Behandeling van de notitie inzake de implementatie van EG-regelgeving (26200 VI, nr. 65)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 54-69

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

25-10-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 2, pagina 54-69

10-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26200-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 10 oktober 2000)Pagina 69-69
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (26813)Pagina 37-47
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet wapens en munitie met betrekking tot de strafmaat voor verboden wapenbezit en verboden wapenhandel (26586)Pagina 47-54
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart (vervoer van gevaarlijke stoffen en van dieren) (26902)Pagina 37-37
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dissdag 10 oktober 2000)Pagina 69-71
Behandeling van de notitie inzake de implementatie van EG-regelgeving (26200 VI, nr. 65)Pagina 54-69
Presentie en opening (10 oktober 2000)Pagina 37-37

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:de notitie inzake de
implementatie van EG-regelgeving (26200 VI, nr. 65).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Er is alle reden om hier in de Eerste Kamer met
de regering van gedachten te wisselen over de implementatie van EG-regelgeving.
Juist vanuit deze Kamer is zeer kritisch gereageerd op voorstellen van de
regering om de implementatie te vergemakkelijken via een gedelegeerde bevoegdheid
tot buitenwerkingstelling van formele wetten. Dit soort bepalingen, zoals
artikel 18.2 van de Telecommunicatiewet, ontmoette niet alleen bezwaren wegens
de onbepaaldheid van de delegatie, hetgeen ook in strijd is met de algemene
uitgangspunten van wetgevingsbeleid, maar ook omdat in de praktijk vaak in
discussie is wat precies ter implementatie vereist is. Gegeven deze onbepaaldheid
van de machtiging achtten wij de gedelegeerde bevoegdheid tot buitenwerkingstelling
een inconstitutionele inbreuk op de bevoegdheid van de wetgevende macht. Zowel
de CDA-fractie als andere fracties – collega Jurgens heeft in deze discussie
met verve de toon gezet – hebben aangegeven dat niet of hoogstens onder
strikte voorwaarden een bevoegdheid tot buitenwerkingstelling ten opzichte
van de wet in formele zin bij gedelegeerde regelgeving acceptabel zou kunnen
zijn. Die strikte voorwaarden waaronder dat hoogstens acceptabel zou kunnen
zijn, kunnen in drie punten worden samengevat.Ten eerste mag het niet om meer gaan dan een tijdelijke voorziening bij
hoge en hoogst noodzakelijke uitzondering ter overbrugging van de periode
tussen het einde van een objectief te korte implementatietermijn en de redelijkerwijs
vroegst mogelijke datum van wetswijziging. Dat betekent dus ook dat zoiets
strikt tijdelijk zou moeten zijn. Ik wil nu alvast de vraag stellen of de
minister wil komen tot een grotere precisering van het moment waarop een tijdelijke
regeling die een wet buiten werking stelt, wordt gevolgd door een definitieve
op hetzelfde legislatieve niveau. Daarover worden wat uitgangspunten aangegeven,
maar gegeven de ingrijpendheid van de bevoegdheid blijft dat naar ons oordeel
te veel in het vage. Ten tweede zou de bevoegdheid niet bij ministeriële regeling, maar
bij algemene maatregel van bestuur moeten worden uitgeoefend, in die bij hoge
uitzondering, in de hoogst noodzakelijke gevallen te aanvaarden buitenwerkingstelling.
Dan is in ieder geval advisering door de Raad van State verzekerd en wordt
daarmee het risico van oneigenlijk gebruik of van discrepanties met de latere,
definitieve wetgeving beperkt. Daarom zien wij ook weinig tot niets in een
mogelijkheid om een algemene maatregel van bestuur weer bij ministeriële
regeling buiten werking te stellen. Daar is ook weinig reden voor, gegeven
de mogelijkheid om een spoedadvies te vragen aan de Raad van State.Ten derde moet de inhoud van de afwijkende regeling eenduidig herleidbaar
zijn tot de te implementeren EG-regeling. In de praktijk wordt die eenduidigheid
soms overschat, zo blijkt ook uit de notitie van de Raad van State die de
minister ons bij brief van 4 oktober heeft toegezonden en waarin een aantal
gevallen wordt genoemd – waarschijnlijk kunnen wij er in deze Kamer
nog meer noemen – waarbij sprake is van implementatie van internationaal
of Europees recht maar er nog mogelijkheden zijn ter beoordeling. Dat betekent
dat deze uitzondering alleen in heel specifieke gevallen op een heel duidelijke
manier gerelateerd kan worden aan de Europese regelgeving.Ik wijs erop dat deze drie punten door ons naar voren worden gebracht
met uiterste terughoudendheid en met een aantal condities die ik zo-even kort
heb aangeduid. Ik wil op deze manier proberen om in het kader van een soort
preventie in het debat aan te geven dat wij absoluut niet bedoelen hiermee
een soort korte samenvatting te geven van wat het kabinet in de notitie naar
voren heeft gebracht. Daarin wordt weliswaar ook gesproken van uitzondering,
tijdelijkheid en dergelijke, maar die formuleringen zijn veel onbepaalder
en nodigen naar ons inzicht veel te veel uit tot een ruime toepassing ervan.
En dat is eigenlijk ook ons hoofdbezwaar tegen het opnemen van dit alles in
de aanwijzing voor de regelgeving. Daarvan gaat een suggestie uit van normaliteit
die juist hier ongewenst is. Er zijn dus helaas nog steeds verschillen tussen
het kabinetsstandpunt en onze opvatting betreffende de noodzaak, waarvan wij
tot nu toe niet zijn overtuigd.Voorzitter! Uit de stukken van regeringszijde blijkt te weinig hoe vaak
een legitieme behoefte aan zo'n regeling voor buitenwerkingstelling zou bestaan
en nog veel minder vloeit hieruit voort dat zo'n voorziening hét antwoord
op implementatieproblemen vormt. De minister zal dat laatste vast en zeker
beamen, maar dat zo zijnde, willen wij hem wel erop aanspreken er werk van
te maken dat de onderliggende problemen worden weggenomen. Dat is enerzijds
een kwestie van verbeteringen in de Europese wetgeving, waar de regering in
het voorbereidende overleg en in de fases van besluitvorming door de Raad
van de Europese Unie, dus de Raad van ministers, en het voorportaal, Coreper,
toch zelf bij is; anderzijds is het een kwestie van Nederlands wetgevingsbeleid.Wij gaan allereerst in op de Europese verordeningen en richtlijnen; veel
van wat daarover te zeggen valt, geldt trouwens ook voor andere te implementeren
normen van supranationale en internationale herkomst. Het zit ons dwars dat
het kabinet zijn, in ons rechtsstelsel toch vergaande, voorstellen baseert
op zo'n vage schets van de problemen met Europese wetgeving. Er wordt gesproken
van een "hausse" aan te implementeren Europese regels, maar als onze fractie
de minister confronteert met zijn eigen cijfers, waaruit blijkt dat het na
1994, behalve op het gebied van Verkeer en Waterstaat, juist veel minder druk
is geworden, heet het dat de hausse – ik citeer nu uit de nota naar
aanleiding van het verslag – "dient te worden beschouwd in het licht
van de totale periode waarover (...) wordt gerapporteerd, zonder onderscheid
te maken in zo te noemen tussenperiodes".Tsja, als je maar wat vrijheid neemt in de keuze van referentieperiodes
is de statistiek altijd behulpzaam. Waar het ons om gaat en waar we graag
alsnog een serieus antwoord op krijgen, is de vraag of de knelpunten uit het
verleden – daarom wezen wij ook op het verschil tussen de cijfers van
1992-1994 in vergelijking met de recente jaren – niet voor een belangrijk
deel verklaard moeten worden uit de totstandkoming van de "binnenmarkt" en
een aantal naijlende effecten daarvan en de toen nog dramatisch geringe bekendheid
van de departementale juristen met het EG-recht, terwijl in deze jaren Verkeer
en Waterstaat het extra zwaar voor de kiezen krijgt in verband met de liberalisering
van de onder dat ministerie ressorterende transport- en communicatiebedrijvigheid.
Wij pretenderen niet hiermee van onze kant alles voldoende in beeld te hebben
gebracht, maar hebben wel een dringende behoefte nu eindelijk een analyse
van de implementatieproblematiek te krijgen die de dimensies van beleidstermijn
en beleidscyclus hanteert. Pas dan kan de vraag worden gesteld en beantwoord
hoe de wetgevende capaciteit op deze factoren kan worden afgestemd.De Europese wetgeving krijgt snel de "schuld". Soms is dat terecht. Het
ontwerp "communautaire richtlijnen voor het waterbeleid" van juli 2000 bevat
talloze procedurevoorschriften met vage doelstellingen. Veel woorden worden
vuil gemaakt aan bepalingen zonder duidelijk normerende functie. Een veel
gehoorde klacht is dat te weinig aandacht wordt besteed aan de manier waarop
nationale instanties aan richtlijnen en verordeningen uitwerking moeten geven.
Wij willen echter niet aannemen dat dat nu voor al die Europese richtlijnen
en verordeningen geldt, aangezien zich achterstanden bij de implementatie
voordoen, en nog veel minder dat het voor de Europese wetgeving in het algemeen
zou gelden. Of bij ons de nationale wetgevende instanties altijd voldoende
oog hebben voor de implementatie door bijvoorbeeld gemeenten en provincies,
is natuurlijk weer een andere vraag. Maar iets van het pot-en-ketel-syndroom
is hier toch wel waarneembaar. Een zinvolle aanpak zou in onze ogen zijn,
aan de terugkoppeling van uitvoering van de Europees wetgeving op nationaal
niveau of subnationaal niveau naar het Europese wetgevingsproces systematisch
vorm te geven. Hier wreekt zich vermoedelijk het ontbreken van een gedeelde
Europese bestuurscultuur en de daarbij behorende uitwisseling van ervaringen,
waardoor degenen die de geïmplementeerde regels moeten toepassen als
het ware in een andere wereld leven dan degenen die het voortouw hebben bij
het ontwerpen van de richtlijnen en verordeningen. Het zou in de ogen van de CDA-fractie in elk geval verkeerd zijn, ongenoegen
over sommige aspecten van de Europese wetgeving te vertalen in meer barrières
en blokkades. Je komt dat soms tegen als er ongenoegen is over de Europese
regelgeving. Laten wij dan echter niet nog een barrière inbouwen voordat
de Raad daarmee in kan stemmen. Wij zouden meer de nadruk willen leggen op
de rol van het Europees Parlement en op normale terugkoppelingsprocessen tussen
wetgeving en uitvoering van wetgeving. Er zijn tenslotte eerder aanwijzingen
dat gebreken in de regelgeving terug moeten worden gevoerd op de noodzaak
om de bestaande blokkades in de procedure te omzeilen en barrières
te passeren.Het is intussen minstens zo belangrijk dat we ons hier, bij een debat
in het Nederlandse parlement, de vraag stellen of er aan Nederlandse kant
iets te verbeteren valt. Het zou al te gemakkelijk zijn als we alleen maar
met de vinger wijzen naar de lastige eisen die vanuit Brussel worden gesteld.
Volgens het kabinetsstandpunt is er inzake de implementatie in de Nederlandse
wetgeving "grote winst geboekt". Enige precisering van de winst- en verliesrekening
is wenselijk. Merkwaardigerwijs zijn voor veel juristen – ook na de
Securitel-affaire en de onderzoeken naar de Europeesrechtelijke deskundigheid
bij wetgevingsafdelingen – het Europese en het internationale recht
van een andere wereld. In personeelsadvertenties voor departementale juristen
en trouwens ook voor RAIO's pleegt men te vragen naar afgestudeerden in het
Nederlands recht, terwijl er toch dankzij een aantal juridische faculteiten
groeiende mogelijkheden zijn, afgestudeerden in het internationale en Europese
recht te werven. Afhankelijk van studieprogramma's kunnen dezen ook voldoen
aan de eisen voor de juridische beroepen. De Raad van State betreurt in zijn
advies van 22 april 1999 "dat geen analyse van de knelpunten bij de implementatie,
en meer in het bijzonder van de verschillen die zich op dit punt voordoen
tussen de onderscheiden ministeries en onderdelen daarvan is uitgevoerd".
Wij nodigen de minister uit, dit onderwerp niet langer met de mantel der interdepartementale
en intradepartementale liefde te bedekken en op basis van onafhankelijk onderzoek
de Kamer over de knelpunten te rapporteren.Uit de kwartaaloverzichten van de implementatie van EG-richtlijnen blijkt
dat er altijd wel een verklaring voor vertraging is, bijvoorbeeld de noodzaak
van interdepartementaal of ander overleg. Maar niet alles wat een bewindspersoon
kan "uitleggen", is onvermijdelijk. Een vergelijking van de staat van dienst
van verschillende ministeries en ook van verschillende lidstaten zal van nut
zijn. Zo kan men beter inzicht krijgen in de wijze waarop adequate en tijdige
implementatie georganiseerd moet worden. Dit is en blijft het hoofddoel. Organisatieadviseurs
noemen dat "benchmarking" als "tool" voor het "management". Zolang de knelpunten
alleen in vage termen worden beschreven, zijn wij er niet voor te winnen,
noodprocedures tot een nieuwe standaard te verheffen.Daarin ligt dus het kernpunt van onze zorgen en bezwaren: opneming van
de uitzondering in de aanwijzingen voor de regelgeving verlegt, ook met de
beste bedoelingen, de aandacht naar het verkeerde punt. Het kwantitatieve
criterium van een implementatietermijn van een jaar of minder wettigt niet
vanzelf de conclusie dat er te weinig tijd is voor de koninklijke weg, die
constitutioneel ook de rechte weg is. Soms is een jaar ruim voldoende, soms
is 14 maanden krap aan. Bovendien blijkt uit de ons op 4 oktober toegezonden
notitie van de Raad van State dat zijn adviezen regelmatig nodig zijn om implementatiefouten
aan het licht te brengen. Daarom voelen wij niets voor het creëren van
een afwijkingsbevoegdheid bij ministeriële regeling.Er is nog een ander punt dat de aandacht vraagt en dat op den duur ook
voor de implementatie van betekenis zal zijn. Wij hebben onlangs met de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken gediscussieerd over de wenselijkheid van een betere
systematiek in de Europese wetgeving. Dit onderwerp is bekend als dat van
de hiërarchie van normen. De staatssecretaris was het met ons eens dat
een betere systematiek van belang is, waarbij Europese kaderwetten van een
erkend hogere rang zijn dan uitvoeringsregelingen. De korte of te korte implementatietermijnen
worden in de notitie van het kabinet vooral toegeschreven aan uitvoeringsregelingen
van de Europese Commissie. Het verdient naar ons oordeel aandacht dat er discrepanties
bestaan tussen de mate waarin onderwerpen Europees vatbaar worden geacht voor
delegatie en de mate waarin dat hier te lande het geval is. Moet het niet
in beginsel zo zijn dat hetgeen Europees van zodanig gewicht wordt geacht
dat het in de procedure voor gezamenlijke besluitvorming van Commissie, Raad
en Parlement aan de orde komt, bij ons bij formele wet wordt geïmplementeerd
en dat hetgeen vatbaar wordt geacht voor delegatie aan de Commissie te onzent
krachtens die formele wet bij algemene maatregel van bestuur of andere uitvoeringsregelingen
wordt gepreciseerd? Als er meer harmonisatie tussen Europese wetgeving en
die van de lidstaten is, zal wellicht een niet onbelangrijk deel van de problemen
die de minister noemt, kunnen worden weggenomen. Ik heb het dan met name over
het probleem dat hij omschrijft als de noodzaak de implementatie van gedelegeerde
Europese wetgeving te doen geschieden bij een formele wet, die er niet tijdig
kan zijn omdat de materie te ingewikkeld is om deze snel in een formele wet
neer te leggen. Zo'n systematiek zal geen wet van Meden en Perzen kunnen zijn,
maar zal wel kunnen bijdragen aan een constitutioneel ordelijk antwoord op
de problemen die ook bij een goede organisatie mogelijk resteren.Net als indertijd in de nota Voortvarend wetgeven ziet de minister van
Justitie nog geen aanleiding een grondwetswijziging voor te stellen. Wij zouden
hier uitdrukkelijk willen uitspreken dat een grondwetswijziging niet het karakter
zou moeten dragen van een bevoegdheid om de Staten-Generaal buiten spel te
zetten bij onderwerpen die op het niveau van de formele wetgever geregeld
horen te worden. Het zou dan, zoals indertijd ook is overwogen, niet om een
buitenwerkingstelling kunnen gaan maar wellicht om een procedure van stilzwijgende
aanvaarding. Voor ons is en blijft echter het hoofdpunt dat, voordat bijzondere
dingen worden overwogen en zeker voordat dingen normaal worden verklaard die
constitutioneel niet de rechte weg zijn, er systematisch met goed en openhartig
onderzoek moet worden gewerkt aan het wegnemen van de knelpunten.
Er zou meer helderheid moeten bestaan over die knelpunten en er zou een betere
aansluiting qua delegatiesystematiek moeten worden gevonden tot de Europese
regelgeving.Voorzitter! Al met al is onze fractie niet overtuigd van de wenselijkheid
van een algemene uitnodiging in de aanwijzingen voor de regelgeving om bij
implementatietermijnen van relatief korte duur een bevoegdheid te creëren
die afwijkt van de gewone staatsrechtelijke verhoudingen. Wij hopen dat dit
debat ook aan regeringszijde tot meer ingetogenheid zal leiden.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! Ingetogenheid van regeringszijde is inderdaad zeer wenselijk.
Het is onze taak om die te bevorderen.Voorzitter! Een van de bijzondere dingen van het onderwerp dat vandaag
aan de orde is, is dat het vanuit deze Kamer aan de orde gesteld is. De minister
was toen nog afgevaardigde aan de overzijde. Wij hebben hier toen de Telecommunicatiewet
behandeld die hij als lid van de Tweede Kamer mede had goedgekeurd. In die
wet stond in artikel 18.2 een bepaling waarbij de minister de bevoegdheid
kreeg om ter uitvoering van Europese regels op het terrein van de Telecommunicatiewet
wetten buiten gebruik te stellen en andere bepalingen daarvoor in de plaats
te stellen. Toen ik de betrokken bepaling binnen mijn fractie voorlas –
ik behandelde toevallig de Telecommunicatiewet en ik heb een beroepsafwijking
op dat punt – ging er een rilling door de fractie heen, dat een minister
een besluit van regering en Staten-Generaal buiten werking zou kunnen stellen
en iets daarvoor in de plaats zou kunnen stellen. Dat heeft geleid tot een
discussie in de commissie. Er is bij uitzondering in deze Kamer een wetgevingsoverleg
geweest met staatssecretaris J.M. de Vries. Daaruit bleek dat door de hele
Kamer heen grote aarzeling bestond. Er werd aandrang uitgeoefend op de staatssecretaris
om dit artikel niet in werking te laten treden. Daar stond een dreiging achter
dat deze Kamer anders gedwongen zou zijn om een novelle te vragen. Het betrokken
artikel is inderdaad niet ingevoerd. De minister spreekt in zijn debat aan
de overzijde nog over het aanpassen van een artikel. Maar het artikel hoeft
niet te worden aangepast, want het is niet ingevoerd. Hij hoeft het hoogstens
in te trekken.Dat is de aanleiding tot dit debat. Er komt nu iets zeer vreemds. Dat
is de relatie tussen de beide Kamers der Staten-Generaal. De regering heeft
de toezegging van staatssecretaris J.M. de Vries gestand gedaan. Zij heeft
op 12 augustus 1999 de notitie ingediend die nu bij ons voorligt. Er is geen
enkel overleg geweest tussen de overzijde en deze zijde over hoe wij de notitie
zouden behandelen. Daardoor ontstond de merkwaardige situatie dat op 1 februari
van dit jaar de Eerste Kamer een vrij omvangrijk en zeer kritisch voorlopig
verslag indiende. Op 7 maart, dus ruim een maand later, kwam de Tweede Kamer
bijeen om met de minister te spreken, zonder enige kennis te hebben van het
voorlopig verslag van de Eerste Kamer.De Tweede-Kamerleden lezen zelden de Handelingen van de Eerste Kamer.
Daar is ook meestal geen aanleiding toe, omdat zij geen zaken na ons behandelen.
Er zijn onderwerpen waarbij dat wel het geval is. Bij een Grondwetsherziening
is er een behandeling in eerste instantie in de Eerste Kamer, waarbij het
zinnig kan zijn dat de Tweede Kamer zich in tweede lezing bewust is van mogelijke
problemen die bij de eerste lezing in de Eerste Kamer hebben geleefd. Dit
is een soortgelijk geval. Wij hadden om die notitie gevraagd. Het ligt voor
de hand dat deze dan eerst in deze Kamer met de minister wordt besproken en
dat men dan even informeert hoe wij erover denken.Wij lezen de Handelingen van de overzijde soms met grote waardering, soms
met onverschilligheid en soms zelfs met afgrijzen. Ik moet zeggen dat in dit
geval de laatste categorie het meest in aanmerking komt, want uit dat debat
is niets zinnigs tevoorschijn gekomen. Dat komt er ook van, als je een notitie
die door een andere Kamer is gevraagd, zomaar gaat bespreken, zonder nader
overleg.Daar komt nog bij de idiote nummering van de stukken, waar ik de voorzitter
reeds per brief op heb gewezen. Als een stuk van de Tweede Kamer naar de Eerste
Kamer gaat, krijgt het een ander nummer en verdwijnt ongeveer in het systeem.
Ik hoor van buitenstaanders nogal eens dat zij Eerste-Kamerstukken niet kunnen
vinden in de gangbare registratie. Hier heeft de Tweede Kamer zelf twee verschillende
nummers gebruikt. Om die reden waren de Tweede-Kamerleden niet in staat om
te zien dat er ook een stuk van ons voorlag.Hoe het ook zij, artikel 18.2 is niet ingevoerd zoals wij hier gevraagd
hadden. De kritische geluiden over een al te gemakkelijke spoedprocedure om
beslissingen ten uitvoer te leggen van een internationaal niveau waar wij
aan gebonden zijn, zijn intussen versterkt, zij het niet aan de overzijde.
De heer Hirsch Ballin gaf in zijn betoog al aan op welke punten men kritisch
moet zijn. Het is ook een beetje de gewetensfunctie van deze Kamer om met
name op constitutionele problemen te letten. Mijn fractie erkent volledig
dat de procedures ter uitvoering van onze verplichtingen, vooral op het gebied
van de EG en de Europese Unie, in de praktijk op allerlei punten achterlopen
en dat versnelde procedures noodzakelijk kunnen zijn, maar dan moeten wij
het wel met elkaar eens zijn of die procedures behoorlijk zijn binnen onze
constitutie.Alle fracties hebben in hun schriftelijke bijdrage gesteld dat vooral
de anticiperende activiteiten van ambtenaren in de voorfase veel beter georganiseerd
moeten zijn, zodat er op departementaal niveau voorbereidingen worden getroffen
voor de teksten die moeten worden voorgelegd aan de Staten-Generaal, zodra
de Commissie een ontwerp publiceert dat in behandeling komt bij de raad en
waarover overleg plaatsvindt met het Europees Parlement.De nota naar aanleiding van het verslag aan deze Kamer is drie keer zo
dik als de oorspronkelijke brief van de regering. Daaruit blijkt wel hoe moeilijk
de vragen waren die door deze Kamer zijn gesteld. De regering vindt ook dat
anticiperende activiteiten een grote rol kunnen spelen. Ik denk dat de nadruk
daarop moet blijven liggen. Het moet niet zo zijn dat die spoedprocedures
een échappatoire zijn om tekortkomingen van de normale procedure goed
te maken.De regering heeft zeven punten genoemd die een beperking moeten zijn van
de mogelijkheid om die spoedprocedure toe te passen. Deze aanscherping
heeft mede op advies van de Raad van State plaatsgevonden, heb ik begrepen.
Reeds op grond van die zeven punten kan artikel 18.1 van de Telecommunicatiewet
niet worden ingevoerd. Er heeft dus kritische zelfreflectie plaatsgevonden
bij de regering, waar ik de regering voor prijs.Die zeven punten luiden als volgt. Er wordt ten eerste gezegd dat de noodzaak
aantoonbaar moet zijn. Het tweede punt behelst dat het telkens per bijzondere
wet moet geschieden. Het derde punt is dat het niet verder moet gaan dan nodig
is. Het vierde punt is dat het door het naastlagere niveau moet geschieden.
Op dat punt kan ik meegaan met de heer Hirsch Ballin, die heeft gezegd: zou
het niet altijd bij AMvB moeten, en niet bij ministeriële regeling? Het
vijfde punt is de mogelijkheid van een voorhangprocedure bij de Staten-Generaal
bij buitengebruikstelling of vervanging van een wet. In het zesde punt wordt
gezegd dat het van tijdelijke aard moet zijn en de buitenwerkingstelling moet
ten slotte tevens een nieuwe tekst bevatten.Dat zijn zinnige bepalingen. Het is echter de vraag of die de ruimte om
aldus het oude recht van de Koning van voor 1879, het recht om algemeen verbindende
regels te stellen, in ere te herstellen, voldoende inperken. Zoals de minister
weet, is daar een fors gevecht over gevoerd. De hooggeleerde Buijs heeft het
voor elkaar gekregen, mede door zijn publicaties, dat de Hoge Raad daar in
1879 een stokje voor stak. Eigenlijk wordt die zelfstandige wetgevende bevoegdheid
van de regering hier langs een omweg weer ingevoerd. Ik heb daar overigens
niet ten principale problemen mee. Ik kan mij zelfs voorstellen, gewoon staatsrechtelijk-theoretisch
sprekend, dat wij veel meer zaken bij AMvB zouden regelen, mits dat in de
Grondwet is geregeld. Ik kan mij voorstellen dat er kaderwetten zijn waaraan
AMvB's moeten voldoen en aldus de inhoud van de AMvB beperken. De heer Hirsch
Ballin stelde terecht dat wat de Europese Commissie uitvoert in delegatie
van een lagere orde is en in overeenstemming moet zijn met de beslissing van
Raad en parlement. Dan zou je die beslissingen van de Commissie bij ons wellicht
ook via AMvB kunnen laten uitvoeren. Ik vond dat een zinnige suggestie waar
ik mij in ieder geval in theoretisch-staatsrechtelijke zin graag bij zou willen
aansluiten. Ik kan daar nog geen politieke uitspraak over doen, want daarover
zal ik mijn fractie moeten raadplegen.De regering zegt een- en andermaal dat het niet gaat over de gewone richtlijnen
van de raad. Dat verbaast mij enigszins, want de zaak die aanleiding gaf tot
het geheel, was de Telecommunicatiewet. Daarbij ging het wel om een richtlijn
van de Raad. De regering zegt dat het ten eerste gaat om verordeningen van
de Raad en van de Commissie. Die verordeningen hoeven echter niet geïmplementeerd
te worden, want die gelden rechtstreeks. Je moet er alleen, technisch gezien,
voor zorgdragen dat de wet in overeenstemming is. Maar ze gelden, ook al is
de wet niet veranderd. Je kunt het woord "implementatie" er dus niet voor
gebruiken. Je kunt er wellicht "opschoning van Nederlandse wetsteksten" voor
gebruiken, maar er bestaat dus al anders en geldend recht.Dat is niet het geval bij richtlijnen van de Commissie, de tweede categorie
die de minister aanvoert. Die uitvoeringsrichtlijnen zijn inderdaad een probleem.
Die kunnen overigens reeds voor 80% al op het niveau van AMvB en ministeriële
regeling worden uitgevoerd. Het is misschien zelfs wel een hoger percentage.
De wetgever hoeft er dus niet zo verschrikkelijk vaak aan te pas te komen.
Maar blijkbaar is er in bepaalde sectoren – vooral bij Verkeer en Waterstaat
en bij telecommunicatie – behoefte aan een versnelde procedure.Nu moet je dus de vraag stellen of dit, grondwettelijk gezien, mogelijk
is. En dat is de kernvraag, ook na het betoog van de heer Hirsch Ballin, waar
ik mij op veel punten bij kan aansluiten. Voor mij is het volgende een centraal
punt. Ik lees artikel 81 van de Grondwet en verzoek de minister, met mij mee
te lezen. Daarin staat: de vaststelling van wetten geschiedt door de regering
en de Staten-Generaal. Die geschiedt dus niet door ministers en niet door
de ministerraad via een AMvB. Het argument dat ik in de schriftelijke gedachtewisseling
hierop terugkrijg, luidt dat het een geval van delegatie is. Maar dat zou
juist bestreden kunnen worden! Normaal wordt onder delegatie verstaan dat
aan een lagere wetgever de bevoegdheid wordt gegeven om nadere regels te stellen.
Maar dat wil helemaal niet vanzelf tot gevolg hebben dat die nadere regels
daarin bestaan dat de hoofdregelgever zelf door die lagere regelgever opzij
wordt gezet. De gemiddelde leek, niet-jurist, zegt: hé, wat raar. Hij
vindt het niet raar dat je een bevoegdheid geeft om nadere regels te stellen,
dus binnen het kader van die hogere regel nadere regels te stellen. Daaruit
bestaat immers 90% van onze hele regelgeving. Hij vindt het raar dat die lagere
regelgever kan zeggen: ik ga nu de wet zelf, die mij de bevoegdheid gegeven
heeft, opzijzetten. Dat heet in de staatsrechtelijke discussie: heeft de wetgever
"Kompetenz Kompetzenz". Heeft de wetgever de competentie om een lagere instantie
de competentie te geven om zijn eigen besluiten opzij te zetten? Ik lees dan
opnieuw artikel 81 van de Grondwet en zie dat de vaststelling van wetten geschiedt
door de regering en de Staten-Generaal en niet door ministers en niet door
de ministerraad. Deze formele stelling is noodzakelijkerwijs een strakke stelling.
Als de medewetgever, de beide Kamers der Staten-Generaal, de vaststelling
van de wet uit handen geeft, blijft er immers niets over. In de negentiende
eeuw is het gevecht gevoerd om mede te mogen beslissen over het budget alsmede
over verdragen. Wij vinden die goedkeuringswet dan ook buitengewoon belangrijk.Ik heb bij de behandeling in dit huis van de Sanctiewet vóór
de zomer jongstleden niets gezegd. Dat zou de discussie van vandaag immers
naar voren hebben gehaald. Toen is echter opnieuw een bevoegdheid aan de regering
uitgedeeld om de wet opzij te zetten. De vraag is of de wetgever daarmee ongrondwettelijk
heeft gehandeld. Volgens mijn theorie is dat inderdaad het geval. Maar in
het Nederlandse recht doet zich tevens de buitengewoon interessante situatie
voor dat de uitleg van de wetgever van de Grondwet de authentieke uitleg is.
Iedereen dient zich daaraan te houden. Het enige dat daar doorheen kan fietsen
zijn hogere, verdragsrechtelijke regelingen. Wij spreken nu echter over de
wetgever bindende, nationale rechtsorde. De wetgever bepaalt dus in feite
hoe de Grondwet moet worden uitgelegd. Ik heb in de memorie van antwoord een lijst gezien van wetten waarbij
de Kamers deze "delegatie" reeds hebben goedgekeurd. De regering heeft daarbij,
op ons verzoek, uitgezocht of bij die gelegenheden de beide Kamers er iets
van hebben gezegd. Dat blijkt, zoals wij reeds vermoedden, inderdaad niet
het geval. Wij hebben het over het hoofd gezien. Dat komt omdat de onderwerpen
op de bedoelde terreinen: landbouw, telecommunicatie en zo, niet door mensen
met een juridische beroepsafwijking worden behandeld. Een en ander is gebeurd
en deze wetten zijn dus geldend recht. De wetgever heeft gesproken. Bij elke
volgende beslissing, als de regering weer met een bijzondere wet komt, zullen
de Tweede en de Eerste Kamer echter moeten bekijken of wij de bevoegdheid
willen geven. De tweede voorwaarde van de notitie is immers dat er sprake
moet zijn van een bijzondere wet. Het kan best zijn dat de Kamers in een dergelijk
geval die bevoegdheid niet willen geven. Men kan zich immers afvragen of het
wel de taak van een lagere overheid is om een wetstekst opzij te zetten. Zeker
in de context van een bepaalde voorgestelde wet kan het een veel te grote
bevoegdheid betekenen voor de AMvB-gever of voor de minister. Op grond daarvan
kan de wet afgekeurd worden.Een en ander heeft tot gevolg dat onduidelijk is wat de zwaarte is van
de door de regering ingediende notitie. Daarin stelt de regering voor om in
artikel 339 van de aanwijzingen voor de regelgeving, vlees en inhoud te geven
aan de notitie. Dat is de plek waar het moet gebeuren, althans als het gaat
om aanwijzingen die bij het opstellen van een wet voor de regering en de ambtenaren
leidinggevend zijn. Ik benadruk overigens dat de aanwijzingen voor de regelgeving
niet gelden voor de beide Kamers der Staten-Generaal. Deze aanwijzingen gelden
voor de ministers en voor hun ondergeschikten. Het gaat om beleidsregels.
Wij mogen de minister aan die regels houden, maar hij mag ons er niet aan
houden. Als wij het een onzinnige aanwijzing voor de regelgeving vinden, hoeven
wij die niet te volgen. Als de heer Hirsch Ballin aangeeft dat een wet hooguit
bij AMvB maar zeker niet bij een ministeriële regeling opzij kan worden
gezet, heeft hij niets te maken met het feit dat in de aanwijzingen staat
dat het is toegestaan. Daarover bestaat tussen ons geen verschil van mening.Blijft de vraag wat er moet gebeuren met de besluitvorming die in de notitie
aan de orde is gesteld. Het is een wezenlijke en belangrijke besluitvorming.
Wij praten niet over iets toevalligs. De totale implementatie van EG-recht,
zo heb ik mij laten vertellen, begint 50% van alle regelingen te benaderen.
Wij praten over een zeer wezenlijk deel van voor Nederland bindende regels
die via implementatie tot stand worden gebracht. Slechts een klein deel betreft
de spoedprocedures. Maar het onderwerp implementatie is een centraal probleem
van het Nederlandse staatsrecht. Mijn fractie heeft er problemen mee dat wij
dat doen langs de weg van een échappatoire. Het wordt dan telkens bij
wet goedgekeurd, maar eigenlijk zou de wetgever dat niet moeten doen want
de wet moet door de wetgever zelf worden veranderd. Wij zouden wensen dat
de regering aanstuurt op een grondwetswijziging, waarbij een behoorlijke procedure
wordt ingebouwd voor implementatie, inclusief een mogelijkheid van spoedprocedure
met inschakeling van beide Kamers van de Staten-Generaal. Wij hebben in de
stukken aan de regering de vraag gesteld of zij een dergelijke grondwetswijziging
wil bevorderen. Het antwoord was ontkennend. Ik betreur dat. Ik denk dat het
verstandig is dit soort zaken niet bij opneming in de aanwijzingen te regelen.
We praten over een notitie waarvan de Kamerstukken moeilijk vindbaar zijn.
Het niveau van de discussie is aan beide kanten van het Binnenhof niet hetzelfde.
In het kader van een grondwetsherziening moet dit daarom worden besproken.
Wij kunnen dan tevens bekijken of in onze Grondwet het lidmaatschap van de
EU moet worden opgenomen. De wezenlijkste constitutionele verandering sinds
de laatste 50 jaar is het toetreden tot de Europese gemeenschap en later de
Europese Unie. Als je dat eenmaal hebt gedaan kun je zonder al te veel problemen
tevens de procedure voor het nakomen van de daaruit voortvloeiende verplichtingen
opnemen. Ik weet dat het maar een deel is van de onderwerpen van deze notitie.
Deze gaat over implementatie van alle internationale besluiten die dwingend
zijn. In het nationale recht moeten de verplichtingen worden nagekomen. Het
is wel vooral bij de EU aan de orde. Daar zou een behoorlijke regeling gemaakt
moeten worden. Als de minister afwijzend blijft staan tegenover de mogelijkheid
om bij de grondwetswijziging van 2002 een voorstel te betrekken, waarbij het
lidmaatschap van Nederland van de EU in de Grondwet wordt erkend en regels
worden geformuleerd voor de implementatie van EU-besluiten in Nederlandse
wetgeving, waarbij de betrokkenheid van de Staten-Generaal, ook bij een versnelde
procedure is verzekerd, dan dien ik een motie in. De vraag is of de minister
een dergelijke mogelijkheid bij zijn collega van Binnenlandse Zaken wil bevorderen.
Als dat niet gebeurt wordt het voor onze fractie erg moeilijk om ons neer
te leggen bij de spoedprocedure die de regering nu voorstelt. Dat zal een
eigen leven gaan leiden, zonder dat het geïncorporeerd wordt in ons constitutioneel
bestel. Als de regering zegt: wij moeten de kant op van een grondwetswijziging,
dan kan ik mij voorstellen dat mijn fractie intussen de minder fraaie procedure
die nu wordt voorgesteld, als uitzondering aanvaardt.De heer Rosenthal (VVD):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor de uitvoerige beantwoording
van de vragen die door de fractie van de VVD zijn gesteld. Onze fractie meent
dat het kabinet terecht heeft gekozen voor het uitgangspunt dat bij implementatie
van EG- en andere internationale besluiten de koninklijke weg voorop dient
te staan. De buitenwerkingstellingsbevoegdheid is slechts in zeer specifieke
gevallen en onder stringente voorwaarden toelaatbaar. Opname in de aanwijzing
voor de regelgeving is toch iets dat op dit moment voor de VVD-fractie reëel
is.Onze fractie kiest een wat andere richting dan collega Jurgens die vooral
op de grondwettelijke aspecten is ingegaan. Voor ons blijft wat in het vage
in hoeverre wij het hier nu hebben over een problematiek die verder reikt
dan een van de voorbeelden die hier ter tafel liggen en die te maken hebben
met de spanning tussen de nationale en de internationale besluitvorming en
regelgeving. Onze schriftelijke inbreng ging vooral daarover. Op dit punt, het zij gezegd, stelt de beantwoording door de minister van
onze vragen terzake ons niet echt gerust. In de beantwoording door de minister
komt voortdurend naar voren – het is een van de diepere kwesties die
hierachter liggen – dat hij kiest voor de context van de gegevenheden
die nu eenmaal in de Europese en de internationale besluitvorming besloten
zouden liggen. Alsof wij daarop vanuit de nationale lijn geen enkele invloed
zouden kunnen uitoefenen. Het is wat Europa-experts wel noemen het "out there-syndroom":
Brussel is daar en komt op ons af; wij kunnen er weinig tegenover stellen;
wij kunnen er moeilijk op anticiperen.Voorzitter! Wij menen dat dit in de beantwoording van de minister op twee
punten nadrukkelijk naar voren komt. De eerste situatie doet zich voor waar
de minister wijst op het probleem van de institutionele inrichting van de
internationale fora. Die zou op sommige beleidsterreinen – zonder dat
er verdergaande voorzieningen zouden zijn – tijdige implementatie volgens
de gebruikelijke procedures illusoir maken, in de zin van: daar kunnen we
niets aan doen. Letterlijk wordt in dit verband gesteld: "Het kan bijvoorbeeld
gaan om Europese regelgeving op de totstandkoming waarvan de lidstaten geen
of nauwelijks invloed hebben." Dat mag zo zijn, zo meent onze fractie, maar
is het voor de nationale overheid dan geen zaak om daarop zo tijdig en zo
veel mogelijk te anticiperen?Ik geef een tweede voorbeeld. De fractie van de VVD heeft gevraagd waarom
de Europese en de internationale besluitvorming nogal eens tendeert naar onmogelijke
uitkomsten, bijvoorbeeld implementatietermijnen voor richtlijnen van slechts
twee of drie maanden. De minister zegt dat dit eerder uitzondering dan regel
is. Ook onderstreept hij dat, wanneer het om dergelijke uitzonderlijke gevallen
gaat, een en ander nauwelijks vatbaar is voor bezwaren van Nederlandse zijde.
In de reactie van de minister lezen wij, dat dit vooral komt doordat het gaat
om "vooral uitvoeringsrichtlijnen en -verordeningen van de Commissie". De
Commissie kan daarvoor op grond van artikel 211 van het EG-verdrag haar eigen
weg gaan. Bezwaren zouden dan alleen nog in te brengen zijn als aangetoond
kan worden, dat de Commissie ten onrechte gebruik wil maken van de uitvoeringsrichtlijn.De notitie Adviestaken implementatie regelgeving geeft op zichzelf al
aan, dat de zaken niet altijd zo duidelijk zijn. Ik citeer uit de notitie:"Het zal niet altijd eenvoudig zijn om vast te stellen of sprake is van
een regeling die uitsluitend strekt tot uitvoering van een bindend besluit
van de Raad van de Europese Unie, van het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk
of van de Commissie van de Europese Gemeenschappen." Dan gaat het verder over
de kale implementatie, aanwijzing 337 van de aanwijzingen regelgeving. Er
zit dus toch meer rek in en men hoeft zich niet terug te trekken op het feit,
dat aan uitvoeringsrichtlijnen en -verordeningen van de Commissie niets te
doen zou zijn. Bovendien – dat is de kwintessens van de ongerustheid
die zich op dit punt meester maakt van de VVD-fractie – is ook dit niet
een nogal formele benadering? Valt ook hier niet door vroegtijdige bemoeienis
begrip, en misschien zelfs meer dan dat, te kweken voor reële implementatietermijnen?
Er wordt verwezen naar het voortreffelijke werk van de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen. Wij zouden ons ook de vraag kunnen stellen of
niet veel eerder al, bijvoorbeeld door proactief optreden van de Permanente
Vertegenwoordiging in Brussel, het nodige te doen zou zijn, waardoor tijdige
bekendstelling veel meer zou meespelen.Ik kom tot een punt van een wat andere orde. De fractie van de VVD vroeg
hoe het ligt in de andere lidstaten van de Europese Unie. Zitten die met hetzelfde
probleem? De minister zegt dat ook andere lidstaten in toenemende mate aandringen
op reële interpretatietermijnen. Worden daartoe nu gezamenlijke initiatieven
ontwikkeld? Wat mogen wij op dat punt verwachten?Laat gezegd zijn, dat ook de fractie van de VVD zeer beducht is voor "oplossingen
voor de langere termijn", of dat nu gaat om stilzwijgende goedkeuring of om
een vangnetbepaling in de AWB, omdat men daarmee als het ware een premie stelt
op de te korte implementatietermijnen. Je voorziet ze op die manier van een
soort blijvend stempel van goedkeuring. Vandaag wordt nog duidelijker, dat
de minister die kant terecht niet op wil. Maar hij heeft het toch "volledigheidshalve"
over verdergaande alternatieve oplossingen voor "een situatie waarin zich
stelselmatig problemen blijven voordoen". Daar betreden wij natuurlijk het
domein waar collega Jurgens het ook over heeft gehad. Voor de VVD-fractie
geldt hier in eerste instantie dat, als de materie van een richtlijn om een
korte implementatietermijn vraagt, tijdig anticiperen op wat uit Brussel gaat
komen heel wel mogelijk moet zijn. In elk geval moet daar alles op alles worden
gezet. Het moet uitzondering blijven. Het moet gaan om stringente voorwaarden.
Het moeten zeer specifieke gevallen zijn.Mijnheer de voorzitter! Alles bij elkaar is de fractie van de VVD op zichzelf
tevreden met het standpunt van het kabinet. Ze aanvaardt de lijn van bijvoorbeeld
de interdepartementale commissie Europees recht waar het de voorwaarden betreft.
In het kader van het anticiperen op wat uit Brussel komt geldt voor de fractie
van de VVD, dat zij wil aandringen op een "tandje hoger", om in Brussel reële
implementatietermijnen te bewerkstelligen. Uitzonderingen moeten echt uitzonderingen
blijven. In Brussel mag niet de gedachte postvatten, dat ons land als het
ware lijdelijk zou toezien om Brussel toch maar ter wille te zijn. Wij zijn
benieuwd welke initiatieven het kabinet zal ontplooien. Ook waar het gezamenlijke
initiatieven met de andere lidstaten betreft, stellen wij concrete toezeggingen
zeker op prijs.De vergadering wordt van 17.16 uur tot 17.30 uur geschorst.Minister Korthals:Voorzitter! Met belangstelling heb ik de inbreng van de verschillende
leden aangehoord. Het lijkt mij goed, net als de heren Jurgens en Rosenthal
nog even in te gaan op wat hieraan voorafging.Als basis voor het kabinetsstandpunt heeft inderdaad gediend een advies
van de interdepartementale commissie Europees recht (ICER) van februari 1999
over de toelaatbaarheid van tijdelijke buitenwerkingstelling van wettelijke
of AMvB-bepalingen bij besluit van de verantwoordelijke minister, onder gelijktijdige
vervanging van die bepalingen door een ministeriële regeling. De directe
aanleiding tot de opstelling van dit advies was een "verzamelwetsvoorstel"
van Verkeer en Waterstaat waarmee deze bevoegdheid werd geïntroduceerd
voor 29 wetten op het beleidsterrein van Verkeer en Waterstaat. Bij haar advisering
betrok de ICER ook artikel 18.2 van de Telecommunicatiewet, dat een vergelijkbare
bevoegdheid bevat. Zij deed dit vanwege een toezegging van de staatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat bij de parlementaire behandeling van de Telecommunicatiewet
in de Eerste Kamer. Deze Kamer wilde slechts met deze wet instemmen na de
toezegging van de staatssecretaris dat artikel 18.2 niet in werking zou treden
voordat er met beide Kamers der Staten-Generaal overleg zou hebben plaatsgevonden
over een kabinetsstandpunt waarin in het algemeen zou worden ingegaan op de
toelaatbaarheid van voorstellen om versnelde implementatie mogelijk te maken.In maart 1999 heeft het kabinet vervolgens ingestemd met een conceptstandpunt
inzake versnelde implementatie. Het leek het kabinet echter de aangewezen
weg, over dit standpunt advies te vragen aan de Raad van State. Het advies
van deze raad was aanleiding om het oorspronkelijke standpunt aan te scherpen
en het gewijzigde stuk op 12 augustus aan te bieden aan zowel de Tweede als
de Eerste Kamer. De aanscherping betrof vooral het verder inperken van het
bereik van de buitenwerkingstellingsvoorziening – nu kan er slechts
bij een zeer korte implementatietermijn van deze voorziening gebruikgemaakt
worden, aanvankelijk was een ruimere termijn voorgesteld – en een striktere
regeling voor de wijze waarop de definitieve voorziening in procedure dient
te worden gebracht.Waarvoor is dit nodig? Ondanks alle genomen maatregelen blijft het mogelijk
dat in EG-verband besluiten tot stand komen die een zeer korte of geen implementatietermijn
kennen. De gebruikelijke voorzieningen kunnen dan wel eens onvoldoende zijn.
Het gaat hierbij in het bijzonder om EG-verordeningen, vastgesteld door de
Raad, die rechtstreeks toepasbaar zijn in het Nederlandse recht, maar die
nadere regels behoeven om op een aantal specifieke punten te kunnen werken,
bijvoorbeeld in de sfeer van de handhaving. Het gaat ook om uitvoeringsrichtlijnen
en verordeningen van de Commissie op de totstandkoming waarvan de lidstaten
geen of nauwelijks invloed hebben. Ook dergelijke regelgeving dient echter
binnen de gestelde termijn te zijn geïmplementeerd, conform het in het
EG-verdrag neergelegde principe van de Gemeenschapstrouw. Het niet tijdig
nakomen van deze verplichting kan uiteindelijk leiden tot een veroordeling
door het Europese Hof en tot schadevergoedingsacties van direct belanghebbenden.Bij het implementeren van EG-regelgeving staat in principe de thans reeds
gebruikelijke "koninklijke weg" voorop: volgens de gebruikelijke procedures
en op het daarvoor geschikte niveau van wetgeving. Nu is er van verschillende
kanten gevraagd of er niet actiever zou kunnen worden opgetreden. Dat kan.
Betrek juristen al in de fase waarin richtlijnen in Brussel worden ontworpen.
Streef bij het onderhandelingsproces naar een reële implementatietermijn,
opdat de benodigde internationale wetgeving op een normale wijze kan worden
voorbereid. Binnen een maand na het vaststellen van een gemeenschappelijk
standpunt in de Raad van de Europese Unie wordt door het betrokken ministerie
een implementatieplan voorgelegd aan het interdepartementaal implementatieoverleg.
Indien de termijn niet wordt gehaald, wordt hiervan onder opgave van redenen
mededeling gedaan aan de ministerraad. Binnen een maand na het vaststellen
van de Europese regelgeving wordt, indien noodzakelijk, een ontwerp-AMvB of
wetsvoorstel aanhangig gemaakt bij de ministerraad. Indien de termijn niet
wordt gehaald, wordt hiervan onder opgave van redenen mededeling aan de ministerraad
gedaan.In het kabinetsstandpunt is al aangegeven dat met inachtneming van de
eerdergenoemde koninklijke weg, die ook is beschreven in de aanwijzing voor
de regelgeving, een behoorlijk resultaat kan worden geboekt. Juist met het
oog op een tijdige implementatie bestaan er in de Nederlandse wetgeving voldoende
delegatiemogelijkheden om binnen de wettelijke kaders tijdig te implementeren.De heer Hirsch Ballin (CDA):Voorzitter! De minister straalt een groot vertrouwen uit dat met deze,
overigens bestaande, procedures de implementatie in de regel tijdig zal kunnen
plaatsvinden. Wij hebben een aantal kritische vragen gesteld over de termijn
van 12 maanden in het voorstel. Gaat de minister ervan uit dat, als de implementatietermijn
12 maanden of korter is, met deze organisatorische voorzieningen en voldoende
mensen die van wanten weten een implementatie via de staatsrechtelijk normale
weg niet mogelijk is?Minister Korthals:Niet te allen tijde, maar in sommige omstandigheden zal dat het geval
zijn. Daarom moet het worden voorgelegd aan de ministerraad en zal op grond
daarvan een besluit moeten worden genomen.De heer Hirsch Ballin (CDA):Als die termijn van 12 maanden zou indiceren dat het mogelijk is dat er
soms een bijzondere procedure moet worden gevolgd in plaats van de normale,
mogen wij dan aannemen dat er bij een implementatietermijn van meer dan 12
maanden tijdig zal zijn geïmplementeerd?Minister Korthals:In beginsel is dat het uitgangspunt. Wij doen er alles aan om te komen
tot een tijdige implementatie.De heer Hirsch Ballin (CDA):Is er dan een grauwe zone, bijvoorbeeld tussen de 12 en 14 maanden, waarin
het excusabel is als dat niet wordt gehaald en een termijn van 14 maanden
waarover het kabinet zegt: voortaan willen wij ervoor instaan dat dan tijdig
is geïmplementeerd?Minister Korthals:Je moet natuurlijk altijd een grens trekken. Aanvankelijk hadden wij de
grens getrokken bij 18 maanden. Vervolgens is die grens op grond van het advies
van de Raad van State teruggebracht naar 12 maanden. Dat betekent wel degelijk
een extra inspanning voor degene die wil implementeren.Hoe moet nu die versnelling plaatsvinden? Slechts indien de gebruikelijke
koninklijke weg onbegaanbaar blijkt, kan in de spreekwoordelijke uitzonderingssituatie
worden besloten tot het inzetten van de buitenwerkingstellingsbevoegdheid,
uiteraard slechts voorzover deze bevoegdheid in de desbetreffende specifieke
wet is opgenomen. De procedure is dan als volgt. Een voorgenomen
besluit tot buitenwerkingstelling en tot het vaststellen van vervangende regels
wordt in de ministerraad aan de orde gesteld. Het voorgenomen besluit wordt
gedurende vier weken voorgelegd aan de Staten-Generaal, indien het de implementatie
van een richtlijn betreft. De definitieve voorziening wordt in principe gelijktijdig
met de buitenwerkingstellingsvoorziening in procedure gebracht. Slechts onder
opgave van redenen kan niet meer dan een maand uitstel worden verkregen, bijvoorbeeld
indien er sprake is van een gecompliceerd regelgevingscomplex. De tijdelijke
voorziening vervalt op het tijdstip van inwerkingtreding van de definitieve
voorziening.De garanties om oneigenlijk gebruik van de buitenwerkingstellingsvoorziening
te voorkomen kunnen in feite worden afgeleid uit de procedure die bij het
realiseren van de voorziening dient te worden gevolgd. Een voorgenomen besluit
tot buitenwerkingstelling dient aan de orde te worden gesteld in de ministerraad.
Het ontwerp van de definitieve voorziening dient in principe gelijktijdig
met het buitenwerkingstellingsbesluit in procedure te worden gebracht. Het
buiten werking stellen van een algemene maatregel van bestuur door een naastlagere
ministeriële regeling is slechts mogelijk bij een implementatietermijn
van minder dan vier maanden. Het buiten werking stellen van een wettelijke
bepaling door een algemene maatregel van bestuur is slechts mogelijk bij een
implementatietermijn van minder dan 12 maanden. Naleving van de procedure
door de departementen zal niet zozeer via de strikt juridische weg, maar anderszins
gestalte krijgen. Besluitvorming vindt plaats in de ministerraad. Er kan eenvoudig
navraag worden gedaan naar de stand van zaken. Er gelden objectieve vaste
termijnen. De minister kan in het parlement worden aangesproken op het uitblijven
van de benodigde implementatiewetgeving. Het parlement is in elk geval betrokken
in het kader van de voorhangprocedure.Voor de volledigheid wil ik de zeven voorwaarden nog even samenvatten.
Het introduceren van de voorziening wordt per bijzondere wet steeds afzonderlijk
geregeld. De buitenwerkingstellingsbevoegdheid kan enkel worden ingezet in
de volgende gevallen: bij een wet indien de implementatietermijn minder dan
12 maanden bedraagt en bij een AMvB indien de implementatietermijn minder
dan 4 maanden bedraagt. Het besluit over het inzetten van de voorziening wordt
genomen in de ministerraad. De bevoegdheid gaat niet verder dan nodig is voor
de implementatiedoeleinden. De buitenwerkingstellingsregeling en de vervangende
regeling worden in beginsel getroffen op het naastlagere niveau: AMvB in plaats
van wet, ministeriële regeling in plaats van AMvB. Bij een buitenwerkingstelling
ten behoeve van de implementatie van een verordening hoeft niet de voorhangprocedure
te worden gevolgd vanwege de directe werking van de verordening in de Nederlandse
rechtsorde. Dan is er dus ook weinig keuzevrijheid meer voor de nationale
wetgever. Voorts heeft de voorziening een tijdelijk karakter in afwachting
van de definitieve voorziening in de vorm van een aanpassing of aanpassings-AMvB.
De tijdelijke regeling bevat zowel het besluit tot buitenwerkingstelling als
de inhoud van de regeling die daarvoor tijdelijk in de plaats komt.Het CDA voelt weinig voor de mogelijkheid van afwijken bij een ministeriële
regeling, zo begreep ik van de heer Hirsch Ballin. Twee varianten doen zich
voor om versneld te kunnen implementeren. Allereerst is dat de reguliere procedure,
waarbij de voorziening op het naastlagere niveau geldt. Dat betreft de mogelijkheid
bij ministeriële regeling van een AMvB af te wijken. Voor de noodzaak
van deze afwijkingsbevoegdheid gelden dezelfde voorwaarden als in het geval
bij AMvB wordt afgeweken van de wet. Daarnaast is er de spreekwoordelijke
uitzondering, dat de wet tijdelijk buiten werking kan worden gesteld door
een ministeriële regeling. Het betreft dan een situatie waarin bovendien
drie extra voorwaarden worden gesteld, wil deze variant kunnen worden toegepast.
Ten eerste moet in redelijkheid geen twijfel bestaan over de vraag welke bij
of krachtens wet gestelde regel buiten werking gesteld dient te worden. Ten
tweede worden geen beleidsinhoudelijke keuzen gemaakt. Ten derde is, gelet
op de spoed, een voorziening bij algemene maatregel van bestuur geen gerede
oplossing. Naar mijn mening is hiermee voldoende voorzien in kwalitatieve
waarborgen om tijdig de implementatiewetgeving te kunnen realiseren.De heer Hirsch Ballin (CDA):Ik begreep niet helemaal wat het "spreekwoordelijke" zo-even was. Het
kan aan de duidelijkheid bijdragen als de minister een geval uit de praktijk
kan noemen waarin dat uiterst uitzonderlijke, dat hij net probeerde te schetsen,
optreedt.Minister Korthals:Dat geval is er. Als de heer Hirsch Ballin het goed vindt, wil ik dat
voorbeeld in tweede termijn geven.Er is gesteld dat het in het kabinetsstandpunt vaag is wat nu tijdelijk
is bij de buitenwerkingstellingstermijn. Ik meen dat dit niet het geval is.
De regel is dat binnen een maand na behandeling in de ministerraad van de
tijdelijke voorziening het onderwerp voor de definitieve voorziening moet
voorliggen, tenzij dat in bijzondere gevallen niet mogelijk is. Dit is, dacht
ik, een extra waarborg. Wat dat betreft, is het wel degelijk minder vaag dan
het lijkt.Voorzitter! De heer Hirsch Ballin vroeg of de knelpunten in het verleden
bij Verkeer en Waterstaat niet vooral veroorzaakt zijn door het feit dat dit
departement het in die periode extra zwaar voor de kiezen kreeg in verband
met de liberalisering van de transport- en telecommunicatiesector. Ongetwijfeld
is het juist dat liberalisering van die sector de afgelopen jaren een zware
druk heeft gelegd op de wetgevingscapaciteit van Verkeer en Waterstaat, maar
wat betreft de implementatiewetgeving bij dit departement is met name de stroom
uitvoeringsrichtlijnen van de Europese Commissie op het terrein van de technische
eisen voor de zeescheepvaart en de wegvoertuigen niet afgenomen.De heer Hirsch Ballin (CDA):In hoeverre is dat dan bij formele wet aan de orde?Minister Korthals:Wij spreken nu in het algemeen. Ook wanneer er zaken bij algemene maatregelen
van bestuur zijn geregeld, moet bijvoorbeeld via een uitvoeringsrichtlijn
van de Europese Commissie weer snel geïmplementeerd worden.
Dan moet dat bij ministeriële regeling kunnen. Dat geldt in de gevallen
die ik zo-even aangafDe heer Hirsch Ballin (CDA):Dan was het dus gewoon een probleem van te weinig mensen bij Verkeer en
Waterstaat.Minister Korthals:Neen, ook het probleem dat het sneller moet dan het in werkelijkheid gaat.De heer Hirsch Ballin (CDA):De technische voorschriften op het gebied van de zeescheepvaart en de
wegvoertuigen zijn bij mijn weten in Nederland in gedelegeerde wetgeving vervat.
Dan begrijp ik niet goed hoe dit voorbeeld adstrueert dat er een buitenwerkingstellingsbevoegdheid
zou moeten zijn.Minister Korthals:Als dat allemaal geregeld is bij AMvB en de termijn voor de implementatie
te kort is, dan dient dat te geschieden bij ministeriële regeling.Voorzitter! De heer Hirsch Ballin vroeg verder hoe men een beter inzicht
kan krijgen in integrale en tijdige implementatie. Hij noemde in dit verband
de benchmarking als tool voor het management; dit is de moderne terminologie
waarmee ook ik dagelijks word lastig gevallen op het departement, voorzitter.
Door middel van kwartaaloverzichten geeft het kabinet aan wat de stand van
zaken en de voortgang is met betrekking tot de implementatie van de Brusselse
regelgeving. Hier is sprake van zogenaamde peer pressure, waarbij de ministers
elkaar de maat kunnen nemen. Ik kan verzekeren dat dit ook regelmatig gebeurt.
Op deze wijze wordt er wel degelijk gekeken naar de tijdige implementatie
van Europese regelgeving of misschien wel internationale regelgeving van andere
orde.De voorzitter:Ik weet dat het Reglement van orde mij zeer strikte grenzen oplegt bij
het ingrijpen in het debat, maar ik zou er toch bij de minister op willen
aandringen dat hij zijn best doet om al die Engelse termen te vertalen in
het Nederlands, al was het alleen maar opdat hij zichzelf rekenschap geeft
van wat hij zegt.Minister Korthals:Dat zal ik in het vervolg doen, voorzitter.De heer Hirsch Ballin stelde de interessante gedachte aan de orde dat
er betere overeenstemming zou kunnen zijn tussen de mate waarin op Europees
niveau delegatie geoorloofd wordt geacht en de mate waarin dat in Nederland
zou kunnen. Als ik hem goed heb begrepen, wil hij de Europese systematiek
daarbij leidend maken voor de Nederlandse praktijk. Op dit moment lijkt mij
dit echter nog een stap te ver. De Europese rechtsorde komt stapsgewijs tot
stand. Hoe zaken geregeld worden bij gezamenlijke besluitvorming of worden
gedelegeerd aan de Commissie, is voortdurend in debat. Ook in het kader van
de voorbereiding van de IGC in december liggen er diverse voorstellen op tafel
over deze kwestie. Wij hebben in Nederland ten aanzien van het primaat van
de wet en de mogelijkheid van delegatie onze eigen normen en regels. Zo kent
de Grondwet een aantal delegatieverboden waar wij ook bij implementatie van
de EG-regelgeving niet omheen kunnen.Natuurlijk ben ik het graag met de heer Hirsch Ballin eens dat meer orde
in de Europese regelgeving geboden is. Wij zullen daar in Brussel, zowel bij
de voorbereiding van richtlijnen en dergelijke, als bij de voorbereiding van
verdragswijzigingen – ik denk hierbij aan IGC – zeker op blijven
aandringen. De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken heeft dit ook al eerder
uitvoerig met deze Kamer besproken.Volgens de heer Jurgens zou er bij een verordening geen noodzaak zijn
voor implementatie bij wetgeving. Waarom zou een buitenwerkingstellingsvoorziening
ook nog noodzakelijk kunnen zijn voor verordeningen, gelet op hun zogenoemde
directe werking? Verordeningen zijn rechtstreeks toepasbaar in de nationale
rechtsorde. Ze hoeven in beginsel dus inderdaad niet in nationale regelgeving
te worden omgezet. Dit is in beginsel ook niet toegestaan. Wanneer ten tijde
van de inwerkingtreding van een verordening met de verordening strijdige regelgeving
bestaat, verliest die regelgeving automatisch haar kracht. Toch is voor de
praktische werking van verordeningen vaak nationale regelgeving of implementatie
nodig. Dan gaat het daarbij vooral om het concretiseren en aanvullen van de
materiële normen, strafrechtelijke sanctionering en het aanwijzen van
nationale uitvoeringsinstanties. Voor de rechtszekerheid is het voorts noodzakelijk
met een verordening strijdige nationale bepalingen aan te passen.Ik kom nu op een belangrijke vraag van de heer Jurgens. Hoe verdraagt
van de wet afwijkende lagere regelgeving zich met het Grondwettelijke voorschrift
dat wetten worden vastgesteld door regering en Staten-Generaal? Er zit een
zekere spanning tussen het belang dat wij hechten aan vaststelling van wetten
door de formele wetgever en vaststelling van lagere regelgeving die afwijkt
en in de plaats komt van bij wet vastgestelde regels. Uitgangspunt van ons
wetgevingsbeleid is dat alle belangrijke onderwerpen die gevolgen hebben voor
de positie van de burgers, bij wet worden geregeld. Voor hetgeen uit Brussel
komt en vervolgens moet worden geïmplementeerd geldt dit beginsel evenzeer.
Een ander beginsel is dat EG-regelgeving juist en tijdig moet worden geïmplementeerd.
Soms leiden deze beide uitgangspunten tot strijdige uitkomsten. De regering
doet hiervoor nu voorstellen. Vandaar dat ik zeg dat er spanning is, maar
er is naar het oordeel van de regering geen sprake van strijd met de Grondwet.
De Grondwet geeft immers uitsluitend in formele zin aan hoe wetten tot stand
komen, te weten door het gemeen overleg van regering en Staten-Generaal, aldus
parafraseer ik artikel 81 van de Grondwet. Dit sluit ook aan bij het betoog
van de heer Jurgens. De Grondwet laat zich niet in algemene zin uit over wat
er precies in wetten moet worden geregeld. Slechts bij bepaalde onderwerpen
geeft de Grondwet aan dat zij bij wet moeten worden geregeld en dan kunnen
die onderwerpen ook alleen maar of in ieder geval bij hoofdzaak bij wet worden
geregeld. Voor alle andere onderwerpen geldt dat de Grondwetgever geen uitspraak
doet over het niveau van de regelgeving. Evenmin kan uit de Grondwet worden
afgeleid dat wanneer een onderwerp eenmaal bij wet wordt geregeld dat op geen
enkele wijze meer door een lagere regelgever kan gebeuren. Dat is een zaak
van de wetgever zelf en zoals wij weten, heeft de wetgever daarover in het
verleden al vaak per geval een uitspraak gedaan. Dat is al 35
jaar geleden begonnen, in 1965. Daarna is het telkenmale herhaald. Naar mijn
mening zijn de heer Jurgens en ik het over artikel 81 Grondwet niet echt oneens,
terwijl hij wel beweert dat het hoe dan ook betekent dat er geen delegatiebepaling
in de wet zou kunnen worden opgenomen.De heer Jurgens (PvdA):Voorzitter! De minister herhaalt welsprekend de argumentatie die hij eerder
schriftelijk en ook in de Tweede Kamer heeft gegeven. Als bij AMvB of bij
ministeriële regeling een wet buiten gebruik wordt gesteld en een andere
bepaling daarvoor in de plaats komt, wordt de wet gewijzigd. Je moet wel zeer
spitsvondig juridisch redeneren om dit binnen artikel 81 van de Grondwet te
laten vallen. In dit artikel staat namelijk dat wetten worden vastgesteld
door regering en Staten-Generaal. Een deel van de inhoud van de desbetreffende
wet wordt dus vastgesteld bij AMvB of ministeriële regeling en dat is
in strijd met artikel 81. De algemene staatsrechtelijke leer is inderdaad
dat in de Grondwet niet wordt aangegeven wat in de wet geregeld moet zijn,
maar daar gaat het niet om. Het gaat om hetgeen de wetgever gewild heeft.
De wetgever heeft iets bewust bij wet geregeld en daaraan is niet toegevoegd
dat deze wet bij lagere regelgeving gewijzigd kan worden. Wetswijziging kan
naar mijn mening niet gedelegeerd worden. Op dit punt verschillen de minister
en ik duidelijk van mening. Het is altijd gevaarlijk om te zeggen dat er eigenlijk
geen verschil van mening is, want dat maakt de aangesprokene juist extra alert.Minister Korthals:De wetgever bepaalt zelf dat in bijzondere omstandigheden delegatie mogelijk
is. De heer Jurgens kan niet ontkennen dat van die mogelijkheden tientallen
keren gebruik is gemaakt. Nu zal hij ongetwijfeld zeggen dat hij daar nooit
bij is geweest.De heer Jurgens (PvdA):Ik ben erbij geweest. Mea culpa, mea maxima culpa, maar wij moeten beoordelen
of de Grondwet op juiste wijze wordt toegepast. Als een dergelijke bepaling
in een wet wordt voorgesteld – zoals onlangs nog bij het sanctiebesluit –
hebben wij het recht, ons af te vragen of dat wel juist is. Dat doe ik dus.Minister Korthals:Ik ontken niet dat u iedere keer die afweging kunt maken. Feit is dat
meermalen wetgeving de Eerste Kamer heeft gepasseerd die delegatie mogelijk
maakte. Eerlijk gezegd vind ik dat het argument dat u het onderwerp niet behandeld
heeft, niet sterk. U heeft ervoor gestemd, dus bent u daarvoor verantwoordelijk.
Het is overigens zeer interessant om deze discussie te voeren.Voorzitter! De heer Jurgens vroeg zich af in hoeverre de in discussie
zijnde vorm van buitenwerkingstellingsdelegatie in één van beide
Kamers onderwerp van specifieke discussie is geweest. Uit onderzoek van de
parlementaire stukken blijkt dat de inbreng van de zijde van het parlement
over het algemeen nogal praktisch was. De vragen gaan bijvoorbeeld meer over
het soort gevallen waarop de bevoegdheid betrekking moet hebben dan over de
principiële toelaatbaarheid van de voorziening. Staatsrechtelijke bezwaren
werden wel eens genoemd, maar lijken bij de desbetreffende wetgevingstrajecten
geen doorslaggevende rol te hebben gespeeld. Ik geef een saillant voorbeeld.
In artikel 30a van de Vleeskeuringswet wordt bepaald dat bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur met het oog op de nakoming van internationale
overeenkomsten regelen kunnen worden gesteld waarbij van de voorgaande bepalingen
kan worden afgeweken. Het wetsvoorstel werd 35 jaar geleden, in het voorjaar
van 1965, behandeld in het parlement. In de memorie van toelichting werd de
bepaling zonder veel omhaal van woorden toegelicht, namelijk dat op deze manier
op een soepele en snelle wijze aan de voor Nederland bindende voorschriften
uitvoering kon worden gegeven. De Kamercommissie die het wetsvoorstel voorbereidde
had nadrukkelijk begrip voor de grote delegatie. Het zal niet verbazen dat
staatssecretaris Bartels van Sociale Zaken en Volksgezondheid als volgt oordeelde: "Het
verheugt de ondergetekende dat de Commissie er begrip voor heeft dat de delegatie
die in het ontwerp is voorgesteld, gewenst is." Ik moet toegeven, voorzitter,
dat het, waar het om de Vleeskeuringswet ging, niet de Justitiecommissie maar
de Landbouwcommissie is geweest.Voorzitter! De heer Jurgens sprak over de wenselijkheid van grondwetswijziging
in relatie tot het onderwerp waarover wij vandaag spreken. Ik heb bij de beantwoording
van de schriftelijke vragen aangegeven dat de minister van Binnenlandse Zaken
in het kader van de constitutionele agenda nadenkt over de vraag of en zo
ja, in hoeverre het lidmaatschap van de EU ook in onze Grondwet tot uitdrukking
moet komen. Ik twijfel er niet aan dat deze Kamer daar nog nader over hoort.
Niet voor niets wordt in dit verband gesproken over de EU als vierde bestuurslaag.
Bij een dergelijke discussie zou men eventueel de vraag mee kunnen nemen of
bijzondere procedures wenselijk of nodig zijn voor implementatie van de EG-regelgeving.
Ook wat de huidige implementatiepraktijk betreft blijft echter de normale
wetgevingsprocedure voor het kabinet het uitgangspunt.Voorzitter! De heer Rosenthal vroeg of door proactief optreden van de
permanente vertegenwoordiging begrip kan worden gekweekt voor de reële
implementatietermijnen. Dit gebeurt nu al zo veel mogelijk. Ik zal in overleg
met de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken bezien hoe deze proactieve
opstelling kan worden versterkt, hoewel ik ervan overtuigd ben dat er al op
deze wijze gewerkt wordt. Voor alle duidelijkheid: ik onderschrijf de wenselijkheid
van een actief optreden in Brussel en zal me daarvoor blijven inzetten.Voorzitter! Tot slot. De regering heeft haar onderhandelaars in Brussel
opgedragen om te allen tijde van reële invorderingstermijnen een hard
punt te maken. Ik wijs erop – maar daar wees de heer Rosenthal zelf
ook al op – dat er een interdepartementale werkgroep Beoordeling nieuwe
commissievoorstellen is. Daarin wordt aandacht besteed aan de mogelijke implementatieproblemen,
wanneer uit een voorstel blijkt dat een naar de mening van de regering te
korte implementatietermijn wordt voorgesteld. Het standpunt van die commissie
wordt vervolgens meegegeven aan de onderhandelaars. Zoals al in het kabinetsstandpunt
is gesteld, moet aan dit punt overigens nog meer aandacht worden besteed dan
tot dusver is gebeurd. Ik wil er duidelijk over zijn dat dit niet alleen een
zaak is voor Justitie maar dat hier duidelijk ook een taak ligt
voor de vakdepartementen, die hun onderhandelaars op het grote belang van
de reële implementatietermijn moeten wijzen.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! We hadden dit debat graag afgesloten met de constatering
dat we nader tot elkaar waren gekomen, maar het antwoord van de minister in
eerste termijn maakt dat niet gemakkelijk. Er wordt in deze notitie van het
kabinet een zeer algemene ingang voorgesteld voor een probleem dat bij verder
doorvragen zeer specifiek blijkt te zijn, wellicht ook teruggaat op zeer specifieke
omstandigheden en bovendien van dien aard is dat het – althans in zeer
hoge mate – vermeden moet kunnen worden. Onze fractie heeft in eerste
termijn en ook bij eerdere gelegenheden niet gezegd dat er helemaal geen situaties
kunnen zijn waarin er aanleiding kan bestaan om een specifieke, tijdelijk
duidelijk begrensde bevoegdheid te creëren om wettelijke regels te maken
die afwijken van de wettelijke hoofdregel.De benadering van de minister hinkt naar ons gevoel op twee gedachten.
Hij wijst op het oude voorbeeld van de Vleeskeuringswet. In die situatie hadden
de vleeskeuringsspecialisten duidelijk voor ogen dat er een aantal technische
voorschriften zouden worden vastgesteld, maar naar huidige opvattingen was
dat wellicht op een wat te hoog niveau van regelgeving. Daarvan moest kunnen
worden afgeweken in het kader van de Europese integratie. Als wij het hebben
over een meer algemene benadering van de implementatieproblematiek, is er
wellicht meer reden om te denken aan de benadering van "Voortvarend wetgeven".
Daarin is de mogelijkheid onder ogen gezien dat een vereenvoudigde wetgevingsprocedure
met betrokkenheid van de Staten-Generaal wordt gecreëerd.Er wordt nu een ongelukkige combinatie voorgesteld van de twee negatieve
kanten hiervan. Er wordt iets algemeens aangereikt in de aanwijzingen voor
de regelgeving. Wij roepen over ons af dat bewindslieden met een beroep op
die aanwijzingen voor de regelgeving zeggen dat zij in verband met de Europese
rechtsontwikkeling een algemene voorziening moeten creëren. Er wordt
niet gedaan wat met "Voortvarend wetgeven" werd beoogd, waarover ook in deze
Kamer is gesproken door collega Jurgens, namelijk een vereenvoudigde betrokkenheid
van de Staten-Generaal. Daar wringt iets.De Raad van State heeft in zijn advies over deze notitie van het kabinet
gezegd dat hij het buiten werking stellen slechts in uitzonderlijke gevallen
aanvaardbaar acht. De terminologie "slechts in uitzonderlijke gevallen" werd
vervolgens overgenomen in het nader rapport, maar in het kabinetsstandpunt
staat dat de buitenwerkingstellingsbesluiten "nodig" kunnen zijn. Die bewoordingen
klinken toch iets ruimer. In de nota naar aanleiding van het verslag van juli
jongstleden staat dat het volgens de minister "voorspelbaar" is dat het nodig
is. Dat klinkt wéér iets minder uitzonderlijk.Wij hebben gevraagd naar voorbeelden van situaties. De minister heeft
in tweede termijn het alleruitzonderlijkste voorbeeld beloofd. Ik zie dat
hij daarover inmiddels de beschikking heeft. Er is misschien een alleruitzonderlijkst
voorbeeld te geven, maar dan nog rijst de vraag of er dan geen spoedprocedure
door de Raad van State kan worden gevolgd.Toen ik wat nadere vragen stelde over de technische regelingen van Verkeer
en Waterstaat, zei de minister dat het gaat om uitvoeringsvoorschriften, dus
niet om het buiten werking stellen van wetten, maar van algemene maatregelen
van bestuur. Dan is opnieuw de vraag of het goed is dat die zeer technische
materie in een algemene maatregel van bestuur is geregeld. Als dat goed is,
is er misschien ook wel reden om de Raad van State de gelegenheid te geven
in een spoedprocedure een vinger op te steken. Als het niet goed is dat dit
in een algemene maatregel van bestuur is geregeld, is het eerste wat er moet
gebeuren, dunkt mij, dat de wetgeving van Verkeer en Waterstaat op zo'n manier
worden gewijzigd dat dit soort zeer technische dingen voortaan bij ministeriële
regeling worden geregeld. Zo'n wetswijziging roept minder discussie op in
deze Kamer en, wie weet, in de Tweede Kamer dan een voorstel voor het introduceren
van een buitenwerkingstellingsbevoegdheid.Wij denken dus om te beginnen dat het mogelijk is om het probleem aanzienlijk
te reduceren. Verder denken wij dat het niet nodig is om het parlement buitenspel
te zetten bij onderwerpen waarvan de wetgever op goede gronden oordeelt dat
er parlementaire betrokkenheid moet zijn. Verder denken wij dat het niet nodig
moet zijn om de Raad van State buitenspel te zetten bij onderwerpen waarbij
is geoordeeld dat de Raad van State een rol moet spelen in het kader van de
delegatie.Als het niet nodig is dat het parlement erbij betrokken is, moet er meer
delegatie worden toegepast. Dan lopen wij misschien wat meer in de pas met
de manier waarop dat elders in Europa gebeurt. Als het niet nodig is dat de
Raad van State kijkt naar uitvoeringsregelingen van technische aard over zeeschepen
en motorvoertuigen, moet je de delegatie zo regelen dat het bij ministeriële
verordening kan. Verder geldt toch in ieder geval het risico dat op het moment
dat je zoiets meer algemeen regelt, die termijn van twaalf maanden op een
of andere manier het ijkpunt gaat vormen. Ook daar hebben wij grote twijfels
bij. De minister zei net in antwoord op onze vraag: die termijn van twaalf
maanden betekent niet dat als het korter dan twaalf maanden is, er nooit een
implementatie bij wet zou kunnen plaatsvinden. Er zijn veel wetten die een
heel korte en eenvoudige behandeling hebben in beide Kamers der Staten-Generaal.
Maar op het moment dat je het in de aanwijzing voor de regelgeving zet en
er op basis daarvan wetten totstandkomen, ontstaat natuurlijk het risico dat
voor implementatietermijnen korter dan twaalf maanden, dat gaat fungeren als
een uitlokking.Tegelijkertijd is er geen categorische uitspraak gedaan door de minister
over de vraag, hoe het dan zit als de implementatietermijn langer is dan twaalf
maanden. Het is ook niet echt doorzichtig waarom wij wel een voorziening zouden
moeten hebben als een termijn van minder dan twaalf maanden niet gehaald kan
worden, maar niet als een termijn van bijvoorbeeld achttien maanden niet gehaald
kan worden. Als het kabinet consequent wil zijn, dan moet de benadering van
het kabinet in ieder geval een verzeke ring inhouden dat het –
misschien met een overgangsperiode voor het beter organiseren van de wetgeving
enz. – als die termijn langer dan twaalf maanden is, dan ook tijdig
geïmplementeerd zal zijn.Ik wil de minister niet nodeloos herinneren aan de pijnlijke geschiedenis
van de Wet persoonsregistraties. Ik vind het aan de andere kant ook niet erg
om hem daaraan te herinneren, omdat de vertraging, voorzover die door hemzelf
bewerkstelligd is, door ons werd verwelkomd. Die heeft bijgedragen aan een
verbetering van de kwaliteit van de wetgeving. Ik heb het dan over de bezinning
die de minister heeft bewerkstelligd toen er al een ontwerp lag. Maar wij
hebben en houden wel ernstige kritiek op de gang van zaken die daaraan vooraf
was gegaan, aan de gebeurtenissen voordat de minister bewust ingreep in dat
wetgevingsproces, toen termijnen die in de wet waren vastgelegd en die ook
in toezeggingen aan ons waren verzekerd, niet werden gehaald.Wij zouden dus in ieder geval willen dat strikt wordt vastgehouden aan
het primaire vereiste, namelijk dat ministeries kwalitatief en kwantitatief
in staat moeten zijn om Europese regelgeving met een redelijke implementatietermijn
te halen. Die implementatietermijn was bij de richtlijn persoonsregistraties
niet achttien maar zesendertig maanden. In dat geval is het nu al meer dan
vijf jaar, en de implementatie is nog steeds niet voltrokken, want het aanvaarde
wetsvoorstel is nog niet in werking getreden.Het is natuurlijk maar een voorbeeld, maar ik geef daarmee aan dat de
oriëntatie naar het inzicht van onze fractie primair erop gericht moet
zijn om het wetgevingsproces zo te organiseren dat redelijke implementatietermijnen
worden gehaald en dat, waar het gaat om termijnen die zeer kort zijn, moet
worden gevraagd naar de reden van die korte termijn. Uit de voorbeelden die
de minister tot nu toe heeft gegeven, blijkt dat het daarbij gaat om technische
materies waarvan wij ons ook in gemoede moeten afvragen of daarvoor het niveau
van de wetgeving in formele zin het juiste is aan de kant van onze wetgeving.Ons pleidooi is er dan eigenlijk op gericht om drie dingen te doen. Ten
eerste moet de organisatie zo worden ingericht dat kwantitatief en kwalitatief
kan worden voldaan aan redelijke implementatietermijnen. Ten tweede moet er,
waar dat in de wetgeving mogelijk is, worden gezorgd voor een betere verdeling
tussen de niveaus van formele wet, algemene maatregel van bestuur en ministeriële
regeling. Het lijkt ons een betere en voor beide Kamers acceptabeler weg dan
het buiten werking stellen. Ten derde moet de restproblematiek ook echt als
restproblematiek worden gezien, die zich niet leent voor een algemene benadering
in de aanwijzingen voor de regelgeving.Het is denkbaar dat er op een gegeven moment wordt gezocht en gevonden,
wellicht in het kader van een herziening van de Grondwet, naar een vereenvoudigde
vorm van betrokkenheid van de Staten-Generaal, maar dan is ook verzekerd dat
de Staten-Generaal en daaraan voorafgaand de Raad van State zich kunnen uitspreken
over de vraag of wij te maken hebben met zuiver gebonden implementatie zonder
dat er vragen spelen van de soort waar de Raad van State over moet kunnen
adviseren en de Tweede en de Eerste Kamer zich ook over zouden willen uitspreken.Voorzitter! Wij houden onze bezwaren tegen de benadering die het kabinet
voorstelt. Wij handhaven deze bezwaren ook in tweede termijn. Het gaat ons
erom dat er kwalitatief en kwantitatief goed wetgevingsbeleid wordt gevoerd,
in de juiste staatsrechtelijke verhoudingen.De heer Jurgens (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Het is een genoegen om een onderwerp te kunnen
bespreken dat in deze Kamer wordt behandeld door mensen met de achtergrond
van advocaat, hoogleraar staatsrecht, hoogleraar volkenrecht en hoogleraar
bestuurskunde. Daaruit blijkt overigens de aard van belangstelling die er
voor dit onderwerp bestaat, dat immers de grondslagen van ons staatsbestel
raakt. Hoe men ook over de oplossing moge denken, de regering erkent een en
ander wel degelijk. De regering komt echter met een specifieke oplossing waarover
wij enige kritiek uiten. Wij hebben er echter begrip voor dat de regering
voor een mogelijk probleem staat, al kunnen wij niet altijd volgen waarom
daarbij de voorgestelde vorm wordt aanbevolen.Wat betreft de verordeningen van de Raad en de Commissie moet ik een "touché"
erkennen. Deze maken enige aanpassingen in de nationale wetgeving noodzakelijk.
Mijn enige bezwaar was dat dit geen implementatie genoemd moet worden. Implementatie
van verordeningen is immers niet toegestaan volgens het verdrag. Dat heeft
de minister ook gezegd. De minister heeft in ieder geval gelijk als hij stelt
dat dit enig werk vereist. Daarnaast zegt de minister dat het niet helemaal
een pure uitvoeringskwestie is. Het gaat om de vragen welke uitvoeringsinstituties
gekozen worden en welke vormen van handhaving worden gekozen. Het antwoord
daarop is geen vanzelfsprekendheid. Daaruit volgt tevens niet dat het normaal
is om dit zonder een voorhangprocedure te laten verlopen. Juist omdat deze
elementen terug kunnen komen, zou ook daar een betrokkenheid van de Staten-Generaal
ingebouwd moeten worden.De suggestie van collega Hirsch Ballin is om intern te bekijken of wij
niet een aantal zaken bij wet regelen die zeer wel op het niveau van AMvB
of ministeriële regeling geregeld kunnen worden. Die kunnen immers veel
sneller en gemakkelijker worden gewijzigd. Dat is terecht. Wellicht moet door
het interdepartementale implementatieoverleg goed naar deze vraag worden gekeken.
De door de heer Hirsch Ballin gedane suggestie lijkt mij in ieder geval een
begaanbare weg. Die houdt echter een grootscheepse arbeid in, die niet morgen
klaar zal zijn. Het geeft echter de goede richting aan.Ik deel de opinie van de heer Hirsch Ballin dat opgepast moet worden om
het in de aanwijzingen voor de regelgeving te zetten. Het voordeel is dat
het dan gaat om een kenbare beleidsregel, waarop wij de regering aan kunnen
spreken. Het nadeel is dat er dan een aansporing uit voort lijkt te komen
om deze bijzondere weg te kiezen. Het gaat dus om een afweging, al kan ik
mij de aarzelingen van de heer Hirsch Ballin voorstellen. Het gaat echter
om een intern stuk van de overheid. Ik heb reeds benadrukt dat wij daaraan
niet gebonden zijn.De vraag of wij dit onderwerp niet via de koninklijke weg kunnen benaderen
en daar al of niet de Grondwet voor moeten wijzigen, is door
de minister al in de stukken met "ja" beantwoord. Hij wil dus vragen aan de
minister van Binnenlandse Zaken om dit mee te nemen bij de algemene overwegingen
op dit punt. Dat is genereus van de minister, al zal hij begrijpen dat een
eenvoudige politicus daar niet genoeg aan heeft. De minister van Binnenlandse
Zaken, een eigengereid mens, kan immers zeggen er geen zin in te hebben. Dan
is het ook afgelopen. Ik dring er daarom bij de regering op aan dat dit als
een serieus initiatief wordt bekeken. Een en ander komt terug in de Kamer.
Als wij het niet goed vinden, gaat het niet door. Als de regering er geen
goede vorm voor weet te vinden, kan zij zich daarvoor in de Kamer verantwoorden.
Ik wil er echter uitgesproken in zijn dat de problematiek van het bestaan
van de EU en de Nederlandse staat in onderling verband, in de Grondwet zichtbaar
moet worden. Het kan gevolgen hebben voor de implementatie. Ik dien daarover
een motie in. Mede op suggestie van de heer Rosenthal hoeft de Kamer daarover
niet dinsdag aanstaande of de eerstvolgende keer dat de Kamer vergadert te
stemmen. De motie kan aan de orde worden gesteld bij het Europadebat. Andere
sprekers kunnen er zich dan over uitspreken. Ik verzoek u, voorzitter de motie
aan te houden tot het Europadebat.De voorzitter:Door de leden Jurgens, Hirsch Ballin, Kohnstamm en De Wolff wordt de volgende
motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging over de brief van de regering d.d. 12 augustus
1999 inzake "Versnelde implementatie van EG- en andere internationale besluiten"
(26200 VI, nr. 65);overwegende, dat de regering een speciale procedure noodzakelijk acht
voor een snelle implementatie van bepaalde voor Nederland bindende besluiten,
met name besluiten genomen in het kader van de Europese Unie;van oordeel, dat gebruik van een dergelijke procedure uitzonderlijk behoort
te blijven;van mening, dat de implementatie van EU (c.q. EG)-besluiten in een normaal
constitutioneel proces zou moeten plaatsvinden;verzoekt de regering bij de Grondwetswijziging 2002 een voorstel te betrekken
waarbij het lidmaatschap van Nederland van de Europese Unie in de Grondwet
wordt erkend, en regels worden geformuleerd voor de implementatie van EU-besluiten
in de Nederlandse wetgeving, waarbij de betrokkenheid van de Staten-Generaal
ook bij een versnelde procedure is verzekerd,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. 65 (26200 VI, EK 37).De heer Rosenthal (VVD):Ik dank de minister voor de reactie op onze opmerkingen.De eerste termijn heb ik afgesloten met het verhaal, dat uitzonderingen
echt uitzonderlijk moeten zijn. Buitenwerkingstellingsbevoegdheid en indeplaatsstelling
zijn zaken die dat uitzonderlijke element betreffen.Naar aanleiding van de motie van de heer Jurgens wil ik iets naar voren
brengen dat ook door de minister is aangekaart. Wij praten hier aan de hand
van een relatief klein punt – principieel wel belangrijk – over
een zeer algemeen vraagstuk, te weten de uitvoering van EG-richtlijnen meer
in het algemeen, de kwestie van EG-besluiten en internationale besluiten in
het algemeen. Wij hebben het ook over besluiten die in het verband van de
VN en andere supranationale organisaties worden genomen. Ik heb hier voor
mij liggen een brief van de staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Buitenlandse Zaken aan de voorzitter van de Tweede
Kamer, 8 november 1999, over uitvoering EG-richtlijnen. Daar komen heel boeiende
zaken in voor, die wij aan de hand van de versnelde implementatie aan de orde
hebben gehad. Er wordt ook verwezen naar het advies van de Raad voor het openbaar
bestuur over de legitimiteit van de Europese besluitvorming en vraagstukken
rond de huidige delegatieconstructies, waarover collega Hirsch Ballin sprak.
Wat dat betreft, lijkt het mij van groot belang om de onderhavige materie
uit te tillen boven het niveau waarover wij het nu hebben. De motie lijkt
mij dan inderdaad een goede opmaat naar een discussie bij een Europadebat,
waarbij wij in veel breder verband over deze materie spreken.Ik voelde mij zeer aangesproken door de drie punten die door collega Hirsch
Ballin hier naar voren zijn gebracht, zeker door zijn tweede punt. Dat betrof
de ordening op het punt van de formele wetgeving, de AMvB's en de ministeriële
regelingen. Hij sprak ook over de koppeling met de aard en de essentie van
wat er nogal eens uit Brussel komt. Het een is het ander niet. Ik wil de minister
dan ook nogmaals vragen om in Nederland te anticiperen op wat in Brussel gebeurt.
Dat moet wat steviger worden aangepakt. Het lijken geloofsbelijdenissen, maar
wij laten ons werkelijk vaak nodeloos verrassen door wat uit de burelen in
Brussel naar ons toe komt. Een beetje meer anticiperende kracht vanuit Nederland
zou bepaald op zijn plaats zijn.Minister Korthals:Mijnheer de voorzitter! Ik ben nog een paar voorbeelden schuldig aan de
heer Hirsch Ballin met betrekking tot ministeriële regelingen. Voorbeelden
van zeer korte implementatietermijnen zijn over het algemeen te vinden in
het ICER-advies dat aan het kabinetsstandpunt ten grondslag ligt. Ik wil er
twee noemen. Ten eerste noem ik richtlijn 98/77 EG van de Commissie van 2
oktober 1998, houdende aanpassing aan de technische vooruitgang van richtlijn
70/22 EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten
met betrekking tot maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van
motorvoertuigen. Deze richtlijn kende een implementatietermijn van twee maanden
en één week, waarbinnen 17 pagina's met technische eisen moesten
worden verwerkt in een AMvB. Andere voorbeelden van een implementatietermijn
van twee tot drie maanden zijn te vinden in de richtlijn 98/25 van de Raad
en richtlijn 98/42 van de Commissie inzake havenstaatcontrole. De korte termijn
was daarbij des te nadeliger, omdat voor implementatie wijziging
van een formele wet noodzakelijk was. Voor dit soort gevallen bestaat behoefte
aan een spoedvoorziening bij ministeriële regeling.De heer Hirsch Ballin wilde dat wij de organisatie zo maken, dat wij zoveel
mogelijk EG-regelgeving of internationale regelgeving langs de koninklijke
weg op kwalitatief hoog niveau in onze wet- en regelgeving implementeren.
In eerste termijn ben ik er uitvoerig op ingegaan, dat wij ermee bezig zijn
om die organisatie te verbeteren en nog beter te anticiperen dan wij in het
verleden deden. Daar hebben wij inderdaad nog wel eens naast gezeten. Er wordt
interdepartementaal hard aan gewerkt om die anticipatie zo goed mogelijk tot
stand te brengen. Niettemin kan dat allemaal nog beter.Verder zegt de heer Hirsch Ballin dat het misschien mogelijk is om zaken
die soms bij AMvB zijn geregeld, ministerieel te regelen. In dat verband wees
hij op technische voorschriften bij Verkeer en Waterstaat. Maar technische
voorschriften op het terrein van Verkeer en Waterstaat zijn maatschappelijk
vaak zeer ingrijpend, omdat het gaat om eisen die belangrijk zijn voor bijvoorbeeld
de verkeersveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan de verplichting rond de autogordels.
Dergelijke zwaarwegende vereisten zijn in het wetgevingsbeleid op het niveau
van de AMvB gesteld. Men kan echter zeggen dat dit ook bij regeling zou kunnen.
Ik ben bereid om na te gaan of wij meer bij ministeriële regeling kunnen
doen, maar wij moeten hierover niet te eenvoudig denken. Over het algemeen
is er best over nagedacht op welke wijze een en ander moet worden geregeld,
bij wet, bij AMvB of bij ministeriële regeling.Dan is er een restproblematiek die in mijn opvatting toch wat meer is
dan de heer Hirsch Ballin heeft aangegeven. Hij zou dit willen regelen, maar
dan niet vertaald in aanwijzingen. Voorzitter! Er moet toch een gemeenschappelijk
beleid voor deze restproblematiek zijn. Ik denk dat men dit op de een of andere
manier ergens moet vastleggen. Waar kan dat beter dan bij de aanwijzingen?Voorts is de heer Hirsch Ballin ingegaan op het operationaliseren van
het kabinetsstandpunt in de aanwijzingen voor de regelgeving. Voorzitter!
Naar mijn gevoelen moet de aandacht niet primair daarop worden gericht. Het
gaat om de sectorale wet waarin de bevoegdheid eventueel wordt geïntroduceerd.
Hierbij is de Staten-Generaal als medewetgever volledig betrokken. Het is
een zaak die altijd terugkeert bij sectorale wet; de delegatiebepaling wordt
daarin opgenomen. Overigens merk ik voor alle duidelijkheid op dat de termijn
van twaalf maanden een absolute voorwaarde is. Bij langere implementatietermijnen
is er geen mogelijkheid om van de procedure zoals die is voorgesteld, af te
wijken. Bij kortere termijnen dan twaalf maanden is er sprake van een keuze
en zeker niet van een automatisme.De heer Jurgens (PvdA):Terecht wijst de minister erop dat een wet waarin een dergelijke bepaling
voorkomt, ons zal moeten passeren. Echter, als dat eenmaal is gebeurd, kan
deze wet in tientallen zo niet honderden gevallen worden toegepast. In het
kader van deze wet kan een zeer brede bevoegdheid worden uitgedeeld en daarmee
blijft de problematiek van de betrokkenheid van beide Kamers overeind.Minister Korthals:Maar dan had de Kamer moeten zeggen: dit aanvaarden wij niet. Dit komt
toch neer op de eigen verantwoordelijkheid van een Kamer.Voorzitter! De heer Hirsch Ballin noemde voorts de Wet bescherming persoonsgegevens,
vroeger de Wet persoonsregistraties. In dat geval mag een en ander niet omdat
ten aanzien daarvan nu juist in de Grondwet is bepaald dat het bij wet moet
worden geregeld. Daar is dus geen delegatiebepaling mogelijk; in dit kader
zijn grondrechten in het geding.De heer Jurgens wil ik er nog eens op wijzen dat de Raad van State in
zijn advies niet heeft laten blijken dat het voorstel dat nu ter tafel ligt,
inconstitutioneel zou zijn. Wél zijn er verschillende suggesties gedaan
en voor een gedeelte zijn die ook overgenomen om de zaak beter te laten aansluiten
bij ons bestel, maar men is niet gekomen met de uitspraak dat dit ongrondwettig
zou zijn. Zo ver is de Raad van State niet gegaan.De heer Jurgens (PvdA):Daar moeten nodig een paar nieuwe leden komen!De voorzitter:Benoemd is hij al!Minister Korthals:Ik zie de heer Hirsch Ballin ja knikken. Hij is het er dus mee eens en
dat geldt ook voor mij.Voorzitter! Daarmee kom ik bij de motie. De daarin opgenomen overweging
dat de implementatie van EG-besluiten in een normaal constitutioneel proces
zou moeten plaatsvinden, gaat mij wat te ver. Immers, dit lijkt erop te duiden
dat de indiener van oordeel is dat datgene wat wij nu doen, niet grondwettig
zou zijn. Daar ben ik het bepaald mee oneens. Overigens lijkt het mij verstandig
om deze motie nog eens in een breder kader te bespreken.De heer Jurgens (PvdA):Ik moet mij even haasten om dat tegen te spreken. Het constitutioneel
proces is de normale wijze van wetgeving. De minister heeft al toegegeven
dat dit geen normale wijze van wetgeving is. Ik heb de termen expres zo gekozen
dat daarmee niet bij voorbaat gezegd wordt dat de huidige methode ongrondwettig
is, ook al is dat mijn privé mening.Is de minister bereid, zijn collega van Binnenlandse Zaken te vragen om
wel op de inhoud van deze motie te reageren voor het Europadebat? Wij krijgen
anders een herhaling van zetten. Straks zitten hier de heren Van Aartsen en
Benschop als bewindslieden in het Europadebat. Zij zijn niet van huis uit
op de hoogte van de ontwikkeling van de grondwetswijziging. Ik hoop dat de
Kamer een voorlopig bericht krijgt over de mogelijkheid dat dit in een grondwetswijziging
wordt opgenomen.Minister Korthals:Ik zal het mijn collega van Binnenlandse Zaken vragen, zelfs eerder dan
in het tweewekelijkse beraad dat ik met hem heb. Ik heb hem overigens niet
in de hand, maar ongetwijfeld zal hij aan het vriendelijke verzoek van de
heer Jurgens voldoen.Voorzitter! En passant ben ik ook op de opmerkingen van de heer Rosenthal
ingegaan.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De ingediende motie zal mede onderwerp van beraadslaging
zijn tijdens het Europadebat, waarvan ik aanneem dat het zal plaatsvinden
op dinsdag 28 november aanstaande. Ik zal de motie ook zelf ter kennis brengen
van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Ik stel voor de notitie voor kennisgeving aan te nemen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 18.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-54-69.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl