Spoeddebat over de liberalisering van de postmarkt
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 2903-2917

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 33, pagina 2903-2917

04-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30536Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Tijdelijke regels voor experimenten met een gebiedsgerichte bestemmingsheffing ten behoeve van aanvullende activiteiten van samenwerkende ondernemers mede in het publiek belang (Experimentenwet BGV-zones) (31430)Pagina 2917-2923
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Razeb, te weten: - de motie-Voordewind/Van Baalen over additionele veiligheidsmaatregelen (21501-02, nr. 863); - de motie-De Roon c.s. over de handelsrelatie tussen de EU en Pakistan (21501-02, nr. 864)Pagina 2892-2892
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 27 november 2008 over de eerste voortgangsrapportage over het groot project ecologische hoofdstructuur (ehs)Pagina 2823-2827
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van de begroting Wonen, Wijken en Integratie (XVIII) voor het jaar 2009 (31700 XVIII)Pagina 2844-2889
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van de begroting Wonen, Wijken en Integratie (XVIII) voor het jaar 2009 (31700 XVIII), en van: - de motie-Van Gent/Van Bochove over meer groen in gemeenten met Vogelaarwijken (31700 XVIII, nr. 14); - de motie-Jansen over het schrappen van projectsteun aan corporaties die niet presteren naar vermogen (31700 XVIII, nr. 15); - en nog 36 andere moties (31700 XVIII, nrs. 16 t/m 51)Pagina 2892-2903
Regeling van werkzaamheden (donderdag 4 december 2008)Pagina 2842-2843
Presentie en opening (donderdag 4 december 2008)Pagina 2823-2823
Interpellatie-Kant, gericht tot de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over uitspraken van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over versobering van de Algemene nabestaandenwetPagina 2827-2842
Noten (Bijlagen 1, 2 en 3): Interpellatievragen Anw, overzicht stukken en Bijvoegsel bij begroting WWIPagina 2927-2950
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de Transportraad, te weten de motie-Vendrik over CO2 als grondslag voor kilometerbeprijzing voor het vrachtverkeer (21501-33, nr. 200)Pagina 2892-2892
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met het mogelijk maken van systematische verstrekking van gegevens aan instellingen voor schulden- en kredietregistratie (31563); - Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het vervallen van de facilitaire diensten van het Korps landelijke politiediensten (31564); - en nog een wetsvoorstel (31525)Pagina 2823-2823
Spoeddebat over de liberalisering van de postmarktPagina 2903-2917
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 4 december 2008)Pagina 2923-2926
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 december 2008 over RazebPagina 2889-2892

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over de liberalisering
van de postmarkt.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. Vandaag wil ik ruiterlijk de overwinning van de SP erkennen.
Ik feliciteer de SP. Haar vorige fractievoorzitter de heer Marijnissen liep
weg voor regeringsverantwoordelijkheid, maar het staatssocialisme wordt toch
ingevoerd door CDA, PvdA en ChristenUnie. Deze regering bemoeit zich met cao-onderhandelingen.
Een unicum! Werkgevers en bonden aan tafel met de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid! Het oude staatsbedrijf behoudt het monopolie. Andere bedrijven
worden de markt uitgedrukt en de consument moet hoge prijzen betalen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Wij zijn niet weggelopen voor regeringsverantwoordelijkheid.
De heer Aptroot zit er compleet naast.De heer Aptroot (VVD):Zo heb ik het begrepen en driekwart van Nederland met mij.Voorzitter. De kerstpostzegel is met 17% verhoogd: kassa voor het
beursgenoteerde voormalige staatsbedrijf en jammer voor de gewone burger,
maar die is in socialistische staten altijd de dupe. De regering stelde twee
voorwaarden aan opening van de postmarkt: 1. Level playing field, vooral voor
TNT op de Duitse markt. 2. De nieuwe postbedrijven, met name de twee grote,
moeten betere arbeidsvoorwaarden hanteren dan nu het geval is met de overeenkomsten
van opdracht. De VVD was tegen de voorwaarden dat betere arbeidsvoorwaarden
moesten gelden. Dat vinden en vonden wij een zaak voor bedrijven en bonden.
Op grond daarvan stemden wij dan ook tegen aanneming van de Postwet.De regering concludeert nu dat aan de twee voorwaarden is voldaan. In
Duitsland is het wetsvoorstel voor gelijke btw-behandeling ingediend en op
12 november is de cao tussen Sandd en Selekt Mail en de vakbonden gesloten.
Vier jaar na opening van de postmarkt zal 80% van de werknemers een
arbeidsovereenkomst hebben. Iedereen werkt daarmee op grond van een cao met
uitzondering van VSP Network, 100% dochter van TNT. TNT stelt eisen
aan de nieuwe postbedrijven en frustreerde via dochterbedrijf VSP Network
de onderhandelingen. Wat ons betreft is TNT daarmee volstrekt ongeloofwaardig.
Aan de twee voorwaarden is voldaan, en wat besluit de regering? De markt gaat
toch niet open.Voorzitter. De regering verzint een nieuwe reden, een nieuwe smoes en
in onze ogen een belachelijke smoes: het kabinet wil met de vakbonden en de
bedrijven aan tafel gaan zitten om het verdere proces rond de arbeidsvoorwaarden
vorm te geven. Eerder stelde staatssecretaris Heemskerk dat als bedrijven
en bonden tot overeenstemming zouden komen, niets de opening van de postmarkt
zou kunnen weerhouden. Nu weerhoudt het kabinet die opening toch. Ik heb een
aantal vragen.Waarom gaat het kabinet met deze procedure starten? Gaat het ook meedoen
aan de cao-onderhandelingen van andere branches? Kan het bevestigen of ontkennen
dat de minister-president of de minister van Sociale Zaken zich met het dossier
hebben bemoeid? Is er rechtstreeks contact geweest tussen de
minister of de staatssecretaris en de top van TNT? Hebben de nieuwe postbedrijven
ook een dergelijke rechtstreekse ingang bij het kabinet? Klopt hun klacht
dat de bewindspersonen recent weer een gesprek weigerden? Wat doet het kabinet
aan de forse verhogingen van de tarieven van monopolist TNT, nu de briefpost
met 13% en de kerstpost met 17% zijn verhoogd? Hoelang blijft
het kabinet dit monopolie beschermen? Wat doet het voor de concurrenten van
TNT die nu in de problemen komen? Wat doet het voor bedrijven, verenigingen
en consumenten die tientallen procenten te veel betalen? Waarom is de staatssecretaris
van Economische Zaken eigenlijk onder curatele gesteld?Voorzitter. Ik eindig met een citaat. In het hoofdartikel van Het Financieele
Dagblad van jongstleden staat: Het kabinet trapt de deur in van een van de
heiligste huisjes van het Nederlandse sociaaleconomische bestel. Het immers
goed gebruik dat de regering de inhoud van cao's overlaat aan sociale partners.
Zichzelf aan tafel nodigen, nota bene als partij die de belangen van bonden
moet garanderen, is verstoring van de cruciale verhouding tussen sociale partners
en zet nieuwkomers neer als onbetrouwbare bedrijven. Nog afgezien van het
onrecht dat daarmee wordt gedaan aan Sandd en Selekt Mail schept het kabinet
een gevaarlijk precedent. Waarom zou de regering immers plaats mogen nemen
bij de cao-besprekingen in de postsector en niet in andere branches? Het treurige
is dat deze bestuurlijke blunder voortkomt uit de krampachtige manier waarop
het kabinet de vrije postmarkt tegenhoudt. Door stelselmatig de lat ten aanzien
van arbeidsvoorwaarden hoger te leggen, konden nieuwkomers nooit aan de eisen
van het kabinet voldoen en werd liberalisering telkens uitgesteld. Nu de regering
daarbij de verhoudingen tussen de sociale partners aantast, dreigt dit beleid
ook andere sectoren te vergiftigen.Het Financieele Dagblad besluit met: Dit is onacceptabel. Verantwoordelijk
staatssecretaris Frank Heemskerk moet inzien dat hij de zaken in het postmarktdossier
op gruwelijke wijze uit de hand heeft laten lopen. Het is tijd om te vertrekken.Dit zijn wijze woorden in Het Financieele Dagblad.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. De heer Aptroot trekt de geloofwaardigheid van de hele wereld
in twijfel, van de SP tot en met het kabinet, maar ik vraag mij toch echt
af hoe het zit met het eigen opportunisme. Hij was degene die tegen de Postwet
heeft gestemd en nu lijkt hij wat dat betreft wel het braafste jongetje van
de klas.De heer Aptroot (VVD):Kijk, één ding is heel zeker: de geloofwaardigheid van het
CDA is absoluut in het geding. Wat de eigen geloofwaardigheid betreft het
volgende. Wij hebben direct gezegd dat wij voor het wetsvoorstel zijn om de
postmarkt te openen. Het CDA heeft toen echter samen met de PvdA en andere
partijen idiote voorwaarden laten opnemen om de tarieven van TNT tot in het
einde der jaren achter de komma te reguleren als de markt open is en om het
kabinet zich met arbeidsvoorwaarden te laten bemoeien, terwijl de CDA-fractie
altijd heeft gezegd dat het aan sociale partners is om dat te doen. Toen hebben
wij gezegd: wij willen dat de markt opengaat, maar dit is een slecht wetsvoorstel.
Het artikel in Het Financieele Dagblad toont ons gelijk hierin aan.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Mag ik dan wel concluderen dat de VVD-fractie bij monde van de heer Aptroot
tegen de Postwet heeft gestemd, dus tegen de liberalisering in die zin?De heer Aptroot (VVD):Nee, wij hebben steeds gezegd dat wij voor het opengaan van de postmarkt
zijn en tegen het voortduren van het monopolie. Maar wij hebben ook gezegd
dat deze Postwet op twee punten niet juist is. Eén van die twee punten –
en ik herhaal het nu weer – is dat het kabinet zich met arbeidsvoorwaarden
in de sector bemoeit. Dat is echt belachelijk. Dat constateert Het Financieele
Dagblad en iedereen buiten de Kamer ziet dat.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. De D66-fractie zal de VVD-fractie in dezen graag bijvallen.
Dus wij zijn daarin partners. De heer Aptroot zei aan het einde van zijn betoog
iets interessants. Hij citeerde een artikel uit Het Financieele Dagblad, waarin
staat dat het tijd wordt voor deze staatssecretaris om op te stappen. Maakt
hij die woorden tot de zijne en kunnen wij straks in tweede termijn een motie
van wantrouwen verwachten?De heer Aptroot (VVD):Ik begrijp die vraag, want ik eindigde met het einde van het hoofdartikel
van Het Financieele Dagblad waarin staat dat staatssecretaris Van Heemskerk
het op gruwelijke wijze uit de hand heeft laten lopen en dat het voor hem
tijd is om te vertrekken. Dan zou een mogelijkheid zijn om een motie van wantrouwen
of een motie van afkeuring in te dienen. Maar ik heb voor het einde van de
tweede termijn een beter alternatief achter de hand waardoor wij het probleem
van het geblunder van deze staatssecretaris oplossen zonder dat een motie
van wantrouwen of afkeuring nodig is. Ik denk ook dat het een creatieve oplossing
is, maar ik wacht eerst de beantwoording in eerste termijn af.Mevrouw Vos (PvdA):Ik begrijp dat de heer Aptroot een ontzettende voorvechter is van deze
wet. Gaat hij nu ook zijn collega's van de Eerste Kamerfractie voorstellen
om voor deze wet te stemmen?De heer Aptroot (VVD):Wij zijn voorstanders van het opengaan van de postmarkt, maar wij zijn
tegen slechte wetten. Het erge is dat er een goed wetsvoorstel lag van het
vorige kabinet dat is stukgeamendeerd door de PvdA – de heer Ferd Crone
was daarbij woordvoerder – en door het CDA en andere partijen. Wij hebben
tegen die wet gestemd omdat twee onderdelen slecht waren, waarvan de belangrijkste
was dat arbeidsvoorwaarden niet door de overheid moeten worden geregeld maar
door sociale partners. Desondanks heb ik toen ook gezegd dat de VVD-fractie
wil dat de markt opengaat, omdat zij de pest heeft aan monopolies, zeker als
het monopolie aan zo'n groot beursgenoteerd bedrijf is gegeven.Mevrouw Vos (PvdA):Los van het gegeven dat de heer Aptroot dit een slechte wet vindt –
wij vinden het een heel goede wet, want wij zijn ook voor hardwerkende Nederlanders –
blijft het nog de vraag wat de Eerste Kamerfractie gaat doen. Als de Eerste
Kamerfractie tegenstemt, zijn wij nog verder van huis.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. Ten eerste klopt het niet dat de PvdA voor hardwerkende Nederlanders
is, want ik heb een heleboel mailtjes gekregen van mensen die werken voor
Sandd en Selekt Mail die bang zijn hun baan kwijt te raken. Ten tweede vind
ik dat wij er eerst voor moeten zorgen dat wij als Tweede Kamer ons werk goed
doen, want ik begrijp wel dat met dit geklungel van het kabinet en ook van
de Tweede Kamer er bij de Eerste Kamer twijfels zijn gerezen. Toch heeft het
mijn voorkeur om deze slechte wet door te voeren als de markt daadwerkelijk
opengaat. Maar wij hebben de eerste stappen te zetten hier en wij moeten er
nu voor zorgen dat het maar steeds doorschuiven van het opengaan van de markt
stopt.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Wat is het onderscheid tussen de behoefte bij de bewindslieden
om met sociale partners in casu een gesprek aan te gaan om te vernemen wat
zij precies hebben afgesproken en de suggestie van de heer Aptroot om sociale
partners mee te laten onderhandelen over tekortkomingen in de afgesproken
cao. Het eerste lees ik, het tweede nog niet. Maar misschien heeft de heer
Aptroot dat ergens gevonden.De heer Aptroot (VVD):Ik begrijp de vraag van de heer Van der Vlies, maar ik lees het toch zo
dat het kabinet zich met de inhoud gaat bemoeien. Er is een cao afgesproken
op 12 november. Als het kabinet nog wat informatieve vragen had, dan
had het al drie weken de tijd gehad om die te stellen. Het kabinet wacht twee
weken met een kabinetsbesluit en zegt dan: voorlopig gaat de openstelling
van de markt niet door, want wij gaan nu aan tafel zitten. Als het kabinet
niet mee wil onderhandelen, maar nog een paar vragen wil stellen, dan heeft
het alle tijd gehad. Uit de brief van het kabinet en de analyse van allerlei
deskundigen, zoals mensen van het Financiële Dagblad, hoogleraren en
een CEO die zegt dat wat nu gebeurt onbegrijpelijk is, kan je toch halen dat
het kabinet fout bezig is.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is mijn conclusie nog niet. Dat is precies het punt dat ik in deze
interruptie wil maken. Ik zal het straks concreet vragen, maar ik heb het
als volgt begrepen. Zij zullen zich noch bemoeien met de cao-onderhandelingen,
noch met de tot stand gekomen cao, maar willen wel de garanties hebben dat
die in de ingroeimodelfase met deugdelijke afspraken wordt dichtgespijkerd.De heer Aptroot (VVD):Ik vind dat het kabinet zich er al mee gaat bemoeien als er overeenstemming
is tussen de vakbonden en de werkgevers, er een pad van vier jaar is afgesproken
en het kabinet zegt: dat kan wel waar zijn, maar wij willen nadere zekerheden.
Dan zeg je immers: wat nu op tafel ligt is niet voldoende. Als het kabinet
nog informatie had gevraagd, had ik het kunnen begrijpen, maar dat doet het
niet.De heer Graus (PVV):Ik hoor de heer Aptroot spreken over de nieuwe bedrijven, de nieuwe toetreders
en hun werknemers. Realiseert de heer Aptroot zich voldoende dat TNT met 60.000
werknemers de grootste particuliere werkgever is? Hoe staat hij daar tegenover?
Hij heeft het op een opbouwende manier over de nieuwkomers, maar is hij niet
bang voor de goede banen van die mensen? Ik krijg nooit klachten over het
bedrijf en wij hebben veel postbodes van TNT in onze achterban zitten. Dat
kan ik van andere bedrijven niet zeggen. Denkt hij daar ook voldoende aan?De heer Aptroot (VVD):Er is geen bedrijf in Nederland waar niet af en toe klachten over zijn.
Ik vind dat de Consumentenbond of onze Consumentenautoriteit daarover gaat,
tenzij er iets structureel mis is in de wetgeving. Dan zijn wij aan bod. Ik
geef niet allerlei bedrijven cijfers. Natuurlijk is het best jammer om te
constateren dat TNT jaar in jaar uit het aantal arbeidsplaatsen afbouwt. Dat
is wel een ontwikkeling die zich ook bij de bestaande oude staatspostbedrijven
in het buitenland voordoet. Natuurlijk kun je je zorgen maken om werkgelegenheid,
maar ik vind het wel gek als men zich zorgen maakt over de werkgelegenheid
bij één bedrijf en niet bij al die andere. Bovendien vond ik
het heel bijzonder om te horen dat mensen zoals de heer Graus zich zorgen
maken om één enkel bedrijf en geen andere, terwijl ik zaterdag
in de krant las dat TNT grote moeite moet doen om voldoende mensen te krijgen
om de post af te handelen en rond te brengen. Overigens heeft TNT dat bericht
pas naar buiten gebracht nadat het kabinet de liberalisering weer had uitgesteld.
Dus er blijken heel veel vacatures te zijn. En geloof mij maar: efficiencymaatregelen,
zoals automatisch sorteren en dergelijke, neemt TNT hoe dan ook.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik maak het rondje maar even af. Dan heeft de heer Aptroot tenminste van
bijna iedereen een interruptie gehad. Ik heb hem in alle debatten over de
Postwet, in al zijn fulmineren tegen de staatssecretaris die iedere keer de
verstandige beslissing neemt om nog even niet te liberaliseren, nooit een
woord horen wijden aan de belangen van de werknemers. De VVD zegt toch de
partij te zijn voor de hardwerkende Nederlanders. Waarom heeft de heer Aptroot
nooit een woord gewijd aan het feit dat tienduizenden mensen op dit moment
minder dan het minimumloon krijgen betaald en dat bij tienduizenden anderen,
namelijk die tienduizenden die werken bij het oude staatsbedrijf, de arbeidsvoorwaarden
ernstig onder druk staan?De heer Aptroot (VVD):Ik ben in ieder geval blij dat mevrouw Van Gesthuizen zich zorgen maakt
dat ik niet voldoende interrupties krijg en dat zij het rijtje volmaakt. In
de eerste plaats gaat het ons niet om één bedrijf, maar om alle
bedrijven en alle werknemers zijn ons even lief. In de tweede plaats, betalen
onder minimumloon kan niet. Daar hoort de arbeidsinspectie op te controleren.
Dat is overigens ook duidelijk door het kabinet gezegd. Daar is onderzoek
naar gedaan. Als bedrijven in de fout gaan, welk bedrijf dan ook, in welke
sector dan ook, dan moeten die bedrijven worden aangepakt. Het gaat mevrouw
Van Gesthuizen echter niet om de wettelijke minima. Het gaat haar om het feit
dat zij één bedrijf en één groep werknemers absoluut
wil voortrekken op alle andere werknemers en starters op de arbeidsmarkt.
Laten wij eerlijk zijn: zo is het. Zij heeft haar lot verbonden aan het oude
staatsbedrijf en haar werknemers. Over de nieuwe heeft zij nog nooit iets
gezegd. Dat interesseert u geen klap. Het maakt u niet uit of er daar tien-
of vijftienduizend uitgaan.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik maak mij wel degelijk zeer veel zorgen over de werknemers bij de nieuwe
postbedrijven. Nu ik begrijp dat de heer Aptroot zich daarover ook zorgen
maakt en vindt dat het niet kan dat die mensen minder dan het minimumloon
verdienen, verwacht ik dat hij dadelijk als eerste in tweede termijn een motie
indient om het kabinet te vragen om bij het ingaan van de liberalisering ook
van deze bedrijven te eisen dat zij het minimumloon betalen aan hun werknemers.
Dat lijkt mij een heel goede suggestie, want anders kwalificeer ik hem als
volgt. Dan zegt hij niet alleen dat hij een pesthekel heeft aan monopolies,
maar ook aan werknemers, en zo zou ik de VVD ook wel weer kennen.De heer Aptroot (VVD):Een motie dat een werknemer het minimumloon moet verdienen is echt overbodig,
want dat is gewoon de wet. Ik ga ook geen motie indienen dat je in de bebouwde
kom niet harder dan 50 km mag rijden op de meeste wegen, want dat is overal
geregeld. Ik ga ook geen motie indienen dat wij ons aan een beperkt aantal
interrupties moeten houden.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Het is goed dat dit kabinet wel oog heeft voor de gevolgen
op de arbeidsmarkt als je concurrentie gaat introduceren. De markteconomie
in Nederland is immers ook een sociale economie? Wij moeten ervoor waken dat
meer concurrentie niet wordt afgewenteld op de lonen en arbeidsomstandigheden
van werknemers, zeker niet in arbeidsintensieve sectoren zoals de postmarkt
of de tuinbouw. Als het goed is, staat zorgvuldigheid van het kabinet niet
in de weg aan de wens van het kabinet en van een meerderheid in deze Kamer
om het monopolie van TNT af te bouwen. Ik houd ook niet van monopolies en
al helemaal niet van private monopolies. Vooropstaan de belangen van de werknemers,
die niet de dupe mogen worden van de concurrentiestrijd op de postmarkt. Dat
vergt verstandig en wijs optreden van het kabinet.De heer Van der Ham (D66):Welk bedrijf betaalt nu de laagste lonen in de postmarkt?Mevrouw Vos (PvdA):VSP Netwerk.De heer Van der Ham (D66):En van wie is dat ook al weer een zusteronderneming?Mevrouw Vos (PvdA):Van TNT. Daar kom ik zo meteen op. Als u mij mijn verhaal laat afmaken,
zal ik daarover een uitgebreid betoog houden.De heer Van der Ham (D66):Uw eerste zinnen komen erop neer dat marktwerking zo verschrikkelijk is,
maar de monopolist, het verkapte staatsbedrijf VSP Netwerk betaalt de laagste
lonen. Dat stellen wij samen vast en ik vind het fijn dat u dat erkent.Mevrouw Vos (PvdA):Dat zal ik zo meteen ook zeggen. Wij zijn blij dat de nieuwe bedrijven
en de bonden eindelijk een cao hebben afgesloten. Wij snappen de wens van
de bonden om wel wat garanties en ondersteuning van het kabinet te vragen,
zeker als er zoveel jaren tegen stukloon is gewerkt en het noodzakelijk is
stappen te zetten naar normalisering van de arbeidsverhoudingen. Het is echter
wel goed gebruik dat de sociale partners zelf gaan over de inhoud van de cao's.
Hoe moeten wij dat gesprek tussen het kabinet en de sociale partners dan zien?
Wat is precies de insteek? Is dit een poging om TNT en VSP nog mee te laten
doen? Het lijkt ons van belang dat VSP deze keer wel meedoet, omdat daar de
laagste vergoedingen worden betaald, zeg ik ook tot de heer Van der Ham. De
belangrijkste vraag stel ik aan minister Donner. Blijft hij het principe huldigen
dat sociale partners zelf over de inhoud van een cao gaan?Dan heb ik nog een aantal vragen over TNT, dat claimt dat duizenden postbodes
weg moeten als de markt opengaat. Het bedrijf besteedde zelfs duizenden euro's
aan paginagrote advertenties, maar in de Telegraaf van vorige week stond een
stuk over het personeelstekort van TNT. Blijkbaar heeft de reorganisatie van
het afgelopen jaar zoveel postbodes aan nieuw werk geholpen dat er nu een
tekort aan arbeidskrachten is. TNT heeft nu 29.000 mensen in dienst, waarvan
20.000 als postbode. Er zouden er 12.000 uit moeten als TNT als concessiehouder
voorlopig nog heel veel gevoelige post blijft bezorgen, ook als de markt open
zou gaan.In de speciale bijlage over arbeid van het NRC van een paar weken geleden
konden wij een paar interessante opmerkingen lezen van mevrouw Herna Verhagen,
de managing director van de group human resources van TNT. Verhagen zegt dat
het werk in de post prima in deeltijd kan worden gedaan. Voor de ouderwetse
postbode zoals wij die vroeger kenden bij TNT is geen plaats meer, volgens
TNT zelf. TNT reorganiseert er dus rustig op los. Dat doet TNT ook zorgvuldig,
zoals wij hebben gezien. Heel veel ex-postbodes hebben door de juiste begeleiding
een goede nieuwe baan gevonden. Ik snap dus niets van de claim van TNT over
het verlies van banen door openstelling van de markt. Hoe beoordeelt het kabinet
de verschillende signalen van TNT die wij de afgelopen week hebben gehoord?Het kabinet moet rekening houden met alle bedrijven en al hun medewerkers
bij dit besluit. Wij wensen het kabinet dan ook veel wijsheid en evenwichtigheid
toe bij de besprekingen deze maand.De heer Aptroot (VVD):Mevrouw Vos zegt dat het kabinet zich niet moet bemoeien met de arbeidsvoorwaarden in de cao's. Wij delen dit met elkaar. Zij zegt ook dat
de werkgelegenheid een raar argument is, omdat TNT zo veel mensen zoekt. Mevrouw
Vos heeft in juni in een interview met Het Financieele Dagblad gezegd dat
de markt geopend kan worden. Het kabinet nam toen een ander besluit. Daarover
was zij ook erg verbaasd. Vindt mevrouw Vos nu opnieuw dat de markt geopend
kan worden?Mevrouw Vos (PvdA):Dat is mogelijk als aan de gestelde voorwaarden is voldaan. De cao-partners
hebben het kabinet om extra ondersteuning gevraagd en ik vind dat het kabinet
die zou moeten geven. Het kabinet dient zich echter niet te bemoeien met de
inhoud van de cao en het daarin afgesproken tijdpad.De heer Aptroot (VVD):Is het echter niet tegenstrijdig om te zeggen dat het kabinet zich niet
met de afspraken in de cao moet bemoeien, terwijl er een cao is? Er staan
zelfs handtekeningen onder het stuk van 12 november. Wat moet het kabinet
dan nog doen?Mevrouw Vos (PvdA):Er staan handtekeningen onder, maar de bonden hebben het kabinet tevens
verzocht om hen bijvoorbeeld te helpen met het ingroeimodel. Daarvoor wordt
een onafhankelijke expert gevraagd. Er wordt eveneens gevraagd om een stok
achter de deur en dat is precies wat de PvdA een goed plan vindt. Het kabinet
dient zich echter niet te bemoeien met de inhoud van de cao.De heer Graus (PVV):Ik deel die mening. Ik vind dat de regering zich er zo lang mogelijk buiten
moet houden. Wij hebben ervoor gepleit dat de regering zou moeten ingrijpen
als het misgaat. Kan mevrouw Vos zich daar ook in vinden?Mevrouw Vos (PvdA):Dat is precies hetgeen in het haakje van de wet staat.De heer Graus (PVV):Uit de hoorzitting bleek dat TNT Post was uitgesloten bij de cao-onderhandelingen.
Vindt mevrouw Vos dan dat de staatssecretaris daarin had moeten bemiddelen?Mevrouw Vos (PvdA):Daar bestaan verschillende verhalen over. Ik neem aan dat het gesprek
daar ook over zal gaan. Ik kan dit niet op zijn waarde beoordelen, omdat ik
verschillende versies heb gelezen. TNT is later ook gevraagd om mee te doen
met de cao-onderhandelingen. Ik hoop dat er uiteindelijk een cao komt die
geldt voor alle mensen die in de post werken en dat er geen concurrentie meer
is op arbeidsvoorwaarden.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Weer een postwetdebatje! Wij voeren dit debat vooral weer,
omdat de regering geen besluiten durft te nemen. TNT heeft een prijsverhoging
van 13% doorgevoerd voor geleverde diensten. Ik vraag mij dan af wat
mensen zouden hebben moeten betalen als zij ook konden kiezen voor andere
postbedrijven om dingen onder de 50 gram te versturen. Wij zullen dit voor
deze kerst in ieder geval niet meer weten, want de regering – in dit
geval staatssecretaris Heemskerk – is na een goede start op dit dossier
ongelooflijk aan het zwabberen geslagen. Dat stelt mij erg teleur.Wij zijn voor het openbreken van de postmarkt, want iedereen is daar bij
gebaat. In een halfgereguleerde markt is behoorlijk mededingingsrecht bijvoorbeeld
niet mogelijk. TNT kan in het 50-plussegment ruim onder de kostprijs gaan
zitten door in het eigen 50-minsegment naar goeddunken monopoliewinst te maken.
Dat is niet eerlijk. De OPTA houdt alleen toezicht op de algemene toegankelijkheidsdoelstelling
en de NMa kan alleen achteraf bekijken of TNT geen misbruik maakt van haar
macht. Je voelt het echter gewoon in je portemonnee op het moment dat je als
consument op die postmarkt actief bent.Bij een halfgereguleerde markt is het onmogelijk voor nieuwe bedrijven
om behoorlijke arbeidsvoorwaarden aan postbezorgers te bieden, omdat zij niet
kunnen concurreren tegen een monopolie van TNT. En toch doen deze bedrijven
het zelfs beter dan Netwerk VSP, de dochter van TNT. Dat is op zichzelf opvallend.
Maar dat maakt het argument om de postmarkt niet open te breken, om dat uit
te stellen zoals dit kabinet lijkt te gaan doen, alleen maar nog dunner. De
arbeidsvoorwaarden bij de nieuwe bedrijven zouden zelfs nog kunnen verbeteren
op het moment dat die bedrijven toegang hebben tot de markt en via het ingroeimodel
dat in de onderhandeling tot stand is gekomen, ruimte hebben om meer geld
uit te trekken voor hun werknemers.Wij moeten ruimte geven aan de werkgelegenheid bij de nieuwe intreders.
Bij die intreders zijn 30.000 mensen actief. Dat zijn er meer dan bij TNT
en dat zijn er ook meer dan bij de dochter bij TNT. Het gaat om 30.000 mensen.
Ik vind het heel erg jammer dat ik partijen als de SP en de PvdA daar niet
over hoor. Dat geldt ook voor de heer Graus. Hij heeft het wel over de postbodes
van TNT en over de zusterbedrijven, maar hij heeft het niet over deze werknemers.
Dat zijn over het algemeen moeilijk te plaatsen werknemers, dat zijn mensen
die lastig aan een baan komen. Via deze twee bedrijven, nieuwe bedrijven,
komen zij wel aan een baan. Ik weet dat de PvdA en met name de SP soms meer
ziet in gesubsidieerde arbeid. Blijkbaar zijn er nu toevallig meer TNT-postbodes
bij de heer Graus in de achterban. Ik was benieuwd geweest wat er was gebeurd
als meer postbodes van Select Mail lid waren geweest van de PVV, althans zij
kunnen niet eens lid worden, maar als zij stemmers waren van die partij. Misschien
had de heer Graus dan weer een ander standpunt gehad op dit vraagstuk.De voorzitter:U was aan het einde van uw inbreng?De heer Van der Ham (D66):Ja, voorzitter.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik reageer toch maar even, omdat wij worden aangesproken.
De heer Van der Ham citeert heel behoorlijk uit alles wat ons door de twee
economen Baarsma en Van Wijnbergen is voorgehouden. Ik vind alleen wel dat
zij ook een flinke blinde vlek hebben in hun eigen betoog. Ik hoor de heer
Van der Ham niet ingaan op het feit dat Netwerk VSP – daar zijn wij
het over eens – op precies dezelfde manier met arbeidskrachten omgaat
als de andere bedrijven. Daar heb ik geen goed woord voor over, maar dat is
natuurlijk ook een reactie geweest. Welke bedrijven waren er
eerst? Wie begonnen er met stukloon? Dat waren Sandd en Select Mail.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Ik constateer alleen dat Netwerk VSP het slechter doet dan
de nieuwkomers.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ja, maar wat ik de heer Van der Ham zou willen vragen, is het volgende.
Als u zo goed bent in citeren, dan hebt u vast ook wel ergens gelezen dat
er wordt gesteld dat die 30.000 moeilijk bemiddelbare werknemers geen fte's
zijn. U zegt voor hen op te komen. Die mensen mogen dus blijkbaar allemaal
minder betaald krijgen, omdat zij niet helemaal in orde zijn en anders geen
werk zouden kunnen krijgen. Dat zijn niet fte's. Zij zijn dus in feite niet
vergelijkbaar met de 30.000 fte's die voor TNT werken. Wij hebben het over
veel minder fulltime banen, en u wilt, mijnheer Van der Ham, voor deze mensen,
voor een betrekkelijk kleine groep, de rechten van al die andere werknemers,
die al jaren bij de post werken, op het spel zetten. Ik vind dat onverantwoordelijk,
en u zou zich daarvoor moeten schamen.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Anderhalf jaar geleden, toen wij de Postwet aan het bespreken
waren in deze Kamer, heb ik al gezegd dat zij inderdaad meer kunnen doen voor
hun werknemers, wanneer zij een grotere aandeel in de markt kunnen nemen.
Al die nieuwe partijen zeiden dat ook, en inderdaad: dat staat nog in vele
kranten te lezen, ook deze week van de twee economen waar mevrouw Gesthuizen
het over had. Zij kunnen meer doen voor hun werknemers als zij een grotere
marktaandeel hebben. Dat is logisch. Dat is het ingroeimodel. Dat zijn de
vakbonden en deze partijen overeengekomen, een uitstekende afspraak. Het eerste
bedrijf dat onmiddellijk van tafel wegliep, was Netwerk VSP. De zuster van
uw staatsbedrijf, mevrouw Gesthuizen.De voorzitter:Mijnheer Van der Ham, de leden moeten hun vragen korter stellen dan zij
nu doen. En mensen zoals u moeten ook proberen om korter te antwoorden. Mevrouw
Ortega.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil graag van de heer Van der Ham horen of hij vindt dat
er binnen Europa al sprake is van een gelijk speelveld.De heer Van der Ham (D66):Dat zal er in ieder geval zijn in 2011. Ik vind dat de afspraken die nu
gemaakt zijn over de bestaande monopolist en over de positie van de nieuwe
bedrijven, een voldoende buffer vormen om het nog niet helemaal egale speelveld
te kunnen betreden. Ik zie echter ook, laten wij wel wezen, dat wij, als wij
als eerste land of als een van de eerste landen over zouden gaan op een goed
gereguleerde vorm van liberalisering – dat is immers de wet, volgens
mij, en ik heb wel voor de wet gestemd – heel veel winst kunnen behalen
met onze positie op de internationale dan wel Europese markt. Dus u ziet het
alleen maar als een grote bedreiging dat wij bij de voorhoede horen. Ik zie
het als een enorme kans.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Hier staan wij dan in een spoeddebat over de vraag... ja,
waarover eigenlijk? Wij hebben vrijdag een brief gekregen van het kabinet,
waarin het aangeeft, behoefte te hebben aan nader overleg met de sociale partners,
alvorens te kunnen besluiten over het al dan niet verder liberaliseren van
de postmarkt. Het CDA had op dit moment dus geen behoefte aan een algemeen
overleg om hier verder op in te gaan. Laten wij liever wachten tot wij iets
meer helderheid hebben en ook echt een standpunt van het kabinet. Voor straf
krijgen wij nu een spoeddebat. Dit neemt niet weg dat de CDA-fractie voorstander
is van een verdere liberalisering van de postmarkt. Dat zijn wij en dat zullen
wij ook blijven. Meer marktwerking heeft in onze ogen grote voordelen voor
onze economie. Meer marktwerking leidt tot lagere prijzen, meer innovatie,
meer keuze voor bedrijven en ook voor de consumenten. Wij vinden dat ook de
overheid een betrouwbare partner moet zijn voor de nieuwe postbedrijven. Beloftes
moeten in die zin worden nagekomen.De voorwaarde van de CDA-fractie is altijd geweest dat er een level playing
field is, met name met Duitsland en Engeland. Als dat niet volledig is, moet
dat nader worden afgewogen tegen de aanzienlijke voordelen van de marktwerking
van onze economie. Wij beseffen dat het speelveld nooit helemaal gelijk kan
zijn. De CDA-fractie is het eens met het kabinet dat er in Duitsland gunstige
ontwikkelingen zijn. De brief die wij vrijdag jongstleden hebben gekregen,
is op dat punt echter wel heel mager. Daarin zijn namelijk niet meer dan vijf
zinnen aan het speelveld gewijd. Wij hebben behoefte aan een duidelijkere
analyse. Is de staatssecretaris bereid om ons die analyse te geven. Wat is
de precieze stand van zaken in Duitsland? Hoe zijn die rimpeltjes precies
gladgestreken? Is er voldoende gladgestreken om de markt vrij te geven? Op
18 december doet de Duitse rechter in hoger beroep uitspraak. Wij weten
hoe het in eerste instantie gegaan is. Op dat punt zouden wij graag nadere
informatie van het kabinet willen.Wij blijven van mening dat de arbeidsvoorwaarden primair de verantwoordelijkheid
zijn van de sociale partners en dus niet van de overheid. De overheid beslist
op basis van wettelijke criteria slechts of er al dan niet verbindend verklaard
kan worden. Wij vinden het heel goed nieuws dat de werkgevers en de bonden
samen een cao zijn overeengekomen. Natuurlijk betreuren wij dat VSP Netwerk
niet meedoet, maar wij weten ook wel dat dit een politieke achtergrond heeft.
Wij zijn van mening dat er voor het kabinet op het punt van de arbeidsvoorwaarden
geen rol is weggelegd. Waarover wil het met de bonden praten?Ook wij hebben behoefte aan een nadere uitleg over de gevolgen voor de
ontslagen werknemers als er wordt geliberaliseerd. En wat zullen die gevolgen
zijn als dat niet gebeurt?De CDA-fractie wil dat het kabinet snel een goed onderbouwd besluit neemt
over verdere vrijmaking van de postmarkt. Wat ons betreft is het hoog tijd
dat de economie gaat profiteren van meer concurrentie. Over dat besluit wil
mijn fractie, als het kan voor Kerst, met het kabinet een grondig, inhoudelijk
debat voeren.De heer Aptroot (VVD):Ik ga het niet hebben over de reden van het afzeggen van het AO en het
voeren van een spoeddebat. Ik vind dat mevrouw Van Vroonhoven opvallend veel
vragen heeft, terwijl haar fractie vond dat er geen enkele
reden is om met elkaar in debat te gaan. Ik zou zeggen dat het goed mogelijk
was geweest om daarover een AO te houden.Mevrouw Van Vroonhoven heeft vragen gesteld over het level playing field
en de Duitse markt. Zij stelt niet eens zo zeer vragen over de cao. Zij zegt
dat de cao aan sociale partners moet worden overgelaten. De regering stelt
echter uit, omdat zij zich met de invulling van de cao gaat bemoeien. Is mevrouw
Van Vroonhoven voorstander van bemoeienis van de regering met de cao en de
invulling daarvan, of blijft zij bij haar standpunt dat dit niet aan haar
is? Kiest zij voor staatssocialisme of houdt zij vast aan markteconomie?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De heer Aptroot heeft goed naar mijn betoog geluisterd. Wat ons betreft
is het gelijke speelveld van primair belang. Daarvan missen wij een nadere
analyse in de brief. Die willen wij alsnog hebben. Hij heeft ook goed geluisterd
naar mijn woorden over de arbeidsvoorwaarden. Dat vonden en vinden wij primair
een zaak tussen de sociale partners.De heer Aptroot (VVD):Ik kan dus concluderen dat de CDA-fractie evenals de VVD-fractie vindt
dat de arbeidsvoorwaarden nu geen reden kunnen zijn om het opengooien van
de markt uit te stellen?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voor ons is het gelijke speelveld van primair belang. Wij moeten onze
ogen niet sluiten voor de arbeidsvoorwaarden, maar dat punt is voor ons van
ondergeschikt belang.De heer Aptroot (VVD):Dus het antwoord op mijn vraag is ja?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik wil op dit moment niets concluderen.De heer Aptroot (VVD):Mevrouw Van Vroonhoven stelt iets, maar concludeert niets.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Het openstellen van de postmarkt kan maar één
keer. Dat dient dan ook zorgvuldig te gebeuren. De fractie van de ChristenUnie
wil dat de postmarkt wordt vrijgegeven als aan de twee belangrijkste voorwaarden
is voldaan, namelijk een gelijk speelveld en een bodem in de arbeidsvoorwaarden
voor postbezorgers. De staatssecretaris wees in zijn brief terecht op deze
voorwaarden. Wel hebben wij nog een aantal vragen dat van belang is voor een
zorgvuldige afweging.De Europese ontwikkelingen worden in de kabinetsbrief heel kort samengevat.
De ontwikkelingen worden gunstig genoemd, met name in Duitsland. Wat zijn
de vorderingen precies? Hoe zit het met de vorderingen in Groot-Brittannië?
Er lopen nog enkele rechterlijke procedures. Kan de staatssecretaris uitgebreid
toelichten of er uitzicht is op een gelijk speelveld in Europa?Ook over de arbeidsvoorwaarden bestaan nog vragen. In mei van dit jaar
sprak de staatssecretaris nog over dun ijs met betrekking tot het beginselakkoord.
Het akkoord bood onvoldoende zekerheid voor het tot stand komen van de sectorale
cao. Inmiddels is door enkele postbedrijven en vakbonden een cao afgesloten
dankzij een prima inspanning van de betrokken partijen. Niet alle sociale
partners hebben echter het akkoord meeondertekend. Wat is het oordeel van
het kabinet over de voorliggende cao? Is de totstandkoming van een sectorale
cao gegarandeerd? Wat is het oordeel van het kabinet over het ingroeimodel?
Op welke manier gaat het kabinet invulling geven aan de vraag die is gesteld
over de wettelijke maatregelen die moeten worden genomen? Wanneer spreken
de bewindslieden met de postbedrijven en vakbonden in de postsector?Zeker in deze onzekere tijd wil de fractie van de ChristenUnie met zorgvuldigheid
te werk gaan. Wat mijn fractie betreft blijven een gelijk speelveld en een
bodem in de arbeidsvoorwaarden de voornaamste voorwaarden om daadwerkelijk
tot liberalisering over te gaan.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dit is het zoveelste debat over de Postwet en de postmarkt
op rij. De voorwaarde van mijn fractie heb ik regelmatig ingebracht, namelijk
zorgvuldigheid. Dat betekent een voldoende uitzicht op een gelijk speelveld
binnen het gebied van de Europese Unie en in het bijzonder de meest relevante
omringende landen. Daarnaast vinden wij dat binnen ons land een voldoende
arbeidsvoorwaardelijke regeling moet zijn met voldoende binding.De regering constateert gunstige ontwikkelingen op de Duitse postmarkt,
wat betreft de btw-behandeling, en dat op 12 november jongstleden de
sociale partners een cao afsloten, zij het dat die niet sectorbreed is ondertekend.
Dat laatste is natuurlijk een punt. Er is gekozen voor een ingroeimodel van
zes maanden onder leiding van een onafhankelijke economische deskundige. In
de hoorzitting die wij hielden, is duidelijk geworden dat er een verzoek ligt
tot wettelijke garanties.Mij resten twee vragen. Daarvoor heb ik de brief maar even meegenomen,
zodat ik de zinnen, die natuurlijk cruciaal zijn vanavond, letterlijk kan
citeren: "Alvorens definitief te kunnen constateren dat aan beide voorwaarden
voor zorgvuldige openstelling van de postmarkt is voldaan, zullen de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ik – dat is dus de staatssecretaris –
op korte termijn het gesprek met de postbedrijven en de vakbonden in de postsector
aangaan." Wat is op korte termijn en waarover gaat dat gesprek precies?Ik heb een tweede hoofdvraag. Het kabinet zal de Kamer zo spoedig mogelijk
berichten over de uitkomsten van dit overleg. Wanneer is dat ongeveer voorzien?
Het is natuurlijk afhankelijk van de gesprekspartners, maar er zal toch wel
een taakstellend tijdpad zijn ontwikkeld. Wat zijn de te nemen maatregelen?
Die zijn nieuw. Mag ik daaruit afleiden – ik let ook op de tekst die
de minister-president uitsprak in de persconferentie na afloop van de ministerraad
op 28 november – dat het inderdaad gaat om het voornemen van ons
kabinet om te gaan voorzien in wettelijke maatregelen?Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. De sfeer is in het bedrijf niet meer te houden. Als het je
niet aanstaat, zo krijg je te horen, dan rot maar op. Dat hoor je steeds vaker.
Wij werken de afgelopen maanden onder een enorme werkdruk. Dagen van zeven
tot zeven zijn normaal. Nu zijn wij nog goed voor het bedrijf, maar na de kerst kunnen we oprotten. Dit is een bedrijf waarvoor ik mij
jaren heb ingezet. Dit is maar één voorbeeld uit de meldweek
die de SP hield en waarop veel reacties kwamen. Dit zijn de woorden van mensen
die al jaren bij "de post" werken. Dit is wat de liberalisering tot nu toe
heeft gedaan met werknemers in de post. De andere kant van het verhaal is
dat de mensen die als bezorger bij de nieuwe bedrijven werken, minder krijgen
dan het minimumloon. Zij kunnen geen rechten ontlenen aan een contract en
bouwen geen vakantiegeld, pensioen of WW-recht op. Het is goed dat de staatssecretaris
heeft besloten tot uitstel van de liberalisering, want onder de huidige omstandigheden
liberaliseren, betekent maar één ding: dat de rechten van werknemers
die al jaren in de post werken voorgoed verleden tijd zijn.Met de cao die bonden met de nieuwe bedrijven afsloten – hulde voor
de bonden die dit er toch maar uit hebben weten te slepen – zal niet
op korte termijn een einde komen aan de concurrentie op arbeidsvoorwaarden.
Het zal tijd kosten immers om bedrijven te laten ingroeien. De tijd die nodig
is om van onderaf op te bouwen, zal aangegrepen worden om van bovenaf de arbeidsvoorwaarden
van de huidige werknemers af te bouwen. Daar zal weinig overblijven als deze
concurrentie mag blijven bestaan.Kunnen de bewindspersonen reageren op het volgende. In alle Europese landen
is het werken met een arbeidsovereenkomst voorwaarde voor alle postbedrijven.
Waarom in Nederland niet? Wat vinden de bewindspersonen ervan dat bedrijven
en economen die hen napapegaaien, zeggen dat mensen die minder gemakkelijk
bemiddelbaar zijn, ook minder betaald mogen worden?Zijn zij het eens met de stelling dat de 30.000 banen bij de nieuwe postbedrijven
niet 30.000 fte's, dus fulltime banen zijn? Om hoeveel fulltime banen gaat
het volgens hen, want dat cijfer hebben wij wel nodig als wij spreken over
de belangen aan de ene kant van de tienduizenden werknemers bij de nieuwe
bedrijven en aan de andere kant de tienduizenden werknemers bij TNT. Gaan
de bewindspersonen afdwingen dat er met het opengaan van de markt ook gewoon
aan de minimumlooneis wordt voldaan? De staatssecretaris heeft dat op 1 juli
van dit jaar gezegd. Ik citeer hem: ik heb aangegeven dat mensen die normaal
werk doen in Nederland, het minimumloon, inclusief vakantietoeslag, moeten
kunnen verdienen. Wat heeft het kabinet anders nog voor een drukmiddel om,
als de markt eenmaal open is, de postbedrijven te dwingen, hun personeel fatsoenlijk
te betalen? De staatssecretaris gaat met de bonden praten. Wat is voor hem
een wenselijke uitkomst van die gesprekken?Is het mogelijk om alle partijen, TNT inclusief, onder één
cao te krijgen? Mag dat loon dan lager zijn dan het huidige loon bij TNT?
Wat moet er in ieder geval in de sector-cao staan om deze algemeen verbindend
te verklaren?De heer Graus (PVV):Voorzitter. Ik heb voorafgaand aan dit spoeddebat tegen de heer Aptroot
gezegd dat ik zijn verzoek niet ga steunen, omdat ik het prima vind zo. Wij
zijn zeker niet voor die volledige openstelling. Maar toen ik zijn verhaal
aanhoorde over wat er was gebeurd rondom een procedurevergadering en dat er
politieke achterkamerspelletjes worden gespeeld, heb ik hem uiteindelijk gesteund,
zodat hij zijn verhaal kan doen.Ik heb verder weinig nieuws te melden, ondanks de brief die wij op 28 november
jongstleden van de heer Heemskerk mochten ontvangen. Hierin staat dat er gunstige
ontwikkelingen zijn met name op de Duitse postmarkt. Ik moet dat nog allemaal
zien. Het wetsvoorstel moet nog worden aangenomen. Misschien kan de staatssecretaris
zich nog herinneren dat ik ooit heb gezegd dat de Duitsers de markt niet volledig
gaan openstellen vanaf 1 januari 2008. Ik heb nog verwezen naar voetbalwedstrijden.
Ik doe dat nu voor de vierde keer. Dat is toen ook niet gebeurd. Wat dat betreft,
moeten wij afwachten wat de Duitsers zullen doen. Dat geldt vooral in deze
tijd van crisis. Ik denk dat veel landen de gelederen gaan sluiten en dat
heel veel openstellingen niet door zullen gaan. Dat is mijn mening. Ieder
verstandig land zou dat ook het beste kunnen doen.Een ander punt is dat er constructieve stappen zijn gezet. Wat de arbeidsvoorwaarden
betreft, is er een begin gemaakt. Daarvoor is ook de hoorzitting geweest.
Ik kreeg de indruk dat de belangrijke speler TNT Post – op vragen van
mij werd dit niet ontkend – is buitengesloten. Ik dacht toen wel: had
de staatssecretaris daar niet mogelijk in kunnen bemiddelen. Ik heb ooit gevraagd
naar de voorwaarde dat er een gelijk Europees speelveld moet zijn. Dat is
er absoluut niet. Vanwege dat punt al is er sowieso geen volledige openstelling.
Bovendien zijn er geen fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden bij de nieuwkomers.Daarnaast heeft de PVV de voorwaarde gesteld dat er een duidelijk voordeel
moet zijn voor de consument. Je kunt naar de prijzen verwijzen. De heer Aptroot
zei dat die omhoog zijn gegaan, maar ik denk dat de laatste jaren alles een
beetje omhoog is gegaan. Sinds de invoering van de euro zijn bijna alle prijzen
bijna verdubbeld. Denkt men nu werkelijk dat op het moment dat er nieuwkomers
zijn, de prijzen drastisch omlaag zullen gaan? Ik geloof daar helemaal niets
van. Ik weet wel dat wij in deze tijden van crisis moeten behouden wat wij
hebben. TNT Post is de grootste particuliere werkgever van ons land. Ik ben
daar bijzonder trots op. 60.000 mensen! Ik krijg van die mensen nooit klachten
over het bedrijf. Werknemers weten de PVV echt wel te vinden als zij klachten
hebben. Ik hoor alleen over nieuwkomers dat mensen zich daar onderbetaald
voelen en dat zij belachelijke uren moeten draaien voor wat zij ontvangen.
Die klachten krijg ik wel, maar ik moet de eerste klacht van een postbode
over het bedrijf nog binnenkrijgen. Je hoort er vrijwel nooit wat over. Ik
baseer mij op de gesprekken die ik met die mensen op straat heb gevoerd. Daarop
moet ik mij toch kunnen baseren als hun vertegenwoordiger? Anders heb ik geen
poot om op te staan. Ten tijde van deze crisis moeten wij proberen te behouden
wat wij hebben, daar ben ik vast van overtuigd. Laten wij ervoor zorgen dat
de grootste particuliere werkgever, van 60.000 mensen, in ieder geval niet
in gevaar zal komen. Ik hoop dat de staatssecretaris nog heel lang wacht met
de openstelling, vooral in deze tijd, en dat hij wacht tot er een Europees
gelijk speelveld bestaat.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Interrupties moeten na het betoog van de staatssecretaris worden geplaatst.Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter. Voor wij toekomen aan de vraag of de postsector open kan en
of de voorwaarden alleen zijn verbeterd of al volledig zijn ingevuld, moet
ik een heel duidelijke en heel zuivere stelling betrekken. Het kabinet kan
niet aankondigen dat de postsector opengaat, omdat de allerbelangrijkste voorwaarde
voor invulling van liberalisering luidt dat de Eerste Kamer instemt met de
Postwet. Dat is nog niet gebeurd. Sterker nog, als ik zou zeggen dat ik er
een nacht over heb geslapen en dat wij opengaan, zou ik de Eerste Kamer schofferen
en dat wil ik zeker niet. Ik constateer wel dat er verbeteringen zijn opgetreden.
Dat heb ik ook in de brief gezet.De heer Van der Ham heeft gezegd dat het kabinet geen besluiten neemt
en dat er daardoor geen daadkracht bestaat. Ik wil de redenering omdraaien.
Vanaf het begin zijn wij heel duidelijk geweest over de twee voorwaarden,
namelijk een verbetering van de arbeidsvoorwaarden, een sociale bodem, en
een eerlijk speelveld in Europa. Die twee voorwaarden zijn ook geen verrassing,
want daar heeft de Tweede Kamer altijd erg naar gestreefd. Juist door daaraan
vast te houden en daarin daadkracht te tonen, zijn verbeteringen opgetreden.In de brief ben ik inderdaad vrij kort ingegaan op hetgeen er in Duitsland
is gebeurd. Het Verenigd Koninkrijk is in het geheel niet genoemd. Ik kan
daar nu een paar dingen over melden, maar ik stel mij voor dat ik in een vervolgbrief
wat uitgebreider inga op het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. In ieder geval
is de stand van zaken in Duitsland dat het kabinet in september een wetsvoorstel
over de btw-behandeling van de post aan de Bondsdag heeft voorgelegd. Dat
voorstel komt erop neer dat alle postbedrijven, dus ook Deutsche Post, btw
in rekening moeten brengen over de zakelijke post. Alleen de consumentenpost
is vrijgesteld van btw, maar die vrijstelling geldt voor alle bedrijven die
met een landelijke dekking UD-postdiensten aanbieden. De kern van dit btw-voorstel
is dat het speelveld eerlijker is geworden.Over de verplichtstelling van het relatief hoge minimumloon in de postsector
zijn geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Voor zover nu bekend zal het hoger
beroep van TNT in de tweede helft van december worden behandeld. In het Verenigd
Koninkrijk bestaat nog steeds een ongelijke behandeling van postbedrijven
bij de btw. Om die reden loopt er een inbreukprocedure, een infractieprocedure
tegen het Verenigd Koninkrijk over deze ongelijke behandeling. Het is op dit
moment niet bekend wanneer de Europese Commissie verdere stappen neemt. De
btw-kwestie in Duitsland heeft overigens TNT UK niet belet op de Engelse markt
meer dan een miljard poststukken te verzorgen. Dat is meer dan de verzamelde
concurrentie van TNT in Nederland verzorgt.Ik zeg toe dat ik wat uitgebreider zal ingaan op het Europese speelveld.
Ik volsta nu met de opmerking dat er echt een verbetering is opgetreden. De
btw-heffing in Duitsland is eerlijker geworden. Ik ben zo vrij om te claimen
dat dit ook ligt aan de politieke druk die is uitgeoefend. De wedstrijd is
echter niet nog afgelopen. Wij zijn nog niet aan de slotminuut begonnen, kan
ik de heer Graus zeggen. Er zijn enkele opmerkingen gemaakt over de kerstpostzegel. Het klopt dat
het tarief van de kerstzegel is verhoogd van 29 naar 34 cent. Dat is een verhoging
van 17%. De aankondiging van die verhoging is al in oktober of november
gedaan. De verhoging is ook voorgelegd aan de OPTA, die het voornemen van
TNT beoordeelt aan de hand van de ontwikkeling van de lonen in Nederland.
Er zijn spelregels op basis waarvan men de verhoging mag beoordelen. Die spelregels
liepen formeel tot 31 december 2007. Toen die spelregels in 2002 werden
vastgesteld, dacht men dat de postmarkt in de periode van 2006 tot 2008 wel
volledig opengesteld zou zijn, zodat de oude spelregels op dat moment niet
meer nodig zouden zijn. Dat is echter niet het geval gebleken. Laat ik er
echter duidelijk over zijn: als de spelregels voor de tariefregulering tot
2008 geldig zouden zijn geweest, dan was er in het tariefbeheersingssysteem
voldoende ruimte geweest om deze verhoging door te voeren. De verhoging past
dus binnen de oude spelregels.Vervolgens een opmerking over de arbeidsvoorwaarden in Nederland. Ook
ik ken het hoofdredactioneel commentaar van Het Financieele Dagblad. Als Het
Financieele Dagblad mij ertoe oproept om te vertrekken, zou het wel eens gedaan
kunnen zijn met mijn paars-liberale imago; ik schrok dus wel. Ik heb het hoofdredactioneel
commentaar echter goed gelezen. De kern van het commentaar was dat het kabinet
niet moet gaan zitten op de stoel van de mensen die de cao's opstellen. Gaan
wij ons nu mengen in de cao-onderhandelingen? De minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, die daarvoor verantwoordelijk is, zal daar uitgebreider
op ingaan. Ik wil er echter helder over zijn dat de postbedrijven en de vakbonden
zelf gaan over de arbeidsvoorwaarden in de sector. Wij hebben juist benadrukt
dat het de verantwoordelijkheid van die partijen is. Juist nu wij met alle
partijen gaan praten, dus ook met de partijen die de cao niet ondertekend
hebben, zullen wij ons niet mengen in de cao-onderhandelingen. Die onderhandelingen
zijn afgerond. De cao is een feit.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal ingaan op de algemeenverbindendverklaring
van de cao, waar eveneens een aantal vragen over is gesteld. Met het afsluiten
van de cao door een aantal partijen is echter ook het verzoek gedaan aan het
kabinet om wettelijke maatregelen in te voeren. Op dit punt zijn er een aantal
smaken. Over dat verzoek gaan wij praten met alle bonden en alle bedrijven.
Er zijn verschillende opties en wensen. Op de uitkomsten van deze gesprekken
kan ik niet vooruitlopen, want als je al weet wat de uitkomst is, hoef je
niet meer te gaan praten. Met deze besprekingen willen wij tempo maken. Dat
is vorige week niet gelukt, omdat ik in Turkije verbleef. Volgende week zal
ik op missie in China zijn en wellicht fietst er nog een WTO-onderhandeling
in Genève tussendoor. Het is onze intentie om in de week van 15 december
met alle betrokkenen te gaan praten. Voor die tijd is er op ambtelijk niveau
overleg, waardoor de wederzijdse verwachtingen bekend zijn.Hiermee ben ik aan het eind van mijn betoog gekomen.De heer Van der Vlies (SGP):Begrijp ik goed van de staatssecretaris dat niet meer aan de orde is de
vraag of er wettelijke maatregelen worden genomen, maar dat er alleen nog
wordt gesproken over het hoe en wat van de te nemen maatregelen?Staatssecretaris Heemskerk:De minister-president heeft gezegd dat er wettelijke maatregelen kunnen
worden getroffen. Het is mogelijk om dit te doen op basis van de Postwet.
Voor een aantal punten zijn er ook mogelijkheden op basis van de sociale zekerheid.
Ook kunnen nog maatregelen op het gebied van de arbeidsmarktondersteuning
worden genomen. Wij hebben dus een aantal mogelijkheden in petto. Daarover
gaan wij praten. Wij zijn bereid om wettelijke maatregelen te treffen, als
deze de zaak vlot zouden trekken. Op de smaken van deze maatregelen zal de
minister van SZW ingaan.De heer Van der Vlies (SGP):Hoe moet ik dit antwoord verstaan? Kunnen er maatregelen van wettelijke
aard komen of zullen die er komen? Uit wat de minister-president op de persconferentie
heeft gezegd en uit de brief van minister Donner en de staatssecretaris had
ik begrepen dat er maatregelen komen, los van de vraag welke dat precies zouden
zijn.Staatssecretaris Heemskerk:Volgens mij wordt het heel precies in de brief geformuleerd: het kabinet
zal met de partners overleggen over de te nemen wettelijke maatregelen.De heer Van der Ham (D66):De staatssecretaris zei dat hij helemaal niet de mogelijkheid heeft om
te gaan liberaliseren, ook al zou hij dat willen, vanwege de Eerste Kamer.
Stel dat u er volgende week uit bent, dan zou de Eerste Kamer het wetsvoorstel
misschien wel voor 1 januari 2009 kunnen goedkeuren. Dat zou met stoom
en kokend water voor elkaar moeten komen, maar het kan. Ik zie dat de staatssecretaris
het daarmee eens is.De staatssecretaris ziet vanuit zijn perspectief nog andere bezwaren.
Er moeten nog wat afspraken worden gemaakt, maar van twee andere zaken, het
level playing field en het ingroeimodel, heeft hij nog niet echt een kwalificatie
gegeven.Staatssecretaris Heemskerk:Ik constateer dat er verbeteringen zijn en dat de cao een constructieve
stap betekent. Het beginselakkoord was dun ijs, maar nu hebben wij echt wat
dikker ijs. Tegelijkertijd constateer ik dat men bij het kabinet komt met
de vraag om steun op een aantal punten. Het gesprek daarover gaan wij met
de betrokken partijen aan. Op basis daarvan maken wij de integrale afweging.
Zodra wij deze afweging hebben gemaakt en de Eerste Kamer het wetsvoorstel
heeft goedgekeurd, kunnen wij de postmarkten openstellen.De heer Van der Ham (D66):Als je ziet hoe het level playing field er nu ligt, kun je constateren
dat het niet ideaal is maar dat het steeds gelijkmatiger wordt. Dat geldt
ook voor de arbeidsvoorwaarden die tot nu toe zijn afgesproken. Zou de staatssecretaris
op grond van die feiten kunnen zeggen dat hij zijn hand ervoor in het vuur
durft te steken? Natuurlijk moet hij er nog wel over gaan praten, maar als
hij dit zou kunnen zeggen, zou ik al behoorlijk op streek zijn.Staatssecretaris Heemskerk:Over deze twee dingen heb ik al het nodige gezegd. De arbeidsvoorwaarden
in Nederland liggen mij wat nader aan het hart en het arbeidsvoorwaardenproces
in Nederland is voor het kabinet wat makkelijker te faciliteren dan het Europese
speelveld. Als ik nu al zeg dat de arbeidsvoorwaarden het enige punt vormen
dat van belang is, dan laat ik alle druk op de collega's in het Verenigd Koninkrijk
en in Duitsland verdwijnen om niet vals te gaan spelen. Nogmaals: de arbeidsvoorwaarden
in Nederland liggen mij nader aan het hart en ik constateer op beide terreinen
werkelijk verbetering.De heer Aptroot (VVD):Ik vind toch dat wij recht hebben op informatie over de maatregelen waaraan
het kabinet denkt. Het is nieuw dat wij wettelijke maatregelen gaan nemen
naar aanleiding van een cao-overeenkomst in één branche. Dat
is echt een unicum.Veel van mijn vragen zijn niet beantwoord. Ik heb gevraagd of het kabinet
ook bij andere branches aan tafel gaat zitten om naar aanleiding van cao-onderhandelingen
wettelijke maatregelen te nemen. Ik wil een bevestiging of ontkenning dat
de minister-president of de minister van SZW zich met het dossier heeft bemoeid.
Ik heb gevraagd of er recent rechtstreeks contact was tussen deze personen
of de staatssecretaris en de top van TNT en of dat rechtstreekse contact er
is met de nieuwe postbedrijven. Die hebben mij immers laten weten dat een
gesprek is geweigerd. Wat wordt er voor de concurrenten gedaan die in de problemen
komen? Waarom is de staatssecretaris van Economische Zaken nu eigenlijk onder
curatele gesteld?De voorzitter:De heer Aptroot heeft nog een tweede termijn.De heer Aptroot (VVD):Ik herhaal alleen vragen die ik in eerste termijn heb gesteld. Ik wil
de tweede termijn graag kort houden. Ik vind dat vragen moeten worden beantwoord
en daarin zou de voorzitter mij moeten steunen.Staatssecretaris Heemskerk:Het waren zo veel vragen dat ik de eerste niet meer weet.De heer Aptroot (VVD):Ik kan begrijpen dat de staatssecretaris die vraag pijnlijk vindt. Ik
vroeg of hij kan bevestigen of ontkennen dat de minister-president of de minister
van SZW zich met het dossier heeft bemoeid, anders dan dat zij hebben meegepraat
in de ministerraad.Staatssecretaris Heemskerk:Volgens mij was dat niet de eerste vraag.De heer Aptroot (VVD):De eerste vraag was of het kabinet ook bij andere branches aan tafel gaat
zitten om naar aanleiding van cao-onderhandelingen wettelijke maatregelen
te nemen.Staatssecretaris Heemskerk:De minister van SZW zal ingaan op de wettelijke maatregelen die wij hebben.
Ik wijs op het feit dat het wetsvoorstel waartegen de heer Aptroot heeft gestemd,
de mogelijkheid biedt om maatregelen te nemen. Er zijn echter nog meer mogelijkheden.
Vanzelfsprekend heb ik over een belangrijk onderwerp als het openstellen van
de postmarkt en de gevolgen daarvan voor werknemers overleg gehad met de minister
van SZW en de minister-president. Zo werk je immers samen.Minister Donner:Voorzitter. De staatssecretaris heeft al gezegd dat er de afgelopen tijd
overeenstemming is bereikt tussen de partijen op de postmarkt over een cao
voor de nieuwe postbedrijven. Daarin maken partijen afspraken over de ontwikkeling
van de arbeidsvoorwaarden van de postbezorgers. Dat is een belangrijke stap.Er is gevraagd of het kabinet zich gaat mengen in de discussie over de
cao. Dat is allerminst het geval. De staatssecretaris heeft erop gewezen dat
in het wetsvoorstel dat bij de Eerste Kamer ligt, in artikel 8 het kabinet
een bijzondere taak heeft opgedragen gekregen met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden
op de postmarkt. Men moet dit voegen bij de constatering dat de cao die voorligt,
een onvolledige handeling is in die zin dat zes maanden na de liberalisering
de ingroei moet worden vastgesteld.Partijen hebben zich tot het kabinet gewend met de vraag om dat eventueel
te ondersteunen met wettelijke maatregelen die moeten worden getroffen. Het
minste dat het kabinet onder die omstandigheden moet doen – maar die
beslissing moet het kabinet nemen – is om te gaan praten met partijen
over wat zij zich precies voorstellen. Tevens moet worden gevraagd waarom
er wettelijke maatregelen nodig zijn als wij tegelijkertijd zouden moeten
constateren dat de cao bevredigend is. Dat is iets heel anders dan een oordeel
geven over de cao, want dat is primair aan de partijen. De cao wordt eventueel
aan de minister van SZW voorgelegd teneinde die algemeen verbindend te laten
verklaren. Dat is een separate procedure. Wij hebben hier de bijzondere omstandigheid
dat met het ingroeimodel de cao zelf een gat bevat en partijen vragen of daarin
een bodem kan worden gelegd. Dat is het standpunt dat het kabinet heeft ingenomen.
Het lijkt mij een alleszins verantwoord standpunt, hetgeen ook bij lezing
van de brief blijkt.De heer Van der Vlies vroeg: is het zeker dat er wettelijke maatregelen
komen? Het antwoord daarop is: nee. Eerst zal moeten blijken wat men zich
daarbij voorstelt. Verder is het de vraag of het kabinet aan de wensen kan
voldoen en ook of het daaraan wil voldoen. Dat laatste geldt evenzeer. Als
men bijvoorbeeld vraagt om voor een bodem te zorgen, zou met het voldoen aan
die wens het kabinet veel duidelijker stelling nemen op het terrein van arbeidsvoorwaarden.
Het zou dan zeggen hoe goed de arbeidsvoorwaarden moeten zijn. Verschillende
partijen hier bepleiten dat het kabinet dat niet moet doen. Wat dat betreft
zijn de standpunten duidelijk.Door de heer Aptroot is een aantal meer specifieke vragen gesteld. Ik
zal proberen die te beantwoorden. Hij vroeg waarom het kabinet een nieuwe
procedure wil. Ik heb net uitgelegd dat er geen sprake is van een nieuwe procedure.
Er is sprake van iets waar de partijen zelf heel duidelijk om hebben gevraagd.
Dan kun je niet onmiddellijk met partijen gaan praten. De geachte afgevaardigde
suggereerde dat dat het geval was. Het gaat hier in de eerste plaats om een
beslissing van het kabinet. Is op een aantal punten aan de voorwaarden voldaan?
Met de brief geeft het kabinet duidelijk aan dat alvorens definitief te kunnen
constateren dat aan beide voorwaarden voor een zorgvuldige openstelling van
de postmarkt is voldaan, overleg zal worden gevoerd. Dat is logisch. Net heeft
de staatssecretaris uitgelegd dat in december op andere punten veel meer duidelijkheid
zal ontstaan. Dan zullen wij weten wat de situatie op de Duitse markt is.
Om die reden hebben wij voor deze gang van zaken gekozen, maar daarmee wordt
niet voor een nieuwe procedure gekozen. Op deze manier handelen wij niet bij
het sluiten van andere cao's, maar doorgaans wordt ook niet gevraagd: kabinet,
wil overwegen om eventueel gebruik te maken van bevoegdheden om de cao aan
te vallen.De heer Aptroot vroeg of wij contact hebben gehad met TNT en andere partijen.
Met beide partijen is op dezelfde voet contact geweest.Is de minister van Sociale Zaken bij deze zaak betrokken geweest? Ja,
hij is daar steeds bij betrokken geweest, maar tot nu toe heeft de staatssecretaris
namens het kabinet gesproken. Wat de specifieke vraag op dit punt betreft,
wijs ik wel op dat de Kamer mij heeft gevraagd om bij dit debat aanwezig te
zijn. De Kamer kan mij niet eerst vragen om aanwezig te zijn en daaruit vervolgens
afleiden dat de staatssecretaris onder curatele is gesteld. Als wij zo tewerk
gaan, kunnen wij iedereen wel onder curatele stellen, en ik heb niet zoveel
tijd dat ik op iedereen toezicht kan houden.Er is gevraagd hoe lang het huidige monopolie nog blijft bestaan. Dat
hangt af van bepaalde aspecten. De allereerste vraag in dit verband is: wat
beslist de Eerste Kamer met betrekking tot het wetsontwerp? Het zou niet gepast
zijn om daarop vooruit te lopen.Mevrouw Vos vroeg of wij het principe blijven huldigen dat cao-partijen
zelf over de cao gaan. Dat principe huldigen wij volledig, maar zij weet ook
dat dat onverlet laat dat het kabinet een eigen verantwoordelijkheid heeft
met betrekking tot onder andere de arbeidsvoorwaarden waarvoor een wettelijke
regeling geldt, ook in het kader van het algemeen verbindend verklaren.De heer Van der Ham zei dat als wij de postmarkt openen, wij een voorsprong
krijgen op de Europese markt. Dat waag ik te betwijfelen. Die voorsprong kunnen
wij alleen krijgen als de andere markten opengaan. Anders is de enige markt
waarop wij een voorsprong kunnen krijgen de Nederlandse markt. Op die markt
zijn de Nederlandse partijen al aan het werk. Het enige wat met het openstellen
van de markt wordt bereikt, is dat andere partijen hier ook een voorsprong
kunnen krijgen. Voor het verkrijgen van een voorsprong in Europa geldt de
voorwaarde dat anderen wat doen.Ik meen dat ik hiermee de vragen van mevrouw Van Vroonhoven heb beantwoord
met betrekking tot de primaire verantwoordelijkheid van partijen. Wat wil
het kabinet? Wat zijn de gevolgen? Met de definitieve brief zullen wij zo
goed mogelijk aangeven wat naar onze inschatting de mogelijke gevolgen zijn.
Onder de huidige omstandigheden is enigszins onduidelijk wat de gevolgen voor
de arbeidsmarkt zijn en welke gevolgen aan welk besluiten moeten worden toegeschreven.De vraag van mevrouw Ortega heb ik beantwoord. Ik heb gezegd dat als dat
wordt gevraagd, de cao algemeen verbindend verklaard zal worden. Men kan het
kabinet echter niet vragen om een oordeel over de cao uit te spreken. Daarmee
zou ik mij bezondigen aan datgene wat andere partijen verwerpen, namelijk
op de stoel van de cao-partijen gaan zitten.Mevrouw Gesthuizen stelde dat werken met een arbeidsovereenkomst in alle
landen vereist is bij de post. Bij mijn weten stellen het Verenigd Koninkrijk
en Zweden die eis aan nieuwkomers, maar niet in het algemeen. Overigens doet
dat er niet toe, in die zin dat dit de keuze is van de eigen arbeidsmarkt.
Wij kennen in Nederland de figuur van de overeenkomst van opdracht,
de OVO. Derhalve moet er in Nederland naar de Nederlandse arbeidsverhoudingen
worden gekeken.Vervolgens vroeg mevrouw Gesthuizen of het wettelijk minimumloon kan worden
afgedwongen. De heer Aptroot heeft daar een duidelijk antwoord op gegeven.
De Wet minimumloon bevat de instrumenten om te handhaven in situaties waarin
deze wet van toepassing is. Dus het antwoord op de vraag van mevrouw Gesthuizen
is: ja, de Wet minimumloon kan worden gehandhaafd.Zij vroeg wat de wenselijke uitkomst is van het gesprek met partijen.
Zij had het erover dat er mogelijk één cao uit zou kunnen komen.
Zo ver zou ik niet willen gaan, omdat ik dan weer op de stoel van partijen
ga zitten. Mocht blijken dat een heilzaam optreden van de staatssecretaris
en mij partijen de ogen opent en men één cao kan vinden, dan
is dat voor iedereen winst.Ten slotte kom ik bij de vraag van de heer Graus: wat gaan de Duitsers
doen? Dat blijft nog even een vraag.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Hebben de bewindspersonen bij benadering enig idee wanneer
wij de definitieve brief kunnen verwachten?Minister Donner:De staatssecretaris heeft ook aangegeven dat wij dat zo goed en zo snel
mogelijk willen doen. Ook heeft hij aangegeven dat hij enige problemen heeft
om in zijn agenda ruimte te maken voor gesprekken. Mijn agenda wordt op dit
moment vooral door de Kamer gevuld. Dus als de Kamer een gesprek met mij schrapt,
heb ik weer ruimte om met partijen te praten. Maar wij proberen het binnen
de aangegeven termijn en moeten zien hoe het loopt.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik ga ervan uit dat u in de week van 15 december met de sociale partners
gaat praten. Betekent dit dat later die week een definitieve brief aan de
Kamer wordt gestuurd?Minister Donner:Als dat mogelijk is, doen wij dat. U hebt er zelf ook op gewezen dat de
Duitse rechter op 18 december uitspraak zal doen. Dat is ook een gegeven
waarvan wij op de hoogte moeten zijn.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik vind dat de minister zich een beetje in de verdediging
laat drukken door de liberale krachten hier in de Kamer. Ik zou bijna willen
zeggen: de hemel zij dank, er waait op dit moment toch een andere wind. Dus
ik raad de minister aan om zijn oren ook te laten hangen naar de andere partijen
die hem bevragen. Ik heb de minister gevraagd hoe hij ervoor gaat zorgen dat
wij in ieder geval op dat minimumloon kunnen rekenen. De staatssecretaris
was in zijn brief van 1 juli van dit jaar heel duidelijk: iedereen die
normaal werk verricht in Nederland, moet in staat zijn om het minimumloon
plus vakantiegeld te kunnen verdienen. Dat is nu niet het geval. Hoe gaat
de minister ervoor zorgen dat dit wel het geval zal zijn op korte termijn?Minister Donner:Mevrouw Gesthuizen zal het toch ook met mij eens zijn dat de Wet minimumloon
van toepassing is wanneer er een arbeidsovereenkomst is? Daar doelde ik op.
Die wet is te handhaven. Ook de staatssecretaris doelde daarop. Wie in het
kader van een arbeidsovereenkomst werkt, heeft recht op het minimumloon. Natuurlijk
ben ik mij bewust van artikel 8. Dat is nu net een van de punten die meespelen
in dezen en die wij in acht zullen moeten nemen. Maar nu vraagt mevrouw Gesthuizen
mij om vooruit te lopen op de gesprekken die wij zullen hebben met partijen
en op de wens die zij hebben op dit terrein.De voorzitter:Mevrouw Gesthuizen, u mag nog een korte interruptie plaatsen. U spreekt
steeds iets te lang.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik zou graag alle hoop hebben dat de minister in de gesprekken
zal regelen dat er met het opengaan van de markt fatsoenlijk minimumloon plus
vakantiegeld zal worden betaald. Ik wil de minister toch corrigeren, want
de staatssecretaris sprak niet over mensen die met een arbeidscontract werken.
Hij had het over mensen in het algemeen die normaal werk verrichten in Nederland.
De minister zal het toch met mij eens zijn dat het bezorgen van post heel
normaal werk is, of je dat nu met een arbeidscontract of met een overeenkomst
van opdracht doet, en dat je dus in staat moet zijn om het minimumloon te
betalen. De arbeidsinspectie van zijn eigen ministerie heeft vastgesteld dat
dit niet het geval is. Dus ik wil dat hij daarop ingrijpt. Ik overweeg om
op dit punt in tweede termijn een motie in te dienen.Minister Donner:Dan zou u van mij vragen om in te grijpen in zaken waar ik zelfs de bevoegdheid
niet voor heb. Die liggen namelijk op het terrein van de Wet minimumloon en
minimumvakantiebijslag. Voor het overige geldt dat u mij vraagt een oordeel
uit te spreken, wat op dit moment onverstandig zou zijn, omdat ik het gesprek
met de bonden en de andere partijen nog moet aangaan.De voorzitter:Daarmee zijn wij aan het eind gekomen van de eerste termijn van de bewindslieden.
Ik wijs de leden erop dat er nog een debat hierna komt en dat ik een strakke
eindtijd hanteer. Ik zie dat er behoefte is aan een korte tweede termijn.Ik geef het woord aan de heer Aptroot. De spreektijd is één
minuut. Dat is inclusief de tijd om eventuele moties in te dienen.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. Dan ga ik maar gelijk over tot het indienen van mijn twee
moties. De gedachte achter de eerste is dat het kabinet met één
mond spreekt en dus ook via één persoon moet kunnen handelen.
Minister Donner is volgens mij de komende week beschikbaar. Dus hij kan prima
met de sociale partners gaan praten. Niet voor niets is gezegd dat "junior
F." dit soort zaken niet meer mag doen zonder "oom P.H.". Dus het is goed
dat de minister probeert de komende week de zaken verder af te ronden. De
eerste motie luidt als volgt.De Kamer,Aptrootgehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering nog een gesprek wil voeren met sociale partners
over de invulling van de op 12 november jongstleden afgesloten cao;overwegende dat verdere onzekerheid over het openstellen van de postmarkt
of het steeds uitstellen van de openstelling ernstige gevolgen heeft voor
op één na alle postbedrijven;verzoekt de regering, de komende week het gesprek met de sociale partners
te voeren en vervolgens een nieuw besluit te nemen over de openstelling van
de postmarkt op 1 januari 2009;verzoekt de regering voorts, de Kamer daarover te informeren op maandag
15 december 2008,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Aptroot en Van der Ham. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 83(30536).De heer Aptroot (VVD):Deze motie is inderdaad mede ondertekend door de heer Van der Ham, dus
wij kunnen eventueel het gewenste debat nog voor het kerstreces voeren.De tweede motie sluit aan bij het feit dat de staatssecretaris de komende
week toch al naar het buitenland gaat. Gezien zijn optreden in dit dossier,
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de staatssecretaris van Economische Zaken een positieve
bijdrage dient te leveren aan de mogelijkheden voor de Nederlandse bedrijven
om te ondernemen, waarbij onderscheid maken tussen de bedrijven in principe
onjuist is;constaterende dat dit de staatssecretaris van Economische Zaken beter
lukt tijdens handelsmissies dan bij het nemen van besluiten over de binnenlandse
markt, zoals de postmarkt;verzoekt de regering, de staatssecretaris van Economische Zaken 40 weken
per jaar op handelsmissie te sturen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 84(30536).De heer Van der Ham (D66):Geef mij maar zo'n baan. Voorzitter. Ik heb niet voor niets de motie van de heer Aptroot van harte
ondersteund. Als de minister of zijn kabinetsgenoot snel onderhandelt, dan
kan het wetsvoorstel snel door de Eerste Kamer en dan kunnen wij op 1 januari
2009 ermee aan de slag.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zei dat het level playing
field er niet is, wanneer wij daarin voorop zouden lopen. Mij gaat het echter
om iets anders. Als wij met andere bedrijven een goede cao afsluiten –
en die ligt er – als wij de monopoliepositie openbreken en als wij kunnen
laten zien dat dit soort bedrijven goede arbeidsvoorwaarden kunnen leveren,
zeker op middellange termijn, dan kan dat ook andere vakbonden en andere bedrijven
in andere Europese landen tot voorbeeld strekken. Dan kan daar de angst voor
de liberalisering een beetje worden doorbroken. Als wij de temperatuur van
het badwater gaan bepalen wat betreft de arbeidsvoorwaarden van de geliberaliseerde
postmarkt, dan lijkt mij dat een heel nuttige bijdrage van Nederland in Europees
verband. Daar doelde ik op. Ik meen dat de minister op dat punt de moed moet
tonen. De voorwaarden liggen er al, omarm deze en knal het door de Eerste
Kamer.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik heb nog geen antwoord gekregen op mijn vraag uit de eerste
termijn over de werknemers en de mate waarin zij fulltime banen hebben bij
de nieuwe bedrijven in vergelijking met de werknemers bij TNT. Om hoeveel
fte's gaat het nu eigenlijk bij de nieuwe postbedrijven? Ik vind het toch
wel belangrijk om dat te weten bij deze discussie.Naar aanleiding van het antwoord van de minister van Sociale Zaken op
mijn vragen over het minimumloon dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet de mening is toegedaan dat mensen die normaal
werk doen in Nederland het minimumloon inclusief vakantietoeslag moeten kunnen
verdienen;van mening dat de bezorging van post normaal werk is;constaterende dat de staatssecretaris heeft aangegeven dat dit in het
algemeen geldt, dus ook voor postbezorgers;verzoekt de regering, voorafgaand aan een eventuele bekendmaking van datum
van liberalisering van de postmarkt de Kamer te informeren hoe men de postbedrijven
zal houden aan het wettelijk minimumloon en vakantiegeld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gesthuizen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 85(30536).Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter. De minister van Sociale Zaken zal ingaan op de eerste motie
en de staatsrechtelijke aspecten daarvan. Hij zal ook ingaan op de laatste
motie over het wettelijk minimumloon.Ik dank de heer Aptroot ervoor dat hij handelsmissies zo ongelofelijk
nuttig vindt. Dat vind ik ook. Hij heeft wel eens Kamervragen gesteld waaruit
bleek dat dit niet zo is, maar ik ben blij dat hij tot het inzicht is gekomen
dat dit wel zo is. Ik zet mij daarvoor graag in, maar ik geloof meer in het
belonen op basis van output dan van input, dus ik garandeer niet dat ik 40
weken per jaar op missie ben, omdat ik ook nog een aantal dingen moet doen,
bijvoorbeeld op het gebied van administratieve lasten. In die zin ontraad
ik de aanneming van deze motie.Mevrouw Gesthuizen heeft een vraag gesteld over het aantal fte's. Wij
beschikken nu niet over deze informatie. Ik zeg toe dat ik zal proberen die
aantallen in de eerstvolgende rapportage aan te geven.Minister Donner:Voorzitter. Als de heer Aptroot de politieke geschiedenis goed zou kennen,
zou hij weten dat Donner op Heemskerk volgt, dus dat de verhouding een andere
is. Wat betreft de motie van de heer Aptroot, in antwoord op mevrouw Van Vroonhoven
heb ik al gezegd dat wij de debatten zo snel mogelijk zullen voeren en de
Kamer daarover zullen inlichten. Het moet heel duidelijk zijn dat het kabinet
geen besluit kan nemen over openstelling van de markt voordat het wetsvoorstel
in de Eerste Kamer is aanvaard. Derhalve moet ik de aanneming van deze motie
ten stelligste ontraden, omdat aanvaarding ervan die het kabinet zou dwingen
om een beslissing te nemen die het staatsrechtelijk niet kan nemen.De heer Van der Ham zei dat wij een goed voorbeeld kunnen geven. Dat is
de ene kant van de medaille. De andere kant is dat wij nu een markt openzetten,
op een moment dat de arbeidsmarkt ook overigens ernstig in crisis is, zodat
wij verzwakt moeten optreden juist als die Europese markten opengaan. Ik geef
slechts twee kanten aan die het kabinet moet afwegen.Met de motie van mevrouw Gesthuizen wordt op een zodanige manier invulling
gegeven aan openstelling van de postmarkt dat wij de toegang tot onze markt
op dezelfde wijze onmogelijk maken als de Duitsers hebben gedaan voor TNT,
als deze motie zou worden aanvaard en uitgevoerd. Hiermee wordt ingevoerd
dat het wettelijk minimumloon in beginsel voor de hele postmarkt zou gelden,
ongeacht het soort contracten. Dit is uitvoerig besproken en dit is ook niet
de teneur. In dat geval zou het kabinet daadwerkelijk op de stoel van de cao-partijen
gaan zitten, want dit is ook niet de teneur van de cao die nu is aangenomen
door partijen. Derhalve moet ik op dat punt de aanneming van deze motie ernstig
ontraden.De heer Aptroot (VVD):De minister ontraadt de aanneming van de motie op stuk nr. 83, omdat hij
zegt dat wij geen besluit kunnen nemen als de Eerste Kamer de Postwet niet
heeft aangenomen. Ik ga echter uit van de veronderstelling dat dit dan is
gebeurd, en zo niet, dan begrijp ik dat het later zal zijn. Wat mij betreft
kan de motie in die zin worden gelezen. Ik denk dan dat de minister toch tegemoet
kan komen aan de motie. Hij kan dit doen door in ieder geval te proberen,
met de sociale partners te bespreken wat de regering wil. Dit kan volgende
week gebeuren. Daarop kan de Kamer direct geïnformeerd worden. Dat is
ook wel zo hoffelijk, omdat zij dan nog enkele dagen heeft tot het Kerstreces.
In de veronderstelling dat de Eerste Kamer de Postwet heeft aangenomen, kan
de minister de motie dan dus toch uitvoeren.Minister Donner:Ik heb de heer Aptroot erop gewezen dat de bewoording de reden is voor
het ontraden van de aanneming van de motie. Als de wet tot stand komt, zoals
de heer Aptroot zegt, dan herinner ik hem eraan dat wij al proberen om de
motie-Ten Hoopen uit te voeren. Daarmee is deze motie niet nodig.De heer Van der Ham (D66):Ik ben in de eerste plaats verheugd dat de minister erkent dat er ook
sprake kan zijn van het voordeel dat, op het moment dat wij de openstelling
van de postmarkt goed hebben geregeld, ook andere landen, andere vakbonden
en andere bedrijven daar een voorbeeld aan kunnen nemen. Zij kijken ook naar
ons. In de tweede plaats moeten wij juist in deze periode heel zorgvuldig
met de werkgelegenheid omgaan. De nieuwe bedrijven die staan te trappelen
om de markt te betreden, kunnen ook werkgelegenheid creëren, omdat zij
nieuwe sectoren aanboren om hun diensten aan te leveren. Erkent de minister
ook dat dit heel veel werkgelegenheid kan opleveren?Minister Donner:Beide aspecten erken ik, alleen de voorbeelden dat Europa een goed voorbeeld
aan ons neemt, zijn niet zo dik gezaaid.Mevrouw Gesthuizen (SP):De minister van Sociale Zaken ontraadt de aanneming van mijn motie. Hij
wijst daarbij op de situatie die dan zou ontstaan. Die situatie zou lijken
op die voor TNT in Duitsland. Ik wijs de minister er echter op dat TNT in
Duitsland wel een minimumloon betaalt. Ik vind het zo jammer aan de woorden
van de minister, dat hij eigenlijk voorbijgaat aan de kracht van de woorden
in het rapport van de Arbeidsinspectie. Uit dat onderzoek, zijn eigen onderzoek,
is heel duidelijk gebleken dat het minimumloon niet wordt gehaald en dat dit
ook niet gehaald kan worden. De minister gaat dus voorbij aan de conclusie
in dat rapport.Minister Donner:Ik ga er niet aan voorbij. Dat is nu net de hele inzet van datgene waar
wij voortdurend mee bezig zijn geweest. Dit is ook het vraagstuk dat aan de
orde is, omdat partijen ons gevraagd hebben om te bekijken op welke wijze
eventueel de cao begeleid moet worden. Ik kan de motie uitleggen als een vraag
over de wijze waarop de Wet op het minimumloon wordt toegepast op postbedrijven.
Daar kan ik haar informatie over geven. Wij hebben het dan dus inderdaad alleen
over de gevallen waarbij sprake is van een arbeidsovereenkomst. Daar wordt
die wet op toegepast. De constatering van de Arbeidsinspectie is nu juist
dat met name bij de OVO's voorkomt dat zelfs bij het optellen van het stukloon
daar niet aan voldaan is. Wij streven er juist naar om bij de OVO's ook tot
een bevredigend resultaat te komen, maar dat wordt niet bewerkstelligd met
deze motie.Mevrouw Vos (PvdA):Ik wil nog even reageren op de opmerking van de minister naar aanleiding
van een vraag van de heer Van der Ham. De economische situatie werkt natuurlijk
twee kanten op. Als wij nu zouden besluiten om de markt dicht te houden omdat
er dan banen bij TNT verloren zouden gaan, dan geldt dat natuurlijk ook voor
die twee andere bedrijven. De minister is niet ingegaan op mijn vraag in eerste
termijn over TNT. Dat snap ik ook wel. Maar ik verzoek de minister om bij
al die overwegingen ook rekening te houden met beide bedrijven. Is de minister
daartoe bereid?Minister Donner:Ik dacht dat juist daarom deze brief ook gestuurd was. Wij hebben die
gestuurd omdat wij inderdaad proberen om zo goed mogelijk rekening te houden
met alle belangen die hier in het geding zijn, mede gelet op de tijden waarin
wij leven.Mevrouw Vos (PvdA):Dat geldt dus voor alle bedrijven die hierbij in het geding zijn?Minister Donner:Jazeker.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van het spoeddebat over de liberalisatie
van de postwet. De stemmingen over de ingediende moties vinden volgende week
dinsdag plaats. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-2903-2917.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl