Voortzetting van het debat over de Nota Ruimte (29435)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 743-756

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

31-01-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 14, pagina 743-756

17-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29435Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 720-734
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 734-743
Behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 710-720
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 757-760
Presentie en opening (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 709-710
Lijst van besluiten (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 769-770
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot zuinig en doelmatig ruimtegebruik en optimale leefomgevingskwaliteit in stedelijk en landelijk gebied en met betrekking tot coördinatie van procedures (Interimwet stad-en-milieubenadering) (29871); - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten in verband met de implementatie van Richtlijn 2003/123/EG van de Raad van de Europese Unie van 22 december 2003 tot wijziging van Richtlijn 90/435/EEG betreffende de gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten (30031); - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 3 juni 2003 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (PbEG L 235/10) (30104)Pagina 710-710
Voortzetting van het debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 760-769
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 770-772
Voortzetting van het debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 743-756

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het debat over
de Nota Ruimte (29435).Hierbij wordt betrokken:- de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer d.d. 8 november 2005 over de uitwerking van de motie-Lemstra
(XXI-C) over langetermijninvesteringsstrategieën, met bijlagen (XXI-G).Minister Dekker:Voorzitter. Met de behandeling van de Nota Ruimte in uw Kamer zetten wij
vandaag een belangrijke stap voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland.
Het is hoog tijd duidelijkheid voor alle betrokkenen te scheppen en de Nota
Ruimte volledig in werking te stellen. Ik ben dan ook heel blij, vandaag op
uw eerste vergadering van dit nieuwe jaar, waarvoor ik u allen alle goeds
toewens, hier te kunnen staan in de verwachting en in de hoop dat de PKB wordt
goedgekeurd.Op 21 en 22 maart 2005 heeft uw Kamer reeds uitvoerig met de meest
betrokken bewindslieden gesproken over de Nota Ruimte en de direct daaraan
verbonden nota's of agenda's. Staatssecretaris Van Geel heeft daar namens
mij het woord gevoerd omdat ik helaas elders moest verkeren. In mijn memorie
van antwoord mede namens de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat, Economische
Zaken en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 8 november jongstleden
ben ik zeer uitvoerig ingegaan op de overwegingen die in de Eerste Kamer leven.
Voor dit finale debat zal ik naar aanleiding van de inbreng van de leden nog
enkele accenten zetten. Daarnaast zal ik vanzelfsprekend ingaan op vragen.
De beantwoording van de vragen over de verbanden tussen ruimtelijk beleid
en milieubeleid enerzijds, en ruimtelijk beleid en waterbeleid anderzijds,
nemen de staatssecretarissen Van Geel en Schultz van Haegen voor hun rekening.
Ik zal mijn bijdrage afronden met het onderwerp ontwikkelingsplanologie, dat
ik met de Nota Ruimte zo centraal heb gesteld. Ik kom dan vanzelf bij de bijdrage
die deze aanpak levert aan de verbetering van ruimtelijke waarden en kwaliteiten
van Nederland.Om te beginnen belicht ik de rol van het Rijk in het algemeen, en die
van de minister van VROM in het bijzonder. Uiteraard zal ik ook enkele opmerkingen
maken over de relatie tussen de nieuwe WRO en de invloed van burgers bij het
maken van beleid en het uitvoeren daarvan. Ik zal ook ingaan op de opmerkingen
over de langere termijn: beleid, strategie en de investeringen die daarbij
passen.De Nota Ruimte gaat uit van sturing op twee niveaus, op welke zaken het
Rijk zich met voorrang richt en welke zaken het primair aan andere overlaat,
zoals de decentrale overheden, burgers en bedrijven. De grootste rijksinzet
op ruimtelijk gebied is vanzelfsprekend terug te vinden in de onderdelen die
het kabinet van nationaal of internationaal belang acht. Ik heb die onderdelen
op de kaart gezet als nationale ruimtelijke hoofdstructuur. Hiertoe behoren
onder meer de nationale stedelijke netwerken, de hoofdverbindingsassen, de
economische kerngebieden, natuur, water en landschap.Uit de Nota Ruimte en de daarin opgenomen nationale ruimtelijke hoofdstructuur
komt ook een beeld naar voren van een kabinetsvisie op de ruimtelijke ontwikkeling
van Nederland. Op de vraag of het kabinet wel een visie heeft op de inrichting
van Nederland, die zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer erg vaak is gesteld,
hebben staatssecretaris Van Geel en ik consistent geantwoord. Er is een visie,
die in de Nota Ruimte is belegd. Er is een doorkijk naar ruimtelijke ontwikkelingen
in 2020 en verder in 2030. Het stemt velen ongemakkelijk dat die visie anders
is dan haar voorgangers. De Nota Ruimte bevat inderdaad geen groots meeslepende
vergezichten of nieuwe omvangrijke projecten waarvan het onduidelijk is of
en, zo ja, wanneer deze gerealiseerd gaan worden. Met de Nota Ruimte laat
het kabinet zien wat de ruimtelijke opgave voor Nederland tot 2030 is en hoe
het daarmee aan de slag gaat. De nota maakt duidelijk wat het kabinet van
andere overheden, bedrijven en burgers verwacht. Wij geven hiermee een visie
waarvoor wij onszelf en andere overheden verantwoordelijk achten. Die verantwoordelijkheid
zullen wij ook op ons nemen. Daarbij behoort een beeld van de benodigde instrumenten
en de werkwijzen. Het kabinet gaat uit van een decentrale aanpak voor de uitvoering
die, binnen de randvoorwaarde van basiskwaliteit, uitgaat van vertrouwen in
medeoverheden. Het is de visie van het kabinet dat er dus zo dicht mogelijk
bij de burger wordt gebleven. Dat geeft ruimte voor maatwerk. In het kort
heb ik hiermee ook mijn visie op de ontwikkelingen en de basis daarvan geschetst.De heer Van der Lans (GroenLinks):Als je alle nota's ruimtelijke ordening uit de geschiedenis op een rijtje
zet, blijft er bij elke nota een inhoudelijk begrip plakken: gebundelde deconcentratie,
groeikernen, stedelijke knooppunten, Vinexlocaties. Is de minister in staat
om zo'n begrip aan de Kamer mede te delen? Als wij ons even zouden kunnen
verplaatsten naar het jaar 2035, wat zou dan volgens de minister aan haar
conduitestaat worden toegerekend? "Minister Dekker, dat was de minister
van ...?" Ik weet het wel, maar ik zou het graag van de minister horen.Minister Dekker:In 2035 zullen burgers in dit land in ieder geval weten dat de kabinetten
en de medeoverheden zich sterk hebben gemaakt om de ruimtelijke ontwikkeling
te baseren op datgene wat wij in de lagen van de bodem, in de bodemgesteldheid,
hebben kunnen waarnemen. Wij gaan uit van de kwaliteiten van de ruimte. Daarbinnen,
op die lagen, op die basis, op dat netwerk, op die occupatie, zijn in de stedelijke
netwerken de resultaten te zien van de manier waarop wij ons concentratie-
en bundelingsbeleid hebben ingezet. Het zal zichtbaar worden op welke wijze
wij steden vitaal hebben kunnen houden, op welke wijze wij dorpen hun voorzieningen
hebben laten behouden. Het zal helder zijn hoe wij antwoord hebben gegeven
op de behoefte aan woningen. Er is een investering gepleegd op de ecologische
hoofdstructuur. De verbinding tussen de gebieden zal zijn gerealiseerd. Dat
biedt kansen voor de fauna en de flora van de ecologische hoofdstructuur.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik vroeg maar om één begrip. De minister hoeft niet nog
eens de hele Nota Ruimte aan te duiden. Mijn vraag was: wat blijft er hangen?
De minister houdt een heel verhaal over lagen, maar dat weet natuurlijk niemand
meer in 2035.Minister Dekker:Wat zal blijven hangen, is dat er een Nederland is met een voorspoedige
economische ontwikkeling, waar je kunt wonen, waar je uitstekend kunt werken,
waar bereikbaarheid is gerealiseerd en waar ook in natuur en landschap kan
worden gerecreëerd. Dat zal in 2035 te zien zijn.Het Rijk concentreert zich op de nationale ruimtelijke hoofdstructuur.
Ik zei het al: decentraal wat kan en centraal wat moet. Voor deze aanpak is
een cultuuromslag in het denken nodig, maar ook in houding en manier van werken
bij het Rijk, bij provincies, bij gemeenten, bij bedrijven en bij maatschappelijke
organisaties. Het is belangrijk dat vanuit Den Haag wordt aangegeven waar
wij voor staan en wat wij willen bereiken. Enerzijds gaat het om versterking
van de dynamiek, zoals de zes nationale stedelijke netwerken, de mainports,
de greenports, de economische kerngebieden en de relatie met onze Europese
omgeving. Anderzijds gaat het om bescherming en vooral borging van belangrijke
waarden, van de nationale landschappen, van het werelderfgoed en de ecologische
hoofdstructuur, die goed is voor de kinderen, ook in 2035. Verder denk ik
aan het geven van ruimte voor de grote rivieren en de primaire waterkeringen.
Hiermee borgt het kabinet kwaliteit en aantrekkelijkheid van de ruimte en
de veiligheid van Nederland.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):U zegt dat dit een cultuuromslag is, maar wat u vertelt is iets wat wij
altijd al hebben gewild. Wat is daar nieuw aan?Minister Dekker:Het gaat om een andere wijze van werken door overheden, met burgers en
bedrijven en vooral om een wijze van werken waarbij verschillende belangen
bij elkaar worden gebracht, om tot een oplossing te komen. Dat vraagt om meer
dan alleen een bestuurlijk inspraakmodel, het vraagt om deskundigheid en inzicht
in de wijze, waarop verschillende belangenhouders hun belangen naar voren
brengen.Het kabinet stuurt op de net door mij genoemde kwaliteiten. In reactie
op de heer Van der Lans is het belangrijk, erop te wijzen dat het aantal nationale
landschappen is toegenomen van zes naar liefst twintig. De aankoop van gronden
voor de ecologische hoofdstructuur willen wij versnellen, zodat deze vóór
2018 is gerealiseerd.Een aantal leden heeft aandacht besteed aan de ruimtelijke impact van
het EU-beleid. Op basis van een scan door mijn ministerie van het werkprogramma
van de Europese Commissie heeft de Rijksplanologische Commissie dossiers geïnventariseerd
met een mogelijke ruimtelijke impact. Deze worden in een vroegtijdig stadium
interdepartementaal besproken. Het doel is dan ook, in de andere voor de ruimtelijke
ordening belangrijke sectorraden nieuwe beleidsinitiatieven mee te nemen.
Zo geeft VROM gestalte aan een interdepartementale coördinerende rol.
In Brussel zijn oriënterende gesprekken gevoerd met de Europese Commissie
over het integreren van de ruimtelijke dimensie in een bestaand impactassessment.
De conclusie is dat dit in principe mogelijk is; over een nadere uitwerking
daarvan worden afspraken gemaakt. Binnen mijn departement heeft een reorganisatie
geleid tot een directie internationale zaken, die de ontwikkelingen
binnen Europa strikt volgt, zodat wij vroegtijdig op de hoogte zijn van de
consequenties voor de ruimtelijke ontwikkelingen. Ik besef dat zulke investeringen
niet altijd zichtbaar zijn, maar ze zijn absoluut noodzakelijk voor een structurele
aanpak van de ruimtelijke impact van het EU-beleid op langere termijn. Daarom
werk ik tevens aan het door de leden gevraagde overzicht dat de impact van
het EU-beleid op zowel het grondgebied als het bestuurlijke systeem zal omvatten.
In dat kader heb ik naar betrokkenheid gezocht, vooral via nieuwe Europese
netwerken zoals het NIROV, door onder andere stakeholders in deze problematiek
te betrekken, zoals de gemeenten. Het is belangrijk dat empirische informatie
uit het veld in de analyse ten aanzien van de ruimtelijke impact wordt meegenomen.
Dat betreft zowel de directe ruimtelijke impact van het EU-beleid, zoals natuur,
luchtkwaliteit en plattelandsontwikkeling, als de indirecte ruimtelijke impact,
zoals het staatssteundossier.In de voorbeeldplannen voor gebiedsgericht beleid wordt expliciet aandacht
besteed aan het vergaren van informatie over de mogelijke gevolgen van het
EU-beleid in de desbetreffende plangebieden. Ik ben het echt met mevrouw Meindertsma
eens dat deze plannen destijds zijn opgezet zonder expliciete aandacht voor
de impact van het EU-beleid. Geconstateerd kan dan ook worden dat ik daadwerkelijk
tot uitvoering ben overgegaan van datgene wat in de desbetreffende motie is
gevraagd.De heer Lemstra (CDA):Dat is natuurlijk een heel goede zaak. Alleen, de Europese Commissie heeft
nog geen Europees ruimtelijk beleid. Met andere woorden: de richtlijnen die
vanuit Brussel naar ons komen, zijn niet neergelegd of ingebed in een totaal
ruimtelijk concept voor geheel Europa. Er is in Brussel dus geen afwegingsproces
op het terrein van ruimtelijke ordening. U streeft er wel naar op de long
term, maar op de korte termijn is er nog geen ruimtelijkeordeningsbeleid.
Mijn vraag is nu of uw directie Internationale zaken van u de ruimte en de
bevoegdheden krijgt om te faciliteren en in de gaten te houden dat de ruimtelijke
impact ook op andere departementen door u gecoördineerd kan worden, in
de zin dat het dus niet per departement wordt opgepakt maar dat de minister
van Ruimtelijke Ordening een "overall view" houdt op de impact van
ruimtelijke ontwikkelingsaspecten van Europese richtlijnen.Minister Dekker:De heer Lemstra heeft gelijk dat er op dit moment geen Europees ruimtelijkeordeningsbeleid
is. De grote vraag is evenwel of dat zo wenselijk is. In de eigen informele
raad heb ik bij gelegenheid van de zogeheten Rotterdam Agenda aangegeven dat
wij vooral moeten earmarken waar er sprake is van grensoverschrijdende problemen.
Ik denk bijvoorbeeld aan Aaken-Luik-Maastricht, aan het oosten van het land
of aan Barcelona. Als er ontwikkelingen zijn in een bepaald land kunnen die
effecten hebben voor een ander land. Ik vraag mij wel af of een echt Europees
ruimtelijkeordeningsbeleid noodzakelijk is, omdat er een tempo- en tijdsverschil
is tussen de verschillende landen waar het gaat om de ruimtelijke visies.
Het zou kunnen dat het streven naar één groot Europees ruimtelijkeordeningsbeleid
ons verder zou kunnen ophouden, omdat wij hier toch voornamelijk uit willen
gaan van de vereisten van onze eigen ruimte in de Delta waarin wij wonen om
tot goede ontwikkelingen te komen. Dat stelt hier andere eisen dan bijvoorbeeld
in België.Verder kan ik de heer Lemstra zeggen dat de interdepartementale afstemming
een zeer belangrijk gegeven is, juist waar wij verbinding met de verschillende
sectorraden zoeken. Dus wij zullen stapje voor stapje via deze weg de coördinatie
verder invullen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Het gaat in feite om twee verschillende zaken. Dat is in de eerste plaats
het Europees ruimtelijk ontwikkelingsbeleid. Als ik mij goed herinner is het
ongeveer acht jaar geleden dat er een poging is gedaan om tot een soort Europees
ruimtelijk ontwikkelingsbeleid te komen zonder dat het heel dirigistisch zou
zijn. Het ging er daarbij om, met elkaar na te gaan of het mogelijk was om
in Europees perspectief tot een soort van afweging te komen. Ik zou de minister
in overweging willen geven om in Europa nog eens te proberen op hoofdlijnen
en dus niet detaillistisch dat perspectief van ruimtelijke ontwikkeling voor
het voetlicht te brengen. Dat is één kant van de zaak.De doorwerking van de Europese richtlijnen op ons eigen ruimtelijk beleid
is de andere kant van de zaak. De minister sprak daar net over. Ik heb gelezen
dat de Europese richtlijnen niet zijn opgenomen in de huidige gebiedsontwikkelingsplannen.
Ik begrijp dat de minister dat ook als een tekort beschouwt. Bij de komende
planvorming moeten wij er dus voor zorgen dat zij daar wel bij betrokken worden.
Heb ik dat goed begrepen? Als dat zo is, stemt dat overeen met mijn vraag
op dat punt.Minister Dekker:Het antwoord daarop is "ja". 1. Wij hebben dat in deze Nota
Ruimte niet expliciet zo aan de orde gesteld, maar wij zijn daar wel op Europees
niveau in de informele raden veel mee bezig geweest. 2. In de rijksplanologische
commissie is net het besluit genomen om dat op deze manier op te pakken. Dat
moet nog verder uitgewerkt worden. 3. Het gaat daarbij niet zozeer om het
ruimtelijk ordeningsbeleid op het niveau van de details als wel om de richting
en het perspectief. Ik werk aan de voortzetting van de Rotterdam Agenda. Sommige
landen leggen echter een accent op bijvoorbeeld de krachtige steden en het
stedelijk beleid, terwijl andere landen meer gevoel hebben voor de Rotterdam
Agenda, waarbinnen de ruimtelijke ontwikkelingsperspectieven in ieder geval
gezamenlijk kunnen worden geschetst. Daar ga ik mee verder en dat hoop ik
tot een zeker resultaat te kunnen brengen.Verschillende sprekers hebben opmerkingen gemaakt over de regisserende
rol van de minister van VROM en gewezen op de kwetsbaarheid van de beleidssamenhang.
De werkwijze, de inhoud van de Nota Ruimte en daaraan gerelateerde nota's
laten zien dat de coördinerende en regisserende rol van de minister van
VROM niet alleen in de beleidsformulering, maar ook bij de beleidsuitvoering
vanzelfsprekend is. Mijn inzet concentreert zich daarbij nu ook op de uitvoering.
Ik kom straks nog even terug op de coördinerende rol van en de regie
door de minister van VROM.Het bureau Buck Consultants International heeft recentelijk geconcludeerd
dat het voor de Randstad niet aan mooie visies of mooi plannen ontbreekt,
maar dat het schort aan uitvoeringskracht. Veel uitvoering – ik doel
dus op ruimtelijke ontwikkeling, spa in de grond – wordt door marktpartijen
en gemeenten geregeld, maar voor een aantal grote en belangrijke
projecten is het hoog nodig dat er door het Rijk concrete resultaten worden
geboekt. Daarmee is niet alleen de Nederlandse concurrentiepositie gediend,
maar ook de aantrekkelijkheid van onze steden en de kwaliteit van natuur,
landschap en ruimte in algemene zin.In antwoord op de vraag over de coördinerende rol van de minister
van VROM wil ik dan ook wijzen op de programma-aanpak uit de Nota Ruimte.
Bij vier specifieke gebieden is heel nadrukkelijk aangegeven dat het steeds
gaat om de coördinatie. Op het totaaloverzicht van de programma-aanpak
kan de Kamer mij aanspreken.Sterker nog dan bij de beleidsformulering vraagt de uitvoering onder meer
in de vier gebiedsprogramma's om integraal regisseren. Daarbij is nog veel
te winnen. Dat is een taak van mij als minister van VROM, maar het is geen
taak van mij alleen. Wanneer integraliteit en regie worden gezien als exclusieve
taken van de minister van VROM, kun je voor je het weet de focus versterken
die bij mijn collega's van nature ligt op hun meer sectorale verantwoordelijkheden,
terwijl deze tijd juist steeds en meer een integrale opstelling vereist vanuit
alle departementen die bij de ruimtelijke ontwikkeling van ons land betrokken
zijn. De heer Van den Berg vraagt om een voorbeeld hiervan. Het kabinet heeft
in de Nota Ruimte heldere randvoorwaarden gesteld aan de ontwikkeling van
de Hoeksche Waard. Een onderdeel daarvan is de reservering van een bedrijventerrein
van maximaal 180 ha netto. Reken je daar alle infrastructuur bij, dan kom
je uit op 250 ha bruto. Dat bedrijventerrein beslaat 1% van de totale
ruimte van de Hoeksche Waard. Die maximering van de omvang van het bedrijventerrein
is naar mijn oordeel nog geen bedreiging voor het nationale landschap. Daarnaast
gelden er randvoorwaarden bij de ontwikkeling van nationale landschappen.
Ontwikkeling van grootschalige bedrijvigheid is daarbij uitgesloten. Provincies
zijn verantwoordelijk voor de uitwerking van het beleid en voor de begrenzing
van de nationale landschappen. Dat behoren zij op te nemen in hun streekplannen.
Zij zullen erop toezien dat de daarvoor geldende randvoorwaarden worden gerespecteerd.Ik geef een voorbeeld waaruit heel duidelijk blijkt dat er met de keuzes
die wij hebben gemaakt, steeds aan die integraliteit wordt gewerkt. Het is
een bewuste keuze geweest om mijn collega's van Verkeer en Waterstaat, Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en Economische Zaken tot een eerste aanspreekpunt
te maken, als programmaminister bij de uitvoering van de vier programma's
van de Nota Ruimte. Dat is een hulpmiddel om tot snelle coördinatie en
besluiten te komen binnen het Rijk ten opzichte van de provincies of de regio.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik wil even terug naar de redenering over 1% bij de Hoeksche Waard,
want daar zit volgens mij de crux. De minister zegt: hoe kan je daar moeilijkheden
over maken, dat is maar 1%. Die kwantitatieve redenering is volgens
mij het begin van de ellende. Je moet gewoon zeggen dat dit gebied die waarde
heeft en dat wij het met rust moeten laten. Als je daaraan gaat tornen en
in die rafelrand gaat zeggen: waar zeuren jullie over, laat die 1%,
ben je al op een hellend vlak bezig. Daarom is die redenering zo onverstandig.
Dat moet je volgens mij nooit doen. Je moet zeggen dat dit gebied een landschap
is en daarom bescherming verdient. Dan moet je niet met procenten gaan sollen.Minister Dekker:Ik heb heel goed gehoord wat de heer Van der Lans heeft gezegd. Ik heb
mijn redenering naar voren gebracht en ik ben ervan overtuigd dat de uitgangspunten
voor dit nationale landschap, een van de twintig, staan. Daar zullen wij niets
aan afdoen. Na veel debatten in de Tweede Kamer hebben wij ervoor gekozen
om daar toch een bedrijventerrein van deze omvang te realiseren.Laat ik nog een ander voorbeeld noemen. In de noordvleugel moeten wij
beslissen over woningbouwopgaven voor de Haarlemmermeer, de Bollenstreek en
Almere. Wij moeten beslissen hoe wij verdergaan met Schiphol. De toenemende
verkeerscongestie tussen Schiphol, Amsterdam en Almere vraagt om een dringende
oplossing. Dat het hier moet gaan om een zorgvuldige, integrale afweging,
staat voor iedereen als een paal boven water. De landschappelijke, ecologische
en cultuur-historische waarde van onder meer het Groene Hart, de Stelling
van Amsterdam, het Naardermeer en het IJ-meer, is van grote betekenis. Hetzelfde
geldt voor ruimtelijk-economische en milieuaspecten. Hier is alleen een integraal
en samenhangend besluit over de uitvoering mogelijk. Wij kunnen de innovatieve
kracht van bijvoorbeeld Zuidoost-Brabant alleen door een samenhangende aanpak
verder vergroten.Het Groene Hart vraagt ook om een samenhangende uitvoering op het terrein
van verstedelijking, infrastructuur, wateropgaven, natuur en landschap. De
uitvoering in de Zuidvleugel komt alleen tot stand als wij verstedelijking,
groen, kustveiligheid, de Tweede Maasvlakte, de Greenport en de infrastructuur
samenhangend aanpakken. Dat is ook de reden dat wij bij de ontwikkeling van
PMR en de Tweede Maasvlakte ook een kans geven aan natuur, 750 ha, het ontwikkelen
van woningbouw in de stadshavens en van bedrijvigheid. Ik kies er bewust voor
om dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid te laten zijn. Daar regisseer
ik op.Op grond van de eerste evaluaties weet ik dat de verkokering met deze
werkwijze inderdaad wordt doorbroken en dat de uitvoeringskracht van het Rijk
wordt versterkt, maar wij zijn er nog niet. Ik merk dat deze aanpak ook vruchten
afwerpt bij onderwerpen die niet tot een programma-aanpak behoren. Ook bij
deze projecten is een gezamenlijke aanpak, zowel bestuurlijk als ambtelijk,
steeds vanzelfsprekender. Als voorbeeld wil ik noemen de gezamenlijke inzet
van Verkeer en Waterstaat en VROM bij de uitvoering van de Hanzelijn in de
IJsseldelta, waarbij bewust wordt gekozen voor een realisatie die meer mogelijkheden
biedt voor integrale planvorming in de toekomst.De heer Lemstra (CDA):Dit klinkt fantastisch. De minister wil iedereen erbij betrekken. Dat
is sympathiek en dat doet het ook goed. Ieder departement blijft in zijn eigen
waarde, maar de portefeuille Ruimtelijke Ordening is een macroportefeuille,
die geldt voor het hele land en die in de handen van deze minister ligt. Iedere
vakminister heeft zijn of haar deel, maar deze minister is namens de Staat
der Nederlanden verantwoordelijk voor de totale ruimtelijke invulling en inrichting
van dit land. In de memorie van antwoord staat dan ook dat de essentie van
de programma-aanpak is om de rijkscoördinatie die ten grondslag heeft
gelegen aan de Nota Ruimte, uit te bouwen naar de uitvoering
van de rijksnota's. Met andere woorden: heeft deze minister de bevoegdheid
van het kabinet om in te grijpen als vakministers hun boodschappenlijstje
niet volledig hebben ingevuld? Daar gaat het om: deze minister moet natuurlijk
polderen – dat doen wij in dit land al jaren, al eeuwen – maar
op een gegeven moment moet zij ook kunnen zeggen: geachte collega, wij zouden
daar willen uitkomen; hoe doen wij dat? Kan zij dat als coördinerend
minister in het kabinet aan de orde stellen en kan zij daaraan bevoegdheden
ontlenen? Zij zei immers terecht dat wij er nog niet zijn. Wat bedoelt de
minister met "Wij zijn er nog niet"?Minister Dekker:Misschien kan ik de heer Lemstra direct antwoorden met betrekking tot
het accent dat hij legt op de rol van de minister van VROM. Op 17 juni
hebben wij namens het kabinet in reactie op het TCI-debat een brief gestuurd
over de daaruit voortvloeiende aanpak. Daarin staat volstrekt helder dat het
kabinet een keuze heeft gemaakt inzake de rol van de minister van VROM: ook
als het voortouw voor een project bij de vak- of sectorminister ligt, is de
minister van VROM altijd medeondertekenaar van de structuurvisie voor een
groot project. De minister van VROM toetst dus altijd of de ruimtelijke en
economische aspecten voldoende zijn meegewogen in dat project. Aanvullend
benadrukt het kabinet dan ook dat de minister van VROM bij het opstellen van
de structuurvisie de regie over het proces voert ten aanzien van de ruimtelijke
aspecten. Die regierol heeft onder andere betrekking op het formuleren van
de ruimtelijke opgaven, de ruimtelijke afwegingen die in de structuurvisie
aan de orde zijn en het bewaken van de samenhang met het nationale ruimtelijke
beleid. Daar wordt dus kernachtig, maar heel gericht antwoord gegeven op datgene
wat de heer Lemstra vraagt en wil en wat ik ook zelf voorsta: zodra je vanuit
een vakministerschap een project inzet, moet dat altijd een bredere ruimtelijke
afweging krijgen. Anders past het project niet in het totaal waarvan wij in
dit land afhankelijk zijn. Naast de regie over het proces levert de minister
van VROM ook de inhoudelijke inbreng voor die aspecten.Met die boodschap heeft het kabinet geantwoord op de vragen van de Tweede
Kamer, die hier nog eens zijn aangegeven. Ik hecht eraan om dit zo aan te
geven, omdat de ruimtelijke afwegingen steeds moeten worden gemaakt. Wij staan
in Nederland immers voor een grote opgave. Wij zijn er inderdaad nog niet.
Natuurlijk betekent dat letterlijk ruimte bieden, maar tegelijkertijd is er
sprake van aanspreken op de begrenzingen die soms vanuit een vakdepartement
worden aangegeven. Het is vanzelfsprekend dat het zo gebeurt, maar in de discussie
daarover kom je altijd verder. De samenwerking tussen de departementen heeft
de afgelopen twee jaar naar mijn overtuiging een grote stap voorwaarts kunnen
maken.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Mag ik proberen om dit aan de hand van een voorbeeld te verduidelijken?
U zegt dat de minister van VROM op sommige onderdelen niet alleen regisseur
over de inhoud is, maar ook over het proces. Dat kan ik mij goed voorstellen.
U gebruikte zojuist het voorbeeld van Haarlemmermeer en Almere en het ontwikkelingsperspectief
dat daarvoor in 2006 moet worden vastgesteld. Vorig jaar heb ik in het integraal
beleidsdebat gevraagd hoe het kwam dat, hangende dat ontwikkelingsperspectief,
al Domeingronden verkocht werden. Ik moet zeggen dat het antwoord van minister
Veerman mij nog steeds moet bereiken. Dat antwoord is mij toen toegezegd.
Daar hoeft u niet in deze instantie op te antwoorden. Dat mag ook in tweede
instantie, want ik heb dit niet eerder naar voren gebracht. Dat is een goed
voorbeeld. Hangende het ontwikkelingsperspectief zou de minister van VROM
als regisseur over het proces tegen haar collega's moeten zeggen: even wachten;
wij hebben nu ook het Rijksontwikkelingsbedrijf, dat wij vorig jaar nog niet
hadden; stop die gronden daar maar even in.Minister Dekker:Dat is precies de bedoeling van de totstandkoming en de realisatie van
het gemeenschappelijk ontwikkelingsbedrijf dat bij VROM wordt gestationeerd.
Bij een beleidsdoelstelling moet een visie neergelegd worden. Almere moet
bijvoorbeeld tot ontwikkeling gebracht kunnen worden. Dat is ook de reden
dat eerst gekeken moet worden naar de echte woningbouwbehoefte van Almere.
Wij weten wat het doorkijkje naar het jaar 2030 inhoudt, namelijk 45.000 woningen.
De vraag daarbij is welk toekomstprofiel dit voor Almere inhoudt. Almere kan
niet, om het onaardig te zeggen, een overloopstad blijven. Het moet een eigen
betekenis krijgen. Dat betekent dat wonen, werken en bereikbaarheid gerealiseerd
moeten worden. Dat betekent dat gekeken moet worden naar de bredere, ruimtelijk-economische
aspecten. In de toetreding daartoe heeft het gemeenschappelijk ontwikkelingsbedrijf
een duidelijke functie.Ik zeg niet dat visie of ambitie niet nodig zijn op dit terrein. De centrale
ambitie van dit kabinet is om met behoud van landschappelijke en natuurlijke
waarden een duurzaam, veilig, aantrekkelijk en vooral economisch concurrerend
Nederland te creëren. Misschien wordt dat wel het Californië of
het New York van Europa, waarvan de heer Van Aartsen sprak bij de algemene
beschouwingen in de Tweede Kamer. Ik trek ook vergelijkingen met de ruimtelijke
dynamiek in Zuid-Korea, China, Vlaanderen of Barcelona. Bij die ambitie vervult
de Randstad als dé motor van Nederland een centrale rol. Als de bestuurders
van de Randstad onder de naam Holland Acht duidelijk maken dat het aan uitvoeringskracht
en doorzettingsmacht ontbreekt, vind ik dat een te pessimistisch beeld. Ik
trek het mij ook aan. Ik zie het als mijn regierol om, samen met collega Remkes,
vanuit een bestuurlijke invalshoek de besluitvorming in het ruimtelijk-economisch
domein, waar die mogelijk tekort schiet, tot stand te brengen.De minister van VROM kan vanuit een stevige, regisserende rol een belangrijke
rijksbijdrage leveren aan een aantrekkelijk en dynamisch land. De verschillende
sleutelprojecten uit de jaren tachtig en negentig, zoals het Oostelijk havengebied
in Amsterdam, de Kop van Zuid in Rotterdam of het Ceramique-terrein in Maastricht,
hebben een niet te onderschatten bijdrage geleverd aan de krachtige en dynamische
stad. Datzelfde verwacht ik van de ontwikkeling van de Amsterdamse Zuidas,
de stationsomgeving van Arnhem en de andere nieuwe sleutelprojecten waar wij
samen met decentrale overheden en marktpartijen al een tijd aan werken.Continuïteit van rijksbijdrage, ook voor grote toekomstige projecten,
acht ik van groot belang om het beleid van de Nota Ruimte in de praktijk tot
een succes te maken. Afgesproken is in het kabinet dat nog voor de komende
zomer besluitvorming plaatsvindt over de inzet van 900 mln. aan FES-middelen
in de periode 2010-2014 om dergelijke grote sleutelprojecten en integrale
gebiedsontwikkeling tot stand te brengen. Afhankelijk van de besteding van
de mogelijke meevaller uit de aardgasbaten beslist het kabinet mogelijk ook
dit jaar nog tot een versnelling van een aantal van dergelijke projecten na
de periode 2008 tot 2010. Er is niet gezegd dat er geen geld is. De reservering
van 900 mln. is de basis om tot uitvoering van de Nota Ruimte te komen. De
inzet van die 900 mln. is gekoppeld aan de Nota Ruimte volgens de formule "no
regret". Voor de langere termijn is het goed dat er gewerkt wordt aan
scenario's. Het is echter te vroeg om daar nu al investeringsconsequenties
aan te verbinden. Dat geheel van 900 mln. moet ik eerst overzien. Een verdere
versterking van de regierol van de minister van VROM, zoals de heer Lemstra
voorstelt, heb ik al beschreven naar aanleiding van de TCI-brief. Ik kan mij
geheel vinden in de regierol van de minister van VROM. VROM is de eerstverantwoordelijke
voor de uitvoering van het beleid met de bijbehorende doorzettingsmacht. Daarmee
kan ook in een toekomstig kabinet departementale verkokering worden voorkomen
en zo kunnen de uitvoeringsmacht en de integrale regie worden bevorderd.Dan kom ik bij een aantal bestuurlijke aspecten. De Nota Ruimte biedt
duidelijkheid over rol en taak van elke overheidslaag. De verschillende generieke
regels die in de nota zijn opgenomen – locatiebeleid, de watertoets
en de verdichting van de steden – moeten vooral door provincies en gemeenten
worden opgepakt en uitgevoerd. Alle algemeen geldende regels heb ik in de
Nota Ruimte basiskwaliteit genoemd. Ik heb precies aangegeven welke taak elke
overheidslaag heeft. In mijn reactie op het verslag heb ik een samenvattende
tabel als bijlage opgenomen die dit illustreert. Hiermee is de rolverdeling
aangegeven in de onderdelen van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur. Ik
zie dus geen reden voor paniek of onrust op dit punt. De beleidsuitspraken
in de Nota Ruimte staan na instemming van de Tweede Kamer en, naar ik hoop,
ook de Eerste Kamer niet meer ter discussie. Zij zullen door de rechter bij
de uitwerking van het beleid door provincies en gemeenten worden gerespecteerd.
Ervaringen rond de geldende beleidsdocumenten op rijksniveau laten dit ook
zien.Ook gebiedsgericht werken zal niet tot juridisering leiden. Gebiedsgericht
werken heeft veelal betrekking op de voorbereidingsfase van ruimtelijke plannen
en projecten en draagt eraan bij dat deze plannen goed worden onderbouwd.
In het verleden is met gebiedsgericht werken ervaring opgedaan en gebleken
is dat het niet heeft geleid tot extra procedures of jurisprudentie. Gebiedsgericht
werken kan wel leiden tot een beter draagvlak en een betere motivering van
ruimtelijke besluiten. Vooral op het gebied van de basiskwaliteit biedt de
Nota Ruimte veel beleidsruimte voor provincies en gemeenten. Dit biedt provincies
en gemeenten de kans deze beleidsruimte zo dicht mogelijk bij de burgers op
te pakken en in te vullen en verder te concretiseren en neer te leggen in
duidelijke beleidskaders. Ik deel de angst voor juridisering dus niet.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):De reden voor de vraag naar juridisering was juist dat de definiëring
van de basiskwaliteit niet eenduidig is. Als je een rondgang langs de provincies
maakt, blijkt dat basiskwaliteit op verschillende manieren wordt ingevuld.
Een van mijn vragen was of basiskwaliteit wordt getoetst aan minimale of aan
maximale normen. Ontstaan er dan verschillen tussen provincies? Als dat gebeurt,
kun je ook problemen bij de rechter verwachten. Dan wijzen partijen erop dat
het elders anders wordt gedefinieerd. Daar zou ik nog wel een bespiegeling
over willen horen.De heer Schouw (D66):De minister zegt dat zij die angst niet deelt. Kan zij ons garanderen
dat het niet gaat gebeuren? Waarop is die garantie dan gebaseerd?Minister Dekker:Ik begin met de vraag van mevrouw Slagter. Naar aanleiding van eerdere
vragen daarover zijn wij al bezig geweest om de medeoverheden duidelijk te
maken wat de vereisten zijn van de Nota Ruimte. Wij geven antwoord op de vragen
wat wij precies verstaan onder basiskwaliteit en hoe het bundelingsbeleid
moet worden vormgegeven. Ook gaan wij in op de vraag wat het betekent als
je de begrenzing van de nationale landschappen aanpakt. Ook komt er meer duidelijkheid
over de reservering voor bijvoorbeeld infrastructuur. Wij hebben verschillende
elementen op een rij gezet voor de medeoverheden. Bovendien zijn de verschillende
provincies nu bezig om hun streekplannen bij te stellen op basis van de Nota
Ruimte. Wij toetsen natuurlijk wel of de uitgangspunten uit de Nota Ruimte,
zoals de basiskwaliteit, daarin zijn meegenomen. Wij toetsen daarop omdat
die eenduidigheid ook in de streekplannen moet zitten. De provincie moet daar
een duidelijke keuze in maken en moet die ook motiveren. Eenduidigheid staat
dus voorop en daar steunen wij de medeoverheden in. Natuurlijk kan ik geen
enkele garantie geven, maar ik heb begrepen dat het thema "juridificatie"
zo fraai in het pamflet, waarin geadviseerd wordt ook eens naar de andere
kant te kijken, naar voren komt. Ik noem het bewust "een pamflet"
want ik vraag mij werkelijk af of men een-op-een de uitgangspunten van de
Nota Ruimte heeft opgenomen. Aan de oproep tot een debat geef ik graag gehoor.
Degenen in deze Kamer die geïnteresseerd zijn in deze materie zal ik
graag uitnodigen. Er moeten echter wel eenduidige keuzes worden gemaakt op
basis van de uitgangspunten van de Nota Ruimte. Dat is in het pamflet niet
gebeurd. Het geeft nieuwe vergezichten van de Nota Ruimte en dat is precies
wat ik bedoel.Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Ik wil even iets zeggen over het begrip "eenduidig". Laten de
enigszins open geformuleerde begrippen in de nota geen ruimte voor een variëteit
aan invullingen door de provincies? Ik kan mij voorstellen dat in 2035 wordt
gezegd dat er in 2006 een grotere variatie in het land is ontstaan omdat de
provincies als gevolg van de decentralisatie niet dezelfde invulling hebben
gegeven aan de nota.Minister Dekker:Er is een verschil tussen de eenduidige hantering van een begrip en de
uitwerking in de plannen. De gebieden en de posities en visies van de provincies
zijn verschillend. In dat kader komt het maatwerk voor de provincie of regio
tot stand. Dat is precies de reden waarom wij het zo hebben opgezet.De voorzitter:Mag ik de Kamer verzoeken zich enige zelfbeperking op te leggen?De heer Van der Lans (GroenLinks):Uiteraard voorzitter, maar ik wil toch graag nog een vraag stellen over
de juridificering. Als de minister alles vastlegt in strikte kaders, handelt
zij in strijd met de filosofie van de ontwikkelingsplanologie. De opstellers
van het pamflet hebben duidelijk willen maken dat het ene bij het andere hoort.
Als je niet alles vastlegt in strakke procedures, is de prijs die je daarvoor
betaalt dat mensen hun recht gaan zoeken bij de rechter. Ik begrijp dat de
minister zelfs die redenering niet volgt.Minister Dekker:Iedereen mag bepaalde juridische stappen nemen. Dat sluit ik natuurlijk
niet uit. Vandaar ook dat ik geen garantie kan geven. Het gaat nu om de vertaling
van thema's uit de Nota Ruimte – de basiskwaliteit is er een van –
in de ruimtelijke plannen.Ik overleg periodiek met de bestuurders uit de verschillende delen van
Nederland, waaronder de bestuurders van de zes nationale stedelijke netwerken.
Bovendien is op 5 december 2005 het bestuurlijke kader vastgelegd en
naar de Tweede Kamer gezonden. Met de afspraken in het document "de Nota
Ruimte, ieder zijn rol" committeert VROM zich net als drie andere departementen
die bij de opstelling van de Nota Ruimte waren betrokken aan de afspraken
die de rolverdeling verduidelijken. Het ministerie van BZK is daar samen met
de VNG en het IPO ook bij betrokken. Dat biedt tevens het kader om gezamenlijk
knelpunten op te lossen. Ik zou haast zeggen: wat kan er op dit gebied nog
meer worden ondernomen? In de nieuwe WRO is ook geregeld dat ruimtelijke plannen
digitaal en uitwisselbaar worden opgesteld. Natuurlijk kan de rechter de zorgvuldigheid
van besluiten toetsen.De status van de Nota Ruimte is en blijft de visie van het Rijk op de
ruimtelijke ontwikkeling in Nederland. Ik hoop dat hierover overeenstemming
ontstaat. Bij de invoeringswet voor de nieuwe WRO zal worden bepaald dat de
Nota Ruimte als structuurvisie in de zin van de nieuwe WRO wordt aangemerkt;
dus geen verval of achteruitgang van status.Ik kom nu op de opmerkingen over het langetermijnbeleid. De heren Lemstra
en Schouw stellen dat er niet wordt geanticipeerd op toekomstige ontwikkelingen
zoals de stijging van de zeespiegel, klimaatverandering, hoogwaterproblematiek
en de beschikbaarheid van energie. Wij gaan in het beleid uit van een lagenbenadering:
ondergrond, netwerken en occupatie. Hierdoor worden de andere overheden als
het ware gedwongen om na te denken over de relatie tussen de verschillende
lagen waaruit Nederland is opgebouwd: de ondergrond, het water, de netwerken
en de occupatie. Zo worden integrale planvorming en het denken op lange termijn
bevorderd.Gelet op de daling van de bodem en de stijging van de zeespiegel, de klimaatverandering,
maar ook de macro-economische veranderingen op wereldschaal, is dit voor alle
betrokken overheden nodig, dus ook voor het Rijk. De Nota Ruimte besteedt
om die reden ook veel aandacht aan ruimte voor water, aan de veranderingen
in de natte en laaggelegen veenweidegebieden en ook aan versterking van de
ruimtelijke randvoorwaarden voor een sterke economische structuur en krachtige
steden. Deze elementen zijn cruciaal voor de lange termijn.Het is inmiddels bijna twee jaar geleden dat de nota is vastgesteld door
het kabinet. Sindsdien heeft het denken niet stil gestaan. Wij moeten ook
voor de veel langere termijn nadenken over een duurzame en veilige ruimtelijke
ontwikkeling en inrichting van Nederland en over een aantrekkelijk economisch
toekomstperspectief. In dit verband heb ik de eerder in deze Kamer ingediende
motie over de benodigde langtermijnstrategie als ondersteuning gezien. Dit
draagt bij aan een toekomstvast ruimtelijk beleid.Het is onze bedoeling om risico's in beeld te brengen en de effecten daarvan
te verminderen. In feite kent elk gebied zo zijn eigen specifieke risico's
waarop het beleid moet inspelen. In Los Angeles en San Francisco moet er bijvoorbeeld
zo gebouwd worden dat de schade bij aardbevingen beperkt blijft en ik spreek
nog maar niet over New Orleans. Een aantal heldere regels op dit punt zorgen
voor zekerheid, ook bij investeerders. Zo'n soort uitgangspositie streef ik
ook in Nederland na.Bij de vorming van de verstedelijking van Almere, de Zuidplaspolder en
rond Schiphol kunt u zien hoe er rekening wordt gehouden met de waterhuishouding
en hoe daarmee ook de risico's op voorhand beheersbaar worden gemaakt. Laten
wij duidelijk zijn: er is op dit moment geen reden om te twijfelen aan de
veiligheid. Nu reeds wordt in de Nota Ruimte en in de PKB Ruimte voor de Rivier
geanticipeerd op de veranderingen tot in ieder geval 2030. Er is gewerkt met
de op dat moment beschikbare kennis en geanticipeerd op onzekerheden.In mijn antwoord op schriftelijke vragen ben ik al uitgebreid ingegaan
op de keuze voor de Zuidplaspolder. Ik heb aangegeven dat meer argumenten
een rol hebben gespeeld dan water alleen. Aan de gevolgen voor water wordt
in de Nota Ruimte wel degelijk aandacht besteed. Het streekplan is het relevante
plan waarop de watertoets van toepassing is. De Zuidplaspolder wordt vanuit
een duurzame visie verder ontwikkeld.Op 29 november jongstleden is tijdens het congres Ruimte voor Klimaat
hier voor het eerst op ruime schaal aandacht aan besteed en is het onderwerp
op de kaart gezet. Omdat onvoldoende bekend is welke veranderingen op ons
afkomen en bovenal discussie is over de wijze waarop wij daarop kunnen reageren,
heb ik gevraagd om een Adaptatieprogramma Ruimte en Klimaat. Hierin wordt
in directe samenspraak tussen wetenschap en departementen, andere overheden
en maatschappelijke organisaties vraaggericht onderzoek uitgezet, kennis samengebracht
en verspreid en zal door middel van scenario's worden verkend welke strategieën
voor de Nederlandse samenleving het meeste perspectief bieden en welke investeringsbeslissingen
daartoe moeten worden genomen.Wij maken geen heel nieuwe scenario's; dat is het werk van jaren. Wij
denken dat wij dit door het aanbrengen van meer samenhang tussen de deelstudies,
het maken van keuzes en het innemen van politieke standpunten verder vooruit
kunnen brengen. Natuurlijk doen wij dit niet alleen maar met clubjes van naar
binnen kijkende ambtenaren, hoewel ik de professionaliteit van de mensen op
onze departementen wil onderstrepen. Wij kijken natuurlijk ook naar de financieel-economische
component. Dat zal niet in alle gevallen eenvoudig zijn, maar dat moet wel
gebeuren. De minister van VROM heeft in die ontwikkelingen en scenario's natuurlijk
ook een regierol.Ik kom nu op het onderwerp ontwikkelingsplanologie, een belangrijk onderdeel
voor het ruimtelijk beleid. Dit is een methode waarin wij de ontwikkeling
van de ruimte in ieder geval vormgeven doordat ontwikkelingsplanologie
als methode voor de gebiedsontwikkeling een belangrijke en erkende plaats
heeft gekregen. Ontwikkelingsplanologie leidt mijns inziens overigens niet
tot een juridische discussie. Ook staat de PKB-tekst niet ter discussie als
gevolg van zo'n accentverschuiving. Het gaat dus om gebiedsontwikkeling. De
aanpak die hierop is gebaseerd, symboliseert de vernieuwing in het ruimtelijk
beleid bij uitstek. In veel gevallen was die tot stilstand gekomen. Discussies
over ruimtelijke initiatieven werden veelal vanuit de loopgraven gevoerd zonder
dat er knopen werden doorgehakt. Stilstand is in veel gevallen echt achteruitgang.
De aantrekkelijkheid van verschillende gebieden is hierdoor voor bewoners
en ondernemers niet toegenomen – om het voorzichtig uit te drukken.
Er is dus in veel gevallen sprake van een stagnatie die echt doorbroken moet
worden. Het gaat erom dat wij met gebiedsontwikkeling de verschillende belanghebbenden
bij elkaar brengen om te werken aan de meest gemeenschappelijke doelen en
vanuit bestuurskracht te komen tot resultaat. Er moet niet worden gepolderd
om het polderen. Daarmee slaan wij met de Nota Ruimte echt een nieuwe weg
in.Ontwikkelingsplanologie betekent niets minder dan een cultuuromslag voor
velen en die bereik je niet van vandaag op morgen. Ik ben mij daarvan bewust.
In mijn reactie op het verslag refereerde ik daar ook al aan. De suggestie
van sommigen dat de methode ontwikkelingsplanologie en de daarop geënte
gebiedsontwikkelingsaanpak ten koste gaat van ruimtelijke waarden en dat bijzondere
kwaliteiten op het spel worden gezet, miskent toch de verrommeling en achteruitgang
van de gebieden in de afgelopen jaren. Dit gaat ook voorbij aan het uitblijven
van besluiten, omdat partijen er soms jaren niet uitkomen en elkaar als het
ware in de houdgreep houden. Dat moeten wij echt voorkomen. Er zijn voorbeelden
die dat illustreren. Denk bijvoorbeeld aan Midden-Delfland, de Utrechtse Heuvelrug
of de aanpassing van de infrastructuur tussen Almere, Amsterdam en het Gooi.
Volgens mij zijn wij met betrekking tot de beoogde ontwikkelingsplanologie
al een eind op streek en begint er hier en daar beweging te komen. Ik denk
dan bijvoorbeeld aan Meerstad. Er is hier sprake van werkelijke integrale
planvorming. Het gaat over water, het gaat over wonen, het gaat over recreëren,
het gaat over natuur. Er is vroegtijdig gezorgd voor samenwerking tussen private
en publieke partijen. Er zijn afspraken gemaakt over de inzet van inkomsten
uit de rode ontwikkelingen ten behoeve van bijvoorbeeld groen en blauw. De
in dit verband afgesproken verevening laat zien dat verschillende belangen
integraal tot hun recht komen, ook in financiële zin.De dilemma's in de samenwerking tussen overheid en markt zijn mij bekend.
Mevrouw Slagter heeft daarover een vraag gesteld. Tegelijkertijd is het mijn
overtuiging dat voor een succesvolle gebiedsontwikkeling de uitvoerende marktpartijen
snel, maar ook efficiënt en effectief bij de planvorming moeten worden
betrokken. Dat betekent dat er inderdaad veel energie moet worden gestoken
in de PPS-constructies waarnaar werd gevraagd. Zowel overheid als markt heeft
zijn eigen doelen. Dat mag ook, maar de verantwoordelijkheden moet je goed
kunnen onderscheiden zodat ook goed geopereerd kan worden. Dat betekent ook
dat de binnen die constructies te verrichten diensten tegen acceptabele vergoedingen
moeten kunnen worden uitgevoerd.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Het lastige van zo'n verhaal is dat u er zo door bent gegrepen. Hetzelfde
geldt voor de successen. Dit terwijl ik er ook een aantal vraagtekens bij
zet. Als je in zo'n idee gelooft, dan is het altijd lastig om naar de mitsen
en maren te kijken. Een van de moeilijke punten van Meerstad is toch de openbaarheid
van contracten. Het is lastig dat de gemeenteraad, corporaties en de burger
niet goed inzicht krijgen in wat er nu is afgesproken. Openbaarheid is in
ieder geval een probleem. Een ander punt is dat er bij Meerstad zo weinig
sociale woningbouw is afgesproken, terwijl wij met elkaar vinden dat dit wel
zou moeten. U zegt: Wij brengen ze bij elkaar aan tafel, maar ik begrijp niet
zo goed wie u met "wij" bedoelt. Is dat de overheid of bent u dat?
Het gaat om iets dat uit het veld moet komen.Minister Dekker:Misschien is het goed om Meerstad en andere voorbeeldprojecten eens onder
de loep te nemen. In de eerste plaats is het van belang dat zo snel mogelijk
openbaar is wat er met een gebiedsontwikkeling wordt bedoeld. Dat geldt voor
de deelnemende partijen en voor burgers en omwonenden. Ik ben ervan overtuigd
dat het op deze manier kan lukken en gaat lukken. Daarom had ik het over "wij".
De minister van LNV heeft natuurlijk niet voor niets op dat gebied financiële
risico's willen nemen. Ik ben ervan overtuigd dat er een fantastisch plan
ligt. In de eerste plaats is er een rol voor de provincie. De provincie trekt
een en ander, samen met de gemeenten die de gebiedsontwikkeling voor hun rekening
hebben genomen. Er gebeurt een aantal zaken. In de eerste plaats moet aansluiting
op de hoofdinfrastructuur plaatsvinden. Er wordt woningbouw gepleegd van diverse
aard. Water en groen worden erin meegenomen. Er wordt teruggegaan naar de
lintbebouwing die er in een bepaald gebied was, maar zodanig dat het totale
gebied een fantastische aanvulling vormt op de woonmilieus die er in Groningen
al zijn.Mevrouw Slagter vindt dat er te weinig sociale woningbouw is. U kent mijn
streefpercentage, maar binnen een stad moet men zelf ook heel goed bezien
wat men al aan sociale woningbouw heeft. De vraag is of men, gezien de bevolkingsopbouw,
een voldoende antwoord geeft op de woonmilieus die in een nieuw project worden
ontwikkeld. Daar moet goed naar worden gekeken. Ik vind vooral dat de gemeente
daarin een afweging moet maken. Ik geloof hierin, evenals in de andere 13
voorbeeldprojecten. Ik wil graag weten wat de feilen zijn. Daarom heb ik de
adviescommissie van stedenbouwkundige Riek Bakker gevraagd om alle projecten
te bezoeken. Dan komt er een aantal punten uit, die ik u zal noemen. Er wordt
gevraagd om bestuurlijke daadkracht. Er is een attentie op het feit dat de
verschillende partijen vroegtijdig moeten worden betrokken. Laten wij de markt
er vooral niet te laat bij betrekken, want daar heeft men ook ideeën
en ervaring die wij kunnen benutten. Niet alleen de formele inspraak moet
worden georganiseerd, maar er moet vooral voor worden gezorgd, vanuit de deskundigheid,
het overzicht en het inzicht die aanwezig zijn, dat burgers een goed beeld
krijgen van wat er kan worden ontwikkeld. De burgers moeten enthousiast worden
gemaakt. Er moet voor worden gezorgd dat men bestuurlijk commitment krijgt
van de verschillende partijen. Verder moet de overheid vooral helder zijn
in de financiële besluiten. Anders kan niet van marktpartijen worden
gevraagd om in te schrijven. Dit gebeurt niet alleen bij Meerstad,
maar ook bij de Blauwe Stad, om in het Noorden te blijven. Het gebeurt ook
bij het Hunzeproject en bij Kampen. Een ander voorbeeld van een project dat
goed vordert is het Wieringerrandmeer.Ik geloof in deze projecten, omdat ik geloof in de creativiteit van mensen,
omdat ik geloof in de bestuurskracht die je kunt aanmoedigen en omdat ik geloof
in deze manier van gebiedsontwikkeling. Dat is de reden waarom ik dit zo aan
u wil overbrengen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik onderschrijf de uitgangspunten van de minister volledig, en ik zou
graag even willen stil staan bij een van de uitgangspunten, te weten: wees
helder in de financiële besluitvorming. Bent u niet met mij van mening
dat helderheid in de financiële besluitvorming transparantie met zich
brengt? Weet u dat het grondcontract van Meerstad nog steeds aan alle openbaarheid
en democratische controle is onttrokken? Zelfs betrokken partijen krijgen
het grondcontract niet te zien.Minister Dekker:Ik ben van mening dat transparantie nodig is, juist ook op financieel
terrein. Wat u zei over het inzicht in het grondcontract was mij niet bekend.
Ik zal daar morgen navraag naar doen.Dan kom ik nog even te spreken over de burgerparticipatie in het kader
van het programma Beleid met burgers. Er is een project van start gegaan waarbij
enkele regionale gebiedsprojecten worden doorgelicht en waar nog eens wordt
gevraagd hoe je de betrokkenheid van burgers kunt realiseren. De lessen die
daaruit worden getrokken, zullen breed worden verspreid. Participatie van
burgers en van maatschappelijke organisaties is cruciaal bij de gebiedsontwikkeling.
Ik heb dat al gezegd. De adviescommissie-Bakker geeft aan dat het welslagen
van gebiedsprojecten ook sterk afhangt van de "sense of urgency"
voor de opgave, een breed draagvlak en sterke betrokkenheid van de partijen.
Het is primair de verantwoordelijkheid en het belang van de trekker of regisseur
van het gebiedproject in kwestie, de provincie of de regio, om die betrokkenheid
gedurende het hele proces te organiseren. Het gaat dus niet alleen om betrokkenheid
aan de voorkant of om betrokkenheid tot slot aan de achterkant. De betrokkenheid
moet er gedurende het hele proces zijn. Gezien de grote verschillen tussen
de projecten acht ik een generieke regeling zoals mevrouw Meindertsma die
suggereert, burgerparticipatie als normstelling, niet effectief. Het gaat
om de vormen die je daaraan kunt geven.De voorzitter:Hoe lang hebt u nog nodig?Minister Dekker:Ik vorder aanmerkelijk.De voorzitter:U hebt immers ook nog staatssecretarissen bij u.Minister Dekker:Die komen tot hun recht, dat geef ik u mee. Ik zal het tempo wat verhogen.Met de Nota Ruimte bieden wij dus enerzijds ruimte voor gebiedsontwikkeling
en stellen wij anderzijds een aantal kaders. Daarom ben ik niet bang voor
bijvoorbeeld negatieve gevolgen voor de ingezette gebiedsontwikkeling. Dat
gaf ik zojuist al aan. De Nota Ruimte bevat het nationale ruimtebeleid voor
de komende jaren en het wetsvoorstel voor de nieuwe Wet ruimtelijke ordening
biedt straks het instrumentarium voor een nog betere uitvoering van de Nota
Ruimte. Dat wetsvoorstel, waarvan de plenaire behandeling overigens op 24 januari
in de Tweede Kamer zal plaatsvinden, regelt ook de procedures voor de besluitvorming
over het beleid en de uitvoering. De nieuwe WRO biedt burgers en bedrijven
kortere procedures met behoud van zorgvuldigheid en meer ruimte voor initiatieven.
Voor een bestemmingsplan heb ik de proceduretijd bijvoorbeeld teruggebracht
van meer dan een jaar, 56 tot 62 weken, naar ten hoogste een halfjaar, 22
tot 26 weken. De nieuwe wet biedt voorts aan de overheden duidelijkheid over
de verdeling van de verantwoordelijkheid, de geldende kaders en het ontwikkelingsgerichte
instrumentarium.Het onlangs bij de Tweede Kamer ingediende voorstel voor een grondexploitatiewet
helpt eveneens bij de decentrale uitvoering van de Nota Ruimte. Provincies
en gemeenten moeten hun regierol in de ruimtelijke ordening beter kunnen waarmaken.
Een belangrijke stap is natuurlijk gezet met de indiening van het wetsvoorstel
voor de grondexploitatie bij de Tweede Kamer. Deze wet biedt een regeling
voor het kostenverhaal, voor het stellen van enkele locatie-eisen en voor
situaties waarin marktpartijen gronden ontwikkelen.Verder wordt er momenteel hard gewerkt aan de vereenvoudiging van de procedures.
Dat gebeurt met de Wet voorkeursrecht gemeenten en de Onteigeningswet.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik las in de memorie van antwoord dat er onderzoek gedaan zou zijn naar
het zelfrealisatieprincipe, dat dit in december afgerond zou zijn en dat de
minister dan zou kijken in welke mate zij daar eventueel wat aan kan doen.
Is er al vordering op dat terrein of is dat nog niet aan de orde?Minister Dekker:Er wordt wel vordering gemaakt, maar niet in de mate die de heer Van der
Lans waarschijnlijk wenst. Ik kom daar later op terug.Met de Nota Ruimte en met name de nieuwe WRO en de grondexploitatiewet
kunnen alle betrokken overheden aan de slag met gericht beleid en met instrumenten.
Dat maakt het nog beter mogelijk, echt resultaat te bereiken.Ik heb al iets gezegd over de betrokkenheid van burgers bij de gebiedsontwikkeling.
Ik wil nog eens benadrukken dat de nieuwe WRO ook meer ruimte biedt voor initiatieven
van burgers, een belangrijke vernieuwing ten opzichte van de huidige WRO.
Onder de nieuwe wet wordt het voor de burger ook mogelijk om een aanpassing
van het bestemmingsplan te vragen, niet alleen voor een concreet bouwplan,
maar ook voor bepaalde ontwikkelingen in algemene zin. Dat acht ik absoluut
een stimulans voor burgers en een fraai voorbeeld van hoe de Andere Overheid
kan werken.Voorzitter. Ik kom tot een afronding. Ik ben ervan overtuigd dat de Nota
Ruimte op een goede manier richting geeft aan het optreden van het Rijk en
aan dat van andere overheden, maatschappelijke organisaties, burgers en bedrijven.
Het kabinet geeft in de nota aan waar het Rijk zich op richt. Met de nota
draagt het ook bij aan nieuw elan en de benodigde nieuwe manier van werken.
Na uw instemming met de nota, kunnen alle betrokkenen met volle kracht werken
aan de uitvoering van het beleid. De heer Van der Lans vroeg mij waarop ik
afgerekend wil worden in 2035. Allereerst wil ik afgerekend worden op de Nota
Ruimte zelf. Wij hebben hiermee nieuw beleid geformuleerd en
brengen het tot uitvoering. In de tweede plaats kan ik worden afgerekend op
de uitvoeringsagenda waarmee concrete invulling wordt gegeven aan dat beleid,
zoals de programma-aanpak. Het derde is het instrumentkoffertje waarvan ik
de verschillende onderdelen al heb genoemd.Staatssecretaris Van Geel:Voorzitter. Er is een beperkt aantal punten waaraan ik nog aandacht moet
besteden. Mevrouw Meindertsma en de heer Lemstra vroegen of de Nota Ruimte
voldoende is dooraderd met duurzaamheidsdenken. Ik zou hier ervaring uit het
verleden bij kunnen betrekken. Als er één discipline is die
gewend is om in de verschillende dimensies van duurzaamheid te denken, is
dat de ruimtelijke ordening. Men moet immers de ruimtelijke gevolgen en effecten
van het sociale, het ecologische en het economische denken verenigen en worstelt
daar ook mee. Het invullen van het bredere duurzaamheidsbegrip in de verschillende
beleidsterreinen is niet eenvoudig. De vraag hoe wij in de praktijk moeten
omgaan met het theoretische begrippenkader dat wij kennen en hoe wij de dimensies
sociaal, economisch en ecologisch met elkaar in verband moeten brengen, is
intellectueel en conceptueel ingewikkeld.Het kabinet doet er van alles aan om dit zichtbaar en scherp te maken.
De nota Duurzame daadkracht heeft een internationaal en een nationaal deel.
Hierin wordt aangegeven hoe het kabinet het duurzaamheidsdenken wil uitwerken
in de verschillende onderdelen van het beleid. De Tweede Kamer heeft het initiatief
genomen om onder andere met de minister-president en mij in september een
debat te voeren over de vormgeving van duurzaamheid in Nederland. Wij proberen
via duurzaamheidsverkenningen, waarin de verschillende planbureaus een belangrijk
initiatief hebben genomen en ook participeren, grip te krijgen op de verschillende
dimensies van duurzaamheid en de relaties tussen deze dimensies. Wij weten
bijvoorbeeld wat er zou moeten gebeuren op het terrein van ecologie, maar
de vraag is hoe de samenhang is met de economie en sociale aspecten. Via de
rapportages zal het duurzaamheidsdenken een steeds betere plek krijgen in
een groeimodel in ons beleid.Er waren vragen over een inventarisatie van de ruimtelijk effecten van
de Europese richtlijn, onder andere in relatie tot luchtkwaliteit. Er werd
gevraagd of ik wel voldoende grip heb op die richtlijnen, waaronder milieurichtlijnen,
maar een diepgaande analyse ervan was niet nodig. Er zijn rapporten verschenen
in het kader van het programma Andere Overheid waarin het kabinet heeft aangegeven
hoe het internationale en Europese beleid is voorbereid. Hieruit zijn lessen
te trekken. Die zijn zo uit de dossiers te halen. De les uit de gang van zaken
rond de Nitraatrichtlijn is dat wij niet eigenzinnig moeten zijn. Als er een
richtlijn is, moeten wij proberen om die uit te voeren conform de lijn. Dat
moet ook als wij de richtlijn niets vinden. Als wij ambities formuleren op
Europees niveau, moeten wij nadenken over de wetstechnische, inhoudelijke
en financiële gevolgen van de richtlijnen voor de verschillende onderdelen.
Het kabinet heeft gezegd dat dit beter moet.Een ander leerpunt uit de discussie over richtlijnen is dat wij hebben
gemerkt dat het niet een verhaal is van een departement dat in Brussel in
raadswerkgroepen en commissies onderhandelt, maar dat de verschillende stakeholders
in Nederland in een vroege fase moeten worden betrokken bij een dossier. Ik
doel in het bijzonder op de ngo's, het IPO van de provincies en de gemeenten.
Op die manier krijgen wij eerder grip op de situatie waardoor wij onze bedoeling
duidelijk kunnen maken. Tevens kunnen wij dan gezamenlijk optreden. Daar besteden
wij veel aandacht aan. De volgende week heb ik een gesprek met de stakeholders
over de vraag hoe wij dat op milieugebied kunnen organiseren en verbeteren.Mevrouw Bierman heeft geïnformeerd naar de stand van zaken bij de
Europese dimensie van luchtkwaliteit. Zij heeft gevraagd of wij voldoende
energie hebben om de afspraken na te komen en om daar een serieuze zaak van
te maken. De heer Van den Berg heeft nog gevraagd naar enkele aspecten die
daarmee samenhangen, zoals de ruimtelijke ordening en de stand van zaken van
het wetsontwerp. Welnu, in Europees verband zijn twee aspecten dominant in
de huidige acties van het kabinet vanwege de strategie voor luchtkwaliteit
die door de Commissie is gepresenteerd. De bal ligt nu dan ook bij de lidstaten.
Er is heel veel overleg op het niveau van de lidstaten. In de lidstaat Nederland
gebeurt dat op alle niveaus om de belangen van Nederland te verdedigen.Zoals gezegd, gebeurt dit op twee terreinen. Het ene is het verkrijgen
van een aanmerkelijk betere aanscherping van de Euro5-/Euro6-normen. Het gaat
er vooral om, de Euro6-normen in perspectief te krijgen. Wij weten namelijk
dat bronbeleid het allerbelangrijkste is voor de verbetering van de luchtkwaliteit.
Dat beleid is nu te weinig, te laat en te slap. Onze inzet is om een goed
bronbeleid tot stand te brengen. Dat is ook best wel spannend, omdat niet
alle lidstaten er hetzelfde over denken. In het bijzonder de lidstaten met
een eigen auto-industrie denken er anders over.Op het andere terrein gaat het erom, toch enig uitstel te krijgen omdat
sommige normen volstrekt onhaalbaar zijn. Ik heb dit wel eens met knikkende
knieën geformuleerd. Hierbij willen wij niet de norm aantasten. Ik heb
dit helaas eerder in deze Kamer moeten zeggen. Vandaar dat wij een derogatiemogelijkheid
willen om dat goed onderbouwd tot stand te brengen.In het bijzonder heeft onze aandacht het voorstel inzake grenswaarden
voor PM2,5, dus de allerkleinste stofdeeltjes. Hierbij gelden gezondheidsoverwegingen.
Het gaat om de meest schadelijke deeltjes. De Commissie heeft onzes inziens
in dit opzicht onvoldoende maatregelen genomen op Europees niveau om het doel
daadwerkelijk te bereiken. Wij willen dat niet hetzelfde gebeurt als in 1999:
akkoord met de normen, maar een onvoldoende bronbeleid op communautair niveau.
Er moet dus sprake zijn van een combinatie met een goed bronbeleid.Men kan ervan verzekerd zijn dat het kabinet buitengewoon veel aandacht
en zorg besteedt aan de communicatiestrategie. Afgelopen vrijdag is dit onderwerp
weer prominent aan de orde geweest bij het bezoek van de heer Barroso aan
Nederland. Ik herhaal dat deze discussie nu vooral op het niveau van de lidstaten
wordt gevoerd, omdat de Commissie in dezen inmiddels een standpunt heeft ingenomen.Omwille van de tijd antwoord ik de heer Van den Berg dat wij hopen dat
het wetsvoorstel medio februari naar de Tweede Kamer wordt gezonden. Hij heeft
nog een vraag gesteld over de discussie over de ontkoppeling.
Welnu, wij gaan een heel verstandige en flexibele koppeling voorstellen. Het
grootste probleem is niet dat een groot aantal plannen wordt ontkoppeld, omdat
die geen of nauwelijks een rol spelen bij de verslechtering van de luchtkwaliteit.
Je moet het ook niet willen om dit kleine grut juridisch aan elkaar te koppelen.
Wel maken wij ons zorgen over echt grote projecten die in een overschrijdingssituatie
de luchtkwaliteit verslechteren. Je komt dan terecht bij wat de heer Van den
Berg heeft genoemd: het vogelvrij maken van die plannen. Wij denken daar echter
een goede oplossing voor gevonden te hebben. Het gaat nu te ver om hierop
in te gaan, maar de kern van de gestelde vraag lijkt mij hiermee wel beantwoord.
Wij denken dus dat wij met een goed bronbeleid én een fatsoenlijke
wetgeving met veel steun van en in samenwerking met de gemeenten en de provincies
hiervoor een oplossing kunnen vinden.De minister heeft al gesproken over het klimaat van ruimte. Dat project
heeft uit een oogpunt van klimaatbeleid buitengewoon veel belangstelling van
mij. Ik vind het fantastisch hoe de minister en collega Schultz dit project
trekken. Ik ben meer voor de coördinatie van het klimaatbeleid in algemene
zin. Daar heb ik mijn handen vol aan, zoals u weet. Het is een weerbarstige
materie.De heer Schouw heeft gevraagd naar de onzekerheden op dat terrein en de
communicatiestrategie. Verder heeft hij gevraagd of er draagvlak is voor zaken
die pijn doen en of wij ook echt durven op te treden. Er is veel onzekerheid
over het klimaatbeleid, al neemt die af. De mens levert een zeer belangrijke
bijdrage aan de geweldige versnelling van de verandering van het klimaat.
De betekenis hiervan voor de verschillende werelddelen loopt uiteen. Een panel
van duizenden wetenschappers uit de hele wereld geeft hier steeds nadrukkelijker
informatie over. Voor Nederland is de betekenis wisselend. Wij hebben onderzoek
laten doen naar de effecten hiervan. Op de staalkaart die u hebt gekregen,
staat een samenvatting van wat er gebeurt. Het waarschijnlijkst is dat het
klimaat de eerste tijd warmer wordt, ook in deze streken. Als in de komende
eeuwen, dus niet in één week tijd, zoals het scenario van de "Day
after tomorrow" is, het zeer fragiele evenwicht tussen de koude en warme
golfstroom wordt verstoord en de poolkappen smelten, wordt het veel kouder.
In de eerste eeuwen wordt het echter veel warmer. Dit biedt enige zekerheid
voor het beleid dat mijn collega's voorbereiden met het oog op de consequenties
voor de inrichting van Nederland. De zeespiegel stijgt in ieder geval, ook
als het kouder wordt. De vraag is hoe groot die stijging zal zijn, want die
heeft vooral te maken met de thermische uitzetting van water in de hele wereld.
Al wordt het hier kouder, dan nog kan het in de rest van de oceaan warmer
worden, waardoor thermische uitzetting optreedt met een stijging van de zeespiegel
tot gevolg. Er zijn dus wel zekerheden.De communicatie is wisselend. Wij constateren dat de gevoeligheid voor
het klimaat en de discussies daarover toeneemt zodra er zeer aansprekende
voorbeelden worden gegeven. Voor Nederland is het wat suffer. Er wordt namelijk
gezegd dat het hier straks leuk wordt omdat er in de zomer subtropische temperaturen
zullen worden gehaald, hetgeen een stuk gezelliger is. Dat is een lastige
kwestie. Als je echter duidelijk maakt wat de grote gevolgen voor ecosystemen
zijn en voor de migratie, ziet men pas in dat de consequenties groot zijn.
Het is dan ook goed om voortdurend beelden te laten zien van die consequenties.
Geciteerd is dat 60% van de wereldbevolking – de heer Lemstra
had het over 70% – in deltagebieden leeft en niet de mogelijkheid
heeft om zich aan te passen. Wij zijn die mensen ecovluchtelingen gaan noemen.
Hier hangt het draagvlak voor het beleid mee samen. Op dit moment is er in
samenhang met zaken als luchtkwaliteit en geopolitieke aspecten een groot
draagvlak voor het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen.
Mensen zullen die vanuit verschillende invalshoeken minder willen gebruiken.
Dat maakt mij niet uit; als het om één reden gebeurt, gebeurt
het ook. Het draagvlak kan echter worden ondermijnd door het systeem van emissiehandel
dat wij hebben. Het bedrijfsleven in Europa moet blijven concurreren met de
Verenigde Staten dat een dergelijk systeem niet hanteert. Dat kan een eroderend
effect hebben op het draagvlak voor ons klimaatbeleid. Ik hoop dat wij daar
samen inhoud aan kunnen geven, vooral om ervoor te zorgen dat het beleid dat
wij nu voorstellen en dat in Kyoto vorm heeft gekregen, aanknopingspunten
biedt voor China en India, maar vooral ook voor de Verenigde Staten. Hier
zullen wij de komende jaren hard aan werken.Staatssecretaris Schultz van Haegen-Maas Geeste­ranus:Voorzitter. De relatie tussen ruimtelijke ordening en water krijgt de
laatste jaren veel aandacht. Ik vind dat volledig terecht. De commissie Waterbeheer
21ste eeuw constateerde in 1999 al dat ons watersysteem niet meer in staat
was om overvloedige regenval op te vangen. Bovendien maakte die commissie
inzichtelijk dat Nederland als gevolg van de klimaatverandering in de toekomst
met een nog veel grotere wateropgave te maken zou krijgen en dat er nu al
maatregelen van met name ruimtelijke aard moeten worden genomen om dat voor
de toekomst op te kunnen lossen. Het kabinet heeft toen snel gereageerd. In
2000 kwamen er twee nota's: Anders omgaan met water en Ruimte voor de Rivier.
In die nota's staat al dat de bestaande ruimte moet worden behouden en dat
het creëren van additionele ruimte voor water centraal moet staan, omdat
wij alleen op die manier in staat zijn om op de korte termijn, maar vooral
ook op de lange termijn de problemen op het gebied van water als gevolg van
klimaatverandering aan te pakken.Ik ben blij dat de heer Lemstra weer beter is. Wij hebben hem in november
bij de discussie in het Kurhaus over klimaatverandering gemist. Ook toen heb
ik gezegd dat het water een van de eerste terreinen is waarop wij ook werkelijk
anticiperend bezig zijn om op de klimaatverandering te reageren. Wij hebben
dat belangrijke inzicht vervolgens natuurlijk verankerd in de Nota Ruimte.
Het ruimtelijk waterbeleid treft u aan in het hoofdstuk Water en groene ruimte.
De ruimtelijke strategie die daarin is gekozen, is anticiperen op en meebewegen
met het water. Conform de systematiek van de Nota Ruimte is het ruimtelijk
waterbeleid dan ook weer uitgewerkt in een generiek ruimtelijk waterbeleid
en een specifiek ruimtelijk waterbeleid voor de ruimtelijke hoofdstructuur.Het voorkomen van wateroverlast en van watertekort is een voorbeeld van
een generiek beleid, omdat het alleen maar stroomgebiedsdekkend kan worden toegepast. Hierbij hoort het stappenplan vasthouden, bergen en afvoeren.Mevrouw Meindertsma heeft haar zorgen uitgesproken of er op de nieuwe
kaart wel voldoende ruimte voor waterberging wordt gereserveerd om het watersysteem
op orde te krijgen. Ik kan haar op dat punt geruststellen. Wij hebben met
de provincies, de waterschappen en de gemeenten de heel heldere afspraak gemaakt
in het Nationaal Bestuursakkoord Water dat er een bepaald aantal hectares
per gebied aan waterberging moet worden gevonden. Dit staat echter nog niet
op de nieuwe kaart omdat het zoekruimtes betreft, die als zodanig nog niet
definitief kunnen worden weergegeven. Aan de minister is enkele malen gevraagd
naar het sturingsconcept achter de Nota Ruimte. Het sturingsconcept hier is
ook dat wij meegeven dat er een bepaald aantal hectares per stroomgebied moet
worden gevonden. Wij laten het echter vervolgens aan de provincies, waterschappen
en gemeenten over waar zij die ruimte vinden. Zij kunnen het best zien waar
daarvoor de beste mogelijkheden zijn en zij kunnen ook een integrale aanpak
realiseren. Wij zullen hen er zeker op afrekenen dat het gebeurt. Daarvoor
zal men zich ook in de stroomgebiedsplannen moeten verantwoorden. Dit gaat
de goede kant op. Er zijn inmiddels al ongeveer duizend plannen in het land
en duizend locaties waarop men aan het werk is.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Mijn zorg ging niet uit naar de zoekgebieden, maar naar de inrichtingsplannen,
dus naar de uitvoering na de zoekgebieden.Staatssecretaris Schultz van Haegen-Maas Geeste­ranus:Zij staan nog niet in dit voorstel. Ik ga ervan uit dat zij in een volgende
fase van de nieuwe kaart ook zullen zijn opgenomen als zij van zoekgebied
overgaan naar werkelijk definitief gebied.Een andere vorm van sturing is de watertoets, een belangrijk instrument
voor de doorvertaling van de waterbelangen in de ruimtelijke planvorming,
of de besluiten die worden genomen in de planvorming. De watertoets is verplicht
voor alle ruimtelijke plannen en besluiten die mogelijk gevolgen kunnen hebben
voor het watersysteem. Het is van belang om te onderstrepen dat de watertoets
ook een heel proces omvat, van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen
en uiteindelijk beoordelen van de waterhuishoudkundige aspecten in de relevante
ruimtelijke plannen en besluiten. Veel meer dan een inhoudelijke toets achteraf
is dit dus echt een uitgebreid proces vooraf om er ook voor te zorgen dat
de negatieve gevolgen voor de waterhuishouding kunnen worden voorkomen. Als
dat redelijkerwijs niet mogelijk is bij plannen, zullen zij worden gecompenseerd.
De besluitvorming hierover dient tegelijk met het ruimtelijk plan of met het
besluit plaats te vinden.Dit sluit ook aan bij de vraag van de heer Van den Berg over de toepassing
van de watertoets in de Zuidplaspolder, in de Bloemendalerpolder en in Rijnenburg.
Bij de planvorming in deze drie gebieden zijn de waterbeheerders nauw betrokken.
De waterbelangen worden ook nadrukkelijk aan de orde gesteld bij het uitwerken
van het ruimtelijk plan. Op het moment dat het wordt vastgesteld, moeten daar
dus ook deze waterparagrafen in voorkomen. Daarin zal moeten worden aangegeven
op welke wijze men ofwel de negatieve effecten voorkomt, ofwel compensatie
realiseert. Verder zal de watertoets op verzoek van de Tweede Kamer worden uitgebreid
met een kosten- en risicoafweging. Dat kan onder meer door het opstellen van
een kosten-batenanalyse. Daarbij speelt ook de toepassing van de OEI-systematiek
een rol. Ik kan mevrouw Bierman melden dat waterveiligheid op dit moment al
nadrukkelijk als een van de aspecten is opgenomen. De afgelopen jaren hebben
wij zowel met Ruimte voor de rivier als in de discussie over de nota Overlopen
ervaring opgedaan door expliciet deze kosten-batenafweging te maken.Een derde sturingsinstrument is de ruimtelijke reservering, zoals deze
bijvoorbeeld bij de PKB Ruimte voor de rivier een rol speelt. Om meer ruimte
voor de rivier te houden, zullen wij langs de rivier gebieden gaan reserveren
die wij voor een periode van tien jaar vrijwaren van nieuwe grootschalige
of kapitaalintensieve ruimtelijke ontwikkelingen. Er geldt daar bijvoorbeeld
een verbod op nieuwbouwwijken, nieuwe woonwijken en nieuwe bedrijfsterreinen.
Er kunnen wel kleinschalige ontwikkelingen plaatsvinden, maar geen grootschalige.
Deze reserveringen zijn van groot belang om op een goede manier uitvoering
te kunnen geven aan de PKB Ruimte voor de rivier en om ervoor zorg te dragen
dat wij als gevolg van klimaatverandering op langere termijn zo nodig nog
meer ruimte langs de rivieren kunnen bieden.De heer Van den Berg heeft zijn zorg uitgesproken over de rol van Rijkswaterstaat
in de brede belangenafweging van projecten. Hij startte bij TCI en eindigde
bij het baggerdepot in de Marspolder. Verkeer en Waterstaat heeft heel veel
opgestoken van de discussie over TCI. De rol is tegenwoordig veel meer naar
buiten gericht. Afgelopen jaar is daarvoor een intensief proces doorlopen.
Dat is een on-going proces.Voorzitter: JurgensStaatssecretaris Schultz van Haegen-Maas Geeste­ranus:Het slibdepot in de Marspolder is inmiddels weer uit de plannen verdwenen,
onder andere omdat uit de inspraak bleek dat andere alternatieven veel beter
zouden zijn. Je moet niet alleen iets kunnen weglaten omdat uit de inspraak
blijkt dat veel mensen dat willen, maar ook wanneer blijkt dat er betere mogelijkheden
bestaan om dezelfde problemen op te lossen. Bij het vaststellen van deel 3
van de PKB Ruimte voor de rivier is dit er in december al weer uitgehaald.
Dit is een van de voorbeelden van de veranderingen die naar aanleiding van
de inspraak en betrokkenheid in de PKB's zijn aangebracht. Deze illustreren
het naar buiten kijken van de ambtelijke organisaties.Ik ben ingegaan op deze drie sturingsvormen om te laten zien hoe je aan
de ene kant de ruimte kunt bieden aan de regio om zaken zelf te beslissen,
en tegelijkertijd als Rijk stevig te sturen op wat je niet wilt of in de toekomst
alsnog wilt kunnen realiseren. Dat laatste komt tot uiting in de reserveringen
en watertoetsen die de mogelijkheid bieden om er op decentraal zelf invulling
aan te geven terwijl het Rijk erop toeziet dat het gebeurt.Meerdere sprekers hebben in eerste termijn gesteld dat de kust een cruciale
rol speelt voor de bescherming van Nederland tegen waterproblematiek. De zeespiegelrijzing
is meerdere keren genoemd. Dat gebeurde weliswaar nog niet in combinatie met
de bodemdaling, maar ook dat is een groot probleem. De inklinking en oxidatie van de veenweidegebieden zullen het probleem alleen nog
maar vergroten. Om deze redenen is het van belang om voldoende ruimte in de
kustzone te reserveren voor de natuurlijke zandtransporten opdat de zeewerende
functie van de kust ook bij de zeespiegelrijzing blijft behouden. Om ervoor
te zorgen dat deze natuurlijke processen in het kustfundament zoveel mogelijk
ongestoord blijven, hebben wij restricties gesteld aan nieuwe bebouwing in
het kustfundament.Ik zie mevrouw Bierman denken hoe het dan zit met het buitendijks bouwen.
De buitendijkse gebieden zijn andere delen dan het werkelijke kustfundament,
dat vaak in de duinenrij zelf ligt. Wij hebben er om de volgende reden voor
gekozen om in de dertien kustplaatsen buitendijkse bebouwing binnen een bepaalde
lijn toe te staan. Toen in 1996 de nieuwe Wet op de waterkering werd ingevoerd,
hebben wij als het ware een streep getrokken langs de kust waarmee binnendijks
en buitendijks van elkaar werden gescheiden. Eigenlijk hebben wij gezegd dat
wie buitendijks zat, het verder maar moest uitzoeken, terwijl wij voor iedereen
binnendijks zouden verzekeren dat het beschermingsniveau op gelijk niveau
blijft. De mensen die buitendijks wonen, woonden daar vaak al generaties lang
en in ieder geval van voordat wij deze lijn trokken. Als gevolg van deze lijn
op papier, werd de situatie in de kustgemeenten of deze locaties in de toekomst
nog wel goed bewoonbaar zouden zijn erg onzeker met het oog op de stijgende
zeespiegel. De oprukkende zee zou in ieder geval tot economische schade kunnen
leiden, terwijl stranden kunnen wegspoelen en er in deze gebieden misschien
zelfs nog wel ernstiger zaken zouden kunnen plaatsvinden. Ik heb gezegd dat
ik vind dat het niet op de juiste manier is aangepakt en dat ik de buitendijkse
gebieden een lager beschermingsniveau dan dat van de Randstad zal bieden,
maar wel een zodanig niveau dat ik de bescherming voldoende vind. Ik wil voor
deze gebieden het huidige beschermingsniveau handhaven, wat betekent dat Verkeer
en Waterstaat zich committeert tot zandsuppleties om de buitendijkse gebieden
van die dertien kustplaatsen er in ieder geval niet verder op achteruit te
laten gaan. Daarmee zorgen wij ervoor dat ze economisch niet op slot worden
gezet en dat de mensen in deze gebieden zekerheid hebben, maar ook dat er
weer gewenste ontwikkelingen mogelijk worden. Daarbij kan het gaan om bebouwing
binnen de beschermingslijn; als men meer wil, zal men zelf moeten zorgen voor
een hoger beschermingsniveau.Een van de voorbeelden is het plan-Waterman; je zou met de uitvoering
van dit plan of van delen van dit plan meer kunnen realiseren aan de kust,
maar dan moet degene die dit doet, ervoor zorgen dat het beschermingsniveau
van de betrokken inwoners er niet op achteruitgaat. Bij een van de reeds gerealiseerde
delen van het plan-Waterman, het Kennemerstrand, hebben de provincie en de
projectontwikkelaar zelf in een nieuwe waterkering geïnvesteerd. De heer
Schouw vroeg zich af of wij überhaupt nog wel bezig zijn met dit plan;
ik kan hem zeggen dat wij op dit punt zeer actief zijn. De heer Geluk heeft
twee jaar geleden een motie ingediend om dit plan nu echt aan te pakken. De
provincie Zuid-Holland is de trekker van dit plan, het ministerie ondersteunt
het. Inmiddels is de eerste fase van het onderzoek afgerond, het onderzoek
naar de financiële haalbaarheid. Het resultaat hiervan was positief en
nu bevinden wij ons in de tweede fase, waarin nut en noodzaak en de mogelijke
relatie met woningbouw in de Zuidvleugel worden bestudeerd. Over enkele weken
zal het resultaat hiervan aan de Tweede Kamer worden voorgelegd. Ik ben zelf
in elk geval zeer positief gestemd over de mogelijkheden van het plan-Waterman,
niet zozeer vanwege het veiligheidsaspect, want ik denk dat wij nog wel een
aantal jaren vooruit kunnen zonder nieuw land te creëren, als wel vanwege
de mogelijkheden om de kwelproblemen in de duinen te bestrijden. Het zoute
water trekt steeds meer op naar de Randstad en nieuw land voor de kust zou
wel eens een zeer slimme oplossing kunnen zijn. Maar daarnaast biedt het nieuwe
land natuurlijk vele mogelijkheden voor woningbouw, natuurontwikkeling, vliegvelden
en wat je verder ook maar zou bedenken.Van de kust naar de Noordzee. Voordat de Nota Ruimte verscheen, was er
geen ruimtelijk beleid voor de Noordzee. Met deze nota is een eerste, belangrijke
stap gezet om een integrale afweging van de ruimtelijke functies van de Noordzee
te kunnen maken, maar in de nota is ook een integraal beheersplan voor de
Noordzee aangekondigd. Ik denk dat ik hiermee de zorgen over het ontbreken
van een integrale benadering kan wegnemen. Dit integrale beheersplan is inmiddels
al aan de Tweede Kamer voorgelegd en zij heeft het ook al vastgesteld. Ik
ging ervan uit dat ook de Eerste Kamer het had ontvangen, want ik ga er eigenlijk
van uit dat de Eerste Kamer altijd alles ontvangt wat de Tweede Kamer wordt
toegezonden. Mocht blijken dat dit niet zo is, dan zal ik ervoor zorgen dat
dit beheersplan ook de Eerste Kamer zal bereiken. Wij hebben na een discussie
in de Tweede Kamer bewust gekozen voor een integraal beheersplan en niet voor
een visionaire nota, dus niet eerst allerlei nota's uitbrengen, maar meteen
onze visie vertalen in een integrale aanpak.Mevrouw Bierman is een voorstander van het reserveren van delen van de
Noordzee voor allerlei functies, maar wij hebben in de nota een andere keuze
gemaakt. Wij kiezen een ja, mits-benadering waarbij wij alleen reserveringen
maken voor de gebieden waar bepaalde ontwikkelingen mogelijk zijn. Vroeger
zou men bijvoorbeeld aangegeven hebben, in welke gebieden men gebruik zou
kunnen maken van inspraak voor het inrichten van een windmolenpark. Nu zeggen
wij in welke gebieden wij reserveren en waar niets mag gebeuren omdat zij
belangrijk zijn vanuit ecologisch oogpunt of vanuit visserij-oogpunt. Zo zijn
er nog een paar gebieden. De rest is vrij. Men zal bij ons een aanvraag moeten
indienen, waarna wij het beoordelen. Die insteek maakt zaken mogelijk in plaats
van bij voorbaat te zeggen dat het alleen nog in bepaalde gebieden kan. Wij
bieden juist de ruimte om te kiezen. Natuurlijk is er ook een uitgebreid toetsingskader.
Dat staat ook in het integrale beheerplan.Van de Noordzee ga ik weer terug naar het land en wel naar het Groene
Hart. Er is ook gevraagd naar de strategie achter de keuze om in bepaalde
gebieden woningbouw of andere zaken te realiseren, terwijl dit vanuit een
oogpunt van water heel onverstandig lijkt. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat
is uitgebreid betrokken bij het Groene-Hartprogramma en bij het vraagstuk
van het waterbeheer in de veenweidengebieden. De tot nu toe gevoerde strategie
van peil volgt functie moet naar onze mening worden ingeruild voor de strategie
functie volgt peil. Daarover bestaat ook min of meer overeenstemming tussen
de diverse departementen. Het betekent ook een grote omslag.
Als wij ontwikkelingen toestaan in het Groene Hart – en ik kijk daarbij
ook naar de minister – zal dit altijd vanuit de gedachte van functie
volgt peil moeten gebeuren. Daarmee calculeer je bij voorbaat de potentiële
waterproblematiek in. Waarschijnlijk kun je ook betere oplossingen verzinnen,
omdat je een functie-invulling kiest die past bij het waterpeil en daarmee
ook duurzaam is.De Westergouwe is zo'n voorbeeld. Wie gaat nu daar bouwen? Het wordt mij
vaak gevraagd. Toen ik net staatssecretaris was dacht ik ook dat je daar niet
moest bouwen en andere locaties moest kiezen. Je beseft dan echter ook vrij
snel dat er in Nederland bijna geen locaties meer zijn waar je iets wil. Er
zijn te veel locaties met beperkingen, om allerlei redenen en vooral ook op
het gebied van water. Wij hebben er ook lang over gesproken. Over Westergouwe
hebben wij gezegd dat je het als een heel goed experiment kunt beschouwen
dat voor de rest van Nederland ook zou kunnen gelden. Wij staan in Westergouwe
bebouwing toe, mits wordt voorkomen dat het negatieve effecten heeft op de
waterhuishouding, nu maar ook in de toekomst, en dat de waterproblematiek
wordt afgewenteld op omliggend gebied. Wij hebben nog wat extra eisen gesteld,
bijvoorbeeld dat het niet ten koste mag gaan van het Gemeentefonds en dergelijke.
Dit betekent een uitdaging voor de gemeente en de projectontwikkelaar om een
zodanig invulling te kiezen voor deze nieuwe wijk dat zij duurzaam en bestendig
is en rekening houdt met het nieuwe water. Het is dus heel goed mogelijk dat
het een zeer waterrijke wijk wordt, die zelfs nog wat van de oude problematiek
van Gouda kan oplossen.Als je dat doet, kies je voor de toekomst. Anders zouden wij Nederland
op slot moeten zetten. Het is niet voor niets dat de zandige locaties eerst
bebouwd zijn en dat de locaties waarbij wij vroeger slim genoeg waren om te
weten dat wij er niets mee moesten doen, zoals de veenweidengebieden of de
diepe gebieden, zijn overgebleven. Dat is ook de reden dat ik zo ongelooflijk
geïnteresseerd ben in innovatief bouwen, in meebewegen met het water
en huizen die meestijgen met het peil. Het is interessant omdat dit de toekomst
kan zijn voor ons land. Waar wij altijd het water zo snel mogelijk hebben
weggewerkt, kunnen wij met nieuw beleid en meer ruimte voor water opslaan
een product maken in Nederland waarbij wij innovatief zijn en water weer een
plek geven, weer leren leven met water en tegelijkertijd door innovatief bouwen
zorgen dat de economische en bedrijfsmatige ontwikkeling doorgang kunnen vinden.
Ik word bijna lyrisch, maar ik vind dit altijd een heel mooi thema voor ons
land om zich op te profileren. De Amerikanen zeiden het verleden week al toen
zij bij ons op bezoek waren: jullie hebben het in jullie genen, want jullie
vechten al zoveel jaar tegen het water. Het overleven zit er dus in. Ik wil
het op een positieve manier doen door niet meer te kijken wat er niet meer
kan, maar door te kijken wat wel kan. Innovatie en de experimenten die wij
doen, zijn daar echt heel goed bij.Dus laat ons. Als de gemeente of de projectontwikkelaar niet in staat
is Westergouwe te realiseren, zullen wij ook gewoon heel hard zeggen dat wij
het niet doen. Dat is de keerzijde.Tot slot kom ik bij VNK, Veiligheid Nederland in Kaart. Mevrouw Bierman
vond het weliswaar mooi dat wij nu naar een nieuwe risicobenadering kijken,
met aandacht voor klimaatverandering, maar merkte daarbij op dat wij pas in
2008 klaar zijn met het werkelijke onderzoek. Zij wilde weten hoe dit precies
zit. Welnu, ik heb naar aanleiding van de eerste resultaten al gezegd dat
ik niet wil wachten tot na 2008. Ik heb zonet in een brief aan de Tweede Kamer
geschreven dat ik komend jaar een visie op hoofdlijnen wil ontwikkelen. Ik
denk namelijk dat wij op basis van de huidige resultaten al min of meer kunnen
zien wat wij wel en niet aan ons toekomstige beleid willen aanpassen. Het
betreft een visie op hoofdlijnen en ik neem een jaar de tijd om te spreken
met deskundigen en bestuurders uit het waterveld, waarbij wij ook simulaties
doen om na te gaan wat er nu precies gebeurt. Daarbij moet er veel meer aandacht
komen voor kansen in relatie tot gevolgen. Het moet dus niet alleen gaan om
normen die bepalen dat eens in de zoveel jaar het water over een dijk kan
sijpelen. Interessant is ook om na te gaan wat er gebeurt, als toch het water
over de dijk heen komt. Wat zijn de gevolgen en in hoeverre moeten wij ons
risicobeleid op een andere manier inrichten? Daarbij dient zowel naar de voorkant
gekeken te worden – de preventieve kant: waar moet je wat extra's doen
en waar kan het misschien wat minder? – alsook naar de achterkant. Ik
doe dit samen met mijn collega Remkes en daarbij komt de vraag aan de orde:
wat nu als wij een situatie krijgen als in New Orleans? Zijn wij daar eigenlijk
wel op voorbereid?Dit jaar komt de visie op hoofdlijnen en aan het eind van het jaar wordt
deze aan de Tweede Kamer en ook aan uw Kamer gestuurd. Na 2008 zijn alle definitieve
dijkringen doorgerekend en dan kunnen wij het vast gaan leggen in normen,
maar ten aanzien van de uitgangspunten kun je nu al aan de slag. In de tussentijd
blijven wij gewoon de Wet op de waterkering uitvoeren. Er hoeft dus niets
stilgelegd te worden; dat werk moeten wij toch doen. Laat dit bij voorbaat
helder zijn.Voorzitter. Ik hoop dat ik duidelijk heb kunnen maken dat wij juist bij
het waterbeleid al zeer lange tijd anticiperen op de klimaatverandering. Daarbij
kijken wij niet alleen vier, tien of vijftien jaar vooruit; vaak kijken wij
wel vijftig of honderd jaar vooruit en soms wel tweehonderd jaar, als het
gaat over dijken. Wij zullen wat dat betreft nooit klaar zijn. Wij zullen
moeten blijven sturen op de klimaatverandering: aan de ene kant om de problematiek
te voorkomen waar de heer Van Geel al een flinke klus aan heeft, maar aan
de andere kant om er vooral voor te zorgen dat de negatieve effecten ervan
ons land in zijn kwetsbare positie niet of zo min mogelijk kunnen raken. Wij
zijn daarmee nooit klaar. Wij doen het graag integraal, met alle andere beleidsterreinen.
Het is een enorme uitdaging om dit goed te doen, maar het is ook een heel
mooie taak.De voorzitter:Wij zijn hiermee gekomen aan het einde van de beantwoording door de regering
in eerste termijn. Ik ben blij dat ik niet buitendijks woon, want ik begrijp
van de regering dat ik het dan verder zelf maar moet uitzoeken. Zo hoorde
ik het althans letterlijk.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-743-756.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl