Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 987-1008

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 17, pagina 987-1008

29-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29200-XIVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 1008-1009
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)Pagina 1009-1018
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 1075-1076
Presentie en opening (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 987-987
Noot 1 (zie blz. 1018): Schriftelijke antwoorden van de mnister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2004 (29200 VI)Pagina 1077-1092
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2004 (29200 VI)Pagina 1018-1075
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)Pagina 987-1008

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 127 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. Binnen een budget van krap 2 mld euro en de toedeling van
het kabinet aan het ministerie van LNV is de minister erin geslaagd om 700
mln euro binnen te halen. Ik maak hem mijn complimenten voor dit huzarenstukje,
want wij leven in een tijd waarin schraalhans keukenmeester is.Mijn fractie is bovendien zeer tevreden over de verdeling van dit bedrag
van 700 mln euro, namelijk tweederde voor de ecologische hoofdstructuur en
eenderde voor de reconstructie. Natuur en reconstructie zijn immers essentiële
onderdelen van een beleid om te komen tot een vitaal platteland.Het credo van dit kabinet is eigen verantwoordelijkheid. Dit begrip wordt
echter te veel vertaald in individuele verantwoordelijkheid. Wij beschouwen
terreinen als milieu, dierwelzijn, voedselveiligheid, maar ook de ruimtelijke
ordening – dat wil zeggen het landschappelijk inpassen van activiteiten
op het platteland – als publieke goederen. Die vragen niet om een individuele
verantwoordelijkheid, maar om een collectieve verantwoordelijkheid. Wat ons
betreft mag de overheid op deze terreinen dan ook niet achterover leunen;
zij moet regisserend en kaderstellend optreden.Ik zal in mijn bijdrage drie onderwerpen behandelen: de ruimte voor de
landbouw, dierwelzijns- en milieuaspecten en de biologische aspecten. Ik zal
daarna nog enkele opmerkingen maken over de internationale inzet van Nederland
en over Europa.De Partij van de Arbeid acht land- en tuinbouw van groot belang voor het
platteland, in economische zin, maar ook in ecologische zin. Wij willen op
zoek naar kansen. De land- en tuinbouw en met name de intensieve veehouderij
zitten naar onze waarneming in een transitie van kwantiteit naar kwaliteit
en beraden zich op de verschuiving van de "economy of scale" naar de "economy
of scope".Naast deze transitie is tegelijkertijd een sanering onvermijdelijk. De
intensieve veehouderij realiseert zich niet genoeg dat de huidige concurrentiekracht
onvoldoende is om staande te kunnen blijven in het "level playing field".
Excelleren in kwaliteit, schaalvergroting en intensivering, regionale en lokale
kwaliteiten vereisen ruimtelijke keuzen voor de ontwikkeling van de landbouw
in Nederland, dat wil zeggen: scheiden van functies waar nodig en combineren
waar mogelijk.Wij willen die keuze maken en kiezen voor het bundelen en concentreren
van grootschalige intensieve veehouderij op agroproductieparken waar ook de
tuinbouw ontwikkelingsmogelijkheden krijgt. Wij gaan de discussie over gestapelde
hoogbouw niet uit de weg. Wij willen ruimte maken; ruimte voor de landbouw is ruimte voor de natuur
en dit levert een vitaal platteland op. Ook hier moeten wij excelleren door
het toepassen van hoogwaardige technologische innovaties. Deze toepassingen
moeten worden geïntroduceerd.Wij willen de minister vragen of hij zich in het kader van het thema ruimte
voor het platteland bij het schrijven van de nota Ruimte op het platteland
sterk wil maken voor een agrarische hoofdstructuur en voor ruimte voor ontwikkelingsmogelijkheden
binnen de agroproductieparken.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):De heer Waalkens spreekt over de intensieve veehouderij. Bedoelt hij daarmee
ook de intensieve melkveehouderij? Hoe denkt hij om te gaan met de gemengde
bedrijven? Ruim de helft van de bedrijven is gemengd. Hoe worden die geplaatst
in die agroproductieparken?De heer Waalkens (PvdA):De schaalvergroting en intensivering zetten duidelijk door in de intensieve
veehouderij. De roep vanuit de sector om ontwikkelingen op het platteland
klinkt goed door. Als het aan het CDA ligt, dan wordt daaraan gehoor gegeven.
Wij denken echter dat het bieden van mogelijkheden voor de huidige ontwikkelingsplekken
op het platteland leidt tot concurrentiekracht die bedrijven moeten oppakken.
Wij pleiten er daarom voor om de intensieve veehouderij geleidelijk mogelijkheden
te geven in de landbouwontwikkelingsgebieden; deze moeten in de Reconstructiewet
concentratiegebieden worden aangewezen. Verder is het van eminent belang dat
de regionale en grondgebonden melkveehouderij zich realiseert dat het bewandelen
van het pad dat de intensieve veehouderij is opgegaan, de legitimatie van
de melkveehouderij ter discussie stelt.Wij zijn geschokt door de opstelling van de minister op het punt van het
dierenwelzijn. In zijn recente brief van 20 oktober zegt hij dat houderijsystemen
moeten worden aangepast aan het dier, niet andersom. Hij doet vervolgens echter
een voorstel om door te gaan met kooihuisvesting voor leghennen. Daarmee wordt
een stap terug gezet naar de vorige eeuw. De minister wil dat de nertsenhouderij
wordt gecontinueerd. Men kan niet met droge ogen beweren dat dit voorbeelden
zijn van houderijsystemen die aangepast zijn aan het dier. De leden van de
PvdA-fractie verzoeken de minister zijn voornemen om het honden- en kattenbesluit
in trekken, terug te nemen.De heer Oplaat (VVD):Ik ben benieuwd hoe de heer Waalkens zijn opmerking ziet in het licht
van zijn eerder gemaakte opmerking dat de sector moeilijk kan concurreren
vanwege het level playing field. Hij verstoort dat level playing field juist
met de opmerkingen die hij net maakte.De heer Waalkens (PvdA):Nederland legt het in het level playing field op het punt van de kostprijs
altijd af op andere landen. De PvdA zoekt kansen om te excelleren op de terreinen
die ik heb genoemd: dierenwelzijn, milieu, voedselkwaliteit en aansluiting
op de verstedelijkte omgeving van Nederland.De heer Oplaat (VVD):Ik wijs op het voorbeeld dat u gaf: de verrijkte kooi. U pleit voor een
verbod op het gebruik daarvan in dit land. Het level playing field wordt daarmee
tenietgedaan en de sector verdwijnt. In dat geval is er niets meer te concurreren
omdat de achterstand te groot wordt.De heer Waalkens (PvdA):De sector is verder dan u in gedachten heeft. De sector investeert volop
in scharrelsystemen en volièresystemen, niet in verrijkte kooien. Dat
is een gepasseerd station en een stap terug in de tijd. Wij hebben daarvoor
geen enkel begrip en wij willen daar niet aan meewerken.De heer Van den Brink (LPF):De heer Waalkens zegt dat daarmee een stap teruggezet wordt naar de vorige
eeuw. Ik weet niet hoe goed hij de geschiedschrijving kent, maar juist in
de vorige eeuw zaten de kippetjes in hokjes van 50 bij 60 cm. De verrijkte
kooien zijn even groot, maar worden bij elkaar geplaatst in een grote stal.
Het is dus helemaal niet waar dat een stap wordt teruggezet naar de vorige
eeuw. En het klimaat is nu veel beter voor de dieren want zij krijgen geen
bevroren kam meer.De heer Waalkens (PvdA):Dat ben ik niet met u eens. Er wordt uitgegaan van het houden van dieren
in kooien op draad. Het maakt niet veel uit of er zestig of zes dieren in
een kooi worden gehouden; dat scheelt een klein aantal centimeters. De systematiek
van de kooihuisvesting is verwerpelijk en daarvan willen wij afscheid nemen.
Het kan gewoon niet dat wij hiermee doorgaan. De sector investeert niet eens
meer in deze systemen. Wat willen wij nou!De heer Van den Brink (LPF):Denkt de heer Waalkens dat een kip in de vorm van systematiek kan denken?
Of denkt hij dat een kip zich voor mij waarneembaar wel of niet lekker voelt?
Waar gaat het om?De heer Waalkens (PvdA):Het drama is dat een kip zich daarover niet kan uitlaten, anders dan gezond
te zijn terwijl hij gedwongen leeft in een kooi die, zeker door de PvdA-fractie,
niet geaccepteerd wordt. Wij willen afscheid nemen van kooihuisvesting. Kippen
hebben geen inspraak in hun huisvesting en als zij dat wel zouden hebben,
dan willen zij scharrelen en in alle rust een ei kunnen leggen. Daarbij willen
zij niet betrapt worden door andere dieren die zitten te wachten tot zij ook
een ei kunnen leggen. Waar wij mee bezig zijn, is te gek voor woorden!Mevrouw Van Velzen (SP):Al deze opmerkingen kan ik moeilijk plaatsen in de context van een agroproductiepark.
Hoe moeten al die dieren daar dan scharrelen? Dat echter terzijde. U sprak
over het level playing field en dat wil ik in verband brengen met de nertsenfokkerij.
Deelt u mijn mening dat Nederland met betrekking tot het level playing field
juist de koplopers zou moeten volgen? Ik wijs in dat verband naar Engeland
waar om ethische redenen een verbod is ingesteld op de nertsenfokkerij, en
naar Italië waar ervoor is gekozen om de dieren zwemwater te geven zodat
zij nog iets van hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen.De heer Waalkens (PvdA):Een beetje morrelen aan de systematiek van het houden van nertsen lost
het probleem niet op van de intrinsieke waarde die hierbij geweld wordt aangedaan.
Of zij een bakje water of iets meer ruimte in hun kooi krijgen, maakt niet
uit want het zijn solitair levende dieren en die moet je niet op deze
manier willen houden. Wij willen ons sterk maken om een punt achter de nertsenfokkerij
te zetten. Wij willen dat Nederland trots kan zijn dat wij deze vormen van
huisvesting niet op ons territoir hebben. Er is niets mis met het uitsteken
van je nek.Mevrouw Van Velzen (SP):Dus kort samengevat zegt u: er moet geen level playing field komen als
het om dit soort niet-ethische vormen van intensieve veehouderij gaat?De heer Waalkens (PvdA):Ik heb mijn opmerking over het level playing field gemaakt in de volgende
context: de sector realiseert zich absoluut onvoldoende dat onze uitgangspositie
op dit terrein zodanig is dat wij in de concurrentieslag niet overeind zullen
blijven. Het is óf vertrekken óf je aanpassen.De heer Koopmans (CDA):Ik heb een algemene vraag aan de heer Waalkens over dierhuisvestingssystemen.
Zijn diergezondheid, het verbeteren van de voedselveiligheid en het verbeteren
van de milieukwaliteit voor hem ook criteria die een rol kunnen spelen bij
de beoordeling van houderijsystemen in de wetenschap dat die criteria nogal
eens tegenstrijdig kunnen werken?De heer Waalkens (PvdA):Hoe kun je nu aan iemand vragen om te kiezen tussen dierwelzijn en voedselveiligheid?
Het gaat niet om een keuze, want beide zijn belangrijk. Laat daarover geen
twijfel bestaan! Het is niet zo dat wij voor of tegen voedselveiligheid zijn,
maar deze waarde moet integraal worden meegenomen in het ontwerp van houderijsystemen.
Als de minister zegt dat houderijsystemen zodanig moeten worden ingericht
dat dieren zich niet hoeven aan te passen, maar dat productiesystemen zodanig
zijn ingericht dat dieren hun soorteigen gedrag kunnen vertonen, dan zijn
wij waar wij wezen moeten.De heer Koopmans (CDA):U weigert duidelijk om te kiezen tussen die criteria.De heer Waalkens (PvdA):Kiest u dan wel?De heer Koopmans (CDA):Jazeker. Een boer moet uitdrukkelijk kiezen voor een houderijsysteem.
Wij vinden dat de drie door mij genoemde criteria evenals haalbaarheid en
betaalbaarheid een rol moeten spelen.De heer Waalkens (PvdA):De sector is al stappen verder en investeert voluit in systemen die zowel
voldoen aan de criteria van dierwelzijn als aan het criteria van voedselveiligheid.
Waarom brengt u dit dilemma in dit debat? Dat is toch een gepasseerd station!De heer Van den Brand (GroenLinks):De heer Waalkens refereert aan de toekomstige concurrentiepositie op de
Europese markt. Vooral Duitsland en Engeland vormen de traditionele markten
van Nederland. Wat zijn de komende tien jaar de trends op deze markten met
betrekking tot de toegevoegde waarde die je voor de Nederlandse agrariërs
wil realiseren? Ik ben het met de heer Waalkens eens dat het hem vooral zit
in vooroplopen in dierwelzijn. Zullen de Duitse en Engelse consument en burger
echter gecharmeerd zijn van de marketing en het imago van sterk ontwikkelende
agroproductieparken? Hoe gaat de strategie van meer toegevoegde waarde zich
verhouden met de agroproductieparken?De heer Waalkens (PvdA):Gelet op de verstedelijking van Nederland – ook in Oost-Nederland
zijn er gebieden die zich in die richting ontwikkelen – zou nu de keuze
moeten worden gemaakt om de intensieve veehouderij te bundelen en te concentreren.
Wij gaan de discussie over de consequenties daarvan niet uit de weg. Daarbij
moet wel de voorwaarde worden gesteld dat wij excelleren in dierenwelzijn.De heer Van den Brand (GroenLinks):Gelijk krijgen en gelijk hebben zijn twee verschillende dingen. Je moet
bij de markt beginnen en rekening houden met de trends onder consumenten in
Duitsland en Engeland. Die sluiten niet aan bij deze aanpak.De heer Waalkens (PvdA):De consument wil graag het ene moment een biologische kip kopen en kijkt
het andere moment verlekkerd naar het goedkoopste wat er is. De markt ontwikkelt
zich in een richting waarbij consumenten zich soms afvragen waar zij mee bezig
zijn en soms ook niet. De vraag vanuit de markt zal leiden naar Waalkenshet
bedienen vanuit deze vormen van productie. Dat varkens in de Achterhoek met
tienduizenden tegelijk bij elkaar zitten zal in de beleving van de consument
toch niet anders zijn dan dat zij met vijftigduizend tegelijk in dezelfde
soort hokken zitten? Dat maakt toch niet uit?De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik zeg nogmaals dat gelijk hebben en gelijk krijgen twee heel verschillende
dingen zijn. U weet ook dat bij de consument emotie een belangrijke rol speelt.
Het zou slim zijn, alvorens opnieuw een aanbodgerichte filosofie op tafel
te leggen, eerst nog eens goed na te denken over de vraagontwikkeling.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. De minister is voornemens het Honden- en kattenbesluit in
te trekken. Het kan toch niet zo zijn dat vechthonden straks weer volop worden
gefokt en dat er geen toezicht en controle meer is op malafide hondenfokkers
en kattenmeppers. Het is een verkeerd signaal. De uitvoering valt wel te differentiëren
door verantwoordelijkheden bij betrokkenen neer te leggen, maar de minister
kan zijn regisserende, toezichthoudende en controlerende taak toch niet overlaten
aan de straat? Wij zien de vechthonden al zonder muilkorf op de burgers afkomen.
Ik ben daar bang voor, en met mij heel veel mensen. Laten wij daarover helder
zijn: vechthonden horen niet thuis in deze samenleving. Wij leven niet meer
in de tijd van hondengevechten en van ongecontroleerd fokken van honden.Er is niets op tegen dat Nederland vooruitloopt. Mijn fractie wil op zoek
naar de kansen voor land- en tuinbouw. Wij willen ons daarvoor sterk maken
en dit vereist het maken van keuzes. Wij roepen de minister ertoe op om zijn
eigen verantwoordelijkheid te nemen voor de collectieve waarden en goederen
die ik heb benoemd. Het is veel te gemakkelijk om te wijzen naar de consument
of de retailer. Een moreel appèl is prima, maar absoluut onvoldoende.De heer Koopmans (CDA):U vindt het morele appèl onvoldoende, maar wat zou er dan volgens
u moeten gebeuren?De heer Waalkens (PvdA):De minister moet zijn kaderstellende en regisserende rol op zich nemen
voor de onderdelen milieu, dierwelzijn, voedselveiligheid en het instrumentarium
van de ruimtelijke ordening dat hem en het kabinet ten dienste staat. Als
je de consument aanspreekt, is dat een moreel appèl, maar dat is onvoldoende.
Als wij met elkaar vinden dat fietspaden moeten worden verlicht, is er toch
geen burger die het in zijn hoofd haalt om een lantaarnpaal te kopen? Het
is een collectief belang om lantaarnpalen langs fietspaden te plaatsen. Zo
beschouwen wij ook de inzet van het kabinet met betrekking tot dierwelzijn.
U gelooft toch niet dat de consument die zich druk maakt over dierwelzijn,
dat alleen via de boodschappentas laat weten?De heer Koopmans (CDA):De net gemaakte vergelijking met het fietspad ontgaat mij helemaal. Als
ik probeer uw eerste inbreng samen te vatten, dan zegt u dat u meer regeltjes
wilt en meer detailregelgeving. Zelf noemde u het kaderstellend, maar uit
de voorbeelden die u gaf, kan ik alleen maar concluderen dat u meent dat de
minister meer regeltjes moet maken.De heer Waalkens (PvdA):Een groot aantal van de zaken waarover wij het hebben, komt niet terug
uit de markt. Laten wij wel wezen: als wij geen regels stellen en het bedrijfsleven
geen kaderstellende regels opleggen met betrekking tot het milieu, dan komt
er niets van terecht.De heer Van der Ham (D66):Ik deel de zorg van de heer Waalkens over het doorbreken van de vicieuze
cirkel van goedkoop, goedkoper, goedkoopst. Waar ga je die cirkel doorbreken?
Dat is heel moeilijk. Allereerst ligt de verantwoordelijkheid natuurlijk bij
de consument, maar dat is erg lastig. De heer Waalkens zei dat je de verantwoordelijkheid
niet bij anderen kunt leggen, ook niet bij de retail. Daar ligt naar mijn
mening wel een heel groot belang. De retail kan immers langs allerlei wetten
schuren. De minister kan dat niet, in verband met Europese en WTO-regelgeving.
In hoeverre gooit de heer Waalkens de consument op dezelfde hoop als de retail?
De consument kan niet zomaar alle keuzes maken door het woud aan keurmerken,
maar de retail heeft daar een heel belangrijke functie in. Waarom gooit de
heer Waalkens dat op een hoop?De heer Waalkens (PvdA):Volgens mij kan en moet de retail daar een functie in hebben. De consument
heeft ook recht op eerlijke en transparante informatie. Ik wil daarmee gelijk
mijn waardering uitspreken voor het feit dat het Presidium deze week onder
milieukeur geproduceerde producten in de keuken van de Kamer laat verwerken
tot fantastische maaltijden. Het is echt een compliment waard dat wij dus
waarde hechten aan duurzaam geproduceerde producten. Of deze biologisch zijn
of het milieukeurmerk dragen, maakt niet uit; daar zit weinig licht tussen.
Naast het Kamerrestaurant zouden ook de kantines van de ministeries veel meer
hun verantwoordelijkheid moeten nemen, maar dat laat onverlet dat de minister
de instrumenten in handen heeft om te regisseren en de kaders te stellen.De heer Van den Brand (GroenLinks):De heer Waalkens wijst terecht op het belang van de catering van de overheid.
Er liggen plannen voor een project waarin de stichting Natuur en milieu en
de twaalf Milieufederaties de overheden op provinciaal niveau willen stimuleren
tot de introductie van verantwoorde catering. Is de heer Waalkens het met
de fractie van GroenLinks eens dat deze plannen in feite ongedaan gemaakt
moeten worden? Als de overheid namelijk als maatschappelijk verantwoorde ondernemer
aan een eigen inkoopbeleid zou doen op de verschillende niveaus, dan zou de
biologische landbouw heel snel een vraagvergroting zien naar drie keer de
huidige omvang.De heer Waalkens (PvdA):Ik ben het met collega Van den Brand eens, maar vind wel dat je daar vanuit
de overheid een kaderstellend programma naast moet zetten. Het kan niet alleen
uit de markt komen. De overheid moet iedere keer weer stimulerend optreden,
net zoals zij ook deed met de emancipatorische beweging aan het begin van
de negentiende eeuw. Het belang van participatie en van dit soort systeeminnovaties
moet iedere keer weer worden benadrukt, ook in de land- en tuinbouw.De heer Van den Brink (LPF):Kent de heer Waalkens een niet-biologische kip?De heer Waalkens (PvdA):Jazeker. Maar ik vraag mij af of de heer Van den Brink het EKO-keurmerk
kent.De heer Van den Brink (LPF):Prima, want dat is ook biologisch. Kent u een niet-biologische kip? Geeft
u dan aan waar deze loopt!De heer Waalkens (PvdA):Ik heb gezegd dat ik die natuurlijk ken. Kom op.Voorzitter. Ik wil het nog even hebben over de biologische landbouw. De
minister heeft gezegd dat hij in zijn beleidsagenda een taakstellend percentage
genoemd heeft van 10%. Wij zijn blij met het kleine beetje extra geld dat
uit deze intensivering vloeit naar de biologische landbouw. Om die 10% binnen
bereik te laten komen, is echter een krachtiger impuls nodig. Het huidige
bedrag dat via de omschakelingsregeling beschikbaar komt, is daarvoor onvoldoende.
De inspanningen van de taskforce en die van Wageningen met betrekking tot
het verder vermeerderen van kennis over biologische landbouwproductiemethoden
moeten ondersteund blijven worden om de doelstelling binnen bereik te krijgen.
Het Milieu- en natuurplanbureau komt niet uit op die 10%. Kan de minister
aangeven wat het plan van aanpak is? Hij zegt dat de omschakelingsregeling
drastisch moet worden omgezet. Wij horen graag van hem hoe hij dat wil bereiken.Ik vraag ook aandacht voor de internationale setting waarbinnen de land-
en tuinbouw opereert. Ik wil een sprong maken naar de discussie die in Cancun
is gevoerd tussen de partijen. Wij hebben niet staan juichen bij het mislukken
van de besprekingen in Cancun over een gestuurde vorm van liberalisering.
De PvdA-fractie vindt het van het grootste belang dat Nederland blijft aandringen
op het slagen van deze ontwikkelingsronde in de WTO. Samen met Europa en met
de FAO als partner dient de landbouw uit de hoek van de verdachtmakingen en
de protectie te worden gehaald. Europa moet het gemeenschappelijke landbouwbeleid
verder hervormen door het afschaffen van de exportrestituties, door het verder
openstellen van de markten voor ontwikkelingslanden en door een begin te maken
met de hervorming van het zuivel- en suikerdossier. Bovenal moet duidelijk
zijn dat de non-trade concerns niet mogen worden beschouwd en worden ingezet
als agenda van protectionisme. De PvdA-fractie vraagt dus ruimte voor de landbouw, een fatsoenlijk dierwelzijnsbeleid
en een serieuze aanpak en ondersteuning van de biologische landbouw.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Kruijsen, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Voorzitter. De vlinder is ontpopt, vlieg maar op je kleurige vleugels
de zon hoopvol tegemoet. Zo werd ik bijna 35 jaar geleden aangekondigd in
deze wereld en nu mag ik, tijdens mijn maidenspeech, de begroting voor Natuur
voor 2004 bespreken. Ik kan daarbij de minister aanspreken op zijn verantwoordelijkheid
voor de bescherming van onder andere het heideblauwtje en het veenbesblauwtje,
die beide voorkomen op de rode lijst. De roep om bescherming van de natuur
is al van voor mijn tijd, maar is nog steeds even actueel. Rachel Carson wees
in 1962 in haar boek "Silent Spring" al op de langetermijneffecten van het
gebruik van pesticiden. Nog steeds moeten wij extra aandacht vragen voor dit
onderwerp. Niet voor niets heeft mijn collega Waalkens net nog gepleit voor
een krachtige impuls voor de biologische landbouw. De tijd dat het mondiale
ecosysteem de effecten van het menselijk handelen nog kon opvangen, hebben
wij al lang achter ons gelaten.De natuur in Nederland bestaat omdat wij er bewust voor kiezen. Precies
dertig jaar geleden nam deze Kamer de Natuurbeschermingswet aan. Het belang
van natuurbescherming is sinds 1973 niet minder geworden. De natuur in Nederland
is van vitaal belang voor onze samenleving. Zonder longen kan er geen gezond
leven zijn en zonder natuur geen gezonde samenleving. Natuur is een collectief
goed en vereist collectieve verantwoordelijkheid. Natuur is het tegenwicht
voor de hectiek van ons hedendaagse leven. Stilte, rust, meanderen langs kleine
bospaadjes tot de knieën bespat met modder, zo ontstond afgelopen zondag
deze inbreng. Op deze wijze komen mensen tot rust na een week hard werken,
om bij te komen, om bij zichzelf te komen en om te beseffen waar het in het
leven om draait. De natuur ligt in Nederland altijd om de hoek. Des te schrijnender is
het om te moeten constateren dat Nederlanders er steeds meer van vervreemden.
Ruim de helft van de kinderen komt minder dan eens per jaar buiten in de natuur.
De volgende generatie weet dus nauwelijks meer wat natuur is, laat staan dat
zij het belang ervan kan inschatten of zelfs later over het beheer ervan kan
beslissen. De PvdA-fractie wil de natuur steeds dichter bij de mensen brengen.
Dat begint al op school, met educatie. Het kan ook middels voorlichting, het
vergroten van draagvlak, de realisatie van een kwalitatief hoogwaardige ecologische
hoofdstructuur en meer aandacht voor groen in en om de stad.De vraag is vervolgens aan de minister of hij het belang van draagvlak
en educatie onderschrijft. Is hij dus bereid om de draagvlakregeling van natuurprogramma's,
zoals leren voor duurzaamheid, blijvend intensief te ondersteunen?Buiten buldert de herfst in al haar kleurenpracht. Hier, binnen, bespreken
wij de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Ik richt mij op
de deugd in het midden: natuur. Mijn collega Waalkens heeft het al gezegd:
de Partij van de Arbeid heeft grote waardering voor de minister dat hij extra
geld heeft binnen gehaald voor natuur en reconstructie. Dit betekent dat wij
een stevige doorstart met de realisatie van de EHS kunnen maken. De vraag
is natuurlijk wel of er in 2018 ook daadwerkelijk een kwalitatief hoogwaardige
EHS gerealiseerd hebben.Voorzitter. Staat u mij toe om deze vraag toe te lichten. De PvdA vraagt
zich al jaren af waar die EHS nu precies komt te liggen. De minister heeft
verleden week al aangegeven dat de natuurdoelenkaart nog dit jaar aan de Kamer
gepresenteerd wordt. Dit jaar volgt ook het hoofdlijnendebat over de nieuwe
nota Ruimte. De Partij van de Arbeid is van mening dat de EHS hierin verankerd
moet worden. De vraag aan de minister is dan ook of hij samen met de minister
van VROM zorg draagt voor een verankering van de EHS en de natuurdoelenkaart
in de nota Ruimte. Ook wil de Partij van de Arbeid graag weten hoe de minister
gemeenten en provincies in dat proces betrekt.De minister stelt voor om meer eigen verantwoordelijkheid bij particulieren
en agrariërs te leggen. Hiertoe heeft hij een verdeling gemaakt in de
besteding van de ruim 400 mln voor de realisatie van de EHS; 60% voor verwerving
en inrichting en 40% voor particulier en agrarisch natuurbeheer. De Partij
van de Arbeid zet hierbij wel een drietal vraagtekens. 60% voor verwerving
en inrichting is net voldoende om aan alle aankoopverplichtingen te voldoen.
Pas in de tweede helft van de kabinetsperiode komen de grote sommen geld beschikbaar.
Voor aankopen in de komende twee jaren zal provinciale voorfinanciering een
oplossing kunnen bieden. De minister heeft toegezegd dat hij rentelasten voor
deze voorfinanciering voor zijn rekening neemt. De vraag is vervolgens welke
afspraken de minister inmiddels met de provincies gemaakt heeft. Hoe gaat
hij daar in de toekomst mee om?Vervolgens iets over het aandeel beheer, en wel beheer door derden. In
dat verband noem ik twee punten. Het eerste is de vraag of 40% wel wenselijk
is. Particulieren en agrariërs sluiten soms minder ambitieuze pakketten
af, die leiden tot een lagere gerealiseerde kwaliteit dan gewenst en mogelijk
is. Om de gewenste natuurkwaliteitsdoelstellingen te realiseren, is er extra
aandacht voor kwaliteitsbewaking nodig. Een belangrijke vraag voor de Partij
van de Arbeid is dan natuurlijk op welke wijze de minister de kwaliteit van
het beheer door derden gaat waarborgen. Zorgt hij er dan ook voor dat de bescherming
door agrarisch natuurbeheer voldoende gewaarborgd is? Waarom wacht de minister
in het geval van innovatieve projecten, zoals het landgoed Twickel, op bijdragen
van derden die reeds zijn toegezegd?Ik kom te spreken over het tweede punt. Ik heb het nog steeds over de
40%. De vraag is namelijk of dat ook haalbaar is. Er is slechts matige belangstelling.
Met name particulier natuurbeheer blijft ver achter bij de doelstelling. De
kans is dan ook groot dat er elk jaar geld over blijft bij het onderdeel beheer.
De vraag is vervolgens aan de minister hoe hij ervoor gaat zorgen dat dit
geld wél in het desbetreffende jaar naar de realisatie van de EHS gaat,
bijvoorbeeld door het doorsluizen van geld voor beheer naar verwerving en
inrichting. Wordt dan de aankoop van bestaande natuur weer mogelijk? De Partij van de Arbeid wil nog eens graag het belang benadrukken van
robuuste verbindingen. De Partij van de Arbeid steunt de minister dan ook
van harte, wanneer hij pleit voor deze robuuste verbindingen. Drie van deze
verbindingen verdienen in ieder geval nog eens de speciale aandacht van de
minister. Ik noem het Beekbergse bos bij Apeldoorn, het Renkums Beekdal en
het Hof te Dieren.Dit brengt mij bij het grote belang dat de Partij van de Arbeid hecht
aan een integrale, interdepartementale aanpak om te komen tot duurzame oplossingen.
Dieren heeft te maken met een groot knelpunt, nu de noordtak van de Betuwelijn
wegvalt. Ik noem meer mobiliteit, aantasting van externe veiligheid en twee
groeiende verkeersaders dwars door het hart en dwars door een nabijgelegen
natuurgebied. Er is een prachtig integraal plan waarvan de gemeente en de
provincie 50% van de kosten voor hun rekening willen nemen. Dat komt neer
op 70 mln euro. Deze Kamer heeft zich al meermalen uitgesproken voor deze
integrale aanpak. Zij heeft daar ook 70 mln voor vrij gemaakt voor de komende
vijf jaar. Dit jaar staat er dan ook een vijfde deel van dat bedrag van 70
mln op de begroting van VROM. Het kabinet heeft nu echter gekozen voor een
minder ambitieus plan, een alternatief dat geen integrale oplossing biedt
voor alle knelpunten in dat gebied. De fractie van de PvdA verzoekt de minister
dan ook, zich in het kabinet hard te maken voor een integrale aanpak met een
robuuste verbinding tussen de Veluwe en de IJssel.Tot slot. Ik richt mijn Kamerwerk op het leveren van een bijdrage aan
de zorg voor onze habitat, zowel voor volkshuisvesting van hoge kwaliteit –
habitat in termen van wonen, habitat voor mensen – als voor natuurbeheer
van grote kwaliteit: habitat in termen van onze natuurlijke woonomgeving.
Ik hoop dat ik met mijn bijdrage in deze Kamer een verschil kan maken voor
een betere habitat voor iedereen, waar het heideblauwtje en het veenbesblauwtje
vrolijk kunnen rondfladderen.De voorzitter:De vlinder is nu ook in de Tweede Kamer ontpopt. Ik feliciteer u met uw
mooie maidenspeech.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Koopmans (CDA):Mijnheer de voorzitter. Nederland – en ik heb zojuist gehoord de
PvdA-fractie ook – is zich onvoldoende bewust van de crisis op het platteland.
De spanning in West-Europa tussen de wensen en de eisen van de burger ten
aanzien van voedsel en de bereidheid van de consument om ervoor te betalen
is heftig. Tussen dierenactivisme en boerenarmoede aan de keukentafel zit
een hele wereld. Het platteland, de veehouderij, de akkerbouw, de tuinbouw
en alle mensen die erin werken, dreigen vermalen te worden door de onmacht,
de onwil, de onkunde en misschien ook wel de onmogelijkheid om vraag en aanbod
en de wensen en eisen duurzaam aan elkaar te koppelen. Duurzaamheid op het
platteland is in de ogen van de CDA-fractie een heel ingewikkelde mix van
sociaal en milieuverantwoord handelen en van haalbaarheid en betaalbaarheid.Velen hebben als antwoord op deze problemen het begrip "transitie" naar
voren gebracht. Het woord "transitie" heeft iets afstandelijks, iets beschouwelijks
in zich. Is omvorming een goede vertaling? Verandering? Verandering waar naartoe?
Naar een nog milieuvriendelijker productiewijze die duurder is dan bij de
buren? Naar een meer biologische productie, die soms bij gebrek aan vraag
de schappen uitrot? Is transitie een verplichte weg, afgebakend door rijksregelgeving
en strengere normen? Of zou het een handboek kunnen zijn om maximaal te kunnen
inspelen op het nieuwe gemeenschappelijke Europese landbouwbeleid? Met welke
houdbaarheidsdatum is dat dan? Transitie van kwantiteit naar kwaliteit of
als doelstelling voor cross compliance? En om het nog ingewikkelder te maken:
welk kompas geeft de richting van de transitie nog aan, nu de WTO-onderhandelingen
mislukt zijn? Of kun je zeggen dat transitie de beweging is van gezinsbedrijven
naar agroproductieparken?Op de agrarische bedrijven moeten de rekeningen worden betaald; die van
vandaag, die van morgen en helaas in veel gevallen ook nog die van gisteren.
Deze kille werkelijkheid veroorzaakte in de afgelopen jaren
een enorme sanering op het platteland. Sanering is in de ogen van de CDA-fractie
zeker geen juiste vertaling van transitie! De leefbaarheid op het platteland
is in het geding. Het wordt niet leeg op het platteland. De boerenhuizen blijven
in trek. Het wordt er echter wel stil. Pijnlijk stil, voorzitter.De heer Van den Brand (GroenLinks):De heer Koopmans formuleert wat transitie en duurzaamheid niet moet zijn
of niet kan zijn. Wat is dan zijn perspectief voor omvorming, wetende dat
de boerenachterban van de heer Koopmans ook geen brood koopt door alleen maar
een meevoelen door ons met de armoede op het platteland?De heer Koopmans (CDA):Ik kom er nog uitgebreid over te spreken, maar laat ik het in één
term noemen: deregulering en terugtrekken door de overheid.Voorzitter. De CDA-fractie gelooft in de agrarische sector. Zij weet ook
dat deze sector met de kennisintensieve toeleverende industrie en dienstverlening,
de toonaangevende verwerkende foodindustrie én de hele sierteeltketen
van onmiskenbaar en onmisbaar nationaal belang is. De regering stelde in de
troonrede daarom terecht: "De regering spant zich in om ook de belangrijke
agrarische sector een duurzaam en innovatief karakter te geven".Het CDA vertaalt transitie, of verandering, als een manier om ondernemers
weer perspectief te geven. Transitie is in onze ogen een lijn waarlangs ondernemers
weer de kans krijgen en grijpen om zich aan te passen aan de wispelturige
eisen van de consument. En dat vereist ondernemerschap. Duurzame vergroting
of aanpassing van het bedrijf, vergroening, verbreding of natuurbeheer zijn
wegen die open liggen voor ondernemers. Het zijn keuzes die gemaakt kunnen
worden. Mijn vraag is of de minister deze CDA-vertaling deelt.De tweede lijn is dat transitie een overheid vereist die zelf omvormt,
een overheid die een terugtrekkende beweging maakt. De beklemmende, verstikkende
regelgeving heeft het ondernemerschap uit vele boerderijen en tuinbouwbedrijven
"geslagen". Al meer dan vijftien jaar roept de overheid dat zij minder regels
wil. In de nota Ruimte moet de mogelijkheid tot aanpassing van bedrijven ruim
baan krijgen. Vergroting, verbreding en aanpassing moeten slechts lokaal getoetst
worden zonder Haagse regeldrift. Maar ook sanering, rood voor groen en rood
voor rood vergen een afstandelijke of soms zelfs een stimulerende rijksoverheid.Wij willen in deze kabinetsperiode de voortwoekerende schimmel van de
regeldrift echt bestrijden. Wij zijn wat dat betreft blij met het betreffende
kopje in het regeerakkoord. Kan de minister aangeven, misschien wat minder
vaag dan in de begroting, welke middelen, welke dosering en welke bestrijdingswijze
hij wil inzetten tegen deze vergiftigende schimmel? Ruimte geven aan het ondernemerschap
om zich duurzaam te schikken naar de wisselende wens van de consument vraagt
om een overheid, een rijksoverheid, die haar plek kent. De CDA-fractie ziet
daarom niets in de voorgestelde nationale leefomgevingsplannen – een
nieuwe term die wij in de begroting tegenkwamen – noch in nationale
prioriteiten voor de reconstructie, noch in detailbemoeienis met allerlei
lokale plannen door regiodirecties van LNV. Transitie is voor het Rijk: terugtrekken!De heer Waalkens (PvdA):U verzet zich tegen een overheid die kaderstellend is met betrekking tot
de reconstructie? In de Kaderwet Reconstructie zijn echter heel nadrukkelijk
lokale en regionale opdrachten in te vullen, met een toetsing aan de rijkskaders.
U verzet zich tegen de inrichting van de Reconstructiewet?De heer Koopmans (CDA):Nee, want de Reconstructiewet geeft reconstructiecommissies en provincies
een eigenstandige verantwoordelijkheid om reconstructieplannen te maken.De heer Waalkens (PvdA):Binnen de door het Rijk gestelde kaders! Door het Rijk is daar uiteindelijk –
ik reken nog even in guldens – 1,2 mld voor gereserveerd, over de hele
looptijd van de reconstructie. Bent u nu bezig om een terugtrekkende beweging
te maken?De heer Koopmans (CDA):Nee, maar wel om mij te verzetten tegen de lijn die u zonet neerzette,
namelijk om hier te bepalen en te besluiten dat en hoe er in het hele land
agroproductieparken moeten worden ingericht.De heer Waalkens (PvdA):U ontkent toch niet dat in de Reconstructiewet landbouwontwikkelingsgebieden,
verwevingsgebieden en extensiveringsgebieden zijn opgenomen en wel als opdracht
om dit in de regio te benoemen?De heer Koopmans (CDA):Ja, maar dat ontslaat ons niet van de verplichting om afstand te houden
bij de verdere invulling van die reconstructieplannen.De heer Van den Brink (LPF):Kunt u mij in één zin uitleggen wat de CDA-fractie verstaat
onder duurzaam produceren?De heer Koopmans (CDA):Duurzaam produceren is rekening houden met sociale en economische factoren
en met milieufactoren, haalbaar en betaalbaar. Ik heb het zo-even al in één
zin gezegd.De heer Van den Brand (GroenLinks):Het is mij duidelijk; de heer Koopmans is er klip en klaar over. Hij kiest
voor een neoconservatieve lijn: get the government out!De heer Koopmans (CDA):Kunt u dat even vertalen?De voorzitter:Nee, vertaalt u het maar niet en stelt u een korte vraag.De heer Van den Brand (GroenLinks):Mijn vraag is of de heer Koopmans, onder het mom van een vereenvoudiging
van regelgeving, in feite bezig is, zowel wat betreft het afgelopen jaar als
ook wat betreft de volgende jaren, met een verlaging van de normen voor dierenwelzijn
en milieu.De heer Koopmans (CDA):Wijziging van regelgeving kan op een moment inhouden versimpeling, vereenvoudiging
of een terugtrekkende beweging; het kan op een moment inhouden dat je je wat
beter houdt aan Europese regels en soms kan het inhouden dat regels versoepeld
worden. Daarin is geen algemene trend neer te zetten.De heer Van den Brand (GroenLinks):In feite heeft u daarmee als CDA-fractie toch een remmende werking op
het gewenste ecologi sche moderniseringsproces in land- en tuinbouw?De heer Koopmans (CDA):Heeft u wel eens aan die keukentafels gezeten, mijnheer Van den Brand?
U gebruikt heel mooie woorden maar de rekeningen moeten wel betaald worden!De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik kom even vaak aan die keukentafels als u, dus laten wij daarover niet
strijden.De heer Koopmans (CDA):Laten wij dan uitgaan van de cijfers van het LEI van de afgelopen jaren.De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik heb al gezegd dat het ook uw verantwoordelijkheid is om een land- en
tuinbouw neer te zetten dat over tien jaar ook nog meekan. Ik hoor u niet
spreken over het op de korte termijn inleveren met het oog op het duurzaam
investeren in de langere termijn.De heer Koopmans (CDA):Wat ik voorstel, is een antwoord op tien jaar verstikkende regelgeving.
Het is juist een langetermijnvisie.De heer Waalkens (PvdA):Het CDA pleit dus voor een terugtrekkende overheid en minder regelgeving?
Erkent het CDA dat dit een vergroving van het beleid betekent en dat het een
groot verschil uitmaakt of iemand aan de ene kant van de sloot staat of aan
de andere kant? Onderkent u dat vergroving van beleid een onrechtvaardigheidsgevoel
met zich kan dragen, mijnheer Koopmans?De heer Koopmans:Ja, dat is inderdaad mogelijk.Transitie betekent dus terugtrekken voor het Rijk. Het ammoniakbeleid,
het stankbeleid, de Natuurbeschermingswet en de vogel- en habitatrichtlijn
zijn en blijven, ook met de voorstellen die het kabinet onlangs bij de herijking
heeft gedaan, een op de werkvloer moeilijk ontwarbare kluwen wol, waarvan
de Raad van State noodgedwongen weer een geitenwollen sok zal breien. Wij
vragen om échte daden in lijn met het Hoofdlijnenakkoord. Wij vragen
niet direct om versoepeling maar om snelle vereenvoudiging. Volgens het RIVM
haalt de agrarische sector op het punt van de verzuring de generieke Europese
doelstellingen. Het kan dus!Het andere slot voor het platteland is de Wet veehouderij en stank. De
herijking ligt voor en in plaats van naar één systeem te gaan,
gaan wij volgens de brief van staatssecretaris Van Geel en minister Dekker
naar drie stanksystemen. Is de minister het met ons eens dat afschaffing van
of het komen tot één stankwet een veel betere oplossing is?De heer Oplaat (VVD):Als de minister "nee" zegt tegen afschaffing van de stankwet, komt u dan
met een motie of amendement, mijnheer Koopmans? Als dat zo is, zeg ik u nu
vast mijn handtekening toe!De heer Koopmans (CDA):Onze lijn is één of geen stankwet. Eén stankwet voor
heel Nederland zonder die cumulatie. De fout die mevrouw Vos per amendement
in de wet gebracht heeft, moet gerepareerd worden.De heer Oplaat (VVD):Als de minister zegt dat hij dat niet doet, hoe hard is dan uw opmerking?De heer Koopmans (CDA):Hard.De heer Oplaat (VVD):Dan krijgt u mijn handtekening.De heer Van den Brink (LPF):Mijnheer Koopmans, u heeft geen antwoord gegeven op de vraag of u dan
met een motie komt.De heer Koopmans (CDA):Als nog een paar mensen die vraag stellen, is er al een meerderheid, dus
het gaat prima.De heer Van den Brink (LPF):U heeft nog niet geantwoord.De heer Koopmans (CDA):Daar komen wij dan mee.De vertaling van de voorstellen van de mid-term review van de EU naar
Nederlands beleid moet gericht zijn op het vergroten van perspectief, het
bevorderen van innovatie en op verduurzaming en mag geen nieuwe administratieve
lastenverzwaring met zich brengen. Dat is voor ons een heel belangrijke voorwaarde.
Kan de minister zich daarin vinden? Nu wordt de mogelijkheid geboden om maximaal
10 % van de subsidies die nu zijn neergezet bij de ontkoppeling van productsteun
naar inkomenssteun en 30% in de vorm van de nationale zuivelenveloppe af te
romen van de inkomenspremies. Is de minister het met ons eens dat dit geld
rechtstreeks naar de boeren moet gaan – boerengeld bij de boeren laten –
en dat dit niet moet worden afgeroomd?De heer Van den Brand (GroenLinks):Mijnheer Koopmans, komt u nog wel eens in Brussel? Ik heb u over de nitraatkwestie
vanuit Den Haag stevig horen fulmineren in de richting van Brussel. U bent
nu weer bezig om vanuit Den Haag te bedenken wat Brussel zou moeten doen.
Is het voor de Nederlandse landbouw en voor de gezinnen waarover u zich zo
druk maakt, niet veel belangrijker om eens andersom te redeneren. Wat vindt
Brussel van Den Haag?De heer Koopmans (CDA):De mid-term review geeft ons de keuzemogelijk om al dan niet af te romen.
Wij vinden dat wij niet moeten afromen. Wij komen niet aan de middelen voor
modulatie.De heer Van den Brand (GroenLinks):Dus ook hier moeten wij constateren dat het CDA de verdere modernisering
van de landbouw in Europa remt.De heer Koopmans (CDA):Die conclusie mag u trekken, maar dat is zeker niet onze conclusie. Ik
ben ervan overtuigd dat die aan de keukentafel ook niet wordt getrokken. Het
is boerengeld, waarover u al te gemakkelijk kreten slaakt.De heer Van den Brand (GroenLinks):Het is geen boerengeld, het is belastinggeld.De voorzitter:U hoeft niet overal op te reageren.De heer Koopmans (CDA):De keuze van de minister om zich terug te trekken bij de destructie en
daarop fors te bezuinigen, lijkt logisch. Lijkt! Als het Rijk in de regelgeving
de touwtjes in handen wil houden, dan hoor je als overheid ook de beurs te
trekken, via welke subsidiëring of consumentenheffing dan ook. De minister
heeft in zijn brief over de consumentenheffing veel argumenten genoemd waarom
verschillende varianten niet konden. In het interview in Trouw zegt de minister dat hij in Europees verband, omdat daar ook een aantal bewegingen
aan de gang zijn, zich wil inzetten voor een consumentenheffing. Ik krijg
daar graag nog een nadere specificering van.Destructie is een enorme kostenpost geworden. Het gebruik van diermeel –
ik heb het dan niet over dat van rundvee of van schapen – lijkt uit
wetenschappelijk oogpunt geen belemmeringen meer met zich mee te brengen.
Onder condities binnen de onlangs aangenomen Europese Verordening mag hierover
weer gesproken worden. Ik denk dat dat ook goed is. Ik hoor van de minister
graag een visie op hoe wij daar in de toekomst mee om zouden moeten gaan.
Een omgang met dierenmeel die wat minder spastisch is, kan wellicht een lastenverlichting
in relatie met die destructie met zich meebrengen.De visie van de minister op de intensieve veehouderij is nog volop in
ontwikkeling en komt nog ter discussie, maar ook hier valt de lijn van loslaten
te bespeuren. Dat is prima. Dit kan worden vertaald naar de welzijnsregelgeving
en de nadere invulling van het Diergezondheidsfonds. Het CDA denkt dat de
dierenwelzijneisen niet in detail in het parlement horen te worden besproken,
maar dat die een debat vergen tussen producent en consument binnen de Europees
vastgestelde normen. Deelt de minister dat dit een logisch vervolg is op zijn
interview in Trouw? Dierenwelzijneisen kunnen door het productschap vastgesteld
worden. Het productschap zou wel gek zijn om daarover niet een intensief debat
te hebben met consumentenorganisaties en met de dierenbescherming.In dit verband vragen wij uw aandacht voor de akker- en tuinbouw. Onder
meer zaadveredelingsbedrijven kunnen nu niet gebruik maken van de WBSO-regeling,
zoals ondergebracht bij EZ.De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik wil even opmerken dat ook hier, als het gaat om dierenwelzijn, de heer
Koopmans van het CDA zegt: get the gouvernement out. Laat de Nederlandse burger
goed beseffen waar het CDA voor staat.De voorzitter:Ik sta dit soort opmerkingen niet toe. Ik sta u ook niet toe om hierop
te reageren, mijnheer Koopmans. Interrupties zijn bedoeld om een korte vraag
te stellen aan een spreker. Als u de behoefte heeft om uw eigen mening te
geven over welke andere fractie dan ook, kunt u daar uw eigen spreektijd voor
gebruiken. Ik tel dan ook een halve minuut bij uw eigen spreektijd op.De heer Koopmans (CDA):Wil de minister zich ervoor inspannen, samen met zijn collega van EZ,
dat hierin verandering komt? Daarnaast komen de tien glastuinbouwlocaties
traag in ontwikkeling. Kan de minister nog iets scherper formuleren hoe hij
bestaande bedrijven, ook buiten de prioritaire gebieden om, meer ruimte wil
bieden, zoals gemeld in de begroting?De CDA-fractie begrijpt het NAJK in hun teleurstelling over de uitvoering
van het amendement, ingediend bij de vorige begroting 2003, inzake bevordering
van de bedrijfsovername van de heer Van der Vlies c.s. We roepen de minister
op om met een voorstel te komen om rentesubsidie te geven voor bedrijfsinvesteringen
na bedrijfsovername en zijn bereid om daarvoor middelen te reserveren, misschien
uit "vitaal platteland". Ook Brussel zou dit kunnen cofinancieren. Het Borgstellingsfonds
kan volgens ons ook een grotere en structurele rol spelen als de criteria
om ervan gebruik te maken worden uitgebreid. Nu kunnen alleen levensvatbare
bedrijven, die onvoldoende zekerheid hebben, een beroep doen op het Borgstellingsfonds.
Misschien is het goed, iedereen daartoe de gelegenheid te geven die een bedrijfsovername
doet. Bij extra zekerheid krijg je een lagere rente en zo help je iedereen
die erbij betrokken is.Het agrarisch onderwijs moet een belangrijke rol blijven spelen bij de
innovatie van de agrarische sector. Een jaarlijkse beleidsbrief waarin wordt
ingegaan op de mogelijkheden om het innovatiebeleid van het kabinet-Balkenende
daaraan te koppelen, zou een belangrijke rol kunnen vervullen in het wat meer
op de kaart zetten van het agrarisch onderwijs.De 700 mln en de deregulering moeten in onze ogen een forse investeringsimpuls
geven aan een duurzamer en leefbaarder platteland waarin boeren en tuinders
een plek krijgen die hun niet alleen van oudsher toekomt, maar die gezien
de aankleding van het platteland in de toekomst naar onze mening bijzonder
noodzakelijk is. De aankomende stilte op het platteland moet daarmee doorbroken
worden.Voorzitter. Ik heb namens de CDA-fractie nog een notitie met heel veel
ideeën en opmerkingen over de vermindering van administratieve lasten.
Ik zou die graag via u aan de minister geven met het verzoek, daarop te reageren.De voorzitter:Ik geef u daartoe de gelegenheid.De heer Van der Ham (D66):De heer Koopmans sprak over een vitaal platteland en het belang van boeren
om een boterham te kunnen verdienen. Ik ben het daarmee eens. Hij zei ook
dat saneren een woord is dat in het woordenboek van het CDA niet voorkomt.
Meent hij dat los van het feit dat er ruimte moet zijn voor boeren en dat
zij een goede boterham moeten kunnen verdienen er over tien jaar nog net zoveel
boeren zijn als nu? Is saneren, het verminderen van het aantal boeren, hoe
pijnlijk dat soms ook is, eigenlijk niet noodzakelijk?De heer Koopmans (CDA):Saneren is geen goede vertaling van transitie. Dat in de afgelopen tientallen
jaren altijd 2% van het aantal ondernemers de keuze heeft gemaakt om te stoppen,
is een natuurlijke keuze. Wat er nu gebeurt, namelijk dat 5, 6, 7 of 8% van
hen de keuze maakt om te stoppen, is een buitengewoon slechte ontwikkeling
op het platteland als dat nog vijf jaar doorgaat.De heer Van der Ham (D66):Er is een aantal onnatuurlijke processen in de landbouw, waaronder de
subsidies uit Brussel. Die worden gereduceerd. Je zou kunnen zeggen dat de
situatie de afgelopen twintig jaar onnatuurlijk was en dat die nu wat natuurlijker
wordt, omdat je een versnelling ziet in het aantal boeren dat stopt met hun
werkzaamheden. Dat staat los van het feit dat ik met u van mening ben dat
de boeren die wij nodig hebben en die een goede bijdrage leveren aan een vitaal
platteland een goede boterham moeten kunnen verdienen.De heer Koopmans (CDA):Ik ben het met u eens. Heel veel zaken hebben echter te maken met regelgeving en ontmoediging waardoor het ondernemerschap uit de boerderijen
en tuindersbedrijven wordt gehaald. Er worden keuzes gemaakt die als wij hier
verstandig ons werk deden, niet gemaakt zouden worden.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Voorzitter. Wij zijn verheugd dat deze minister voor de komende kabinetsperiode
met een stevig bedrag voor beleidsintensivering komt, zelfs in deze tijden
van budgettaire krapte. Dat is een positief punt.Uitgangspunt zoals vermeld in het Hoofdlijnenakkoord is een leefbaar platteland
en een vitale, duurzame agrarische sector. De extra middelen zijn bestemd
voor natuurbeheer, agrarisch en particulier, de EHS en de reconstructie. Daarbij
gelden voor de EHS en de reconstructie dat de financiën moeten passen
bij de gestelde ambities, maar wij kennen die ambities nog niet allemaal,
bijvoorbeeld voor de reconstructie. Daarom kunnen onzes inziens alle middelen
nog niet definitief en exact voor de komende jaren in hokjes worden verdeeld.Bij plattelandsontwikkeling en natuurbeleid zijn voor ons de volgende
vier punten belangrijk.In de eerste plaats noem ik voldoende ruimte voor agrarisch en particulier
natuurbeheer. Ons uitgangspunt is: beheer daar waar het kan op basis van kwaliteitsdoelstellingen.
Daarbij brengen wij onze wens van de Algemene beheerswet nog eens duidelijk
naar voren. Langjarige zekerheid met betrekking tot natuurkwaliteit, maar
ook met betrekking tot vergoeding is dan ook een zekerheid die gewaarborgd
moet worden. Hoever is de minister met dit proces gevorderd? Verder vragen
wij om een flinke voortgang in de revisie van het Programma beheer, waarover
wij vorige week hebben gesproken. De boeren moeten beheerder zijn met een
goede vergoeding en niet boekhouder met heel veel kosten.In de tweede plaats noem ik het doorbreken van de aankoopstop van gronden
voor de realisatie van de ecologische hoofdstructuur. Dat de aankoopstop van
tafel is, vinden wij positief. De CDA-fractie is immers van mening dat daar
waar dat uit ecologische effectiviteit nodig is, moet worden overgegaan tot
de aankoop van de gronden. De overheid moet hierin een betrouwbare partner
zijn. Ik vind dat bij de realisatie van de EHS prioriteit moet worden gegeven
aan de uitvoering van de oorspronkelijke afspraken. Dit betekent dus dat er
geen prioriteit wordt gegeven aan de robuuste verbindingszones van 27.000
ha. Dit is in lijn met het al langer bekende CDA-standpunt. Ook de provincies
hebben problemen met de situering en de afbakening van de robuuste verbindingszones.
De nota Ruimte en de geplande evaluatie in het jaar 2007 kunnen nieuwe afwegingsmomenten
zijn.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Het CDA-voorstel om niet de aandacht te leggen op de robuuste verbindingen
roept bij mij grote vragen op. Wat betekent dan nog het streven naar een ecologische
hoofdstructuur waarvoor de robuuste verbindingen juist essentieel zijn?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Wij moeten eerst kijken of wij voldoende geld hebben voor de EHS. Daarnaast
wijs ik op de natuurdoeltypekaarten waarover u ook heeft gesproken. De praktijk
in ons land is dat met name de agrarische sector door het beheer vaak in negatieve
zin is afgerekend. Kijkt u bijvoorbeeld naar de ammoniakreductieplankaarten.
Wat zei een boer als er ergens een houtwal was: weg met dat ding, weg met
dat vlinderbosje, omdat dit een belemmering vormde voor zijn milieuvergunning.Ik ben niet voor niets begonnen met de opmerking dat zekerheid moet worden
geboden op basis van de Algemene beheerswet doel en middelen. Daarmee bereik
je meer dan tot nu toe mogelijk was. Die robuuste verbindingen hoeven wij
niet te bedenken; die zijn al lang bedacht. Kijk naar de Friese Wouden of
het Mergelland of Noordoost-Twente: dit zijn allemaal robuuste verbindingszones.
Die hoeven wij niet te bedenken, dat hebben de boeren al eeuwenlang gedaan.Het op gang brengen van de reconstructie is mijn derde punt en dit is
een belangrijk punt. Wij zien hierbij wel dilemma's opdoemen. Kunnen de middelen
al worden verdeeld, terwijl er nog maar een plan beschikbaar is? Ik denk dan
met name aan Limburg. Hoe verhoudt dit zich tot onze inzet om ambities en
middelen op elkaar af te stemmen? Ik hoor hierop graag de reactie van de minister.Hierbij speelt ook de vraag een rol in hoeverre de koopmansgelden worden
ingezet, bijvoorbeeld in de niet-reconstructieprovincies. Wij lezen dat er
een ombuiging is bereikt van 40 mln euro en dat een deel van de overgebleven
middelen zal worden ingezet voor het mestbeleid. Wat blijft er dan nog over
voor de intensivering van de melkveehouderij? Ik denk dan in het bijzonder
aan Friesland.De CDA-fractie zou het liefst zien dat de middelen integraal beschikbaar
komen in lijn met het nog nader in te vullen investeringsbudget landelijk
gebied. Wij staan nu immers voor het op gang brengen van bewegingen, uitvoering
en ontwikkeling.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik wil nog even terugkomen op de robuuste verbindingen. Mevrouw Schreijer
stelt terecht dat boeren altijd hebben gezorgd voor de robuuste verbindingen
en voor het landschap. Ik zeg met nadruk: hebben gezorgd. Deelt zij mijn mening
dat al die natuurlijke landschapselementen en de robuuste verbindingen die
er waren zoals het hakhout en de houtwallen, in de afgelopen decennia onder
invloed van de intensieve landbouw verdwijnen? Is zij het ermee eens dat wij
ons hiervoor in de Kamer of anders de minister voor ons, intensief moeten
inzetten?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Die mening deel ik niet. Wat is de praktijk van de dag? Die heeft niets
te maken met intensief of extensief. De laatste jaren hebben wij wet- en regelgeving
vastgesteld die een negatieve uitwerking had op het behoud van bepaalde zaken
door boeren. Ik wees zo-even al op de natuurdoeltypekaart. Ik weet dat op
heel wat plekken de ijsvogel en meer waardevolle natuur voorkomt. Boeren vragen
zich af welke gevolgen de inventarisatie zal hebben. Zal deze een belemmering
van de bedrijven tot gevolg hebben of zal deze leiden tot een aai over de
bol, zoals in het verleden ook gebeurd is? Nu vormt deze een belemmering bij
de milieuaanvraag en dat mag niet het geval zijn. Het mooie kan zeer zeker
behouden worden.Mevrouw Van Velzen (SP):Mevrouw Schreijer-Pierik leeft toch in hetzelfde land als ik? Ik zie alleen
een achteruitgang van de natuurwaarden op het platteland. Ik ben daarvan geen
voorstander en de boeren ook niet. Juist omdat een houtwal of een heg op dit
moment nauwelijks wat oplevert en de subsidiëring niet klopt –
"groene diensten" is eigenlijk een afgezwakte versie van hetgeen voorlag –
hebben wij te maken met een achteruitgang in groene verbindingen op het platteland.
U deelt toch mijn mening dat wij daar wat aan moeten doen?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Daarom ben ik begonnen met de Algemene beheerswet. Op het punt van groene
diensten menen wij dat het gaat om een dienstplicht met geld in plaats van
zonder geld.De heer Van den Brand (GroenLinks):Mevrouw Schreijer stelt in feite de verdeling van de middelen, het bedrag
van 700 mln euro voor natuur en reconstructie, ter discussie. Ik lees graag
twee zinnen uit het Hoofdlijnenakkoord over de EHS voor: "Realisatie van de
doelstellingen van de ecologische hoofdstructuur in 2018 acht het kabinet
van vitaal belang." Over de reconstructie is opgenomen: "De ambities en wensen
ten aanzien van de reconstructieplannen moeten in evenwicht worden gebracht
met de financiële middelen;". In het Hoofdlijnenakkoord staat dus dat
EHS een hard doel is waar niet aan gemorreld mag worden; ten aanzien van reconstructie
moet de tering naar de nering worden gezet. In feite zet mevrouw Schreijer
deze hard geformuleerde doelstellingen uit het Hoofdlijnenakkoord overboord.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik zet die beslist niet overboord. Ik sta daar volledig achter. Ik sta
echter ook achter de realiteit van de huidige gang van zaken.De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik heb toch goed verstaan dat u vraagtekens wilt zetten bij de verdeling
van de middelen?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Dat hebt u goed verstaan. U hebt echter ook mijn vraag aan de minister
gehoord. Ik wacht het antwoord daarop af. Ik spreek niet het tegenovergestelde
uit. Ik stel graag een punt in uw richting aan de orde. Tussen het begin van
de reconstructie en nu zit een groot verschil. Een jaar geleden is men vanuit
de basis begonnen. Wij moeten ervoor zorgen dat wij in de toekomst boeren
overhouden. Wij moeten werken aan een leefbaar dynamisch platteland met niet
alleen boeren, maar ook met natuur en recreatie. Ik kom daar straks op terug.De heer Van den Brand (GroenLinks):Die doelstelling delen wij compleet.De heer Waalkens (PvdA):Mevrouw Schreijer doet een beroep op de koopmansgelden. Ik hoor graag
haar visie op de koopmansgelden in de LNV-begroting en de VROM-begroting.
Volgens mij zijn die bijna geheel verdwenen. Tot mijn stomme verbazing is
daarvoor slechts een heel klein budget gereserveerd. Mevrouw Schreijer doet
daarop een Bourgondisch beroep. Ik meen dat die twee punten niet met elkaar
te rijmen zijn.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik heb uiteindelijk netjes verwoord wat u nu ook zegt. Ik heb duidelijk
gezegd dat wij gelezen hebben dat 40 mln euro omgebogen is. Ik heb ook gevraagd
wat overblijft voor de extensieve melkveehouderij. Die vraag is gelijk aan
hetgeen u aan mij vraagt. Ik wacht het antwoord van de minister af.Ik kom op mijn volgende punt, namelijk het flexibel inzetten van de financiële
middelen om werk met werk te kunnen maken. De drie genoemde punten natuurbeheer,
EHS en reconstructie zijn geen losstaande onderdelen, maar moeten elkaar versterken.
Voor mijn fractie betekent dit het hanteren van de verdeling tussen beheer
en aankoop van 40/60 als richtsnoer in plaats van als vaste grens; het gaat
om het doel. Verder betekent dit het zo goed en snel mogelijk inzetten van
de bestaande ruilgronden door DLG en de provincies. Ten slotte is het optimaal
benutten van het instrument "landinrichting en kavelruil" van belang. Een
deel van deze middelen die door temporisering niet of nog niet ingezet worden
voor robuuste verbindingszones, zou in overleg met provincies gebruikt kunnen
worden voor het vlot trekken van het instrument "landinrichting en kavelruil".
Door landinrichting te gebruiken als smeermiddel kan versnelling van de realisatie
van de EHS en de reconstructie optreden. Dit kan ook gebeuren in Zeeland,
Groningen en Friesland. Is de minister bereid hierover mee te denken mocht
deze wens bij de provincies leven?In de begroting lezen wij over een temporisering van de Randstadgroenstructuur,
groen in en om de stad. Mijn collega van de PvdA-fractie heeft hierover eveneens
gesproken. Hierdoor dreigen kansen verloren te gaan. Hoe kunnen PPS-constructies
helpen en, indien gewenst door provincies, zo mogelijk ook de inzet van middelen
die gereserveerd zijn voor robuuste verbindingszones?Met betrekking tot het thema flora en fauna spreken wij onze waardering
uit over de totstandkoming van het beleidskader faunabeheer. Ik heb zelf gevraagd
om dit beleidskader. Er is veel inspanning geleverd om te komen tot oplossingen
met een breed draagvlak. Wat komt er echter precies uit? Wanneer gaat het
beleidskader in? Daarover schijnt nogal wat onduidelijkheid te bestaan. Daarnaast
vraag ik de minister de eerder door mij ingediende moties uit te voeren, zodat
bijvoorbeeld de vos toch op de landelijke vrijstellingslijst kan worden geplaatst.
Ik vraag de minister met een goede onderbouwing te komen. Deelt de minister
deze inzet?Met een bijdrage van 9% aan ons bruto nationaal product (BNP) verdient
de toeristische recreatieve sector ruime aandacht. De bestedingen van het
inkomend toerisme bedragen 8,2 mld euro, terwijl de bestedingen van het binnenlands
toerisme en de dagrecreatie bijna 12 mld euro bedragen. Voor mijn fractie
betekent aandacht opname van de bestaande ruimteclaim voor recreatie in de
nota Ruimte en een integrale beleidsvisie in de nota Vitaal platteland. Ook
moeten de belemmeringen die de sector ondervindt van de natuurwetgeving, aangepakt
worden. Dit geldt voor alle sectoren in dit land. Overigens vinden wij dat
gemeenten en provincies moeten oordelen op basis van bestaande, vastgestelde
wetgeving in brede zin. Nu loopt men bij heel wat aanvragen voor milieuvergunningen
al vooruit op toekomstige wetgeving. Een gematigde ontwikkeling binnen randvoorwaarden van natuur en milieu moet echt mogelijk blijven.
Deelt de minister deze visie? Kan hij een toelichting geven op de voorgenomen
intrekking van de Wet openluchtrecreatie en vooral de daaraan voorafgaande
overgangsperiode? Wij hebben weliswaar een korte brief gekregen, maar ik wil
graag weten wat de minister in de tussentijd gaat doen. Tot slot vraag ik
aandacht voor soortenbeleid. Kan de minister al antwoorden op de vragen inzake
de CBS-statistieken natuur?De CDA-fractie wil een vitale en duurzame agrarische sector en een leefbaar
platteland waarbij de rijksoverheid de randvoorwaarden stelt en ruimte geeft
aan plattelandsontwikkeling. Ik moet echter zeggen dat er heel vaak sociale
ontwrichting plaatsvindt op het platteland. De heer Koopmans heeft al naar
voren gebracht dat de stankrichtlijn van tafel moet. Ik sprak gisteren met
mevrouw Poppe van wie ik een brief aan de minister wil overhandigen. Zij is
een boerin uit Zeeland die duidelijk bezig is met verbreding, maar zij zit
nu al voor de 28ste keer bij de Raad van State. Het grootste probleem is dat
de ene wet de andere wet overruled waardoor de boer en boerin aan de keukentafel
niet meer weten hoe zij verder moeten. Sociale ontwrichting door burenruzies
komt veelvuldig voor.De voorzitter:De brief wordt nu aan de minister overhandigd.De heer Van den Brink (LPF):Ik heb nog een vraag over aankoop en beheer. Vorig jaar hebt u een motie
ondertekend waarin u stelde dat er zo min mogelijk van het budget moet worden
gebruikt voor aankoop en zoveel mogelijk voor beheer. Komt "zo min mogelijk"
bij de CDA-fractie toch neer op 60% van het budget?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Wij hebben duidelijk gezegd: laten wij kijken hoe het uitkomt. De verdeling
60/40 is voor ons niet keihard. Sommigen hebben kritiek op die 40%, maar de
doelstelling agrarisch en particulier natuurbeheer is voor ons belangrijk
en daarop willen wij volledig inzetten. Ik hoor echter graag het antwoord
van de minister.De heer Van den Brink (LPF):Aan welk minimumpercentage denkt uw fractie?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik noem geen getal; ik wacht het antwoord van de minister af. Wij zijn
hierin flexibel en wij staan duidelijk achter het standpunt dat agrarisch
particulier natuurbeheer een heel belangrijke factor is.De heer Oplaat (VVD):Ik ben even in lichte verwarring. De heer Koopmans pleitte in het kader
van de stankwetgeving voor het principe één of geen. U zegt
dat dit van tafel moet. Als ik moet kiezen waar mijn fractie haar handtekening
onder zet, geef ik hem aan u. Wie van u beiden heeft gelijk?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):U begrijpt heel goed wat ik zojuist naar voren heb gebracht, maar uiteindelijk
zeg ik hetzelfde als de heer Koopmans. Wij wachten het antwoord van de minister
af.De heer Oplaat (VVD):U zegt dus niet dat een en ander nu van tafel moet? U zegt dus: één
of geen?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Dat in ieder geval. Het is een belangrijk punt dat het platteland van
het slot gaat.De heer Oplaat (VVD):Dat is geen antwoord op mijn vraag. Uw collega zei: één
of geen. U zei: van tafel. Wie moet ik van uw fractie nu geloven?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Met "van tafel" heb ik precies bedoeld wat de heer Koopmans naar voren
heeft gebracht. Volgens mij hebt u dat heel goed gehoord.De heer Oplaat (VVD):De heer Koopmans heeft duidelijk gezegd: één of geen. Ik
heb gevraagd hoe hard dat standpunt is en daarop heeft hij geantwoord: hard!Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Daar voeg ik aan toe: heel hard!De heer Waalkens (PvdA):Ik heb collega Koopmans horen zeggen dat hij bij de financiering van het
platteland de modulatiegelden niet wil inzetten. U hebt warme woorden gesproken
over de ontwikkeling van een vitaal platteland. Ik vind het wat ongerijmd
dat de bedragen die binnenkomen via modulatie, weer in het platteland geïnvesteerd
zouden moeten worden. In hoeverre deelt u die gedachte?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Het zal u duidelijk zijn dat binnen mijn fractie dezelfde gedachte leeft.De heer Waalkens (PvdA):In de Kamer bestaat daarover wat twijfel.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik wacht het antwoord van de minister af, maar ik sta volledig achter
het voorstel van de heer Koopmans betreffende de product- en inkomensondersteuning.
In de toekomst zullen wij over dit onderwerp nog in brede zin met elkaar moeten
spreken.De heer Waalkens (PvdA):Ik wil graag nu al uw opvatting horen over de financiering van het platteland.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik wacht af hoe de minister reageert op het voorstel van de heer Koopmans.
Wat ons betreft is de leefbaarheid van het platteland een belangrijk gegeven,
waarvoor middelen beschikbaar moeten komen. Anders zullen wij bezien hoe wij
verder hiermee omgaan.De heer Waalkens (PvdA):U sluit dus niet uit dat gemoduleerde bedragen en budgetten opnieuw worden
geïnvesteerd in plattelandsactiviteiten?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Er moeten financiële middelen beschikbaar komen voor groene en blauwe
diensten. Daar sta ik achter.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik feliciteer mevrouw Kruijsen met haar maidenspeech. Ik concludeer
dat hiermee de biodiversiteit in de Kamer in elk geval is toegenomen.De crisis in de landbouw is nog niet gekenterd. Niet alleen blijft een
niet aflatende stroom boeren de sector verlaten, maar door de gevolgen van
de intensieve, op export gerichte landbouw wordt de landbouw als sector in
toenemende mate geïsoleerd van de samenleving. Ik wijs op de impact op
het milieu, de gevolgen van de Nederlandse export en import op de ontwikkelingslanden
en de dierziekten, die de samenleving keer op keer weer opschrikken. De huidige
minister doet er veel aan om de positie van de Nederlandse landbouw te verbeteren. Zijn pogingen daartoe kunnen rekenen op de steun van
mijn fractie, maar hij wordt aan handen en voeten gebonden door de liberalisering
van de handel in landbouwproducten. Niet alleen boeren in Nederland gaan gebukt
onder de crisis in de landbouw. In ontwikkelingslanden, waar gemiddeld acht
van de tien mensen direct afhankelijk zijn van de landbouw, moeten hele volksstammen
leven met de gevolgen van het landbouwbeleid van de rijke landen. De intensieve
landbouw in Nederland gebruikt namelijk vier maal de oppervlakte van Nederland
om zichzelf te onderhouden. Wij halen primaire producten naar Nederland, voeren
deze aan onze landbouwhuisdieren, exporteren het grootste gedeelte van het
voedsel en blijven zitten met de mest. Terwijl Nederland miljoenen tonnen
voeder uit de ontwikkelingslanden importeert om zijn vee vet te mesten en
te exporteren, gaan in arme landen meer dan 800 mln mensen dagelijks met honger
naar bed. Dit vormt een contrast met de agroproductieparken waarover de heer
Waalkens het heeft.Het produceren van veevoeder gaat gepaard met een enorme impact op de
ecosystemen van de ontwikkelingslanden, en ik zou van de minister daarover
kengetallen willen vernemen. Kan de minister een beeld geven van de gevolgen
van de import van primaire landbouwproducten op de voedselproblematiek en
het milieu in de regio's van ontwikkelingslanden? Welke exportondersteuning
bestaat er in de vorm van exportsubsidies of exportkredieten voor Nederlandse
ondernemers in de agrarische sector? Wat dragen deze bij aan de export van
landbouwproducten naar ontwikkelingslanden? Wat zijn de gevolgen van deze
export op de inkomenspositie van boeren in deze landen?Het lijkt er sterk op dat het streven van de Nederlandse regering niet
haalbaar is om voor de biologische landbouw in 2010 een aandeel van 10% van
het totale landbouwareaal te behalen. Ik zou daar net als collega Waalkens
graag een plan van aanpak voor willen zien. Het zou toch jammer zijn als een
van de weinige zeer concrete duurzaamheidsdoelen die de regering zichzelf
heeft gesteld, niet gehaald zou worden. Sprekend met ondernemers in de consumentenmarkt wordt het probleem duidelijk.
Enerzijds wordt het biologische product als te duur ervaren en anderzijds
is het product simpelweg nog niet bekend genoeg. De prijs van het product
is dusdanig dat mensen met een niet al te goed gevulde portemonnee geen keuze
te maken hebben tussen biologisch en niet-biologisch. Daar zullen wij naar
moeten kijken. De poging om de biologische productie te ondersteunen, is in
het verleden vele malen stukgelopen op Europese regelgeving. Toch bieden de
hervormingen in het Europese landbouwbeleid mogelijkheden voor het ondersteunen
van biologische productie en afzet. Ik wijs op de nationale envelop en dan
heb ik het over artikel 69 van de verordening. Ziet de minister mogelijkheden
om de biologische landbouwsector meer te ondersteunen? Op dit moment is nog
niet duidelijk hoe artikel 69 er precies uit zal zien. Is de minister bereid,
er bij de onderhandelingen op in te zetten dat artikel 69 wordt benut voor
de verdere stimulering van de Nederlandse biologische sector?De regering kondigt aan dat de nota Biologische landbouw in 2004 geëvalueerd
zal worden. Tegelijkertijd zegt hij nu al dat hij de Regeling stimulering
biologische productiemethoden (RSBP) halverwege het komende jaar zal afschaffen.
Is de minister niet toch bereid om de evaluatie eerst af te wachten, zodat
wij gezamenlijk conclusies zouden kunnen trekken, en in de tussentijd de regeling
gewoon staande te houden? Is hij bereid om, als de regeling dan toch wordt
afgeschaft, te wachten tot Europa toestemming geeft voor de regeling die de
minister klaarblijkelijk in het hoofd heeft? Dat er een opvolging zal moeten
komen, mag toch duidelijk zijn.De heer Koopmans (CDA):Heeft de SP in haar statuten staan dat alle leden van de SP verplicht
biologische producten moeten eten?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik denk dat u het antwoord daarop ook wel weet. Ik denk dat wij consumenten
kunnen stimuleren. Het gaat er niet om iets verplicht te stellen, integendeel.De heer Koopmans (CDA):Waarom spreekt u dan zulke sterke woorden uit? U zegt dat de producenten
biologisch moeten produceren.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb de minister gevraagd om de regeling in stand te houden die de biologische
productie wil stimuleren. Ik heb niet gezegd dat hij een regeling moet instellen
om biologische productie op te leggen of verplicht te stellen. Dat hebt u
mij echt niet horen zeggen. Het lijkt mij ook niet een wenselijke manier om
in een land als Nederland met elkaar om te gaan. Dan zou ik verwijzen naar
de voormalige communistische landen, waarin productiemethoden zijn opgelegd.
Wij hebben hier te maken met regelgeving en nadrukkelijk ook met het streven,
mijnheer Koopmans, dat de regering zichzelf oplegt om in 2010... laat ook
maar.De voorzitter:Terecht meent mevrouw Van Velzen dat het Kamerlid, in dit geval de heer
Koopmans, dat een vraag aan haar stelt, ook iets beter zichtbaar naar haar
antwoord mag luisteren. Maar goed, de heer Koopmans heeft het antwoord wel
of niet gehoord. De heer Van den Brink heeft een vraag.De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter. Ik heb in ieder geval geluisterd. Mevrouw Van Velzen spreekt
over het stimuleren van biologische landbouw. Vindt zij het niet veel beter
om de consument te stimuleren om die producten te consumeren? Dan is de rest
niet nodig. Is zij het met mij eens dat wij eigenlijk aan de verkeerde kant
bezig zijn als wij de productie willen stimuleren? Als je vraag creëert,
komt de productie vanzelf, denk ik. Denkt zij dat ook?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ben het grotendeels met de heer Van den Brink eens. Ik denk dat er
aan beide kanten gestimuleerd moet worden, maar ik constateer dat de regering
nou juist inzet op productie en areaalvergroting. Daarbij gaat zij er dus
van uit dat de consument daar wel achteraan hobbelt. Ik zie het prijsniveau
als kink in de kabel. Door de prijzen maakt de consument die keuze niet. Juist
deze minister heeft gezegd dat de consument zijn verantwoordelijkheid zal
moeten nemen en uiteindelijk de keuze om naar de prijsschieter te gaan om
goedkoop vlees te kopen achterwege zal moeten laten. De consument moet
inzien dat dierwelzijnseisen en milieueisen erg belangrijk zijn. Ik zie een
discrepantie en daarom vraag ik de minister om aan te geven wat zijn plan
van aanpak is met betrekking tot het realiseren van zijn eigen streven.De Natuurbalans 2003 geeft aan dat de intensieve landbouw nog steeds een
duidelijk effect heeft op de natuur. Wij moeten terug naar een landbouw die
het landschap aantrekkelijker maakt en ertoe leidt dat de flora en fauna diverser
worden. Het Programma beheer, waar wij afgelopen week ook over hebben gesproken,
zou hiertoe een mogelijkheid moeten bieden. Er zijn echter deskundigen die
stellen dat het huidige agrarisch natuurbeheer nauwelijks natuurwaarde heeft.
Ik verwijs hierbij naar RIVM en ook naar prof. Frank Berendse van de Universiteit
van Wageningen. Kan de minister hierop ingaan?Een project dat grotendeels door de overheid is stilgelegd, namelijk de
groen-blauwe dooradering, belooft een veel directere bijdrage aan de natuur
en aan de biodiversiteit. Kan de minister aangeven wat de relatieve natuur-
en biodiversiteitswaarde is van agrarisch natuurbeheer vergeleken met de groen-blauwe
dooradering? De ondernemers die zich nu hebben gecommitteerd aan de proeftuinprojecten
stellen dat de gebrekkige financiële zekerheid en de betrouwbaarheid
van de overheid daarin van deze projecten en het beperkende karakter van de
wetgeving belangrijke obstakels vormen. Is de minister bereid om de mogelijkheden
voor langetermijnfinanciering van de twee resterende proeftuinprojecten te
onderzoeken? Is hij bereid om met deze ondernemers te werken aan een flexibele
toepassing van bestaande regelgeving juist om innovatie te stimuleren?De heer Waalkens (PvdA):Ik heb een vraag over de proeftuinprojecten en de Bieslandse polder. Is
de SP-fractie bereid om samen met de fractie van de PvdA stappen te zetten
om hier geld voor te reserveren? Wij kunnen de minister wel vragen hoe hij
er tegenaan kijkt. Hij heeft daar in antwoord op ons zijn visie al op gegeven.
Het moet allemaal weer worden onderzocht. Als de schop in de grond gaat en
wij gaan met de mensen aan de slag, is het gebied er zo klaar voor. Is de
SP-fractie bereid om met ons dat spoor te volgen?Mevrouw Van Velzen (SP):Ja, maar ik zie twee sporen. Deze minister kiest ervoor om het aantal
proeftuinprojecten, en eigenlijk het heel groen-blauwe dooraderingsproject,
in de koelkast te zetten. Er blijven twee projecten over. Ik vind natuurlijk
dat er veel meer van dit soort projecten moeten komen. Als wij er echter twee
hebben en als de minister aangeeft dat alleen dit haalbaar is binnen zijn
financiële kader, wil ik dat die projecten succesvol zijn. Er is knellende
wetgeving op dit terrein, bijvoorbeeld de Comptabiliteitswet en de habitatrichtlijn.
Hierin liggen duidelijke barrières. Ik vraag aan de minister om te
bekijken welke knelpunten er zijn, om naar oplossingen te zoeken en om die
toe te passen zodat de twee proeftuinprojecten die er nu nog zijn in elk geval
slagen. Als mijnheer Waalkens met een voorstel komt waardoor wij al deze proeftuinprojecten
succesvol kunnen maken, ben ik bereid om dat samen in te dienen. Daar ben
ik erg voor. Binnen het kader dat deze minister stelt, wil ik dat deze twee
projecten een optimale kans van slagen hebben.De minister heeft vlak voor de behandeling van deze begroting een brief
aan de Kamer gezonden over de herijking van de strategie op het terrein van
dierwelzijn. Die komt erop neer dat Nederland niet harder gaat lopen dan de
Europese wetgeving eist waar het gaat om dierwelzijnsbeleid. Als die wens
er is vanuit de maatschappij en vanuit de consumenten, moet de sector dat
zelf maar aanpakken. De sector moet het zelf initiëren. Ik had zelf het
idee dat de minister de discussie over de intensieve veehouderij met een open
vizier was ingegaan. Hij zet echter nu wel heel duidelijk de piketpaaltjes
uit om aan te geven waar zijn verantwoordelijkheid inzake het verder ontwikkelen
van het dierwelzijnsbeleid ligt. Ik snap die houding niet. Juist de discussie
over dierwelzijn was een onderdeel van de discussie over intensieve veehouderij.
Kan de minister uitleggen waarom hij dit debat nu al aan het dichttimmeren
is? Het Honden- en kattenbesluit stelt bijvoorbeeld heel duidelijke eisen
aan de sector met betrekking tot het omgaan met de dieren, de wijze van fokken
en die van het vermarkten. De minister wil dit besluit afschaffen. Ik wil
hem vragen om dat niet te doen, überhaupt niet. Het Honden- en kattenbesluit
moet blijven bestaan zoals het bestond. Er moet in elk geval worden gewacht
met afschaffing ervan tot het debat over de intensieve veehouderij is gevoerd.
Dat is een integraal onderdeel daarvan.Ik heb nog enkele vragen over verdere terreinen op het vlak van dierwelzijn.
Ik noem als voorbeeld dat exoten die op Schiphol worden onderschept gewoon
in een grotere doos verder verstuurd worden in plaats van dat daaraan onderdak
wordt geboden. Dat gebeurt ondanks dat de exoten liggen te sterven. Bovendien
worden er steeds meer beurzen georganiseerd waar exoten verhandeld worden,
zelfs op een wijze die het daglicht niet kan verdragen. Zo worden daar soorten
aangeboden die helemaal niet verhandeld mogen worden.Wat is de oorzaak van het probleem? Is er te weinig mankracht of is er
te weinig geld? Waar ligt de ambitie van deze minister, vergeleken met staatssecretaris
Faber die hierin heel duidelijk was? Zij heeft ons een criminaliteitsbeeldanalyse
inzake exoten toegezegd. Mogen wij die analyse inzien, zodat wij een idee
hebben op basis waarvan de minister werkt?Klopt het dat de minister zijn activiteiten gaat staken, als het gaat
om de nadere invulling van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren? Zo
ja, waarom?Wij hebben een korte discussie over de nertsen gevoerd. Ik kan ook neuzen
tellen in de Kamer. Ik ben echter nog steeds voor een verbod van het fokken
van nertsen, zoals wij in de Kamer ook hebben afgesproken. Ik vraag de minister
of hij iets ziet in het voorstel om te gaan voor een groeistop. De Nederlandse
bevolking ziet in het algemeen helemaal geen soelaas in een bontindustrie.
Als er straks uiteindelijk toch sprake is van een verbod van de nertsfokkerijen,
hebben wij te maken met een veel grotere sector, die wij vervolgens door middel
van sanering moeten uitkopen.De heer Koopmans (CDA):Mevrouw Van Velzen sprak zojuist over het criminaliteitsbeeld. Wat is
haar oordeel over de doelstellingen, de werkwijze, de economische gevolgen
en de angstgevoelens bij betrokke nen van activiteiten van
allerlei dierenactivisten in de afgelopen jaren?Mevrouw Van Velzen (SP):Dat debat hebben wij al gevoerd. Het mag duidelijk zijn dat de SP-fractie
zich overduidelijk distantieert van dit soort activiteiten. Dat is niet de
manier om met elkaar te discussiëren. Daar staan wij dan ook totaal niet
achter. De discussie die wij daarna gevoerd hebben, ging over de vraag of
dergelijke activiteiten onder de terrorismewetgeving van de heer Donner zouden
moeten vallen. Daarover verschillen wij van mening. Volgens mij zijn wij wel
vrij eenstemmig in over onze afschuw van dergelijke activiteiten waarop u
doelt.Voorzitter. Tot slot nog iets over de import in Nederland van honden-
en kattenbont. Ik heb daarover met de minister al schriftelijk vragen en antwoorden
uitgewisseld. Er wordt in Nederland nog steeds bont verhandeld dat van honden
en katten uit China afkomstig is, zonder dat er sprake is van een duidelijke
labelvoering. Daarbij is er eigenlijk sprake van consumentenfraude. De minister
heeft aangegeven dat hij dit punt in Europees verband aan de orde stelt om
na te gaan welke maatregelen hiertegen genomen kunnen worden. Dit is wel een
prettig antwoord, maar ik wil toch graag van hem vernemen wat hij heeft gedaan
en welke maatregelen er genomen zullen worden. Waarom gaat hij eigenlijk niet
over tot het invoeren van een nationaal verbod, zoals in Denemarken, Italië
en Zweden? Zelfs Engeland is daarmee bezig. Ik wil de minister een geheugensteuntje
geven, wanneer hij bezig is om hiervoor wetgeving op te stellen of wanneer
hij naar Brussel gaat. Ik geef hem een tastbaar voorbeeld van wat er in Nederland
zoal aan honden- en kattenbont verhandeld wordt.De heer Oplaat (VVD):Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de felicitaties aan het adres van mevrouw
Kruijsen voor haar maidenspeech.De begroting voor 2004 is in grote lijnen een voortzetting van het reeds
ingezette beleid: dereguleren en concurreren op Europees niveau. Dat klinkt
de VVD als muziek in de oren. Nu komt het echter aan op de uitvoering. Behalve
allerlei jubeltonen te uiten, plaatsen wij ook verschillende kanttekeningen
bij het beleid, zeker bij de uitvoering daarvan.Allereerst wil ik ingaan op het "gepolder". Wij hebben de afgelopen jaren
moeten constateren dat er behoorlijk wordt gepolderd. Er is sprake van welwillendheid,
maar deze minister brengt elke keer praatgroepen bij elkaar, wat vaak resulteert
in onwerkbare convenanten. Ik denk daarbij aan het dossier inzake gewasbeschermingsmiddelen,
de jacht en de uitkomst van de discussie over de intensieve veehouderij. Uitersten
kun je wel wat dichter bij elkaar brengen, maar nooit helemaal.In de discussie over de intensieve veehouderij hoort volgens de VVD het
primaat bij de politiek te liggen en niet bij een of ander referendum, een
soort nationaal debat waarin de mening wordt gepeild. In een bijeenkomst in
een zaal kunnen er toevallig honderd voorstanders zijn en vijftig tegenstanders,
maar het omgekeerde kan ook het geval zijn. Dat kan nooit de lijn zijn. Nogmaals,
wij moeten het primaat bij de politiek laten. Wij hebben dan ook niet veel
vertrouwen in een nationaal debat; dat is eigenlijk onzinnig. Wij hebben in
het regeerakkoord afgesproken dat zaken op Europees niveau geregeld worden,
wat ook de uitkomst van dat debat is. Ik herhaal dat in het regeerakkoord
in dit verband over Europees niveau wordt gesproken. Welnu, het regeerakkoord
is voor mijn fractie leidend.Ook op het ministerie heeft men twijfels over het nut van een dergelijk
nationaal debat, getuige een artikel uit het personeelsblad van het ministerie
van LNV. Daarin verdedigt de DG de andere aanpak van de minister; de DG zegt
zich in dit artikel te storen aan collega-ambtenaren die vinden dat de aanpak
van de minister te soft is en alleen maar tot uitstel leidt, alsook aan hun
houding van "eerst zien en dan geloven" en "ach, de intensieve veehouderij
heeft haar langste tijd gehad in Nederland". Zo voeren wij geen debat, het
regeerakkoord is bepalend: regelen op Europees niveau.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Maar nu de omgekeerde route. Stel dat de minister snel na
zijn aantreden zonder meer een pakket met beleidsmaatregelen voor de intensieve
veehouderij bij de Kamer zou hebben neergelegd. Zou dan niet het verwijt hebben
geklonken dat de minister zich eerst had moeten verstaan met de sector? Dit
heb ik woordvoerders van de VVD-fractie toch ook wel eens bij de behandeling
van voorstellen van ambtsvoorgangers van deze minister horen
zeggen. Ik vraag me dus af of het zo slecht is. Het primaat van de politiek
wordt toch niet geschonden door het uitsteken van je voelhorens in de samenleving?De heer Oplaat (VVD):Nee, absoluut niet, maar het gaat niet alleen om de sector zelf, het gaat
om een nationaal debat, waarbij dus ook mensen van buiten de sector hun mening
zouden moeten kunnen geven. De basis voor het hele beleid op dit vlak is vastgelegd
in het regeerakkoord. Daar hebben drie partijen hun handtekening onder gezet
en ook deze minister heeft ervoor getekend. Daarin staat omschreven dat wij
deze zaak op Europees niveau gaan regelen, dat wij ons ervoor zullen inzetten
om het onderwerp dierenwelzijn zo hoog mogelijk op de Europese agenda te zetten.
Dus wat doen wij dan nog met een debat hierover? Ik ga ervan uit dat deze
minister niet zal afwijken van het regeerakkoord, want dat zou een flinke
aanvaring met de VVD-fractie opleveren.De heer Van der Vlies (SGP):Wie ben ik om deze minister te verdenken van afwijken van het regeerakkoord?
Ik heb niets met het regeerakkoord, wat is dat precies? Het gaat om een draagvlak
voor adequaat beleid op een terrein met uiterst smalle marges. Wij zullen
moeten bespreken welke aanpassingen er kunnen worden doorgevoerd, verankerd
in de Europese context.De heer Oplaat (VVD):Wij zijn het helemaal eens, mijnheer Van der Vlies.De heer Van der Vlies (SGP):Maar ik verbaas mij een beetje over de manier waarop u het primaat van
de politiek ter discussie stelt als de minister zijn voelhorens uitsteekt.
Zo heb ik het althans begrepen en voor mij staat dit niet haaks op het grondbeginsel
van het primaat van de politiek.De heer Oplaat (VVD):Dan hebben wij een verschil van mening. De VVD heeft afspraken gemaakt
in het regeerakkoord en als er aanpassingen nodig zijn op het gebied van dierenwelzijn,
milieu of wat dan ook, dan regelen wij dat op Europees niveau. Daar hebben
wij geen nationaal debat voor nodig, want dat leidt alleen maar tot tijd rekken,
tot meer gepolder, en dan weten wij uiteindelijk nog niet waar wij aan toe
zijn. De minister schrijft dat hij, als het nationale debat maatschappelijke
wensen oplevert, veranderingen zal doorvoeren in de structuur van de intensieve
veehouderij. Prima, prachtig, maar dan wel op Europees niveau. Maar dat staat
al in het regeerakkoord, dus een nationaal debat kost alleen maar veel tijd
en geld. Het is jammer om onze tijd daarmee te verdoen; er moet geregeerd
worden, het primaat ligt bij de politiek, dus stoppen met al die praatclubs.
Mevrouw Schreijer noemde zojuist een jaartal; er zijn Kameruitspraken waarmee
een duidelijke richting wordt aangegeven voor wat er moet worden gedaan met
bijvoorbeeld de vos of met het dossier gewasbeschermingsmiddelen. Als je telkens
weer een debat organiseert, kun je achterover leunen en afwachten; dan gebeurt
er helemaal niets. De sector zal uiteindelijk de dupe worden van al dat gepolder.De heer Van der Vlies (SGP):Ik bepleit natuurlijk niet om niets te doen. Wij moeten een krachtdadig
beleid voeren, maar ik herinner er toch even aan hoe moeilijk de situatie
na de dierziekten voor de intensieve veehouderij was. In dat licht vond ik
het op zichzelf niet onverstandig om het op deze manier aan te pakken. Maar
inderdaad: geen tijdverlies, geen verspilling van krachten en een krachtdadig
beleid, Europees verworteld.De heer Oplaat (VVD):Wij zijn het helemaal eens, het enige is dat wij er geen nationaal debat
voor nodig hebben.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De debatten die nu gevoerd worden, gaan over regelgeving en
dergelijke. Daarover staat het een en ander in het regeerakkoord: Europees
aanpakken. Maar daar zijn wij er nog niet mee. Ik ken ontzettend veel VVD'ers
die graag een stukje vlees in de supermarkt kopen, maar die ook willen dat
de vleesproductie diervriendelijker wordt. Even los van de rol van de overheid,
er kunnen natuurlijk over de rol van de supermarkt, de retail en dergelijke,
buiten de politiek afspraken worden gemaakt. Daarover worden ook gesprekken
gevoerd. Sterker nog: de LTO Nederland heeft gezegd dat men met elkaar in
de retail en in al die ketens moet gaan zitten. Samen moet men eruit komen.
Daarvoor is het debat toch ook bedoeld.De heer Oplaat (VVD):Dat is allemaal prachtig, maar dezelfde retailsector is verwikkeld in
een prijzenoorlog en koopt zo goedkoop mogelijk in. Het zijn prachtige verhalen
over de consumenten, maar laat ik mij een voorbeeld permitteren. De biologische
melkveehouderij in Nederland heeft verleden jaar 20% van de biologische productie
in de traditionele melkverwerking moeten verkopen, omdat dezelfde consument
het product niet koopt. Het zijn dus prachtige verhalen, maar de realiteit
is dat de consument de biologische producten niet koopt en het liefst naar
McDonalds gaat om de Big Mac zo goedkoop mogelijk te kopen.De heer Van der Ham (D66):Wij erkennen dat er bij de biologische geproduceerde producten zeker een
probleem is. Het ministerie moet met plannen komen om die sector te bevorderen.
Wij moeten echter ook nadenken over de overige 90% die wij moeten realiseren.
Ook daarin wil een groot deel van de VVD-kiezers ontwikkelingen zien.De voorzitter:Wilt u uw vraag kort formuleren?De heer Van der Ham (D66):Er is meer mogelijk dan alleen regelgeving. Sluit u zich echter niet af
voor elk initiatief uit de sector, ook van de boeren zelf?De heer Oplaat (VVD):Waarvan akte. Niemand sluit zich af voor elk initiatief. Kijk naar de
hammen die naar de Tesco in Engeland gaan. Het is een groot succes. De markt
heeft dat echter bepaald. Daar zijn mensen gevonden die wel bereid zijn die
producten kopen. Je kunt de consument echter niet dwingen; hij heeft een vrije
keuze.De heer Van den Brand (GroenLinks):Is het niet beter om een intern debat in de VVD te organiseren, gezien
het feit dat andere, ook prominente VVD'ers andere uitspraken doen dan de
heer Oplaat?In feite verwijst de heer Oplaat met zijn uitspraken de resultaten van
het nationale debat naar de prullenbak.De heer Oplaat (VVD):Dat heb ik vooraf al gedaan. Verder zijn wij altijd volop in discussie.
Ik heb echter mijn handtekening gezet onder het regeerakkoord. Ik sta achter
daarachter en vindt dat het dient te worden uitgevoerd.De heer Van den Brand (GroenLinks):U onderschrijft toch ook dat binnen uw eigen partij over dierenwelzijn
zeer veel, ook prominente VVD'ers andere standpunten verwoorden dan u?De heer Oplaat (VVD):Wij hebben een heel pluriforme partij. Dat is juist het leuke van liberalen;
iedereen mag gewoon zijn eigen mening hebben en zeggen wat hij ervan vindt.
Uiteindelijk moet er geregeerd worden en ligt het primaat bij de politiek.
Voor ons is dat het regeerakkoord.Mevrouw Van Velzen (SP):De heer Oplaat zal het toch met mij eens zijn dat zich in de landbouwsector
van alles afspeelt. Ik noem het een crisis. Boeren geven hun bedrijf op en
er is sprake van dierziektes. De maatschappij wil daarover praten. Iedereen
heeft daarover mening; ook andere mensen dan de LTO of de lobbyisten. Deze
minister heeft het over een open uitnodiging. Men moet zich maar inschrijven,
men moet maar langskomen. Er moet over worden gediscussieerd. Dat strookt
met de intentie om Den Haag weer dichter bij de burger te brengen en met de
wens dat de politiek weer moet aanspreken. Dat zal de heer Oplaat toch met
mij eens zijn.De heer Oplaat (VVD):Dat is toch een zoethoudertje. Dezelfde minister schrijft in de brief
dat alles op Europees niveau zal worden geregeld en dat hij geen stap verder
gaat. Als wij nu zeggen dat het versoepeld moet worden, gebeurt dat niet want
het moet op Europees niveau worden geregeld. Het zal ook niet verscherpt worden,
want het moet op Europees niveau worden geregeld. Het is een zoethoudertje
na een crisis. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Wij verliezen tijd en
wij verliezen geld. Het primaat ligt bij de politiek. Er liggen Kameruitspraken
over bepaalde onderwerpen en die moeten worden uitgevoerd. Stop met de praatclubs.Mevrouw Van Velzen (SP):Het is aan de heer Oplaat en mij om deze discussie geen zoethoudertje
te laten zijn. Ik ben niet gebonden aan het regeerakkoord. Als de maatschappij
een bepaalde kant op wil, mag de minister daarmee rekening houden onafhankelijk
van de tekst in het regeerakkoord. Wij hebben hier te maken met een democratische
ontwikkeling. Als een minister aanvoelt dat er een beweging in de maatschappij
is, mag hij daarmee rekening houden ook al heeft hij zich jaren ervoor vastgelegd
op een prietpraatje over iets op Europees niveau doen. Wij mogen ons eigen
beleid vaststellen. De coalitiepartijen moeten het daar maar eens over hebben.
Ik sta achter de beweging die de minister maakt om de maatschappij te betrekken
bij dit belangrijke debat.De heer Oplaat (VVD):Ik ben blij dat ik niet met uw partij in een coalitie zit en afspraken
heb gemaakt. Het kan toch niet de bedoeling zijn om afspraken die partijen
met elkaar maken, zomaar naast je neer te leggen.De heer Slob (ChristenUnie):De heer Oplaat spreekt altijd duidelijke taal en dat waardeer ik. Er is
dan ook geen woord Spaans bij wat hij zo-even heeft gezegd, maar ik vind hem
niet erg consistent. Ik herinner mij dat hij een aantal maanden geleden nadrukkelijk
tegen de minister zei, toen wij het over de vogelpest hadden: u moet met de
sector gaan praten. Toen verweet hij de minister dat deze met de rug naar
de sector stond. Nu praat de minister met de sector en nu zegt de heer Oplaat:
stoppen met die praatclubs! Ik zie daar de consistentie niet van in.De heer Oplaat (VVD):Kennelijk is de belangstelling voor het nationale debat zo groot bij u,
dat u niet eens weet dat het niet alleen over de sector gaat. Het gaat namelijk
over veel meer; het is geen debat met de sector. Het komt niet goed van de
grond, maar het zou een nationaal debat moeten worden waarin iedereen mag
meepraten. Het is geen discussie met de sector, want dat is heel wat anders.
Uw belangstelling gaat zelfs zover dat u niet eens weet waar het nationale
debat kennelijk over gaat.De heer Slob (ChristenUnie):Dit is heel makkelijk gezegd. Als wij kijken naar de gesprekken die in
het land zijn gevoerd – daaraan is ook in de pers breed aandacht gegeven –
dan is het met name de sector die er naartoe gaat, daar de mond opendoet en
ook graag met de minister in gesprek wil gaan. De sector waardeert het zeer
dat de minister betrokkenen opzoekt en over die heel moeilijke problematiek
met hen praat. Die waardering is ook bij ons groot.De heer Oplaat (VVD):De sector is óók iemand die mee kan doen aan het nationale
debat. Ik ken wel mensen die dit prachtig vinden, maar ik ken ook heel veel
mensen die het allemaal maar niets vinden. Ik vind het ook maar niets, want
wij hebben afspraken gemaakt in het regeerakkoord en de VVD wenst daar niet
van af te wijken. Afspraak is afspraak. Drie partijen hebben met elkaar wat
afgesproken en wij kunnen daar nu niet gemakkelijk in één keer
van gaan afwijken, want dan hebben wij een groot probleem.De heer Koopmans (CDA):Ik ben blij dat wij samen wél in een coalitie zitten en ik vind
het belangrijk dat het regeerakkoord uitdrukkelijk wordt uitgevoerd, zeker
op dit punt. Het debat zou echter ook kunnen bijdragen aan het draagvlak voor
het beleid dat in het regeerakkoord is neergezet op het punt van de relatie
tussen producent en consument en op het punt van de Europese regelgeving.
Wat dat betreft moeten wij een fout vermijden die in de afgelopen jaren gemaakt
is. Ik vind dat dit debat daartoe een heel mooie kans biedt.De heer Oplaat (VVD):Het draagvlak is zo groot in dit land, dat op het moment dat de supermarkten
een prijzenoorlog ontketenen, al de consumenten zo snel mogelijk naar díe
supermarkt gaan waar het het allergoedkoopste is. Praat mij dan ook niet over
draagvlak, want dat is volgende week weer weg. Als er een crisis uitbreekt
in de pluimveehouderij, zie je de varkensprijzen naar boven gaan. Breekt er
een crisis uit in de varkenshouderij, dan zie je de pluimveeprijzen naar boven
gaan. Is er wat in de melkveehouderij, dan zie je dat de prijzen van het slachtvee
in één keer teruggaan. Praat mij dan ook niet over draagvlak.
De consument is zo grillig als wat. Het primaat ligt bij de
politiek. De afspraken staan in het regeerakkoord. Daar heeft de VVD haar
handtekening onder gezet en daar staan wij voor.De heer Waalkens (PvdA):Ook ik voel mij absoluut niet gebonden aan het regeerakkoord, maar ik
verbaas mij wel over uw toon.Ik redeneer nu even vanuit de andere kant: vanuit Europa komt een aantal
richtlijnen, richtlijnen die omgezet moeten worden in nationale wetgeving.
U verzet zich echter op alle mogelijke fronten tegen de implementatie van
de Europese richtlijnen. In het regeerakkoord heb ik gelezen dat wordt vastgehouden
aan datgene dat uit Europa komt, niet alleen wat betreft de mooie dingen;
ook de dingen die u misschien niet welgevallig zijn, zouden moeten worden
meegenomen. Ik noem bijvoorbeeld de nitraatrichtlijn. Ook denk ik aan de consequenties
van de kaderrichtlijn water. Kortom, hoe gaat u om met de implementatie van
de Europese richtlijnen?De heer Oplaat (VVD):De heer Waalkens brengt hierbij met name de nitraatrichtlijn naar voren.
Daar kan ik kort en krachtig over zijn: de VVD-fractie is vóór
implementatie van de nitraatrichtlijn. Wij zijn ook voor het gebruik maken
van het deel van die wetgeving dat de derogatie betreft. Dat is eveneens implementatie
van de nitraatrichtlijn: het geeft een land de mogelijkheid om een uitzonderingspositie
te bedingen op een aantal onderwerpen. Daar proberen wij als VVD-fractie het
maximale uit te halen in het belang van de ondernemer. Wij respecteren en
implementeren de nitraatrichtlijn, maar wij maken gebruik van de mogelijkheden
die deze richtlijn ons geeft.Voorzitter. Mijn betoog vervolgend, kom ik bij de intensiveringen in het
Hoofdlijnenakkoord. De VVD-fractie is blij met de 700 mln extra voor de komende
tijd. De fractie is van mening dat een deel van dit geld zou moeten worden
ingezet voor landinrichting en structuurversterking voor gebieden buiten de
ecologische hoofdstructuur. Denk bijvoorbeeld aan gebieden in Friesland, Noord-Holland,
Groningen, Drenthe, Overijssel enz. Dit geldt zeker met het oog op de veranderende
wetgeving vanuit Europa. Collega Snijder zal dit punt straks nader onderbouwen.Over de reconstructie kan ik kort zijn. Ambities en middelen horen met
elkaar in overeenstemming te zijn. Is er geen geld, dan ook geen beperking
rondom een bedrijf. Ook dat staat in het regeerakkoord. Wij hebben afgesproken
dat wij de problemen niet zullen afwentelen op de ondernemers, dus: geen geld,
geen beperking!De toekomst van de agrarische sector ligt wat ons betreft in een vrijer
ondernemersklimaat. Op dit moment is 60% van de boeren 55 jaar of ouder en
deze boeren hebben geen opvolger. Dat betekent dus dat binnen nu en tien jaar
de helft van de boeren gaat stoppen. De vraag is, hoe wij dan moeten omgaan
met zoneringen en andere zaken die eraan komen. Het lijkt mij verstandig dat
wij jonge, ambitieuze ondernemers instrumenten geven. om door te kunnen gaan.
Ik denk daarbij aan samenvoeging van bedrijven, landinrichting, structuurversterking,
eenvoudige en minder regels en instrumenten voor bedrijfsovername. Op die
manier zijn wij op de goede weg. Als er bijvoorbeeld twee boerenbedrijven
naast elkaar zitten en het ene bedrijf geen opvolger heeft, zou de boer die
doorgaat de ruimte kunnen krijgen door daar de zonering niet neer te leggen.
Wij willen geen oude sovjetstructuren met kolchozen en scharrelen op industrieterreinen.
Dat werkt niet. De boer hoort in het landschap. Hij heeft het gecreëerd
en onderhouden. Het zou stil worden op het platteland als de boer daar zou
verdwijnen. Voor de jonge ondernemers die willen doorgaan, moeten wij iets
doen. Hoe wij het ook wenden of keren, de landbouw verzorgt nog steeds 10%
van de werkgelegenheid. De productie blijft redelijk op peil en is goed voor
tweederde van het overschot op de handelsbalans.Een van de doelstellingen van het regeerakkoord is 10% biologische landbouw.
Men kan zich echter afvragen of het verstandig is om uitsluitend op die weg
door te gaan. Als wij winst willen boeken, is het misschien verstandiger om
meer in te zetten op duurzame landbouw. Als daarop wat meer gefocust wordt,
kunnen dezelfde doelstellingen gehaald worden die wij in gedachten hadden
bij de biologische landbouw. Het gaat uiteindelijk om het milieu. De stichting
Milieukeur heeft daarover prachtige ideeën. (U eet deze week in het Kamerrestaurant
ook producten die het keurmerk van de stichting Milieukeur dragen.) Daarop
zou wat meer moeten worden ingezet. De stichting Milieukeur moet ook een prominentere
rol krijgen in de uitvoering daarvan.De heer Van den Brand (GroenLinks):De heer Oplaat sprak ons daarstraks heftig toe en zei: Afspraak is afspraak,
drie handtekeningen onder een akkoord, is een akkoord! Stelt hij nu de doelstelling
10% biologische landbouw ter discussie?De heer Oplaat (VVD):Nee, dat is en blijft een doelstelling. Collega Waalkens constateerde
reeds dat wij die doelstelling waarschijnlijk niet halen. Als dat inderdaad
het geval is, lijkt het mij verstandig te proberen de achterblijvers in die
richting te trekken door middel van duurzame landbouw. Ik meen dat op die
manier meer milieuwinst gehaald kan worden dan wanneer wij ons alleen focussen
op de voorlopers.De heer Van der Ham (D66):U zult toch de minister in alles steunen om de doelstelling van 10% biologische
landbouw te halen, mijnheer Oplaat?De heer Oplaat (VVD):Heeft u vertrouwen in uw eigen handtekening?De heer Van der Ham (D66):Natuurlijk.De heer Oplaat (VVD):Zoveel vertrouwen heb ik in de mijne.De heer Van der Ham (D66):Afgesproken.De heer Oplaat (VVD):Voor de toekomst van de agrarische sector zijn innovatieve ontwikkelingen
van groot belang. Innovatie is een prachtig woord maar in de praktijk valt
het tegen. Initiatieven verzanden vaak in bureaucratische procedures en in
bezwaarprocedures. Wij zullen ook een uitweg moeten vinden als wij wat willen
met die innovatie, zodat wij ook daadwerkelijk wat doen. Een voorbeeld is
de mestverbrandingsinstallatie die in Apeldoorn gebouwd zou moeten worden.
Zes jaar is men nu bezig om dat van de grond te krijgen – twee jaar zitten ze al weer in allerlei bezwaarprocedures – en
het komt nu nog niet van de grond. De plantenveredeling is uit de WBSO-regeling
gehaald, terwijl wij in de plantenveredeling de grootste zijn in de hele wereld.
Wij zijn gerenommeerd. Veel van deze initiatieven stranden, vaak in bureaucratische
regels. Dat is jammer. Welke rol speelt LNV verder in het kort geleden opgerichte
innovatieplatform? Een keten die 10% van de werkgelegenheid biedt, dient hier
toch aan bod te komen? Wij hebben onze nationale trots, de Universiteit van
Wageningen, die wereldwijd wordt geroemd. Waarom zitten wij niet in dat innovatieplatform?De gevolgen van de mid-term review zijn niet voor iedereen rooskleurig.
De minister heeft het goed gedaan en daar hebben wij hem voor geprezen. Hij
heeft het voor de akkerbouw goed gedaan, evenals voor een aantal andere sectoren.
Wij zijn er ook van overtuigd dat hij zijn best heeft gedaan om de melkveehouderij
binnen te krijgen. Daar zit echter wel wat zorg. Wie naar de cijfers van het
LEI kijkt, ziet dat de melkveehouderij kans loopt om in de komende jaren de
helft van het inkomen te verliezen. Daar moeten wij wat aan doen. Wil de minister
eens kijken of de quotumkosten kunnen worden gedrukt? Misschien zou hij kunnen
bekijken of het mogelijk is om ons melkquotum internationaal verhandelbaar
te maken. Nu kan het alleen in Nederland. Wij hebben namelijk het duurste
quotum van heel Europa. Misschien is daar een oplossing te vinden. Ik zeg
niet dat de VVD vindt dat dat moet, maar misschien is het een mogelijkheid.
Wij moeten namelijk wel wat doen.Wat de zetmeelsector betreft, pleit de VVD voor het ingangsjaar 2005,
tenzij andere lidstaten dat niet doen, want wij moeten gelijktijdig overgaan
naar een nieuw beleid, aangezien anders sprake zal zijn van concurrentievervalsing.
De modulatie die er daaraan vast zit, wil de VVD inzetten voor structuurversterking
binnen de sector. Er moeten dus niet allerlei prachtige fietspaden worden
aangelegd. Als er boerengeld wordt afgeroomd, moet dat worden gebruikt voor
structuurversterking binnen de sector.De heer Koopmans (CDA):Ik heb een vraag over die internationale of Europese quotumregeling. Hoe
kijkt de VVD ertegen aan dat het feit dat in veel andere landen de productiestructuur
goedkoper is, ertoe zou kunnen leiden dat de melkveehouderij helemaal naar
buiten Nederland zou vertrekken?De heer Oplaat (VVD):Ik denk niet dat dat zal gebeuren. Het enige dat zal gebeuren, is dat
het quotum goedkoper gaat worden, de kosten zullen dalen. Natuurlijk zullen
een aantal mensen vertrekken. Er zijn nu ook mensen die graag naar het buitenland
willen, maar niet de mogelijkheid hebben. Misschien hebben die die mogelijkheden
dan wel. Wij moeten niet tot de grens denken, maar wij moeten in een heel
Europa denken. Daar liggen kansen voor iedereen. Daarmee zeg ik natuurlijk
niet dat de melkveehouderij uit Nederland zou moeten verdwijnen. Wij zoeken
echter naar een weg om de positie van de melkveehouderij te verbeteren. De
melkveehouderij komt er nu namelijk, ondanks alle oprechte inzet van de minister,
het slechts af bij het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij zoeken daarom
naar wegen om de quotumkosten te drukken. Die vindt je niet door een melkleaseregeling
of iets dergelijks af te schaffen, want daarmee berokken je in onze ogen meer
schade dan dat je goed doet.Gewasbescherming is ook zo'n dossier waar gepolderd wordt. Als laatste
redmiddel wordt nu de heer Alders ingeroepen om het een en ander bijeen te
brengen. Dat zal ook weer een clubje worden dat uiteindelijk zal leiden tot
een groot administratief circus. Het primaat ligt bij de politiek. In het
regeerakkoord staat dat wij de zaken op Europees niveau regelen. Dat betekent
dat dezelfde middelen die in heel Europa gelden, ook in Nederland zouden moeten
gelden, en omgekeerd.Wij hebben gisteren met de minister gediscussieerd over de problematiek
in de kalkoenhouderij. De minister heeft aangegeven dat hij misschien bereid
was om wat aandrang uit te oefenen om te kijken of een middel van Alpharma
eventueel versneld geregistreerd zou kunnen worden. Ik heb ondertussen uit
het blad van het productschap begrepen dat Frankrijk bij de Europese Commissie
heeft gepleit voor het weer toestaan van het preventieve middel. Stel dat
mensen in Europa dat wel gaan doen, hoe zou de minister zich dan opstellen?Mevrouw Van Velzen (SP):Tot mijn spijt heb ik dat debat gisteren moeten missen. Pleit de heer
Oplaat voor het herinvoeren van een middel dat volgens de Europese Unie schadelijk
zou kunnen zijn voor de volksgezondheid?De heer Oplaat (VVD):De heer Oplaat pleit nergens voor. Er is gisteren gevraagd, gesteld dat
andere landen wel iets doen, welke positie Nederland dan inneemt. Volgens
het productschap heeft Frankrijk gepleit voor herinvoering van een preventief
middel. Ik weet niet eens welk middel. Ik hoor graag de reactie van de minister.De basis van alles is onderwijs. Vorig jaar heeft de VVD-fractie een motie
ingediend voor gelijkbekostiging van het agrarisch onderwijs ten opzichte
van het gewone OCW-onderwijs. De minister heeft de motie uitgevoerd. De motie
was natuurlijk niet bedoeld voor één jaar. De minister voert
nu dezelfde korting door. Mij lijkt het wat flauw, het spelletje te herhalen
en dezelfde motie opnieuw in te dienen, waarna de minister de motie uitvoert
en ik weer de held ben bij het groene onderwijs. Dat kan niet de bedoeling
zijn. De VVD-fractie wil van de minister weten waar hij heen wil met het agrarisch
onderwijs. Wij zouden niet elk jaar daarvoor moeten vechten. Als hij elk jaar
op het groene onderwijs kort, moet maar eens gediscussieerd worden over de
vraag of dat onderwijs niet over moet gaan naar het ministerie van OCW.Mijn slotopmerking is: stop het gepolder en kies voor het vrije ondernemerschap.
De sector verdient dat in het belang van Nederland.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter. Namens mijn fractie spreek ik over het onderdeel natuur. Zoals
VVD-collega Oplaat reeds naar voren bracht, is de VVD-fractie zeer content
met de extra middelen die nu ingezet kunnen worden voor de ecologische hoofdstructuur
en de reconstructie. Mijn fractie plaatst daar wel een aantal opmerkingen
bij.De minister geeft zelf aan dat de ecologische hoofdstructuur en de reconstructie
vaak in elkaar overlopen en in het verlengde van elkaar liggen.
Het zijn beide ingrepen in het landelijk gebied en beide vissen regelmatig
in dezelfde financiële vijver. In bepaalde regio's is het onderscheid
niet of nauwelijks te maken. Daaruit blijkt volgens ons dat het moeilijk is,
aan te geven waar de reconstructie ophoudt en de uitvoering van de ecologische
hoofdstructuur begint of andersom.De reconstructie is van toepassing op een beperkt aantal provincies, zodat
het naar onze mening noodzakelijk is, een bepaald deel van het extra budget
te reserveren voor de ecologische hoofdstructuur in die provincies waar geen
reconstructie plaatsvindt. Wij moeten duidelijke keuzes kunnen maken ook in
de budgetten. Mijn collega heeft reeds een aantal provincies genoemd. Ik zal
die niet herhalen. De VVD-fractie meent dat een deel van de 700 mln extra
die wordt ingezet zowel voor EHS als voor reconstructie bestemd moet zijn
voor uitvoering van de ecologische hoofdstructuur in de niet-reconstructieprovincies.
Wij horen graag aan welke bedragen de minister daarbij denkt.Uit de reacties van diverse organisaties blijkt dat men zich zorgen maakt
over de kwaliteit, zowel van de bestaande als van de nieuw aan te leggen natuur.
De VVD-fractie deelt die zorg. Wij zijn van mening dat bij de uitvoering van
de ecologische hoofdstructuur wij de kwaliteit van de natuur voor ogen dienen
te houden. Daarnaast zijn wij ons er ook van bewust dat ambities en middelen
met elkaar in overeenstemming dienen te zijn. Onze doelstelling is dan ook
niet zoveel mogelijk hectares natuur te realiseren, maar wel om kwaliteit
in de natuur krijgen. Dat betekent dat de VVD-fractie niet tornt aan de uiteindelijke
doelstelling van de totale ecologische hoofdstructuur, doch zich wel de vraag
heeft gesteld of wij wel op de goede weg zijn.Naar aanleiding van de gesprekken die wij gevoerd hebben, zijn wij tot
de conclusie gekomen dat wij eerst zouden moeten kiezen voor het uitvoeren
van enkele delen van de hoofdstructuur die ook nu al beschermd moeten worden.
Het gaat om de echte kerngebieden. Wij moeten dus kritisch kijken naar wat
wij aankopen en dat niet rücksichtslos doen. Af en toe lijkt het alsof
het om de hoeveelheid hectaren gaat. Wij moeten proberen, de aaneengesloten
gebieden te realiseren waar de natuurwaarden zijn en waar de beoogde natuurkwaliteit
daadwerkelijk wordt behaald.Deze kerngebieden met een hoge natuurwaarde zullen volgens ons ook zeker
dienen te worden aangekocht. Buiten deze kerngebieden kunnen wij vooral ook
inzetten op agrarisch en particulier natuurbeheer om die totale ecologische
hoofdstructuur te realiseren. De minister zegt hierover ook iets in zijn brief
van 23 oktober jl. aan de Kamer. Wij zijn dus benieuwd naar zijn reactie.Mijn fractie komt daarom tot de conclusie dat wij op dit moment niet zouden
willen overgaan tot het aankopen van de robuuste verbindingszones. Deze behoren
namelijk niet tot de kerngebieden. De middelen die de minister nu voor de
aankopen naar voren wil halen, willen wij verplaatsen.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Ik was even verbaasd over het feit dat mevrouw Snijder het doet voorkomen
dat de robuuste verbindingen niet tot de kernvoorraad van de EHS zouden behoren.
Is zij het met mij eens dat die verbindingen nu juist noodzakelijk zijn en
dat wij ons er met voorrang op moeten richten dat zij in het geheel worden
opgenomen opdat zij vervolgens onze gehele aandacht kunnen krijgen?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Als u goed naar mij hebt geluisterd, hebt u gehoord dat wij de robuuste
verbindingszones willen vergeten. De robuuste verbindingszones behoren niet
allemaal tot onze kerngebieden. Zij zijn nodig om verbindingen te kunnen leggen
tussen de kerngebieden. Ik hoor graag van de minister hoe ver wij nu op die
weg zijn gevorderd. Wij hebben überhaupt de natuurdoeltypekaarten nog
niet. Wij vinden dat de inzet juist als eerste moet worden gericht op het
realiseren van de kerngebieden. Daar zijn nu al de hoogste waarden aanwezig
en daarvan hebben wij nog niet alles aangekocht.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Is de crux nu juist niet dat die verbindingen er moeten zijn om de kerngebieden
te kunnen inrichten?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Die moeten er op termijn zeker komen, maar dit is niet onze eerste inzet.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Welke termijn staat u voor ogen?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wij kiezen er nu voor om eerst in te zetten op de kerngebieden. Ik verwacht
dat de minister een overzicht heeft van de ongeveer 40 kerngebieden. De hele
EHS is nog niet aangekocht en wij gaan ervan uit dat dit eerst moet gebeuren.
Ik hoor graag van de minister hoe ver hij hiermee is gevorderd. Wij hebben
hierover ook ideeën en die zijn waarschijnlijk anders dan de ideeën
van de PvdA-fractie.Mevrouw Van Velzen (SP):Deze discussie is natuurlijk een politieke discussie, maar daarachter
moet wel een ecologische redenering liggen. Mevrouw Snijder wil het overheidsgeld
optimaal inzetten om natuurwaarden te creëren. Zij heeft daarvoor mijn
steun. Ik vraag haar echter hoe zij die wens ziet in verhouding tot het voornemen
om de robuuste zones voorlopig uit te schakelen. In mijn opvatting van een
ecosysteem zijn het juist de robuuste zones die ervoor zorgen dat de kerngebieden
extra hoge natuurwaarden hebben.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik breng daartegen in dat zolang u de kerngebieden niet in handen heeft,
de robuuste verbindingszone geen rol kan vervullen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb hiermee geen antwoord gekregen op mijn vraag.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wij kiezen voor kwaliteit en dan moet je eerst uitgaan van de kerngebieden.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Neem mij niet kwalijk, maar dit is een beetje een dooddoener.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Nee, dit is absoluut geen dooddoener.Mevrouw Van Velzen (SP):Een zoethoudertje, dan?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ook geen zoethoudertje. Als je kiest voor de ecologische hoofdstructuur
heb je eerst de kerngebieden nodig en pas daarna komen de verbindings zones. Als je de kerngebieden niet hebt en je de kwaliteit ervan
niet echt kunt beschermen, heb je ook niets aan de verbindingszones.Mevrouw Van Velzen (SP):Houdt u wel vast aan het streven om de hele ecologische hoofdstructuur
in 2018 te realiseren?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dat heb ik nadrukkelijk gezegd.De heer Van den Brand (GroenLinks):Ik snap het niet meer. In het Hoofdlijnenakkoord dat uw fractie mede heeft
ondertekend, staat dat het kabinet de realisatie van de doelstellingen van
de EHS in 2018 van vitaal belang acht. Die doelstellingen zijn zowel kwantitatief,
kwalitatief als in de tijd geformuleerd. Tegelijkertijd schrijft minister
Veerman dat de robuuste verbindingen een wezenlijk onderdeel zijn van de EHS.
U knabbelt daar nu toch aan. Ik kan het niet anders interpreteren.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Als u goed heeft geluisterd, weet u dat wij daar niet aan knabbelen. Ik
heb gezegd: wij tornen absoluut niet aan de uitvoering van de ecologische
hoofdstructuur. Wij moeten ambities en middelen echter met elkaar in overeenstemming
brengen. Dit geldt ook voor de kwaliteit van de natuur. Wij weten dat nu een
aantal natuurwaarden teruglopen doordat wij bepaalde gebieden niet in handen
hebben. Wij kiezen ervoor om selectief te bezien waarop wij in de eerstkomende
jaren zullen inzetten. Dit betekent niet dat de robuuste verbindingszones
niet gerealiseerd moeten worden. Het gaat om de vraag waarop als eerste wordt
ingezet. Ambities en middelen moeten goed in overeenstemming met elkaar worden
gebracht, juist om de kwaliteit van de natuur zo snel mogelijk te kunnen garanderen.De heer Van den Brand (GroenLinks):Als u middelen en ambities opnieuw in overeenstemming wilt brengen, dan
stelt u de eerder geformuleerde discussie ter discussie.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Absoluut niet. De doelstelling is om de gehele ecologische hoofdstructuur
in 2018 te realiseren. Wij maken echter een andere keuze door eerst te kiezen
voor de kerngebieden en vervolgens voor de verbindingszones.Omdat wij andere ideeën hebben over de invulling, houden wij middelen
over. Op dit punt hebben wij een amendement ingediend. Bij diverse werkbezoeken
in het land en in gesprekken met de Dienst landelijk gebied is ons duidelijk
gemaakt dat er nu onvoldoende middelen zijn om optimaal gebruik te maken van
het instrument landinrichting. Dat instrument is juist nodig om de zaken rond
de reconstructie en de ecologische hoofdstructuur op een goede manier af te
ronden. Met behulp van de ruim 40.000 ha die de Dienst landelijk gebied momenteel
in reserve heeft, kan samen met een goede inzet van het instrument landinrichting
een versnelling van de te realiseren doelstellingen, met name ten aanzien
van de ecologische hoofdstructuur, bereikt worden. Bovendien wordt daarmee
naast versnelling ook structuurversterking bereikt van het landelijk gebied
rond de ecologische hoofdstructuur; daarin zitten ook agrariërs. Dat
is gelijk aan hetgeen door deze minister wordt beoogd: een goede kwalitatieve
invulling van de te realiseren ecologische hoofdstructuur en perspectief voor
de blijvende agrariërs.Ik stel nog een korte vraag over de ecologische hoofdstructuur. Vorige
week is bij de discussie over de begroting gesproken over het bedrag van 7,5
mln euro extra voor de biologische landbouw aan de randen van de ecologische
hoofdstructuur. Kan de minister de motivering daarvoor nog eens aangeven?Ik kom nogmaals te spreken over de ecologische hoofdstructuur en het agrarisch
en particulier natuurbeheer. Zoals ook bij de evaluatie van het Programma
beheer naar voren is gebracht, is het belangrijk dat de aanvragen en de uitvoering
vereenvoudigd worden. Er moet goede en juiste informatie worden gegeven en
er dient nadrukkelijk op langjarige contracten te worden ingezet. Daarmee
ontstaat meer duidelijkheid voor de ondernemer en meer zekerheid over de natuurkwaliteit.
De VVD-fractie acht het zelfs mogelijk dat de verdeling van 60% aankoop en
40% beheer verder opschuift in de richting van het beheer, bijvoorbeeld naar
50%. Wellicht kunnen fiscale faciliteiten daarbij een rol spelen. De VVD-fractie
is ervan overtuigd dat het met de juiste invulling van natuur- en beheersdoelstellingen,
en met een betrouwbare overheid met de daarbij behorende goede beheersvergoedingen –
of in de toekomst het betalen voor groene diensten – voor agrarisch
en particulier beheer mogelijk is om daar goed op in te spelen.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Ik neem aan dat mevrouw Snijder ook de doorrekening van het Hoofdlijnenakkoord
heeft gelezen. Daarin staat dat het maar zeer de vraag is of de doelstelling
voor beheer wordt gehaald. Hoe kan zij in dat licht pleiten voor het realiseren
van meer beheer?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wij hebben daar een aantal voorwaarden aan verbonden. Het moet naar onze
mening mogelijk zijn om het agrarisch en particulier beheer naar het gewenste
niveau te tillen. Dat zou ons niet onwelgevallig zijn. Wij hebben altijd ingezet
op iets minder aankoop en meer beheer. Daarom moeten wij daar kritisch naar
blijven kijken en de plussen bij elkaar op blijven tellen.Tijdens het overleg met de minister zijn de problemen met het beheer door
schaapskuddes niet goed opgelost. De VVD-fractie blijft van mening dat zij
zowel met betrekking tot het beheer als uit cultuurhistorisch oogpunt horen
bij Nederland en de heidevelden. Bovendien is aangetoond dat door het beheer
van de kalkgraslanden in het Limburgse mergelland door schapen een unieke
en waardevolle natuurvegetatie is ontstaan. Mede namens de fractie van Groenlinks
wil ik dan ook een motie indienen voor het behoud van deze schaapskuddes.De voorzitter:Ik heb er bezwaar tegen dat u in eerste termijn een motie indient.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):In dat geval wacht ik eerst op het antwoord van de minister.De voorzitter:Dat lijkt mij logisch.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wij moeten constateren dat de tien speciaal voor de herstructurering aangewezen
glastuinbouwlocaties niet goed van de grond komen. De minister geeft aan nu
ook daarbuiten de bouw van kassen te willen toestaan. Hoe ziet
de minister dit voornemen in relatie tot de Stidug-gelden? Men verwacht de
komende tien jaar een geweldige groei in de snijbloemen en de potplanten van
45%. Daarbij hoort wel een ruimtelijke planning. Dat betekent dat niet overal
maar de vrije hand gegeven moet worden aan glastuinbouw, maar er moet wel
ruimte zijn voor een groeiende sector. Wij horen graag hoe de minister dit
ziet.Aangezien het heet van de naald komt, wil ik nog kort ingaan op het Honden-
en kattenbesluit. Wij zijn het met de minister eens dat wij moeten zorgen
voor minder regels en een minder zware administratievelastendruk, maar wij
zijn het niet met hem eens dat het Honden- en kattenbesluit direct moet worden
afgeschaft. Wij willen grondig met de minister kijken hoe wij de regeldruk
kunnen verminderen, maar wij willen wel een handvat hebben om waar nodig malafide
praktijken rond huisdieren uit te kunnen bannen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik overweeg in tweede termijn een motie in te dienen om het Honden- en
kattenbesluit in stand te houden. Krijg ik daarvoor uw steun?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik heb net gezegd dat ik minder regels en minder administratieve rompslomp
wil, maar ik wil wel het Honden- en kattenbesluit als controlerend en sturend
mechanisme in stand houden. Aangezien ik niet weet wat er in uw motie staat,
wacht ik die graag af.Mevrouw Van Velzen (SP):Daarover kunnen wij overleggen.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Goed.De heer Van der Ham (D66):De Dierenbescherming heeft aangegeven een deel van de handhaving te willen
overnemen. Hoe beoordeelt u die suggestie?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Als wij als overheid wetten maken, dan moeten wij zelf de controle houden.
De Dierenbescherming behoort een beetje tot de sector. Wij kunnen sectoren
een stuk verantwoordelijkheid geven, maar de VVD-fractie wil niet zover gaan
om de totale handhaving bij de Dierenbescherming onder te brengen.De heer Koopmans (CDA):Wij hebben een heel verstandig regeerakkoord, want er staat niets in over
het Honden- en kattenbesluit. De vraag is natuurlijk hoe de VVD-fractie op
dit punt invulling wil geven aan de belangrijke doelstelling om te komen tot
minder regels die tegelijkertijd handhaafbaar zijn.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dat is een heldere vraag. In het Honden- en kattenbesluit staan een heleboel
regels die wij eigenlijk niet kunnen handhaven. Dat zou de heer Koopmans ook
moeten weten.De heer Koopmans (CDA):Dus?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dus minder regels, maar wel een aantal handvatten. U weet dat wij debatteren
over de begroting. Ik heb net gezegd dat het onderwerp heet van de naald komt
en heel actueel is. Ik ga ervan uit dat wij hierover nog uitvoerig met de
minister zullen spreken. Daarvan ben ik in ieder geval voorstander. Het Honden-
en kattenbesluit moet vereenvoudigd worden, maar de VVD-fractie wil een handvat
houden om malafide praktijken, bijvoorbeeld met betrekking tot het fokken
van huisdieren, aan te kunnen pakken. Daarvoor hebben wij een stuk wetgeving
nodig, maar wel een veel eenvoudiger stuk wetgeving.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.45 uur tot 13.30 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-987-1008.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl