Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling en invoering van titel 7.5 (Pacht) van het Burgerlijk Wetboek (30448)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 6391-6399

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 104, pagina 6391-6399

07-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30448Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 september 2006 over terrorismePagina 6399-6404
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling en invoering van titel 7.5 (Pacht) van het Burgerlijk Wetboek (30448)Pagina 6404-6414
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 augustus 2006 over MEP-subsidiesPagina 6357-6365
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 7 september 2006)Pagina 6415-6415
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal en enkele andere wetten aan richtlijn 2004/23/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het doneren, verkrijgen, testen, bewerken, bewaren en distribueren van menselijke weefsels en cellen (PbEU L 102) (30338)Pagina 6357-6357
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Algemene bepalingen betreffende de toekenning, het beheer en het gebruik van het burgerservicenummer (Wet algemene bepalingen burgerservicenummer) (30312)Pagina 6365-6375
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 september 2006)Pagina 6375-6380
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Algemene bepalingen betreffende de toekenning, het beheer en het gebruik van het burgerservicenummer (Wet algemene bepalingen burgerservicenummer) (30312)Pagina 6380-6391
Presentie en opening (donderdag 7 september 2006)Pagina 6357-6357
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling en invoering van titel 7.5 (Pacht) van het Burgerlijk Wetboek (30448)Pagina 6391-6399

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
en invoering van titel 7.5 (Pacht) van het Burgerlijk Wetboek (30448).De voorzitter:Ik meld de Kamer dat ik het niet uitgesloten acht dat wij rond half zes
de behandeling van dit wetsvoorstel schorsen voor een VAO.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. Eindelijk is de wijziging van de Pachtwet aan snee. Dit dossier
heeft veel stof opgeworpen, dat uiteindelijk weer is neergedaald. Ik ben blij
dat de Kamer nu een voorstel behandelt om een belangrijke wijziging door te
voeren, waarbij piketpaaltjes worden geslagen voor de komende periode.Pacht is een heel belangrijk instrument bij de grote transitieopgaven
waarvoor het platteland en de agrarische sector staan. Pacht is belangrijk
voor de financiering bij de overdracht van gronden aan gebruikers en nieuwe
eigenaren. De agrarische sector staat voor een grote opgave in de zin van
een schaalvergroting ter versterking van de concurrentiekracht. Het platteland
verandert door nieuwe, bredere activiteiten, die zeker hun effect hebben op
het grondgebruik. Naast het agrarische gebruik noem ik water, natuur, recreatie
en woningbouw. Die worden vertaald in groene, blauwe en rode functies.De PvdA kijkt bij de behandeling van de Pachtwet nog eens terug naar de
doelstellingen. Wij willen nagaan of de instrumenten die wij nodig hebben
op hun plek zijn gevallen en wat wij daar eventueel nog aan willen wijzigen.
De Pachtwet heeft het in zich om de positie van de gebruikers van het landelijk
gebied te versterken en een redelijke continuïteit in het grondgebruik
te waarborgen. Nieuwe en aanvullende activiteiten, met name van startende
bedrijven krijgen kansen en de bedrijfsopvolging wordt voor een deel vergemakkelijkt.
Bij de Pachtwet zal er rekening mee gehouden moeten worden dat pachters en
verpachters geen gelijkwaardige partijen zijn, omdat gronden niet gemakkelijk
uitwisselbaar zijn.Er is gepoogd voor de uiteindelijke vaststelling van de pachtsom tot een
evenredige verdeling van het rendement over pachters en verpachters in het
Pachtnormenbesluit te laten neerslaan.Wij vinden het een prima verschuiving om de Pachtwet als een zelfstandige
wet onder te brengen bij het Burgerlijk Wetboek. Dat past bij andere artikelen
in het Burgerlijk Wetboek over het contractrecht.De discussie over de wijziging van de Pachtwet heeft kennelijk in het
veld tot overeenstemming geleid. Wij zouden er daarom van kunnen uitgaan dat
wij bij een korte behandeling snel tot zaken kunnen komen. Dat heeft er zelfs
toe geleid dat het CDA bij de voorbereiding van de behandeling hier niet eens
heeft meegewerkt aan het verslag. Iedereen heeft zo zijn eigen redenen om
dat wel of niet te doen, maar ik had toch op zijn minst verwacht dat het CDA
zou meedoen bij de behandeling van zo'n belangrijk instrument.Deze wet is eigenlijk helemaal geregeld vanuit de agrarische sector, ze
is gebaseerd op het gebruik van de grond. Ik heb hierover een amendement ingediend
omdat ik me afvraag of het wel juist is om alleen uit te gaan van een landbouwkundige
toetsing. Wij willen de transities in het kader van een verbrede landbouw,
maar ook op het gebied van natuur en water, dus de groene en blauwe diensten,
eveneens een plek geven in deze wetgeving.In 1996 werd een pachtperiode van twee keer zes jaar geïntroduceerd,
deze wordt nu omgezet in een voortdurende gebruiksovereenkomst. Dit vinden
wij prima.De commissie-Van Hall is druk bezig geweest om in het veld overeenstemming
te zoeken over een model voor het bepalen van de pachtprijs, waarmee ook de
hoogst toelaatbare pachtprijs vastgesteld kan worden. Daarbij is ervan uitgegaan
dat een evenredige verdeling van het rendement van de grond tussen pachters
en verpachters zou neerslaan in het Pachtnormenbesluit. Wij kunnen op zichzelf
instemmen met dit model, maar wij zetten toch nog wel wat vraagtekens bij
het uitgangspunt. Het uitgangspunt is het opbrengend vermogen van de grond,
de verdiencapaciteit van de bedrijfsvoering. Deze is in de huidige situatie
bijvoorbeeld in de melkveehouderij mede gebaseerd op subsidies uit het Gemeenschappelijk
landbouwbeleid. Deze maken in sommige gevallen wel 30 tot 40% van de
verdiencapaciteit uit. Ik vraag me dan ook af welke invloed een verandering
van de subsidie zal hebben. Wij hebben toch wel wat moeite met de eenzijdige
oriëntatie op landbouw in de hele wet. Het is mogelijk dat een wijziging
van de toeslagrechten of het introduceren van versnelde modulatie of van hectaretoeslagen
naar tijd, plaats en functie nadrukkelijk invloed zal hebben op de verdiencapaciteit.
Welke invloed zal dat dan weer hebben op het vaststellen van de pachtprijs?Samen met de heer Slob heb ik een amendement over de leeftijdsbepaling
van 65 jaar voorbereid. Wij vinden dat het niet meer in deze tijd past dat
de overeenkomst kan worden opgezegd als de pachter deze leeftijd bereikt.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik wil nog even terugkomen op het opbrengende vermogen van de grond in
relatie tot eventuele subsidies vanuit Brussel. Bent u er bang voor dat het
opbrengend vermogen van de grond veel lager zal zijn als deze
subsidies wegvallen, met een risico voor de pachtprijs?De heer Waalkens (PvdA):Het is nu zo dat de verdiencapaciteit voor een deel bestaat uit producten
die via de markt gaan, waarmee je dan je inkomen vergaart. Daarenboven is
er via indirecte en directe subsidies vanuit het gemeenschappelijk landbouwbeleid
verdiencapaciteit. Bij de melkveehouderij loopt dit op tot misschien wel 30 à
40% van de totale verdiencapaciteit. Als dat op een of andere manier
verandert – ik zeg niet dat het wegvalt – is er de vraag in hoeverre
dit zal neerslaan in de beoordeling van de hoogst toelaatbare pacht.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dan heb ik u goed begrepen.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. Er is vervolgens nog een punt waarmee wij wel wat moeite hebben.
Het Pachtnormenbesluit is onderdeel van de wet; op die wijze wordt het model
aangegeven, namelijk dat er een Pachtnormenbesluit is. Het kabinet heeft ervoor
gekozen om via ministeriële beschikking jaarlijks de pachtsom aan te
passen door wijziging van het veranderingspercentage. Er zit een dempende
factor in, doordat wordt uitgegaan van een vijfjaarlijks gemiddelde. Via de
ministeriële beschikking is er evenwel de mogelijkheid de pachtprijs
jaarlijks aan te passen. Ons komt het voor dat het een bijna ondoenlijke zaak
is om tot jaarlijkse aanpassing over te gaan. Een besluit nemen is één,
maar de uitvoering daarvan vergt veel overleg en leidt tot veel administratievelastendruk,
als wij voor zo'n jaarlijkse aanpassing kiezen. Een slecht jaar wordt daarbij
omgezet in het vijfjaarlijkse gemiddelde en zo krijg je een doorlopend gemiddeld.
Wij zouden echter graag zien dat het één keer per drie jaar
wordt aangepast. Dan hebben wij misschien een dubbele dempende werking, maar
het lijkt ons geen goede zaak om alle pachters ieder jaar te confronteren
met een ministeriële beschikking waarin de veranderpercentages worden
aangepast.Alles overziende zijn wij van mening dat het hoog tijd wordt om de Pachtwet
op deze manier te hervormen, maar dan wel met inachtneming van de bemerkingen
die ik daarbij naar voren heb gebracht.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter. Eindelijk gaan wij dan, na een jarenlange strijd, om het zo
te noemen, de Pachtwet behandelen. Daarbij zetten wij nu echt een stap tot
vernieuwing van de Pachtwet. Deze vernieuwing is niet zo groot als een aantal
mensen, in het verleden en misschien zelfs tot op de dag van vandaag, zouden
willen, maar het kan toch wel gekenschetst worden als een modernisering van
de Pachtwet. De heer Waalkens sprak van zijn kant overigens over hervorming
van de Pachtwet. Een heel ingrijpend punt daarbij is het overgaan van de Pachtwet
naar het Burgerlijk Wetboek.Voor de VVD-fractie zijn bij deze vernieuwing of modernisering van de
Pachtwet twee uitgangspunten steeds belangrijk geweest. Ten eerste dient er
een goede balans te zijn tussen de belangen van de pachter en die van de verpachter;
ten tweede zijn bij deze aanpassing continuïteit en vooral prijsvorming
en prijsbeheersing belangrijke onderdelen.Ik kom nu even terug op het punt van de overgang van de Pachtwet naar
het Burgerlijk Wetboek. In de ogen van mijn fractie was deze overgang niet
nodig geweest. Het kabinet hechtte echter nogal aan dit voor het kabinet zwaarwegende
punt. Nu er uiteindelijk voor is gekozen de Pachtwet in zijn geheel over te
laten gaan naar het BW en er inhoudelijk geen effecten zullen optreden als
gevolg daarvan, kunnen wij hiermee instemmen. Het daarnaast in stand houden
van de Pachtkamer en de Grondkamer is en was steeds een nadrukkelijke wens
van de VVD-fractie. Wij moeten de kennis die daar aanwezig is niet willen
missen. Met het voorstel dat nu voor ons ligt, blijven deze kamers in stand
en dat heeft onze nadrukkelijke instemming.Zoals wij allen weten, is door de ministeries en de Tweede Kamer met de
diverse partijen over dit voorstel gesproken. Het bleek dat pachters en verpachters
nogal verschilden van opvatting, maar uiteindelijk heeft de broedende kip
haar werk gedaan. Het resultaat is dat zes organisaties elkaar hebben gevonden.
Wellicht had van de minister het overleg wat meer op mogen brengen, maar de
fractie van de VVD vindt het beter om de wet nu op een aantal onderdelen te
moderniseren dan te streven naar meer. Bovendien kunnen de partijen zich in
dit voorstel vinden en dat is belangrijk, want zoals ik al zei, pachters en
verpachters hebben elkaar nodig. Mijn fractie is zich zeer bewust van het
feit dat wanneer wij het instrument pacht willen behouden, het voorstel voor
beide partijen in belangrijke mate consensus met zich mee moet brengen.Over enkele onderdelen van het voorstel wil ik vervolgens een opmerking
maken. Eenmalige pacht wordt voortaan geliberaliseerde pacht genoemd. De maximale
termijn van twaalf jaar voor eenmalige pacht komt te vervallen. Daarvoor in
de plaats komen twee soorten pacht: een pacht voor een termijn korter dan
zes jaar zonder prijstoetsing aan de pachtnormen en een pacht voor een langere
termijn dan zes jaar met prijstoetsing. Met deze wijziging wordt onder meer
voorkomen dat gronden terechtkomen in het grijze pachtcircuit of niet meer
voor pacht worden uitgegeven.Wij hebben begrepen dat deze geliberaliseerde pacht voor pachters en verpachters
een zeer bruikbaar instrument is. Wij ondersteunen daarom deze liberalisering.
Er zal niet meer het continueringsrecht en het voorkeursrecht gelden. Dit
heeft de instemming van de VVD-fractie. Over dit punt is een opmerking gemaakt
in de memorie van toelichting, maar waarom is hierover geen bepaling in de
wet opgenomen?Bij dit punt speelt de verstandhouding tussen pachter en verpachter een
belangrijke rol. Die is essentieel. In eerdere debatten is met de minister
gewisseld dat een bedrijf voor zijn voortbestaan en eventuele productierechten
afhankelijk is van een bepaald aantal hectares. Je zou in dat verband kunnen
spreken van pachtafhankelijkheid. Wil de minister daarover nog iets zeggen,
ook in het licht van de productierechten? Natuurlijk willen wij de pachters
en verpachters hun gang laten gaan, maar wij dienen op dit punt alert te zijn,
aangezien het hier gaat om het voortbestaan van het bedrijf.Dan wil ik iets zeggen over het pachtprijsmechanisme. De Commissie Pachtnormen
heeft voorgesteld om uit te gaan van het opbrengend vermogen – noem
het maar even: het productievermogen van de grond – en
van de bedrijfsuitkomsten van de laatste jaren. De uitgangspunten zijn prima,
maar de vraag is nog waarom het jaar 2005 niet bij deze berekeningen is betrokken.Hoe groot mogen de verhogingspercentages zijn? Natuurlijk wil de ene partij
geen maximumverhogingspercentage van 25 en de andere partij juist vrij zijn
in de verhoging. Wij vinden dat het kabinet op dit punt een goed voorstel
doet.Er is om twee gebiedsaanpassingen gevraagd. Ik ga ervan uit dat de minister
kan toezeggen dat die gebiedsaanpassingen zullen worden doorgevoerd en ik
heb op dit punt dan ook geen moties of amendementen opgesteld. Het verzoek
is om de Wieringermeer bij het westelijke weidegebied onder te brengen en
niet bij de Flevopolder. Kamperland zou bij het oostelijk weidegebied in plaats
van bij het noordelijk weidegebied komen.Voorzitter. In het verleden hebben wij gesproken over de vermogensrendementsheffing
en over de successierechten. Daarop is weer gewezen. Graag hoor ik of het
kabinet over deze onderwerpen nog heeft nagedacht. De VVD heeft in haar verkiezingsprogramma
hierover iets gezegd, wat ook in deze setting een belangrijke stap kan zijn.
Ten slotte kan ik zeggen dat wij het amendement van de heer Slob over het
laten vervallen van de grens van 65 jaar van harte ondersteunen.De heer Waalkens (PvdA):Ik heb de VVD in het verleden een pleidooi horen houden voor verbreding
van de grondslag van de wet, in de vorm van de natuurpacht. U hebt daar nu
niets over gezegd. Hoe staat het daarmee?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dat pleidooi hebben wij steeds gehouden, en dat doen wij nog. Wij staan
nog steeds op het standpunt dat er een verbreding moet komen. Maar ik ken
uw amendement op dit punt nog niet.De heer Waalkens (PvdA):Dat is onderweg. Verder heb ik twijfels uitgesproken over het uitgangspunt
van het pachtnormenstelsel, waarbij ik ook het element van de toeslagen heb
betrokken, als zijnde een kwetsbaar punt. Onderschrijft u het laatste en zo
ja, moet daar niet meer aandacht aan worden besteed?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Op zich zeg ik niet direct dat dit systeem mij kwetsbaar lijkt. Als je
sec uitgaat van het opbrengend vermogen, lijkt het systeem niet kwetsbaar
te zijn. Ik realiseer mij ook dat er een toekomstig zorgpunt is, als de toeslagrechten
vervallen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De wetgever die iets wil veranderen in het pachtrecht doet
het niet gauw voor iedere betrokkene goed. De belangen van pachters en verpachters
lopen uiteen en zijn soms tegengesteld. Er is tevens een gemeenschappelijk
belang en in zekere zin een algemeen belang. Met het laatste doel ik op de
pacht als financieringsinstrument voor de landbouw. Al vele jaren lang staat
dat instrument onder druk. Veranderingen in de wetgeving moeten daarom gericht
zijn op instandhouding of versterking van dat instrument. Zolang wij in ons
recht geen wettelijke verplichting tot verpachting kennen – uiteraard
in gevallen waarin geen sprake is van eigen gebruik – is het zaak om
naar een zorgvuldig evenwicht van rechten en verplichtingen te zoeken, aangepast
aan de omstandigheden. Die landbouwkundige omstandigheden worden momenteel
gekenmerkt zowel door de eis van duurzaamheid als door die van dynamiek. Aan
die ontwikkelingen kan het pachtrecht zich niet onttrekken. Op die ontwikkelingen
werd ruim tien jaar geleden, bij de wetswijziging van 1995, met de introductie
van kortdurende pachtvormen, reeds ingespeeld. De resultaten wat betreft de
instandhouding van het pachtareaal lijken sindsdien niet ongunstig te zijn
uitgevallen.Het is een moeizaam en langdurig proces geweest om tot de indiening van
het voorliggende voorstel te komen. Maar winst is dat de nieuwe regeling in
de praktijk op steun zal mogen rekenen. De behandeling verloopt tot dusver
voorspoedig en het is te hopen dat dit in het verdere traject ook het geval
zal zijn, al was het alleen maar omdat in het jaar 2007 de twaalfjaarstermijn
van de eerste op basis van het huidige artikel 70f, lid 5 in 1995 afgesloten
pachtovereenkomsten eindigt. Belangengroepen hebben bij het ontstaan van dit
voorstel een belangrijke, misschien wel cruciale rol gespeeld. Het scheelde
maar weinig of er was van zelfregulering sprake geweest. Alom lijkt tevredenheid
te bestaan over het voorliggende resultaat. Toch zijn bij dit proces wel enkele
vragen te stellen. Organisaties van betrokkenen hebben een aanzienlijke inbreng
gehad, al is gedurende het proces de Bond van Landpachters afgehaakt. In zulke
situaties is altijd weer de vraag of en in hoeverre zulke organisaties representatief
zijn voor alle pachters en verpachters. Staat bijvoorbeeld vast dat met de
categorie van particuliere verpachters, dus niet zijnde institutionele beleggers
en landgoedeigenaren, en hun belangen voldoende rekening is gehouden? Daarmee
is overigens ook de vraag gesteld welke eigen verantwoordelijkheid de overheid,
de regering, zich in het proces heeft gereserveerd. Wat zou er gebeurd zijn
als de belangengroepen het niet met elkaar eens geworden zouden zijn? De verschillen
tussen het voorontwerp van het kabinet en het eigen, gezamenlijke voorstel
van de organisaties zijn constateerbaar, maar onduidelijk is welke rol de
overheid heeft gespeeld. Zijn er concrete punten te noemen, die steunen op
de interventie van de zijde van de regering?Het totstandkomingsproces van het wetsvoorstel brengt tevens mee dat de
Kamer wel moet weten wat zij doet als zij nog beduidende veranderingen in
het voorstel zou overwegen, naar welke kant dan ook. Het wetsvoorstel is als
tussenstap bedoeld. Het vorige kabinet had ingezet op een meer fundamentele
herziening. Of een meer ingrijpende wijziging op basis van het rapport van
de commissie-Leemhuis "Ruimte voor pacht" in het belang van het
voortbestaan van het instituut pacht op langere termijn misschien wenselijk
ware geweest, is een vraag die wij nu maar buiten beschouwing moeten laten;
een dergelijke wijziging leek in elk geval robuust en bleek onder de gegeven
omstandigheden niet mogelijk. Dat vond ook de SGP-fractie.Mijn fractie staat in elk geval positief tegenover de doelstelling om
de eenvoud en transparantie van de pachtregels te bevorderen. Het voorstel
is daarin geslaagd al zijn er nog wel enkele vragen te stellen, waarover meer
in het vervolg van mijn bijdrage. Eerst zou ik willen opmerken dat het voorstel
een gedenkwaardig moment markeert, namelijk dat de eerstverantwoordelijke
minister niet is die van LNV maar die van Justitie. Dat hangt samen met het
besluit om het materiële pachtrecht een plaats te geven in het Burgerlijk
Wetboek. Vóór de Pachtwet van 1937 werd de rechtsverhouding,
die thans pacht heet, in de zevende titel van het Derde Boek van het Burgerlijk
Wetboek geregeld en viel deze onder huur en verhuur, evenals de arbeidsovereenkomst.
In de derde en vierde afdeling van de zevende titel werden regelen gegeven "welke
bijzonder betrekkelijk zijn tot de huur van huizen en huisraad" en regelen"welke
bijzonder betrekkelijk zijn tot huur van landerijen", aldus de teksten
toen. Dwingend recht kwam daarin niet voor. Het voorliggende voorstel bewerkt
dat in het Nieuw Burgerlijk Wetboek het pachtrecht weer een regeling ná
het huurrecht krijgt. In de literatuur is in de loop der jaren veelvuldig
gestreden over de voor- en nadelen van een regeling van het pachtrecht in
of buiten het Burgerlijk Wetboek. Wij laten dat rusten, maar wij menen wel
dat er thans veel goede argumenten aan te voeren zijn om een plaats in het
Burgerlijk Wetboek te bepleiten. Wij zijn dus ingenomen met het standpunt
dat de regering dienaangaande in het wetsvoorstel inneemt door een duidelijke
keuze hieromtrent te maken.Zoals gezegd, plaatsen wij nog enkele kritische kanttekeningen als het
gaat om de vraag in hoeverre het voorstel beantwoordt aan de doelstelling
van eenvoud en transparantie van de regelgeving. Positief is in dit opzicht
bijvoorbeeld dat artikel 54 van de huidige Pachtwet, de regeling bij overlijden
van de pachter, sterk is vereenvoudigd. Wel is in dit verband een vraag waarom
artikel 366 niet de mogelijkheid handhaaft dat bij overlijden van de pachter,
de pachtovereenkomst kan worden opgezegd indien géén van de
erfgenamen als opvolger in aanmerking zou komen omdat, zoals de Pachtwet voorschrijft,
géén van hen voldoende waarborgen biedt voor een behoorlijke
bedrijfsvoering.Een andere vraag is, waarom in het voorgestelde artikel 319 de landbouwkundige
toetsing is gehandhaafd. Waarom eigenlijk? Ik citeer hier uit het commentaar
op de Pachtwet van Houwing/Heisterkamp (artikel 5, nr. 200): "De verwachting
dat er van de landbouwkundige toetsing van de pachtovereenkomst weinig terecht
zou komen, is inmiddels ten volle bewaarheid. Het hele onzinnige ingewikkelde
stel regels van artikel 5 is al volkomen een dode letter gebleken." Wat
is de reactie van de minister op deze constatering van deskundigen?Dan een derde vraag. Artikel 325 voorziet net als het huidige artikel
12, eerste lid, Pachtwet, in de mogelijkheid de Grondkamer te verzoeken vanwege
bijzondere omstandigheden goedkeuring te verlenen aan een pachtovereenkomst
voor een kortere dan de wettelijke duur. Het is de vraag of aan deze mogelijkheid
nog wel behoefte bestaat gelet op het stelsel van eenmalige pachtovereenkomsten.Dan kom ik bij een vierde vraag in dit verband die wij reeds in het verslag
aan de orde stelden. De artikelen 385 en 387 voorzien opnieuw in een bijzondere
regeling voor verpachting door openbare lichamen. Het antwoord motiveert deze
keuze weliswaar, maar ook hier is het de vraag of er wel behoefte bestaat
aan een bijzondere regeling, gezien de ruimere mogelijkheden van eenmalige
kortdurende pacht die het voorstel nu juist opent.Ten slotte kom ik terug op de door mijn fractie in het verslag gestelde
vraag of de verwachting dat de reguliere pacht voor los land zal blijven bestaan
gewettigd is. Zal niet gekozen worden voor het type geliberaliseerde pacht
voor zes jaar of korter, zonder prijstoets, of voor een geliberaliseerde pachtovereenkomst
langer dan zes jaar, met prijstoets? Ook kan de vraag gesteld worden of hoevepacht
nog wel op basis van het huidige wettelijke regime zal plaatsvinden nu omtrent
een hoevepacht niet meer is bepaald dat deze twaalf jaar duurt.Voorzitter. Ik heb nog een reactie op het intussen ingediende amendement
van collega Slob en enkele anderen over de leeftijdsgrens van 65 jaar. De
andere amendementen bereikten mij kort voordat ik mij naar dit debat begaf.
Die kan ik nog niet becommentariëren. De heer Waalkens zei zojuist dat
die leeftijdsgrens niet meer in deze tijd past. In de toelichting op het amendement
schrijft de heer Slob dat de trend die er in de samenleving is ook hier moet
doorwerken. Die trend hebben wij ook geconstateerd en wij onderkennen dit
punt. Een tweede overweging in dit verband betreft de vergrijzing in de agrarische
sector. Tot 1958 speelde de leeftijd in de Pachtwet geen rol. In 1958 kwam
er een pakket sociale voorzieningen dat ook de zelfstandige agrarische ondernemer
en zijn gezinsleden bereiken kon, uiteraard onder voorwaarden die in de wet
werden voorzien. In 1984 hebben wij die leeftijdsgrens heel bewust in deze
Kamer ingebracht. Dat deden wij omwille van de doorstroming in de agrarische
sector, opdat jonge boeren ook een kans zouden krijgen, onder erkenning van
de beschikbaarheid van de sociale voorzieningen voor 65-plussers. Ik verwijs
hiervoor naar de pagina's 9 en 10 van de nota naar aanleiding van het verslag.
Wij zijn nu twintig jaar verder. De vraag is of dat ineens geen rol meer zou hoeven
te spelen. Ik heb begrip voor de flexibilisering rondom de leeftijdsgrens
en ik onderken de trend in de samenleving. Ik sta ook niet onsympathiek tegenover
deze gedachtegang. De argumentatie voortvloeiend uit de kenmerken van de agrarische
sector en de leeftijdsopbouw in deze sector doen mij echter deze vraag kritisch
stellen aan de heren bewindslieden. Zij zullen hier ongetwijfeld hun commentaar
op geven.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. De regering, de Kamer, de pachters en de verpachters zijn
al jarenlang op zoek naar een evenwichtige benadering van de pacht en de pachtnormen.
Steeds is echter geworsteld met de vraag wat onder een evenwichtige benadering
moet worden verstaan. In de praktijk bleek dat het niet zo eenvoudig was om
die vraag te beantwoorden. In dat licht vindt mijn fractie het opmerkelijk –
dat bedoelt zij positief – en prijzenswaardig dat bijna alle organisaties
er op dit moment in zijn geslaagd om met een breed gedragen voorstel te komen.
Het heeft lang geduurd, maar dat voorstel ligt nu voor. Er is sprake van een
gedeeld collectief belang en een tegengesteld eigenbelang. Eén organisatie
vormt hierop een uitzondering. De heer Van der Vlies heeft die zojuist genoemd.Dat dit punt was geagendeerd, was bij veel mensen bekend. Dat blijkt uit
de vele brieven, mailberichten en telefoontjes die wij in de afgelopen dagen
over dit onderwerp hebben gekregen. Veelvuldig is aan de Kamer het dringende
verzoek gedaan om datgene te respecteren wat gezamenlijk tot stand is gekomen.
Dat lijkt mij een reëel verzoek, al laat dat onverlet dat de Kamer zelf
verantwoordelijk is om een wetsvoorstel op zijn merites te
beoordelen. Indien zij dat nodig acht, kan zij dus met wijzigingen komen.
Gezien het aantal amendementen dat nu voorligt en de insteek daarvan, verwacht
ik echter dat het verzoek grotendeels wordt gehonoreerd. Dat is ook de insteek
van mijn fractie.Ik dank de regering voor de uitgebreide schriftelijke beantwoording. Die
beantwoording heeft voor ons al veel opgehelderd. Toch zijn er nog diverse
zaken waarover mijn fractie graag duidelijkheid wil. In de memorie van toelichting
staat dat het kabinet dit wetsvoorstel als een eerste stap beschouwt. Ik heb
gevraagd of dat inhoudt dat het kabinet een verdergaande liberalisering blijft
voorstaan, ondanks de maatschappelijke en politieke weerstand. Op die vraag
heb ik nog geen duidelijk antwoord gekregen. Gezien de zittingsperiode van
dit kabinet zal het niet zo'n vaart lopen, maar het lijkt mij toch goed om
te weten waar de ministers ten aanzien van dat punt staan.Het antwoord op onze vraag of de opzeggingsgrond voor een pachtovereenkomst
van 65 jaar nog verstandig is, vinden wij onbevredigend. Daarom hebben wij
samen met de heer Waalkens en mevrouw Willemse-van der Ploeg het amendement
op stuk nr. 13 ingediend. Dat beoogt deze opzeggingsgrond uit het wetsvoorstel
te schrappen. Naar mijn oordeel spreekt de toelichting op dat amendement voor
zich. Ook de heer Van der Vlies heeft dat zojuist gezegd en hij heeft het
in het perspectief van het verleden geplaatst. Ik ben benieuwd wat de regering
daarvan vindt, maar het spreekt voor zich dat wij ook wat dat betreft met
dat amendement een keuze hebben gemaakt.In het wetsvoorstel wordt onderscheid gemaakt tussen pachtcontracten van
6 jaar of korter en pachtcontracten die voor een langere periode gelden. Pachtovereenkomsten
voor de duur van 6 jaar of korter kunnen voortaan ongelimiteerd worden afgesloten,
zonder dat er sprake is van een pachtprijstoets. In het schriftelijk overleg
hebben wij gevraagd waarom de minister er niet voor heeft gekozen om bijvoorbeeld
een limiet van 12 jaar toe te voegen, zodat de bepalingen betreffende de pachtprijsbeheersing
op enig moment van toepassing zijn. Hij heeft op die vraag geantwoord dat
een dergelijke toevoeging het compromis geweld zal aandoen en dat die de flexibiliteit
van de nieuwe pachtvorm niet ten goede zal komen. Dan zou de regeling wel
eens het tegendeel van het beoogde doel kunnen bewerkstelligen. Uiteraard
hebben wij dat antwoord tot ons genomen. Inmiddels heeft mevrouw Gerkens op
dat punt een amendement ingediend met de intentie een andere uitspraak te
vragen. Het spreekt voor zich dat wij benieuwd zijn naar de argumentatie voor
dat amendement.De commissie-Van Hall heeft ons uit een lange impasse op het punt van
de pachtnormen gehaald. Daarvoor zijn wij haar erkentelijk. Voor mijn fractie
is het altijd van belang geweest dat het agrarisch opbrengend vermogen van
grond uitgangspunt voor de pachtnorm is. Wat de grondgebruiker op zijn grond
kan verdienen, moet leidend zijn voor wat hij voor de grond kan betalen. In
dat opzicht ben ik blij dat de Commissie Pachtnormen een nieuwe rekenmethode
heeft voorgesteld waarin het opbrengend vermogen van de grond uitgangspunt
is. Maar ik ben wel zeer benieuwd naar de antwoorden op de redelijk indringende
vragen die de heer Waalkens hierover heeft gesteld. Mevrouw Snijder heeft
hier ook een uitroepteken bij geplaatst. De minister heeft ons geïnformeerd dat de uitkomst van de nieuwe
rekenmethodiek in sommige pachtnormgebieden kan leiden tot een individuele
verhoging van de pachtprijs met meer dan 46%. Dit is een hoog percentage.
Om dit eenmalige effect te dempen stelt het kabinet een maximale regionale
verandering voor van 25%. Daar is zowel door pachters als door verpachters
op gereageerd. De een vindt het percentage te hoog, de ander vindt het een
onterechte afwijking van het voorstel van de Commissie Pachtnormen. Het is
ook een moeilijk dilemma. Ik heb de indruk dat deze ministers een soort wijsheid
van Salomo hebben toegepast bij deze uit elkaar liggende percentages, want
dat past ook wel bij hen. Ik hoor hier graag een nadere toelichting op, want
je kunt niet lang genoeg naar Salomo luisteren.Over de pachtnormgebieden heb ik dezelfde vragen als mevrouw Snijder.
Bij twee gebieden is de vraag of zij op de juiste manier zijn ingedeeld. Ik
snap dat het lastig is, als je van 14 naar 8 gebieden teruggaat. Je moet een
keer een streep zetten en een indeling maken. Deze twee gebieden springen
er wat ons betreft uit. Ik geef toe dat het riskant is om hierin te bewegen,
maar ik denk dat deze vraag over de Wieringermeer en over het Kampereiland
reëel is. Ik hoor hierop graag een reactie van de regering.Het kabinet heeft de pachtprijs van agrarische bedrijfsgebouwen gekoppeld
aan de stijging van het prijspeil volgens de consumentenprijsindex, de CPI.
Volgens LTO is een koppeling aan de vervangingswaarde ook mogelijk, maar dat
is wat brozer. Ik hoor graag een onderbouwing van de gemaakte keuze.Een andere vraag, die wij ook aan andere bewindspersonen hebben gesteld,
is waarom het kabinet er niet toe over wil gaan om verpachters die vallen
onder box 3, vrij te stellen van de vermogensrendementsheffing. Zien de ministers
mogelijkheden om verpachters vrij te stellen van successierecht? Mevrouw Snijder
heeft hierover ook iets gezegd.Mijn fractie is het niet eens met de opstelling die het kabinet bij de
vermogensrendementsheffing tot nu toe heeft gekozen. De inbreng voor de evaluatie
van de belastingherziening 2001 moest net voor het reces worden ingediend,
maar daarbij hebben wij dit ook aan de orde gesteld. Wij hebben hierover vragen
gesteld waarop wij inmiddels antwoorden hebben gekregen die wij redelijk onbevredigend
vinden. De vermogensrendementsheffing op basis van een forfaitair rendement
van 4% in box 3 verhoudt zich volgens ons niet met het maximale rendement
van 2% over de vrije verkeerswaarde uit het Pachtnormenbesluit. Particuliere
verpachting zou eigenlijk buiten de vermogensrendementsheffing moeten vallen.
Ik leg dat hier neer, omdat wij nu over deze zaak spreken.Wij hopen met het kabinet dat de nieuwe Pachtwet en het nieuwe Pachtnormenbesluit
eraan bijdragen dat het instrument pacht, dat een heel lange geschiedenis
kent, in de toekomst een aantrekkelijk financieringsinstrument voor de landbouw
zal blijven. Ook al heb ik op een aantal punten verheldering gevraagd, ik
kan in alle vrijmoedigheid doorgeven dat ik mijn fractie adviseer om steun
te geven aan dit wetsvoorstel.De voorzitter:Ik stel de Kamer voor om nu te schorsen, zodat wij om kwart voor zes kunnen
beginnen met het aangevraagde VAO. De brief is inmiddels gearriveerd. Wij
hebben nog twee sprekers. Mevrouw Willemse-van der Ploeg houdt
haar maidenspeech. Ik denk dat wij dat op een zorgvuldige manier moeten doen.
Ik vraag de minister van Justitie of hij nog voorbereidingstijd nodig heeft
voor het om kwart voor zes geplande VAO.Minister Donner:Ik heb wel enige voorbereidingstijd nodig. Als de Kamer mij wil excuseren,
kan ik de voorbereiding combineren met de speeches hier. Dan kan ik onmiddellijk
om kwart voor zes doorgaan.De voorzitter:Ik stel voor dat wij de minister van Justitie verontschuldigen in verband
met de voorbereiding en dat de minister van LNV het kabinet vertegenwoordigt,
zodat wij de eerste termijn nu kunnen afmaken.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Willemse-van der Ploeg, die haar maidenspeech
zal houden.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Voorzitter. Tijdens mijn eerste optreden in de Kamer word ik meteen geconfronteerd
met een reprimande van de heer Waalkens. Wij hebben geen bijdrage geleverd
aan de voorbereiding van dit wetsvoorstel omdat ik, zodra ik het dossier overnam,
tot de ontdekking kwam dat de termijn al gesloten was. Het heeft, voor alle
duidelijkheid, niets te maken met onze belangstelling voor het onderwerp pacht.De voorzitter:Het mag eigenlijk niet, maar de heer Waalkens werd zo aangesproken, dat
ik aan hem het woord geef.De heer Waalkens (PvdA):Met alle respect, ik spreek ook niet mevrouw Willemse-van der Ploeg in
persoon aan, maar het institutioneel geheugen van haar partij. Zij is absoluut
verontschuldigd.De voorzitter:Een heel grote uitzondering, maar nu stoppen wij met de interrupties.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):In vele bijdragen is al gewezen op het feit dat de Pachtwet een lange
geschiedenis kent. Ontstaan in de vorige eeuw onder geheel andere maatschappelijke
omstandigheden, vooral ter bescherming van de pachters. Eind vorige en begin
deze eeuw is een begin gemaakt met de herziening van de Pachtwet. In 1995
is de Pachtwet gedeeltelijk gewijzigd. De doelstellingen van deze wijzigingen
waren stabilisering van het pachtareaal, zodat het instituut pacht als financieringsinstrument
van de landbouw behouden wordt. Het pachtareaal echter nam nog steeds gestaag
af.De commissie-Leemhuis constateerde in haar rapport Ruimte voor pacht dat
de Pachtwet door de wettelijke bescherming van de pachter er in belangrijke
mate zelf toe heeft bijgedragen dat grondeigenaren minder geneigd waren grond
in pacht uit te blijven geven. De commissie-Leemhuis stelde een vergaande
liberalisering van de Pachtwet voor, die kabinet en Kamer te ver ging. In
februari 2004 is in de Kamer met minister Veerman afgesproken om de Pachtwet
te moderniseren. Ook daar is weer een lange tijd overheen gegaan.Dit voorstel is het resultaat van een intensief en zorgvuldig proces met
de betrokken partijen. Het kan rekenen op de grootst mogelijke meerderheid
in het veld. Graag spreek ik mijn waardering uit voor de verschillende organisaties
in het veld, die erin geslaagd zijn om tot een gezamenlijk standpunt te komen
over dit belangrijke onderwerp. Ook complimenteer ik de minister met zijn
bereidheid om daarnaar te luisteren. Onze fractie onderschrijft het belang
van een breed draagvlak bij betrokkenen voor de voorgestelde wijziging van
de Pachtwet. De technische herziening van het pachtrecht, het overbrengen
van grote delen van de Pachtwet naar het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering bevorderen de eenvoud en de transparantie.
Hierdoor zal een eventuele fundamentele herziening van de Pachtwet makkelijk
geëffectueerd kunnen worden. Het voorstel brengt een beperkte verlichting
van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven mee, onder meer doordat
de noodzakelijke administratieve handelingen zullen verminderen.Positief is de CDA-fractie over het afschaffen van de maximale termijn
van twaalf jaar voor een eenmalig pachtcontract. Het voorstel om een onderscheid
te maken tussen pachtcontracten van nul tot zes jaar, waarvoor vrije prijsonderhandelingen
gelden, en pachtcontracten voor langer dan zes jaar met een pachtprijstoets,
wordt door ons onderschreven. Dit vergroot de flexibiliteit en de keuzevrijheid.
Wij waarderen het ook dat losse pacht expliciet is opgenomen in dit wetsvoorstel,
omdat dit tegemoetkomt aan de gewenste flexibiliteit bij bijvoorbeeld seizoensgebonden
landbouwactiviteiten. Dit alles neemt niet weg dat onze fractie ook een aantal
vragen en voorstellen heeft bij het voorliggende wetsvoorstel.Veel boeren ontvangen momenteel op basis van toeslagrechten zogenaamde
bedrijfstoeslagen die als inkomenssubsidie fungeren. De CDA-fractie vraagt
zich af of onder het nieuwe pachtstelsel deze toeslagrechten blijven toevallen
aan de pachter, of dat de verpachter er ook aanspraak op kan maken. Deze gedachte
vloeit voort uit het feit dat de rechter in het verleden, omdat dit niet duidelijk
geregeld was, de waarde van melkquota voor 50% aan de verpachter heeft
toegekend en voor 50% aan de pachter. In zijn reactie op de schriftelijke
inbreng heeft de minister een uitleg gegeven over deze materie. Toch blijven
hierover in het veld onduidelijkheid en verschil van mening bestaan. De Europese
verordeningen laten volgens de minister geen ruimte voor nadere nationale
invulling. Het gaat hier niet om richtlijnen waarvan de implementatie in het
nationale recht aan de wetgever nog enige mate van vrijheid laat, maar om
verordeningen die rechtstreeks in de Nederlandse rechtsorde moeten worden
toegepast, aldus het antwoord van de minister in de nota naar aanleiding van
het verslag van 16 juli jl. Kunnen wij daaruit ook concluderen dat de
toeslagrechten persoonsgebonden en niet grondgebonden zijn?De CDA-fractie is van mening dat, omdat toeslagrechten hun oorsprong vinden
in inkomensondersteuning voor agrarische ondernemers, het ongewenst is dat
deze landbouwgelden automatisch kunnen terechtkomen bij niet-landbouwers.
Volgens prof. Bruil, hoogleraar agrarisch recht, heeft Nederland wel de vrijheid
om te bepalen dat toeslagrechten niet aan verpachters, maar
aan actieve agrarische ondernemers toebehoren. Leidt deze onduidelijkheid
niet tot het uitlokken van jurisprudentie? Mocht dit het geval zijn, dan lijkt
het de CDA-fractie niet terecht het oordeel van de rechter af te wachten.
Dat leidt immers tot langdurige onzekerheid en bovendien gaan procedures met
hoge kosten gepaard. Voor de pachter en de verpachter is het van belang te
weten waar de rechten liggen. Kan de minister uitleggen hoe het precies zit?
En als de gang naar de rechter de enige is, is de minister dan bereid te onderzoeken
of samen met betrokken partijen tot een wetgevend kader kan worden gekomen
om bedoelde rechten gewoon veilig te stellen?Grote moeite heeft onze fractie met de bepaling in art. 375 dat de verpachter
het recht geeft de overeenkomst op te zeggen om de enkele en simpele reden
dat de pachter de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt. Deze leeftijdsbepaling
is ook terug te vinden in de artikelen 363 en 380. Een dergelijke bepaling
past niet meer in deze tijd. Het CDA stelt in zijn conceptverkiezingsprogramma
Vertrouwen in Nederland, vertrouwen in elkaar juist dat voor ouderen die daarvoor
kiezen – en ik onderstreep dat laatste – het mogelijk moet zijn
ook na 65 jaar door te werken met behoud van AOW. Wij willen het juist juridisch
en praktisch eenvoudiger maken om na 65 jaar door te werken als men dat wil.
Deze bepaling staat daar haaks op. Daarnaast kan zich ook een situatie voordoen
dat de agrarische ondernemer zijn bedrijf over wil doen aan een familielid,
meestal een kind of kleinkind, dat bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd
door de ondernemer om welke reden dan ook nog niet in de gelegenheid is om
het bedrijf over te nemen. In dit wetsvoorstel zijn de rechten en plichten
van de pachter én verpachter helder omschreven, waardoor voldoende
waarborgen bestaan voor een goed beheer van de grond. Ook de vaststelling
van de duur van de pachtovereenkomst voor los land op zes jaar maakt dat partijen,
indien dat nodig is, sneller dan onder het huidige regime afscheid van elkaar
kunnen nemen. Uit de schriftelijke inbreng blijkt dat ook de fracties van
de PvdA en de ChristenUnie kritische opmerkingen hebben gemaakt bij de leeftijdsbepaling.
De CDA-fractie vindt, alles overwegende, met de waarborgen in de wet en de
kortere duur van de pachtovereenkomsten, dat de leeftijdsbepaling in de wet
kan vervallen. Daarom hebben wij samen met de PvdA en de ChristenUnie een
amendement op dit punt ingediend.De CDA-fractie heeft met waardering kennisgenomen van het rapport van
de Commissie Pachtnormen en de reactie hierop van het kabinet. De commissie,
waarin pachters en verpachters evenwichtig vertegenwoordigd waren, neemt het
opbrengend vermogen van de grond als uitgangspunt voor de berekeningsmethode.
De pachter zou hierdoor in redelijkheid aan zijn verplichtingen kunnen voldoen.
Omdat bij de overgang naar de nieuwe rekenmethode pachtprijsverhogingen van
ruim 45% kunnen voorkomen, stelt de minister voor om deze in het eerste
jaar van de overgang naar de nieuwe rekenmethode te maximaliseren op 25%.
De organisaties die van de Commissie Pachtnormen deel hebben uitgemaakt, zijn
evenals de Kamerleden recentelijk in het bezit gekomen van het antwoord van
de minister. Begrijpelijkerwijs wordt vanuit het veld verschillend gereageerd
op de door de minister voorgestelde maximalisering van de pachtprijsverhoging
van 25%. Voor de een is die te hoog, voor de ander te laag, uitgaande
van het belang van de organisatie. Wil de minister aangeven waarom hij juist
op dit punt afwijkt van het advies van de Commissie Pachtnormen? Welke argumentatie
ligt ten grondslag aan deze begrenzing en de periode waarover de eerste berekening
op basis van de nieuwe rekenmethode plaatsvindt?De gebiedsindeling, ook onderdeel van het werk van de commissie, is basis
voor de differentiatie van de berekening van het opbrengend vermogen van de
grond. Is met de afhandeling van het Pachtnormenbesluit de gebiedsindeling
definitief vastgesteld, of is onderlinge uitruil nog mogelijk? In het veld
twijfelt men aan de juiste indeling van het Kampereiland en de Wieringermeer.
Is deze gebiedsindeling volgens de minister zo goed doordacht, dat wijzigingen
niet gewenst zijn?Mijn fractie kan instemmen met de voorgestelde koppeling van de pachtprijsverhoging
aan de consumentprijsindex. Vanuit het veld wordt ten aanzien van de ontpachting
in de gebouwensfeer echter opgemerkt dat de pachtprijs op dit moment structureel
op een te laag pachtniveau is blijven staan. Men pleit daarom voor een eenmalige
verhoging van de pachtprijs van 16,5%. Hoe staat de minister hiertegenover?
Voor tuinland adviseert de minister een vergelijkbare rekenmethode op te stellen.
Inmiddels heeft het kabinet het Landbouw Economisch Instituut opdracht gegeven
om een dergelijke methodiek uit te werken. Kan de minister garanderen dat
in de tussenperiode geen onomkeerbare beslissingen worden genomen voor dit
gebied? En wanneer verwacht de minister dat de rekenmethode voor de tuinbouw
gereed is?Interpreteren wij de reactie van het kabinet goed, dat het inzake natuurpacht
mogelijk is dat de beheersvergoeding hoger is dan de eigenlijke pachtprijs?
Geldt daarbij dat het regime van de pachtprijs op deze overeenkomst niet langer
van toepassing is?In de memorie van toelichting staat dat er mogelijk in de toekomst een
fundamentelere wijziging van de Pachtwet komt. Wij hopen dat de goede samenwerking
tussen de betrokken partijen en de minister bij de voorbereiding van deze
wetswijziging ook bij een toekomstige wetswijziging tot voordeel mag strekken.
Ook hopen wij dat deze wijziging van de Pachtwet bijdraagt aan een vitale
agrarische bedrijfstak, zowel voor pachters als verpachters.De voorzitter:Mevrouw Willemse-van der Ploeg, ik feliciteer u met uw heldere betoog
waarin uw levenservaring weerspiegeld wordt.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Ik vind het fijn dat de interesse voor mijn betoog zo groot
is.De landbouwsector staat onder enorme druk. Dagelijks sluiten zeven boerenbedrijven
de poort. Dit zijn vaak bedrijven die generaties lang de trots van families
zijn geweest. Veel agrariërs leven op de rand of zelfs op het minimum.
De minister geeft in mijn ogen deze mensen een schop in de rug.Voorzitter. De liberalisering is met name bedoeld om de verpachters tegemoet
te komen. Boeren die een tijdelijke adempauze in hun bedrijfsvoering inlassen,
hebben er baat bij. Zij kunnen tijdelijk voorzien in grondbeheer
door de grond te verpachten. Ik vind dat een nobele geste van de minister.
De kern van het verhaal is echter dat er geen rechtszekerheid voor de pachters
aan verbonden is. Andere grondbezitters zoals investeringsmaatschappijen,
speculanten en ook natuurbeheerorganisaties kunnen als verpachters ook gebruik
maken van deze mogelijkheid in de wet.De pachtende boer is vogelvrij. Je kunt het vergelijken met het huren
van een huis. Na een aantal jaren heb je als huurder rechten opgebouwd. In
de reguliere Pachtwet is die zekerheid nu ook voor de pachters opgenomen,
maar de reguliere pachtstructuur wordt nu uitgebreid. Verpachters zullen natuurlijk
altijd gaan kiezen voor de nieuwe, liberale vorm en daarmee is de mogelijkheid
geboden om ongelimiteerd voor korte perioden de gronden te verpachten aan
wie zij willen. Is de minister zich bewust van het feit dat het voorliggende
voorstel de zekerheid van zorgvuldig landgebruik op langere termijn en de
inkomsten van noodlijdende boerengezinnen ondermijnt? Wij denken dat het zo
is en wensen een correctie aan te brengen voor de schrijnende gevallen die
kunnen ontstaan. Daarom hebben wij een amendement ingediend.Dit voorstel holt de rechtsbescherming van pachters steeds verder uit.
De vraag is welk redelijk doel daar nu eigenlijk mee gediend is. In haar huidige
vorm kent de Pachtwet voor geliberaliseerde kortlopende pachten een maximum
van ten hoogste twaalf jaar. Die termijn vervalt. Er kunnen nu ongelimiteerd
pachtovereenkomsten afgesloten worden van zes jaar of korter. In een advies
heeft de Raad van State al aangegeven dat een dergelijke geliberaliseerde
pachtvorm niet in het belang van de pachters is, omdat aangenomen mag worden
dat bij de uitgifte van de pacht uitsluitend deze nieuwe pachtvorm gebruikt
zal worden. Het zou dus logisch zijn om in vergelijking met het arbeidsrecht
na drie keer verlengen een vaste dan wel langjarige overeenkomst af te sluiten.
Graag hoor ik van de minister waarom hij de limiet van twaalf jaar niet handhaaft.
Ik heb op dit punt eveneens een amendement ingediend.Opvolging is voor veel boerenbedrijven al lastig. In het wetsvoorstel
komt de zekerheid van het eerste recht bij opvolging en overerving van boerenbedrijven
op losse schroeven te staan. De economische situatie in de landbouw dwingt
steeds meer bedrijven tot samenwerkingsverbanden. De mogelijkheid van indeplaatsstelling
en medepacht, zodat een broer, zoon, neef of buurman het familiebedrijf mee
kan voortzetten, is gewoon hard nodig. Het wetsvoorstel voorziet daar niet
in. De verpachter kan naar eigen goeddunken de grond verpachten aan anderen.
Hoe gaat de minister het behoud van de grond van deze familiebedrijven garanderen?
Ook op dit punt heb ik een amendement ingediend.Dan is er het punt van de opzegging van de pachtovereenkomst. Het nieuwe
wetsvoorstel wijkt hierin af van het huidige systeem. De verpachter moet de
overeenkomst met opgave van redenen opzeggen. Dan heeft de pachter zes weken
de tijd zich daartegen te verzetten. De verpachter kan de overeenkomst slechts
op een paar gronden opzeggen. De vraag is echter – en die stel ik dan
ook aan de minister – hoe expliciet de pachter in zijn verweer moet
zijn. Hij wordt geconfronteerd met een enorme aderlating of zelfs met het
einde van zijn bedrijf. Is dat dan voldoende basis? In de huidige Pachtwet
kan de pachter volstaan met een verzoekschrift als hij verlenging van de pacht
wenst. Het lijkt er nu op dat het anders is en ik wil graag dat de minister
hier helderheid in geeft.De huidige versnippering en verrommeling van het landschap moeten ook
voor de regering alarmerend zijn. De liberalisering van de ruimtelijke ordening
levert al veel problemen op met het landgebruik. Nederland is op veel plekken
steeds minder mooi om aan te zien. De liberalisering van de Pachtwet maakt
het er niet beter op. De SP-fractie is teleurgesteld in het voorliggende wetsvoorstel.
De pacht heeft een belangrijke functie in het beheer van het platteland, de
minister haalt dat zelf ook aan in zijn memorie van toelichting. Een duurzaam
en langdurig grondgebruik hoort daar dan ook bij. De voorgestelde liberalisering
maakt het nu voor grondeigenaar dan wel verpachter in onbeperkte mate mogelijk,
voor kortetermijnbelangen pachtovereenkomsten te sluiten waarbij de duurzaamheid
weg is. Het sturende karakter van de pacht als instrument gaat daarmee verloren.
Hoe gaat de minister de vrijheid om te speculeren met de schaarse ruimte beteugelen?
Daar hoor ik graag een reactie op.Voorzitter. Het zal u niet verbazen als ik voorstel om deze liberalisering
nu stop te zetten en de herziening van de Pachtwet opnieuw te bezien. Ik zou
een Pachtwet willen die meer bescherming biedt aan onze boerenfamilies en
betere bescherming aan het landelijke beeld van ons Nederlands landschap.Wij hebben van de Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers een notitie
over het wetsvoorstel ontvangen met een aantal diepgaande argumenten en punten
van kritiek op het voorstel. Ik zal die notitie dadelijk aan de minister geven.
Ik verkrijg graag een reactie van de minister op dit stuk van de bond, voordat
er over het wetsvoorstel wordt gestemd. Hij mag die reactie ook schriftelijk
geven.Het spijt mij, maar ik moet straks weg. Met een kleine fractie lukt het
niet om alle activiteiten te dekken. Ik garandeer de minister echter dat wij
meeluisteren naar zijn antwoord.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb in mijn bijdrage net als enkele collega's aangegeven dat er jarenlang
over de Pachtwet is gesproken, om tot een evenwichtig besluit te komen, waarin
zowel de belangen van de pachters als die van de verpachters een goede plek
krijgen. Nu ligt er een voorstel, dat gedragen wordt door het overgrote deel
van de organisaties, maar mevrouw Gerkens zegt in feite tegen de regering
dat alles over moet worden gedaan. Dan gaan wij toch weer een periode van
jarenlange onzekerheid in? Dat lijkt mij niet de goede richting.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp de zorg van de heer Slob, omdat hier een lang proces aan is
voorafgegaan. Mijn betoog komt voort uit grote zorg over de voortzetting van
het boerenbedrijf en de rechten van pachters. Als de minister toezegt dat
hij mijn amendementen overneemt, dan zijn wij er vandaag nog uit.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Mevrouw Gerkens heeft de minister gevraagd om op een stuk te reageren.
Dit stuk zal voor belangstellenden ter inzage worden gelegd bij de balie van
het CIP.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-6391-6399.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl