijker van worden, Shell misschien wel.De voorzitter:Mevrouw Vergeer, als ik de heer Balemans het woord geef, moet u wel even
luisteren. De heer Balemans stelt u een laatste vraag in deze termijn.De heer Balemans (VVD):Ik probeer duidelijk te maken dat het over een product gaat waarvan de
inhoud dezelfde is, maar waarvan het logo verschilt. Ik begrijp best dat mevrouw
Vergeer geen antwoord op de vraag wil geven.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Mijn vraag sluit aan bij die van de heer Balemans. D66 heeft in de verkiezingstijd
een school geschilderd. Nou behoren fris geschilderde muren
tot de primaire bekostiging. Eigenlijk zou de overheid daarvoor moeten zorgen.
Mag dat schilderen ook niet? Ik ben uiteraard overtuigd van de zeer eerbare
bedoelingen van D66 die het beste met het onderwijs voorheeft. Er zit echter
ook iets in van imago, verkiezingswinst en dergelijke. Zou je als politieke
partij dan ook niet heel voorzichtig moeten zijn met dat soort dingen? Ik
zie de SP namelijk ook overal opduiken, hoewel ik niet aan uw motieven twijfel.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Het schilderen van een school is geen sponsoring. De bedoeling was, iets
aan de kaak te stellen. Dat is heel iets anders.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Eijsink, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Het debat dat wij vandaag voeren, vormt de volgende stap in
een eeuwenoude discussie. Reeds in de vijfde eeuw voor het begin van onze
jaartelling keerde Socrates zich tegen de onderwijsopvatting van de sofisten.
Deze sofisten, mensen als Protagoras, Hypias en Gorgias lieten zich riant
betalen voor hun onderwijs en hadden geen boodschap aan de waarheid. Socrates
maakte daar bezwaar tegen. Hij maakte van zijn onderwijs geen commerciële
aangelegenheid. Hij bleef hardnekkig zoeken naar de waarheid, hoe moeilijk
dat ook was.Nu wij vandaag over sponsoring in het onderwijs debatteren, stelt mijn
fractie voorop dat het vrije ondernemerschap veel verdiensten heeft, maar
niet altijd dat het zich om de waarheid bekommert in die mate waarin dat nodig
is binnen ons onderwijs. Sponsoring is een vorm van bemoeienis van het bedrijfsleven
met het onderwijs. Wanneer bedrijven sponsorgelden of donaties verstrekken
aan scholen, is er niet altijd sprake van onbaatzuchtige filantropie. Vaak
zal een dergelijk bedrijf toch rekenen op een zekere materiële of immateriële
opbrengst. Soms, maar niet altijd, kan zoiets leiden tot zeer ongewenste beïnvloeding
van het onderwijsproces.De PvdA-fractie staat dan ook niet per definitie afwijzend tegenover sponsoring
in het onderwijs. Zij vindt wel dat scholen daarbij zekere beperkingen in
acht moeten nemen. In deze grondhouding staat de PvdA-fractie overigens niet
alleen. Ook de organisaties die het sponsorconvenant ondertekenden en de fracties
in deze Kamer die dat goedkeurden, hebben daarmee instemming betuigd met een
aantal beperkingen op sponsoring in het onderwijs. Het is een goede zaak als
mensen in goed overleg overeenkomen, zichzelf zekere beperkingen op te leggen,
maar als men zich in de praktijk niet blijkt te houden aan zo'n overeenkomst,
is er kennelijk meer nodig. Dat is het geval bij het sponsorconvenant.Bij een deel van de scholen blijkt sponsoring belangrijk tot zeer belangrijk
te zijn voor het primaire leerproces. Een deel van de scholen dat met sponsoring
te maken heeft, blijkt ouders niet te informeren. In vrijwel geen enkele schoolgids
blijkt iets te vinden over het beleid betreffende sponsoring. De Onderwijsinspectie
besteedt pas aandacht aan sponsoring, zodra zij daadwerkelijk sponsoring heeft
geconstateerd. Steeds vaker kiest het bedrijfsleven ervoor, zijn steun het
predikaat donatie mee te geven, alsof er geen sprake is van een tegenprestatie
teneinde het sponsorconvenant te omzeilen.De PvdA-fractie ziet het initiatiefwetsvoorstel dat nu ter discussie staat
als een poging om te regelen wat kennelijk niet in voldoende mate via het
sponsorconvenant kon worden geregeld. Nu is wetgeving niet per definitie de
oplossing voor alle kwalen. Dat weten wij. Kan mevrouw Dijksma puntsgewijs
toelichten op welke manier dit wetsvoorstel materieel meer zal bewerkstelligen
dan het sponsorconvenant en de huidige bevoegdheden van de medezeggenschapsraad?
Mevrouw Dijksma motiveert haar wetsvoorstel aan de hand van twee rapporten
van het bureau Regioplan die enige tijd geleden verschenen. Zij voegt daar
een aantal recente, wat mij betreft veelzeggende incidenten aan toe. Het betreft
helaas geen actueel totaaloverzicht. Het zou onterecht zijn om zoiets te verwachten.
Een Kamerlid beschikt nu eenmaal niet over een onderzoeksbureau. Bovendien
kan men zich afvragen hoe vaak men misstanden mag afdoen als incidenten, voordat
men concludeert dat er structureel iets mis is. De vraag rijst echter of er
nu nog systematisch gegevens worden verzameld over de ontwikkelingen rond
sponsoring in het onderwijs. Kan de minister daarover uitsluitsel geven?De wereld kent een grote variatie. Zo komen er mensen voor die dun zijn,
mensen die niet dun zijn en mensen die een beetje dun zijn. Een dergelijke
variatie komt niet voor bij zwangerschap. Mensen kunnen zwanger zijn of niet
zwanger. Een beetje zwanger bestaat niet, mevrouw Dijksma. In dit verband
heeft de PvdA een vraag aan de minister. Hoe zit het met het sponsorconvenant?
Is dat iets waar men zich aan houdt of niet aan houdt? Bestaat er ook de mogelijkheid
dat men zich er een beetje aan houdt? Toen de minister de basisschool Slash
21 in Lichtenvoorde opende, heeft de minister met eigen ogen gezien hoe daar
sprake was van sponsoring die strijdig was met het sponsorconvenant. Leerlingen
zitten aan en op gesponsord meubilair, maken gebruik van gesponsorde computers
en worden dagelijks in de hal geconfronteerd met een wat mij betreft niet
mis te verstaan bord waarop alle sponsornamen staan vermeld. De minister kwam,
zag en deed niets. Kan de minister toelichten of het sponsorconvenant nog
geldt, niet meer geldt of nog een beetje geldt? Wat betekent een beetje gelden?
Kan men zich naar eigen goeddunken aan de afspraken houden of niet?Het wetsvoorstel brengt de Tweede Kamer duidelijk in stelling via een
regeling met een voorhangprocedure. Dat heeft vele aantrekkelijke kanten,
omdat verschillende fracties in de Kamer zo telkens een eigen oordeel kunnen
geven over de bepalingen van het convenant. Nu pleiten enkele fracties echter
voor een regeling via een algemene maatregel van bestuur. Mijn fractie maakt
het niet zoveel uit of men linksom of rechtsom een wettelijke basis geeft
aan het sponsorconvenant. Wat is bij een dergelijke regeling met een algemene
maatregel van bestuur nog de positie van de Kamer? Kan deze Kamer de minister
aanspreken als bepalingen van het convenant haar niet bevallen?Herhaaldelijk heeft de indiener erop gewezen dat dit wetsvoorstel geen
nieuwe regels oplegt aan de scholen, maar slechts een wettelijke
status verleent aan regels waaraan de betrokkenen zich al hebben gebonden
via het sponsorconvenant. Mijn fractie vindt deze argumentatie overtuigend.
Op één punt echter wijkt het wetsvoorstel nadrukkelijk af van
het sponsorconvenant. Het onderscheid tussen sponsoring en donaties wordt
opgeheven. Betekent dit element dat er voor de school een nieuwe regeling
komt of betreft het eerder een vereenvoudiging van bestaande regels? Graag
verneemt mijn fractie de manier waarop mevrouw Dijksma dit ziet.Hoe het ook zij, kennelijk vindt de indiener het niet wenselijk dat bedrijven
het convenant omzeilen door hun steun het predikaat donatie mee te geven.
De PvdA-fractie kan zich voorstellen dat hier inderdaad grote risico's aan
kleven zodra het om forse bedragen gaat, zoals bijvoorbeeld het geval was
bij KPN in De Bilt. Hoe strikt ziet de indiener dit echter? Moet de medezeggenschapsraad
een beslissing wijden aan elke docent of ouder die een stapeltje boeken cadeau
doet aan de schoolbibliotheek? Dat is toch niet de bedoeling?De fractie van de PvdA ziet de commercie niet per se als een kwaad en
zeker niet als het enige kwaad dat leerplichtige leerlingen kan bedreigen.
Scholen mogen geen plaatsen worden waar jongeren worden geronseld voor criminaliteit
of een heilige oorlog. Op één vraag van de PvdA-fractie hebben
wij in de nota naar aanleiding van het verslag niet echt antwoord kunnen vinden.
Biedt het wetsvoorstel tevens handvaten om niet-commerciële donaties
aan banden te leggen indien deze worden gedaan met dubieuze intenties, bijvoorbeeld
door buitenlandse fundamentalistische organisaties?De fractie van de Partij van de Arbeid is evenals de fractie van het CDA
beducht voor sponsoring door en donaties van bijvoorbeeld criminele of extremistische
buitenlandse organisaties, maar vindt dat daartegen iets moet kunnen worden
ondernomen. Kan de indiener toevoegen of daartoe aanvullende regelgeving nodig
zou zijn of dat met het onderhavige wetsvoorstel al voldoende waarborgen worden
ingebouwd om een stokje te steken voor zulke dubieuze donaties?Een eventuele afwijzing van het wetsvoorstel zal er niet meteen toe leiden
dat het hele Malieveld volstroomt. De schade op termijn zal echter groot zijn
als wij te zijner tijd ontdekken dat het helemaal is misgegaan met sponsoring
in het onderwijs. In het verleden hebben de fracties van het CDA en D66 in
deze Kamer waardevolle bijdragen gewijd aan de risico's van sponsoring in
het onderwijs, vooral bij monde van mevrouw Ross-van Dorp en mevrouw Lambrechts.
Ik kan niet in de ziel kijken van de huidige regeringsfracties. Wellicht is
voor hen de eerste klap die zij de oppositie kunnen toebrengen een daalder
waard. Politiek bedrijven is echter meer dan een spel. Met een kleine variatie
op het evangelie van Lucas (hoofdstuk 9, vers 25) zou ik deze fracties willen
voorhouden: wat baat het een mens als hij een voorstel van de oppositie weet
te vloeren, maar daarmee schade lijdt aan eigen ziel?De voorzitter:Ik feliciteer u graag als eerste met uw maidenspeech. Over uw laatste
uitspraak denk ik nog even na, maar ik ben onder de indruk van uw logische
link tussen Socrates en sponsoring.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Balemans (VVD):Mevrouw de voorzitter. Als een lid van de Kamer het initiatief neemt tot
een wetsvoorstel, is dit zeer te waarderen. Dit geldt ook voor het initiatiefwetsvoorstel
van mevrouw Dijksma, maar het zal u niet verbazen dat de waardering van de
VVD-fractie voor de inhoud van het wetsvoorstel beduidend minder is. Het wordt
tijd dat de regelzucht in het onderwijs wordt bestreden. Dit wetsvoorstel
is bijna een schoolvoorbeeld van regelzucht. Naast de al bestaande regels
voor sponsoring in het primair en het voortgezet onderwijs, komen er nog meer
regels bij, als het aan de fractie van de Partij van de Arbeid ligt. Ik heb
in het verslag gelezen dat mevrouw Dijksma van mening is dat dit niet zo is,
maar zodra je donaties onder sponsorgelden schaart, betekent dit per definitie
dat de scholen meer administratieve lasten moeten dragen om verantwoording
af te leggen. Dit betekent dus dat er veel meer onnodige regels en onnodig
werk bij komen. Wat mij betreft, zijn op dit moment de gedragsregels betreffende sponsoring
in het primair en voortgezet onderwijs voldoende. Zij zijn ook nog maar krap
een jaar geleden vastgelegd in een convenant. De klachtencommissie en de inspectie
zien ook nog eens toe op de naleving van de afspraken, dus het systeem lijkt
behoorlijk goed te kunnen functioneren. Er is een basis voor een goed verloop
van het aanvaarden van sponsorgelden door scholen, terwijl de uiteindelijke
details en de beoordeling daarvan worden overgelaten aan het veld. Dat is
precies zoals de VVD het graag ziet, overeenkomstig haar liberale visie op
de samenleving. Je moet niet steeds een overheid in je nek hebben hijgen die
controleert of alles wel precies geschiedt overeenkomstig de wens van de overheid.
De VVD-fractie is, zeker gelet op de in het convenant gemaakte afspraken,
vol vertrouwen dat sponsoring leidt tot een verbetering en een vergroting
van het activiteitenaanbod aan leerlingen en leraren, zowel in het primair
als in het voortgezet onderwijs. Dit wetsvoorstel is, kort en krachtig gezegd,
overbodig. Wat wenselijk is om te regelen, is al geregeld in het convenant.
Laten wij eerlijk zijn: ook de Raad van State oordeelt dat er geen noodzaak
bestaat om dit wetsvoorstel in te dienen.De fractie van de Partij van de Arbeid heeft blijkbaar weinig vertrouwen
in de handhaving van het convenant en de daarin gemaakte afspraken. Dat is
namelijk de reden waarom zij dit wetsvoorstel indient. Ik vind dit op zichzelf
een zwakke motivering voor een wettelijke regeling. Zo'n regeling lost het
gesuggereerde probleem niet op. Afspraak is afspraak; dat staat in het convenant.
Als je afspraken maakt, houd je je eraan. Dat geldt voor mij hier in de Kamer,
maar ook buiten bij de bakker. Schort het aan de handhaving van die afspraken,
dan moeten de inspectie en de klachtencommissie sancties opleggen. Die sancties
zijn vastgelegd in het convenant. Je moet dus geen nieuwe regel maken, als
er iets niet goed gaat in de uitvoering van de reeds bestaande. De bestaande
regels moeten gewoon gehandhaafd worden. Zo simpel is het. Ik kan mij niet
onttrekken aan de indruk dat dit wetsvoorstel is ingegeven door de overtuiging
van de Partij van de Arbeid dat sponsoring eigenlijk niet de
bedoeling moet zijn. Gezien die overtuiging is dit wetsvoorstel begrijpelijk.
Ik heb de indruk dat de fractie van deze partij van mening is dat de overheid
sponsoring eigenlijk zou moeten verbieden of in ieder geval zodanig aan banden
zou moeten leggen, dat er weinig ruimte is om een en ander daadwerkelijk uit
te voeren. Zo wordt de samenleving in feite beschermd tegen zichzelf.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik vind het heel vervelend om de heer Balemans te onderbreken, maar ik
zou het op prijs stellen als hij mij als indiener als zodanig wil benoemen.
Hoewel ik natuurlijk hoop dat de fractie van de Partij van de Arbeid mijn
wetsvoorstel steunt, zit ik hier, net als u, zonder last of ruggespraak.De heer Balemans (VVD):U heeft volstrekt gelijk, mevrouw Dijksma. Ik bied mijn excuses aan. Misschien
kan dit in het verslag worden gewijzigd.De voorzitter:Ik denk dat wij het gewoon laten staan, maar u hebt uw excuses aangeboden
en vanaf nu doet u het niet meer.De heer Balemans (VVD):Het was in ieder geval absoluut niet mijn bedoeling. Ik maak dat onderscheid
wél en ik heb er het volste vertrouwen in dat de fractie van de Partij
van de Arbeid haar eigen afweging maakt, net zoals mevrouw Dijksma die maakt
als indiener van het wetsvoorstel.Ik krijg de indruk, maar misschien kan zij die bij mij wegnemen, dat mevrouw
Dijksma weinig vertrouwen heeft in de eigen verantwoordelijkheid en in het
kritische denkvermogen van ouders, leerlingen, leraren en schooldirecties.
Zij wil namelijk iets wettelijk regelen. Bij een convenant zijn de desbetreffende
groepen mensen partij bij de afspraken en maken zij de afspraken zelf. Bij
een wettelijke regeling daarentegen legt de overheid iets van bovenaf op.
De mensen zijn er dan niet bij betrokken. Natuurlijk weet ik dat zij via allerlei
gesprekken kunnen proberen, de politici te beïnvloeden, maar zij zijn
geen directe partij bij het wetsvoorstel als zodanig. Ik heb liever dat zaken
waar mogelijk worden geregeld door de betrokken mensen, in plaats van door
de overheid en vanuit een landelijk perspectief.Mijn oordeel over dit initiatief van mevrouw Dijksma is dat ik het zie
als een typisch staaltje van betutteling. Die heb ik liever niet; ik laat
een en ander veel liever over aan het veld. Mijn fractie zal dit wetsvoorstel
derhalve niet steunen, tenzij mevrouw Dijksma mij op fantastische wijze kan
overtuigen.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):U zegt dat sponsering ertoe kan bijdragen dat leerlingen op een betere
of leukere manier onderwijs krijgen. Vindt u dat er een convenant nodig is
om dit te regelen?De heer Balemans (VVD):Ja, ik zal u ook zeggen waarom. De VVD-fractie vindt niet iedere vorm
van sponsoring per definitie acceptabel. Ik ben het eens met mevrouw Dijksma
en wat hierover in het convenant staat dat het niet de bedoeling is dat ongewenste
inmenging van buitenaf beïnvloeding teweegbrengt van de leerlingen, de
ouders, het schoolprogramma of het lesprogramma. Daar trek ik ook duidelijk
een grens. Ik wil niet dat wij commercieel gekleurd onderwijs krijgen. Er
zijn dus grenzen aan wat de VVD-fractie wil toestaan aan sponsoring, maar
de afspraken in het convenant kunnen die wat mij betreft voldoende waarborgen.
Wij zijn overgegaan tot uitvoering van het convenant en ik zie ook wel dat
er aanloopproblemen zijn ontstaan omdat scholen zich er niet aan houden. Wij
zullen die scholen daarop moeten aanspreken, maar ik vind het nu nog veel
te vroeg om te zeggen dat het convenant niet voldoet. Het convenant is van
2002 en is dus krap een jaar oud en daarom moeten wij eerst kijken hoe het
in de praktijk gaat uitwerken.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik mag dus aannemen dat u instemt met de artikelen 4, 5 en 6 waarin staat
dat scholen onafhankelijk moeten zijn, er geen beïnvloeding mag plaatsvinden
en de continuïteit niet in gevaar mag komen.De heer Balemans (VVD):Absoluut.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Denkt u dat een medezeggenschapsraad duidelijk genoeg weet waaraan hij
zich moet houden?De heer Balemans (VVD):De medezeggenschapsraad weet niet alleen waar hij zich aan moet houden,
maar de raad moet zelfs in overleg met ouders en leerlingen toestemming geven
voor sponsoring. Ik heb er daarom het volste vertrouwen in dat dit convenant
kan werken. Mocht dat niet het geval blijken te zijn, dan kunnen wij op een
later moment discussiëren over de vraag hoe wij ervoor kunnen zorgen
dat het convenant wel gaat werken en hoe wij kunnen voorkomen dat de onafhankelijkheid
van de school in gevaar komt en ongewenste beïnvloeding van lesprogramma's
plaatsvindt.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Als laatste wil ik u een concreet voorbeeld voorleggen. Ik heb een aantal
voorbeelden genoemd van vormen van sponsoring die wel erg ver gaan, zoals
sponsoring van schoolmeubilair en computers. Vindt u dat dit mag? Wat doet
u als de medezeggenschapsraad hier toch mee instemt?De heer Balemans (VVD):Als de medezeggenschap ermee instemt en er blijkt ook bij de klachtencommissie
en de inspectie niet dat die beslissing leidt tot ongewenste invloed op het
lesprogramma of aantasting van de onafhankelijkheid van de school, dan vind
ik dat een verantwoordelijkheid van de medezeggenschapsraad, ouders en leerlingen.
Ik heb er dus geen problemen mee als dat besluit wordt genomen.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Mijn vraag was inhoudelijk en had betrekking op schoolmeubilair en computers.De voorzitter:Mevrouw Vergeer heeft drie keer de gelegenheid gekregen om een vraag te
stellen. De heer Balemans geeft nog antwoord op haar tweede punt en daarna
krijgt mevrouw Vos het woord.De heer Balemans (VVD):Ik zou het te gek voor woorden vinden als de merknaam van een door de
fabrikant gedoneerd stuk speelgoed eraf gesloopt moet worden, alleen omdat
dit misschien een ongewenste vorm van sponsoring is. Dat is wat ik mevrouw
Vergeer hoor zeggen. Overigens is dat wat anders dan wat mevrouw Dijksma zegt.
Als Philips overjarige computers doneert die een school nog
prima kan gebruiken en er wordt geen tegenprestatie gevraagd, moet je dan
met een pennenmesje de naam Philips van alle schermen gaan afkrassen? Laten
wij een beetje reëel zijn!Mevrouw Vos (GroenLinks):Mijn vraag sluit daar enigszins op aan, want uit de tussentijdse evaluatie
bleek dat eenderde van de scholen aangaf dat sponsoractiviteiten heel belangrijk
zijn voor het primaire proces. Ik zie daar toch een spanning. Enerzijds wordt
gesteld dat sponsoring niet wezenlijk mag zijn voor het primaire proces, maar
in de praktijk blijkt dit voor eenderde van de scholen wel het geval te zijn.
Hoe beoordeelt u dat?De heer Balemans (VVD):Ik moet eerlijk zeggen dat ik mij afvraag of dit wel daadwerkelijk het
geval is. Wat mij betreft blijft overeind dat de onafhankelijkheid van de
school niet in gevaar mag komen en dat er geen ongewenste beïnvloeding
mag plaatsvinden op het lesprogramma en de manier waarop les wordt gegeven.
Voor de rest kan het convenant zijn werk wat mij betreft doen. Daar heb ik
vertrouwen in. Mocht het tegendeel blijken, dan wil ik daarover graag op een
later tijdstip debatteren.Mevrouw Vos (GroenLinks):Eenderde van de scholen zegt dat sponsoring wel degelijk heel belangrijk
is voor de primaire activiteiten van de school, wat in strijd is met het convenant.
Hoe beoordeelt u dat en denkt u niet dat er toch wat meer moet gebeuren?De heer Balemans (VVD):Dan nog wil ik eerst het convenant zijn werk laten doen. Dan wil ik de,
gewenste of ongewenste, effecten van het convenant op een later tijdstip nog
wel eens zien.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb het gehad over ongewenste organisaties die bijdragen leveren aan
scholen. U gaat ervan uit dat men daartegen met het convenant gedekt is. Ik
ben daar helemaal niet gerust op. Ik denk dat dit ook bewaarheid kan worden.
Hoe wilt u dat regelen? Ik denk dat dit niet in een convenant kan en ook niet
via medezeggenschapsraden.De heer Balemans (VVD):Ik meen dat u op een gegeven moment over fundamentalistische organisaties
sprak. In zekere zin bestaat daar een dilemma. Op zichzelf kan het, maar ik
zie nog iets gebeuren in het voortraject, los van het onderwijs. De politie
heeft bevoegdheden om te zorgen dat criminele organisaties gewoon geen voet
aan de grond krijgen en daar in de opsporing werk van maken. Je komt dan in
de strafrechtsketen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik kan mij zo een aantal scholen voorstellen waar het wel gebeurt. Dat
heeft niets te maken met het voortraject. Kinderen gaan naar school. Ouders
leveren aan scholen. Er vinden volstrekt onzichtbare processen plaats. Ik
zou graag van u willen weten hoe daarmee om te gaan.De heer Balemans (VVD):Je moet dan goed bij jezelf nagaan wat je wilt. Als een criminele organisatie
met sponsorgelden wil werken, valt zij onder de toestemmingsregels van medezeggenschapsraad,
ouders en leerlingen. Ik kan mij bijna niet voorstellen dat een criminele
of een fundamentalistische organisatie iets gaat steunen om niet. Zij zal
daar een bepaald oogmerk mee hebben. Ik geef echter toe dat wij daar in een
grijs gebied zitten. Dat is voor mij nog geen reden om er niet op te vertrouwen
dat het convenant zijn werk niet kan doen. Het is wel een punt van aandacht.
Ik zie nu echter geen reden om de regels aan te passen.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Twee collega's hebben hun maidenspeech uitgesproken: de heer
Balemans op onderwijsgebied en mevrouw Eijsink. Het was een genoegen om naar
beiden te luisteren, al waren er twee totaal verschillende insteken. Met mevrouw
Eijsink heb ik afgesproken dat wij nog eens zullen spreken over haar laatste
zinnen. Dan neem ik wel mijn eigen vertaling mee.Ik maak mevrouw Dijksma en haar secondanten complimenten voor het initiatiefvoorstel.
Het recht van initiatief is een instrument in handen van de Kamer. Het is
goed dat wij dat ook actief gebruiken. Dat is de afgelopen weken al vaker
gebeurd, al is dat niet altijd goed afgelopen. Mevrouw Dijksma heeft zich
daardoor niet laten demotiveren. Wij hebben kritisch naar haar voorstel gekeken. Het fenomeen van de sponsoring
breidt zich steeds verder uit. Met de voorgestelde wet wil de indiener zich
proactief opstellen en eventuele uitwassen van sponsoring voor zijn. Daar
kunnen wij ons best wel iets bij voorstellen. Op zichzelf is het ook geen
overbodige luxe, in een tijd dat reclame-uitingen in heel onze maatschappij
steeds verder oprukken. Sponsorbelangen beïnvloeden beslissingen in allerlei
sectoren of proberen dat in ieder geval. Dat hoeft niet altijd negatief te
zijn, maar je moet je wel eens afvragen of wij dat zo wel willen. Dat geldt
met nadruk voor het onderwijs, omdat onderwijs een overheidsverantwoordelijkheid
is en naar onze mening ook dient te blijven.In dat opzicht mag sponsoring in onze ogen voor het primaire onderwijsproces
niet aan de orde zijn. Het zou ook niet nodig moeten zijn, want de overheid
moet op een goede manier invulling geven aan haar verantwoordelijkheid, die
zelfs in de Grondwet is vastgelegd. Onderwijs is een aanhoudende zorg voor
de overheid. De portemonnee moet daarvoor open.Ik las gisteren in het NRC-commentaar een heel aardige quote. "De oplossing
is eigenlijk heel eenvoudig. In een samenleving die onderwijs serieus neemt
en daarvoor ook wenst te betalen, zouden scholen geen behoefte moeten hebben
aan sponsoring."Los van de financiering van het primaire onderwijsproces, waar de overheid
uitdrukkelijk een taak heeft, zou sponsoring – dat is ook de praktijk –
wel voor wat extra's kunnen zorgen, waar de scholen echt wat aan hebben. Dat
kan heel plezierig zijn. Maar ook die extra's hebben kantjes die er in de
praktijk toe kunnen leiden dat er verschillen tussen scholen ontstaan. Wij
weten het ook al uit de praktijk, het zijn toch veelal bepaalde scholen die
sponsors kunnen aantrekken, soms ook door de samenstelling van de leerlingenpopulatie,
de ouders en anderen die erachter zitten. En er zijn ook scholen, in sommige
gevallen scholen met leerlingen met een achterstand, die veel moeilijker aan
sponsors kunnen komen. In dat opzicht kunnen wij de gedachtegang van de indiener
van dit wetsvoorstel dat je kritisch moet zijn bij sponso ring
en dat je uitwassen moet voorkomen, heel goed volgen.Toch zouden wij, ook gelet op het ongrijpbare van reclame en sponsoring,
graag hebben gezien dat de indiener zich wat meer moeite zou hebben getroost
om niet alleen de toekomstige omvang van de sponsoring in het onderwijs aan
te geven, wat zij in de nota naar aanleiding van het verslag tamelijk uitvoerig
gedaan heeft, maar ook de mate van beïnvloeding en de schadelijkheid
daarvan. Daar hadden wij nadrukkelijk naar gevraagd, maar daar hebben wij
eerlijk gezegd in die nota niet zoveel over terug kunnen vinden. Het enige
wat zij aangeeft, is dat er heel veel geld in wordt gestoken en dat de sponsors
dat niet in het luchtledige terecht willen laten komen. Dat is wel heel erg
mager.Dit brengt ons bij de kwintessens van dit wetsvoorstel, de noodzaak van
het bieden van een wettelijke basis voor een convenant. Wij hebben hierover
in de schriftelijke ronde een aantal indringende vragen gesteld en ik heb
bij lezing van de antwoorden de indruk gekregen dat wij op een aantal punten
wat langs elkaar heen praten. Wij kunnen proberen om dit nu recht te zetten.
Ik zal een aantal punten noemen waarop ik graag een wat meer inhoudelijke
reactie dan in de nota naar aanleiding van het verslag zou krijgen om een
goed eindoordeel te kunnen vormen.Is het bieden van een wettelijke basis voor een convenant ook staatsrechtelijk
niet een wat vreemde figuur? Kleven er niet nadrukkelijk ook juridische bezwaren
aan? Zulke bezwaren zijn een aantal jaren geleden behoorlijk uitvoerig in
discussie geweest; het liep zelfs uit op een amendement van de heer Koekkoek,
die als jurist de vinger nog eens nadrukkelijk legde bij de juridische consequenties
hiervan. Maak je door een wettelijke status te verlenen aan een document dat
mede is opgesteld door maatschappelijke partijen als schoolbesturen –
er zijn ook nog andere te noemen, zoals educatieve uitgeverijen en de Consumentenbond –
die partijen niet min of meer medewetgever? Ik heb de indruk dat mevrouw Dijksma
dit enigszins wil ondervangen door een voorhangbepaling in de wet op te nemen.
Op de wijze waarop schoolbesturen bij het opstellen van een convenant hun
achterban consulteren, stelt de voorhang de minister in staat om zijn achterban,
het parlement te consulteren, zo schrijft zij. Dit roept enige vragen en ook
wel wat verbazing op, want de Kamer is natuurlijk niet de achterban van de
minister. Er bevindt zich wellicht wel wat achterban in de Kamer, maar niet
in die zin dat de Kamer de achterban van de minister zou zijn. Het zou misschien
wel een nieuw licht werpen op de perceptie van mevrouw Dijksma van wat de
Kamer is, maar dat kan ik me eerlijk gezegd niet voorstellen. Bovendien doet
een eventuele correctiemogelijkheid achteraf voor het parlement niets af aan
de oorspronkelijke medewetgevende activiteiten van die organisaties, waar
ik echt bezwaar tegen heb. Deze medewetgevende taak behoort geheel bij het
parlement te liggen.Verder stelt mevrouw Dijksma desgevraagd dat deze constructie juridisch
wél deugdelijk zou zijn. En dan heb ik het nog niet over de medewetgevende
taak, maar over het feit dat er een convenant met koepelorganisaties wordt
gesloten. Door in de wet naar een convenant te verwijzen, kun je formeel nog
steeds alleen die koepels aanspreken, de individuele scholen zijn er strikt
genomen niet aan gebonden. Een koepelorganisatie neemt bij een convenant wel
een maximale inspanningsverplichting op zich om haar achterban achter zich
te krijgen, maar juridisch zijn de scholen niet in alle opzichten aan het
convenant gebonden. De figuur die mevrouw Dijksma kiest, schiet dus wellicht
het doel voorbij dat zij eigenlijk wil bereiken.Als je nu toch enige wettelijke borging wilt bewerkstelligen en als je
wilt voorkomen dat er bij sponsoring iets mis gaat, is er wat ons betreft
naast een convenant – maar dat heeft natuurlijk geen wettelijke status –
maar één mogelijkheid: de algemene maatregel van bestuur. Ik
zeg niet dat wij het daarmee eens zijn, maar daar zouden wij ons nog iets
bij kunnen voorstellen.De heer Jan de Vries (CDA):Vindt de heer Slob dat wij met betrekking tot sponsoring van scholen kunnen
volstaan met een convenant?De heer Slob (ChristenUnie):In principe zou er volstaan kunnen worden met een convenant als in de
praktijk blijkt dat het convenant uitwerkt op de wijze die is beoogd. Op het
moment dat dit niet tot volle tevredenheid gebeurt en de vrees bestaat dat
in de toekomst de sponsoring zal toenemen alsmede de invloed van bedrijven
op terreinen die wij niet willen, moet er verder gegaan worden dan alleen
het afsluiten van een convenant. Ik vind de figuur waarvoor mevrouw Dijksma
kiest eerlijk gezegd wat vreemd. Ik kan mij meer voorstellen bij een algemene
maatregel van bestuur.De heer Jan de Vries (CDA):De heer Slob geeft een mooie theoretische beschouwing. Is hij van oordeel
dat het convenant niet werkt en dat er dus reden is voor een algemene maatregel
van bestuur? Is dat moment volgens hem al genaderd?De heer Slob (ChristenUnie):Vindt de heer De Vries het goed dat ik mijn betoog afmaak en tot een tussentijdse
conclusie kom? Daarin zal zijn vraag ook beantwoord worden.Naar aanleiding van onze desbetreffende inbreng in het verslag antwoordt
mevrouw Dijksma dat zij na wil denken over de vraag of een AMvB niet meer
voor de hand ligt. Is dat ondertussen gebeurd? Wat heeft mevrouw Dijksma daarover
te zeggen in haar eerste termijn?Ik heb bekeken op welke wijze het een en ander geregeld zou kunnen worden
in de wet en heb daartoe een amendement gemaakt. Ik ben er nog niet helemaal
van overtuigd dat wij zo ver moeten gaan. De gedachtewisseling die wij daarover
met elkaar hebben, zal bij ons tot een finaal oordeel moeten leiden. Met een
algemene maatregel van bestuur is het redelijk eenvoudig om een aantal zaken
dat nu in het convenant zit, in de wet op te nemen. Als er in de loop van
de tijd nieuwe inzichten ontstaan, is het ook mogelijk om dat aan te passen.
Dat biedt de Kamer ook de mogelijkheid om daarover met de minister in gesprek
te gaan. Op die wijze zijn wij naar mijn mening zuiverder bezig dan wanneer
het gebeurt via de figuur die nu wordt voorgesteld.Het is ook de oplossing die de Raad van State aangeeft. De Raad van State
zegt dat de regels voor het openbaar onderwijs en de bekostigingsregels voor
het bijzonder onderwijs zoveel mogelijk dienen te worden vastgesteld bij wet
of bij AMvB. Dat zijn de mogelijkheden die wij hebben. Wij willen ook graag weten hoe de sponsoring in andere landen uitwerkt
en of dat al dan niet tot problemen leidt. Dat zou misschien wel eens verhelderend
kunnen zijn voor ons eigen oordeel.Dat brengt mij tot mijn slotopmerking in de eerste termijn. Morgen gaan
wij verder met de behandeling van dit voorstel. Wij zijn zeer kritisch over
sponsoring. Ik heb reeds gezegd dat wij niet alle sponsoring slecht vinden.
Wij zouden het echter wel slecht vinden als sponsoring sluipenderwijs een
plaats inneemt waar de overheid voor de volle 100% haar verantwoordelijkheid
dient te nemen. Wij willen dat heel graag voorkomen.Wij zijn er niet van overtuigd dat wij op dit moment het proces moeten
verstoren door met een wettelijke onderbouwing van het convenant te komen.
Er is nu net een nieuwe convenantperiode ingegaan en alle betrokken partijen
hebben aangegeven dat zij echt willen proberen daaraan serieus inhoud te geven
op grond van hetgeen zij de afgelopen jaren geleerd hebben. Als het echter
wel moet gebeuren, geven wij de voorkeur aan een AMvB. Dat is op een hele
goede manier te regelen. Dat is onze insteek op dit moment. Wij zullen morgen
in de tweede termijn ons definitieve oordeel geven.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):De minister heeft gezegd dat het convenant niet verbiedt dat sponsormiddelen
worden ingezet voor het primaire proces, maar dan moet het wel extra's betreffen.
De heer Slob heeft net het onderscheid gemaakt tussen het primaire proces
en extra, maar de minister maakt dat onderscheid niet meer. Heeft de heer
Slob behoefte aan een lijst met verduidelijkingen, een voorbeeldenlijst zoals
voor de ouderbijdrage?De heer Slob (ChristenUnie):Het is duidelijk dat er nog wat verschil in exegese is wat er onder het
primaire proces moet worden verstaan. Het lijkt mij van belang dat de minister
er morgen verduidelijking over geeft, want dat is een terechte vraag in haar
richting. De overheid is er immers primair verantwoordelijk voor dat er goed
onderwijs wordt gegeven. Daartoe moet zij voldoende financiële middelen
bieden. Sponsoring mag nooit een ontsnappingsmogelijkheid zijn voor de overheid
om van die verantwoordelijkheid een onsje af te doen.Mevrouw Eijsink (PvdA):De heer Slob komt morgen in tweede termijn met zijn oordeel. Hij zegt
het nu nog niet zeker te weten. Bedoelt hij dat wij eerst naar structurele
misstanden toe moeten en overtuigd moeten zijn van de wijze waarop sponsoring
in het onderwijs is ingebracht? Wat kan hem overtuigen?De heer Slob (ChristenUnie):Ik dacht dat ik dat al in mijn vragen had meegegeven. Het kan mij overtuigen
als mevrouw Dijksma nog eens ingaat op de juridische voetangels en klemmen
die ik zie aan de optie die zij heeft geboden. Ik krijg daarop graag een reactie.
Ik wil van haar ook een reactie op de optie van een algemene maatregel van
bestuur. Dan kijk je in de oplossingensfeer: als wij iets willen regelen,
hoe zullen wij dat dan doen? Wij moeten daarover tot overtuigende conclusies
kunnen komen.Ik heb mevrouw Dijksma ook een vraag gesteld over de wijze waarop de sponsoring
op dit moment verder indringt in de scholen en de mogelijke schadelijke gevolgen
daarvan. Ik vind haar onderbouwing daarvoor in de nota naar aanleiding van
het verslag en in de memorie van toelichting zeer mager. Dat is toch belangrijk.
Naarmate je noodzaak daarvan beter inziet, word je ook enthousiaster om te
proberen verder te komen in de oplossingsrichtingen.Ik heb ook genoemd de wijze waarop het convenant nu loopt en de zekerheden
of onzekerheden dat het goed of fout zal gaan. Op deze drie punten krijg ik
graag een overtuigende reactie van de indienster van het wetsvoorstel.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De SGP-fractie heeft met waardering kennisgenomen van de betrokkenheid
die mevrouw Dijksma met haar initiatief toont bij de financiering van het
funderend onderwijs. Vanuit eenzelfde grondhouding wil mijn fractie de noodzaak,
de wenselijkheid en de vormgeving van het wetsvoorstel in dit debat nogmaals
kritisch bezien. Dat was al het geval in het verslag, zoals mevrouw Dijksma
zich zal herinneren. Daaraan is nog niet heel veel veranderd.Met de indienster is de SGP-fractie van mening dat de overheid zorg dient
te dragen voor een doelmatige en toereikende bekostiging van het funderend
onderwijs, zodat scholen hun doelstellingen goed kunnen realiseren zonder
alternatieve financieringsbronnen aan te boren. Honderd procent bekostiging
noemen wij dat. Aan die norm moeten wij vasthouden. Kort gezegd, scholen zouden
geen enkele behoefte behoren te hebben aan dat type sponsoring dat wij bekritiseren.
Het betreft de kostencomponenten die zijn verbonden aan de eisen die de overheid
en de samenleving, de omgeving van de school, aan de school met alles erop
en eraan stellen. Dat laat natuurlijk de mogelijkheid van sponsoring en giften
overigens onverlet, want daarnaast is er nog het een en ander.De SGP-fractie vindt het een goede zaak dat er in een convenant tussen
de betrokken partijen regels zijn overeengekomen voor sponsoring en giften.
Het convenant is niet zomaar een hobby geweest van een paar mensen op een
achternamiddag. Nee, er waren enkele incidenten en het leek diverse geledingen
in de onderwijsprovincie gewenst tot afspraken te komen. Dat hebben wij in
dit huis ook gesteund.Mijn fractie vindt het bieden van tegenprestaties in de onderwijsleeromgeving
bij het ontvangen van sponsorgelden dan wel giften onwenselijk. Ik vind het
ook onverstandig als scholen zich feitelijk afhankelijk maken van middelen
van derden die niet structureel kunnen worden gegarandeerd. In het licht van
de in beginsel toereikende bekostiging door de overheid is de SGP-fractie
met de initiatiefneemster van mening dat uit sponsoring verkregen middelen
in principe moeten worden besteed aan extra's. Anders dan zij lijkt te suggereren,
wil mijn fractie nog niet op voorhand het primaire proces daar zonder meer
van uitsluiten. Hoe langer je erover nadenkt, hoe meer je ervan overtuigd
kunt raken – zo is het mij althans vergaan – dat die grens toch
wel moeilijk te trekken is. Waarom zou een school sponsorgeld wel mogen inzetten
voor speelvoorzieningen op het schoolplein en niet voor een stukje functioneel
meubilair binnen de muren van het gebouw? Aan de minister vraag ik of zij het uitgangspunt deelt dat uit sponsoring verkregen middelen
in principe alleen mogen worden besteed aan extra's en, zo ja, hoe dat valt
af te bakenen. Als je zo'n uitspraak doet, moet je indiceren waar het begint
en ophoudt. Een eventueel grijs gebied kunnen wij met elkaar onder ogen zien,
maar er moet echt iets meer over worden gezegd.Hoe oordeelt de minister in dat licht over de in de nota naar aanleiding
van het verslag genoemde extreme situatie op een school te Lichtenvoorde?
Ik ken die situatie niet van eigen ogenschouw, maar het is zo langzamerhand
een bekend voorbeeld geworden. Een extreme situatie op een school zou ons
weliswaar iets te zeggen moeten hebben, maar het is de vraag of daarvoor al
die duizenden andere scholen in een bepaald patroon van verplichtingen moeten
worden gebracht. Er kan overigens heel wel om verslaglegging worden gevraagd
als een verantwoording aan de omgeving. Het kan niet om groot geld gaan, want
dan gaat het om ongelijkheid en tweedeling in extreme termen geformuleerd.
Daar wil mijn fractie niet aan.De SGP-fractie begrijpt het voorstel van de indienster zo, dat zij de
afspraken van het convenant een wettelijke status wil geven teneinde handhaving
te kunnen afdwingen. Collega Slob was mij voor met zijn constatering dat convenantpartijen
landelijk opererende organisaties met een bepaalde achterban in het onderwijs
zijn. Het gaat om een zeker aantal scholen dat zich verbonden verklaart met
een dergelijke koepel, maar in formeel-juridische zin is een handtekening
van een koepel niet verbindend voor een bevoegd gezag dat ook een eigen en
rechtstandige rechtspersoonlijkheid is. Dat de praktijk is dat scholen zich
doorgaans voegen naar wat de koepel waarbij zij zijn aangesloten vindt, denkt
en doet, is een andere zaak. Het gaat nu even om de redenering ten principale.Alles overziende, kan ik het niet anders kwalificeren dan dat mevrouw
Dijksma een zwaar middel inzet dat op gespannen voet staat met datgene wat
ik accentueer: de eigen verantwoordelijkheid van de scholen en de andere bij
het convenant betrokken partijen. Het voorstel lijkt ons prematuur, temeer
daar de minister heeft aangekondigd maatregelen te zullen treffen om de naleving
van het convenant te verbeteren. Hoe staat het daar overigens mee? Wij leven
in een tijd van deregulering. Mensen en organisaties worden aangesproken op
hun eigen verantwoordelijkheid. Dat is de trend, ook in de politiek. Er is
ruimte voor scholen, maar die ruimte mag niet worden overschreden. Men kent
de SGP-fractie als een fractie die op dat punt streng in de leer is. Trouwens,
de inspectie heeft ook nog een rol.In het voorstel van de indienster wordt voorgesteld onder het sponsorbegrip
in het convenant ook donaties in de zin van het convenant te verstaan. Hiermee
wordt naar het oordeel van mijn fractie ten onrechte geen onderscheid meer
gemaakt op grond van het al of niet vragen van een tegenprestatie. Op deze
manier wordt de interpretatie van het convenant eenzijdig door de wetgever
gewijzigd, dan wel ingevuld. Ik vraag mevrouw Dijksma of zij dit een correcte
gang van zaken vindt. Is zij niet van mening dat daarover bij alle betrokken
partijen overeenstemming zou moeten zijn?Mijn fractie is ronduit verbaasd over de door de indienster gekozen vormgeving
van de voorgestelde wettelijke regeling. Na herhaalde bestudering blijft de
SGP-fractie van mening dat hierbij de bestaande inrichting van het Nederlandse
onderwijsbestel in het geding is. De indienster wil de voorgenomen wettelijke
bepaling inzake de naleving van het convenant verheffen tot bekostigingsvoorwaarde
en daarmee ook tot eis van deugdelijkheid. Deugdelijkheideisen worden echter
van overheidswege gesteld. Overeenkomstig het voorliggende voorstel zouden
echter alle bij het convenant betrokken partijen invloed krijgen op de inhoud
van deze nieuw geformuleerde deugdelijkheideisen. Het gaat dus niet alleen
om een adviserende rol, want dat zou nog kunnen, maar ook om medezeggenschap.
Dat verdraagt zich niet met hoe ons staatsrecht in elkaar steekt op dit vitale
punt. Dat doet wezenlijk afbreuk aan de aard van de deugdelijkheideisen en
de totstandbrenging ervan, evenals het mandaat ertoe. Het zou voorts geen
recht doen aan de perceptie van betrokkenen bij het afsluiten van het convenant.
Graag krijg ik, anders dan in de nota naar aanleiding van het verslag is gebeurd,
van de indienster een gefundeerde reactie op deze zwaarwegende staatsrechtelijke
overweging. Ook vraag ik de opvatting van de minister op dit punt.Er werd zojuist gesproken over het amendement-Koekkoek. Daarover is in
1998 in deze Kamer gestemd. Het amendement beoogde het niet opnemen van het
toenmalige sponsorconvenant in de wet. Wie stemde daarvoor? Het CDA, de VVD
en D66; verstandige fracties. De SGP, de RPF en het GPV natuurlijk ook, maar
ook de fractie van de PvdA.De heer Balemans (VVD):Ook verstandige fracties dus.De heer Van der Vlies (SGP):Ik had graag aan mevrouw Eijsink gevraagd hoe dat zit, maar dat kon niet,
want zij hield haar door mij zeer gewaardeerde maidenspeech. De code is dan
dat wij niet interrumperen, maar het is wel een punt. Wat is er eigenlijk
in de PvdA-fractie gebeurd dat deze omslag heeft plaatsgevonden? Het denken
hoeft natuurlijk niet op nul te staan. In vier jaar tijd kan er best wat veranderen.
Ik kan het niet aan mevrouw Dijksma vragen, want zij zit hier nu in een andere
rol, maar ik fluister haar wel in dat zij er toen bij was. Zij weet er ook
van.Mevrouw Lambrechts (D66):Voordat wij in dit historisch perspectief in het verkeerde kamp terechtkomen,
wijs ik erop dat ondergetekende destijds samen met de indienster van het initiatiefvoorstel
een ander voorstel heeft ingediend dat beoogde om bij AMvB voorschriften voor
sponsering op te nemen. Het gebeurt nu op een iets andere manier, maar wat
de heer Van der Vlies memoreert, namelijk dat wij voor het voorstel van de
heer Koekkoek hebben gestemd, kan niet kloppen.De heer Van der Vlies (SGP):Zullen wij samen de site, afkomstig van de Kamerdocumentatie, nog eens
opslaan en inzien? Dat zou dus betekenen dat de fractie van D66 niet zo verstandig
was als ik zojuist had ingeschat. Je moet zelfs dat voor mogelijk houden.
Ik erken dat. Ik zal het nog nakijken, want misschien heb ik mij vergist,
maar ik dacht het niet.De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ik zal ook trachten een verstandige inbreng en net als mevrouw
Eijsink, die ik nog van harte wil complimenteren, een waardevolle inbreng
te leveren. Wij hebben als fractie waardering voor de initiatiefneemster,
mevrouw Dijksma, voor haar enthousiasme en inzet om op zo'n korte termijn
een nota naar aanleiding van het verslag te formuleren, die in onze ogen nogal
vernieuwend is. Hij is namelijk scherp, bevlogen, maar ook belerend in toon
en zelfs suggestief. Ik hoef alleen maar te spreken over de inbreng van de
fractie van D66. Die was creatief, maar ook suggestief. Tegelijkertijd –
dat spijt ons – missen wij een degelijke onderbouwing van het wetsvoorstel.
Zeker na de kritische vragen die mede door mijn fractie zijn gesteld. Mevrouw
Dijksma heeft echter plenair, in deze vergadering een kans om dat goed te
maken. Het lijkt of bij de initiatiefneemster gevoelens en vooronderstellingen
overheersen. Ook op dat punt heeft zij nu de kans ons te overtuigen.Voor de CDA-fractie gelden bij sponsoring van scholen een aantal belangrijke
uitgangspunten. Ik noem de belangrijkste. Sponsoring mag niet de inhoud van
het onderwijs beïnvloeden en scholen mogen voor hun primaire proces niet
afhankelijk zijn van sponsoring. De overheid is dus 100% verantwoordelijk
voor de bekostiging van dat onderwijs. Sponsoring mag ook geen schade berokkenen
en moet passen in de taken en visie van de scholen. Sponsoring mag ook in
de aard en de intentie niet strijdig zijn met wetgeving en fatsoensnormen.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):U zegt dat de overheid voor 100% garant moet staan voor de bekostiging
van het primaire proces. Wat vindt u dan van de verwarring die de minister
heeft gezaaid door te zeggen dat sponsormiddelen wel ingezet kunnen worden
voor het primaire proces, maar dat het dan iets extra's moet zijn? Is dat
voor u duidelijk?De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb gezegd dat scholen voor hun primaire proces niet afhankelijk mogen
zijn van sponsoring. Daarmee zeg ik dus dat de overheid moet voorzien in een
deugdelijke bekostiging om dat mogelijk te maken. Dat is overigens ook wettelijk
vastgelegd. Daar hoeven wij dus helemaal geen overzicht van de minister voor
te hebben. Dat staat gewoon in de wet en in allerlei besluiten. Dat neemt
niet weg dat het mogelijk kan zijn dat sponsorgelden toch ten goede komen
aan datzelfde primaire proces.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Dan gaat het dus om de afhankelijkheid.De heer Jan de Vries (CDA):Ja.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Kunt u dan aangeven in welk geval het leveren van schoolmeubilair een
school wel of niet afhankelijk maakt?De heer Jan de Vries (CDA):Als een school niet tot de aanschaf van schoolmeubilair kan komen omdat
de bekostiging ontoereikend is, is er iets fundamenteel fout in ons land.
Ik ben van oordeel dat dat niet het geval is.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):U heeft daar geen voorbeelden van?De heer Jan de Vries (CDA):Dat klopt.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik heb op de sites van een aantal scholen gelezen dat zij geen geld hebben
om de computers te kopen die zij nodig vinden voor hun leerlingen. Wat zegt
u dan?De heer Jan de Vries (CDA):Ik ga ervan uit dat scholen zelf de keuzes maken als het gaat om de inrichting
van het primaire proces en dat zij daar afdoende voor worden bekostigd. Als
scholen zeggen: wij nemen wat extra mooie tafeltjes en dat leidt ertoe dat
wij iets minder computers kunnen aanschaffen en dat vullen wij op door daar
een sponsorbijdrage voor in te zetten, dan is dat aan de school. Onze zorg
zou moeten zijn dat de school uiteindelijk gewoon aan de kwaliteitscriteria
van het onderwijs voldoet. Het is de verantwoordelijkheid van de overheid
om de school daarop te bevragen.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Wat zegt u tegen docenten van het ROC die zeggen dit te moeten doen, omdat
zij onvoldoende geld van de overheid krijgen om te voorzien in de dingen die
zij noodzakelijk vinden voor goed onderwijs?De heer Jan de Vries (CDA):Ik beoordeel vanavond geen individuele casus. Dat is niet de aard van
dit debat. Het gaat niet over de normering van sponsoring, maar over een wetstechnische
keuze: laat je het bij een convenant, geef je het convenant een wettelijke
basis en, zo ja, op welke manier. Als scholen van mening zijn dat zij onvoldoende
worden bekostigd, dienen zij daar de overheid op aan te spreken. Daarover
vindt dan een gesprek plaats.Een van onze uitgangspunten bij sponsoring is dat er transparantie moet
zijn. Uit transparantie volgt betrokkenheid: van ouders, leerlingen/studenten
en vanzelfsprekend van de personeelsleden. Kan de regering aangeven of in
de voorschriften voor de jaarverslaglegging wordt voorzien in de gewenste
transparantie? Heeft de minister dat voornemen of is daarin reeds voorzien?Net als mevrouw Eijsink vragen wij, zoals wij al eerder hebben gedaan
in het verslag, of de minister in gesprek is met haar collega van Justitie
over het verbieden van sponsoring door criminele of extremistische buitenlandse
organisaties als uitwerking van de motie-Wilders c.s. die op 17 december 2002
in deze Kamer is ingediend. Een en ander moet vanzelfsprekend wel in relatie
staan tot de grondwettelijke vrijheden.Het moge duidelijk zijn dat de CDA-fractie sponsoring niet ten principale
afwijst. Sponsoring kan het scholen mogelijk maken, hun leerlingen bepaalde
extra's bovenop het primaire proces aan te bieden. Sponsoring is ook een uitvloeisel
van de door ons zo gewenste relatie van de school met de omgeving. Het is
een heel natuurlijke relatie. Het bedrijf op de hoek vindt het van belang,
ook vanuit een maatschappelijke ondernemingsgedachte, iets te betekenen voor
de maatschappij in zijn omgeving. Dat daar naamsvermelding tegenover staat,
is op zichzelf geen bezwaar. Dat bedrijven daar belang bij hebben, is vanzelfsprekend
en niet per definitie verwerpelijk in onze ogen, zeker niet zolang de belangen
van enerzijds het onderwijs en anderzijds het bedrijf niet strijdig zijn.
Scholen zullen dus steeds tot een goede afweging van deze belangen
moeten komen.Het convenant biedt naar ons oordeel daarvoor de goede basis. De initiatiefneemster
stelt weliswaar sponsoring niet principieel af te wijzen, maar zegt tegelijkertijd
in de nota naar aanleiding van het verslag principieel van mening te zijn
dat leerlingen niet met reclame in aanraking mogen komen. Andere opmerkingen
van de initiatiefneemster doen bij ons het vermoeden rijzen dat als haar wetsvoorstel
tot wet zou zijn verheven zij het voornemen heeft, bij algemene maatregel
van bestuur te regelen welke norm voor sponsoring acceptabel is. Zij spreekt
ook over de mate waarin het onderwijs in Nederland gekleurd mag worden door
sponsoring. Daarnaast geeft zij zonder enige grond een oordeel over enkele
praktijkvoorbeelden. Hoewel voorwaarden en overwegingen haar onbekend zijn,
spreekt zij bij deze voorbeelden over excessen. Wij vinden dat nogal een boude
uitspraak, waarmee zij ook iets zegt over de betreffende scholen en alle mensen
die daarbij betrokken zijn.Ik kom te spreken over de noodzaak van het wetsvoorstel. De CDA-fractie
kiest voor deregulering en vergroting van de autonomie. De initiatiefneemster
belijdt dit met de mond, maar de inhoud van haar wetsvoorstel alsmede de overwegingen
doen anders vermoeden. De CDA-fracties is van mening dat voor wetgeving een
dwingende noodzaak moet bestaan. Onze fractie is van oordeel dat zoveel mogelijk
gebruik moet worden gemaakt van reeds bestaande voorschriften en instrumenten.
Die zijn er. Ik noem alleen maar de voorschriften inzake medezeggenschap.
Er is een wettelijke regeling voor de invloed van de medezeggenschapsraden
op sponsoring. Daarmee zijn in onze ogen de positie en het belang van ouders,
medewerkers en leerlingen voldoende gewaarborgd. Wel zijn wij van mening dat
de bekendheid en de inhoud van het convenant, evenals de feitelijke betrokkenheid
van de medezeggenschapsraden, verbetering behoeven. In die conclusie steunen
wij de initiatiefneemster. Daarom hebben wij met vreugde kennisgenomen van
het basisdocument sponsoring en de communicatiestrategie sponsoring, die daarop
gericht zijn. Kan de initiatiefneemster uitleggen waarom haar initiatiefwetsvoorstel
wel leidt tot naleving van de wettelijke regeling inzake medezeggenschap en
het convenant en de afspraken daaromtrent niet?Het is van belang om bestaande instrumenten te benutten. Ik doel op het
convenant. Zelfregulering in de vorm van een convenant is voor onze fractie
een instrument dat een beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid. Het heeft
daarom onze volledige steun. Wanneer blijkt dat die eigen verantwoordelijkheid
en de verbondenheid in een convenant leiden tot ongewenste ontwikkelingen
is er reden om wetgeving te overwegen. Dat moment zijn wij wat ons betreft
nog niet genaderd. Wij hebben de vraag gesteld in het verslag wat de convenantpartners
vinden van het voorliggende wetsvoorstel. Bij legio wetsvoorstellen vraagt
de Kamer altijd aan de minister wat het veld ervan vindt. Die vraag stel ik
ook graag aan de initiatiefneemster. Wat vindt het veld hiervan? Ik kan overigens
vermoeden wat een van de paters van mening is, als ik goed kijk.De CDA-fractie is anders dan de initiatiefneemster van oordeel dat de
regering ook zonder het wetsvoorstel het sponsorbeleid en de randvoorwaarden
daarbij kan beïnvloeden. Allereerst is de regering convenantpartner.
Misschien kan de minister toelichten hoe zij die rol invult. In de tweede
plaats heeft ook zonder het onderhavige wetsvoorstel de inspectie een verantwoordelijkheid
en een positie om scholen aan te spreken op de naleving van het convenant
en hun sponsorbeleid. Misschien kan de minister de Kamer en met name ook de
initiatiefneemster – ik zie haar gezichtsuitdrukking – hiervan
proberen te overtuigen. Het mag overigens duidelijk zijn dat wij die controle
door de inspectie zeer wenselijk vinden.Ik kom bij de inhoud van het wetsvoorstel. De CDA-fractie blijft moeite
houden met allereerst het onderbrengen van donaties onder de reikwijdte van
de wet en daarmee ook van het convenant. Wij blijven moeite houden met de
wetssystematiek. Een aantal sprekers voor mij is er al uitgebreid op ingegaan.
Wij hebben grote moeite met het feit dat de bepalingen in het convenant aangeduid
worden als algemeen verbindend voorschrift en daarmee dus ook regels zijn
voor het openbaar onderwijs en bekostigingsvoorwaarden voor het bijzonder
onderwijs. Met de Raad van State zijn wij dan ook van oordeel dat dit strijdig
is met artikel 23 van de Grondwet, waarin staat dat de regels voor het openbaar
onderwijs en de bekostigingsvoorwaarden voor het bijzonder onderwijs bij wet
geregeld moeten worden.Wij vinden ook dat termen als de goede smaak, het fatsoen, de geloofwaardigheid,
de betrouwbaarheid en de onafhankelijkheid van het onderwijs, begrippen zijn
die in het convenant uitstekend van pas zijn gekomen maar die heel moeilijk
in wetgeving te vatten zijn. Wij wijzen daarbij op de reclamecode, waarin
begrippen staan die hiermee overeenkomen.Het mag duidelijk zijn. De CDA-fractie ziet geen dwingende noodzaak voor
deze wetgeving. Daarnaast heeft de CDA-fractie principiële bezwaren tegen
de inhoud van het voorliggende wetvoorstel. Wij kunnen ook, gezien de uitingen
van de initiatiefneemster over de bestaande praktijk, niet anders dan veronderstellen
dat zij met het wetsvoorstel beoogt in te grijpen in het afwegingsproces van
scholen en zelf normerend wil optreden bij algemene maatregel van bestuur.
Die mogelijkheid is bewust in het wetsvoorstel opgenomen, zoals zij zelf stelt.Het credo van de initiatiefneemster is: regeren is vooruitzien. Samengevat
is dat: proactief werken. Dat waarderen wij zeer. Vooruitzien doet zij ook
zeer. Zij is nu reeds van oordeel dat het hernieuwde convenant van 24 februari
2002, ruim een jaar oud, tekortschiet. Zij spreekt van een cosmetische operatie
en vermag niet in te zien dat in de komende jaren successen geboekt kunnen
worden. Zij verwijst daarbij naar de intenties van de ondertekenaars. Dat
raakt de kern. De initiatiefneemster heeft geen vertrouwen in de scholen en
ook niet in het beoordelend vermogen van al diegenen in de school die voor
concrete beslissingen staan. In de ogen van initiatiefneemster kunnen bestuur,
directie, schoolteam en ouders niet tot een verantwoord oordeel komen over
welke vorm van sponsoring dan ook. Van die stelling neemt de CDA-fractie expliciet
afstand. Hier lopen onze opvattingen en visie fundamenteel uiteen.Mevrouw Vos (GroenLinks):In een eerder debat over het inspectierapport "Islamitische
scholen en sociale cohesie" heeft de CDA-fractie gezegd dat giften en donaties
openbaar dienen te zijn. Nu is het natuurlijk een van de winstpunten van dit
wetsvoorstel dat ook de giften en donaties onder het wetsvoorstel worden gebracht.
U bent geen voorstander van een wetsvoorstel. Vindt u wel dat het convenant
zodanig moet worden uitgebreid dat giften en donaties openbaar worden gemaakt?De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb niet voor niets aan de minister gevraagd hoe zij in samenspraak
met de minister van Justitie de motie-Wilders zal uitwerken die met name ziet
op deze problematiek. In dat overleg spraken wij over de invloed van fundamentalistische
organisaties op scholen. Wij vinden dit ook een ongewenste ontwikkeling.Ik heb de minister verder niet voor niets gevraagd of zij van plan is
om in de regels voor de jaarverslaglegging op dit punt normen op te nemen.
Daarbij moet natuurlijk wel onderscheid worden gemaakt tussen sponsoring en
donaties die zonder tegenprestatie worden geleverd, bijvoorbeeld door ouders.
Ik kan mij echter niet voorstellen dat wij iedere individuele donateur, dat
wil zeggen iedere ouder in de omgeving van de school of betrokken bij de school,
opnemen in het financieel jaarverslag. De omvang van donaties is iets anders;
daarover moet het financieel jaarverslag helderheid geven.Mevrouw Vos (GroenLinks):U vindt wel dat grotere giften en donaties bijvoorbeeld van organisaties,
openbaar moeten zijn en moeten worden vermeld?De heer Jan de Vries (CDA):Ja.Mevrouw Vos (GroenLinks):Zou het dan geen zaak zijn om dit ook in het convenant op te nemen?De heer Jan de Vries (CDA):Ik denk dat het veel beter zou zijn om dit aspect van openbaarheid en
transparantie mee te nemen in de regels voor de jaarverslaglegging. Voor het
primair onderwijs komen wij daarover nog te spreken. De minister heeft vanmiddag
in het overleg toegezegd dat zij de Kamer voorstellen zal voorleggen die leiden
tot een financiële jaarverslaglegging per 2005. Dit lijkt ons een ideaal
moment om dit aspect af te wegen en een plaats te geven in die regels.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het convenant gaat nog een tikkeltje verder. Het lijkt mij prima om dit
aspect mee te nemen in het jaarverslag, maar in het convenant zijn ook afspraken
opgenomen, bijvoorbeeld dat de bijdrage niet te groot mag zijn, dat het primaire
proces onafhankelijk moet blijven, enz. Vindt u dat dit type afweging ook
voor grotere giften en donaties moet gelden?De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Voor de CDA-fractie geldt een aantal
uitgangspunten. Het convenant zoals het er nu uitziet, biedt een goede basis
aan de scholen om die afweging te maken, het biedt een goed kader. Daarmee
moeten wij gaan werken en bij de afloop van het convenant kunnen wij beoordelen
of de randvoorwaarden goed hebben gewerkt. Daarvoor vinden wij het nu nog
te vroeg.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):De heer De Vries wil bij het huidige convenant blijven. Wat moet er volgens
hem gebeuren als de medezeggenschapsraad instemt met sponsoring die in strijd
is met de artikelen 4, 5 en 6 van het convenant?De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb die vraag vanavond al eerder gehoord. Het is allereerst een zaak
van de school dat directie, bestuur en medezeggenschapsraad tot een weloverwogen
oordeel komen. Als de inspectie bij later toezicht op dit punt van oordeel
is dat er expliciet wordt afgeweken van het convenant, dan zal zij de school
daarop aanspreken. Daarom heb ik aan de minister gevraagd om in haar eerste
termijn de Kamer en de initiatiefneemster te overtuigen van het feit dat de
inspectie wel degelijk een verantwoordelijkheid draagt en de taak heeft om
de scholen op basis van het convenant aan te spreken.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Op grond waarvan kan de inspectie beoordelen of de sponsoring in strijd
is met de artikelen 4, 5 en 6?De heer Jan de Vries (CDA):Ik denk dat de inspectie niet anders kan doen dan het convenant hanteren
als kader.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Denkt u dat de inspectie behoefte heeft aan een lijstje met een toelichting
op de onduidelijkheid die de minister heeft geschapen tussen wat als extra
kan worden bestempeld en wat tot de wettelijke taken van de bekostiging van
de overheid? De inspectie weet heel goed wat het verschil is tussen klassen
die krachtens de wettelijke taak moeten bestaan en extra klassen.De heer Jan de Vries (CDA):Mevrouw Vergeer maakt hier mijns inziens een denkfout, als ik zo vrij
mag zijn om dit op te merken. Wetgeving en algemene maatregelen van bestuur
maken duidelijk wat de bekostiging is van het onderwijs, waar scholen recht
op hebben. De vraag waar de scheiding ligt tussen het primaire proces en de
extra's, leidt tot een andere discussie. Ik heb net in antwoord op uw vraag
geprobeerd om onze visie op dat punt uiteen te zetten. Ik zie wel dat u behoefte
heeft aan een lijstje met verboden en geboden, maar dat is net wat de wetgever
niet kan opstellen. Die afweging behoort namelijk op schoolniveau plaats te
vinden. Wij gaan niet bepalen of er al dan niet een stoeltje bij mag.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb nergens uit opgemaakt dat de indiener van dit wetsvoorstel leerkrachten,
medezeggenschapsraden en scholen niet zou vertrouwen of het hun niet zou toevertrouwen
om een eigen oordeel over dit proces te hebben. Ook heb ik nergens uit opgemaakt
dat dit bedoeld is om te betuttelen. Ik begrijp niet hoe de heer De Vries
hierbij komt. Het wetsvoorstel strekt veeleer tot een duidelijke bescherming
van het primaire leerproces.De heer Jan de Vries (CDA):Misschien mag ik mevrouw Eijsink wijzen op de nota naar aanleiding van
het verslag, waarin de initiatiefneemster heel helder uiteenzet wat haar verwachtingen
zijn. Ik zei al dat regeren vooruitzien is. De initiatiefneemster zegt nu
reeds dat zij niet vermag, in te zien dat er in de komende jaren successen
zullen worden geboekt. Daarmee zegt zij dus dat de uitvoering van het convenant
door de convenant partners en door de scholen die zijn verbonden
aan de convenantpartners, geen succes zal worden. Daarmee geeft zij aan wat
zij verwacht van de inzet van die scholen. De medezeggenschapsraad en de teamleden
enzovoort zijn bij die afweging betrokken. Van deze verwachting neem ik afstand.
Als ik het verkeerd heb begrepen, hoor ik dat graag morgen van de initiatiefneemster
in haar eerste termijn.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil mevrouw Dijksma allereerst complimenteren met het door
haar ingediende wetsvoorstel en met de wijze waarop zij dat tot op heden heeft
verantwoord en met grote voortvarendheid in de Kamer heeft gebracht. Dat compliment
geldt uiteraard ook de haar hierin ondersteunende medewerkers.Mijn fractie vindt dat de kern van het wetsvoorstel eigenlijk is, dat
afspraken nagekomen moeten worden. In die zin steunen wij de inzet van mevrouw
Dijksma. Het voorstel behelst geen extra regels, maar zet in op een betere
naleving van bestaande afspraken. Alle partijen staan daarachter, getuige
het feit dat zij deze vrijwillig hebben gemaakt. De convenantpartijen hebben
in het verleden de kans gehad om hun verantwoordelijkheden te nemen, maar
hebben die onvoldoende genomen. Uit onderzoek van Regioplan blijkt dat ongeveer
eenderde van de onderzochte scholen aangaf dat sponsorgelden en giften belangrijk
tot heel belangrijk zijn voor het primaire proces. Dat is in strijd met de
afspraken in het convenant.Dat scholen afhankelijk zijn van sponsorgelden en giften voor de bekostiging
van hun hoofdtaak, het primaire onderwijsproces, vinden wij een uitermate
onwenselijke toestand. Ik heb begrepen dat de meeste fracties in de Kamer
ook vinden dat wij die kant niet op moeten gaan. Het primaire proces moet
door de overheid worden bekostigd. Zo kan iedere ongewenste beïnvloeding
op de inhoud van het onderwijs worden uitgesloten en kan worden voorkomen
dat er problemen ontstaan als sponsorgelden op termijn wegvallen. Daarbij
komt, zoals de indienster stelt, dat scholen op dit moment in toenemende mate
afhankelijk worden van sponsoring. Dat geldt dan met name voor de sponsoring
uit de sector van de informatie- en de communicatietechnologie.Mijn fractie vindt het een goede zaak dat met dit wetsvoorstel een einde
komt aan het gedogen. Ook is het een goede zaak dat het wetsvoorstel van toepassing
is op bijdragen van derden, ongeacht of er een aanwijsbare tegenprestatie
tegenover staat. Het grijze gebied dat er toch bestaat tussen sponsoring en
donatie moet verdwijnen, in ieder geval als het gaat om het transparant maken.
Daaraan levert dit wetsvoorstel een bijdrage. Mijn fractie ziet dit als een
belangrijk punt. Eerder is bijvoorbeeld aan de orde geweest dat KPN een school
in De Bilt een zeer forse donatie gaf. In feite viel dit niet onder het convenant
en men kon daartegen vanuit het convenant ook weinig ondernemen. Het is wel
zeer de vraag of een dergelijke omvangrijke gift door een bedrijf als KPN
wenselijk is. Uiteindelijk weet toch iedereen dat KPN die computers daar neer
heeft gezet. Wij vinden dat in ieder geval niet wenselijk en daarin schiet
het convenant dan ook tekort.Wat mijn fractie betreft is de politiek nog niet klaar met het wetsvoorstel.
Er moet meer gebeuren en in feite geeft de indienster dat ook zelf aan. Dit
wetsvoorstel richt zich op de vraag hoe sponsoring tot stand komt en niet
op de vraag wat er moet gebeuren met de gelden die via sponsoring en donaties
binnenkomen. Dat betekent wel dat er sprake is van een verbetering en dat
is ook de reden waarom mijn fractie dit voorstel steunt. Het betekent echter
niet dat scholen sponsorgelden hierdoor niet meer kunnen inzetten voor het
primaire proces en dat vinden wij een onwenselijke situatie. Ongereguleerde
giften en aanbiedingen kunnen nog steeds leiden tot beïnvloeding van
het onderwijsproces en het verschil tussen arm en rijk in het onderwijs versterken.
Scholen met rijke kinderen zijn immers aantrekkelijker voor sponsors dan scholen
met minder koopkrachtig publiek. Wij hebben dan ook de suggestie gedaan om
een algemeen fonds in te richten waarin sponsorbijdragen en eventueel donaties
gestort kunnen worden. De gelden uit het fonds kunnen zowel landelijk als
regionaal ingezet worden. Daarmee zou een eerlijke toewijzing van sponsormiddelen
aan scholen in het primair en voortgezet onderwijs mogelijk worden. De indienster
heeft in de schriftelijke ronde al kort gereageerd op dit idee. Wellicht zou
zij nog kunnen aangeven of er nog mogelijkheden zijn om ook dit punt bij het
wetsvoorstel te betrekken en daaraan verder vorm te geven.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik vind uw idee voor een fonds helemaal niet gek, maar er zijn natuurlijk
ook sponsoren als de buurtwinkelier, die graag iets wil doen voor de school
waarvan hij de kinderen iedere dag langs zijn winkel ziet komen. Hoe sympathiek
het idee ook is, als je sponsorgelden in een fonds stopt, verlies je ook de
binding met een specifieke school of een groep scholen waarvoor je iets voelt.
Vindt u dat niet jammer? Ik vind dat een gemiste kans, want op die manier
lopen scholen hele leuke dingen mis waar niets op tegen is.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik ben het met u eens dat dit een dilemma is. Wel vind ik het een verschil
of deze winkelier vindt dat het bordje van zijn winkel nadrukkelijk in de
gesponsorde school aanwezig moet zijn. In die gevallen moet je kritischer
zijn, maar als een winkelier uit goede wil iets voor een school wil doen,
zou ik daarvoor meer ruimte willen bieden. Ik kan mij voorstellen dat je kiest
voor maatvoering. Je kunt bepalen dat het geen probleem is als een school
een kleinere gift ontvangt van een winkelier. Het gaat ons met name om de
grotere donaties. Voor bedrijven is het wellicht interessanter om die middelen
in te zetten voor scholen waar wat koopkrachtiger publiek komt. Dan zeggen
wij: verdeel het over verschillende scholen in een dorp, stad of regio zodat
iedereen daarvan mee kan profiteren.Mevrouw Kraneveldt (LPF):U spreekt over grote en kleine bedragen, maar kunt u ook cijfers noemen?
Wat mag nog buiten het fonds blijven en wat moet er in? Wat is voor u groot
en klein? Die grens is natuurlijk arbitrair.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dat ben ik met u eens, maar ik kan u dat antwoord op dit moment niet geven.
Wij doen dit voorstel en het lijkt mij heel interessant om daar nog eens over
na te denken en daarover later door te discussiëren, maar het is een
eerste gedachte. Bij een nadere uitwerking denk ik dat je inderdaad
op de vragen komt die u, terecht, stelt.Mevrouw Lambrechts (D66):Mevrouw de voorzitter. Sta mij toe collega Eijsink te feliciteren met
haar maidenspeech. Sta mij ook toe om haar meteen gerust te stellen. Mijn
ziel is niet te koop, niet voor de coalitie, maar ook niet voor de oppositie.
Wel ben ik te overtuigen door goede argumenten en door een goed voorstel.Ik spreek mijn waardering uit voor het initiatiefwetsvoorstel van collega
Dijksma om ongewenste vormen van sponsoring en reclame in het onderwijs aan
banden te leggen. Ik heb mij daar ook altijd zeer voor ingezet, juist omdat
de school een plek moet zijn waar leerlingen onafhankelijk en objectief met
informatie leren omgaan en worden opgevoed door kritische denkers, die informatie
en reclame van elkaar weten te onderscheiden. Onze paden zijn daar vaak samengekomen.
Zo rond 1997 waren er heel rare, verwerpelijke situaties zichtbaar: kleuters
die met ballonnen openingen van bedrijven moesten opluisteren, in ruil voor
sponsoring; reclame in de bus tijdens schoolreisjes, ter financiering van
het reisje; Albert Heijn die een kantine wilde sponsoren, maar dan wel vond
dat de openingstijden langer moesten zijn; de Postbank die bankieren promootte,
maar dan alleen bij de Postbank en ik meen dat het Cisco was – als het
niet zo is doe ik ze onrecht aan – dat scholen, op zichzelf heel goed,
voorzag van computers en software, maar vervolgens wel aan die scholen vroeg
om hun ten minste één andere klant – lees: school –
aan te leveren. Dat waren stuitende en verwerpelijke vormen van sponsoring;
laat daar geen misverstand over zijn.Ik wil even een historisch perspectief schetsen. In 2000 hebben mevrouw
Dijksma en ik bij de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel over ouderbijdragen
en sponsoring zelf al bij amendement geprobeerd om sponsoring in de wet te
krijgen. Overigens was dat een buitengewoon eenvoudig amendement, dat erop
neerkwam dat men vaststelde dat er sponsoring zou zijn en dat bij algemene
maatregel van bestuur voorschriften voor gegeven zouden worden. Ik vind het
nog steeds jammer dat dit amendement het niet heeft gehaald. Het had ons veel
kunnen besparen. Misschien was het nog wel een betere manier geweest ook.De heer Van der Vlies (SGP):Wanneer was dat precies?Mevrouw Lambrechts (D66):In 1997.De heer Van der Vlies (SGP):En in 1998?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik zal u meteen recht doen, want ik wil het onrecht van een half uur geleden
niet laten bestaan. Ik heb het over het wetsvoorstel over ouderbijdragen en
sponsoring. U hebt het over een ander wetsvoorstel, waarin wel wordt verwezen
naar het convenant en wordt geprobeerd de voorwaarden van het convenant in
de wet op te nemen. Dat werd met ons voorstel niet gedaan. Misschien was ook
wel de kracht van ons voorstel daarin gelegen. Excuses!De heer Van der Vlies (SGP):Wij stellen voor de Handelingen even vast dat op 17 maart 1998 zowel de
fractie van de PvdA als die van D66 heeft gestemd voor een amendement van
ex-collega Koekkoek. In de toelichting op dat amendement stond de simpele
regel dat het convenant sponsoring niet in de wet geïncorporeerd diende
te worden. Dat is niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Dat was op 17 maart
1998. Ik erken dat wij ruimschoots vijf jaar verder zijn. In zo'n periode
kan er in een fractie best een omslag in het denken komen. Dat verbied ik
niet. Het leek mij echter niet onaardig om de historie even te laten spreken
en de onhelderheid over onze interrupties van zojuist op te klaren.Mevrouw Lambrechts (D66):Heel goed, maar als ik de heer Van der Vlies was zou ik ook weer niet
te zeer op conclusies vooruitlopen.Ik zei al dat zich verwerpelijke vormen van sponsoring voordeden. Ik denk
dat die zich nog voordoen, maar in mindere mate. Naar mijn gevoel hebben het
convenant dat er is geweest en de discussies die wij hier hebben gevoerd het
bewustzijn op de scholen op gang gebracht.Men zal denken dat D66 dus wel heel blij zal zijn met het initiatiefwetsvoorstel
dat voorligt. Ik moet heel eerlijk zeggen dat wij dat niet echt zijn. Dat
is niet eens zozeer zo omdat de Raad van State er kritiek op heeft. Het is
de functie van de Raad van State om na te gaan of dit juridisch-technisch
wel de juiste manier en de juiste procedure is. Ik ben onvoldoende jurist
om daar al te zwaar aan te tillen. Ik heb echter een paar argumenten, die
de maat vormen voor de beoordeling. Is het voorstel helder? Wordt het probleem
dat in de evaluatie over twee jaar van Regioplan aan ons is gepresenteerd
opgelost? Daar heb ik toch wel een paar vragen en opmerkingen over.Waarom hinkt het wetsvoorstel zo op twee gedachten? Enerzijds huldigt
mevrouw Dijksma het standpunt dat er een convenant is en dat het gerespecteerd
moet worden. Het blijft de basis van het wetsvoorstel; sterker nog, het wetsvoorstel
heeft eigenlijk geen betekenis zolang er een convenant is. Anderzijds is zij
van mening dat dit convenant niet goed is, dat het gewijzigd moet worden op
het punt van gelijke behandeling van sponsoring en giften en dat er een wettelijke
regeling moet zijn. Het is overigens de vraag of dit zomaar wettelijk te regelen
is, gelet op eerdere discussies. In het convenant is ondubbelzinnig vastgelegd
dat zodra een van de convenantpartners er iets in wil wijzigen, dit aan alle
convenantpartners ter instemming moet worden voorgelegd. Ik heb niet de indruk
dat dit gebeurd is, maar ik hoor het graag als dit wel zo is. En is er eigenlijk
nog wel een convenant als wij dit wetsvoorstel aannemen? Dit lijkt mij zeer
twijfelachtig, want zoals de heer Van der Vlies al schetste, geldt nu precies
hetzelfde dilemma als in 1998. En nogmaals, daarom betreur ik het dat het
heel goede, simpele voorstel dat mevrouw Dijksma en ik in 1997 hadden ingediend,
het niet gehaald heeft.Is het juist dat er met dit wetsvoorstel geprobeerd wordt, een wettelijke
status te geven aan een convenant terwijl niet zeker is of dat er na aanneming
van dit voorstel nog zal zijn? Nu kun je zeggen dat het dan via de wet onmiddellijk
een AMvB wordt, maar als dat zo duidelijk is, zou het dan niet meer voor de
hand hebben gelegen om dit meteen zo in een initiatiefvoorstel te regelen?De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Mevrouw Lambrechts geeft aan dat de poging van D66 en PvdA
om het een en ander via een AMvB te regelen mislukt is. Ik zou zeggen: een
nieuwe ronde, nieuwe kansen. En ik heb ook al aangegeven dat ik zelf een amendement
op dit punt heb gemaakt. Ik heb het niet ingediend omdat ik toch nog wat aarzel,
maar wellicht komen wij daarmee wat verder.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb heel goed gehoord wat u gezegd heeft en ik sta daar open voor,
maar ik wil ook nog een aantal onderdelen van dit initiatiefvoorstel bespreken
waarmee wij niet echt heel happy zijn.Een tweede reden waarom wij niet zo blij zijn met dit voorstel, is dat
hiermee het onderscheid tussen giften en sponsoring wordt opgeheven. D66 heeft
in tegenstelling tot de PvdA juist wel altijd dat onderscheid willen maken,
op dit punt hebben wij in het debat verschillende standpunten ingenomen. Goederen
vormen een grijs gebied, maar giften vinden wij geen probleem. Sponsoring
houdt in dat er een tegenprestatie geleverd wordt. Ik vind het overigens een
goede aanvulling van het convenant dat die tegenprestatie zowel afgedwongen
als vrijwillig kan zijn. Nogmaals, ik weet dat er een grijs gebied is, maar
het lijkt mij toch ondenkbaar om een school te verbieden, speeltoestellen
of computers aan te nemen omdat niet alle scholen hetzelfde krijgen, zelfs
als het zover gaat als de gift van KPN. Dat wij het alle scholen gunnen, is
iets anders. Ook geldt dat wij vinden dat erin moet worden voorzien dat het
hele onderwijsproces op alle scholen bekostigd wordt. Maar zeggen dat een
school iets niet mag aannemen terwijl je weet dat die erom zit te springen,
zou ons in ieder geval te ver gaan. Op het gebied van ICT hebben scholen niet
alleen hardware, maar ook kennis heel hard nodig. En laten wij eerlijk zijn,
de kennis over het omgaan met ICT is eigenlijk alleen bij de bedrijven te
vinden. En wij staan het natuurlijk allang toe in het beroepsonderwijs en
in het hoger onderwijs. Scholen zitten om die kennis te springen; helaas,
maar waar.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Naar mijn idee wordt er in het voorstel alleen bepaald dat
regels over transparantie voor de ouders zowel voor sponsoring als voor donatie
en giften gaat gelden. Er wordt toch helemaal niets bepaald over het verbieden
van giften?Mevrouw Lambrechts (D66):Maar de procedure voor giften wordt wel gelijkgeschakeld met die voor
sponsoring. Daar hebben wij geen behoefte aan, omdat wij altijd onderscheid
gemaakt hebben tussen wat er naar onze mening voorgelegd en verantwoord moet
worden, ook aan de medezeggenschapsraad, als het gaat om giften en als het
gaat om sponsoring. Het gaat om die tegenprestatie. Dat kan zijn door naamsvermelding
of door de rare vorm die ik zojuist noemde waarbij kinderen ingezet worden
om een opening op te fleuren. Dat zijn tegenprestaties waarvan D66 zegt dat
die te allen tijde voorgelegd moeten worden aan de medezeggenschapsraad, sterker
nog het zal afzonderlijk moeten worden voorgelegd aan de oudergeleding en
aan de leraren binnen de medezeggenschapsraad.Mevrouw Vos (GroenLinks):Volgens mij zijn er nogal wat gevallen waar de grens tussen sponsoring
waarvoor een tegenprestatie wordt gevraagd en een gift niet altijd helder
is. Ik geef u als voorbeelden scholen op een bepaalde grondslag: een islamitische
school bijvoorbeeld die een zeer grote gift krijgt vanuit een islamitische
organisatie. Het zou natuurlijk ook een katholieke school kunnen zijn die
vanuit een katholieke organisatie een gift krijgt of een gereformeerde school
vanuit een gereformeerde organisatie. Is het niet zinvol dat in ieder geval
transparant wordt van welke organisaties giften afkomstig zijn?Bij het voorbeeld van KPN was geen sprake van een tegenprestatie, maar
iedereen weet dat er KPN op die computers staat. Er is dus wel degelijk sprake
van reclame. Als die grenzen onduidelijk zijn, is het dan niet zinvol om daarvoor
een regeling te treffen?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik kan mij echt niet voorstellen dat zo'n ingrijpende operatie zoals KPN
op die school heeft uitgevoerd, niet besproken zou worden met het hele team
en met alle ouders.Bent u op die school geweest, mevrouw Vos? Wij hebben kunnen zien dat
de meerwaarde van wat daar als experiment werd geprobeerd, voor de ondersteuning
en voor het onderwijskundig proces zo leerzaam en goed was dat wij ons hebben
afgevraagd of wij een school zo'n experiment moesten ontzeggen op grond van
sponsoring. Nogmaals, ik zou daar niet vóór zijn.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik heb niet op voorhand gezegd dat dit nooit had mogen gebeuren. Ik vind
echter wel dat het binnen de regels had dienen te vallen. Mevrouw Lambrechts
kan zich niet voorstellen dat de ouders het niet hebben geweten, maar wij
weten dat niet zeker. Ik vind dat dit type giften gebonden moeten worden aan
regels van transparantie.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is niet de eerste keer dat wij hierover denken en bespiegelingen houden.
Onze insteek is altijd geweest dat er een onderscheid is. Het gaat ons om
de tegenprestatie, niet om de gift, en om de beïnvloeding die van die
tegenprestatie zou kunnen uitgaan. Daar hebben wij bezwaar tegen.Ik kom bij het derde punt. Uit de evaluatie is duidelijk gebleken dat
de zeggenschap van ouders en leerkrachten volstrekt onvoldoende gestalte krijgt.
In eenderde van de gevallen waar het heeft plaatsgevonden, zijn de ouders
en de leerkrachten er helemaal niet bij betrokken geweest, niet in de informatiesfeer,
niet in de toestemmingssfeer en ook niet in de verantwoordingssfeer. Ook de
Onderwijsinspectie heeft dat niet goed geregistreerd.In heel veel gevallen worden sponsorplannen dus niet voorgelegd. Dat probleem
zou ik graag willen oplossen. Ik vraag mij echter af, of dit initiatiefwetsvoorstel
daarvoor de oplossing biedt. Wederom, ik heb niet de indruk dat dit het geval
is. Formeel hebben ouders en leerkrachten een buitengewoon sterke positie.
Wij hebben daaraan zelf bijgedragen. Zij hebben afzonderlijk een instemmingsrecht.
Zwaarder kan niet in dat opzicht. Ondanks dat is het heel vaak niet voorgelegd
aan ouders en leerkrachten en heeft dat geen consequenties gehad. Naar mijn
indruk kan dat nu ook weer gebeuren zowel bij het initiatiefwetsvoorstel als
bij het convenant.Ik zou de minister en mevrouw Dijksma willen vragen wat zij in dezen voorstellen.
Lost het initiatiefwetsvoorstel dit probleem op? En welke garanties
kan de minister ons bieden dat niet opnieuw zal voorkomen dat het niet tijdig
wordt geregistreerd en het wederom niet wordt voorgelegd aan de ouders? Wat
is er nu anders dat ons het vertrouwen moet geven dat het grote probleem dat
uit de evaluatie naar voren kwam, in de komende periode niet meer zal optreden?
Dat is de essentie. Daarop focuste Regioplan zich. Het wordt niet voorgelegd
en besproken met al diegenen die wij daarop een instemmingsrecht – een
zwaar instrument – gegeven hebben. Dit is voor mij een zeer wezenlijke
vraag.Ik kom bij het punt van de schoolgids. Met collega Dijksma deel ik het
standpunt dat er over het gevoerde beleid verantwoording moet worden afgelegd
en niet in algemene termen. Ik deel niet het argument van de minister dat
het al ter instemming aan de medezeggenschapsraad is voorgelegd en daarom
niet uitvoerig aan alle ouders hoeft te worden voorgelegd. Er zit in de medezeggenschapsraad
slechts een vertegenwoordiging van de ouders. Het lijkt mij dat alle ouders
er recht op hebben om er goed over geïnformeerd te worden. Wel vraag
ik mij af of het niet de voorkeur verdient om dat in het financieel jaarverslag
te doen. De heer De Vries heeft dat net terecht aangekaart. Je mag verwachten
dat de giften daarin precies, wat mij betreft tot op de euro, worden aangegeven.
Je zou het bedrag van ouders onder een noemer kunnen brengen, maar ik zou
alle bedrijven en alle bedragen daarin specifiek opgenomen willen zien. Op
dit moment hebben wij dat nog niet voor het primair onderwijs en is het overigens
ook niet honderd procent zeker dat wij het krijgen. Op dit punt is er sprake
van een verbetering.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Ik wil even terug naar de rol van de inspectie. Zij moet toezien op het
naleven van de procedures met de medezeggenschapsraad en het bekend maken
in het schoolplan. Kan de inspectie er ook uitspraken over doen of de medezeggenschapsraad
zich wel aan het convenant houdt? Ik doel inhoudelijk op de artikelen 4, 5
en 6.Mevrouw Lambrechts (D66):Mag ik die wezenlijke vraag doorspelen naar de minister? Ik vind dat ook
heel wezenlijk. Zal de inspectie het constateren? Als zij het weet, zal zij
het dan doorgeven aan de minister? Als de minister het weet, wat doet zij
dan? Heeft zij wel sanctie-instrumenten en, zo ja, welke? In elk geval heeft
het tot nu toe niet zo gefunctioneerd.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Dat lijkt mij een goede suggestie. De volgende vraag hangt daarmee samen.
Wanneer weten wij of het in strijd is met de artikelen 4, 5 en 6? Heeft u
ook behoefte aan een lijstje zoals voor de ouderbijdrage: wat is er wel of
niet mee in strijd, wanneer is de continuïteit in gevaar? De kwestie
van de onafhankelijkheid en beïnvloeding vind ik makkelijker, maar onduidelijk
is wanneer de continuïteit in gevaar komt. Het lijkt wel alsof de heer
De Vries heeft gezegd: eigenlijk is elke sponsoring per definitie extra. Weten
wij dat wel?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb net de kans gehad om de artikelen op te zoeken, want anders had
ik niet precies geweten wat erin staat. Het betreft de kwaliteit, de continuïteit
en de onafhankelijkheid. Het zijn essentiële voorwaarden. Sterker nog,
het is bijna de reden waarom wij ons publieke bestel hebben. Ik weet niet
of het überhaupt mogelijk is om dat in extenso neer te leggen, maar het
zal duidelijk zijn dat de continuïteit van scholen op geen enkele wijze
in gevaar mag komen en noch de kwaliteit, noch de onafhankelijkheid onder
druk mag staan. Waarschijnlijk is uw en ons oordeel daarover verschillend.
Als een bedrijf een gift doet in de vorm van tien computers, heb ik niet het
gevoel dat daarmee de onafhankelijkheid of de kwaliteit in gevaar komt. Sterker
nog, ik zou net zo'n sterk betoog kunnen houden dat het de kwaliteit ten goede
komt als uw betoog dat de onafhankelijkheid in het geding is.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP):Het werd wel nodig gevonden om duidelijk aan te geven waarvoor de ouderbijdrage
mocht worden ingezet. Waarom zouden wij dat hier niet nodig hebben?Mevrouw Lambrechts (D66):U stelt heel lastige vragen. Wat ik in het convenant heb gelezen, vond
ik op zichzelf goed. Sterker nog, ik vond het heel goed. Ik zag dat zwakke
punten waren verbeterd. Iemand zegt bijvoorbeeld dat een tegenprestatie niet
verplicht is, maar men kiest er zelf voor om een tegenprestatie te leveren.
Dat staat nu met zoveel woorden in het convenant. Dat en ook de intenties
vind ik goed. Het grote manco is dat men zich in de procedures niet houdt
aan het wezenlijke punt dat het moet worden voorgelegd aan degenen die daarmee
hun instemming moeten geven. Daar zit bij ons de pijn. Dat vind ik een groot
probleem.De voorzitter:Mevrouw Lambrechts, u vervolgt uw betoog. Ik vraag u tegelijkertijd af
te ronden, omdat u in ieder geval door uw formele spreektijd heen bent.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Wij hebben waardering voor het initiatiefvoorstel, maar hebben
tegelijkertijd het gevoel dat het niet genoeg toevoegt. Het is de vraag of
het überhaupt wel het probleem oplost waar wij mee zitten. Ik heb een
aantal cruciale vragen aan de indiener en aan de minister gesteld en wacht
de antwoorden af. Vooralsnog neigen wij ertoe om te zeggen dat dit voor ons
niet het goede voorstel is.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De beantwoording van de initiatiefnemer en de minister is voorzien voor
morgenmiddag drie uur, maar ik adviseer de leden en de minister om morgen
het actuele schema te volgen.De heer Balemans (VVD):Als het later wordt, kan dat waarschijnlijk wel, maar vroeger wordt moeilijk,
gezien het grote aantal andere vergaderingen.De voorzitter:Ik geef slechts aan wat op dit moment in het schema voorzien is.Ik sluit de vergadering niet dan nadat ik alle medewerkers heb bedankt
die deze vergadering mogelijk hebben gemaakt. Ik dank de initiatiefnemer en
haar ondersteuners voor hun participatie in dit debat. Dat geldt ook voor
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Ik dank de belangstellenden
op de publieke tribune voor de getoonde belangstelling! Ik dank de leden
van het parlement voor het vertegenwoordigen van het volk.Sluiting 21.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-4529-4548.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl