Behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 2946-2954

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 36, pagina 2946-2954

14-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26824Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2001 (27400 XII); - de motie-Eurlings c.s. over capaciteitsproblemen op het spoorwegnet (27400 XII, nr. 16); - de motie-Stellingwerf over voorrang voor het personenvervoer (26464, nr. 7); - en enkele andere moties.Pagina 2981-2984
Regeling van de werkzaamheden (donderdag 14 december 2000)Pagina 2954-2956
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de tweede fase HAVO-VWO, te weten: - de motie-Lambrechts/Cornielje over moderne vreemde talen (27400 VIII, nr. 52)Pagina 2998-2999
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2001 (27400 XV)Pagina 2992-2992
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2001 (27400 D)Pagina 2987-2987
Stemmingen over vier moties, ingediend tijdens het debat over het emancipatiebeleid, te weten: - de motie-Visser-van Doorn/Van Gent over verhoging van het budget voor de emancipatieondersteuningsstructuur (27411, nr. 8); - de motie-Bussemaker c.s. over verdeling van het bedrag voor het VN-Vrouwenverdrag (27411, nr. 9); - de motie-Bussemaker/Weekers over herintreedsters (27411, nr. 10); - de motie-Schimmel/Bussemaker over levensloopbewust regeringsbeleid (27411, nr. 11)Pagina 2995-2995
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de Cultuurnota 2001-2004, te weten: - de motie-Visser-van Doorn/Van Bommel over de motie-Visser-van Doorn (27432, nr. 25) (27432, nr. 27)Pagina 2998-2998
Stemmingen over drie moties, ingediend tijdens het debat over subsidiëring van politieke partijen, te weten: - de motie-Rehwinkel c.s. over voorkoming van de schijn van belangenverstrengeling door sponsoring (27422, nr. 2); - de motie-Rehwinkel c.s. over het aan banden leggen van sponsoring (27422, nr. 3); - de motie-Kant over subsidiëring gebaseerd op ledenaantallen (27422, nr. 4)Pagina 2993-2993
Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden (Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356); - de motie-Th.A.M. Meijer over de brief van 8 december 2000 (26356, nr. 29); - de motie-Oplaat/Th.A.M. Meijer over het wetsvoorstel ammoniak en veehouderij (26356, nr. 30, herdruk); - en enige andere motiesPagina 2996-2997
Stemmingen over drie moties, ingediend tijdens het debat over voedselreservering Waddenzee, te weten: - de motie-Stellingwerf over toetsing van de visserij aan de MSC-standaard (27400 XIV, nr. 46); - de motie-Geluk c.s. over het toestaan van de mosselzaadvisserij (27400 XIV, nr. 47); - de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over verankering van de Vogel- en Habitatrichtlijn (27400 XIV, nr. 48)Pagina 2994-2994
Herstemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, te weten: - de motie-Noorman-den Uyl c.s. over verlaging van de marginale druk voor alleenstaanden (27400 XV, nr. 31)Pagina 2992-2992
Stemmingen over drie moties, ingediend tijdens het debat over de kerktelefoon, te weten: - de motie-Van den Berg/Wagenaar over betaalbare en breed toegankelijke alternatieven (27400 XII, nr. 47); - de motie-Van den Berg c.s. over een tegemoetkoming in afwachting van alternatieven (27400 XII, nr. 48); - de motie-Bakker over gelijke alternatieven voor alle kerkgenootschappen of religies (27400 XII, nr. 49)Pagina 2993-2993
Vervulling van een vacature in de Hoge Raad (27558)Pagina 2999-2999
Stemmingen over vier moties, ingediend tijdens het debat over de Europese top, te weten:^ - de motie-Karimi over meerderheidsbesluitvorming en scheiding der machten (21501-20, nr. 148); - de motie-Karimi over de huidige methode van verdragsherziening (21501-20, nr. 149); - de motie-Verhagen c.s. over het democratisch tekort in de Europese Unie (21501-20, nr. 150); - de motie-Verhagen c.s. over de Beneluxsamenwerking binnen de EU (21501-20, nr. 151)Pagina 2995-2995
Stemmingen over tweeëntwintig moties, ingediend bij de behandeling van de Zorgnota 2001, te weten: - de motie-Dankers c.s. over een zorgkloof in de gehandicaptenzorg (27401, nr. 10); - de motie-Dankers c.s. over de wachtlijsten bij RIO's (27401, nr. 11); - de motie-Buijs c.s. over het individueel benaderen van potentiële herintreders (27401, nr. 12); - en enkele andere motiesPagina 2989-2991
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens debatten over de Betuwelijn, te weten: - de gewijzigde motie-Stellingwerf over de noordtak van de Betuwelijn (22589, nr. 139); - de motie-Stellingwerf/Van den Berg over de voorkeurswaarde voor het bestaande tracé Velp-Oldenzaal (22589, nr. 167)Pagina 2994-2995
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2000 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (27515)Pagina 2992-2992
Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de inkomsten en de uitgaven van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI); - de motie-Middel c.s. over het voormalig kamp Amersfoort (27400 XVI, nr. 28); - de motie-Middel c.s. over publiek-private initiatieven op het terrein van de sport (27400 XVI, nr. 29); - en enkele andere moties.Pagina 2987-2989
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 december 2000 over de tweede fase HAVO-VWOPagina 2979-2981
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 december 2000 over de Cultuurnota 2001-2004Pagina 2976-2977
Stemmingen over drie moties, ingediend tijdens het debat over de Najaarsnota, te weten: - de motie-Balkenende/Vendrik over inkomstenmeevallers voor extra uitgaven (27503, nr. 3); - de motie-Crone c.s. over de kwaliteit van schoolgebouwen (27503, nr. 4); - de motie-Bakker c.s. over lokale en regionale omroepen (27503, nr. 5)Pagina 2995-2995
Stemmingen in verband met de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2001 (27400 A)Pagina 2984-2985
Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling in verband met de opheffing van de kantongerechten Meppel, Zevenbergen en Zuidbroek (27036); - de motie-Dittrich over Meppel als nevenlocatie (27036, nr. 8)Pagina 2992-2993
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over rechtshandhaving op de Nederlandse Antillen, te weten: - de motie-Van Oven c.s. over een aantal regelingen op het gebied van justitiële samenwerking (27400 IV, nr. 11)Pagina 2998-2998
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 december 2000 over de JBZ-raadPagina 2977-2979
Stemmingen over achttien moties, ingediend bij de behandeling van het Meerjarenprogramma infrastructuur en transport 2001-2005, te weten: - de motie-Leers c.s. over een opknapbeurt voor het hele spoorwegstelsel (27408, nr. 3); - de motie-Leers c.s. over niet meer gebruikte spoorweglijntjes (27408, nr. 4); - de motie-Leers c.s. over de tangenten rond Eindhoven (27408, nr. 5); - en enkele andere moties.Pagina 2985-2987
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2000 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) en wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 1999 (nadere slotwet) (27514)Pagina 2991-2992
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2000 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (27520)Pagina 2994-2994
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over het VBTB-traject, te weten: - de motie-Van Walsem c.s. over de VBTB-operatie (26573, nr. 55)Pagina 2995-2995
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden (Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356)Pagina 2935-2946
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de slijtersproblematiek, te weten: - de motie-Oplaat c.s. over de slijtersproblematiek (26991, nr. 38)Pagina 2998-2998
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, te weten: - de motie-Rabbae over maatregelen om ervoor te zorgen dat alle kinderen een zwemdiploma behalen (27400 VIII, nr. 33)Pagina 2994-2994
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 december 2000 over de slijtersproblematiekPagina 2972-2973
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 14 december 2000)Pagina 2999-3001
Brief van de vaste commissie voor Justitie houdende het voorstel de invoering en voorbereiding van de Vreemdelingenwet 2000 aan te wijzen als groot project (27557)Pagina 2999-2999
Behandeling van: - het Meerjarenprogramma infrastructuur en transport (MIT) 2001-2005 (27408); - de motie-Leers c.s. over een opknapbeurt voor het hele spoorwegstelsel (27408, nr. 3); - de motie-Leers c.s. over niet meer gebruikte spoorweglijntjes (27408, nr. 4); - en enkele andere moties.Pagina 2968-2971
Stemmingen over vier moties, ingediend tijdens het debat over BSE, te weten: - de motie-Poppe over de maatregel opkopen en vernietigen van rundvee (21501-16, nr. 275); - de motie-Atsma over een extra impuls voor het BSE-onderzoek (21501-16, nr. 276); - de motie-Atsma over Europese en nationale middelen (21501-16, nr. 277); - de motie-Atsma over een systeem waarbij de consument een heffing op het vlees betaalt (21501-16, nr. 278)Pagina 2998-2998
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over het kunstvakonderwijs, te weten: - de motie-Nicolaï c.s. over het exploitatiebudget voor het kunstvakonderwijs (25802, nr. 26)Pagina 2993-2993
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 6 december 2000 over rechtshandhaving op de Nederlandse Antillen.Pagina 2971-2972
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)Pagina 2956-2964
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te weten: - de motie-Stellingwerf over het bestrijdingsmiddelenbeleid (27400 XIV, nr. 37)Pagina 2994-2994
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de HSL-Oost, te weten: - de motie-Feenstra c.s. over voldoende spoorcapaciteit (22026, nr. 131).Pagina 2998-2998
Presentie en opening (donderdag 14 december 2000)Pagina 2935-2935
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)Pagina 2997-2997
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 december 2000 over de HSL-OostPagina 2965-2968
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de JBZ-raad, te weten: - de motie-Van Oven c.s. over de ontwerprichtlijn betreffende de onderlinge erkenning van besluiten inzake de verwijdering van onderdanen van derde landen (23490, nr. 177)Pagina 2998-2998
Stemmingen over drie moties, ingediend tijdens het debat over een proefboring in de Biesbosch, te weten: - de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over verzoeken tot vergunningen voor (proef)boren (26986, nr. 4); - de motie-Poppe over het niet toestaan van proefboringen (26986, nr. 5); - de motie-Voûte-Droste over onderzoek naar effecten van boringen (26986, nr. 6)Pagina 2993-2993
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 december 2000 over de uitkomst van het overleg in Brussel op 4 december over BSE.Pagina 2973-2976
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)Pagina 2946-2954

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor
gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer De Wit (SP):Mevrouw de voorzitter! Het wetsvoorstel waar wij vanmorgen over spreken
oogt klein, afgaande op de omvang van de stukken, maar het is van groot belang,
met name voor letselschadeslachtoffers en in het bijzonder de slachtoffers
van asbest. Er gaat een lange historie aan dit wetsvoorstel vooraf. Ik wil
daar enkele opmerkingen over maken.In 1989 publiceerde de SP een rapport over asbest onder de titel "Asbest
doodt". In dat rapport stelden wij aan de kaak dat er in ons land op dat moment
nog steeds vrijelijk mocht worden gewerkt met asbest, terwijl al sinds 1949
bekend is – en dus ook aan iedereen bekend had moeten zijn – dat
blootstelling aan asbestvezels leidt tot dodelijke ziekten, zoals mesothelioom,
longkanker of asbestose. Vanaf dat moment heeft de SP asbest niet meer losgelaten
en ook omgekeerd heeft asbest de SP beziggehouden tot op de dag van vandaag.
Voor ons als politieke partij was en is het onaanvaardbaar dat mensen hun
dagelijkse werk moeten bekopen met hun gezondheid. Vandaar ons pleidooi toen
voor een absoluut verbod op het gebruik van asbest en ons pleidooi nu voor
genoegdoening van die slachtoffers.Het zou te ver voeren om nu de complete historie te vermelden. Dat zal
ik ook niet doen, maar ik wil toch nog met enige trots vermelden dat mijn
partij mede aan de wieg heeft gestaan van de oprichting in 1998 van het zogeheten
asbestinstituut, het instituut voor asbestslachtoffers, waar op dit moment
vooralsnog alleen de mesothelioomslachtoffers terechtkunnen voor het indienen
van hun claim die maximaal ƒ 100.000 schadevergoeding kan opleveren.
De doorbraak voor het tot stand komen van het asbestinstituut is echter geleverd
door het rapport van de voormalige minister van Justitie, professor De Ruiter
uit 1997 getiteld "Asbestslachtoffers", gemaakt in opdracht van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dat rapport beschrijft prof. De Ruiter
de ernst van de situatie. Tussen 1996 en 2030 zullen naar wetenschappelijke
inzichten 40.000 mensen in ons land overlijden aan de gevolgen van blootstelling
aan asbest. Op dit moment zo'n 600 slachtoffers per jaar en in de toekomst
oplopend naar 1500 per jaar. De Ruiter signaleerde in zijn rapport, naast
vele andere belangrijke zaken, het probleem dat asbestslachtoffers aanlopen
tegen de verjaring van hun vordering. Dat probleem is inmiddels volop bekend.
Vanwege de lange incubatietijd van met name mesothelioom, 30 tot 40 jaar,
blijkt bij een eventuele vraag over een schadevordering tegen de voormalige
werkgever of tegen de oude werkgever dat die vordering verjaard is, omdat
het al meer dan 30 jaar geleden is dat men blootgesteld is aan asbest. Dat
is buitengewoon vreemd, het is wrang en het is aan niemand, zeker niet aan
de asbestslachtoffers, uit te leggen. De Ruiter signaleerde niet alleen dat
probleem; hij adviseerde ook aan de wetgever om dat probleem aan te pakken
en op te lossen.Zoals ik het rapport van De Ruiter lees, bedoelde hij het probleem aan
te pakken en op te lossen voor de mensen die nu tegen die verjaringstermijn
aanlopen of in het verleden tegen de verjaringstermijn zijn aangelopen. De
vraag die daarom op dit moment beantwoord moet worden is, of het voorliggende
wetsvoorstel dat probleem, zoals onder anderen door De Ruiter gesignaleerd,
daadwerkelijk oplost. Welnu, het wetsvoorstel voert een nieuwe
korte verjaringstermijn van vijf jaar in en koppelt die aan de zogeheten manifestatieleer.
Dat wil zeggen dat de termijn van vijf jaar gaat lopen vanaf het moment dat
het slachtoffer bekend is met de schade en dat wil zeggen, kijkend naar de
jurisprudentie, met de diagnose, het letsel, met de oorzaak van het letsel
en met de aansprakelijke persoon. Op zichzelf is het een goed wetsvoorstel,
het heeft echter alleen werking voor de toekomst en dus heeft het een heel
beperkte werking, namelijk alleen voor die mensen die na de invoering van
het wetsvoorstel aan asbest worden blootgesteld. Dat zullen er, naar ik mag
aannemen, niet zoveel meer zijn in ons land. Immers, er mag sinds 1993 niet
meer met asbest gewerkt worden, hoogstens in uitzonderlijke situaties en met
buitengewoon zware voorzorgsmaatregelen. Dat geldt ook voor de verwijdering
van asbest. De Ruiter had het over de mensen die nu tegen de verjaringstermijn
aanlopen en evident slachtoffer zijn van asbest en wier vordering nu verjaard
blijkt te zijn. Zij zijn in het verleden blootgesteld aan asbest omdat de
werkgever destijds onvoldoende zorg heeft besteed aan de arbeidsomstandigheden
en aan de veiligheid van het personeel en werknemers dus willens en wetens
heeft blootgesteld aan het risico van het krijgen van een asbestziekte. Het
probleem van deze mensen moest worden opgelost. Naar mijn mening gebeurt dat
niet met dit wetsvoorstel. Sterker nog, er ontstaat door dit wetsvoorstel
een onaanvaardbare tweedeling tussen de asbestslachtoffers, tussen degenen
die niet te maken hebben met de verjaringstermijn en degenen die dat wel hebben.
Dat is voor mijn fractie onaanvaardbaar. Het gaat om slachtoffers van een
asbestziekte, die niets met het slachtoffer zelf te maken heeft maar veeleer
met de aard van de ziekte waarmee het slachtoffer geconfronteerd wordt, namelijk
de langdurige incubatietijd. Een verjaringsregeling van 30 jaar of meer of
minder dan 30 jaar is dus vanuit het slachtoffer geredeneerd volstrekt willekeurig.Mevrouw de voorzitter! Dit wetsvoorstel is geen oplossing voor dat probleem.
Ik heb daarom een amendement ingediend. Dit amendement beoogt aan de voorgestelde
wijziging van artikel 310 onmiddellijke werking te verlenen door door het
invoeren van de nieuwe verjaringstermijn de manifestatieleer toepasselijk
te verklaren op de slachtoffers die voor de datum van de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel slachtoffer zijn geworden, dus te maken hebben gehad
met blootstelling aan asbest. De onmiddellijke werking van het wetsvoorstel
en van de wijziging die ik voorstel, heeft het grote voordeel dat slachtoffers
van wie de vordering tot nu toe op de verjaring is afgeketst, alsnog een goede
kans maken op een schadevergoeding.Hoeveel mensen zullen er profiteren van het eventueel door de Kamer aannemen
van mijn amendement? Uit onderzoeksgegevens blijkt dat de vordering van met
name mesothelioomslachtoffers in 15% van de gevallen geblokkeerd wordt door
de verjaringstermijn van 30 jaar. Er zijn per jaar op dit moment, uitgaande
van in totaal 600 asbestslachtoffers, ongeveer 300 mesothelioomslachtoffers.
Dat betekent dat per jaar ongeveer 45 slachtoffers te maken krijgen met die
verjaringstermijn. Naar de berekeningen van het comité asbestslachtoffers –
die ik daarover geraadpleegd heb – zijn er op dit moment slechts een
paar honderd claims die met het amendement te maken hebben en daarvan zouden
kunnen profiteren.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Mag ik de heer De Wit een vraag stellen over zijn
amendement, vooropgesteld dat ik het sympathiek vind klinken. De heer De Wit
beperkt zijn toelichting tot asbestslachtoffers, maar het amendement is op
iedereen van toepassing. Heeft hij enig idee hoeveel mensen, behalve de asbestslachtoffers,
van dit amendement gebruik zouden kunnen maken om onder de regeling te vallen?De heer De Wit (SP):Dat heb ik niet, maar het is natuurlijk wel een feit dat het wetsvoorstel
de manifestatieleer introduceert voor ook onbekende letselschades. Dat betekent
dat in de toekomst welke schade dan ook gedekt wordt door die manifestatie.
Iedereen weet dan dat op het moment dat er sprake is van een letsel waarvan
je kunt aannemen dat iemand er schade door heeft, de vijfjarentermijn gaat
lopen.De heer Dittrich (D66):U zegt dus dat u niet denkt dat het, behalve voor asbestslachtoffers,
voor grote andere groepen zou kunnen gaan gelden?De heer De Wit (SP):Ik zou op dit moment niet weten welke andere vormen van letselschade hier
nog onder zouden kunnen vallen. Als er zich in de toekomst letsel openbaart
dat te maken heeft met het verleden, dan wordt dat dus gedekt door de voorgestelde
wijzigingen en door het feit dat het wetsvoorstel voor de toekomst werkt.De heer Dittrich (D66):Het is u dus niet bekend dat er andere groepen zijn die getroffen zijn
door de verjaringstermijn zoals wij die nu kennen, en die onder de reikwijdte
van dit amendement zouden kunnen gaan vallen?De heer De Wit (SP):De enige categorie waarvoor dat zou kunnen gelden zijn de minderjarigen,
waarop u zelf in uw amendement wijst. Het is terecht dat u op dat punt samen
met mevrouw Swildens en de heer Weekers een amendement heeft ingediend.Voorzitter! Eigenlijk kan gesteld worden dat, gelet op de beperkte groep,
er geen probleem is om terugwerkende kracht te verlenen. De minister hanteert
in de stukken twee argumenten.In de eerste plaats noemt hij het argument van de rechtszekerheid, waarmee
hij bedoelt: de rechtszekerheid voor de ondernemers, de werkgevers, die mensen
tewerkgesteld hebben. Zijn redenering is dat zij erop mogen rekenen dat zij
niet meer met oude claims geconfronteerd worden. Dat is een vreemd argument,
want de gevaren van asbest zijn al vanaf 1949 bekend. Ook in de rechtspraak
wordt uitgegaan van de zogeheten "state of the art", hetgeen betekent dat
de rechter het volstrekt irrelevant acht of een werkgever nu wel of niet wist
dat er risico's waren verbonden aan het werken met asbest. De rechtspraak
heeft een en ander volstrekt geobjectiveerd in die zin, dat vanaf 1949 elke
werkgever of ondernemer had moeten weten dat het werken met asbest leidt tot
het risico dat mensen op termijn door een asbestziekte worden getroffen. De
Hoge Raad heeft in 1990 de consequenties hiervan neergelegd in het arrest-Janssen/Nefabas,
waarin de omkering van de bewijslast werd opgevoerd. Aanvankelijk
moest de werknemer zelf bewijzen dat het de schuld van de werkgever was dat
hij besmet was met asbest. De Hoge Raad heeft in 1990 gezegd dat de werkgever
voortaan dient aan te tonen dat er voldoende voorzorgsmaatregelen worden getroffen
om besmetting te voorkomen. Dat is dus de rechtspositie van de werkgevers
en hun "zekerheid". Ik ben van mening dat werkgevers al heel lang hadden moeten
weten dat er een risico bestaat van claims.Het tweede argument van de minister betreft de verzekerbaarheid. Op dit
moment zijn er werkgevers die bewust niet verzekerd zijn voor mogelijke claims,
die bewust dat risico lopen en die dat uit eigen middelen opbrengen. Ik ben
evenwel van mening dat in het kader van de verzekerbaarheid en eventuele aanpassingen
van verzekeringen, de werkgevers daaraan consequenties hadden moeten verbinden,
gelet op de jurisprudentie en de ontwikkeling met name vanaf 1990. Zij hadden
al langer naar een dekking moeten zoeken. De Ruiter heeft al gesignaleerd
dat het de vraag oproept of er in ons land bij dit soort schades niet een
risicoaansprakelijkheid moet worden ingevoerd. Hij heeft het kabinet verzocht
daarnaar te kijken, maar over het standpunt van het kabinet is nog geen 100%
zekerheid. Het is nog niet duidelijk of er werkelijk iets op dat vlak wordt
ontwikkeld en ik ben dan ook benieuwd naar de mening van de minister.De twee bezwaren van de minister gaan naar mijn idee niet op. Voor mijn
argumentatie vind ik ondersteuning in de conclusie van de advocaat-generaal
onder het arrest van de Hoge Raad van 20 oktober van dit jaar in de zaak-Soolsma/Hertel,
waarin de advocaat-generaal de vloer aanveegt met de twee argumenten van de
minister. Spier wijst erop dat wij tot 1 januari 1993 op grond van het oude
BW de oude manifestatieleer hadden. Vanaf 1 januari 1993 is de dertigjarige
termijn ingevoerd, met name met het oog op de discussie rond de bodemvervuiling,
de milieuschade. Ik citeer: "Bezien naar de maatstaf van de periode waarin
het door asbestslachtoffers gevraagde handelen plaatsvond, de vijftiger en
zestiger jaren, kennelijk een uitgangspunt van de critici, was er geen enkele
grond om te rekenen op verjaring. Hooguit kan gezegd worden dat de recente
arresten van de Hoge Raad het voordeeltje dat de wetgever op 1 januari 1993
aan laedentes ten deel liet vallen, weer ongedaan heeft gemaakt. Geweeklaag
daarover laat na diepe indruk te maken."Mevrouw de voorzitter! Dat wil zeggen dat de werkgevers tot 1 januari
1993 altijd rekening hadden moeten houden met claims van asbestslachtoffers
waarvan de verjaringstermijn pas ging lopen op het moment van manifestatie.
De dertigjarige termijn bestaat nog slechts kort en nu in het wetsvoorstel
keren wij terug naar de situatie van zeven jaar geleden. Als werkgevers niet
meer rekenen op oude claims, dan is dat hun eigen schuld. Dat heeft dan te
maken met het feit dat zij hun risico's niet verzekerd hebben, maar dat mag
geen argument zijn dat ten nadele is van de asbestslachtoffers. Om die reden
mogen wij asbestslachtoffers niet in de kou laten staan, want dat is wat er
naar mijn idee gebeurt. De asbestslachtoffers die volgens De Ruiter door de
wetgever geholpen moeten worden, blijven met hun verjaarde vordering zitten
als mijn amendement wordt verworpen. Zij kunnen hooguit nog een beroep doen
op de regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers, maar daar geldt weer als
peildatum 6 juli 1997. Dat geldt dus niet voor ieder slachtoffer dat tegen
de verjaringstermijn is aangelopen. Bovendien heeft de Hoge Raad op 28 april
van dit jaar een opening gemaakt met betrekking tot die dertigjarige termijn
door te zeggen dat onder omstandigheden, getoetst aan de redelijkheid en de
billijkheid, die dertigjarige termijn toch gepasseerd zou mogen worden. Dat
is echter een ingewikkeld arrest met zeven criteria dat tot in lengte van
jaren aanleiding zal geven tot procederen om te wegen wat precies met die
criteria wordt bedoeld.Ten slotte is er nog een belangrijk argument. De overheid zelf heeft een-
en andermaal verklaard voor haar eigen personeel dat geconfronteerd is met
een asbestziekte geen beroep te zullen doen op die verjaringstermijn. Dat
is een buitengewoon belangrijk principe. Dat juich ik ook al heel lang toe.
Het ministerie van Defensie gaat zelfs zover dat er geen beroep wordt gedaan
op de vijfjarige termijn van artikel 310, lid 1. De overheid heeft die verjaringstermijn
dus duidelijk zelf ter discussie gesteld. Dan is het vreemd dat wij voor mensen
die niet bij de overheid werken die terugwerkende kracht niet willen hanteren.
Op die manier ontstaat er naar mijn idee een nieuwe tweedeling tussen degenen
die bij de overheid werken en degenen die daar niet werken. Naar mijn oordeel
lossen wij een groot maatschappelijk onrecht op wanneer ook de slachtoffers
die al met een beroep op de verjaring zijn geconfronteerd onder het huidige
wetsvoorstel vallen. Dat zou de wetgever nu sieren, omdat de oorsprong van
het probleem in wezen ligt in de wijziging van de verjaringstermijn in 1993
door dezelfde wetgever.Mevrouw de voorzitter! U begrijpt dat ik mijn amendement dringend aanbeveel
bij alle fracties in dit parlement.De heer Weekers (VVD):Voorzitter! De problematiek van de asbestslachtoffers heeft ons pijnlijk
duidelijk gemaakt dat de verjaringsbepalingen in het aansprakelijkheidsrecht
tekortschieten. Het valt aan niemand uit te leggen dat een claim al verjaard
kan zijn voordat een ziekte zich heeft geopenbaard. Toch is dat zo met het
nieuwe BW.De verjaringstermijn werkt als een soort aansprakelijkheidsbeperking en
werkt daardoor onrechtvaardig uit. Ik vraag mij af in hoeverre de wetgever
dat indertijd bij de totstandkoming van het nieuwe BW zo bedoeld heeft. Kan
de minister daarop ingaan? Als het wel zo bedoeld is, dan moet ik constateren
dat de slinger van dat traditionele argument voor verjaring, namelijk dat
van rechtszekerheid, wat is doorgeslagen. Het wordt hoog tijd dat de wet in
overeenstemming wordt gebracht met wat maatschappelijk als rechtvaardig wordt
gezien. Wij zijn dan ook blij dat de regering met dit voorstel is gekomen.
Slachtoffers moeten in elk geval de kans krijgen om hun personenschade te
verhalen op de veroorzaker. Dat is rechtvaardig in de verhouding tussen slachtoffer
en veroorzaker, maar het is ook rechtvaardig ten opzichte van de gemeenschap.
Wanneer zich dergelijke schades voordoen, zie je dat er ook een bepaalde afwenteling
komt op de overheid en dus op de belastingbetaler. Dat moeten wij zien te voorkomen door ons civiele recht op orde te brengen.Het wetsvoorstel lost niet zozeer een maatschappelijk probleem op, zoals
het Verbond van verzekeraars heeft gesteld, maar het voorkomt wel dat dergelijke
problemen zich in de wat verdere toekomst blijven voordoen. Het wetsvoorstel
gaat uit van de principiële stellingname, dat schade aan personen niet
moet kunnen verjaren zolang deze zich nog niet heeft geopenbaard. De VVD-fractie
staat voor 100% achter deze principiële stellingname.De vraag is dan nog wanneer het wetsvoorstel zou moeten ingaan, een punt
waar de heer De Wit zojuist een gloedvol betoog over heeft gehouden. Het amendement
van de heer De Wit vind ik zeer sympathiek, maar ik zie wel dezelfde bezwaren
als die welke door de minister al zijn genoemd, namelijk dat het niet fraai
is om de facto aan een wetsvoorstel terugwerkende kracht te verlenen. De heer
De Wit heeft hierover gezegd dat het bij die terugwerkende kracht in feite
maar over een periode van zeven jaar gaat, namelijk vanaf het moment van invoering
van het nieuwe BW. Onder het oude BW kenden wij immers de manifestatieleer.
In de redenering van de heer De Wit is dus per 1 januari 1993 een potentieel
voordeeltje verschaft. Op zichzelf zou het dan ook te billijken zijn om te
stellen dat wij nu weer de situatie van vóór 1993 zouden moeten
herstellen. Ik kan echter niet overzien wat daar de consequenties van zouden
zijn. De vraag is dus, of de wetgever dit bij de totstandkoming van het nieuwe
BW ook uitdrukkelijk heeft bedoeld. Of heeft men toen helemaal niet gedacht
aan de mogelijke asbestproblematiek?De heer De Wit heeft ook gezegd dat het maar een beperkte groep betreft,
namelijk de in omvang te overziene groep van asbestslachtoffers. Daar blijft
het echter mogelijkerwijs niet bij. Wij weten niet of zich morgen opnieuw
bepaalde zaken manifesteren waar 40 of 50 jaar geleden de kiem voor is gelegd.
Als wij dan weer de regeling van het oude BW kiezen, is een en ander dan ook
financieel afgedicht?De heer De Wit (SP):Is de heer Weekers het met mij eens dat nu niet te overzien valt wat er
allemaal nog aan mogelijke letselschade op ons af komt? Is niet juist de kern
van het wetsvoorstel dat letsel dat zich openbaart, wordt gekoppeld aan een
korte verjaringstermijn, maar dan wel met de manifestatieleer? In het wetsvoorstel
zelf wordt dus al uitgegaan van de mogelijkheid dat wij niet weten wat er
tot nu toe aan schade is veroorzaakt, maar dat het volstrekt redelijk is om
die schade te kunnen verhalen, zij het gekoppeld aan een korte verjaringstermijn.De heer Weekers (VVD):Ik ben het met de heer De Wit eens dat niet te overzien valt welke schade
zich nog gaat manifesteren en of wij in de toekomst nieuwe groepen van slachtoffers
krijgen die in wezen tussen wal en schip zouden vallen. Verder heb ik zojuist
al gezegd dat het niet fraai is om het gedrocht dat zich zeven jaar geleden
in de wet heeft genesteld, pas op de lange termijn weg te nemen. Ik kan echter
niet overzien in hoeverre mogelijke schade van mogelijke nieuwe groepen gedekt
zal zijn. Het is op zichzelf mooi om te stellen dat er bepaalde verhaalsrechten
dienen te zijn. Normaal gesproken zouden werkgevers ook verzekerd zijn voor
bepaalde claims. Het is ook niet erg fraai om er nu voor te zorgen dat iemand
een verhaalsrecht krijgt, terwijl wij tegelijkertijd weten dat het niet verzekerd
is. Dan deel je alleen maar een fopspeen uit. Daarom ben ik erg benieuwd naar
het antwoord van de minister op de vragen van de heer De Wit, want ik vond
heel veel van die argumenten valide.De heer De Wit (SP):Voorzitter! De kern van het wetsvoorstel is nu juist de erkenning dat
onbekend is welk letsel zich heeft voorgedaan in de achterliggende periode.
De bedoeling is te voorkomen dat iemand een claim heeft die verjaard blijkt
op het moment dat het letsel zich openbaart. Je kunt je afvragen of dit verzekerd
moet worden, maar het is toch het risico van een werkgever of wie dan ook,
die mensen heeft blootgesteld aan omstandigheden die de schade hebben berokkend,
om dit te verdisconteren. Zij mogen dit in ieder geval niet tegenwerpen aan
degene die de schade heeft opgelopen.De heer Weekers (VVD):Ik ben het eens met de principiële stellingname die aan dit wetsvoorstel
ten grondslag ligt. Het zou inderdaad mooier zijn en ook logisch als dit principe
wordt doorgetrokken en een andere keuze wordt gemaakt, maar nogmaals, ik kan
de reikwijdte daarvan niet overzien. Daarom wil ik eerst het antwoord van
de minister afwachten voordat ik een standpunt kan bepalen.Mevrouw de voorzitter! De verjaringsbepalingen in ons recht kennen nog
een ander knelpunt dat vooral minderjarigen raakt. Onder het huidige recht
kan de vordering tot vergoeding van personenschade gedurende de minderjarigheid
van een slachtoffer verjaren. In de huidige systematiek moeten de ouders of
de wettelijke vertegenwoordigers van een kind een bepaalde vordering te gelde
maken, een claim indienen of een rechtsingang kiezen om de rechten van dat
kind geldend te maken. Ik noem een voorbeeld. Bij de geboorte van een kind
maakt een gynaecoloog een verwijtbare fout, waardoor het kind als gevolg van
zuurstoftekort met een ernstige hersenbeschadiging ter wereld komt. De ouders
van het kind zijn kort na de geboorte bekend met die schade en komen er tevens
achter dat de arts tijdens de bevalling een fout heeft gemaakt. De ouders
zien er echter tegenop om in die periode een advocaat in te schakelen om de
medicus aansprakelijk te stellen en gaan daartoe dus niet over. Onder het
huidige recht verjaart de schadevordering na verloop van vijf jaren. Het kind
lijdt enorme schade, kan geen eigen inkomen verwerven en kan, afhankelijk
van de ernst van de hersenschade, gedurende het verdere leven slechts met
inschakeling van kostbare zorg zelfstandig blijven wonen. Als het dan op 18-jarige
leeftijd besluit een schadevergoedingsvordering in te stellen dan kan dat
niet meer tegen de arts, doch slechts tegen de eigen ouders die verzuimd hebben
de juridische belangen van het kind op behoorlijke wijze waar te nemen. De
minister zegt dat de systematiek van het recht nu eenmaal met zich meebrengt
dat de ouders of de wettelijke vertegenwoordigers moeten worden aangesproken;
die hadden beter moeten opkomen voor het recht van het kind. Ik denk echter
dat er gevallen denkbaar zijn waarin dit zeer ongewenst kan zijn. Onder het
oude BW kwam deze situatie niet voor, omdat zaken niet konden verjaren gedurende
de minderjarigheid van het kind. Dan zouden de ouders kunnen overwegen: wij
zijn er zelf niet aan toe om hier een bepaalde actie in te
stellen, maar het recht loopt voorlopig niet weg. Zeker wanneer wij het hebben
over personenschade, geldt dat het zeer nauw verbonden is met de persoonlijke
integriteit van het lichaam. Op grond daarvan kan men zeggen dat het kind
zelf, wanneer het volwassen is geworden, gedurende enkele jaren – bijvoorbeeld
vijf jaar – de gelegenheid moet hebben om alsnog een claim in te dienen.Wij hebben dan ook aangegeven dat er wat de VVD betreft aanleiding bestaat
om te overwegen, artikel 310 van Boek 3 aan te vullen met een bepaling die
erop neerkomt dat een rechtsvordering in afwijking van de leden 1 en 2 –
en met inachtneming van lid 5 – slechts verjaart door verloop van vijf
jaar na de dag waarop de benadeelde minderjarige meerderjarig is geworden.
De minister heeft deze suggestie niet overgenomen, maar wij willen dit toch
regelen om de redenen die ik heb genoemd. Het gaat erom, een ongewenste situatie
te voorkomen waarin het kind wordt genoodzaakt om zijn eigen ouders aan te
spreken.Vanuit het verzekeringsperspectief introduceert dit voorstel geen relevante
verzwaring van de schadelast. Het maakt geen verschil of de schade in het
voorbeeld wordt vergoed door de aansprakelijkheidsverzekeraar van de medicus
of door die van de ouders. Invoering van deze regeling zou voorts aansluiten
bij datgene wat in het Verenigd Koninkrijk is gebeurd en hiermee zou in wezen
iets recht worden getrokken dat zeven jaar geleden wellicht ondoordacht in
de wet terecht is gekomen. Wij vinden dan ook dat er moet worden aangesloten
bij datgene wat onder het oude recht gold.Voorzitter! Van een precedent is geen sprake wanneer wij menen dat correcties
moeten worden aangebracht op het verjaringsrecht zoals het in het nieuwe Burgerlijk
Wetboek is opgenomen. Immers, nog niet zo lang geleden is artikel 310 aangevuld
met leden die erin voorzien dat minderjarige slachtoffers van zedenmisdrijven
een speciale bescherming genieten. Wij denken dat wij met ons amendement bereiken
dat de slinger waarover ik zojuist sprak – in het kader van de rechtszekerheid
zijn de verjaringsregelingen enigszins doorgeschoten – weer in een beter
ritme en met een goede range uitzwaait.De heer Van Wijmen (CDA):Mevrouw de voorzitter! De vragen die de fractie van het CDA naar aanleiding
van dit onderwerp heeft gesteld, zijn in de nota naar aanleiding van het verslag
heel behoorlijk beantwoord. Eigenlijk zou er geen aanleiding zijn om hierop
nog uitvoerig in te gaan, maar er moet toch iets gezegd worden over de amendementen
die nu voorliggen.Allereerst richt ik mij op het amendement van de heer De Wit op stuk nr.
6. Hij stelt dat de werking van dit wetsvoorstel alleen de toekomst betreft.
Daarmee zouden "oude" asbestslachtoffers niet voldoende tegemoet worden gekomen.
Hiermee wordt gedoeld op de verjaarde vorderingen. Je zou zeggen dat op deze
manier de rechtsgelijkheid in het geding komt. Voorzitter! Men houde voor
ogen dat dit wetsvoorstel niet alleen ziet op asbestslachtoffers en asbestzieken,
maar ook op alle anderen die worden geconfronteerd met zogenaamde sluipende
schades.Voorzitter! Het voorstel om het wetsvoorstel als het ware terugwerkende
kracht te verlenen zodat oudere, verjaarde vorderingen herleven, spreekt onze
fractie niet aan. Immers, dit leidt tot een geweldige rechtsonzekerheid, dubbelslachtigheid
en ambivalentie. Er is sprake van een botsing van rechtsbeginselen. Het gaat
volgens collega De Wit om een paar honderd slachtoffers van asbest. Wij weten
echter niet het exacte aantal andere ziekteoorzaken. Het rechtszekerheidsbeginsel
staat tegenover het gelijkheidsbeginsel.Los van de verzekerbaarheidsaspecten meen ik dat wij de keuze van de regering
voor het rechtszekerheidsbeginsel moeten eerbiedigen. Die lijn zal onze fractie
innemen ten aanzien van dit amendement.De heer De Wit (SP):Is het de heer Van Wijmen bekend dat met name bij die asbestvorderingen
nagenoeg alle claims "gestuit" zijn met het oog op de mogelijke wetswijziging?
In bijna alle gevallen waarin iemand tegen een verjaring is aangelopen, hebben
advocaten de werkgever toch aansprakelijk gesteld met het oog op een mogelijke
behandeling hier in het parlement. Er is dus duidelijk zicht op de omvang
van het aantal claims. Het gaat om een beperkt aantal. Is dat voor de heer
Van Wijmen geen aanleiding om zijn mening in dezen te herzien?De heer Van Wijmen (CDA):Menselijkerwijs kan ik met u meevoelen maar systematisch vind ik het heel
slecht. Je maakt dan namelijk een subuitzondering op een uitzondering om in
dit geval een duidelijk afgebakende groep te sauveren. Als je dat doortrekt
naar wat wij hier wekelijks aan de hand hebben, is het einde echt zoek.Het gaat inderdaad om een botsing van twee beginselen. Hier kun je zelfs
de barmhartigheid laten interfereren met de rechtvaardigheid of met de zuiverheid
van rechtssysteem. Het is niet dat ik u de grond in wil boren, mijnheer De
Wit, of het een belachelijk, schandalig of onjuist amendement vind. Integendeel,
ik voel daar veel bij, maar ik kan het niet steunen vanwege de systematiek.De heer De Wit (SP):Ik heb u geschetst dat het bij de asbest gaat om een beperkte hoeveelheid
claims. De rest weten wij niet. Maar vindt u het nu juist niet de essentie
van dit wetsvoorstel, om al die claims vanwege mogelijk letsels of wat dan
ook die wij niet kennen juist in de toekomst te laten vallen onder een nieuwe
verjaringstermijn om te voorkomen dat het drama van die termijn van 30 jaar
zich herhaalt?De heer Van Wijmen (CDA):Ja, dat zie ik. Wij maken een uitzondering op het hoofdsysteem vanwege
het type schadeoorzaak. Er zit een principiële niet-eenduidigheid in
de termijn tussen veroorzaking en intreding van de gevolgen. Die kan decennia
belopen. Het zijn medische schades. Als iemand een aanrijding veroorzaakt,
zie je onmiddellijk de deuk zitten en die wordt niet na 20 jaar nog dieper
of gaat meer schilferen tenzij de auto niet wordt verzorgd en gaat roesten.Wat u als interventie aanvoert, is meteen reden om het rechtsonzekerheidsprincipe
hier te laten primeren boven het rechtsgelijkheidsprincipe. Er kunnen in tal
van andere medische complexen veel schades zijn waarbij zich hetzelfde verhaal
gaat voordoen als thans bij de slachtoffers asbestgerelateerde
ziekten. Dat kunnen wij hier niet afdekken of duiden.De heer De Wit (SP):Maar vindt u het niet belangrijker om in zo'n geval te kijken naar het
slachtoffer dan naar die verzekeringstechnische kwestie van de instelling
of werkgever die daaraan debet is?De heer Van Wijmen (CDA):Ja, dat vind ik ook. Maar in elke regeling waarin een gebrek ten aanzien
van een bepaalde situatie wordt geheeld – in dit geval de sluipende
schade die door verjaring wordt ingehaald omdat de effecten pas zichtbaar
zijn geworden na de verjaringstermijn – heb je te maken met een scheiding
tussen heden, verleden en toekomst.Waar kies je voor? Wil je het conflict tussen rechtszekerheid en rechtsgelijkheid –
in dit geval in de tijd gezien – tussen nieuwe en oude situaties wel
of niet repareren? Mijn keus is zoals ik heb aangegeven. Men heeft mij er
niet van kunnen overtuigen dat een andere juist zou zijn.Voorzitter! Dit debatje heeft mijns inziens voldoende duidelijkheid over
ons standpunt geboden. Ik merk ten slotte nog op dat er op de stukken nrs.
8 en 9 amendementen zijn ingediend die de reparatie van de minderjarigenverjaring
en de kwestie van de redelijkheid betreffen. Beide amendementen kunnen wij
steunen. Bij het punt van de minderjarigen is evenmin sprake van systematiek,
maar dat heeft te maken met het feit dat je met sluipende schades te maken
kunt hebben. Er kan een incubatietijd zijn. Daarom zullen wij dat amendement
toch steunen.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Voorzitter! Zoals vorige sprekers hebben gezegd is de aanleiding voor
het opstellen van dit wetsvoorstel de heroverweging van de verjaringsregeling.
Die heroverweging vond plaats naar aanleiding van het advies van het rapport-De
Ruiter inzake asbestslachtoffers. De meesten konden immers geen civiele claims
indienen, omdat de ziekte, en dus de schade, zich pas na het verstrijken van
de verjaringstermijn openbaarde. We kennen in ons huidige recht een relatieve
verjaringstermijn – rechtsvordering verjaart vijf jaar na het aan het
slachtoffer bekend worden van schade en van de aansprakelijke persoon of rechtspersoon –
en een absolute verjaringstermijn van 20 jaar. Als het gaat om bijvoorbeeld
milieuschadelijke stoffen is die 30 jaar. Mijn fractie is het volstrekt eens
met de strekking van het wetsvoorstel, waarmee wordt beoogd de passage over
de absolute verjaringstermijn ten aanzien van schade ten gevolge van lichamelijk
letsel of overlijden te schrappen. Wij zijn het ook volstrekt eens met de
gedachte die hieraan ten grondslag ligt. Die houdt in in de toekomst maatschappelijk
als onredelijk ervaren situaties, zoals die van de asbestslachtoffers, te
voorkomen. Met de zeer principiële stellingname die aan dit wetsvoorstel
ten grondslag ligt, namelijk dat schade aan personen niet moet kunnen verjaren
zolang deze schade zich nog niet heeft geopenbaard, zijn wij het dan ook volstrekt
eens. Dat zal de minister noch de andere woordvoerders verbazen.Voorzitter! Wat wij bij de schriftelijke behandeling belangrijk vonden,
was met name de argumentatie van de minister waarmee hij aangaf de reikwijdte
van het wetsvoorstel niet te willen beperken. Zoiets leidt immers altijd tot
willekeur. Hij noemde in dit verband gebrekkige geneesmiddelen, medische experimenten
en medische ingrepen. Als het gaat om biotechnologie bij de vervaardiging
van voedingsmiddelen, milieuverontreiniging, nieuwe technische middelen, zoals
de mobiele telefoons, maar ook, en dat is heel actueel, BSE biedt deze wet
natuurlijk zeer veel mogelijkheden voor eventuele slachtoffers. Althans, veel
meer dan tot nu toe. Het blijft natuurlijk altijd een probleem om een relatie
te leggen tussen de schadeveroorzakende activiteit en de schade zelf. Verder
is de vraag: hoe vind je de boosdoener terug?Ik wijs erop dat de nieuwe ontwikkelingen juist die onderwerpen vormen
waarmee de Gezondheidsraad zich regelmatig bezighoudt en daarover advies uitbrengt.
Vandaag spreken wij over een wetsvoorstel waarmee eigenlijk achteraf wordt
geprobeerd iets van de schade te herstellen en de slachtoffers tegemoet te
komen. Het is heel erg belangrijk in dit verband in aanmerking te nemen, dat
met de adviezen van de Gezondheidsraad aan het regering, maar ook aan het
parlement, veel meer moet en kan worden ingezet op preventie. Steeds als je
met de schade aan de slachtoffers wordt geconfronteerd, word je als het ware
met de neus op het belang van preventie gedrukt. Bij deze minister wil ik
er daarom op aandringen de lijn van preventie onverkort te volgen. Dat neemt
niet weg dat als er iets fout gaat, er voor de slachtoffers de mogelijkheid
moet zijn een claim in te dienen.De nieuwe ontwikkelingen, die ook door de minister in zijn antwoord zijn
genoemd, vallen enigszins onder de categorie van de nieuwe risico's, de risico's
waarmee het Verbond van verzekeraars zich de afgelopen tijd heeft beziggehouden
en waarmee zij zich de komende tijd zal bezighouden. Het gaat hierbij natuurlijk
om een buitengewoon belangrijke kwestie. Uiteindelijk zal deze regeling pas
soelaas bieden als niet alleen kan worden geclaimd, maar de facto ook kan
worden verhaald en betaald. Daarom is het belangrijk dat het Verbond van verzekeraars
aangaf de strekking van het wetsvoorstel te onderschrijven. Het verbond stelt
echter ook dat verzekeringsdekking gewaarborgd kan zijn, omdat het wetsvoorstel
geen terugwerkende kracht heeft. De vraag is dan ook hoe de verhaalbaarheid
zal zijn als het amendement van de heer De Wit wordt aangenomen. Daar kom
ik nog op terug.Met het wetsvoorstel zoals het er nu ligt, ongeamendeerd, kan mijn fractie
zonder meer instemmen. Onze vragen over de relatie met rechtssystemen in het
buitenland en over de verzekerbaarheid zijn naar tevredenheid beantwoord.
De ons omringende landen kennen eenzelfde soort systeem als nu wordt voorgesteld
of kennen jurisprudentie die die kant opgaat.Mijn fractie heeft serieuze vragen gesteld over de verzekeringsplicht
voor werkgevers, met name als het gaat om beroepsziekten. De minister stelt
dat dit nog niet wordt overwogen, althans zo vertaal ik het. Ik kan mij voorstellen
dat een verandering in het denken zal ontstaan en het ministerie toch op zo'n
plicht aandringt als uit de activiteiten van het centrum voor beroepsziekten
blijkt dat op dit punt wel degelijk reden is tot zorg. Dat centrum doet aan
deskundigheidsbevordering, signalering en preventie. Toegezegd is dat de Kamer
regelmatig van de activiteiten van het centrum verslag zal
ontvangen. Als de minister de vinger aan de pols houdt en wij met elkaar vaststellen
dat wij toch de kant van een plicht moeten opgaan, dan neem ik aan dat hij
niet tegen advisering van de SER op dat punt zal zijn.Op één punt is mijn fractie niet tevreden, namelijk de bescherming
van kinderen. De heer Weekers is daar al uitvoerig op ingegaan. Onder het
huidige recht kan de vordering tot vergoeding van personenschade gedurende
de minderjarigheid van het slachtoffer wel verjaren. De heer Weekers gaf duidelijk
aan dat het niet wenselijk is om dit op de ouders, die daarvoor aansprakelijk
kunnen worden gesteld, te verhalen. Het kan in de familiesfeer de nodige problemen
opleveren als die claim wel wordt ingediend. In de praktijk zal het er vaak
toe komen dat de kinderen, eenmaal volwassen geworden, de ouders niet aansprakelijk
stellen en geen verhaal halen op de ouders, juist om de familiebanden en -relatie
niet te verstoren. Er kan zich bovendien de situatie voordoen waarin ouders
weinig draagkrachtig zijn – de beroemde kale kip waarvan je geen veren
kunt plukken – terwijl de veroorzaker van de schade dat misschien makkelijk
kan dragen, bijvoorbeeld als het gaat om het farmaceutisch bedrijfsleven.
Kortom, mijn fractie heeft met liefde het amendement van de heer Weekers medeondertekend.
Ik dring er bij de minister ernstig op aan om dat zeer serieus in overweging
te nemen en zich daar niet al te veel tegen te verzetten.Met het amendement van de heer De Wit heb ik toch enige moeite. Ik word
een beetje uit elkaar gerukt, ik sta echt voor een dilemma. Er kan inderdaad,
zoals de heer De Wit aangaf, sprake zijn van iets wat de samenleving als echt
onrechtvaardig ervaart, namelijk als voor sommige categorieën na de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel een volstrekt andere situatie ontstaat dan voor slachtoffers
die daar niet van konden profiteren. De vraag wat de maatschappelijke gevolgen
zullen zijn van het aannemen van het amendement-De Wit leg ik ook aan de minister
voor. Hij zal zich ongetwijfeld op een antwoord hebben beraden, ook als het
gaat om de maatschappelijke consequenties.Ik kom nu op dat dilemma. Vóór 1993 bestond de manifestatieleer
wel, maar er was ook sprake van vervaltermijnen van 30 jaar, waarbinnen vorderingen
konden worden ingediend. Bij de behandeling van het nieuwe Burgerlijk Wetboek
was het streven erop gericht een zekere harmonie aan te brengen tussen de
verschillende termijnen. Er werd overgegaan tot een zekere beperking van de
verjaring, in de vorm van een verjaringstermijn van 20 jaar, maar er werd
direct een uitzondering gecreëerd voor milieuvervuiling en dat soort
zaken. In het begin van de negentiger jaren was dat ook al een item. Daarvoor
is toen een absolute verjaringstermijn van 30 jaar voorgesteld. De Kamer heeft
die geaccepteerd. Of de wetgever zich toen heeft gerealiseerd welke gevolgen
dit zou kunnen hebben voor degenen die tussen wal en schip zouden vallen,
staat mij niet meer voor de geest. De evidente voorbeelden, zoals die nu zijn
aangegeven, deden zich toen nog niet voor, of er werd een oplossing voor gevonden
binnen de absolute verjaringstermijn van 30 jaar.De minister heeft in het kader van de reikwijdte van het voorstel al aangegeven
dat het over heel veel zaken kan gaan. De nieuwe ontwikkelingen en nieuwe
risico's zijn overigens niet allemaal gloednieuw. Sommige daarvan –
ik denk aan medische ingrepen en experimenten en aan farmaceutische producten –
deden zich al voor begin jaren negentig. Ik sta dus voor een enorm dilemma.
Ik ben het eens met de heer Van Wijmen dat rechtszekerheid, een groot goed
in onze rechtsstaat, een zeer belangrijk argument is. Tegelijkertijd mogen
de slachtoffers niet in de kou staan.Ik wil het volgende aan de heer De Wit voorleggen. Stel dat er schade
is ontstaan door farmaceutische producten, en de wet zou terugwerkende kracht
hebben. Je kunt je achteraf niet meer verzekeren voor de periode daarvoor.
Dat is heel belangrijk, maar de farmaceutische industrie zal altijd wel een
goede verzekering hebben gehad, met een goede dekking. Als die zou lijden
onder het wegvallen van een stukje rechtszekerheid, als het amendement van
de heer De Wit wordt aangenomen, dan moet dat maar. Je kunt echter ook denken
aan een kleine zelfstandige, een kleine aannemer, die voor een privé-persoon
zijn lang gewenste huis neerzet, maar de verkeerde materialen gebruikt. Wat
dan? Als bewoner van dat huis word je misschien geconfronteerd met ernstige
astma of longemfyseem. Je kunt van alles bedenken wat onder dit wetsvoorstel
gaat vallen. Wat moet je dan? Misschien bestaat die kleine aannemer niet meer.
Dan vis je achter het net. Misschien bestaat hij nog wel, maar kon hij de
gevolgen voorzien, uitgaand van de rechtszekerheid die hem eerder was geboden?
Heeft hij zich daarvoor kunnen verzekeren? Dat is niet het geval. Dan word
je blij gemaakt met een dooie mus. Dan heb je met terugwerkende kracht een
claimrecht, maar geen verhaal. Ik weet dus nog niet hoe ik hier verder over
ga besluiten. Ik wil eerst de betogen van de andere sprekers afwachten en
daarna het antwoord van de minister.De heer De Wit (SP):Ik zie dat dilemma ook wel, maar het is in feite een keuze tussen een
werkgever of ondernemer die mensen blootstelt aan een risico en het slachtoffer.
Is het in dat dilemma dan redelijk om het slachtoffer dat daar met de beste
bedoelingen heeft gewerkt, bijvoorbeeld om zijn gezin te onderhouden, de dupe
te laten zijn? Dat is namelijk de consequentie van het doortrekken van uw
redenering met betrekking tot de verzekerbaarheid. Dat maakt overigens geen
indruk op mij, omdat het de vraag is of werkgevers of ondernemers in deze
samenleving nog wel kunnen opereren zonder een deugdelijk risicoverzekering
af te sluiten, gelet op alle onbekende risico's die eraan komen. Legt u in
uw afweging dus niet het zwaartepunt bij het slachtoffer?Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Ik begrijp wel dat u het dilemma nog wat meer voeding wilt geven. U focust
nu helemaal op de relatie werkgever-werknemer, maar wellicht zijn daar wel
oplossingen voor te vinden. Dat hebben wij gemerkt bij de asbestslachtoffers,
waar op een gegeven moment naar een oplossing is gezocht. Als dit wetsvoorstel,
waarbij wij blij zijn dat de reikwijdte zo ruim is, in zijn totaliteit terugwerkende
kracht krijgt, gaat dat niet alleen op voor de relatie werkgever-werknemer
en voor de relatie tussen het grote bedrijfsleven met het grote geld en het
"zielige" slachtoffer, maar dan kan het ook slaan op alles
wat daar tussen zit. Andere sprekers hebben ook al gewezen op de normale relatie
tussen de kleine middenstander en de consument, die dan slachtoffer wordt.
Ik zie het dilemma en ik heb het ook geschetst, maar ik wil de consequenties
nog eens overdenken. Ik ben benieuwd naar het antwoord van de regering op
dit punt.In het amendement van de heer Dittrich, dat wij hebben medeondertekend,
is sprake van het aan artikel 1, lid 5, toevoegen van de zinsnede, dat schade
en veroorzaker van de schade niet alleen bekend moesten zijn bij het slachtoffer,
maar ook redelijkerwijze bekend hadden moeten kunnen zijn. Die objectivering
vinden wij wetstechnisch gezien ook mooier vinden, omdat in de uitleg, zowel
in de memorie van toelichting als in de memorie van antwoord, is gezegd dat
de regering een zekere objectivering voor ogen staat. Wij vinden dat dat dan
ook in de wettekst zelf tot uitdrukking moet worden gebracht. Al hetgeen door
de minister is opgemerkt in zijn memorie van antwoord, onderschrijven wij
van harte. Iedere rechter zal altijd uitgaan van de subjectieve kenmerken
van de persoon en van de persoonlijke omstandigheden. Ik wil dan ook beklemtonen
dat het nooit zo geobjectiveerd kan zijn dat het slachtoffer weer achter het
net zou vissen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Het is de bedoeling om
het wetssystematisch beter te laten kloppen.De heer Dittrich (D66):Mijnheer de voorzitter! Het denken over verjaring voor een situatie van
verborgen schade door letsel is weer op gang gekomen naar aanleiding van ziekten
die asbestslachtoffers soms 20 jaar na de schadetoebrengende gebeurtenis ondervonden.
Het slachtoffer kon na zo'n tijd geen claim meer indienen, omdat zijn vordering
verjaard was. Dat voelt natuurlijk onrechtvaardig aan. Wat bij asbestslachtoffers
is gebeurd, kan in de toekomst op een ander vlak eveneens plaatsvinden. Ik
denk hierbij aan bijvoorbeeld de biotechnologie, waar de wetenschap grote
vorderingen maakt. Wij weten dat sinds kort ook dierlijke genen in gewassen
kunnen worden overgebracht, terwijl niemand weet wat dat soort gemodificeerd
voedsel op termijn kan betekenen voor de volksgezondheid. En wie weet, openbaart
zich na de huidige verjaringstermijn een ziekte. Het zou dan redelijk zijn
als het slachtoffer zijn rechten geldend kan maken. Op basis van de huidige
wet heeft een slachtoffer pech wanneer de absolute verjaringstermijn is verstreken
en hij daarna met de schadetoebrengende gebeurtenis bekend wordt. D66 is het
dan ook met de regering eens om de wet te veranderen en de absolute verjaringstermijn
voor personenschade te laten vervallen.In het voorstel van de regering blijft bij personenschade alleen een relatieve
termijn over van vijf jaar vanaf het moment van bekendheid met de schade of
met de daarvoor aansprakelijke persoon. En nogmaals, mijn fractie is het daarmee
eens. Wij waren minder gelukkig met de argumentatie van de regering om niet
over te gaan tot een speciale voorziening voor minderjarigen. De kans dat
de wettelijke vertegenwoordiger de zaken van de minderjarige niet goed behandelt,
is aanwezig. Als de wettelijke vertegenwoordiger de relatieve verjaringstermijn
van vijf jaar laat passeren, heeft de minderjarige het nakijken. Die kan alleen
nog ageren tegen de wettelijke vertegenwoordiger. Mijn fractie vindt dit een
verslechtering van zijn rechtspositie. Wij zagen dat de heer Weekers in de
schriftelijke inbreng dit punt al naar voren heeft gebracht en wij hebben
dan ook van harte zijn amendement en dat van mevrouw Swildens-Rozendaal medeondertekend.Wij hebben in de schriftelijke inbreng gevraagd, waarom in de tekst van
het nieuwe lid 5 geen objectivering wordt aangebracht, zoals dat in overige
wetgeving wel gebruikelijk is. De termijn van vijf jaar begint vanaf het moment
waarop de benadeelde met de schade en de aansprakelijke persoon bekend is
geworden. Wat D66 betreft, had daar achter moeten staan: of had kunnen zijn.
De regering antwoordt dan ook dat er een zekere objectivering moet zijn. Uiteraard
is het uitgangspunt wel die subjectieve beleving van de benadeelde, maar die
kan toch geobjectiveerd worden. Daarom hebben wij gemeend om ook wat in de
nota naar aanleiding van het verslag staat op te nemen in de wettekst zelf.
Dat vinden wij fraaier en vandaar het ingediende amendement.De heer De Wit (SP):Heeft die objectivering betrekking op het letsel, het bekend zijn daarmee
en de oorzaak daarvan, en op de aansprakelijke persoon? Uit de tekst kan worden
gelezen dat het alleen op de aansprakelijke persoon betrekking heeft.De heer Dittrich (D66):In de toelichting staat duidelijk dat het op beide punten betrekking heeft.De heer De Wit (SP):Bent u bekend met de lagere jurisprudentie die deze objectivering al aanbrengt?
De rechter hanteert het bestaande criterium van de leden 1 en 2 al met een
zekere objectivering.De heer Dittrich (D66):U hebt daar gelijk in. Wij codificeren in zekere zin wat er al is. Als
de wetgever met een nieuwe bepaling in de weer gaat, moet uit de wetstekst
de wens van de samenleving blijken. Het zal dus geen grote verandering zijn.Ik wil nog een opmerking maken over het amendement van de heer De Wit
betreffende het overgangsrecht. Op zichzelf zijn wij het eens met het voorstel
van de regering met betrekking tot de overgangsregeling. Het gaat mijn fractie
te ver om te stellen dat de nieuwe regeling ook op alle gevallen uit het verleden
betrekking moet hebben. Wij zien dat het bedrijfsleven, bijvoorbeeld het verzekeringswezen,
zich moet kunnen richten op een nieuwe situatie. Dit argument is ook door
de regering naar voren gebracht. Met belangstelling heb ik de vragen bekeken
van de SGP-fractie in de schriftelijke voorbereiding. Gevraagd werd of, als
een nieuwe groep opduikt à la de asbestslachtoffers, dit wetsvoorstel
een specifieke regeling voor een dergelijke groep niet in de weg staat. De
regering antwoordde dat dit wetsvoorstel een dergelijke weg niet afsluit.
Mochten er nog nieuwe groepen komen met problemen uit het verleden die in
de toekomst stuiten op de oude regeling en tegen een onrechtvaardige keuze
van de wetgever aanlopen, dan zou er wellicht een nieuwe regeling moeten komen.
Van de andere kant vind ik dat de heer De Wit een aantal zinnige argumenten
naar voren heeft gebracht. Ik kan daar lang over doorgaan, maar op dit moment
weet ik het nog niet. Daarom wil ik graag horen wat de regering
over het amendement van de heer De Wit op stuk nr. 6 naar voren heeft te brengen.
Ik zal daar met belangstelling naar luisteren. Ik sta er heel open tegenover.
Wel wil ik, evenals de vorige sprekers, wijzen op het gevaar van problemen
met de rechtszekerheid omdat wij niet zeker weten wat er op ons afkomt als
wij het zo regelen. Het is echter aan de minister om dat goed uit te leggen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ratio van deze wetswijziging is om personen die letsel ondervinden
of ernstig ziek worden ten gevolge van het hebben blootgestaan aan bijvoorbeeld
asbest of gevaarlijke medicijnen ver in het verleden, niet langer met lege
handen te laten achterblijven. Aangezien het soms tientallen jaren kan duren
voordat een ziekte zich openbaart, werden zieken er in het verleden dikwijls
mee geconfronteerd dat hun rechtsvordering al was verjaard. Met deze wetswijziging
wordt bewerkstelligd dat schade aan personen niet meer verjaart zolang deze
schade zich niet heeft geopenbaard. Mijn fractie is er heel erg blij mee dat
met de inwerkingtreding van dit nieuwe artikel iemand die in aanraking komt
met bijvoorbeeld asbest en 40 jaar later ziek wordt, alsnog zijn schade kan
verhalen op de aansprakelijke persoon.Het valt ook te prijzen dat deze substantiële verbetering van de
rechtspositie van slachtoffers niet is beperkt tot een bepaalde categorie
van gevallen, maar zich uitstrekt tot alles wat denkbaar is, bijvoorbeeld
de gevolgen van medische experimenten, gebruik van biotechnologie in de voedingsindustrie,
medische ingrepen, milieuverontreiniging, mobiele telefonie en het gebruik
van beeldschermen. De regering geeft zich wat de fractie van GroenLinks betreft
hiermee terecht rekenschap van de komst van de risicomaatschappij, waar Ulrich
Beck in de jaren tachtig al over schreef, waar techniek samen met menselijk
falen nieuwe risico's, ziekte en ongeluk met zich brengen en waartegen mensen
extra bescherming behoeven.De heer De Wit heeft op dit wetsvoorstel nog een zeer sympathiek amendement
ingediend. Het amendement regelt dat de nieuwe wet ook van toepassing is indien
de gebeurtenis waardoor de schade is veroorzaakt heeft plaatsgevonden voor
het tijdstip waarop de wet in werking treedt. Dit houdt kortweg in dat ook
schade die in het verleden al is veroorzaakt onder deze bepaling komt te vallen.
Wel zien wij evenals de anderen een probleem met het amendement en dat betreft
de rechtszekerheid van de aansprakelijke persoon oftewel de terugwerkende
kracht die deze wetswijziging daarmee krijgt. De eventueel aansprakelijke
persoon of het aansprakelijke bedrijf heeft zich immers gedurende een bepaalde
periode niet verzekerd, omdat daar geen aanleiding voor was vanwege de harde
wettelijke verjaringstermijn. Ik kan mij voorstellen dat dit problemen kan
opleveren, zeker als je het hebt over situaties die te vergelijken zijn met
asbest- en DES-problematiek. Een aansprakelijk persoon – en soms kan
het gaan om kleine middenstanders, mensen met kleine bedrijfjes – kan
zich niet met terugwerkende kracht verzekeren. Wat ons betreft staat hiertegenover
echter – en daarmee kan ik meevoelen in het dilemma dat mevrouw Swildens
schetste – de rechtsbescherming van de getroffen en veelal zwakkere
persoon. Dat weegt voor ons eerlijk gezegd zwaarder dan de bescherming van
een bedrijfsbelang. Om die reden staan wij in principe positief tegenover
het amendement.Graag zouden wij van de minister wat meer informatie willen hebben over
de positie van de verzekeraars. Het wegvallen van de bevrijdende verjaring
kan namelijk voor de verzekeringsbranche een aardig gat in de markt betekenen
aangezien producenten van bijvoorbeeld medicijnen en gevaarlijke stoffen zich
zullen moeten blijven verzekeren. Het gevaar is dan niet denkbeeldig dat premies
hierdoor de lucht in schieten. Wij vroegen ons af of de regering gesprekken
heeft gevoerd met de verzekeringsbranche over de consequenties van dit wetsvoorstel.
Vlak voor deze wetsbehandeling zag ik het amendement van de heer Weekers c.s.
om de rechtsbescherming van de minderjarige verder te versterken. Het spreekt
voor zich dat wij hier positief tegenover staan.Mijn fractie staat vanzelfsprekend ook positief tegenover het amendement
van de heer Dittrich, voorzover dit een wetssystematische verbetering van
de wet inhoudt.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.50 uur tot 13.35 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-2946-2954.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl