Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2005 (29800 XIV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 1390-1414

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 23, pagina 1390-1414

16-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29800-XIVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Crone aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over haar uitspraken over de hypotheekrente (mondelinge vragenuur)Pagina 1342-1345
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de wet van... tot wijziging van de Mediawet met het oog op de verbetering van de openheid en continuïteit van de landelijke publieke omroep, teneinde aan die wijzigingswet een tijdelijk karakter te geven (29749)Pagina 1349-1349
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 oktober 2004 over de Flora- en faunawetPagina 1387-1390
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het grotestedenbeleid, te weten: - de motie-Bruls c.s. over de gemeente Sittard-Geleen (21062, nr. 130); - de motie-Adelmund c.s. over gemeenten die buiten het GSB-beleid vallen (21062, nr. 131)Pagina 1347-1347
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het arbeidsmarktbeleid, te weten: - de motie-Bussemaker/Van Gent over verbetering van scholing gericht op arbeidsparticipatie onder jongeren (29544, nr. 5); - de motie-Bussemaker/Van Gent over de ontwikkeling van nieuwe vraag naar arbeid (29544, nr. 6)Pagina 1347-1347
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 november 2004 over het WaddenzeebeleidPagina 1377-1387
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe regeling inzake inkomensvoorziening voor kunstenaars (Wet werk en inkomen kunstenaars) (29574)Pagina 1349-1351
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake arbitrage betreffende de spoorlijn 'IJzeren Rijn'; 's-Gravenhage, 22/23 juli 2003 (29579)Pagina 1356-1377
Presentie en opening (dinsdag 16 november 2004)Pagina 1335-1335
Noten (zie blz. 1400 en 1402): - Landbouwbegroting: bijdrage van Wien van den Brink (LPF-woordvoerder); - VVD plan oprichting stichting/organisatie beheer landbouwgegevens, ingediend bij behandeling LNV-begroting 2005Pagina 1417-1418
Stemmingenover moties, ingediend bij het debat over de Staat van de Europese Unie en de op 4 en 5 november 2004 te Brussel gehouden Europese Top, te weten: - de motie-Rouvoet c.s. over het bereik van de Europese Unie (29803, nr. 3); - de motie-Van der Laan c.s. over het stimuleren van lidstaten om doelstellingen te halen (29803, nr. 4); - de motie-Van der Laan/Herben over een referendum bij toekomstige uitbreidingen (29803, nr. 5); - de motie-Van der Laan over de deling van Cyprus (29803, nr. 6); - de motie-Van der Laan/Duyvendak over een volwaardig mensenrechtenagentschap (29803, nr. 7); - de motie-Van der Laan c.s. over een statuut voor de leden van het Europees Parlement (29803, nr. 8); - de motie-Herben/Van der Staaij over openstelling van de G-5 voor alle lidstaten (29803, nr. 10); - de motie-Van Bommel over loslating van de deadline van 2010 van de Lissabon-strategie (29803, nr. 11); - en drie anderem oties (29803, nrs. 12-14)Pagina 1347-1349
Vragen van het lid Van der Laan aan de minister van Justitie en de minister van Vreemdelingenzaken en Integratie over hun opmerkingen inzake strafbaarstelling van godslastering (mondelinge vragenuur)Pagina 1335-1342
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 16 november 2004)Pagina 1345-1347
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de kwijtschelding eigen bijdrage thuiszorg (26631, nr. 109)Pagina 1353-1356
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 november 2004 over het EmancipatiebeleidPagina 1351-1353
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2005 (29800 XIV)Pagina 1390-1414
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 16 november 2004)Pagina 1414-1416

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 140 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(XIV) voor het jaar 2005 (29800 XIV).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. Veehouders zijn op dit uur van de dag meestal met de laatste
ronde bezig. Parlementariërs beginnen nu aan de eerste ronde van de landbouwbegroting.
Het is eerlijk verdeeld in de wereld, zou ik haast zeggen.Ik zag net dat collega Van den Brink weer in ons midden is. Ik hoop dat
hij meedoet aan het debat. Het doet mij heel veel deugd dat hij hier weer
aanwezig is.Het platteland is in verandering. Oude en nieuwe functies staan onder
druk van schaalvergroting, intensivering en verbreding van taken. De transitie
naar duurzame landbouw vraagt een actieve inzet van partijen. Deze veranderingen
staan niet los van de internationale context. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid
is terecht drastisch hervormd en het zal niet eenvoudig zijn onze landbouw
daar op in te richten.De PvdA heeft al vele voorstellen gedaan om onze voorlopersrol in de wereld
te behouden, initiatieven te belonen en te voorzien in de groeiende maatschappelijke
vraag naar betere omgang met milieu, dieren en natuur, maar het kabinet probeert
zich hier onderuit te wurmen. De LNV-begroting lijdt aan beleidsarmoede. Eigen
verantwoordelijkheid is essentieel, maar de regering mag háár
verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor publieke waarden niet ontlopen
of afschuiven. De minister lijkt niet alleen illusieloos, maar ook ambitieloos.
Hij moet uitdagen, regisseren, kaders stellen en begeleiden. Hij moet niet
alleen zijn preek houden, maar ook de wortel en de stok gebruiken, omdat een
actieve overheid nodig is om burger en consument te beschermen en aan te sporen.Ik wil twee thema's centraal stellen: de financiering van de transitie
naar duurzame landbouw en dierwelzijn.Allereerst de financiering. De veranderingen in de landbouw eisen een
enorme kapitaalinjectie in sectoren en bedrijven. De PvdA wil de land- en
tuinbouw niet verliezen, omdat die een belangrijke en diverse rol op het platteland
vervullen. De landbouw moet af van structurele afhankelijkheid van subsidies,
moet mondiaal toonaangevend zijn in kwaliteitsproductie en voorop lopen op
milieu, dierwelzijn en voedselkwaliteit. De huidige financiële regelingen
voldoen niet. Zaken als bedrijfsopvolging, de pachtproblematiek, schaalvergroting
en nieuwe concepten eisen nieuwe vormen van financiering en fiscale stimuli.
Daarbij is het ook zaak dat private partijen – ook de banken –
zich sterk maken om nieuwe participatie en samenwerking aan te gaan.De Partij van de Arbeid wil een pleidooi houden om ondernemers nieuwe
kansen te geven door de keuze voor kwaliteitsverbetering of agrarisch en particulier
natuurbeheer fiscaal aantrekkelijk te maken. Ik wil een pleidooi houden voor
meer experimenteerruimte voor economisch en duurzaam ondernemerschap en een
stimulans voor voortrekkers.Ik vraag aan de minister om met een offensief wetsvoorstel te komen om
de Pachtwet aan te passen.Ik spreek hem minister erop aan dat hij veel te ingewikkelde en bureaucratische
proceduresystemen hanteert die zo langzamerhand iedereen frustreren.De heer Oplaat (VVD):Ik hoor de heer Waalkens de woorden economische en duurzaam ondernemerschap
gebruiken. Zou hij kunnen toelichten wat hij daaronder verstaat, want die
begrippen worden te pas en te onpas gebruikt.De heer Waalkens (PvdA):Ik vind dat er op het platteland activiteiten moeten worden georganiseerd
en gefaciliteerd die ook de volgende generatie nog perspectieven bieden en
een kans om daar de vruchten van te plukken. Dat vind ik duurzaam. Die duurzaamheid
is niet alleen in economische, maar ook in ecologische zin van belang. Die
combinatie moet ervoor zorgen dat er niet alleen perspectief is voor de huidige
generatie boeren, maar ook voor jonge boeren en boerinnen die niet alleen
de zuiver agrarische mogelijkheden van het platteland willen benutten.De heer Atsma (CDA):Kunt u aangeven wat u verstaat onder een duurzaam offensief pachtbeleid?De heer Waalkens (PvdA):Ik doel op de kapitaalinjectie die het platteland nodig heeft. Na alle
rapporten en discussies over het pachtbeleid is het kabinet alleen maar bereid
tot een bevriezing van de pachtprijzen in afwachting van de behandeling van
de nieuwe pachtwet. Deze conservatieve opstelling wordt door de Kamer gedeeld
en daarom vraag ik de minister met een offensief pachtbeleid te komen dat
recht doet aan de wens om het pachtsysteem te behouden.Voorzitter. Kan de minister mij uitleggen waarom hij niet bereid is om
te streven naar een eenvoudig systeem van hectaretoeslagen? De omzetting van
de subsidies in bedrijventoeslagen is niet houdbaar, ingewikkeld en niet uit
te leggen. Bovendien leidt het tot een enorm bureaucratisch en juridisch gevecht
tussen lezers aan de ene kant en boeren aan de andere kant.Ik ben samen met mevrouw Snijder van de VVD-fractie naar Denemarken geweest.
Wij hebben daar met eigen ogen kunnen zien hoe vooruitstrevend men daar werkt
aan een eenvoudig en transparant systeem van hectaretoeslagen. 95% van het
totale Brusselse budget wordt opgeknipt in een hectare opslag die eenvoudig
weg te zetten is op het Deense platteland. Waarom zou dat in Nederland onmogelijk
zijn?De PvdA-fractie stelt voor te komen tot een hectaretoeslag voor de biologische
landbouw. Dat is een efficiënte en relatief goedkope manier om biologische
productie aantrekkelijk te maken en het prijsverschil tussen biologische en
gangbare producten op een voor de consument positieve manier
te verminderen.De PvdA-fractie vindt dat er te weinig ruimte is voor experimenten met
innovatie en transitie. Ik pleit daarom voor regionale innovatie. Zet daar
toch durfkapitaal voor in! Mijn fractie heeft een amendement ingediend om
de vier regionale innovatienetwerken een kans te geven. De dekking voor dit
amendement is gevonden in het budget voor DLO-programma's.Het kabinet heeft de mond vol van dierenwelzijn, maar in de praktijk komt
er van de voornemens bitter weinig terecht. In de petitie die ons vanmiddag
werd aangeboden, stond dan ook terecht dat wij teruggaan naar de middeleeuwen,
maar dan wel met dat verschil dat dieren toen nog ruimte en stro hadden. Ik
wijs nog maar eens op de verrijkte legbatterij, het continueren van de castratie
van biggen zonder verdoving, het couperen van de staarten van schapen en het
nog steeds ontbreken van enige regelgeving voor de konijnenhouderij. De positieve
lijst van te houden dieren wil maar niet van de grond komen. En ook de pertinente
weigering om de import van en handel in honden, katten en zeehondenbont te
verbieden is onbegrijpelijk en opportunistisch.Onder het mom van een Europees speelveld stelt het kabinet economische
belangen voor onze verantwoordelijkheid voor het dierenwelzijn. Dat is onaanvaardbaar.
Wij zeggen: geen woorden, maar daden. Ga niet achteraan de rij staan als je
ziet dat andere landen wel doorpakken. Sluit weer voortrekkerscoalities!De heer Oplaat (VVD):Ik deel uw keiharde kritiek op het kabinet in het geheel niet, omdat zij
niet juist is. Bovendien pleit u voor een "Alleingang" en dat betekent dat
u de Nederlandse grenzen zult moeten sluiten voor producten van buiten Nederland.De heer Waalkens (PvdA):Natuurlijk moet je de internationale context hierbij betrekken. Ik vraag
de regering of zij bereid is om voortrekkerscoalities te sluiten en om een
veel offensievere houding in te nemen. De regering moet in Europa niet alleen
anderen tot afspraken dwingen, maar ook zelf bereid zijn om haar verantwoordelijkheid
te nemen.Het gaat in vele opzichten te traag. Zo zijn de breed gedragen aanbevelingen
van de commissie-Wijffels onderin een la terechtgekomen. Wij slepen ons van
crisis naar ramp, maar desondanks heeft het kabinet nog steeds niet door dat
de markt geen geheugen en geen geweten heeft. Het is wachten op de volgende
crisis, voor zover wij er al niet middenin zitten.Mijn fractie wil een lans breken voor ongezien klein leed. In dat licht
dien ik een initiatief in tot de oprichting van schutstallen voor verwaarloosde
en gedumpte landbouwhuisdieren. Niet alleen honden en katten worden verwaarloosd
of gedumpt; ook landbouwhuisdieren hebben recht op crisisopvang. Door de strengere
regelgeving inzake dierziektebestrijding moet elk ongeïdentificeerd registratieplichtig
dier nu onnodig worden afgemaakt. Dit gebeurt ook in crisissituaties, uiteraard
om dierziektes te voorkomen. Daarbij wordt echter geen onderscheid gemaakt
tussen bedrijfsmatig en hobbymatig gehouden dieren. Hierdoor vindt veel vervoer
en opvang op illegale wijze plaats, onder toeziend oog van de RVV en de AID.
Dat is onwenselijk en moet worden gestopt. Daarom stellen wij voor om verspreid
in Nederland drie van zulke schutstallen op te zetten, die zorgdragen voor
een gecontroleerde tijdelijke crisisopvang. Daar kunnen dieren worden geregistreerd,
onderzocht en eventueel behandeld. Zo worden risico's uitgesloten en wordt
het illegale circuit gestopt.Waarom weten wij nog steeds niet hoe de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de RVV, de Keuringsdienst van Waren en de VWA eruitziet? Wij willen
dat nu toch echt horen. Het wetsvoorstel inzake de VWA hebben wij gezien,
maar niet de begeleidende brief over de verantwoordelijkheidsverdeling.Wanneer komt het kabinet met voorstellen om de inspectierapporten openbaar
te maken? Wanneer stelt de minister bestialiteit nu eindelijk eens strafbaar
door de aanpassing van art. 36, lid 2 van de GWWD? Gaat de minister nog steeds
uit van zijn eerder geformuleerde uitgangspunt om het Diergezondheidsfonds
te continueren nu verschillende sectoren het daarmee niet eens zijn? Wat gaat
de minister doen met de aanbevelingen van het InnovatieNetwerk Groene Ruimte
en Agrocluster op het terrein van het ontwikkelen van agroproductieparken?Mevrouw Kruijsen (PvdA):Voorzitter. Zonder natuur geen leven. Niet alleen ik maar 96% van de Nederlanders
vindt natuur belangrijk. Namens de PvdA-fractie zal ik het natuurdeel van
de LNV-begroting voor mijn rekening nemen. Daarbij wil ik twee thema's aansnijden:
natuurlijk gezond en natuurkwaliteit.De PvdA-fractie vraagt nadrukkelijk meer aandacht voor de preventieve
werking die natuur kan hebben voor de gezondheid van mensen in Nederland.
Deze minister zou op dat punt een stevige positie moeten innemen. Natuur speelt
een belangrijke rol bij herstel van stress en aandachtsmoeheid. Natuur nodigt
uit tot bewegen en levert een bijdrage aan het terugdringen van hart- en vaatziekten.
In deze tijd van extra aandacht voor gezondheid moet deze minister zijn aandeel
leveren. Is de minister bereid om in samenwerking met de bewindspersonen van
VWS het komende jaar een duidelijkere samenhang aan te brengen in het beleid
ten aanzien van natuur en dat ten aanzien van gezondheid, en dit in de begroting
voor 2006 zichtbaar te maken?De minister hamert geregeld op het creëren van draagvlak. Waarom
bezuinigt hij dan nu voor de tweede maal op de Regeling draagvlak natuur?
Deze regeling vergroot juist dat draagvlak, zorgt voor een veelvoud aan medefinanciering
en is voor vele duizenden mensen een motivatie om met natuur bezig te zijn.Niet alleen de langeafstandswandelingen maar ook de kortere ommetjes leveren
een belangrijke bijdrage aan de gezondheid. Wij pleiten dan ook voor langeafstandswandelpaden
en meer groen in en om de steden. Op welke wijze zorgt deze minister voor
een snellere uitvoering van het groen in en om de steden en gaat hij zorgen
voor een planologische bescherming hiervan?Het tweede thema dat ik aansnijd is de natuurkwaliteit. Deze minister –
dat hebben wij vorige week al geconstateerd – speelt balletje-balletje
met de cijfers in het natuurbeleid. Hij laat de natuur kwaliteit
steeds verder afbrokkelen. Het zijn steeds kleine brokjes, maar er wordt steeds
verder aan die natuurkwaliteit geknabbeld: er verdwijnen hectaren; hectaren
verschuiven tussen natuurdoelen; er is een omslag van verwerving naar beheer;
de intensiveringsgelden uit het Strategisch akkoord verdampen; budgetten worden
bij elkaar gegooid en oncontroleerbaar herverdeeld; tijdstippen van realisatie
worden naar achteren geschoven. Het duizelt voor iedereen die met natuur te
maken heeft. De PvdA-fractie weigert balletje-balletje te spelen en wil daarom
helderheid over natuurgelden en hectaren. Kan de minister ons een brief doen
toekomen met daarin een toelichting op het volgende drietal punten? Ten eerste
de historische ontwikkeling van de typen natuur binnen de Ecologische Hoofdstructuur,
zoals bestaande natuur, nieuwe natuur, verbindingszones en beheersgebieden.
Ten tweede het aantal hectaren per type natuur, inclusief de zogenaamde "verdwenen"
22.500 hectare. Dat is het verschil tussen de nota Natuur voor mensen, mensen
voor natuur en de nu voorliggende begroting. Ten derde de wijze waarop de
verdeling van 60% verwerving, 30% particulier natuurbeheer en 10% agrarisch
natuurbeheer is terug te vinden in het overzicht.De heer Van der Ham (D66):Het gaat bij de realisering van de Ecologische Hoofdstructuur niet om
de hectares, zeker niet in eerste instantie. Het gaat er uiteindelijk om dat
de plekken waarop groen kostbaar is, als eerste worden binnengehaald. Het
gaat in dat verband toch niet om hectares maar om de kwaliteit van wat er
wordt binnengehaald?Mevrouw Kruijsen (PvdA):Dat is een prima vraag. Helaas was u vorige week niet bij het begrotingsonderzoek.
Toen heb ik namelijk aan de minister gevraagd waarom hij niet een criterium
aanbrengt om juist de aaneengeslotenheid van de natuur te bewerken. Daar gaat
het ons natuurlijk om. Het gaat niet om de vraag of precies het aantal hectares
wordt gehaald. Het gaat er wel om dat wij grote, aaneengesloten gebieden realiseren.
Wat ons betreft is dat inclusief robuuste verbindingszones.De heer Van der Ham (D66):Het maakt natuurlijk wel wat uit waar ze worden gerealiseerd. Ik zou zeggen
dat ze allereerst moeten worden gerealiseerd in de gebieden waarin het groen
het meest kwetsbaar is, bijvoorbeeld in verstedelijkt gebied. Vindt u dat
ook?Mevrouw Kruijsen (PvdA):Ik ben het geheel met u eens. Dat is ook de reden waarom wij hebben gevraagd
om juist meer planologische bescherming te krijgen voor de hectares in het
kader van Groen in en om de stad. Ik hoop dat wij daarvoor uw medewerking
krijgen.Voorzitter. De rijksverantwoordelijkheden voor natuur zijn ons inziens
nog onvoldoende geborgd. Dat is niet alleen onze opvatting, maar ook die van
het RIVM. Dat instituut wijst wederom op dit punt. Momenteel zijn er allerlei
ontwikkelingen gaande ten aanzien van de investeringsgelden voor het landelijk
gebied. Eigenlijk geheel buiten het zicht van de Kamer worden allerlei afspraken
gemaakt over een bedrag van maar liefst 700 mln euro per jaar. Dat betekent
dat een derde van de onderhavige begroting van LNV buiten de controlerende
rol van de Kamer komt te vallen. Wil de minister aangeven wie nu straks voor
welke doelen resultaats- en wie uitvoeringsverantwoordelijke is? Wil hij tevens
aangeven binnen welk tijdpad hij er vervolgens voor zorgt dat de planologische
doorwerking van de Ecologische Hoofdstructuur in gemeentelijke bestemmingsplannen
is verankerd?Mevrouw Vos en ondergetekende hebben tijdens de behandeling van de agenda
Vitaal platteland een motie ingediend over de integrale kwaliteitsborging.
De minister heeft ons toen toegezegd dat hij de daarbij betrokken partijen
nogmaals zou aanspreken, waarop wij de motie hebben aangehouden. Heeft hij
de betrokken partijen inmiddels gesproken? Wat is uit het overleg voortgekomen?Wanneer wordt de nationale natuurdoelenkaart definitief vastgesteld en
op welke wijze wordt hij daadwerkelijk sturend voor de realisatie van de Ecologische
Hoofdstructuur op lokaal niveau?De PvdA blijft zich sterk maken voor ontsnippering. Wanneer wordt de lijst
vastgesteld met versnipperde hectares die wij als bestaande natuur aanmerken
maar die nu niet kunnen worden aangekocht? Wij hebben overigens een amendement
ingediend om de hectares te kunnen aankopen.Op oude schoolplaten staat de huismus nog fier op het dak van de voedertafel.
Helaas zijn dat platen van veertig jaar geleden. Sinds die tijd is de populatie
van de huismus met maar liefst de helft teruggelopen. Dat betekent dat de
vogel inmiddels op de rode lijst staat. Gelukkig helpt hulp. Kijk naar de
ooievaar, die na jaren van gerichte herstelmaatregelen kon worden afgevoerd
van de rode lijst. Welke gerichte herstelmaatregelen neemt hij om de huismus
hier weer in voldoende mate te laten rondvliegen? Alleen het opstellen van
een pakket aan herstelmaatregelen is nog niet voldoende. Een van de rodelijstsoorten
waarvoor een herstelplan is opgesteld, is het gentiaanblauwtje. Hoe staat
het daarmee? Welke herstelmaatregelen werpen nu werkelijk vruchten af en hoe
gaan wij daarmee verder? Natuurbraak is een maatregel die er onder meer voor
zorgt dat rodelijstsoorten zoals de gouden kiekendief en de veldleeuwerik
weer een plekje kunnen krijgen. Waarom wil de minister dan juist bezuinigen
op een maatregel als natuurbraak? Het is een eenvoudige maatregel die weinig
geld kost en veel effect heeft.Tijdens het begrotingsonderzoek dat afgelopen week plaatsvond, heeft de
PvdA-fractie vraagtekens gezet bij de kosten van particulier natuurbeheer.
Ook hierover vragen wij een toelichtende brief met daarin een voorrekening
van het verschil in kosten tussen aan de ene kant dertig jaar particulier
natuurbeheer voor een hectare en aan de andere kant het verwerven van een
hectare en het beheer gedurende dertig jaar. Twee jaar geleden heeft het RIVM
ons daarover een brief doen toekomen. Om precies te zijn, kregen wij die brief
op 7 november, dus bijna exact twee jaar geleden. Graag ontvangen wij
daarvan een herberekening, want inmiddels zijn een aantal bedragen veranderd.
Dat betekent dat ook de slotsom en de eindconclusie veranderen.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. Ook ik wil namens de CDA-fractie mijn blijdschap uitspreken
richting collega Van den Brink over het feit dat hij vanavond
weer present is. Wij hopen dat het goed zal gaan en ook goed zal blijven gaan.De CDA-fractie heeft met belangstelling geluisterd naar de opmerkingen
van collega Waalkens. Hij gaf aan – weliswaar in iets sterkere bewoordingen –
dat de preek van de minister niet zo veel inhoudt. Kort geleden hebben wij
de minister echter in een EO-programma langs zien komen. Wij hebben daar het
motto uitgehaald: het moet anders of groter. De CDA-fractie kan zich in grote
lijnen zeer wel vinden in deze kern van de preek en de exegese van de minister,
waarnaar wij goed hebben geluisterd. Wij delen dan ook zeker de kritiek niet
die de heer Waalkens in algemene bewoordingen en zonder verder te nuanceren
heeft neergelegd. Het gaat in de kern om het zoeken naar perspectief voor
de sector, boeren en tuinders in de meest ruime zin. Het is een sector die
van belang is. Ik hoef hier niet aan te geven of te herhalen hoe belangrijk
de sector land- en tuinbouw is. Het is deze woordvoerders zeker meer dan bekend
dat er veel werkgelegenheid mee is gemoeid en dat er veel wordt gegenereerd
voor de BV Nederland.Juist omdat er nog zoveel perspectief is, zoveel kansen zijn en door ons
zoveel belang wordt toegekend aan deze sector, vragen wij de minister of hij
zijn ambities ten aanzien van het groeiperspectief nog eens zou kunnen duiden.
Ik vraag de minister concreet om een groei- of perspectiefbrief waarin hij
niet ingaat op de bekende knelpunten en problemen die moeten worden opgelost,
maar juist op de vragen waar de ambities liggen en hoe je de verschillende
sectoren de helpende hand zou kunnen reiken. Er zijn verschillende aanzetten
gedaan en wij zouden graag zien dat de minister al deze aanzetten nog een
keer op een rijtje zet. Waar nog leemten zijn, zien wij graag dat de minister
deze ook invult.Tegelijkertijd zegt de CDA-fractie dat er qua beleid de afgelopen jaren
veel is veranderd. Er is een hoog ambitieniveau door dit kabinet neergelegd,
bijvoorbeeld ten aanzien van minder regels en lagere lastendruk. Wij houden
het kabinet daaraan. Wat ons betreft mag dat hoge ambitieniveau de komende
jaren nog wel een tandje hoger worden ingevuld.De heer Oplaat (VVD):De heer Atsma vraagt de minister waar de ambities liggen. Heeft hij daar
zelf ook een visie op? Waar liggen de ambities van de heer Atsma en waar ligt
volgens hem de groei?De heer Atsma (CDA):Wij hebben het over een sector waarin helaas dagelijks elf ondernemers
stoppen. Tegelijkertijd stellen wij vast dat er nog altijd zo'n 85.000 ondernemers
actief zijn in de sector. De exportwaarde van deze sector is 45 tot 50 mld
euro. Als je naar de directe en indirecte werkgelegenheid kijkt, dan kom je
op 600.000 à 700.000 arbeidsplaatsen. Als je dat verdeelt over alle
sectoren, dan zeg ik dat deze minister wat ons betreft nog wel scherper zou
kunnen aangeven waar hij kansen ziet voor bepaalde sectoren. Ik zal straks
op een tweetal sectoren ingaan en collega Mastwijk zal op enkele sectoren
in gaan. Juist omdat er veel kansen zijn voor sommige sectoren, moet de minister
duidelijk maken waar die kansen liggen, waar men moet innoveren en faciliteren
en hoe dat moet gebeuren. Als ik kijk naar de weg die het OVO-drieluik de
afgelopen jaren is gegaan, dan is er eigenlijk niets van overgebleven. Is
er op het gebied van de kennisinfrastructuur wel echt iets nieuws gebouwd?
Voor een deel sluit ik aan bij de opmerking van collega Waalkens. Wij zouden
deze minister kunnen vragen hoe wij de transitie uitvoeren. Ik heb het nu
ook over de transitie naar anders en groter. Dat is ook wat de minister ons
heeft voorgehouden. De vraag is hoe wij die slag gaan maken, met gebruikmaking
van nieuwe kennisinfrastructuur, als schakel tussen de primaire sector en
de verwerkende sectoren. Wij nodigen de minister uit om daarop zijn visie
te geven, want wij weten dat er bij de verschillende organisaties goede ideeën
over leven. Wij denken dat de minister die voor een deel ook al kent.De heer Oplaat (VVD):Hoe beoordeelt u het beleid van de minister wat de ambities betreft? U
weet dat er per dag elf bedrijven stoppen. Onder Paars 2, met minister Brinkhorst
op Landbouw, was u degene die de vernietigende kritiek had dat er per dag
wel zes tot zeven bedrijven gingen stoppen. U zei dat het een schande was
dat de minister daar niet iets aan deed. Ik ben benieuwd hoe u hierover oordeelt,
nu er per dag twee keer zoveel bedrijven stoppen.De heer Atsma (CDA):Wij hebben de vorige minister niet verweten dat er zoveel bedrijven per
dag stoppen, maar wij hebben hem wel verweten dat hij een uitnodigend beleid
voerde om te stoppen. Dit proactieve beleid heeft hij waar mogelijk geprobeerd
uit te dragen, zowel hier als buiten deze zaal. In onze beleving was de vorige
minister niet een minister voor landbouw, maar een minister tegen landbouw.
Wij kennen deze minister als een minister voor landbouw. De afgelopen jaren
hebben wij verschillende beleidsnotities gezien en op het gebied van de sectoren
die perspectief hebben – ik kom straks met name terug op de paardenhouderij
en de melkveehouderij – zouden wij van de minister graag een paar toezeggingen
krijgen in de richting van een groei- en perspectiefbrief.De heer Van der Vlies (SGP):De minister heeft een toekomstvisie voor de agrarische sector toegezegd.
Vraagt u nu daarnaar? Jaagt u de minister op, of stimuleert u hem om daarmee
zo gauw mogelijk te komen, of vraagt u nog iets meer of iets anders?De heer Atsma (CDA):Wij moedigen de minister aan en wij weten dat hij daar ook goed tegen
kan. Wat dat betreft kies ik de woorden zoals ik ze heb uitgesproken. Wij
vinden dat de minister snel met die ambities voor de dag moet komen. Ik noem
dat niet opjagen, maar het is wel een aansporing. Er stoppen iedere dag veel
ondernemers, maar tegelijkertijd blijft de productieomvang van de sector land-
en tuinbouw overeind. Dan moet aan de verschillende sectoren die deze potentie
hebben, duidelijk worden gemaakt waar en in hoeverre zij op ondersteuning,
faciliterend, initiërend en coördinerend, van het ministerie kunnen
rekenen.De heer Van der Vlies (SGP):De urgentie is duidelijk en die heb ik ook. Het ging er mij even om dat
wij wel een duidelijke koers moeten varen. De minister heeft een toekomstvisie
toegezegd. Hij is ook bezig om met LTO Nederland en anderen
een knelpuntenverkenning uit te voeren en oplossingsrichtingen te zoeken.
Vraagt u nu nog meer of iets anders dan alleen dat?De heer Atsma (CDA):De minister heeft ongetwijfeld geluisterd en ik hoop dat u dat ook hebt
gedaan. Ik heb inderdaad wel meer gevraagd. Ik heb de minister aangespoord
om in te gaan op de vraag hoe aan de kennisinfrastructuur een impuls kan worden
gegeven. Daar hebben wij schreeuwend behoefte aan in de land- en tuinbouw.
Ik vind dat het best wat sneller zou mogen. Volgend voorjaar zijn wij halverwege
de rit en ik vind dat de ambities helder moeten zijn, zodat daaraan in de
tweede helft van deze kabinetsperiode volop kan worden gewerkt. De CDA-fractie
heeft geen enkele behoefte aan nieuwe beleidsnotities over bijvoorbeeld de
intensieve veehouderij. Die discussie is geweest. Het gaat mij nu vooral om
de algemene lijnen van het beleid. Waar dit kan, moet je helpen, ondersteunen,
initiëren en faciliteren.De heer Waalkens (PvdA):Bent u het met de PvdA-fractie eens dat de transitie naar de duurzame
en economisch georiënteerde landbouw een enorme kapitaalinjectie behoeft?
Bent u het met ons eens dat er misschien moet worden gezocht naar durfkapitaal
om dit mee te financieren?De heer Atsma (CDA):Voor een deel. U hebt het over durfkapitaal. Ik kom straks bijvoorbeeld
met een concreet voorstel voor de invulling van de Koopmans-gelden, zodat
deze veel sneller, efficiënter en effectiever benut kunnen worden, in
dit geval in de sector melkveehouderij. Voor een deel ben ik het dus zeker
met u eens. Duurzame landbouw betekent voor ons in de eerste plaats dat het
gaat om ondernemers en gezinnen die een inkomen kunnen verdienen. Dat is de
kern van duurzaamheid en dat is voor een belangrijk deel ook wat de CDA-fractie
beweegt om dit naar voren te brengen: laten wij de omgevingsfactoren dusdanig
inrichten dat de boer gewoon boer kan zijn, ook al bepalen wij niet wat de
markt moet doen.Voorzitter. Wij hebben de afgelopen jaren onder deze minister veel overbodige
en tegenstrijdige wetten en regels ter discussie gesteld zien worden. Wij
hebben gelukkig de minister ook een aantal belangrijke initiatieven zien nemen.
Wat de administratieve lastenverlichting betreft, is het ons en de boeren
op dit moment onduidelijk hoe de transitie precies merkbaar zal zijn in de
portemonnee van de individuele boer, als je alle resultaten op een rij zet.
Ook dat is een transitie die ons overigens zeer aanspreekt en ik hoop de minister
ook.De afgelopen maanden en jaren zijn ook beloften gedaan en wij hebben toezeggingen
van het kabinet gekregen. Wij vinden dat een kabinet dat de Kamer serieus
neemt, die beloften ook waar moet maken. Ik noem twee voorbeelden. De eerste
belofte betreft de discussie die collega Koopmans een jaar geleden heeft aangekaart
met betrekking tot de welzijnseisen en wie dat hele palet zou moeten inkleuren,
de productschappen en/of de overheid. Wij hebben gekozen voor het productschap,
de minister is daarin meegegaan. Wij willen nu graag concrete stappen zien.
Het tweede voorbeeld dat ik wil noemen is wat mevrouw Van Gennip kort geleden
ook aanhaalde met betrekking tot de Stankwet en de consequenties daarvan op
dit moment. De CDA-fractie heeft een en andermaal gepleit voor een eenduidige
Stankwet voor heel Nederland. Die wens zouden wij graag nog een keer herhalen
en van de minister een toezegging krijgen dat die wet er per 1 januari
2006 komt.De heer Waalkens (PvdA):Collega Atsma brengt de positie van de productschappen in als belangrijk
instituut om dingen te gaan regelen. Wij hebben net een aanvaring met het
hoofdproductschap akkerbouw gehad. Vertrouwt hij nog steeds op de positie
van de productschappen als het gaat om het afdwingen van regelgeving?De heer Atsma (CDA):Als het gaat om goede afspraken en een scherp, helder en transparant toezicht
daarop, dan is er niets mis mee. Toezicht op toezicht is een gevleugeld begrip.
Wij pleiten echter in de eerste plaats voor een kleine overheid en een sterke
sector. Als die sector zaken zelf in publiek-private samenwerking beter of
in ieder geval efficiënter kan oppakken, dan is dat voor ons geen enkel
probleem. Je moet alleen wel altijd de afweging maken wie waar het beste zijn
taak kan vervullen.Voorzitter. Ik kom bij de discussie over het bieden van perspectief. Er
is een punt dat er deze week weer pregnant uitspringt. Een jaar geleden is
de prijzenslag in de supermarkten begonnen, nu woedt hij nog volop voort.
Het gaat ons buitengewoon aan het hart om te zien welke consequenties dat
heeft. Ik bedoel consequenties voor de werknemers in de sector, consequenties
voor de winkels, voor de bedrijven in grote en kleine plaatsen en consequenties
voor de boer en tuinder, want zij voelen de druk van de prijzenoorlog direct
in hun portemonnee. Ik nodig de minister dan ook uit om daar waar het kan,
zelf mee te praten in de discussie die in supermarktland volop wordt gevoerd.De heer Van der Ham (D66):Dat is de minister ook al uitgebreid verzocht in het debat over de intensieve
veehouderij. Iedereen zei: ga met die mensen praten. Vindt u dat de minister
op dat vlak te weinig heeft gedaan?De heer Atsma (CDA):De minister en u hebben daar in een andere context over gesproken dan
ik nu zou willen doen. Ik wil dat wij ons de vraag stellen of het normaal
is dat er en masse producten onder de inkoopprijs worden verkocht, of je dat
met zijn allen zo wil en of het niet verstandig is om eens na te denken over
de vraag of je daar iets aan zou kunnen doen. Als ik het in een Europese context
bekijk, dan kom ik tot de conclusie dat binnen de oude EU – voor de
nieuwe EU-landen hebben wij het nog niet exact op een rij – veel landen
zoals Italië en Frankrijk op dit moment wetgeving hebben die in sterkere
of minder sterke mate het verkopen onder de inkoopprijs verbiedt. Wij vragen
graag aan de minister om dat aspect op korte termijn in de volle breedte door
te lichten en om zijn conclusies eraan te verbinden. Wat ons betreft, beantwoordt
de minister tegelijkertijd de vraag of een dergelijk wettelijk kader ook voor
Nederland en de specifieke Nederlandse situatie wenselijk is.De heer Oplaat (VVD):Voorzitter. Wat is de positie van de CDA-fractie? Is zij voor of tegen
minimumprijzen?De heer Atsma (CDA):Wij praten niet over een wettelijke minimumprijs. Dat is
een volstrekt andere discussie. Overigens hebben wij niet zo lang geleden
een regeling voor bodemprijzen gehad, dus geen wet. Verschillende geledingen
in de Nederlandse maatschappij verlangen ernaar terug. Nu u er toch naar vraagt,
wil ik de minister vragen om het aspect van de wenselijkheid van bodemprijzen
bij zijn beantwoording te betrekken. Dat is echter niet de voornaamste drijfveer
van de CDA-fractie. Ik heb gezegd dat het goed zou zijn als paal en perk werd
gesteld aan de structurele verkoop onder de inkoopprijs. Dat heeft te maken
met de positie van de consument, de producent en de verwerkende bedrijven,
hun medewerkers en werknemers in de verschillende sectoren. Als u ziet wat
er is gebeurd en de conclusies op een rijtje zet, kunt u slechts tranen in
de ogen van alle consequenties krijgen.De heer Oplaat (VVD):Dat is een mooi verhaal, maar u schuift het door naar de minister. Ik
lees in de media dat u vindt dat er minimumprijzen en bodemprijzen moeten
komen waaronder niet mag worden verkocht. Vindt u inderdaad dat die moeten
worden vastgesteld? Ik wil hier graag duidelijkheid over. U kunt niet iets
roepen, vervolgens de boel nuanceren en de reactie overlaten aan de minister.
Ik wil dat u ja of nee zegt.De heer Atsma (CDA):U hebt mij in de media horen roepen noch zeggen dat wij pleiten voor minimumprijzen.
Wij hebben alleen gezegd dat wij er mede in het verlengde van de anti-dumpingwetgeving
in dit land voorstander van zijn dat er zeer serieus wordt gekeken naar het
systeem dat ons omringende landen als België, Frankrijk, Spanje, Portugal
en Griekenland kennen. Zo kan ik nog wel even doorgaan. In die landen is verkoop
onder de inkoopprijs niet toegestaan. Dat heb ik gezegd en daar pleit ik voor.
Wij nodigen de minister uit tot het geven van zijn visie en zijn oordeel daarover.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Dat is zeker een sympathiek voorstel van de CDA-fractie. Ik
weet alleen hoe dit in de praktijk heeft gewerkt in Frankrijk. Daar is de
regelgeving gestrand op de enorme stijging van administratieve lasten en handhaving.
Dat is precies wat de CDA-fractie zo belangrijk vindt. Als dat de consequentie
is, is zij er dan nog steeds voorstander van?De heer Atsma (CDA):Dat is maar de vraag. Een aantal landen heeft dergelijke wetgeving recentelijk
ingevoerd. Ik denk aan Italië en Griekenland. In die landen is die wetgeving
naar ik meen in 2001 ingevoerd. Dat is niet zo maar gebeurd. Die wetgeving
strekt tot bescherming van een aantal sectoren en misschien ook wel van de
consument, hoe tegenstrijdig dat ook klinkt. Je zou zeggen dat de consument
spekkoper is met deze lage prijzen, maar dat is schijn. Ik ben er dus absoluut
niet van overtuigd dat de zorg die mevrouw Van Velzen uitspreekt inderdaad
het grote struikelblok zal vormen. Als dat zo is, horen wij dat graag van
de minister. Twee weken geleden is hier een brede delegatie uit Frankrijk
geweest. Ik ben zeer benieuwd naar haar bevindingen. Kan de minister hier
iets over zeggen?De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter. Vindt de CDA-fractie dan dat een ondernemer niet onder de
inkoopprijs mag verkopen? Wil de CDA-fractie die vrijheid aantasten?De heer Atsma (CDA):Mijn fractie vindt dat je serieus moet overwegen om verkoop onder de inkoopprijs
om moverende redenen tegen te houden als die structureel wordt. Ik zeg er
tegelijkertijd bij dat dit natuurlijk wel kan worden overwogen indien nieuwe
producten moeten worden geïntroduceerd of kortlopende campagnes moeten
worden gevoerd. In de wetteksten in andere landen is opgenomen dat dit soort
uitzonderingen altijd kan worden gemaakt. De marktwerking van versproducten
is namelijk totaal anders dan die van gebruiksgoederen. De verschillende wetgevers
maken hier in een groot aantal gevallen onderscheid tussen. Je moet dat dus
uiterst genuanceerd benaderen. Het beëindigen van een structurele mogelijkheid
om onder de inkoopprijs te verkopen willen wij zeer serieus overwegen. Wij
zien benieuwd naar de reactie van het kabinet.De heer Van den Brink (LPF):Zou u kunnen omschrijven wat in dit verband structureel is? Onder de prijs
verkopen houd vanzelf een keer op, want op een gegeven moment ga je daaraan
kapot.De heer Atsma (CDA):Je kunt in elk geval van structureel spreken als in bepaalde segmenten
de producten op alle schappen een jaar lang onder de inkoopprijs te koop worden
aangeboden. Je kunt niet zeggen dat een week of een maand structureel is,
maar er is nu een tendens waarbij er nadrukkelijk een verschraling van het
aanbod zichtbaar is. Het verse of het Nederlandse product verdwijnt van de
schappen en sommige ketens schuiven de IKB-regelingen terzijde om vooral maar
elders te kunnen inkopen. Wij kijken naar de positie van de boer en de tuinder,
die van de werknemer, naar de positie van de bedrijven en die van de consument,
want die is uiteindelijk duur uit. En wij vragen dus ook aan de minister om
hierop te letten.Als je praat over perspectief bieden, moet je ook stilstaan bij de ondernemers
die stoppen. Gemiddeld zijn dat er elf per dag, ik heb het al genoemd. Er
is een stichting actief, Wijken en Winnen, die in de afgelopen jaren heeft
bewezen, goede bemiddelingstrajecten te kunnen opzetten. Zij heeft veel verstopte
ondernemingen in de agrarische sector weer op gang gekregen. De kosten die
deze stichting per arbeidsplaats maakt, leidt ons tot de vraag of de minister
bereid zou zijn om samen met zijn collega van Sociale Zaken te bekijken of
hij deze stichting, die echt goed werk doet, een hart onder de riem zou kunnen
steken met een pro-actieve benadering. Met andere woorden, laat de ministeries
deze stichting inschakelen.De minister heeft via een aantal media aangegeven dat hij vindt dat de
uitvoeringskosten van EU-regelingen veel en veel te hoog zijn. In drie jaar
tijd zijn de kosten daarvan toegenomen tot 71 mln. Zou de minister ook voor
zijn eigen ministerie inzichtelijk kunnen maken wat die uitvoeringskosten
zijn in relatie tot wat de uitvoering van die regelingen zou mogen kosten?
Ik heb al eerder aangegeven dat het CDA vindt dat de diensten die wij hiervoor
hebben ingesteld, compact moeten zijn en vooral efficiënt moeten werken.
Met het oog op de tijd zal ik niet alle details op een rij zetten, maar de
minister weet ongetwijfeld wat ik hiermee bedoel.De heer Waalkens (PvdA):De te verwachten kosten van het uitvoeren van EU-beleid vloeien ook voort
uit de beleidskeuzes die Nederland maakt. Is de CDA-fractie niet van mening
dat een eenvoudig systeem van toeslagen per hectare in relatie tot de vaststelling
van bedrijfstoeslagen in schril contrast staat met de uitvoeringslasten? Je
hebt een eenvoudig systeem, maar je kiest voor het meest bureaucratische,
minst toegankelijke en minst transparante systeem.De heer Atsma (CDA):Ik had het over Europa en alle richtlijnen van Europa leiden inderdaad
tot de hoge kosten die de minister heeft geschetst. U vindt ons aan uw zijde
als u goede slagen denkt te kunnen maken als het gaat om de vraag hoe wij
in Nederland met onze eigen diensten efficiënter zouden kunnen werken.
Of dit nu onmiddellijk zou moeten betekenen dat wij een discussie zouden moeten
beginnen over een andere structuur, die u consistent bepleit, is een andere
vraag. Voor de biologische landbouw is ons standpunt bekend; wij waren in
die sector geen voorstander van een andere structuur en wij krijgen gelukkig
ook uit die sector steeds meer signalen dat lang niet iedereen daar voor is.
Maar u pleit ook voor een hectaretoeslag, waarbij de minister al enkele keren
een voorzichtig doorkijkje heeft gegeven. Ik vind dat je heel zorgvuldig moet
afwegen of de Nederlandse boeren en tuinders zichzelf daarmee niet in de staart
zouden bijten. Hieraan moeten wij toch ook aandacht besteden, want je kunt
wel op een ander systeem overgaan, maar je kunt dan niet zoveel geld over
de schutting van de grens van Nederland gooien dat je de primaire sector te
kort doet. Wij zijn benieuwd naar de voorstellen van de minister, maar dit
zal in elk geval voor ons een belangrijke toetssteen zijn. Ik hoop dat dit
ook voor uw fractie geldt. En ten slotte zou ik er naar aanleiding van uw
interruptie nog op willen wijzen dat het individuele bedrijf op het ogenblik
wordt geconfronteerd met een enorme hoeveelheid administratie. Gegevens van
verschillende diensten sluiten daar soms niet op aan, ondernemers worden getrakteerd
op hoge kosten omdat zij dubbel werk moeten doen. De Kamer heeft al eerder
uitgesproken dat daaraan zo snel mogelijk een eind moet komen. Als ik uw woorden
zo mag verstaan, zijn wij het weer met elkaar eens.De heer Waalkens (PvdA):De minister heeft een- en andermaal gezegd dat de Dienst Regelingen het
centrale punt is waar alles binnenkomt. U bent er dus niet van overtuigd dat
de minister een goede inzet toont door de Dienst Regelingen een kans te geven.De heer Atsma (CDA):Wij geven de minister alle kans, maar wij zijn er niet van overtuigd dat
de Dienst Regelingen alle kinderziekten is ontgroeid. De kinderziekten mogen
eruit gehaald worden. Als wij signalen krijgen dat het te lang duurt, vinden
wij dat deze minister moet ingrijpen. Op dit moment is het nog iets te vroeg
ervoor. Overigens heeft de commissie binnenkort een werkbezoek aan de Dienst
Regelingen gepland. Wij zullen ons daar dus ook nog eens persoonlijk laten
informeren over de stand van zaken. Dat geldt overigens niet alleen voor de
Dienst Regelingen. Het geldt voor veel meer instanties. Ik heb verleden week
in afgeleide zin ook iets gezegd over de VWA. Ik zal het nu niet herhalen,
maar ik sta er wel voor. Het gaat om kleine compacte diensten die efficiënt
werken en een boer zo weinig mogelijk rompslomp en ergernis bezorgen en dus
ook per definitie zo weinig mogelijk geld kosten.Een van de sectoren waar volop kansen liggen voor structuurverbetering
is de melkveehouderij. Dit is ook een voorbeeld van een sector waarvoor de
minister met een eigen visie voor de korte termijn zou moeten komen. Ik zeg
dat omdat uit alle signalen die wij krijgen, blijkt dat een schaalvergroting
de komende jaren onontkoombaar is. Anders of groter, de minister zei het zelf
ook. Vooral de melkveehouderij zal de komende jaren een flinke schaalvergroting
ondergaan. Daar is niets mis mee, maar de melkveehouderij moet wel kunnen
meekomen. Ik bedoel daarmee dat op dit moment vooral wordt geïnvesteerd
in quotum en overigens een veel te duur quotum. Wij zijn benieuwd wat de minister
vindt van de suggestie van de Dutch Dairy Board om meer marktmacht bij de
boer te krijgen. Wij denken zelf dat daar nog wel wat kanttekeningen bij te
plaatsen zijn, maar het is goed als de minister ook zelf zijn visie erop geeft.De melkveehouderij werkt dus aan een enorme schaalvergroting. Die schaalvergroting
moet wel gefaciliteerd worden, bijvoorbeeld door de mogelijkheid meer grond
aan te kopen. Wat is nu makkelijker dan een boer die wil uitbreiden en grond
zoekt, te faciliteren door middel van het instrument van vrijwillige kavelruil?
Dat instrument is gemakkelijk binnen handbereik te brengen, maar de vraag
is of het voldoende gefaciliteerd kan worden. Eén van onze vragen aan
de minister is of hij bereid is om de Koopmansgelden, die bedoeld zijn voor
de verbetering, versterking en herstructurering van de melkveehouderij, voor
het proces van transitie in te zetten. Zo ja, dan vragen wij de minister om
snel met voorstellen te komen hoe boeren of individuele ondernemers snel bij
dat geldbedrag kunnen komen. Overigens lijkt het bedrag dat nu nog beschikbaar
is voor dat proces, volgens de begroting nogal wat minder te zijn dan verleden
jaar. Wij zijn zeer benieuwd waar het geld is gebleven. Er schijnt nog 133
mln over te zijn. Naar mijn beste weten was het een jaar geleden fors meer.
Overigens lezen wij in de begroting van VROM dat het bedrag tot nul is teruggebracht.
Hoe zit dit? Is de minister bereid om snel te regelen dat de Koopmansgelden
voor innovatie en structuurverbetering en ook bedrijfsverbreding kunnen worden
ingezet, zodat het geld ook wordt benut en niet wegebt en wegslipt? Dat zien
wij nu een klein beetje gebeuren.Mevrouw Vos (GroenLinks):Weet u eigenlijk wel zeker dat deze minister het geld nog wel heeft? Is
het niet zo langzamerhand wegbezuinigd door het kabinet waarvan uw partij
ook deel uitmaakt?De heer Atsma (CDA):Dat is precies de zorg die ik heb. Ik ben daar heel eerlijk in. Voor een
deel is het wegbezuinigd. Wij vinden dat dit niet kan en niet mag. Daarom
moet het zo snel mogelijk gebruikt worden. Bij mijn weten is er in elk geval
nog 133 mln euro. Dat is voorwaar geen klein bedrag. Het is bijna 300.000
gulden. Zet dit geld in, maak die pot toegankelijk. Wij zijn bereid om in
tweede termijn via een uitspraak van de Kamer de minister enige extra aansporing te geven. Wij hopen dat het niet nodig is.Mevrouw Vos (GroenLinks):Bent u daarmee niet een beetje laat? Had dit niet veel eerder door het
CDA geregeld moeten worden?De heer Atsma (CDA):Tja, laat of niet laat. Ik hoop dat u ons steunt. Ik hoop dat u in het
proces van herstructurering van de melkveehouderij steunt dat ondernemers
die willen groeien, daartoe de mogelijkheid krijgen en gefaciliteerd worden.
Ik hoop dat u hierbij die toezegging doet. Dan zijn wij het heel snel eens.
En dan wil ik wel zeggen dat het mij spijt dat ik er een jaar geleden niet
over ben begonnen. U hebt dan die toezegging van mij en dan zijn wij het misschien
weer eens.Mevrouw Vos (GroenLinks):Misschien is het goed om te zeggen dat ik het niet zomaar steun, want
dat hangt af van het doel waarvoor u die gelden wilt inzetten. Ik vrees dat
wij daarover nog wat van mening verschillen, maar daar kunnen wij later over
praten.De heer Atsma (CDA):Dat verbaast mij niets, daar was ik al bang voor. Je kunt er wel naar
vragen, maar als je zelf ook geen oplossing hebt, schiet het niet op.Over het aspect "de koe in de wei" hebben wij deze zomer een paar opmerkingen
gemaakt en wij kunnen niet anders concluderen dan dat het moment dat de koe
uit de wei verdwijnt, steeds sneller dichterbij komt. Dat komt razendsnel
dichterbij en er zal een moment komen dat het aantal koeien dat wij nog buiten
zien lopen, veel en veel minder is dan vorig en voorvorig jaar. Is de minister
met ons van mening dat daaraan iets gedaan moet worden? Wij willen dat de
minister een manier bedenkt waarop je de koe in de wei houdt, zonder dat dat
ten koste gaat van de bedrijfsvoering van de individuele ondernemer in zijn
algemeenheid. Wij hebben een aantal voorstellen op dat punt.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik hoor die voorstellen graag.De heer Atsma (CDA):Ik vraag de minister of hij bereid is om mee te werken aan bijvoorbeeld
pilots, waar goede ideeën voor zijn. Het gaat ook om de vraag hoe je
dat gaat financieren en welke impuls je aan een boer gaat geven. Wat ons betreft
wordt er vooral een financiële impuls gegeven aan een ondernemer. Misschien
is dat een voorstel dat uw goedkeuring zou kunnen wegdragen.Mevrouw Van Velzen (SP):Deze discussie hebben wij al gevoerd en toen kwam u ook tot de conclusie
dat er iets moest gebeuren, dus ik verwacht nu echt een duidelijk en helder
voorstel van u. Als dat ertoe leidt dat er inderdaad meer koeien in de wei
komen, sta ik achter u. Ik hoor echter geen concreet voorstel.De heer Atsma (CDA):Je zou kunnen denken aan het stimuleren van de zuivelcoöperaties
om met een differentiatie van de melkprijs te komen. In een aantal gevallen
wordt dat al gedaan, maar het beroerde is dat de consument het vertikt om
een cent extra te betalen. Daar heeft elke zuivelcoöperatie mee te maken.
Waar men voor een kleine markt opereert, zou het evenwel een oplossing kunnen
zijn.Een andere mogelijkheid is het aanwenden van geld uit de Europese POP-middelen.
Ook zou gedacht kunnen worden aan een aparte titel voor de koe in de wei in
relatie tot het agrarisch natuurbeheer; je zou het kunnen opnemen in het programmabeheer.
Daarnaast zou je kunnen denken aan externe financiering uit private bronnen.
Daar zijn aanzetten toe gegeven. Er is belangstelling voor. Wij zouden de
minister willen helpen om te komen tot de uitwerking van een aantal concrete
voorstellen, waarbij met ingang van volgend jaar begonnen kan worden met pilots.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat wanneer wij geld weten te vinden voor pilots,
de minister dan besluit om dat bedrag te verdubbelen.De heer Waalkens (PvdA):Begrijp ik nu dat het CDA een kerstboom van subsidiestelsels wil optuigen
in plaats van aftuigen? De oorzaak van het in de stal jagen van koeien is
onder andere gelegen in de aangescherpte normen voor de beweidende bedrijven.
Zou u niet met ons de minister moeten verzoeken om de normen zodanig te middelen
dat er een fatsoenlijk nitraatbeleid uit voortkomt? Het verhaal dat u nu houdt,
is een verhaal voor de bühne.De heer Atsma (CDA):De heer Waalkens komt met een sigaar uit eigen doos. Hij zegt met zoveel
woorden dat iedereen toe moet werken naar de scherpere normen, zodat voor
iedereen hetzelfde regime geldt en het dus niets meer uitmaakt. Welnu, dat
is veel te gemakkelijk. Daar willen wij absoluut niet aan. Een motie in die
richting hebben wij bewust niet gesteund. Verder wijs ik erop dat een boer
zijn koeien niet alleen binnenhoudt vanwege de mestnorm maar ook omdat in
bedrijfseconomisch opzicht de opbrengst van een binnenstaande koe hoger is.
Dat is een heel legitiem argument en dus moet je de boer die zijn koeien buiten
houdt wellicht een andere impuls geven. Over kerstbomen gesproken., ik heb
de heer Waalkens en zijn collega geleden zo-even een groot aantal voorstellen
horen doen. Ik wil niet weten welke administratieve rompslomp dat allemaal
met zich meebrengt, maar dit hoeft niet veel te kosten. Dit is hetzelfde regime
als wanneer men zou zeggen: boer, zou u de houtwallen willen onderhouden,
zou u later willen maaien of voelt u iets voor bermbeheer? Zo zou je de koe
ook in de wei kunnen houden. Misschien kom ik u wel een heel eind tegemoet
door gewoon een hectarepremie te geven. U bent een voorstander van het geven
van een hectarepremie aan een boer die zijn koeien buiten laat lopen. Ik zou
daarvoor zijn. Dan hebt u misschien ook nog een klein beetje het gevoel dat
wij u op dat punt steunen.Mevrouw Vos (GroenLinks):U zei dat u een aantal voorbeeldprojecten wilt starten, maar ik vraag
mij echt af of dat de goede lijn is. Moet er niet gewoon een duidelijk verhaal
van de minister komen met een beleid dat hij daarop inzet en dat wij gewoon
gaan uitvoeren?De heer Atsma (CDA):Ik heb de fractie van GroenLinks de afgelopen jaren vaak over pilots en
voorbeeldprojecten horen spreken.Mevrouw Vos (GroenLinks):Op dit vlak; ik vraag het aan u.De heer Atsma (CDA):Ik ben bezig met mijn antwoord en ik wil dat graag afmaken. Wij zouden
ons bijvoorbeeld kunnen voorstellen dat je in Twente, Midden-Delfland
en de Oost-Friese wouden, waar een aantal milieuboerencoöperaties actief
zijn, met een aantal pilots start. Daar is niets mis mee. Als je draagvlak
hebt om die beweging te maken die de samenleving kennelijk wil – daar
heeft zij tot nu toe echter helaas niets voor over – dan moeten wij
dat vooral proberen. Dat doen wij echter alleen als het geen sigaar uit eigen
doos wordt voor de melkveehouderij.Mijn laatste punt betreft aandacht voor de paardensector in de volle breedte,
van houderij en fokkerij tot sport, van recreatiepaarden tot en met de exportpaarden.
Wij vinden dat dit binnen het totale LNV-blok een van de grootste sectoren
is die nog groeiperspectief heeft. Het moet ons van het hart dat deze sector
qua omzet inmiddels groter is dan de pluimveehouderij. Er werken inmiddels
zoveel mensen – tussen de 12.000 en 15.000 mensen – dat je kunt
spreken over een substantiële sector. Wij zouden van deze minister graag
echt beleid willen voor deze sector. Nu komt er voor deze sector nauwelijks
beleid uit het ministerie, want de sector heeft geen prioriteit. Wij zien
in de praktijk dat er talloze vragen leven, bijvoorbeeld van ondernemers die
zich willen vestigen, maar tegen een oerwoud van verschillende, niet Europees
afgestemde en contraproductieve regelingen aanlopen. Ik heb eerder het ingrepenbesluit
genoemd en ik noem het diergeneesmiddelenbesluit en het vestigingsbeleid.
Daar ga ik niet mee verder, maar ik wil graag van deze minister de toezegging
dat het paard de komende jaren stevig op de beleidsagenda van dit ministerie
komt. Dat kan alleen als je bereid bent om daar binnen het ministerie prioritaire
aandacht aan te geven. Prioriteit moet zich dus vertalen in beleid en actie,
want ook dit is een van die sectoren met perspectief.De heer Mastwijk (CDA):Voorzitter. Ik wil in mijn bijdrage het accent leggen op de tuinbouw en
ik zal kort ingaan op de akkerbouw. Ik wil het met name hebben over ruimte
voor het ondernemerschap. Er moet mij van het hart dat dit item in de LNV-begroting
niet echt te herkennen is, hoewel ik deze minister ken als iemand die de ondernemer
echt wel de ruimte wil geven.Het motto van deze LNV-begroting is: "zorgen dat". Het motto in de land-
en tuinbouw is: "niet leuteren, maar poetsen". Opgeteld betekenen die twee
motto's voor de CDA-fractie: ervoor zorgen dat de ondernemer ruimte krijgt.
Ik zal dat voor een paar onderwerpen uitwerken, maar eerst toch maar even
het volgende. Wil de minister nog eens klip en klaar zeggen dat "zorgen dat"
betekent dat in de land- en tuinbouw het ondernemerschap wat hem betreft alle
ruimte krijgt?De CDA-fractie heeft aandacht gevraagd voor de biobrandstoffen, met name
ethanol en biodiesel. Collega Nicolien van Vroonhoven zal dat morgen doen
bij het belastingplan en ook anderen zullen daar ongetwijfeld op terugkomen,
maar ik vind het belangrijk om dit onderwerp ook in dit debat aan te roeren
omdat dat soort ontwikkelingen mogelijkheden biedt voor de akkerbouw in Nederland.
Die sector heeft het, zoals bekend, bepaald niet gemakkelijk.Ik stap over naar de tuinbouw. Eerst maar even een paar getallen. Het
is de grootste tak binnen de agrarische sector met vele honderdduizenden banen,
bijna 500.000. Een miljoen mensen in Nederland zijn economisch afhankelijk
van de tuinbouwketen, die qua kennis en innovatie met afstand leidinggevend
in de wereld is. Alleen al de glastuinbouw in Zuid-Holland heeft dezelfde
economische betekenis als de Rotterdamse haven. Ik vraag mij af of dat op
het netvlies van de PvdA-fractie heeft gestaan toen zij in de Tegenbegroting
het hoge BTW-tarief op sierteelt, een hogere REB-heffing en een heffing op
de chemische middelen opvoerde. Dat komt neer op 385 mln euro extra ten laste
van de glastuinbouw. Nou is er een sector in Nederland die het ondanks de
recessie nog een klein beetje goed doet en dan zal de PvdA daar wel een stokje
voor steken. Alleen al de btw-kwestie zou volgens berekeningen van het LEI
meer dan 4000 banen kosten.De heer Waalkens (PvdA):Dan wil ik het CDA even aanspreken op het desastreuze regeringsbeleid
op het gebied van de sociale voorzieningen en de werkgelegenheid. Geen praatjes
voor de bühne alsjeblieft!De heer Mastwijk (CDA):Ik denk dat er over de sociale voorzieningen en de werkgelegenheid al
het nodige is gezegd bij eerdere gelegenheden. Het leek mij op zijn plaats
om even in herinnering te roepen wat de gevolgen van de tegenbegroting zijn
voor de LNV-sector.De sector is terecht doorgedrongen tot het innovatieplatform. Dat is mooi,
maar hoe nu verder? Wat betekent "zorgen dat" in dit geval, ook in de tijd
gezien? Hoe snel kan de sector aan de gang als er creatieve ideeën zijn?De toekomst van de glastuinbouw ziet er goed uit, maar er moet wel worden
voldaan aan twee voorwaarden. Ten eerste moet Nederland de kampioen van de
kleine teelten blijven. Ik ben het roerend eens met de minister op dit punt.
Maar ook hier weer de vraag wat "zorgen dat" inhoudt. In de tweede plaats
is om diverse redenen schaalvergroting nodig. De bruto-netto-verhouding kan
veel beter. Er zit "te veel lucht" tussen het glas. Als wij die eruit weten
te drukken, kunnen wij de kritische massa glas die in Zuid-Holland nodig is,
behouden. Als je het slim doet, kun je tegelijkertijd met minder ruimte uit
en die is dan weer beschikbaar voor andere bedrijvigheid en wonen. Schaalvergroting
is moderner glas, efficiënter energiegebruik, gebalanceerde gewasbescherming,
beter CO2-management, meer mogelijkheden voor belichting en afscherming
én slimmere logistiek. Tuinders hebben durf. Zij zijn niks te beroerd
om flink te investeren maar, roepen zij in koor, je moet het wel kunnen rondrekenen.
Er moet dus ruimte zijn om te investeren en om de investeringen terug te verdienen.
Er moet ruimte zijn voor ondernemerschap, ruimte voor schaalvergroting.Aan reconstructie in de oude glastuinbouwgebieden valt niet te ontkomen
en daarvoor heb je schuifruimte nodig. Er zijn van die schuifspelletjes met
één leeg vakje. Met een beetje geduld en na het nodige schuifwerk
krijg je het plaatje dat je wilt zien. De Rijn- en Veenstreek is een mooie
streek, maar ook een beetje verrommeld. Verspreid glas, woonbebouwing, natuur
en uitzicht op het water strijden bij wijze van spreken om voorrang. De ruimte-voor-ruimte-regeling
is het instrument dat moet zorgen voor dat ene lege vakje. Daarvoor kan ook
de Stidug (Stimuleringsregeling duurzame glastuinbouw) zorgen. Die regeling
is bedoeld om glastuinbouw op nieuwe locaties van de grond te krijgen. Dat
is wat ons betreft nog steeds een na te streven doel. Wij hebben echter de
indruk dat de bijbehorende instrumenten en ijkpunten een beetje gedateerd
zijn. Begin volgend jaar wordt die regeling geëvalueerd en ik wil alvast
enkele schoten voor de boeg geven. Vooraf merk ik op dat het duurzame moet
blijven. Tijdens werkbezoeken hoor ik echter dat de instrumenten niet meer
van deze tijd zijn. Zo is de geldingsduur van de subsidie te kort en leiden
brede groensingels tot een slechte bruto-netto-verhouding. Het voorkomen van
visuele hinder kan ook efficiënter. Fietspaden zijn best leuk waar het
vol is– bijvoorbeeld in het Westland – maar in Noord-Nederland
denk je bij fietsen niet direct aan een route door het glastuinbouwgebied.
Verplichte clustering van bedrijven leidt eerder tot problemen dan tot oplossingen.
Zelfs het gemeenschappelijk waterverbruik is niet onomstreden.De vraag is dus: hoe duurzaam zijn deze meetpunten? Ik pleit voor duurzaamheid
op moderne schaal. Dat betekent meer aandacht voor CO2-management,
voor energiebesparing en lichtafscherming; meer waardering voor biologische
gewasbescherming en ook meer waardering voor tuinders die het drukke westen
verlaten en aldus zorgen voor die broodnodige schuifruimte.Duurzaamheid houdt echter niet op bij het milieu. Je zou ook eens naar
de factor arbeid kunnen kijken. Laat bijvoorbeeld een Stidug-locatie punten
scoren als afspraken kunnen worden gemaakt over het in dienst nemen van WAO'ers
of mensen uit andere categorieën die graag aan het werk willen. Dit lijkt
mij prima passen in het kabinetsbeleid, maar dan moet er wel voor worden gezorgd
dat de ondernemers niet opdraaien voor de bijbehorende papierwinkel. Ik wil
daarbij de voorwaarde stellen dat de wijziging er niet toe mag leiden dat
de gemeenten in de nieuwe locaties die investeringen hebben gedaan, worden
benadeeld.Ik ga ervan uit dat de regeling uiterlijk in mei of juni van 2005 wordt
geëvalueerd. Wil de minister voorstellen formuleren voor de modernisering
van het Stidug-instrument? Ik heb daar al wat voorbeelden voor gegeven, maar
ik geef mijn ideeën graag voor betere,Een tweede belangrijk punt in het kader van ruimte voor de ondernemer
is de arbowetgeving. Die vormt een veel te strak keurslijf vooral in samenhang
met de gewasbescherming. Ik heb over dit onderwerp tweemaal schriftelijke
vragen gesteld. Als de rook is opgetrokken, blijkt het maximaal haalbare een
proef te zijn om na te gaan wat de mogelijkheden zijn om jongeren onder de
16 jaar binnen de bekende termijn van 14 dagen weer in het gewas te laten
werken. Het is al veel te lang stil naar mijn zin. Als ik moet afgaan op een
bericht in het Agrarisch Dagblad van 29 oktober jongstleden hebben de
gesprekken tussen het CTB en de Arbeidsinspectie ook tot niets geleid.Ik zeg het maar ronduit: ik ben het zat. Hier lijkt sprake van een ernstige
vorm van verkokering. Op ambtelijk niveau kan men er blijkbaar niet uitkomen,
maar intussen duurt voor de ondernemers de onzekerheid voort. Wat is nu leidend?
Het etiket van het CTB of de interpretatie van de Arbeidsinspectie?De CDA-fractie wil niet van de arboregels af, maar wel van de soms overdreven
interpretatie daarvan. Wij willen dat de jeugd eerder kennis kan maken met
de arbeidsmarkt, vooral in de agrarische sector. Daar is toch niets mis mee.
Niet alleen omdat de telers graag gebruik maken van jeugdigen, maar ook omdat
is aangetoond dat veel jongeren na de schoolvakanties terug keren naar de
groene sector, al dan niet via het groene onderwijs. Zij komen niet alleen
terug in de productie, maar ook in de techniek, de ICT of de logistiek. Er
zijn heel veel mooie banen in de agrarische sector. Het heeft er echter alle
schijn van dat de regelgeving op dit punt een enorme drempel is.De minister heeft tijdens het wetgevingsoverleg gesproken over "eenduidigheid
van verantwoordelijkheid". Ik vind dit een mooie omschrijving; ik heb die
dan ook dankbaar genoteerd. De CDA-fractie wil graag dat de minister het voortouw
neemt. Hij zou met de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
om de tafel moeten gaan zitten om een einde te maken aan het gezeur over arbo
en gewasbescherming. De arbowetgeving is prima, maar dan wel graag met beide
benen op de grond. Als de bewindslieden dan toch over dit onderwerp praten,
kunnen zij misschien ook nog even kijken naar de regels voor het werken met
of nabij mechanische apparatuur.De CDA-fractie zal ervoor zorgen dat de minister scherp blijft en zorgen
voor ruimte voor het ondernemerschap. Ons motto is: niet leuteren, maar poetsen.De voorzitter:Ik geef nu het woord aan de heer Van den Brink. Er is al door collega's
gezegd dat wij het zeer op prijs stellen dat u weer in ons midden bent. Ik
stel het zeer op prijs dat u een bijdrage aan dit debat wilt leveren.De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter. Ik begin hier met een zeker schroom aan. Ik moet u zeggen
dat ik mijn zenuwen nu minder in bedwang heb dan toen ik hier de eerste keer
een betoog hield. Toen was het voor mij niet de vraag of ik het zou kunnen,
maar vandaag is het wel de vraag of ik het kan.Ik wil in ieder geval beginnen met een ieder te bedanken die tijdens mijn
ziekte iets van zich heeft laten horen. Je kunt het je misschien niet voorstellen,
maar als je ziek op bed ligt en niet weet of je zult opknappen, is het een
grote stimulans om iets te vernemen van de mensen die bezig zijn met het werk
dat je ook zelf deed. Ik heb dit ervaren als steun, als: "Kom op Wien, je
mot er tegen aan". Dat heb ik ook gedaan. Ik weet dat ik het niet zelf in
de hand heb of ik compleet beter word, maar de doktoren geven mij de meest
grote kansen.Voorzitter. De Landbouwbegroting. Of er toekomst is voor boeren en boerengezinnen
in Nederland hangt voor een belangrijk deel af van de vraag of de minister
erin zal slagen zijn voornemens voor een level playing field in Nederland
uit te voeren. Hij zal ervoor moeten zorgen dat Nederlandse agrarische ondernemers,
boeren en tuinders, dezelfde uitgangspositie hebben als agrarische ondernemers
in de rest van het uitgebreide Europa.Ik wijs hier met nadruk op, omdat ik ervan overtuigd ben dat Nederland
geen slechtere structuur heeft. Ik ben er verder van overtuigd dat Nederland
geen slechtere ondernemers heeft, maar ik ben er tegelijkertijd ook van overtuigd
dat van Nederlandse boeren en tuinders door de samenleving
meer wordt gevraagd dan in andere Europese lidstaten.De minister heeft op bijeenkomst gezegd: Maar de overheid houdt geen koeien
en de overheid verbouwt geen bieten! Dat is natuurlijk waar. Ik zou de overheid
ook willen aanraden om hier niet aan te beginnen, want het verdient veel te
weinig. De overheid kan echter wel de voorwaarden scheppen en boeren en tuinders
zo'n concurrentiepositie geven dat ze in ieder geval uit de voeten kunnen.Ik denk dat het voor veel boerengezinnen en gezinnen van tuinders te laat
is als de regering haar voornemens voor het level playing field pas over vijftien
jaar heeft gerealiseerd. Ik ben het dus eens met de minister dat de overheid
geen bieten verbouwt, geen koeien houdt en dat niemand verplicht is om het
beroep van boer uit te oefenen. Maar het hangt wel van hem af of het level
playing field in Nederland op korte termijn wordt gerealiseerd. Dat is de
grote taak voor deze minister en voor dit kabinet. Waarom? Omdat deze minister
zegt het beste voor te hebben met de agrarische sector. Sommige andere ministers
hebben zich hier wel eens heel anders over uitgelaten!Ik geef een paar voorbeelden. Wij hebben afgesproken dat de RVV-tarieven
kostendekkend moeten worden. Ik heb het voorstel daartoe graag ondersteund.
Het is echter wel de vraag of wij met deze tarieven nog wel uit de voeten
kunnen als je ze vergelijkt met de tarieven in andere landen. Deze tarieven
hebben immers gevolgen voor onze concurrentiepositie en om onze concurrentiepositie
draait het nu juist. Een boer of tuinder moet aan het einde van de dag immers
wel brood op de plank hebben. De minister is net als wij ingehuurd om die
boer en tuinder daarbij te helpen en voor niets anders.Een ander voorbeeld dat ik wil noemen, zijn de destructiekosten en het
gebruik van dierlijke eiwitten. Ik vind dat je consequent moet zijn. Wij vinden
dat je consequent moet zijn: óf wel dierlijke eiwitten gebruiken, óf
geen kippenvlees meer invoeren uit Brazilië. Een kabinet dat spreekt
van normen en waarden – of ik het daarmee altijd eens ben, is vers 2 –
moet consequent zijn. Het kabinet kan niet zeggen: dierlijke eiwitten accepteer
ik niet, maar er mag wel pluimveevlees uit Brazilië worden geïmporteerd
waar die in zitten. Kabinet, dan ben je niet geloofwaardig! Waarom kijken
wij bij destructie niet veel meer naar de mogelijkheden van het vergisten
van slachtafval? Duitsland is daar al heel ver mee. Zo wordt elektriciteit
opgewekt; heel veel problemen die wij hier nog hebben, zijn daar al uit de
wereld.De LPF-fractie is een groot voorstander van verandering van het non-vaccinatiebeleid.
Als er vandaag mond- en klauwzeer uitbreekt, zal blijken dat er niets is veranderd
sinds 2001. Natuurlijk mogen wij enten, maar dat mocht toen ook. De eigenlijke
vraag is: willen wij geënt vlees eten? Dat is nog niet geregeld. Wat
is dan het verschil? Als wij gaan enten, verdwijnt het welzijnsprobleem van
de dieren. Het vlees moet dan echter worden vernietigd nadat de dieren zijn
geslacht. In wezen is het probleem dus nog even groot. Ook daaraan zullen
wij nog heel veel moeten doen.Een eerdere regering heeft besloten dat het hele Nederlandse grondgebied
nitraatgevoelig is. Wanneer kunnen wij dat herzien? Vindt deze regering, deze
minister dat het gehele grondgebied nitraatgevoelig is? In het stuk van de
Rekenkamer hierover staat dat wij ons in het verleden amper hebben afgevraagd
wat de kosten van die beslissing waren.Voorzitter, ik kijk even naar u: hoever ben ik?De voorzitter:Los van uw tijd, is het goed om tot een afronding te komen. Datgene wat
u niet heeft kunnen uitspreken, kunnen wij integraal onderdeel maken van het
verslag, zodat iedereen daarvan kennis kan nemen.De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter, ik zal dat doen. Eén punt wil ik toch nog benadrukken.
De akkerbouw wacht al jaren op een vierde gewas. Gezien de energiebehoefte
in de wereld zal er een grote behoefte ontstaan aan de zogenaamde biobrandstof.
Een kabinet dat normen en waarden predikt en dat zegt dat het milieu het na
aan het hart ligt, moet er toch naar streven dat er gewassen worden verbouwd
waaruit wij energie kunnen halen. Of is het zo dat wij, omdat het wat moeilijk
te verkopen is om er belasting over te heffen, de belasting belangrijker vinden
dan een schoon milieu?Ik rond af. De rest van mijn betoog vinden jullie wel op papier.Het is weer bijna sinterklaas. Met sinterklaas maken wij gedichten voor
elkaar. Ik hoorde de heer Atsma veel zeggen over de koeien in de wei. Ik heb
daarover het volgende gedichtje gemaakt: Wat zijn wij blij,de koe in de wei,maar als subsidie maakt,dat dit wordt
veroorzaakt,is de veehouder genomen bij zijn benen,ik zou
zeggen: politicus die dat verzint, gaat henen!(Geroffel op de banken.)De voorzitter:Ik dank u wel voor uw bijdrage. Het is misschien goed om uw geschreven
betoog als een noot in de Handelingen op te nemen. Ik neem aan dat daartegen
geen bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De heer Oplaat (VVD):Tegen collega Van den Brink zeg ik dat je de waarde van gezondheid pas
leert kennen als je zelf niet meer gezond bent of iemand in je omgeving het
niet meer is. Ik schrok een beetje toen je zei dat je schroom had. Ik denk
dat ik mede namens meerdere collega's spreek als ik zeg dat wij er diep respect
voor hebben dat je weer in ons midden bent en dat wij daarvoor dankbaar zijn.
Welkom terug!(Geroffel op de bankjes.)De heer Oplaat (VVD):Voorzitter. Veerman is de excuus-Truus van het kabinet, zo riep LTO-voorzitter
Doornbos onlangs in het Agrarisch Dagblad. Een wolf in schaapskleren, riep
hij al eerder. Boven een ander artikel is gekopt dat Veerman niet een van
ons is, dat wij niet onder de indruk zijn van zijn prestaties, dat er te vaak
naar Brussel wordt gewezen en dat dit erger is dan ooit. Het zijn uitspraken
van landbouwbestuurders. Dat geeft ons toch wel wat te denken. Het is een
rare gang van zaken. Het gaat namelijk om landbouwvoormannen, vaak nauw verbonden met het CDA, die naar buiten treden met de genoemde uitspraken.
De VVD-fractie vindt de uitspraken te ver gaan. Ze dekken de lading niet.
Maar wie naar de ondertoon kijkt en naar de argumentatie, kan zich daarin
misschien wel herkennen: het gaat niet snel genoeg. Ook in de onderhavige
begroting hangt weer een geur van veel op de winkel passen. Veel nadruk ligt
op groen en dat is prima, maar er dient meer nadruk te liggen op het economische
vlak. Natuurlijk heeft de minister al stappen gezet. Successen zijn al wel
geboekt. Er zijn voorbeelden: level playing field, aanpassing Varkensbesluit,
preventieve maatregelen voor de diergezondheid die overdone waren en teruggedraaid
werden, privatisering van de BSE-monstername en destructieondersteuning.Ik ben het echter eens met de kritiek die collega Mastwijk net uitte met
de woorden dat er meer ruimte moet komen voor de economische ontwikkeling.
Bureaucratische rompslomp en een teveel aan regelgeving moet verdwijnen. De
VVD-fractie ziet dan ook niets in het andermaal optuigen van een praatsessie
over dierenwelzijn. Dat wordt opnieuw een naar binnen gekeerde discussie met
belangenorganisaties. Als wij iets willen, dan moeten wij stappen zetten op
het gebied van dierenwelzijn. Dat betekent dat de discussie op Europees niveau
moet plaatsvinden, want het moet geen Alleingang worden. De VVD-fractie vraagt
zich af wat de dierenwelzijnsindex of de monitor die wordt beschreven in de
begroting, zal betekenen voor de administratieve lastendruk voor de Nederlandse
boer. Wat gaat het kosten, wie betaalt het en wat is het doel?Mochten deze stappen al worden gezet, dan moet dit op Europees niveau
gebeuren. De volgende stap dient natuurlijk op WTO-niveau worden gezet. Wat
is de zin van een rode, blauwe of gele sticker op een product, terwijl de
Braziliaanse kip kleurloos in onze schappen ligt? De consument laat zich niet
paaien met stickers, maar let simpelweg op prijzen. Wij kennen de prijzenoorlog
in de supermarkt. Een supermarkt stunt met prijzen om consumenten te paaien.
Het alom geprezen IKB is zelfs door Albert Heijn van de verpakking gehaald,
simpelweg om het feit dat men zo goedkoop mogelijk in de wereld wil inkopen.
Daar wordt op de kleintjes gelet. Albert Heijn heeft dit weekeinde de prijzen
laten zakken van 2000 producten, waarvan 200 zuivelproducten. Dit is de zogenaamde
pepernotenactie. Met het strooigoed van de overheid, zoals bepleit door de
CDA-fractie, wordt dit echt niet teruggedraaid. Laten wij de verantwoordelijkheid
blijven scheiden. Net zoals de staat geen dieren houdt, doet de supermarkt
zelf de inkoop, terwijl de overheid de randvoorwaarden stelt voor de productie
op Europees niveau. Bovendien doet de overheid haar best om dit in het WTO-overleg
aan de orde te stellen.De heer Van der Ham (D66):Allereerst zegt u dat het in Europa moet gebeuren. Daarna zegt u: stel
dat het in Europa gebeurt, dan moet het vervolgens worden besproken in de
WTO. Zo komen wij er natuurlijk niet. Vervolgens zegt u: er moet ook niet
over worden gesproken, want het is allemaal maar onzin. Dat geldt dan zeker
voor een modern land als Nederland waar veel discussie is gevoerd. Als er
niet wordt gesproken met het bedrijfsleven, inclusief de retail, over de vraag
hoe er daadwerkelijk stappen kunnen worden gezet zodat Albert Heijn gewoon
weer gaat certificeren, dan kan de minister toch ook niet met een goed verhaal
in Europa aankomen? Het moet ergens beginnen. Waar wilt u het zaadje leggen
dat uiteindelijk moet ontkiemen in een beter dierenwelzijn op Nederlands,
Europees en wereldwijd niveau?De heer Oplaat (VVD):In Brussel.De heer Van der Ham (D66):Deze minister moet toch op stap gaan om een aantal dingen voor te kunnen
stellen bij zijn Europese collega's?De heer Oplaat (VVD):Met de coalitie waarvan uw partij deelgenoot is, hebben wij in het hoofdlijnenakkoord
afgesproken dat dit in Brussel gebeurt.De heer Van der Ham (D66):U moet beter luisteren. Wil de minister in Europa goed voor elkaar krijgen
wat u wellicht ook wil, zal hij een plan moeten hebben. Hij zal met serieuze
plannen moeten komen die hij heeft getest bij het bedrijfsleven in Nederland.
In dat geval moet hij toch met het bedrijfsleven overleggen? Waar wilt u die
kiem leggen?De heer Oplaat (VVD):Ik heb helemaal niet gezegd dat er niet overlegd mag worden, want overleg
is prima. Nogmaals, ik heb gezegd dat wij niet op de stoel van de supermarkt
moeten gaan zitten. Wij bepalen de prijzen niet en wij gaan niet over de inkoop,
maar wij stellen de randvoorwaarden voor de wijze van productie. Wij willen
die randvoorwaarden dusdanig stellen dat zij gelijk zijn op Europees niveau,
zoals CDA, VVD en D66 hebben afgesproken.De heer Van der Ham (D66):Hoe beoordeelt u de positie van de supermarkten hierin? U vertegenwoordigt
een partij van het bedrijfsleven. Hoe beoordeelt u het gedrag van het bedrijfsleven
en de retail, als u ziet hoe slordig zij omgaan met de belangen van de boer
en daarmee van het dierenwelzijn? Dit staat even los van de vraag of u daar
wetten over gaat indienen.De heer Oplaat (VVD):Ik ga niet over de inkoop van supermarkten.De heer Van der Ham (D66):U kunt daar best een waardeoordeel over geven. Dat is gratis.De heer Oplaat (VVD):Ik ga niet over de inkoop van supermarkten. Ik vraag u de realiteit in
het oog te houden. Als wij minimumprijzen instellen of stellen dat men niet
onder de inkoopprijs mag verkopen, dan gaan supermarkten het product verder
weg halen, waar de inkoopprijzen lager liggen. Uiteindelijk zal de Nederlandse
boer hier de dupe van worden.De heer Atsma (CDA):Hebben minister Jorritsma in een vorig kabinet en minister Van Aartsen
in een voor-vorig kabinet zitten slapen toen andere Europese landen wel tot
die wetgeving over gingen?De heer Oplaat (VVD):Ik zou niet weten of zij hebben zitten slapen. U vraagt naar de mening
van de VVD-fractie. Nogmaals, als liberalen willen wij de verantwoordelijkheden
gescheiden houden. Het is prima dat er wordt gesproken en dat mensen worden
aangesproken op maat schappelijk ondernemen, maar uiteindelijk
is het de supermarkt die inkoopt, de boer die zijn dieren houdt, en de overheid
die de randvoorwaarden stelt voor de manier waarop je die dieren houdt.De heer Atsma (CDA):Die visie delen wij. In het merendeel van de landen van de oude EU was
er wetgeving, gericht op het voorkomen van verkoop onder de inkoopprijs. Hebben
de voormalige VVD-ministers zitten slapen, omdat dit in hun periode werd aangenomen
binnen de EU?De heer Oplaat (VVD):Dat is het onrealistische aan de zaak. Wat gaat men doen? Als men onder
de inkoopprijs niet mag verkopen, zorgt men ervoor dat de inkoopprijs lager
wordt en dat men de producten verder weg gaat halen. Wij halen ze nu al uit
Brazilië en Thailand. Ik geef u op een briefje dat dit alleen maar zal
toenemen, omdat daar de inkoopprijs lager ligt dan die van Nederlandse producten.
Maar nogmaals, het is een gescheiden verantwoordelijkheid.Mevrouw Van Velzen (SP):Wij hebben al heel vaak de discussie gevoerd over de vraag op welk niveau
de grote vooruitgang geboekt zou moeten worden, nationaal of Europees. Ik
hoor de heer Oplaat opnieuw zeggen dat wij vooruitgang op het gebied van het
dierenwelzijn op Europees niveau zullen moeten boeken. Dan moeten wij de minister
met een plan op pad sturen en dan wil ik graag van u horen welke vijf punten
de minister in de Europese landbouwraad zou moeten bepleiten op het gebied
van dierenwelzijn.De heer Oplaat (VVD):Daar waar wij voorop lopen met onze welzijnsmaatregelen moet de minister
proberen andere landen daarachter te krijgen. Lukt dat niet, dan zullen wij
onze eigen maatregelen moeten versoepelen om gelijke tred te houden. Wij willen
naar een gelijk speelveld. Ik kan u geen vijf punten noemen, tenzij u mij
vraagt vijf diersoorten te benoemen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vraag u om concreet te worden, want het pleidooi dat u hier houdt,
hebben wij al zo vaak gehoord. Als u zegt dat wij het op Europees niveau moeten
doen, wil ik graag horen wat wij dan op Europees niveau gaan doen. Ik hoor
vooralsnog niets en dat betekent alleen maar achteruitgang.De heer Oplaat (VVD):Het is absoluut geen achteruitgang. Wij hebben grote stappen voorwaarts
gezet. Wij hebben met elkaar afgesproken dat de legbatterij in 2012 in de
gehele Europese Unie wordt verboden. Daar moeten wij de slag blijven maken
en daar moet de minister ervoor zorgen dat Spanje en Italië de dans niet
zullen ontspringen. Zij hebben aangekondigd dat zij het verbod met tien jaar
willen uitstellen. Daar zal de minister de slag moeten maken en dan bereiken
wij daadwerkelijk iets voor het dierenwelzijn. Als je iets wilt doen voor
het dier, doe je dat in Europa. Anders doe je het voor je eigen gemoedsrust,
met oogkleppen op.De minister heeft het afgelopen jaar een lijst naar de Kamer gestuurd
met regelgeving die zou kunnen worden afgeschaft, om te komen tot een reductie
van 25% administratieve lasten. Dit is een nobel streven, waarin de VVD de
minister natuurlijk steunt. Zoals gezegd, wat de VVD-fractie betreft mag er
een tandje worden bijgezet. Er is een flink aantal regels afgeschaft die al
slapend waren of geen dienst meer deden. Mijn fractie wil een stapje verder
gaan en heeft een dereguleringsplan opgesteld. Een groot deel van de tijd
zitten boer en tuinder in de papieren, terwijl zij liever in de stal, in de
kas of op het land zitten. Productschappen, gezondheidsdienst, waterschappen,
rijk, gemeenten, provincies enzovoort; eenieder wil regelmatig gegevens hebben
van de boer. Hier kunnen wij een slag slaan om de boer en tuinder te ontlasten.
Mijn fractie wil graag dat onder regie van de minister, in overleg met het
bedrijfsleven en organisaties die toegang hebben tot deze gegevens, een stichting
of een organisatie agrarisch gegevensbeheer wordt ingericht. Deze staat onder
streng toezicht. Vooraf wordt afgesproken wie er toegang krijgen tot de gegevens.
In de praktijk betekent dit dat de boer, die toch al zijn meitelling invult,
deze gegevens deponeert in een databank. Iedere organisatie die iets wil weten
en daar toegang toe heeft, kan zich daar vervoegen en de gegevens opvragen.
Dat kan elektronisch. Op hetzelfde moment krijgt de boer een signaal dat de
gegevens van zijn bedrijf zijn opgevraagd. Hiermee ontlasten wij de boer op
zijn bedrijf en voorkomen wij dat hij verschillende keren dezelfde gegevens
moet aanleveren.Ook het ministerie van LNV kan zelf cliënt zijn van deze organisatie.
Natuurlijk zal alles moeten plaatsvinden met inachtneming van de privacywetgeving.
Dit staat los van het initiatief van het ministerie van LNV om de eigen regelingen
samen te voegen. Dat betreft de papierstroom vanuit het ministerie naar de
bedrijven. Ik praat nu over andere organisaties, zoals productschappen, gemeenten,
waterschappen, rijk, provincies enzovoort, die vaak dezelfde informatie bij
de boer ophalen. Ik heb daarvoor in grove lijnen een plan opgesteld, op slechts
één A4'tje. Ik verzoek de voorzitter om dit plan onderdeel te
laten worden van de beraadslaging.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De heer Atsma (CDA):Dat klinkt sympathiek en het lijkt bij onze wensen aan te sluiten. Ik
heb slechts één vraag: hoe voorkom je dat er nieuwe bureaucratie
ontstaat op het boerenerf? Ik begrijp heel goed wat de intentie is, maar de
boer zal weer gecontroleerd moeten worden op datgene wat hij in het systeem
invoert. Dan komt er een systeem van controle op controle en ontstaat er een
nieuwe vorm van bureaucratie, waar de boer ook niet op zit te wachten.De heer Oplaat (VVD):Het lijkt mij verstandig om daar nu niet al te veel tijd in te steken.
Mijn plan wordt rondgedeeld, neemt u daar eerst kennis van. In mijn ogen wordt
dat risico in het plan voldoende ondervangen. Het kan absoluut geen doel zijn
om nieuwe bureaucratie te creëren. Het doel is juist om de bureaucratie
te verminderen, zodat de boer niet tien keer dezelfde gegevens aan verschillende
organisaties moet leveren. Zo voorkom je ook dat de organisaties die informatie
willen, elke keer opnieuw aan alle adressen papier moeten sturen. Ik verzoek
u om kennis te nemen van het plan dat ik heb laten ronddelen.De heer Atsma (CDA):Ik heb toch die ene simpele vraag: wie houdt er toezicht op dat de boer
de juiste gegevens invult? Ik vertrouw iedere boer, maar dat zal toch de vraag
zijn die onmiddellijk gesteld wordt.De heer Waalkens (PvdA):Ik sta versteld. Nu gaan wij weer iets optuigen, naast al het andere wat
er ook al is, terwijl ik dacht dat u juist iets wilde aftuigen. Ik wil u wijzen
op ziezo.bis. Bij die stichting komen heel veel dingen binnen en er kunnen
ook heel veel dingen worden opgehaald. Verder hebben wij de Dienst Regelingen.
U bent bezig om de kerstboom alleen maar op te tuigen met nog meer ballen.
Laten wij ze er uithalen!De heer Oplaat (VVD):Als de heer Waalkens meent wat hij zegt, namelijk dat hij minder bureaucratie
wil, minder rompslomp, dan zou het hem sieren om kennis te nemen van mijn
plan en het te ondersteunen. Het doel is immers om de bureaucratie daadwerkelijk
terug te dringen. Ook in de VVD-fractie zit toevallig een aantal agrarische
ondernemers. Ik kan u vertellen van een melkveehouder uit het Noorden des
lands die mij heeft toevertrouwd dat er bijna dagelijks formulieren op haar
deurmat vallen over informatie die verstrekt zou moeten worden. Laten wij
dat indammen. Wij moeten elkaar geen vliegen afvangen. Neemt u allemaal kennis
van mijn plan en komt u daar desnoods in uw tweede termijn op terug. De VVD-fractie
wil stappen zetten voorwaarts.Voorzitter. Wat de innovatie betreft, sluit ik mij voor het gemak aan
bij collega Mastwijk en de vragen die zijn gesteld over het sleutelproject
"flowers and food". Hoe denkt de minister dat verder te faciliteren? Zij staan
hoog op de hitparade, ik dacht op de eerste plaats, maar het schijnt allemaal
nog leeg te zijn en nog geen faciliteiten te hebben. Kan de minister daar
iets naders over zeggen?Ook kleinere innovatieve bedrijven hebben vaak problemen. Ondernemers
willen wat, maar lopen vaak tegen een berg van wetgeving en administratieve
lasten aan of zij hebben problemen met de vergunningsverlening. Ik wil u het
voorbeeld schetsen van de firma Fibroned in Apeldoorn, een innovatie die zijn
weerga niet kent. Droge pluimveemeest wordt verbrand ter verkrijging van groene
energie, die op haar beurt weer wordt afgezet op een bedrijventerrein. Alle
bedrijven die zich daar vestigen, hebben zich gecommitteerd aan het afnemen
van deze groene energie. Het project werd op 26 augustus 1993 in Nederland
gelanceerd. Ik kan het mij nog goed herinneren, omdat ik er op dat moment
nauw bij betrokken was. Nu, ruim tien jaar later, ligt de vergunning na afgifte
door de provincie voor de tweede maal bij de Raad van State. De point of no
return is allang gepasseerd en de ondernemer heeft er al meerdere miljoenen
euro's in gestoken. Hier zouden wij als overheid toch wat proactiever moeten
kunnen handelen? Hier zou een uitspraak van de minister nog wel eens willen
helpen. Het zou het kabinet sieren dit soort zaken aan te durven. Wij laten
vaak innovatieve initiatieven sneuvelen door bureaucratie, door bezwaren en
door andere oorzaken. Dat kan niet de bedoeling zijn. Ik wil hier graag een
reactie op van de minister.Voorzitter. Zo zijn er meerdere voorbeelden te vinden waar de overheid
wel een tandje bij zou kunnen schakelen. Bij de RVV zou men ook eens wat flexibeler
kunnen gaan werken. Ik weet dat u hebt gezegd dat daaraan wordt gewerkt en
dat men dat wil, maar er bereiken ons nog steeds veel klachten over het niet
flexibel willen c.q. kunnen opereren van de RVV. Zo worden er rekeningen verstuurd
met wel 100 uitgesplitste bedragen voor één bezoek. Dat is toch
de waanzin ten top. Ook hier zou het credo moeten zijn dat een bedrijf dat
efficiënt werk aanbiedt voor de RVV, relatief lage kosten zou moeten
hebben. Het voorbeeld van een slachterij die vijf dagen per week van 6 tot
6 werkt, zou gewoon één bedrag voor die handeling moeten betalen.Ik geef u nog een ander voorbeeld. Wij hadden onlangs vragen gesteld over
kadavers, in dit geval in de pluimveehouderij. Ook hier zijn de regels strak
en bij het absurde af. Een pluimveehouder met net gekregen kleine kuikens
had de eerste week tien dode dieren. Dat is nog geen bodempje in die grote
tonnen die zij hebben. Toch verplicht de wet ertoe, eenmaal per week de ton
op te halen, terwijl die tonnen meestal gekoeld zijn of in de diepvries staan.
Een keer per week 10 kuikens ophalen van 55 gram per kuiken betekent dat er
verplicht elke week een vrachtwagen moet voorrijden om een halve kilo dode
kuikens op te halen. Ja, zegt de minister, zo is de wet. Dat klopt, daar heeft
hij gelijk in, maar dat vraagt toch om een wijziging van de wet. Dat is flexibel
inspelen op wat er moet gebeuren. Pluimveehouders koelen of bevriezen die
halve kilo kadavers, dus actie is geboden. Iedereen mag in een supermarkt
een kip kopen en in zijn vriezer leggen. Dat geldt dan niet voor de pluimveehouder
die tien kadavers invriest om ze pas enkele weken later te laten ophalen met
het oog op efficiency en kostenreductie? Op zulke dossiers kunnen wij grote
stappen zetten.De VVD-fractie verzoekt om een reactie van de minister op het plan van
de NVV om volgend jaar te stoppen met de Aujeszky vaccinatie. Tevens is zij
benieuwd naar de stand van zaken in de opzet van een Europees bestrijdingscentrum
van dierziekten.De land- en tuinbouw bestaan uit vele sectoren. Zoals u hebt gemerkt,
heeft de VVD-fractie er niet één specifiek uitgelicht. Zij heeft
haar betoog meer gericht op de lastenverlichting. Dat is haar speerpunt voor
de komende jaren. Ik maak één uitzondering. Daarbij sluit ik
mij gemakshalve aan bij de woorden van collega Atsma die vraagt om een visie
op de paardenhouderij. De visie van de sector is al bekend. Kan de minister
daarop reageren?In de ogen van de VVD-fractie is de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
niet de excuus-Truus van het kabinet en ook geen wolf in schaapskleren, zoals
de voorzitter van LTO, de heer Doornbos, zei. De ondertoon baart mijn fractie
echter zorgen. Zij deelt die namelijk. Wij moeten ons extra inspannen.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter. Begrijp ik goed dat de VVD-fractie voorstander is van het
stopzetten van het vaccinatieprogramma Aujeszky?De heer Oplaat (VVD):Nee, dat hebt u niet goed begrepen. Ik vraag aan de minister om een reactie
op het plan van de NVV om te stoppen met de Aujeszky vaccinatie. Ik ben geen
veterinair. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister op dit dossier.
Ik ben benieuwd of dit kan en of dit veterinair verantwoord is.De heer Waalkens (PvdA):Wat zijn uw opvattingen hierover?De heer Oplaat (VVD):Ik heb hier geen mening over.De heer Waalkens (PvdA):Kijk eens aan! De VVD-fractie heeft geen mening. Dat is interessant voor
de Handelingen.De heer Oplaat (VVD):Ik ben geen veterinair, dus kan de risico's er niet van overzien. Vandaar
dat ik dit vraag aan de minister.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. Je hoeft toch geen veterinair te zijn om te weten wat de consequenties
ervan zijn als je er een andere status aan geeft? De heer Oplaat had een uitgesproken
mening over de aanpak van de MKZ. Toen was hij ook geen veterinair. Ik wil
dus wel weten wat hij hier nu van vindt. Wat zijn in zijn ogen de consequenties
als zich onverhoopt een uitbraak voordoet en de vaccinatie is stopgezet?De heer Oplaat (VVD):Ik weet het niet. Ik vraag om een reactie van de minister op het plan
van de NVV om de Aujeszky vaccinatie stop te zetten. Ik ben geen veterinair.
Ik heb er geen kennis over, dus ik vraag aan de minister of het verantwoord
is. Daarna zullen wij onze mening vormen.Mevrouw Vos (GroenLinks):De heer Oplaat zegt dat hij de ondertoon van de LTO deelt. De voorzitter
van de LTO zei dat deze minister de excuus-Truus van het kabinet was. Kan
de heer Oplaat zeggen wat hij bedoelt met de ondertoon?De heer Oplaat (VVD):Ik bedoel daarmee dat er kritiek is op deze minister. In het eerste deel
van mijn betoog heb ik gezegd dat ik het eens was met de kritiek van collega
Mastwijk dat er niet genoeg ruimte voor de economische ontwikkeling werd gelaten
en dat wij sneller ruimte moesten creëren omdat het al te lang duurt.
Ik heb zelfs een plan voor meer deregulering ingediend om sneller stappen
te zetten en meer ruimte te bieden aan ondernemers.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter. Ik zal zorgen dat ik ook wat tempo maak. In aansluiting op
mijn fractiegenoot besteed ik allereerst aandacht aan een wel zeer speciale
agrarische sector, de glastuinbouw. Ik wil de sector een pluim geven voor
de wijze waarop zij de hele wereld weer voor zich heeft weten te winnen. Dat
doe ik van deze zijde niet zo vaak, in ieder geval niet vanaf dit podium.
Toen ik vorige week over de Hortifair liep, kon ik geen andere conclusie trekken.
Verder onderschrijf ik dat de minister in zijn begroting stelt dat een perspectiefvolle
en duurzame glastuinbouw moet worden bevorderd. Dat is zeer belangrijk. Zeer
belangrijk zijn daarbij ook de zaken die de minister nadrukkelijk onderstreept.
Daarnaast constateer ik dat de sector mede aanjager is van veel innovatie,
kennis en productvernieuwing. Niet voor niets staat de sector op het punt
om deel te nemen aan het Innovatieplatform. Dat is al eerder gememoreerd.
Wij gaan er dan ook van uit dat de sector ten volle gebruik kan maken van
de WBSO-regeling.Ik zal nu een aantal onderwerpen de revue laten passeren, allereerst de
natuur en het kostenplaatje daarvan. De VVD is van mening dat in het natuurdossier
de ambities erg hoog zijn. Het is ook een belangrijk dossier, want de natuur
dient in stand gehouden te worden. Maar er wordt op het ogenblik veel op dit
terrein gedaan, waarmee steeds zeer zware financiële verplichtingen verbonden
zijn. Soms kun je door de bomen het bos niet meer zien: de aankoop en het
onderhoud van gebieden voor de EHS, zowel de eerste als de tweede tranche,
robuuste verbindingszones, ontsnipperingsprojecten, ganzenfoerageergebieden
en zo zou ik nog wel even kunnen doorgaan. Wij hebben er toch twijfels over
of wij dit financieel op termijn allemaal wel kunnen behappen. Inmiddels worden
de financiële gevolgen ook al doorgeschoven naar volgende generaties.
Daar hebben wij wat zorgen over. LNV heeft het beleid nu zodanig gewijzigd
dat er voor de aankoop van gronden afspraken zijn gemaakt met de provincies,
maar het gaat daarbij wel om langlopende leningen, leningen met een looptijd
van dertig jaar. De VVD wil er dan ook de vinger bij leggen dat de kosten
zo wel oplopen.Een belangrijk deel van de natuur is de Ecologische Hoofdstructuur. In
de begroting 2005 staat dit onder het kopje "natuur en landschap: samenwerken
aan kwaliteit". Dit dient ook benadrukt te worden, inzetten op kwaliteit verdient
het maken van keuzes. Ook verleden jaar heeft de VVD-fractie hiervoor aandacht
gevraagd. Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat het nog steeds
een "en/en"-beleid is. Er worden vele hectares aangekocht, los van de kwaliteit.
Neem bijvoorbeeld de beleidsinzet van de minister op de robuuste verbindingen:
27.000 ha. Die wil de minister financieren en hij geeft daarbij nadrukkelijk
aan dat de ecologische verbindingszones niet meer door het Rijk zullen worden
gefinancierd. Wat zien wij echter in het land? Er wordt nadrukkelijk nog gewerkt
met ecologische verbindingszones, maar ook met robuuste verbindingen. Wij
vragen ons dan ook af wie dit alles financiert en om hoeveel hectares het
gaat. Het is toch een van de twee, zo zegt de minister, en niet allebei? Heeft
dit ook raakvlakken met de opmerking in de agenda Vitaal platteland dat bij
de afronding van de netto-EHS-kaart onlangs is gebleken dat de door de provincies
begrensde EHS omvangrijker is dan de taakstelling van 728.500 ha? Er staat
verder dat er in overleg met provincies zal worden bezien hoe de realisering
van de EHS binnen de landelijke taakstelling kan blijven. Wij spreken nu drie
of vier achtereenvolgende jaren over dit punt. Voor de VVD is het duidelijk,
de afspraak is 728.500 ha, daarvoor zijn financiële middelen beschikbaar
en daar willen wij ons aan houden. Dus geen overleg om te kijken of, maar:
de afspraak is vastgelegd. En afspraak is toch altijd afspraak.Zowel in het belang van de kwaliteit van de natuur als voor de ondernemers
in het landelijk gebied dient de netto-begrenzing er op zo kort mogelijke
termijn te komen. Bij het natuurbeleid is kwaliteit, beheer en onderhoud essentieel.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Zojuist hield de heer Oplaat een verhaal over ruimte geven
en dergelijke. Nu zijn er provincies die willen dat hun gebied op een bepaalde
manier wordt ingericht. Wij willen de provincies daar ook steeds meer ruimte
voor gunnen; kijk maar naar de nota Ruimte. De provincies hebben
op dit punt vragen en opmerkingen, die overigens democratisch worden geschraagd
door de staten. De minister luistert naar de provincies, hij geeft ook de
provincies de ruimte om te beslissen over hun eigen grondgebied. En nu wilt
u dit weer helemaal vanuit Den Haag gaan inkaderen? Laat dit toch een beetje
over aan de mensen die daarvoor in het provinciebestuur gekozen zijn. Er zijn
overigens ook heel veel VVD'ers die dit vinden.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik kan eigenlijk helemaal instemmen met uw woorden, want ik wil de provincies
hierin best de vrijheid geven om keuzes te maken bij ecologische verbindingszones
of bij robuuste verbindingszones, maar wel voor een begrensd aantal hectares.
De minister signaleert zelf dat wij daarboven uitkomen, terwijl wij er in
de coalitie afspraken over hebben gemaakt. Afspraak is afspraak. En volgens
mij bent u het ermee eens dat wij een netto-begrenzing van de EHS nodig hebben;
ik heb u bij de behandeling van de agenda Vitaal platteland niet iets anders
horen zeggen.De heer Van der Ham (D66):Ik vind dat eerst de plekken moeten worden gekozen die het meest bedreigd
worden. En ik heb in dat notaoverleg ook al gezegd dat de minister hier met
de provincies vast wel goed uit kan komen. Ik vind het allemaal zo'n gepriegel
om dit nu vast te leggen. Dat moet u, als collega-liberaal, zou ik bijna zeggen,
niet willen!Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dat stel ik ook absoluut niet aan de orde. Wij gaan voor kwaliteit; wij
gaan echt voor de kwalitatieve natuurgebieden. De minister heeft echter duidelijk
aangegeven dat hij kiest voor robuuste verbindingszones, waarvoor in de Kamer
een brede meerderheid is, en dat hij niet meer de kleinere ecologische verbindingszones
wil financieren. Daarin moeten dus keuzes worden gemaakt. Dat is het enige
wat ik vraag. Het beleid moet helder zijn. Anders ontstaat er te veel onzekerheid
in de gebieden.De heer Atsma (CDA):Deelt mevrouw Snijder onze opvatting dat de verhouding tussen aankoop
en beheer nog meer in de richting van beheer kan gaan? Is zij bereid die wens
te onderstrepen?Zij kent ook ons commentaar op de robuuste verbindingszones. Waar trekt
zij zelf de grens bij het realiseren en aankopen van robuuste verbindingszones?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik heb het helemaal niet over het aankopen van robuuste verbindingszones.
Ik wil alleen dat de minister nu duidelijke keuzes maakt en die ook aangeeft
in de richting van de provincies. U kent ook ons standpunt: eerst de EHS en
daarna pas kijken hoe wij de robuuste verbindingszones kunnen realiseren en
of daar nog middelen voor zijn.De heer Atsma (CDA):U gaf aan dat er een royale meerderheid is voor het beleid ten aanzien
van robuuste verbindingszones. Ik waag dat te betwijfelen, tenzij u van mening
bent veranderd.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik heb even rond gekeken. Volgens mij was er een meerderheid voor. Ik
weet niet waar elke fractie op dit moment staat. Wellicht weet u het beter.Voorzitter. De VVD-fractie is van mening dat de nadruk moet komen te liggen
op particulier en agrarisch natuurbeheer en niet op de aankoop van natuur.
De coalitiepartijen hebben dat ook afgesproken in het Strategisch akkoord.
Er wordt echter nog steeds te veel aangekocht. De VVD-fractie betreurt het
dat relatief goedkope instrumenten, die juist leiden tot agrarische en particuliere
natuurinitiatieven en ook nog eens bijdragen aan het behoud van het culturele
erfgoed, worden afgeschaft. Denk aan de natuurbraakregeling en de Regeling
herstel historische buitenplaatsen. Wij hebben de heer Atsma erover gehoord.
De VVD-fractie wenst dan ook dat de natuurbraakregeling waar in voorgaande
jaren € 100.000 mee was gemoeid – het zijn kleine bedragen –
blijft bestaan. De hoogleraar G.R. de Snoo spreekt zelfs van een ecologisch
waardevol milieu. Laat de boer zijn randen koesteren, zegt hij.Mevrouw Kruijsen (PvdA):Mijn fractie heeft een amendement ingediend om de natuurbraak te handhaven.
Kan ik rekenen op uw steun?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik heb het amendement nog niet gezien. Ik heb er ook een liggen. Wij zullen
kijken of het past. Ik ga er nu even vanuit.Ik wil nog iets zeggen over het agrarisch en particulier natuurbeheer,
met name over de aankopen door particuliere organisaties, ook in relatie tot
de vraag die mijn fractie kortgeleden heeft gesteld. Thans vindt aankoop plaats
door, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Provinciale Landschappen. Actiever
beleid om natuur te laten aankopen door particuliere organisaties is volgens
ons wenselijk. Hoe denkt de minister daarover. Verder heeft de BBL nog steeds
veel hectaren in voorraad. De provincie Limburg doet de suggestie om slapende
gronden wakker te maken. Bij vorige debatten heeft de VVD-fractie hier reeds
aandacht voor gevraagd. Wat zijn de mogelijkheden van de minister om hiermee
middelen te genereren of om door ruiling van deze gronden sneller tot realisering
van de EHS te komen?Over de realisering van de EHS staat in de begroting dat er voor 2005
vooralsnog een doelmatigheidsonderzoek gepland staat door de Algemene Rekenkamer.
Het is nog niet duidelijk, zo schrijft de minister, of dit onderzoek ook daadwerkelijk
zal plaatsvinden. De VVD-fractie verzoekt om dit onderzoek wel uit te voeren
in 2005. Bovendien stond voor 2004 onder het kopje Evaluaties ook een evaluatie
gepland voor de nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur. Zit dat nog in
de planning?Ik kom op het laatste onderwerp, de structuurversterking. Vrijwillige
kavelruil en landinrichting zijn beide instrumenten die belangrijk zijn voor
de structuurversterking van de landbouw, maar die ook een rol kunnen spelen
bij de uitvoering van de Ecologische Hoofdstructuur en de reconstructie. Het
platteland is in beweging: schaalvergroting, natuurontwikkeling et cetera.
Hier en daar gaat door deze ontwikkelingen de structuur flink op de schop.
Het is van groot belang voor de toekomst van het platteland om de landbouw
en de natuur sterk te houden en versnippering van de gebieden te voorkomen.
Het instrument landinrichting en vrijwillige kavelruil kan
hier dan ook goed gebruikt worden. Op dit moment ontbreekt het aan voldoende
middelen voor dit instrument. De VVD wil graag dat de zogenaamde Koopmansgelden
mede worden ingezet voor landinrichting en dan specifiek voor de melkveehouderij.
Deze middelen worden nu gebruikt voor extensivering van de melkveehouderij.
Zij worden volgens de minister nauwelijks gebruikt, omdat wellicht bijna niemand
aan de voorwaarden kan voldoen. Ondertussen lekt de pot wel langzaam leeg
aan voor ons niet te controleren zaken. Landinrichting ligt naar ons gevoel
in het verlengde van het eigenlijke doel waarvoor de Koopmansgelden bedoeld
zijn, namelijk herstructurering. Door goede landinrichting en kavelruil kan
er schaalvergroting in de landbouw plaatsvinden en kunnen er substantieel
natuurgebieden worden gevormd.De VVD wil graag extra middelen voor landinrichting voor 2005 en zal daarover
eventueel, afhankelijk van het antwoord van de minister, een amendement indienen.
Bovendien vraagt zij de minister of er eventueel POP-gelden ingezet kunnen
worden, zowel voor de lopende als voor de nieuwe POP-periode.De heer Atsma (CDA):Als dat amendement maar niet inhoudt dat er gewoon een verschuiving van
A naar B van de Koopmansgelden plaatsvindt. Wij hebben de minister gevraagd
om juist een verbreding van die gelden aan te brengen, zodat zij voor meer
doelen binnen de melkveehouderij zouden kunnen worden ingezet. Wat u nu lijkt
voor te stellen is gewoon een verschuiving van A naar B, naar de landinrichting.
Daarover zou de CDA-fractie niet zo enthousiast zijn; het zou op onderdelen
kunnen, maar niet in algemene zin. Als je ze één keer kwijt
bent, krijg je ze nooit meer terug.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik denk dat u op dat punt gelijk heeft. De Koopmansgelden kunnen volgens
ons vooral voor de melkveehouderij nog veel beter worden benut, als zij worden
verbreed naar de landinrichting en dan specifiek voor de melkveehouderij.De heer Mastwijk (CDA):De heer Oplaat sprak warme woorden en viel mij bij over ruimte voor ondernemerschap.
Mevrouw Snijder begon haar betoog met een lofzang op de glastuinbouw, waarbij
zij aankondigde er nog nader op in te gaan. Ik ben er vervolgens goed voor
gaan zitten, maar het is wat haar betreft gebleven bij die ene zin. Mijn vraag
is dan ook of dit een obligate opmerking van haar kant was dan wel of de VVD-fractie
voornemens is om het komende jaar daadwerkelijk iets bij te dragen op dit
punt, bijvoorbeeld ten aanzien van arbo in relatie tot gewasbescherming. Ik
vind het tot nu toe wel erg mager.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik heb reeds een aantal andere onderwerpen langsgelopen. Als je achter
dit katheder staat, moet je nu eenmaal een aantal keuzes maken. U had meer
spreektijd dan die welke mij is toegemeten. U heeft ook een andere keuze gemaakt.
Ik ben blij dat u die woorden heeft gebruikt, zodat ik ze niet behoef te gebruiken.
Mijns inziens denken wij namelijk allemaal gelijk over de glastuinbouw. Geef
ze de ruimte en zorg dat de herstructurering van de grond komt.De heer Mastwijk (CDA):Ik heb nog een tip. Als u de Oplaat-variant volgt en nog wat woorden aan
het papier toevertrouwt, dan kunnen wij dat straks ook tot ons nemen.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter. Tenslotte wil de VVD aandacht voor de gebieden met natuurlijke
handicaps. Brusselse regelgeving zegt dat een maximum aan hectares kan worden
aangewezen, namelijk ongeveer 350.000 ha. De minister heeft slechts beperkt
aangewezen. Laat Nederland hierdoor niet speciaal voor dit doel gedefinieerde
middelen in Brussel liggen? Gaan wij niet de fout maken dat wij in de toekomst
met Brussel in de klem komen omdat wij onvoldoende probleemgebieden c.q. bergboerenregelinggebieden
hebben aangewezen?De heer Waalkens (PvdA):Wat beoogt mevrouw Snijder ermee om 350.000 ha aan probleemgebieden aan
te wijzen?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik zeg niet dat wij die willen aanwijzen. In het kader van programmabeheer
hebben wij er al een discussie over gehad. De minister heeft toen gezegd niet
voor zo'n aanwijzing te voelen omdat hij nog niet weet wat er in 2007 allemaal
aan plannen ligt. Het is bekend dat andere Europese landen bijna volledig
de hectares hebben aangewezen. Voor ons is de vraag welke risico's wij lopen
met Brusselse fondsen als wij niet volledig de hectares hebben aangewezen.De heer Waalkens (PvdA):Wat is de diepere achtergrond voor het aanwijzen van die probleemgebieden?
Is dat de conclusie dat er dan na 2007 op hectaretoeslagen wordt overgegaan
teneinde de handicaps om te zetten in kansen voor de gebieden?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wij willen niet het risico lopen dat wij in 2007 moeten constateren dat
er minder middelen uit Brussel komen omdat wij te weinig hectaren hebben aangewezen.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik heb weinig spreektijd en het is al bijna middernacht. Ik
zal de draad kortheidshalve dus maar oppakken waar ik die de vorige keer heb
achtergelaten, namelijk bij het maatschappelijke debat dat de minister wilde
starten over de toekomst van de intensieve veehouderij. Op dat punt heb ik
mij achter hem geschaard, in tegenstelling tot een aantal coalitiepartijen.
Ik had eigenlijk wel verwacht dat de minister vrij snel op een groot probleem
zou stuiten, namelijk de kloof tussen de burger en de consument. De burger
wil dierenwelzijn en een schoner milieu; kortom: de burger wil alles en de
sector wil dat graag leveren, maar de consument weigert te betalen. De minister
gaat dan vergaderen, maatschappelijke debatten voeren, polderen en stimuleren.
De sector geeft aan de handschoen te willen oppakken, maar die "kloteconsument"
vertikt het om de beurs ietsje verder open te trekken.Dat is een korte samenvatting, maar zo werkt het systeem wel. Hoe vervelend
het ook is, de ware markteconoom had kunnen voorspellen dat het zo werkt.
Het LEI stelt in een recent rapport dat de markt het duurzaamheidsvraagstuk
in de landbouw niet kan oplossen. Dit falen van de markt om duurzaamheid te
bewerkstelligen, maakt ingrijpen door de overheid noodzakelijk.
Dat is niet alleen een theoretisch verhaal; ook de kiezer legt het mandaat
bij de overheid neer. Kijk naar de nieuwste duurzaamheidsverkenningen van
het RIVM: zeven van de tien Nederlanders zeggen dat duurzaamheid een sociaal
dilemma is en dat de overheid het maar moet organiseren. Dan zie ik de minister
al denken: ik beschik toch niet over supermachten? Of hij gooit er nog een
andere boerenwijsheid tegen aan: "Den Haag bepaalt niet wat er in het land
gebeurt". Dat klopt, maar een heleboel dingen kunnen wel wettelijk geregeld
worden; een landbouwminister kan wel een heleboel dingen doen.In dit verband haal ik een voorbeeld aan dat mij wel aansprak. Dat is
het voorbeeld van de heer Arnold Schwarzenegger, gouverneur van Californië.
Deze spierkolos stelde onlangs een termijnverbod op dwangvoederen voor. Per
2012 zou er in Californië geen ganzenlever meer geproduceerd of verhandeld
mogen worden waaraan dwangvoederen te pas is gekomen. Dat is een baanbrekende
beslissing die een einde maakt aan een afschuwelijke vorm van dierenleed.
Intussen krijgt de sector alle kans om de productiewijze aan dit verbod aan
te passen. Laten wij dan eens naar deze minister kijken. Hij stelt in de begroting
dat hij namens de overheid handelend zal optreden tegen excessen. Toe maar!
Dan vraag ik mij af: gaat hij de verrijkte kooi verbieden? Gaat hij het fokken
van bont verbieden? Gaat hij het couperen van schapenstaarten een halt toeroepen?
Gaat hij stoppen met het uitkleden van de Flora- en Faunawet, de jacht in
natuurgebieden weer verbieden, vangkooien voor kraaien en kauwen verbieden,
de illegale hondenhandel aanpakken, biggencastratie verbannen, de handel in
honden- en kattenbont aanpakken en samen met collega Hoogervorst gewoon een
budget voor onderzoeken naar alternatieven voor dierproeven uittrekken? In
deze tijden en politieke verhoudingen heb je daar spierballen voor nodig.
Die spierballen wens ik deze minister toe om in dit politieke klimaat toch
stappen vooruit te zetten op het punt van het dierwelzijn. Persoonlijk zie
ik dat het liefst zo snel mogelijk middels nationale wetgeving. Dat debat
hebben wij al gevoerd. Al die excessen op het vlak van dierwelzijn, zoals
biggencastratie en alle voorbeelden die ik heb genoemd en die wij nog steeds
rationaliserend goedpraten, zouden wij zo snel mogelijk moeten verbieden,
om te beginnen in Nederland.Maar goed, ik heb in deze verhoudingen zo langzamerhand ook niet al te
veel vertrouwen meer in de politieke mogelijkheden om snelle vooruitgang te
boeken op het vlak van dierwelzijn. Ik vrees dat er eerder sprake zal zijn
van achteruitgang dan van vooruitgang. Daarom dacht ik: laat ik eens proberen
om een beetje in de huid te kruipen van deze minister en hem in de stijl die
wij van hem kennen, een aantal suggesties doen. Tussen dwingende regels en
vrijblijvend polderen met de sector en andere belanghebbenden zit immers een
heel scala aan mogelijkheden om de markt tot duurzaamheid en diervriendelijkheid
te bewegen. Ik moet zeggen dat onze minister in navolging van "Arnie" in Brussel
best met voorstellen voor termijnverboden op dierenleed kan aankomen. Ik zou
in eerste instantie denken aan dwangvoederen. Dat is een mooi voorbeeld, maar
ik denk ook aan biggencastratie en langdurig veetransport. Een termijnverbod –
dat dan al in deze kabinetssector zou moeten vallen – zet de sector
in beweging en stimuleert duurzame innovatie zonder dat marktposities of inkomsten
in gevaar komen. Een termijnverbod kan de markt haar werk laten doen. Ik hoor
hierop graag een inhoudelijke reactie van de minister.LTO Nederland geeft aan geen behoefte te hebben aan een nieuw maatschappelijk
debat over de toekomst van de intensieve veehouderij, maar wel aan een concrete
ondersteuning van koploperbedrijven. Dat lijkt mij een basis voor een convenant
over diervriendelijke veehouderij. Ik zou denken dat begonnen kan worden met
comfort class huisvesting en het beëindigen van biggencastratie, snavelkappen,
staartcouperen en het versnipperen van haantjes. Dit voorstel sluit aardig
aan op wat er in de markt leeft.Wat betreft biologische producten in overheidskantines kan de minister
zijn collega's niet overtuigen van de noodzaak zich te binden aan streefwaarden.
Ik ben graag bereid daarover een motie in te dienen.Met betrekking tot de hectarepremies in de landbouw dient sprake te zijn
van een level playing field. De minister stelt echter het tegenovergestelde
voor. De premies vergroten juist het concurrentienadeel van de Nederlandse
biologische agrariërs. Dat is onacceptabel en ik overweeg ook op dit
punt een motie in te dienen.Ik heb al veelvuldig gesproken over een onderzoek naar externe effecten
van de landbouw. De minister zegt dat hij niet alles tegelijkertijd kan doen,
maar ik begrijp dat niet. Dit is immers een zeer belangrijk onderwerp dat
een onderzoek meer dan waard is. Kan de minister inhoudelijke argumenten aangeven?De Kamer heeft zich vrijwel unaniem geschaard achter het verbod op honden-
en kattenbont. Nadat ik de minister een rapport had gegeven, stuurde hij een
inhoudelijke reactie terug. Waarom stuurde hij die brief niet aan de Kamer?
Stond er misschien iets in die brief wat hij niet had willen zeggen? Waarom
moeten wij nu weer een jaar wachten?Ten slotte vraag ik naar de beloningsstructuur van groene diensten. Waar
liggen precies de drempels voor het uitvoeren van een proeftuinenbeleid ten
aanzien van heggen en wallen? Wij zijn nu een jaar verder en de minister zegt
nog steeds dat hij het aan het onderzoeken is. In feite houdt hij de pilot
tegen. Ik vraag hem om een inhoudelijke reactie op het rapport van KPMG waarin
staat dat er geen juridische bezwaren zijn. Hopelijk hoef ik er volgend jaar
niet weer om te vragen.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Er zijn ook goede verhalen over de landbouw te vertellen.
Ik denk aan hightech landbouw, aan bieten- en aardappelteelt ten behoeve van
verduurzaming van allerlei chemische processen, bioplastics enz. Soms valt
je mond open als je mensen spreekt die hiermee bezig zijn. Er kan echter nog
veel meer gebeuren. Mijn fractie wil dat de minister de innovatie in de landbouw
verder helpt. In het huidige beleid is nog steeds te weinig ruimte om goede
ideeën te ontwikkelen in de richting van geweldige economische kansen.
Wij hebben een amendement ingediend dat ertoe strekt om allerlei lokale en
regionale projecten mogelijk te maken. De heer Waalkens heeft
een gelijksoortig amendement ingediend en misschien kunnen beide amendementen
worden samengevoegd.Het aan EZ gerelateerde Cebin houdt zich bezig met het aantrekken van
bedrijven uit het buitenland. Hoe is de samenwerking tussen LNV en EZ op dit
punt? Wat doet Cebin voor de agro/voedingssector? Nederland zou zich ook veel
sterker kunnen profileren als food valley land waar buitenlandse bedrijven
hun R&D kunnen nestelen. Wat denkt de minister op dit punt te gaan doen?
En wat kan Nederland doen in het buitenland? Er is bijvoorbeeld veel gesproken
over de mogelijkheden van de biomassa. Wij kunnen die hier produceren, maar
ook ergens anders en de biomassa dan verhandelen. Welke rol kan de Rotterdamse
haven hier bijvoorbeeld in spelen door het te verschepen naar landen als Duitsland?
De rol van Nederland als transporteur en ondernemer in het buitenland is in
dit op zicht ook belangrijk. Hoe denkt de minister hierover? Ziet hij mogelijkheden
om in samenwerking met het ministerie van Verkeer en Waterstaat, VROM en Economische
Zaken de positie van Nederland op de internationale markt voor biomassa neer
te zetten?Is het waar dat de meeste onderzoeksvragen nog steeds vrijwel vanzelfsprekend
naar Wageningen gaan? Wordt dit onderzoek wel goed aanbesteed? Prikkelt de
minister niet alleen Wageningen, maar ook andere onderzoeksinstellingen in
binnen- en buitenland om het onderzoek zo goed mogelijk te doen? Zouden "research"
en "development" elders niet meer worden gestimuleerd als de minister het
onderzoek breder aanbesteedt?Om het innovatiebeleid goed te kunnen uitwerken, is een goed innovatieklimaat
nodig. Daarom roep ik de minister op om ervoor te zorgen dat instellingen
die onderzoek verrichten, goed samenwerken met andere organisaties zoals MKB
Nederland. Dan worden er niet alleen dingen bedacht, maar kunnen ze ook zo
snel mogelijk worden toegepast.De V in de afkorting LNV staat tegenwoordig voor voedselkwaliteit. Welke
gedachten ontwikkelt de minister samen met zijn collega's van VWS om te komen
tot voedselkwaliteit en gezonde voeding? Uit het rapport Ons eten gemeten
blijkt dat veel mensen in de wereld kampen met overgewicht. De kwaliteit van
voeding is zeer belangrijk en hier ligt ook een kans voor de Nederlandse landbouw
en de Nederlandse onderzoeksinstellingen.Het dierenwelzijn houdt ons bezig. De minister heeft aangekondigd dat
hij een voorstel voor certificering zal doen. Daarna hebben wij niets meer
gehoord. Welk tijdpad staat hem voor ogen en welke vervolgacties? Het gaat
slecht met de certificering. Het IKB-label staat op de tocht; Albert Heijn
houdt er al mee op. Dit kan natuurlijk niet. Waarom kunnen wij niet de Zwitserse
werkwijze volgen? Daar bestaat een certificeringssysteem waar duidelijk uit
blijkt of er goed geproduceerd vlees wordt gekocht of niet. Op de verpakking
van een product dat niet voldoet aan de welzijnseisen van Zwitserland, wordt
dit ook met zoveel woorden vermeld. Je mag het dus wel verkopen, maar je maakt
het voor de consument duidelijk dat het product niet voldoet aan de nationale
normen. Waarom kan dit niet in Nederland?De heer Oplaat (VVD):Het is de heer Van der Ham toch wel bekend dat Zwitserland geen lid is
van de Europese Unie?De heer Van der Ham (D66):Ja. Ik ga er ook van uit dat de minister zal zeggen dat dit niet mag van
Europa, dat dit moeilijk wordt omdat dit schuurt met de bestaande regelgeving
of de WTO, maar dit is natuurlijk iets waar de minister zich hard voor moet
maken. Als wij geen enkel instrument hebben, ook geen certificering, om de
consument te helpen bij het maken van de juiste keuzes, deugt er iets niet
aan Europa. Ik vind dat de minister ervoor moet zorgen dat de nationale staten
de ruimte krijgen om enige richting te geven aan zoiets ethisch als dierenwelzijn.
De heer Oplaat heeft het vaak over de markt, maar als de Nederlandse burger
niets kan inbrengen in de supermarkten om enigszins aan te geven wat wel en
wat niet voldoet, waar blijven wij dan. Ik roep de minister op om in Europa
de randen van de regelgeving op te zoeken en er hard voor te pleiten dat op
dit onderwerp enige subsidiariteit wordt toegestaan. De lidstaten moeten enige
ruimte hebben om zelf beleid te voeren, zeker voor certificering. Op andere
ethische vraagstukken kan wel een eigen beleid worden gevoerd en ik vind dierenwelzijn
ook een ethisch vraagstuk. Certificering is een mild middel en ik vind dat
wij het in Nederland moeten kunnen toepassen. Wil de minister zich hier hard
voor maken?Een andere vraag in dit kader is welke fiscale instrumenten er zijn. Een
paar jaar geleden is er een voorstel voor een aftrek voor dierenwelzijninvesteringen
voorgelegd aan de Raad van State. Dit heeft het toen niet gehaald. De Raad
vond het voorstel te beperkt. Inmiddels heeft het debat over het welzijn van
dieren zich verder ontwikkeld. Wil de minister hier nog eens een poging toe
wagen? Wij kennen de milieu-investeringsaftrek, maar er is geen investeringsaftrek
specifiek voor dierenwelzijn. Wil de minister die mogelijkheid samen met de
staatssecretaris van Financiën serieus overwegen?Voorzitter. Wat is de stand van zaken rond de heffingen en accijnzen op
dierlijke producten?Het rapport over de castratie van varkens is gereed, maak kan de minister
ook zeggen wat vervolgens is gedaan met de uitkomsten van dit rapport? Wat
is er bijvoorbeeld tegen om te besluiten dat deze biggen eerder moeten worden
geslacht? Als wij dat doen, hoeven deze biggen helemaal niet meer te worden
gecastreerd. Ze worden dan immers niet zo oud dat ze die berengeur ontwikkelen.Wat is de stand van zaken rond de immunocastratie. Waarom wordt die vorm
van castratie niet gewoon toegepast? Welke landen liggen hier dwars?De minister moet meer druk leggen op de supermarkten om hen ertoe te bewegen
hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Hij zal zich harder moeten
opstellen en er niet voor moeten terugschrikken om de supermarkten de duimschroeven
aan te draaien. Hij zal uiteindelijk immers toch een convenant met de supermarkten
hierover moeten afsluiten, omdat de supermarkten zich te veel verliezen in
retoriek en afzien van concrete stappen.Overigens is de fractie van D66 wel blij met het initiatief om de onderhandelingen
over de diertransporten weer op gang te brengen. De D66-fractie maakt zich zorgen over de realisering van de EHS. Het is
dan ook belangrijk dat de minister eindelijk echt werk maakt van de natuurdoelenkaart.
De Kamer kan aan de hand daarvan namelijk goed bijhouden wat er wanneer wordt
gedaan. In een interruptiedebatje heb ik al aangegeven dat de minister de
ruimte heeft om te bezien waar natuurontwikkeling het hardst nodig is. Als
het aan mij ligt, begint hij in de verstedelijkte gebieden, omdat de natuur
vooral daar onder druk staat. In ieder geval zal de minister meer inzicht
moeten geven in de vraag waar het geld blijft en wat de ontwikkelingen zijn.Ik krijg veel klachten over de manier waarop mensen zich op particulier
natuurbeheer moeten storten. De bureaucratie is namelijk zo groot dat mensen
afhaken. In de Natuurbalans kunnen wij dan ook zien dat agrarisch natuurbeheer
achterloopt. Dat kan natuurlijk niet. Wat gaat de minister hier aan doen?Ik heb vaker aangegeven dat boeren die willen experimenteren met het bovengronds
uitrijden van mest, de ruimte moeten krijgen. Er is een onderzoek hiernaar
toegezegd, maar verder hebben wij nog maar heel weinig gehoord. Wel heb ik
gehoord dat veel bedrijven aan experimenten mee willen doen, maar dat zij
dat niet kunnen. Kan de minister toezeggen dat deze bedrijven in de toekomst
wel aan deze experimenten mee kunnen doen?Mevrouw Vos (GroenLinks):Op verzoek van de coalitiefracties bezuinigt dit kabinet 30 mln op de
aankoop van gronden voor de EHS. Volgens de minister betekent dit dat hij
de aankoop van de benodigde gronden niet in 2015 maar pas later zal kunnen
afronden. Vindt u het met het oog hierop nog wel verantwoord dat de Kamer
de minister met deze bezuiniging heeft opgezadeld?De heer Van der Ham (D66):De gevolgen van deze bezuiniging vallen mee, omdat de grondprijzen zijn
gedaald. Er is dus minder geld nodig om hetzelfde te doen. Ik maak mij desondanks
zorgen over de vraag of wij onze doelstellingen in 2018 wel zullen hebben
gerealiseerd. De minister zal die doelstellingen overigens wel moeten halen,
want hierover zijn afspraken gemaakt in het regeerakkoord. De minister mag
hiervoor wat mij betreft alles aanwenden. Ik denk dan bijvoorbeeld aan voorfinanciering
samen met de provincies, omdat ik het niet zo'n groot probleem vindt dat de
financiering op de schouders wordt gelegd van komende generaties. De natuur
die hierdoor wordt gerealiseerd, komt immers ten goede aan volgende generaties
en dat is nu juist de bedoeling.Mevrouw Vos (GroenLinks):De prijzen waren geïndexeerd en dat betekent dat er rekening is gehouden
met de daling van de grondprijzen. Voordat u de minister met deze bezuiniging
opzadelde, had u misschien moeten nadenken over de gevolgen van deze bezuiniging.
Vooral D66 had dat moeten doen, want het is onbegrijpelijk en zeer teleurstellend
dat D66 aan deze bezuiniging heeft meegewerkt. De heer Van der Ham weet net
zo goed als ik dat de verschuiving naar beheer grote problemen met zich brengt
en dat die verschuiving niet van de grond komt. U heeft de minister dus willens
en wetens in de problemen gebracht.De heer Van der Ham (D66):Ik heb al gezegd dat ik mij zorgen maak over de manier waarop met het
agrarisch natuurbeheer wordt omgegaan. Ik heb gezegd dat het bijna ontmoedigd
wordt door de ingewikkeldheid van de procedures. Ik hoop dat de minister daar
wat aan kan doen.Had D66 die 30 mln liever niet bezuinigd? Natuurlijk is dat zo! Dan hadden
wij immers nog meer grond kunnen aankopen. Het kabinet heeft ons echter gegarandeerd
dat de doelstellingen van de EHS hierdoor niet in gevaar komen. Wij hebben
de Natuurbalans natuurlijk ook gelezen en weten dus dat er sprake is van vertraging.
De minister zal dat probleem moeten oplossen, want hij is de uitvoerder. De
streefdatum van 2018 staat voor mij niet ter discussie. Dat geldt overigens
ook voor de natuurdoelenkaart die ons het instrument moet verschaffen om het
goed bij te houden.De heer Atsma (CDA):Mijn fractie wil de heer Van der Ham aanmoedigen om het beheer als bruikbaar
en nuttig instrument te blijven stimuleren. Wij zijn blij met zijn insteek
tot nu toe. Hij maakte een opmerking over de FIR-boeren, die gebruikmaken
van een hulpmiddel, en pleitte voor meer ruimte. In welk opzicht wil hij hiervoor
meer ruimte creëren? Zouden wij de minister niet kunnen vragen om het
experiment dat gaande is, op korte termijn te evalueren? De grote groep boeren
die daarom zit te springen, weet dan snel waar zij aan toe zijn.De heer Van der Ham (D66):De FIR-boeren krijgen steeds te maken met veroordelingen indien wordt
ontdekt dat zij met dit systeem en met het bovengronds uitrijden van mest
experimenteren. Dat is een slechte zaak. Ook ik wil graag de resultaten boven
tafel krijgen, zodat wij zien welk effect het heeft. Daarbij moet vooral worden
gekeken naar bodemstructuur, die gunstig wordt beïnvloed door de FIR-methode.Mevrouw Van Velzen (SP):De heer Van der Ham geeft aan dat hij die 30 mln liever ook niet had bezuinigd.
Ik wacht dan ook op zijn amendement, dat ik heel graag zou willen meeondertekenen,
om die bezuiniging terug te draaien. Ik neem aan dat dit een logische conclusie
is uit zijn woorden, anders volg ik hem niet.De heer Van der Ham (D66):Dan had mevrouw Van Velzen toch iets beter moeten luisteren. Wij zijn
ermee akkoord gegaan omdat de natuurdoelen op zich door de bezuiniging niet
in gevaar komen. Dat het door andere redenen, zoals het onvoldoende op gang
komen van agrarisch natuurbeheer, allemaal niet zo snel gaat, is een ander
probleem. Daarover heb ik vragen gesteld aan de minister. Het liefst zou ik
er natuurlijk nog eens 30 mln bij krijgen, maar dat geld is er op het moment
niet. Bovendien is het niet nodig.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Waarom hebben wij nog een minister van Landbouw, Natuurbeheer,
en Voedselkwaliteit? Deze minister is bezig om zichzelf overbodig te maken.
Immers niet hij stuurt ontwikkelingen aan, dat doen de markt en de samenleving.
Niet hij neemt initiatieven om het dierenwelzijn te verbeteren, hij wacht
op Europa. De minister zegt vaak tegen GroenLinks: wij willen hetzelfde alleen
mijn aanpak is anders. Ondertussen beginnen wij niet alleen
aan die andere aanpak te twijfelen maar ook aan de vraag of wij wel hetzelfde
willen. Minister Veerman is de minister van links praten en rechts doen, of
misschien wel groen praten en niets doen. Hij spreekt van een voortrekkersrol
voor de Nederlandse landbouw maar neemt niet het initiatief. De landbouw wordt
als een gewone economische sector aan de wereldmarkt overgelaten, terwijl
het gaat om levende have, voedsel, natuur en landschap. Schaalvergroting is
het gevolg, zelfs het doel van zijn visie. Kleinere bedrijven kunnen niet
overleven. Edgar Pisani bekritiseerde onlangs nog zijn visie op een bijeenkomst
van de Club van Brugge.Minister Veerman zou de minister van vernieuwing moeten worden. Veel mensen
in dit land willen een aantrekkelijke leefomgeving en het behoud van groen
landschap in de buurt. Zij willen ook weten waarmee die boeren en boerinnen
bezig zijn. Ook op het boerenbedrijf leeft die wens tot verbreding en een
andere invulling van het boer en boerin zijn. Ook het lokaal bestuur wil het
anders, maar loopt tegen allerlei regels op en heeft weinig ruimte om te experimenteren.
Kortom, de minister moet ruimte maken voor die vernieuwing, en daarvoor moet
hij een aantal zaken doen.De heer Atsma (CDA):Deze litanie begrijpen wij van de GroenLinks-fractie. Mevrouw Vos verwijt
de minister echter dat hij de boeren te veel opoffert aan de wereldmarkt.
In dat licht wil ik haar herinneren aan haar eigen insteek toen wij enkele
jaren geleden spraken over de herziening van het Europees landbouwbeleid.
Zij vertegenwoordigde toen een van de partijen die pleitten voor een versnelde
liberalisering en een afbouw van alles wat met zaken als ondersteuning en
restitutie te maken had.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dit moet ik even rechtzetten. Mijn fractie is altijd voorstander geweest
van het afschaffen van exportsubsidies. Deze gaan namelijk ten koste van boeren
en boerinnen in ontwikkelingslanden. Daarentegen hebben wij altijd gepleit
voor ondersteuning van landbouwkundige activiteiten die bijdragen aan maatschappelijk
welzijn en een agrarisch landschap dat samengaat en rekening houdt met het
platteland en natuurkwaliteit. Daarvoor mogen de boer en boerin worden gesubsidieerd.
In het Europees landbouwbeleid gaan de grote gelden echter naar de grote boeren,
ten koste van landbouw en natuur in de Derde Wereld. Daar wilden wij inderdaad
van af; daarin heeft de heer Atsma volstrekt gelijk.De heer Atsma (CDA):Zegt u dan absoluut niet dat de minister alle boeren in de leeuwenkuil
van de grote boze wereldmarkt gooit. U kunt het namelijk niet hard maken.
Dan moet u vooral in de spiegel kijken.Mevrouw Vos (GroenLinks):De minister heeft ons geschreven dat hij drie categorieën ziet voor
de landbouw. Eén grote categorie is de categorie die moet concurreren
op de wereldmarkt. De minister verzorgt noch regels noch ondersteuning voor
die groep. Hij wil wel wat doen voor andere groepen bedrijven, namelijk die
met de handicaps en die met de groene diensten. Wij hebben er een groot probleem
dat zo'n grote groep het blijkbaar maar gewoon op de wereldmarkt moet doen.Voorzitter. Ik wilde de minister vragen om ruimte voor vernieuwing. Ik
vraag hem om durfgeld ter beschikking te stellen voor experimenteren en leren.
Ik vraag hem om experimenten met lokale inkomstenverwerving mogelijk te maken.
Ik vraag hem verder de bureaucratie in de reconstructie aan te pakken en de
oorspronkelijke doelen weer voorop te stellen. Ik doel op de integrale gebiedsaanpak
waarin milieu en natuur een volwaardige plek hebben. Verder vraag ik hem om
uitvoering van de ideeën die nu leven voor een ruraal parlement, waarin
de bewoners en het lokaal bedrijfsleven een stem hebben in de ontwikkeling
van het eigen gebied, mogelijk te maken. Ik roep hem op om mooie initiatieven,
zoals het groenediensteninitiatief in de Ooipolder en Groesbeek nu eens een
zwieper te geven. Hij moet het initiatief niet steeds laten wachten totdat
hij misschien ooit eens iets weet over de staatssteun. Op deze manier frustreert
hij goede initiatieven. Laat hij eens tempo maken en er werk van maken. Ik
vraag de minister ook om een praktijkproef te starten met wandelpaden over
agrarische grond.De heer Oplaat (VVD):Wat is een pilot lokale inkomstenverwerving?Mevrouw Vos (GroenLinks):Helaas moet het allemaal erg snel. In allerlei regio's zijn inmiddels
initiatieven, vaak van burgers, bedrijfsleven en agrariërs, om gezamenlijk
te bekijken op welke manier bijvoorbeeld een bepaald landschap of een bepaald
recreatiegebied kan worden behouden. Op welke manier kunnen zelf inkomsten
worden verworven, zodat de betrokkenen niet alleen afhankelijk van Den Haag
of van de provincie, maar zij het met elkaar kunnen doen. Hen staan vaak allerlei
regels in de weg om het te realiseren. Ik vraag de minister om daarmee meer
te experimenteren en meer mogelijk te maken. Er is een aantal voorbeelden
van te geven. Het voorbeeld van de Ooipolder dat ik noemde, is een voorbeeld
waarin men in de eigen streek inkomsten wil kunnen verwerven. Dat initiatief
stuit op wet- en regelgeving en op mogelijke problemen vanuit Brussel. Ik
vraag de minister om daarvan snel werk te maken. Ik informeer de heer Oplaat
graag nader op een ander moment. Dat lijkt mij uitstekend.De heer Oplaat (VVD):Ik laat mij graag door mijn collega informeren over dit onderwerp.Mevrouw Vos (GroenLinks):De biologische landbouw is natuurlijk een belangrijke vorm van vernieuwing.
Op dat punt is de minister weliswaar niet onzichtbaar, maar is er veel voor
verbetering vatbaar. Wat ons betreft moet de voortzettingssubsidie er komen,
maar zij moet net zo hoog zijn als in andere landen van de Unie. De omschakelingssubsidie
moet er volgens GroenLinks ook komen. Wij zijn er benieuwd naar of het mogelijke
onderzoek naar gezondheidsaspecten van de biologische landbouw en een aantal
andere dingen al nader vorm krijgt. Verder horen wij graag of de minister
al wat verder is met de experimenten rond de prijssubsidie op de biologische
producten. Mijn fractie is daarover enthousiast, zoals de heer Oplaat weet.De koe staat in de wei, maar gaat eruit. Dat is een absoluut slechte zaak.
Voor de koe in de wei is heel veel steun. Het is goed voor het welzijn van
de koe, voor het Nederlands cultuurlandschap en voor de biodiversiteit. LEI,
CLM, Wageningse wetenschappers en andere organisaties hebben voorstellen gedaan
die zowel het mestbeleid recht doen als de koe in de wei. Wil
de minister met een plan komen en ervoor zorgen dat de koe in de wei blijft?
Het is overigens onverteerbaar dat de minister het dierenwelzijn aan de markt
overlaat en dat onder het mom van de veranderende tijdgeest. Het gaat hierbij
om kwetsbare waarden waarvoor juist u, juist de overheid, moet opkomen. De
koe in de wei, maar er ook voor zorgen dat dieren hun natuurlijke gedrag kunnen
vertonen. De minister wil dat ook, maar hij wil het over twintig jaar en alleen
maar als de rest van Europa meedoet. Leg dat maar eens uit aan de honderdtachtig
generaties vleeskuikens die in die twintig jaar nog allemaal in Nederland
zullen leven. Het zullen vele miljarden kippen zijn. Die moeten allemaal nog
zo lang wachten voordat het zo ver is en zij hun natuurlijke gedrag eens kunnen
vertonen. Zo kan het niet. Wij vragen meer ambitie en een hoger tempo van
de minister.Wij vinden de dierenwelzijnsindex een goed idee. Hoe staat het ermee en
gaat deze ook gelden voor dieren en producten die vanuit het buitenland worden
geïmporteerd? Als voorbeeld noem ik de import uit Thailand. Ons is het
overigens een doorn in het oog dat de ontdooide Thaise vrieskippen in Nederland
als vers mogen worden verkocht. Dat is consumentenbedrog. Wat gaat de minister
daaraan doen? Het afschaffen van het Honden- en kattenbesluit vinden wij onbegrijpelijk.
Wanneer komt er een wettelijk verankerd certificeringssysteem? Daar wachten
wij met spanning op.Wat is de ambitie van de minister op het gebied van natuur? Beperkt de
minister zich tot het nakomen van zijn internationale verplichting betreffende
de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden? Of heeft de minister ook een ambitie
voor een hoge natuurkwaliteit in de ecologische hoofdstructuur buiten de Vogel-
en Habitatrichtlijngebieden? Als dat zo is, willen wij graag daden zien. Hoe
staat het met de kwaliteitsborging van de natuurdoelen? Ook collega Kruijssen
van de PvdA-fractie vroeg hiernaar. Hoe gaat de minister de moeizame voortgang
met vooral het particuliere natuurbeheer oplossen? Een groot deel van de EHS
moet natuurlijk via particulier natuurbeheer worden gerealiseerd. Dat is niet
voor niets, want particulier natuurbeheer kan betere en hogere natuurkwaliteitsdoelen
realiseren dan agrarisch natuurbeheer. Met agrarisch natuurbeheer gaat het
in vliegende vaart, maar het particuliere natuurbeheer schiet voor geen meter
op. De minister roept dan "communicatie!", maar zo lust ik er nog wel een
paar. Wij vragen de minister om een oplossing die hout snijdt. Als die er
niet komt, zal de minister het beleid op dit punt moeten wijzigen.De minister heeft ook nog die fijne bezuiniging van 30 mln euro van de
coalitie op zijn bord gekregen. Hij zegt zelf al dat hij de verwerving voor
de ecologische hoofdstructuur niet kan afronden in 2015 en dat betekent dus
dat hij in de problemen komt. Zal de minister klaar zijn in 2018 en hoe moet
hij dat voor elkaar krijgen, terwijl het alternatief dat de coalitie wil,
zoals particulier beheer, nauwelijks van de grond komt?Deze minister wil verder onder het motto: niet zorgen voor, maar zorgen
dat. Aan woordspelletjes hebben wij alleen niets. Wij zien graag in daden
wat de minister bedoelt. Laat ook zien dat de minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Voedselkwaliteit ertoe doet!De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Om mij in de nachtelijke uren nog een beetje te onderscheiden,
heb ik ervoor gekozen mijn begrotingsbehandeling te beginnen met de visserij.
In de naam van het ministerie is niets meer te ontwaren van de visserij. Vorig
jaar was er nog een apart wetgevingsoverleg over dit begrotingsonderdeel,
maar nu dreigt het toch een klein beetje onder te sneeuwen in al het overige
begrotingsgeweld. Het is goed om toch aandacht te hebben voor een sector waar,
in de woorden van de minister, sprake is van een kanjer als de kabeljauw die
zonder een kik te geven 100.000 eieren per keer legt, in tegenstelling tot
de hen die met veel bombarie slechts één ei ter wereld brengt.In oktober is de gebruikelijke stoelendans rond de TAC's weer begonnen.
Zoals de laatste jaren gebruikelijk is, hebben de visserijbiologen een behoorlijk
negatief scenario geschetst. Daarom staan onze vissers op hun achterste benen.
Ik moet zeggen dat wij ons daar wel iets bij voor kunnen stellen. Dat heb
ik vorig jaar ook gezegd. Ter illustratie neem ik de schol, want dan hebben
wij gelijk het grootste probleem voor de Nederlandse Noordzeevissers te pakken.
De ACFM voorspelde in 2002 dat in 2003 het paaibestand 260.000 ton groot zou
zijn. In 2003 kwam de ACFM tot de conclusie dat het paaibestand ongeveer 150.000
ton groot was. Dit jaar zegt het advies dat het paaibestand in 2003 rond de
210.000 ton lag. Op zijn zachtst gezegd, kunnen wij concluderen dat de modellen
van de ACFM niet erg nauwkeurig zijn. Deze enorme spreiding in uitkomsten
maken de geloofwaardigheid en het draagvlak van ICES er bij de vissers niet
groter op. Daar komt nog bij – en dat is ons toch een ergernis –
dat de ICES-gegevens die de visserijsector zelf aanleveren, stelselmatig worden
genegeerd.Bij de problematiek rond de TAC's zijn een aantal kritische vragen te
stellen. Graag een reactie van de minister op de volgende. Het wordt naar
onze mening tijd dat de ACFM met nauwkeuriger modellen gaat werken en daarbij
gegevens van de visserijsector honoreert. Vervolgens is het hoog tijd dat
er eindelijk eens werk wordt gemaakt van een meerjarenbeleid met toekomstperspectief
met betrekking tot TAC's zodat niet ieder jaar die stoelendans vol onzekerheid
voor de visserijsector hoeft plaats te vinden. Het kan volgens ons ook best,
want het scholbestand is bijvoorbeeld de afgelopen tien jaar grofweg gelijk
gebleven. Zo is een driejarige schol-TAC heel wel mogelijk. Graag actie en
reactie van de minister.Wij zouden van de minister graag de toezegging willen hebben dat hij zich
in de Landbouw- en Visserijraad zal inzetten voor een hogere schol-TAC dan
de voorgestelde TAC van 35.000 ton. Die hoeveelheid is echt een klap in de
nek van de sector.De heer Atsma (CDA):Ik waardeer het dat u royaal aandacht besteedt aan de visserijsector.
Ik wil van u graag een reactie hebben op de suggestie die de minister niet
zo heel lang geleden heeft gedaan met betrekking tot het aantal afslagen in
Nederland. Hoe kijkt u aan tegen de problematiek van de schaal van de afslagen
in Nederland?De heer Slob (ChristenUnie):Als wij daar nu uitvoerig met elkaar over moeten spreken, hebben wij nog
wel even wat tijd nodig, maar terecht is de vraag in ons midden
gelegd hoe wij daarmee willen omgaan. Ik vind dat wij daar op een rustig moment
met elkaar eens wat uitgebreider over moeten doorspreken, want u weet net
zo goed als ik dat er nogal wat haken en ogen zitten aan besluiten die je
op dat punt wilt nemen.De heer Atsma (CDA):Ik vraag het, omdat het gezien de hectiek, waar u een goed beeld van schetst,
en de discussie die rond de visserijsector speelt, de vraag is of alle afslagen
in Nederland toekomstperspectief hebben. De minister heeft daarover een balletje
opgeworpen, maar omdat u over de visserij begint, ben ik benieuwd naar uw
mening over de filosofie van de minister.De heer Slob (ChristenUnie):Wij maken ons grote zorgen over de ontwikkelingen. Ik heb het voorbeeld
genoemd van de schol. Ook maken wij ons zorgen over de adviezen over de tonnages
die gevangen zouden kunnen worden. Als de ontwikkelingen zich in dit tempo
en met deze aantallen doorzetten, zal er binnen korte tijd behoorlijk wat
moeten worden afgesloten. Wij hebben het dan niet alleen over de afslagen,
maar over de complete verwerkende industrie die daar achter zit. Ik zie dit
als een enorm groot probleem en daarom vragen wij nadrukkelijk aandacht voor
deze sector. Er moet meerjarig duidelijkheid komen, want op deze wij ze kun
je economisch gezien absoluut geen beleid maken. De visserijsector kan geen
investeringen doen, als men ieder jaar weer afhankelijk is van wat er uit
de hoge hoed komt met betrekking tot de quota.De heer Waalkens (PvdA):Ik ben blij dat de heer Slob nog even over de visserij is begonnen. De
TAC's worden ingevoerd en er zullen discussies over worden gevoerd. Vindt
de heer Slob dat het advies van de biologen mede een heel grote drager is
van de voorstellen om te komen tot langjarige afspraken? De wetenschappelijke
onderbouwing moet onbetwistbaar zijn, maar de adviezen van de biologen zouden
toch mee doorslaggevend moeten zijn voor het vaststellen van de TAC's.De heer Slob (ChristenUnie):Vorig jaar hebben wij daarover ook gesproken, toen wij wel een wetgevingsoverleg
hadden. Volgens mij was u toen woordvoerder op dat punt. U maakte zich nogal
sterk voor de wetenschappelijke waarde van de adviezen. Mijn fractie heeft
dat ook altijd gedaan. Ik heb echter vorig jaar al verwoord – en ik
doe dat nu weer – dat er bij ons steeds meer twijfel komt over de hardheid
van de aantallen waar de wetenschappers mee komen. Als je de aantallen in
meerjarig perspectief zet, zie je hoe er ieder jaar opnieuw uitschieters naar
boven en naar beneden in zitten. Wij hebben steeds benadrukt dat het belangrijk
is om ook de gegevens van de sector zelf mee te nemen. In het samenspel tussen
de visserijbiologen en de sector zal moeten worden geprobeerd te komen tot
meerjarige overeenstemming over de aantallen, waaraan men dan gebonden is.
Op dit moment gebeurt dat niet.Ik maak nu de overstap naar de landbouw. In het afgelopen jaar hebben
wij gelukkig niet zo'n grote crisis gehad als de varkenspest of de vogelpest
in het verleden. De jongste affaire, waarover wij vorige week hebben gesproken,
de dioxinebesmetting, lijkt, hoe vervelend en onverteerbaar ook, van wat beperktere
omvang. Dat doet niets af aan de ellende die op dat moment op dat vlak zichtbaar
was. Voor mijn fractie blijft de stormbal – om de link met het onderdeel
visserij toch te leggen – nog steeds gehesen. Het aantal boerenbedrijven
neemt dagelijks met ongeveer elf af. Dat is weliswaar geen crisis van een
omvang als de varkenspest of de vogelpest, maar het is nochtans wel een crisis.
Wij zien dit als een groot probleem. Ik sluit aan bij de opmerking van de
heer Atsma. Ook wij zien ernaar uit om met elkaar eens heel gericht over de
toekomst van de landbouwsector te praten, aan de hand van wat ik dan maar
een landbouwbrief noem. Dat kan, wat ons betreft, heel goed samengaan of zelfs
samenvallen met de toekomstvisie die al is toegezegd en met de knelpunteninventarisatie.
Ik trek in dat opzicht zelf een parallel met wat wij op het gebied van Economische
Zaken hebben gedaan. Daar is er op verzoek van mijn fractie met de steun van
een Kamermeerderheid een Industriebrief gekomen, die nadrukkelijk bedoeld
is om iets te doen aan de grote achteruitgang van de Nederlandse productiesector.
Die brief ligt er op dit moment. Hij is door de sector met open armen ontvangen
en biedt een goede mogelijkheid om met elkaar de bestaande problemen te lijf
te gaan, in het besef dat de sector en de overheid onderscheiden verantwoordelijkheden
hebben. Wij zouden heel graag daarover willen praten met de minister, mede
aan de hand van wat zich nu afspeelt op het boerenerf.Ik ben zo vrij om op te merken dat de begroting van LNV voor 2005 weinig
spannend is. Dat wil niet zeggen dat 2005 een slap jaar wordt. In tegendeel,
denk ik zelfs. Het ministerie en de gehele sector staan immers voor de krachttoer
van alle nodige voorbereidingen zodat wij per 1 januari 2006 aan de slag
kunnen met het nieuwe mestbeleid en een nieuw systeem voor inkomenssteun.
Vooral aan de implementatie van het hervormde GLB zitten nog wat haken en
ogen, getuige een proef die nog niet goed loopt en gezien de enorme kosten
die de implementatie met zich mee dreigt te brengen. Daarbij zij nog opgemerkt
dat de minister wel heel erg veel geld uittrekt voor zijn eigen ministerie.Ook het nieuwe mestbeleid waar wij uitvoerig over hebben gesproken in
de afgelopen maanden is nog steeds niet helemaal duidelijk. Wij vragen ons
nog steeds af of er een relatie gelegd zal worden tussen de excretie forfaits
en het ureumgehalte, of te wel komt er een prikkel in het mestbeleid die boeren
aanzet tot een goed mineralenbeleid. Dat is iets wat van heel groot belang
zou zijn en dat is natuurlijk wel onderkend in de laatste maanden.De ene liberaliseringsgolf is nog niet over ons heen gespoeld of er komen
alweer nieuwe golven aan vanuit het kantoor van scheidend Eurocommissaris
Fischler. Deze keer gaat het om een voorstel tot hervorming van de suikermarktordening.
Daar zullen wij nog verder over spreken, zelfs al deze week. Ik wil er toch
dit over gezegd hebben: de fractie van de ChristenUnie heeft de indruk dat
deze laatste nog overgebleven rendabele tak van de akkerbouw er nu ook aan
moet of daar lijkt het in ieder geval op. Immers, met een door Fischler voorgestelde
bietenprijsdaling van 37% wordt een tijdbom onder de toekomst van de akkerbouw
in Nederland en ook daarbuiten gelegd. Mijn fractie zou heel graag willen
dat de minister, als hij kijkt hoe hij verder moet, nadrukkelijk
ook kijkt naar het alternatieve voorstel van het Platvorm toekomst suikermarkt,
dat ons heel erg aanspreekt.De heer Van der Ham (D66):U noemt dit een van de laatste nog overgebleven agrarische akkerbouwsectoren,
maar u weet toch ook dat dit een gevolg is van de enorme subsidies die erop
zitten, waar derdewereldlanden ongelofelijk onder lijden. Is die opvatting
niet een beetje vals?De heer Slob (ChristenUnie):De fractie van de ChristenUnie wil graag breed met elkaar bespreken wat
de consequenties zijn voor de akkerbouw in Nederland als de plannen die Fischler
nu voorstelt op deze wijze zullen worden doorgevoerd. Wij snappen met u en
met de sector zelf dat er hervormingen moeten worden doorgevoerd. De sector
heeft ook aangegeven dat men zelf wil meedenken, om de nodige hervormingen
ook binnen de brede internationale kaders tot uitvoer te brengen. In dat opzicht
ben ik erg gecharmeerd van het alternatief dat zij zelf hebben neergelegd.
Ik zou heel graag willen dat dit onderdeel wordt van de discussie die wij
op een later moment nog met elkaar zullen voeren.De heer Van der Ham (D66):Bent u het dus met de fractie van D66 eens dat het niet langer kan op
de manier waarop wij het nu hebben georganiseerd, alleen al vanwege internationale
ontwikkelingen en omdat wij niet willen dat de derde wereld te lijden heeft
aan ons suikerbeleid?De heer Slob (ChristenUnie):Ik denk dat de heer Van der Ham heel goed gehoord heeft dat ik aangaf
dat er hervormd moet worden. Daar heeft niemand enige twijfel aan.Voorzitter. Het wetenschappelijke instituut van de ChristenUnie heeft
vorige week een publicatie uitgebracht over de toekomst van de landbouw en
het landbouwbeleid en die hebben wij aan de minister aangeboden. Wij zijn
hem zeer erkentelijk dat hij daar tijd voor heeft willen vrijmaken. Uit de
eerste reactie van de minister op ons boekje blijkt dat zowel onze fractie
als de minister een groot hart heeft voor boeren. Er kwam ondermeer naar voren
dat het de minister aan het hart ging hoe snel het aantal boeren en boerinnen
afneemt en dat daarmee de boerenstand op langere termijn dreigt weg te vallen
uit onze plattelandscultuur. Anderzijds gaf hij aan dat de hedendaagse liberaliseringstendensen
mondiaal gezien een politieke realiteit zijn en dat daar niet tegenop te boksen
valt, al zou hij dat nog zo graag willen. Ik vraag mij daar wel bij af of
de politieke realiteit echt niet te beïnvloeden is. Dat moet toch het
streven zijn van iedere politicus als de politieke realiteit hem of haar niet
aanstaat? Anders moet je er uiteraard niet over beginnen. In dat opzicht ben
ik benieuwd naar de mening van de minister over de vraag wat de taak van de
overheid is in relatie tot het in stand houden van een boerenstand en -cultuur,
rekening houdend met de bijzondere eigenschappen van de landbouw en de landbouweconomie.
Ik hoor graag dat het antwoord van de minister meer inhoudt dan dat de overheid
geen kippen of wat voor dieren dan ook houdt of suikerbieten teelt. U weet
waar ik op doel.Ik eindig graag positief. Ik ben erg tevreden over het alsnog binnenhalen
van geld uit Brussel voor onze jonge boeren van wie wij het tenslotte in de
toekomst moeten hebben. Als er iets belangrijk is, dan is dat wel dat wij
hun erbij houden. Dat geldt uiteraard ook voor de jonge vissers. Hiermee ben
ik weer terug bij het begin van mijn betoog.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De inkomens van boeren en tuinders staan zwaar onder druk.
De SGP-fractie maakt zich hier al jaren ernstig zorgen over. Als wij op ons
in laten werken dat er per week vele boeren stoppen, geeft dat te denken.
Dat gaat te snel. Terecht heeft de minister aangekondigd dat hij met een toekomstvisie
op de agrarische sector komt. De nood van de sector is actueel en acuut. Het
is daarom goed dat de minister op korte termijn samen met landbouworganisaties
een lijst opstelt met de grootste knelpunten en belemmeringen per sector.
Daar moet dan ook snel iets uitkomen.Het adagium "van zorgen voor naar zorgen dat" kan de SGP-fractie in hoofdlijnen
onderschrijven. Het heeft volgens haar alleen meer het karakter van een opsomming
van dingen waarmee de regering zich niet wil bemoeien dan dat duidelijk wordt
wat de regering nog wel actief wil bevorderen en tot haar onvervreemdbare
takenpakket rekent. Er moet een antwoord worden gegeven op vragen over de
manier waarop er voor een gezonde en financieel sterke sector wordt gezorgd.
De versterking van de concurrentiepositie komt in de begroting weinig tot
niet voor. Hoe bereiken wij de goede mate van bedrijfsvoering en zorgen wij
ervoor dat die ook toekomstbestendig is? Schaalvergroting lijkt onafwendbaar,
maar heeft geweldige consequenties voor het platteland. Als je kijkt naar
de effecten op het landelijke karakter van het buitengebied, wil je die schaalvergroting
liever niet. Er moet dus een beleidsdoel worden geformuleerd.Hoe bereiken wij dat Nederland met andere lidstaten in de pas loopt en
niet voorop loopt in verband met de concurrentievervalsing op het vlak van
het destructiebeleid, diergezondheidsbeleid en de gewasbescherming, dus de
bekende thema's? Hoe bewerkstelligen wij dat de prijsstelling relevant en
uitdagend blijft voor boeren en tuinders onder het geweld van de zoveelste
actie in de prijzenslag tussen de supermarkten? Wat doen wij eraan om de V
van het departement gezag te geven in de helaas doorlopende lijn van incidenten
en calamiteiten, zoals recentelijk de calamiteit met de dioxine in het veevoer?
Het is maar een greep uit vele voorbeelden. Er zijn natuurlijk nog veel meer
van dit soort vragen te bedenken. Ik moet nu in staccato enkele punten aanhalen.Mijn fractie wil dat de klassieke landinrichtingsprojecten snel worden
afgerond. Er moet een keer duidelijkheid over ontstaan. Er moet vooruitgang
worden geboekt. Dit verdient dus prioriteit. Er hangt een gigantisch prijskaartje
aan van 70 mln. Dat bedrag heb ik ook niet in mijn vestzak zitten. Toch wil
ik een reactie op de vraag hoe dit eens een keer in een stroomversnelling
kan komen. De melkveehouderij heeft behoefte aan een extra impuls. De besteding
van de koopmansgelden laat te lang op zich wachten. Wat mij betreft, wordt
dit geld mede besteed aan het stimuleren van de weidegang. Wij vinden dat
koeien in de wei horen.Het agrarisch en particulier natuurbeheer verdient blijvende stimulering
in plaats van aankopen voor natuur. Daar is ook vraag naar.
Dat dient niet onevenwichtig te gebeuren, maar evenwichtig. Toch willen wij
dat het accent wordt verlegd. Wil de minister ook de fiscale onduidelijkheid
voor particulier natuurbeheer aanpakken? Ook mijn fractie zou de stopzetting
van de subsidie voor natuurbraak omgebogen willen zien. Daar is een amendement
voor van mevrouw Snijder-Hazelhoff.Vele honderden bedrijven hebben hun toevlucht genomen tot verbreding van
de bedrijfsgebonden productie van zuivelproducten. Het zijn streekgebonden
producten, maar er behoort wel een kwaliteitskeur bij. Wij hebben begrepen
dat deze taak aan het COKZ is opgedragen. De financiering is gebaseerd op
fifty-fifty, dus een deel van de kosten is voor de ondernemer. Hoe zou de
minister dit een klein beetje kunnen "smeren"?Mijn fractie is uiteraard blij met de toezegging dat de rentesubsidie
voor jonge boeren nu eindelijk beschikbaar komt; daar is jarenlang voor gevochten.
Hoe wordt deze regeling nu uitgewerkt? En het is vooral belangrijk, wanneer
deze wordt opengesteld. Hiermee is overigens de overnameproblematiek meer
in het algemeen nog niet opgelost. Gisteren spraken wij bij de behandeling
van het Belastingplan in den brede over deze problemen, ook in de agrarische
sector. Er moet iets gedaan worden aan het schenkingsrecht en het successierecht.
Een reductie van 30% naar 50% is een stap in de goede richting, maar gelet
op de conclusies van de werkgroep Modernisering successiewetgeving zouden
er nog grotere stappen nodig zijn. Hoe actief is de minister bij dit dossier?
Ik weet dat het bij andere bewindslieden ligt, maar de minister kan wel de
noodzaak van deze ontwikkeling in het beleid beklemtonen, zeker in de huidige
omstandigheden.En als het voor de jonge boeren geldt, dan geldt het evenzeer voor de
jonge vissers, zoals de heer Slob al zei. Verleden jaar heeft de minister
toegezegd, het een en ander te zullen onderzoeken; daar hebben wij verder
niets meer van vernomen. Deze stilte zou doorbroken moeten worden.Ik sluit mij graag aan bij wat de heer Slob verder nog zei over de platvisquota.
Ik denk hierbij ook aan het beleid om het motorvermogen af te toppen. Dit brengt mij nog op een enkele opmerking over de binnenvisserij. Mijn
fractie heeft grote zorgen over de aalstand. Verleden jaar is er een motie
van mij aangenomen om de aalstand in Europees verband te verbeteren. In november
komt er in de Landbouwraad een plan van aanpak aan de orde; zal dit nu de
eindstreep halen?De zalm is terug in onze binnenwateren, maar die wordt bedreigd door de
rivierprik, een parasiet, nota bene opgenomen in de lijst van beschermde diersoorten
in de Flora- en faunawet. Dat gaat echt niet goed; is de regering bereid om
binnenvissers zonder meer toe te staan om op rivierprikken te vissen?In de garnalensector is het kommer en kwel; als wij het proces nog even
aanzien, is deze sector gewoon kapot. Strakker kan ik het de minister niet
voorhouden: probeer in samenspraak met uw collega's, bijvoorbeeld die van
EZ, de impasse te doorbreken. Het is één minuut voor twaalf.Ten slotte de omvorming van de OVB. De minister heeft daartoe een convenant
ondertekend, maar dat is door de rechter onderuit gehaald. Hoe gaat dit verder?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Volgens de agenda zal morgen, dus eigenlijk vandaag, om vijf uur de eerste
termijn voor de minister bij de behandeling van deze begroting beginnen. Verder
dank ik onze medewerkers ervoor dat wij nog zo lang met elkaar hebben kunnen
debatteren.Sluiting 0.52 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-1390-1414.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl