Vragen van het lid De Wit, aan de minister van Justitie, over de gijzeling van een journalist door de rechter
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 174-176

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 4, pagina 174-176

26-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 26 september 2000)Pagina 176-178
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de In- en uitvoerwet en de Wet wapens en munitie (wederuitvoer van strategische goederen) (26948)Pagina 196-206
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Paspoortwet, onder andere in verband met het daarin opnemen van enige bepalingen ter voorkoming van misbruik van reisdocumenten (26977, R1644)Pagina 179-179
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 26 september 2000)Pagina 230-232
Noten bij p. 218: interpellatievragen van de leden Hofstra (VVD) en Reitsma (CDA) aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de proef met rekeningrijdenPagina 233-233
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (25444)Pagina 178-179
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 september 2000 over onverzekerbare risico's in de ANWPagina 180-185
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van artikel 3, tweede lid, van de Wet op het consumentenkrediet (toepasselijkheid Besluit kredietaanbiedingen op krediettransacties boven vijftigduizend gulden) (26971)Pagina 186-193
Behandeling van: - het wetsvoorstel Uitbreiding van het toepassingsgebied van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken tot de exclusieve economische zone (26961)Pagina 206-218
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het rapport van de werkgroep Vijfde nota ruimtelijke ordening (27210), te weten: - de motie-Feenstra c.s., houdende dankzegging aan de werkgroep en het verzoek aan het kabinet de aanbevelingen te betrekken bij de vijfde nota (27210, nr. 4)Pagina 180-180
Presentie en opening (dinsdag 26 september 2000)Pagina 167-167
Vragen van het lid Hermann, aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over vertraging bij de behandeling van kankerpatiënten in het Academisch Ziekenhuis Rotterdam (mondelinge vragenuur)Pagina 169-174
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 augustus 2000 over toeristisch en recreatief beleidPagina 193-196
Vragen van het lid Kortram, aan de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, over de huisvestingsproblematiek van de Roma zigeuners afkomstig uit DriebergenPagina 167-169
Vragen van het lid De Wit, aan de minister van Justitie, over de gijzeling van een journalist door de rechterPagina 174-176
Interpellatie-Hofstra/Reitsma, gericht tot de minister van Verkeer en Waterstaat, over rekeningrijdenPagina 218-230

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Vragen van het lid De Wit, aan de minister van Justitie, over de
gijzeling van een journalist door de rechter.De heer De Wit (SP):Voorzitter! De gijzeling afgelopen vrijdag door het gerechtshof in Arnhem
van een journalist die weigert zijn bron bekend te maken, heeft de discussie
over het journalistieke verschoningsrecht in volle hevigheid weer doen losbarsten.
Daarbij gaat het in het bijzonder om de vraag wanneer dat verschoningsrecht
moet wijken voor andere belangen. Sinds 1996, toen de Hoge Raad een uitspraak
deed, zijn er eigenlijk twee punten van belang op dit moment. In de eerste
plaats kan openbaarmaking van de bron worden afgedwongen als dat in een democratische
samenleving noodzakelijk is. In de tweede plaats moeten tegenover het publieke
en zwaarwegende belang van de persvrijheid andere zwaarwegende belangen staan.
Ik erken dat de toename van het aantal media en daartegenover de relatieve
schaarste van het nieuws op dit moment hier en daar leidt tot verruwing van
de journalistiek. Er is zelfs een tv-programma onder de naam "De leugen regeert"
waarin bepaalde journalistieke praktijken aan de kaak worden gesteld.Het behoort naar mijn mening tot de essentie van de persvrijheid dat een
journalist zijn bronnen kan beschermen en niet zomaar kan worden gedwongen
om deze openbaar te maken. Juist in de huidige tijd legt dit naar mijn mening
een zware verantwoordelijkheid op redacties en op hoofdredacteuren om met
grote zorgvuldigheid om te gaan met het gegeven van anonieme bronnen. Dit
brengt mij tot de volgende vragen.In de eerste plaats: hoe kijkt de minister aan tegen de gijzeling die
afgelopen vrijdag door de rechter is bevolen? In de tweede plaats: hoe kijkt
de minister aan tegen het verschoningsrecht? Hoe zwaar vindt hij dat? Is het
de minister duidelijk wat wij moeten verstaan onder andere, zwaarwegender
belangen? Met andere woorden: wanneer moet het verschoningsrecht van de journalist
wijken? Is het verstandig dit over te laten aan de rechter nu wij zien waartoe
dit kan leiden? Zou het niet veel verstandiger zijn dat de wetgever zich hierover
buigt om dit verschoningsrecht – en met name de mogelijkheden voor inbreuk
op dit recht – vast te leggen in de wet?Minister Korthals:Mevrouw de voorzitter! Mij is gevraagd hoe ik aankijk tegen de gijzeling
die door het hof te Amsterdam is bevolen. Zoals bekend, stel ik mij terughoudend
op tegenover rechterlijke beslissingen. Dit betekent dat ik in dit geval ook
geen oordeel geef. Het is wel zo dat hier geen afzonderlijk rechtsmiddel tegen
openstaat, maar als de strafzaak in het algemeen in cassatie aan de orde komt,
zal dit ongetwijfeld nog een keer terugkomen.In de tweede plaats is gevraagd hoe ik aankijk tegen het verschoningsrecht
in het algemeen. Zoals u weet, kennen wij artikel 218 Wetboek van Strafvordering
waarin min of meer wordt gezegd dat diegenen die uit hoofde van hun stand,
beroep of ambt tot geheimhouding verplicht zijn, maar alleen omtrent hetgeen
waarvan de wetenschap als zodanig aan hen is toevertrouwd, geen mededelingen
behoeven te doen. Daaronder vallen in ieder geval notarissen, advocaten en
artsen. Voorzover mij en u bekend, vallen journalisten daar niet onder. Een
oordeel over een beroep op de geheimhoudingsplicht is aan de rechter. Nu is
mij gevraagd of ik van mening ben dat daarvoor een norm in de wet moet worden
vastgelegd. Het is u wellicht bekend dat er bij de Kamer nog een wetsvoorstel
ligt van de heer Jurgens uit het jaar 1993, waaruit blijkt dat hij op dat
moment vond dat de journalist verschoningsrecht zou moeten krijgen, maar niet
onder alle omstandigheden. Zeker wanneer het strafrechtelijke zaken betrof,
zou het geen absoluut recht zijn. Ook dan zou er dus een belangenafweging
moeten worden gemaakt zoals de rechter nu heeft gedaan. Dit wetsvoorstel is
niet doorgezet, naar het mij voorkomt omdat dit door de jurisprudentie van
het hof en van de Hoge Raad niet meer nodig was.De heer De Wit (SP):Voorzitter! Het is mij bekend dat er een initiatiefwetsvoorstel in deze
Kamer is ingediend. Het is mij ook bekend dat dit wetsvoorstel verder niet
in behandeling is genomen, juist vanwege de uitspraak van de Hoge Raad in
1996 waar ik op doelde. Mijn vraag aan de minister is echter of het op dit
moment voldoende duidelijk is wat wij moeten verstaan onder zwaarwegende belangen
waar in die uitspraak van de Hoge Raad duidelijk wordt gesproken over een
belangenafweging en wordt aangegeven dat er zwaarwegender belangen moeten
zijn om iemand te kunnen dwingen zijn bron te noemen. Die belangenafweging
wordt overgelaten aan de rechter en in dit geval leidt dit ertoe dat een journalist
inmiddels al vijf dagen gevangen zit. Mijn tweede vraag: is de minister het met mij eens dat de gijzeling van
een journalist eigenlijk als laatste middel moet worden gebruikt? Bij een
wettelijke regeling van het verschoningsrecht is immers aan de orde de verhouding
tussen het middel van gijzeling en de belangen die op het spel staan. Moeten
in dit geval niet de juiste verhoudingen in acht worden genomen? Is de gijzeling
niet buitenproportioneel? Moet er, in plaats van dit zware middel, niet worden
gezocht naar andere methoden van waarheidsvinding voor de rechter, bijvoorbeeld
een intern onderzoek van de politie of inschakeling van de rijksrecherche?Minister Korthals:Voorzitter! Een zwaarwegend belang is een abstracte norm, die altijd invulling
behoeft. Die invulling zal door de rechter moeten worden gegeven. Ik kan nu
al voorspellen dat het voor de wetgever niet mogelijk is om die zwaarwegende
belangen concreet in te vullen. Zoiets zal dus altijd moeten worden overgelaten
aan een instantie, aan een commissie zoals de heer Dittrich voorstelde –
en waarvan ik overigens geen voorstander ben – of aan de rechter.De heer De Wit vindt deze gijzeling een hard middel. Daarmee ben ik het
volledig eens, maar het zwaarwegende belang speelt ook een rol. Ik ken de
uitspraak van het hof nog niet, maar het kan zijn dat het vooral in het belang
van de verdachte is dat de waarheid van de mededeling van de betrokken journalist
wordt onderzocht; die zou immers een heel ander licht op diens strafzaak kunnen
werpen. Natuurlijk is er verder het justitiële belang: men mag ervan
uitgaan dat politie en justitie de waarheid spreken. Het kan zijn dat het
hof dit zo belangrijk vindt dat het daardoor de gijzeling gerechtvaardigd
acht.De heer De Wit (SP):Voorzitter! Aan de orde is dus het verschoningsrecht, dat de minister,
naar ik begrijp, als een belangrijk principe beschouwt. Als hij van mening
is dat de gijzeling van een journalist niet zomaar als het eerste het beste
middel uit de kast mag worden gehaald, vindt hij dan ook niet dat op politie
en justitie de plicht rust om eerst te kijken naar andere, meer voor de hand
liggende, oplossingen om de waarheid boven tafel te krijgen?Minister Korthals:In deze strafzaak hebben politie en justitie natuurlijk uitgebreid onderzoek
gedaan, ter rechtszitting is de zaak uitvoering aan de orde geweest en er
zijn verklaringen van politieagenten in processen-verbaal. Daarna kwam het
bericht van de journalist, die van een andere politieagent zou hebben vernomen
dat de zaak wel eens heel anders in elkaar kon zitten. Dat is niet ter rechtszitting
aan de orde geweest. Er is echter wel naar gezocht, dus iedereen is vol belangstelling
naar de vraag waarop dat bericht is gebaseerd. Zoiets kan voor het hof de
grond zijn om deze persoon in gijzeling te nemen. Het hof kan dat doen op
grond van de uitspraken van het hof en van de Hoge Raad.De heer De Wit (SP):Is er, gelet op wat u nu heeft gezien en gehoord, voor u geen reden om
de politie of de rijksrecherche alsnog een onderzoek te doen uitvoeren, teneinde
precies te weten te komen wat er in deze strafzaak aan de hand is en wat de
precieze rol van de politie is geweest?Minister Korthals:Daarvoor zijn natuurlijk eerst nieuwe aanwijzingen nodig, want zonder
die aanwijzingen zoek je in het niets. Die aanwijzingen zouden kunnen worden
gegeven door de politieambtenaar die iets tegen die journalist gezegd zou
hebben. Maar nogmaals, ik ben niet van plan om verder op deze strafzaak in
te gaan. Ik heb uw vragen beantwoord. Zoals gezegd, volgens het recht kan
het hof dit doen, maar het is niet aan mij om deze uitspraak van een etiket
te voorzien.De heer De Wit (SP):Voorzitter! Dan kom ik toch maar terug op mijn vragen, nu in moeilijkere
bewoordingen: als het gaat om het verschoningsrecht en een belangenafweging,
moeten de beginselen van proportionaliteit – dus de gijzeling in verhouding
tot het belang zien – en van subsidiariteit – de mogelijkheid
van andere middelen – dan niet worden bezien? En als u aan een wettelijke
regeling denkt, moeten deze twee elementen daarin dan niet worden opgenomen?Minister Korthals:Deze twee elementen staan in de aanwijzing van het openbaar ministerie.
Wanneer het OM tot vordering overgaat om iemand te gijzelen, dan mag worden
aangenomen dat ook de rechter daarnaar kijkt. In hoeverre dat in dit geval
relevant is geweest, onttrekt zich aan mijn waarneming. Ik ga ervan uit dat
de rechter op basis daarvan tot een oordeel is gekomen.De heer De Wit (SP):Ik heb in de krant gelezen dat een aantal fracties denkt aan een wetsvoorstel.
Is het standpunt van de minister al bepaald of is hij bereid nog met de Kamer
overleg te voeren?Minister Korthals:Ik ben bereid op ieder moment met de Kamer overleg te voeren. Het zou
van een minister weinig hoffelijk zijn wanneer hij, wetende dat er een initiatiefvoorstel
bij de Kamer aanhangig, er doorheen fietst. Eerst moet een beslissing worden
genomen over het intrekken van het wetsvoorstel. Daarna kan er opnieuw over
worden gesproken.De heer Vos (VVD):Het voorbeeld van de journalist van Spits geeft aan hoe het criterium
van de Hoge Raad in de praktijk werkt. Het gaat enerzijds om het opsporingsbelang
en anderzijds om het verschoningsrecht van de journalist. Er moet een belangenafweging
plaatsvinden. In die belangenafweging is het niet onaannemelijk dat in de
hitte van de strijd het opsporingsbelang vrij snel de bovenhand krijgt boven
het verschoningsrecht. Het opsporingsbelang raakt een heel gevoelig recht,
namelijk het verschoningrecht zoals het door de Hoge Raad is geformuleerd.
Het verschoningsrecht is in zekere mate noodzakelijk voor het functioneren
van de persvrijheid. De VVD hecht eraan wat uitgebreider met de minister van
gedachten te wisselen over deze zaak. Het moet niet nu en passant in het vragenuurtje
gebeuren. Ik zou graag een brief willen ontvangen waarin de minister ingaat
op zijn visie op het spanningsveld tussen enerzijds verschoningsrecht en anderzijds
het opsporingsbelang.Minister Korthals:Ik moet ervoor waarschuwen dat gesuggereerd zou kunnen worden dat in de
hitte van de strijd er te veel gedacht wordt aan het opsporingsbelang. Ik
ga ervan uit dat de rechter voldoende afstand neemt om daar
onafhankelijk tegenover te staan.Kan er een notitie komen? Ik denk dat het in- en uitpraten wordt bij die
notitie. Het is bekend dat de heer Van der Vlies een notitie heeft gevraagd
over de privacy versus het opsporingsbelang. Dit punt zou daarvan een onderdeel
kunnen zijn.De heer Dittrich (D66):De fractie van D66 is voor een verschoningrecht voor journalisten, zij
het geclausuleerd, dus onder voorwaarden. Ik zou het niet in dit vragenuurtje
willen bespreken. Wil de minister vooruitlopend op een overleg met de vaste
commissie een notitie maken waarin in elk geval wordt ingegaan op de resolutie
van de Raad van Europa en andere ons omringende landen die al dan niet een
verschoningsrecht hebben? Op die manier kan het overleg veel gestructureerder
worden gevoerd. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Ik weet dat op het departement
de nodige gegevens voorhanden zijn. Kan die notitie op korte termijn naar
de Kamer worden gestuurd?Minister Korthals:Het is een tamelijk ingewikkelde materie. Ik ben bereid over de aanbeveling
van de Raad van Europa mijn oordeel aan de Kamer te doen toekomen. Het zal
zo snel mogelijk schriftelijk gebeuren.Mevrouw Wagenaar (PvdA):Ik ga in grote lijnen mee met het antwoord van de minister. Daar waar
het gaat om grondrechten, afgeleid uit het EVRM, moet een afweging plaatsvinden.
Er wordt wat slordig omgegaan met resoluties en aanbevelingen van de Raad
van Europa. Wat er ligt is een aanbeveling van het Comité van ministers
van de Raad van Europa. Het is een 7 pagina's tellende aanbeveling van dus
ook deze minister. Ik vraag hem ons duidelijk te maken hoe hij denkt dit in
Nederland te implementeren. Het is namelijk zijn eigen stuk.Minister Korthals:In mijn antwoord op een vraag van de heer Dittrich heb ik al gezegd dat
ik daartoe bereid ben. Ik wil zeker ingaan op de subtiele kanttekeningen die
zijn gemaakt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-174-176.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl