Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201); en - Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel (verblijf in politiecellen) (28202).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 1092-1105

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-03-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 21, pagina 1092-1105

05-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28202Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28201Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 5 maart 2002)Pagina 1105-1106
Presentie en opening (dinsdag 5 maart 2002)Pagina 1077-1077
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het vervallen van de wettelijke leeftijdsgrens voor commissarissen (27670); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet tot behoud van cultuurbezit in verband met een evaluatie van die wet (27812); en - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet uitvoering EG-mededingingsverordeningen in verband met de procedure-verordening voor steunmaatregelen (27872).Pagina 1092-1092
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en enige andere wetten tot dualisering van de inrichting, de bevoegdheden en de werkwijze van het gemeentebestuur (Wet dualisering gemeentebestuur) (27751), te weten: - de motie-Platvoet c.s. inzake het tussentijds evalueren van de wet Dualisering gemeentebestuur alvorens verdere wetgevingstrajecten in gang te zetten (27751, Eerste Kamer nr. 10f)Pagina 1077-1078
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201); en - Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel (verblijf in politiecellen) (28202).Pagina 1078-1092
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201); en - Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel (verblijf in politiecellen) (28202).Pagina 1092-1105

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen:Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers
(Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201);Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet
en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf
van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel
(verblijf in politiecellen) (28202).De beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter. Het overleg dat wij vandaag voeren, gaat over bijzondere noodwetgeving,
bedoeld om een adequate juridische grondslag te creëren voor de aanpak
van een bijzonder probleem, het probleem van de drugssmokkel op onze nationale
luchthaven Schiphol. Aan het begin van mijn betoog wil ik graag stilstaan
bij de vraag waarom dit een bijzonder probleem is dat een bijzondere aanpak
rechtvaardigt.De luchthaven Schiphol is een internationale ontmoetingsplaats waar grote
hoeveelheden mensen en goederen samenkomen, een motor voor onze economie,
maar ook een broeiplaats voor criminaliteit. Waar handel is, is criminaliteit.
Het is een oude ongeschreven wet die in de praktijk van alledag steeds weer
bewaarheid wordt. Deze ongeschreven wet indachtig, is er sinds jaar en dag
op Schiphol veel aandacht voor het voorkomen en opsporen van criminaliteit.
De overheidstaken op dit gebied zijn in handen gelegd van de douane, de Koninklijke
marechaussee en het Kernteam Schiphol. Op het gebied van de drugssmokkel is
de samenwerking tussen de Koninklijke marechaussee en de douane geïnstitutionaliseerd
in het zogenaamde Schipholteam. Dit team opereert onder gezag van de hoofdofficier
van het arrondissementsparket te Haarlem. Het vervult een belangrijke taak
bij de controle van binnenkomende passagiers op het bezit van drugs. Een ander
team, het zogenaamde Harcteam, richt zich op de controle van binnenkomende
vracht. Ten aanzien van beide activiteiten, de controle van zowel vracht als
passagiers, zijn de afgelopen jaren belangrijke successen geboekt. De intensieve
controle van de vrachtcontainers op Schiphol heeft ertoe geleid, althans zo
lijkt het, dat de invoer van cocaïne via de vrachtlijn op Schiphol tot
te verwaarlozen proporties teruggebracht.Dit beeld is anders voor de passagierslijn. Het Schipholteam is succesvol
geweest als wij kijken naar de stijging van het aantal aanhoudingen. Elk jaar
worden er meer drugskoeriers aangehouden en berecht. Langzamerhand is echter
het besef gegroeid dat wij te maken hebben met een probleem van enorme omvang.
Het is duidelijk geworden dat, ondanks het grote aantal aanhoudingen, nog
steeds een beduidend aantal koeriers erin slaagt Nederland binnen te komen.
Als gevolg van de omstandigheden zien velen op de wereld er heil in te proberen
cocaïne via Schiphol Europa binnen te smokkelen. Dominante factoren zijn
het feit dat Nederland relatief veel rechtstreekse vluchten kent met gebieden
waar productie of distributie van cocaïne plaatsvindt en dat er hoge
verdiensten zijn verbonden aan het transporteren van cocaïne door de
koeriers.Het is ook duidelijk geworden dat de capaciteit van de strafrechtsketen
haar begrenzing kent en dat die keten zonder aanvullende maatregelen rechtstreeks
afstevent op ontwrichting. Dit gevaar dreigde al zonder aanscherping van het
beleid jegens de drugskoeriers op Schiphol, maar het dreigde alleen maar manifester
te worden bij aanscherping van dat beleid. Omdat het om illegale import gaat
en koeriers zich niet vrijwillig laten enquêteren, is het moeilijk een
betrouwbare schatting te maken van de omvang van het probleem. Als ik afga
op de informatie en indrukken van de leiding van het Schipholteam zou het
kunnen gaan om enkele honderden drugskoeriers per week. Ik zeg dat met name
tegen hen die zich op het standpunt stellen dat de situatie op Schiphol is
ontstaan doordat niet tijdig tot interventie van overheidswege is overgegaan.
Dat is een te eenvoudige voorstelling van zaken. Er is in dit soort zaken
altijd een gesprek mogelijk over de vraag of er tijdig is gehandeld. Wij zijn
werkendeweg tot het huidige inzicht gekomen en in zekere zin dan ook slachtoffer
van het eigen succes. Doordat wij serieus te werk zijn gegaan bij de controle
en opsporing hebben wij de huidige inzichten kunnen verwerven waaraan menig
luchthaven in Europa misschien nog niet eens toe is. Die inzichten stellen
ons voor een enorme opgave. Die opgave is vertaald in het Plan van aanpak
drugssmokkel Schiphol dat op 23 januari uitvoerig is besproken in de Tweede
Kamer. Het kabinet heeft dit plan gemaakt omdat het de strijd tegen de smokkel
van cocaïne naar Nederland wil intensiveren, omdat het een eind wil maken
aan de inbreuk op de rechtsorde waarvan sprake is door de grootscheepse illegale
en te vaak onbestrafte import en omdat het een eind wil maken aan de verloedering
die rechtstreeks samenhangt met de smokkelactiviteiten zowel op de luchthavens
als in de vliegtuigen.De doelstellingen die daarbij worden nagestreefd, zijn zeer ambitieus
maar noodzakelijk, gelet op de inhoud en de omvang van de problematiek. De
gekozen aanpak bevat noodzakelijkerwijs innovatieve en unieke elementen. Dat
is de reden waarom wij hier vandaag bijeen zijn. De wetgeving die vandaag
centraal staat, is absoluut noodzakelijk om het plan van aanpak van de regering
te kunnen uitvoeren. Het is geen wetgeving die is ingegeven door de waan
van de dag, zoals sommigen beweren. Het gaat om het kunnen realiseren van
maatregelen om een nijpend probleem te kunnen aanpakken binnen de principes
van de rechtsstaat en met respect voor de verplichtingen conform de van toepassing
zijnde verdragen.De aanpak kent twee sporen: een brongericht en een effectgericht spoor.
Het brongerichte spoor speelt zich voor een belangrijk deel af buiten Nederland,
namelijk in die landen van waar de cocaïne naar Nederland wordt vervoerd.
De Nederlandse Antillen en Aruba staan daarbij in de schijnwerpers omdat er
al veel transporten vanuit deze landen worden georganiseerd, maar ook omdat
de bijzondere band van het Koninkrijk het gemakkelijker maakt om te komen
tot afspraken over samenwerking. Maar ik benadruk dat wij te maken hebben
met ongeveer vijftig risicovluchten per week, waarvan twee derde afkomstig
is uit andere dan de twee genoemde landen. Een goede uitvoering van de in
het brongerichte spoor aangekondigde maatregelen is zeer essentieel voor het
slagen van het beleid. Wij kunnen in Nederland veel organiseren, maar als
de aanvoer niet vermindert, is elk beleid op dit punt op den duur tot mislukken
gedoemd.Het moge ook duidelijk zijn dat, omdat het gaat om een aanpak in andere
landen, waar de Nederlandse overheid geen mogelijkheden tot rechtstreekse
interventie heeft, ook niet in de Nederlandse Antillen en Aruba, de concretisering
van de gevraagde maatregelen vaak een langer tijdsbeslag zal kennen. Op de
korte termijn zal Nederland dan ook zeker aangewezen zijn op een stringente
en consequente uitvoering van maatregelen in het effectgerichte spoor. Centraal
daarbij staat het voornemen om op Schiphol een adequaat handhavingniveau te
realiseren, waarbij de kans dat drugskoeriers worden opgepakt aanmerkelijk
zal worden vergroot ten opzichte van de huidige situatie. Daartoe zal de controlecapaciteit
en de capaciteit van de strafrechtsketen aanzienlijk worden uitgebreid. Hiermee
zijn wij thans volop bezig. Zoals vermeld in het eerste voortgangsbericht
dat het kabinet deze week naar de Eerste en Tweede Kamer heeft verzonden,
is in korte tijd met alle betrokkenen overeenstemming bereikt over een aanzienlijke
uitbreiding van de celcapaciteit op Schiphol met bijbehorende politiesterkte,
over de oprichting van een OM-kantoor en de vestiging van zittingscapaciteit.
Zeer binnenkort zullen de eerste cellen worden geplaatst. Een aantal leden
van deze Kamer is er tijdens het werkbezoek afgelopen week al getuige van
geweest dat al een behoorlijke hoeveelheid additionele celruimte is gerealiseerd,
zowel voor de bolletjesslikkers die nog drugs in zich dragen als voor de gewone
drugskoeriers.Deze en andere maatregelen uit het plan van aanpak zullen leiden tot een
snelle en efficiënte afwikkeling van de juridische procedures, uiteindelijk
zoveel mogelijk geconcentreerd op Schiphol. Zij zullen ook leiden tot een
vermindering van de druk op de strafrechtsketen die op dit moment onmiskenbaar
voelbaar is binnen het arrondissementsparket te Haarlem. De problemen die
door de korpsbeheerders van de politieregio's Kennemerland en Zaanstreek recent
zijn aangekaart, zijn bekend. Het plan van aanpak reageert hier dan ook duidelijk
op. Ook maatregelen zoals de mogelijkheid van spreiding van behandeling van
strafzaken en de verruiming van de mogelijkheden voor de politierechter om
zaken af te doen, zullen bijdragen aan de vermindering van die druk.De VVD-fractie heeft mij gevraagd wanneer ontstopping van de keten in
Haarlem is te verwachten. Het antwoord daarop is dat dit geleidelijk zal plaatshebben,
omdat wij natuurlijk afhankelijk zijn van het tempo waarin personeel kan worden
aangetrokken, de extra zittingscapaciteit op Schiphol beschikbaar komt en
dergelijke. Het is bekend dat het al vanaf volgende week mogelijk is om strafzaken
te spreiden over het land. Vanaf 15 maart zal wekelijks een groot aantal extra
zittingen in Haarlem zelf worden georganiseerd om de bestaande prop uit het
systeem te halen. Wat wij er vandaag aan kunnen doen, doen wij er ook aan.
Naarmate het voorjaar vordert, zal de druk op de justitieketen in Haarlem
naar mijn stellige verwachting dan ook verminderen.Dit is een goed moment om even stil te staan bij het pleidooi dat sommigen
houden om in het beleid de nadruk te leggen op de inbeslagneming van de drugs
en de dader vervolgens weg te sturen. Dit pleidooi is ingegeven door de gedachte
dat de criminele organisaties harder worden getroffen door de inbeslagneming
van hun drugs dan door afstraffing van de koerier. Het voordeel daarvan zal
zijn dat de justitieketen niet wordt belast door de grote aantallen aangehouden
drugskoeriers. Ik ondersteun dit pleidooi evenwel niet. Hoewel er ontegenzeglijk
een kern van waarheid schuilt in de gedachte dat de criminele organisatie
zich meer zal bekommeren om zijn smokkelwaar, die een enorme economische waarde
vertegenwoordigt, dan om zijn pakezel, moeten we bedenken dat elke koerier
de wet overtreedt. Ik ben van mening dat elke koerier die aangehouden wordt,
de consequenties daarvan onder ogen moet zien. Er gaat een volstrekt verkeerd
signaal uit van een beleid waarbij de smokkelwaar wordt ingenomen, maar de
smokkelaar wordt ontzien. Te vrezen valt dat de magneetwerking die Schiphol
nu al op velen heeft, hierdoor wordt versterkt waardoor de problematiek per
saldo zal toenemen.De heer Kohnstamm (D66):De minister lijkt een tekst voor te lezen en in het laatste deel een reactie
te geven op een inbreng die ik hier nergens heb gehoord. Geen van de collega's
heeft bepleit dat je de drugs zou moeten pakken en de smokkelaar ongemoeid
zou moeten laten. Ik vind het prima dat de minister dat met kracht van woorden
en argumenten hier in ons midden legt, maar niemand is daarvan overtuigd,
want niemand heeft het bepleit.Minister Korthals:Wellicht is het niet direct bepleit, maar wel impliciet. Als bij vrijwel
iedereen die een bepaalde hoeveelheid drugs bij zich heeft, de drugs in beslag
moeten worden genomen, terwijl zij vervolgens met een dagvaarding moeten worden
heengezonden – dat geldt dus zowel voor Nederlanders als buitenlanders –
kunt u ervan verzekerd zijn dat een enorme hoeveelheid buitenlanders uiteindelijk
niet voor de Nederlandse rechter zal verschijnen. Misschien zullen zij wel
verschijnen, maar de straf zal uiteindelijk niet ten uitvoer worden gelegd.De heer Kohnstamm (D66):Ons strafsysteem is erop gericht dat het zijn gang kan gaan als mensen
aan wie rechtsgeldig een dagvaarding is uitgereikt, niet verschijnen.
Dan volgt een veroordeling bij verstek. Bovendien kunnen die lui worden uitgezet.
Weg ermee! Het land uit! Waarom moeten wij allerlei beginselenwetten overboord
zetten, terwijl wij gewoon kunnen zeggen: jongens, jullie zijn hier als drugsmokkelaars
binnengekomen, die wensen wij hier niet, vooral niet op Schiphol? Weg ermee!
Dat zou moeten gebeuren in plaats van ons systeem overhoop te halen om op
de een of andere manier 0,3% van de drugs uit de roulatie te halen. Wat is
dat nou toch voor waanzin.Minister Korthals:Voorzitter. De heer Kohnstamm raakt nu wat opgewonden.De voorzitter:Dat komt niet in de Handelingen.Minister Korthals:Dat kun je niet zien, daarom zeg ik het maar even.De voorzitter:Dat sta ik toe.Minister Korthals:Het gaat erom dat wij in Nederland stellen dat bepaalde zaken dermate
strafwaardig zijn dat de overheid dient op te treden. Wij hebben tot dusver
altijd gezegd dat degenen die een misdrijf begaan zoals het onderhavige, in
voorlopige hechtenis moeten worden genomen en in afwachting van de formele
berechting in de gevangenis blijven zitten. Wij hebben met de Tweede Kamer
bepaald dat er in Nederland geen heenzendingen mogen plaatsvinden. Dat willen
wij ten enenmale voorkomen, maar daar wil de heer Kohnstamm nu om voor hem
moverende redenen van afstappen.De heer Kohnstamm (D66):Dit was het oorspronkelijke standpunt van de minister. In ieder geval
werd dit onder zijn directe verantwoordelijkheid ten uitvoer gebracht. Een
groot aantal mensen werd gepakt, de drugs werden afgenomen, zij kregen een
dagvaarding en werden vervolgens heengezonden. Dat systeem was passend binnen
de Nederlandse rechtsorde. De minister heeft in eerste instantie naar aanleiding
van de grote opwinding terecht gezegd dat mensen werden heengezonden. Daaruit
zou je kunnen opmaken dat zij hier vrijelijk kunnen gaan en staan, maar dat
hoeft niet het geval te zijn. Hij kan wel zeggen dat de overheid dan niet
ingrijpt, maar dat is niet waar. De overheid grijpt wel in en de minister
wilde ook langs die lijn procederen.Minister Korthals:Het gaat erom dat de overheid daadwerkelijk kan ingrijpen. Er komen pakezels,
drugskoeriers en bolletjesslikkers van buitenlandse afkomst naar Nederland.
Als wij ze met een dagvaarding wegsturen, dan kan ik u verzekeren dat wij
ze nooit meer zien. Dan wordt het voor iedereen wel heel aantrekkelijk om
dat risico te nemen. Er zullen veel mensen bereid zijn om dat risico te nemen.
Wij zitten met het probleem dat Schiphol een centrale positie inneemt en dat
willen wij tegengaan.De heer Kohnstamm (D66):Ik stel vast dat de minister enigszins opgewonden raakt. Mijn reden om
naar de interruptiemicrofoon te komen, is gelegen in de uitspraak van de minister
dat sommigen – ik ben het niet en evenmin de collega's – beweren
dat de overheid niet zou reageren. Er zijn twee soorten reacties denkbaar
en de minister bepleit de ene reactie en ik, en met mij nog anderen, de andere
reactie. Dat wil niet zeggen dat wij niets doen. Daar is geen sprake van.
Ik vraag de minister dus om niet vast te houden aan die bewoordingen, want
dat is een vervalsing van de discussie en dat zou op zichzelf jammer zijn.Minister Korthals:Het gaat erom dat je als overheid iets effectief moet doen. Deze mensen
moeten daadwerkelijk gepakt worden en zij moeten zich voor de rechter verantwoorden.
Wij moeten die mensen niet met een dagvaarding heenzenden, want dan zien wij
ze nooit meer terug. Als de rechter vervolgens in een vonnis uitspreekt dat
de betrokken persoon een jaar of anderhalf jaar gevangenisstraf krijgt, kan
die straf nooit ten uitvoer gelegd worden. Dat ondergraaft het systeem en
dat is echt verkeerd.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Bij de vervolging van tal van misdrijven hanteert het openbaar ministerie
het opportuniteitsbeginsel. Dat hanteert het openbaar ministerie zeer ruimhartig.
Dat wil zeggen dat de pakkans voor tal van misdrijven zeer beperkt is. De
minister wekt de indruk dat men de pakkans van de drugskoeriers op Schiphol
wil opvoeren tot 100%. Is dat verstandig beleid? Wij moeten ons wel realiseren
dat dit misdrijf heel eenvoudig in andere Europese landen gepleegd kan worden.
Als de pakkans hier wordt opgeschroefd tot 100%, dan wordt de handel gewoon
verplaatst naar België, Frankrijk, Duitsland of Engeland.Minister Korthals:Het beleid is erop gericht dat degenen die naar Nederland komen met cocaïne,
hetzij als drugskoerier, hetzij als bolletjesslikker, zoveel mogelijk worden
gepakt, omdat wij dat niet willen tolereren. Het beleid was dat de douane
en de marechaussee bekeken wie er kwamen en vervolgens werden ze gepakt. De
toename van het aantal drugskoeriers is dermate groot dat wij ons genoodzaakt
zien om de controle te intensiveren. Er zijn criminele organisaties die het
belangrijk vinden om cocaïne Nederland binnen te smokkelen en wij vinden
dat wij dat een halt moeten toeroepen. Ik ben er als minister van Justitie
verantwoordelijk voor dat dit beleid ook daadwerkelijk gestalte krijgt. Dat
houdt in dat wij na verloop van tijd de controles zullen gaan intensiveren.
Of wij de 100% ooit halen, weet ik niet, maar ik kan u verzekeren dat wij
op sommige vluchten daarin zeker zullen slagen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Maar u hebt nu nog geen antwoord gegeven op mijn vraag of je de handel
werkelijk de nek omdraait als in Nederland het beleid wordt geïntensiveerd
terwijl het vervolgens heel gemakkelijk is om het spul via Brussel of Parijs
de EU in te brengen.Minister Korthals:Nee, je zult de handel zeker niet de nek omdraaien, maar dan is Schiphol
in ieder geval geen centraal punt meer van deze drugshandel. Misschien is
het een voorbeeld voor andere landen om dezelfde maatregelen te nemen. Ik
heb het plan van aanpak niet voor niets toegezonden aan mijn collega's in
de EU die het in het algemeen een belangwekkend stuk vinden.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Bij de vraag naar de effectiviteit van de maatregelen moet je dat soort
aspecten erbij betrekken. Wij nemen nu een maatregel die eigenlijk disproportioneel
is, waarbij zo ongeveer de gehele PBW op de helling wordt gezet.Minister Korthals:Dat is helemaal niet waar.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Er komt verder een behandeling die ver onder een sober niveau ligt. Daarvoor
moet je heel sterke argumenten hebben. Je kunt weliswaar de instroom van drugs
in Nederland verminderen, maar in Europees verband gaat die instroom onverminderd
door. Ik denk dan ook dat de minister die sterke argumenten niet heeft.Minister Korthals:Ik heb heel duidelijk gezegd dat ik ten aanzien van Schiphol een duidelijk
beleid wil voeren en dat het niet meer zo gemakkelijk zal zijn om via deze
luchthaven drugs in te voeren. Uw redenering komt er eigenlijk op neer dat
er helemaal niets hoeft te worden gedaan. Dat standpunt van GroenLinks kan
in Nederland echter niet op een groot draagvlak rekenen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Nu doet de minister net alsof Nederland bekend stond als het afvoerputje
van Europa, dat wil zeggen als het land waar de drugs het gemakkelijkst binnenkomen.
Dat heb ik echter nooit zo begrepen. Ik heb het althans niet zo begrepen uit
de berichtgeving over dit thema.Minister Korthals:Zo langzamerhand is wel het beeld ontstaan dat je via Schiphol nogal gemakkelijk
de cocaïnebolletjes binnen kunt smokkelen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):In Parijs kent men niet eens een woordvoerder bolletjesslikken, las ik
in de krant.Minister Korthals:Ik weet niet hoe het daar precies is geregeld, maar ik weet wel dat het
Verenigd Koninkrijk, waar ook rechtstreekse vluchten uit het Caribisch gebied
binnenkomen, met dezelfde problematiek heeft te maken en zeer geïnteresseerd
is in de in Nederland voorgestane aanpak.Voorzitter. Uitgangspunt is dat iedere verdachte zich uiteindelijk voor
de rechter moet verantwoorden. Dat geldt voor alle delicten, dus ook voor
drugssmokkel. Aan het adres van de heer Kohnstamm merk ik op: zelfs als het
gaat om slechts 0,3% van de cocaïne-invoer. De kwantiteit telt niet als
de rechtsstatelijkheid in het geding is. In onze wetten staat dat de handel
in en invoer van cocaïne verboden is. Wij mogen zelfs het gebruik ervan
niet tolereren.De heer Kohnstamm (D66):Maar zelfs de euro kan maar één keer worden uitgegeven.
Het is dus zaak om je te concentreren op de achterliggende organisaties en
wellicht ook beter te kijken naar de vraagkant. Nu worden er plotseling allerlei
rariteiten uit de kast gehaald voor zo'n klein percentage van de invoer. Ik
ben het volstrekt met de minister eens dat die invoer niet zou moeten plaatsvinden,
maar er zijn andere factoren die je beter kunt aanpakken. Die factoren zijn
kennelijk te ingewikkeld en raken wellicht iets minder gemakkelijk het rechtsgevoel
in publicitaire zin zodat ze ondergesneeuwd worden. Het voorstel van de minister
is kennelijk het neusje van de zalm geworden.Minister Korthals:Ik vind het woord "rariteiten" nogal onzorgvuldig gekozen nu de Tweede
Kamer zich met uitzondering van GroenLinks achter dit beleid heeft geschaard.
Ik vind die andere aspecten overigens ook belangrijk. Wij proberen de vraag
zoveel mogelijk te beperken. Wij maken duidelijk dat het slikken van bolletjes
erg ongezond is. Tijdens de vliegreis komen er nogal wat bolletjesslikkers
te overlijden en wij weten dat het gebruik van harddrugs bepaald ongezond
is. Daarop is dan ook het voorlichtingsbeleid van VWS gericht.De heer Rosenthal (VVD):Ik had de heer Kohnstamm willen interrumperen toen hij sprak over "eruit
zetten" en "weg ermee". Ik dacht toen: ze komen toch weer terug.Hij sprak verder over rechtsgevoel in publicitaire zin. Kan hij duidelijk
maken wat hij daarmee bedoelt? Is het rechtsgevoel ook zonder dat het in de
media aan de orde is, misschien wel hier geschaad en aangetast?De heer Kohnstamm (D66):Ik heb in mijn eerste termijn geprobeerd hierover helderheid te verschaffen.
Het rechtsgevoel wordt in publicitaire zin kennelijk minder geraakt door het
overboord zetten van de Penitentiaire beginselenwet. Dit raakt mij nu weer,
want de Eerste Kamer moet ervoor zorgen dat wij op dit soort punten onze rug
recht houden. Ik weet heel goed dat het in campagnetijd handig is om meer
te beloven dan kan worden waargemaakt en plotseling de minister – die
oorspronkelijk de juiste koers uitzette – tot de orde te roepen. Toevallig
heeft deze minister eerder in zijn loopbaan als Kamerlid dit middel in campagnetijd
ook altijd goed weten te gebruiken. Ik krijg de indruk dat iedereen er plezier
in had hem, ook publicitair eens tot de orde te roepen. Ik vind niet dat je
op die grond de Beginselenwet overboord mag zetten. Ik zou dit onverstandig
vinden. Het rechtsgevoel brengt soms met zich mee dat politici zoals de heer
Rosenthal en ik onze rug moeten rechthouden.De heer Rosenthal (VVD):De heer Kohnstamm wekt de suggestie dat het rechtsgevoel in de samenleving
niet bij de rechtsorde en de rechtsstatelijkheid hoort. Ik vind dit niet juist.
Ik weet mij daarin gesteund door de oud-procureur-generaal Remmeling die in
zijn inleiding Strafrecht schrijft dat het rechtsgevoel een integraal onderdeel
is van onze rechtsstatelijkheid en dat dit nog wel eens wordt vergeten. Als
ik dit verdisconteer, vind ik dat de heer Kohnstamm een te eenzijdige benadering
kiest van de rechtsstatelijkheid. Hij mag niet zeggen dat het ene aspect van
rechtsstatelijkheid superieur zou zijn aan het andere. Wij hebben daarover
al meerdere malen de degens gekruist en doen dit nu weer.Minister Korthals:De heer Kohnstamm overschat mijn publicitair gevoel, maar ik ben blij
te horen dat ik zeer mediageniek ben. Ik was mij daarvan tot dusver nog niet
bewust, maar vanaf vandaag zal ik van die eigenschap dankbaar gebruik maken.Enkele fracties hebben de vraag gesteld of de beleidslijn dat geen heenzendingen
dienen plaats te vinden wegens capaciteitsproblemen, proportioneel is in relatie
tot het enorme beslag dat daarmee wordt gelegd op de celcapaciteit. Ik zou
natuurlijk kunnen antwoorden dat die vraag maar moet worden gesteld aan de
geestverwanten in de Tweede Kamer. De ruimte die mij daar is geboden voor
een heenzendbeleid – zo ik dit al van plan zou zijn – is buitengewoon
klein. Ik wil die ruimte ook niet nemen. Ik ben altijd een
verklaard tegenstander geweest van heenzenden van verdachten, ook met dagvaarding,
ook als het gaat om relatief lichte vergrijpen en ook als de woon- en verblijfgegevens
van de verdachte in Nederland bekend zouden zijn. Een dergelijke beleidslijn
zou strijdig zijn met het adequate sanctiestelsel dat ik voorsta. Dit is gebaseerd
op tijdige en onverwijlde strafoplegging. De reacties die in de samenleving
opkwamen nadat vorig jaar een aantal malen van heenzending sprake was, wijzen
erop dat de samenleving dit beschouwt als een ernstige aantasting van de rechtsorde.
Dit nu wil ik voorkomen door een beleid dat is gebaseerd op onmiddellijk vrijheidsontneming
en berechting van de verdachte die zich bezighoudt met drugsmokkel.Ik breng dit ook nadrukkelijk naar voren in reactie op de informatie die
ons van de Nederlandse Antillen bereikt. Het openbaar ministerie aldaar lijkt
een dergelijke lijn te volgen. De bepaling van deze beleidslijn is geheel
en al voorbehouden aan de bevoegde autoriteiten aldaar welke ik uiteraard
respecteer. Mij verheugt het vooral dat de Antilliaanse autoriteiten serieus
werk maken van de aanpak van drugskoeriers die op het vliegtuig naar Nederland
willen stappen zoals minister Martha en ik dit hebben afgesproken en zoals
het ook is vastgelegd in het protocol. Op dit moment werken wij volop met
elkaar samen om de consequenties van de aanpak op elkaar af te stemmen en
de mogelijkheden van Nederland om bijstand te verlenen na te gaan.Dan kom ik nu toe aan de meer specifieke elementen van de wetgeving die
thans voorligt, in reactie op de inbreng van de geachte afgevaardigden. Ik
begin met de kwestie van meer personen in een cel. Een belangrijk punt voor
de leden van de fractie van de PvdA is de mogelijkheid die de tijdelijke wet
biedt om meerdere gedetineerden in een cel te plaatsen. In het Nederlandse
detentiesysteem hebben de meeste gedetineerden een eigen cel. Ook ik hecht
daaraan zeer veel waarde. Ik heb dan ook steeds afwijzend gereageerd op geluiden
uit de samenleving dat het plaatsen van meerdere gedetineerden in een cel
een oplossing zou zijn van de capaciteitsproblematiek. Het Nederlandse detentiesysteem
kent al geruime tijd situaties waarin meerdere gedetineerden in een cel verblijven.
Voor alle duidelijkheid: ik heb het dan niet over cellen die voor één
persoon zijn bestemd, maar over slaapzaaltjes. In beperkt beveiligde en zeer
beperkt beveiligde inrichtingen, voorheen aangeduid als halfopen en open inrichtingen,
zijn slaapzalen niet ongebruikelijk. Ook in Tilburg, in de inrichting voor
vreemdelingenbewaring, zijn slaapzalen.Mits de gedetineerden en de voorzieningen daarvoor geschikt zijn, ben
ik van mening dat deze wijze van detentie verantwoord is. Bij de zeer beperkt
beveiligde inrichtingen is dat het geval omdat het gaat om gedetineerden die
beheersmatig geen problemen veroorzaken en die voorts veel buiten de verblijfsruimten
of zelfs buiten de inrichting verblijven. Bij vreemdelingenbewaring is het
verantwoord omdat het verblijf met meerdere personen in een ruimte vaak beter
aansluit op de cultuur van deze personen.Ten aanzien van de drugskoeriers ligt dit wat anders. Hier is sprake van
een werkelijke noodsituatie. In dat geval is het mogelijk dat aan principes
minder invulling wordt gegeven, in dit geval voor een specifieke en in omvang
beperkte groep en voor een beperkte periode. Drugskoeriers in de voorzieningen
kunnen met meerdere personen in een cel verblijven en deze cellen of verblijfsruimten
zijn hiervoor geschikt. De groep gedetineerden waarover het gaat, is dat voor
het grootste deel ook. Tot op heden hebben zich op dit punt geen problemen
voorgedaan en vindt de selectie plaats naar geschiktheid voor het samenplaatsen.
Agressieve of anderszins groepsongeschikte gedetineerden zullen in een eenpersoonscel
worden ondergebracht.Ik ben er zelf ook geweest, een of twee dagen nadat de geachte afgevaardigden
er waren. Ik heb de mensen gevraagd of zij het vervelend vonden. Iedereen
zei het juist prettig te vinden om met meerdere personen in een cel te zitten.
Dat wil niet zeggen dat wij dit tot systeem voor het reguliere gevangeniswezen
moeten maken, maar wij moeten ook niet overdrijven naar de andere kant door
te zeggen dat het als een geweldige straf wordt ervaren en dat het onaanvaardbare
consequenties heeft. Allerlei landen, waar ook ter wereld, kennen dit systeem.
Ik bezocht tien jaar geleden in de Verenigde Staten een boot die als het aan
mij gelegen had naar Nederland was gekomen, de zogenaamde gevangenisboot.
Die lag in New York. Toen ik er binnenkwam, zag ik tot mijn stomme verbazing
meer dan een persoon in een cel. Ik zei: dat is ook verschrikkelijk voor u,
zou u van elkaar af willen? Dat wilden zij helemaal niet, want zij wilden
met elkaar kaarten, met elkaar praten en meer van dat soort dingen. Wij moeten
er dus niet al te rampzalig over doen, tenzij u het wilt zien als strafverzwaring.Mevrouw Tan (PvdA):Uiteraard zie ik het niet als strafverzwaring. Hier gebeurt evenwel hetzelfde
als waar ik het in eerste termijn over had. De minister heeft zo'n zonnige
kijk op dit deel van de populatie. Hij belicht alleen de gezellige en leuke
kanten. Hoe zit het met de risico's? De minister zegt dat agressieve of groepsongeschikte
mensen er niet voor in aanmerking komen. Zo helder zijn die demarcatielijnen
niet altijd te trekken! Bovendien kan het een in het ander overslaan en er
kunnen groepsprocessen of interacties plaatsvinden. Daardoor kan iemand die
het ene moment nog kalm, rustig en geschikt is, tot een heel ander gedragspatroon
komen. Bovendien maakt u een vergelijking met de voorzieningen voor vreemdelingen
die een open of halfopen karakter hebben. U voegt daaraan toe dat het gaat
om mensen die veel buiten verblijven en dat dat natuurlijk hier niet het geval
is; niet voor niets gaat het om een huis van bewaring. Het regime heeft zeer
sobere kenmerken waardoor mensen veel eerder dan normaal onder de Penitentiaire
beginselenwet achter de deur gaan. Op die manier creëer je natuurlijk
je eigen behoefte. Wanneer mensen van 23.00 tot 07.00 uur achter de deur gaan,
zal de behoefte aan gezelschap veel minder groot zijn dan wanneer ze standaard
al om 17.00 uur geïsoleerd worden gezet.Minister Korthals:Dat is op zichzelf allemaal waar. U houdt een pleidooi voor het systeem
dat wij op het moment kennen, maar wij hebben nu eenmaal met een noodsituatie
te maken. In die situatie is het streven erop gericht, dat er maximaal vier
mensen in één verblijfsruimte komen. Er zijn nu al voorbeelden
van situaties waarin er twee mensen in een ruimte verblijven en de daarbij opgedane ervaringen geven aan dat dit niet rampzalig is. Zelf heeft
u kunnen constateren dat er een situatie is geweest waarin zich iets heel
ernstig zou hebben kunnen voorgedaan wanneer er niet twee in een cel waren
geweest.Mevrouw Tan (PvdA):Ten eerste hebben wij inderdaad een situatie gezien van twee in een cel
en niet van vier in een cel. Dat maakt nogal wat uit.Minister Korthals:Dan pik ik die twee alvast in...Mevrouw Tan (PvdA):Zo lust ik er nog wel een paar. Dank u voor deze interruptie...Tijdens mijn betoog werd ik door collega Kohnstamm scherp ondervraagd
over ons standpunt over mogelijke strijd met het verdrag. Ik heb daarover
goed overleg gevoerd met mijn in juridische zin doorgewinterde collega mevrouw
Le Poole en die heeft mij uitgelegd dat die verdragsbepalingen geen computerprogramma's
zijn; daar zit altijd een zekere rek in. Wij hebben inderdaad getracht, rekening
te houden met de noodsituatie bij het beschouwen van deze kwestie.Maar goed, terug naar die twee in een cel. Inderdaad hebben wij zo'n situatie
gezien in een voorziening die qua regime boven het minimale was. Allerlei
dingen konden daar wél die niet altijd behoeven te kunnen, zoals sportbeoefening.
Het was dus een bovenminimale voorziening. Wij hebben toen gesproken met vrouwelijke
gedetineerden en dat geeft mij toch een wat ander beeld dan wanneer ik mij
probeer voor te stellen hoe dat is wanneer vier mannelijke gedetineerden in
een cel gaan. Ik heb vertrouwen in de kwaliteiten van het penitentiaire personeel
maar niemand kan menselijkerwijze voorkomen dat zich in dergelijke groepsprocessen
grote risico's voordoen en dat daar ongewenste zaken plaatsvinden van een
geweldsdelictachtige aard.Minister Korthals:Wij zullen er uiteraard alles aan doen om agressiviteit te voorkomen.
Er komt dan ook een goede selectieprocedure en er worden mensen op gezet om
dit te bekijken. Aan gedetineerden zal worden gevraagd of zij met bepaalde
personen wel of niet in een kamer willen. Overigens zie ik wat dit betreft
geen verschil tussen mannen en vrouwen, alsof vrouwen niet onaardig tegen
elkaar zouden kunnen zijn. Mijn ervaring is dat dat wel degelijk het geval
kan zijn... Ik geloof dat het met mannen ook heel goed kan lukken. U zegt
dat ik de zaken te optimistisch bekijk maar naar mijn oordeel bent u te somber.Mevrouw Tan (PvdA):Wij hebben het hier natuurlijk niet over willekeurige vertegenwoordigers
van de populatie maar over mensen die zozeer tot wanhoop zijn gedreven dat
ze dit soort risico's nemen. Dat doe je niet zomaar. Het gaat mij om risico's
voor de veiligheid in tweeërlei opzicht, zowel de veiligheid van de gedetineerden
als de veiligheid van het personeel.Minister Korthals:Daar ben ik het mee eens. Daar wordt ook heel goed naar gekeken. Wij moeten
ons echter realiseren, dat het geen mensen zijn die geweldsdelicten of zedendelicten
hebben gepleegd. Blijkt uit justitiële documentatie dat zij dat in het
verleden hebben gedaan, dan komen zij uiteraard niet in aanmerking. Soms gaat
het om arme sloebers die proberen wat bij te verdienen. Op zichzelf zit daar
niet veel kwaads bij. Zij hebben ook wel eens behoefte aan een schouder om
tegenaan te leunen. Dat krijgen zij dan bij twee in een cel.Mevrouw Tan (PvdA):Als het werkelijk zulke arme sloebers en zulke zachtmoedige mensen zijn,
zie ik niet de noodzaak om hen zes maanden op te sluiten, onder een regime
waar geen enkel resocialisatieprogramma bij hoort en in heel sobere omstandigheden.Minister Korthals:Wij hebben capaciteit nodig om dit geweldige probleem op Schiphol aan
te pakken. Naarmate de ontwikkelingen verder gaan, zullen wij kijken of meer
dagactiviteiten mogelijk zijn. Nu wordt voorzien in twee keer een half uur
luchten per dag. Dat zou kunnen worden uitgebreid naar twee keer een uur per
dag. De contacten met mensen van buitenaf kunnen natuurlijk verbeteren, naarmate
wij verder zijn. Men moet zich realiseren dat de resocialisatiedoelstelling
nu niet het belangrijkst zal zijn, voor dit deel van de gevangenispopulatie,
maar die zal nooit uit het oog worden verloren. Een normale tenuitvoerlegging
van straffen is in Nederland belangrijk. In het wetsvoorstel is voorzien in
een commissie van toezicht en in een klachtrecht. Wij tuigen allerlei mogelijkheden
bijna ouderwets op. Wij moeten niet doen alsof de beginselen van de Penitentiaire
beginselenwet met één klap opzij worden geschoven. Er blijft
zoveel mogelijk van die wet overeind. Deze categorie mensen heeft ons strafrechtelijk
in geweldige problemen gebracht. Wij hebben voor hen een aparte noodvoorziening
nodig.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):In het voormalige grenshospitium viel mij meteen op dat de directeur sport
mogelijk gaat maken. Er komt een onderwijzer. Er mag meer gebeld worden. Zo
waren er nog een aantal aspecten. De directeur was ervan doordrongen dat hij
meer moest bieden dan het kale minimum van dit wetsvoorstel. Je kunt dan zeggen
dat het mooi is, omdat er meer gebeurt. Als in de praktijk al na een paar
weken blijkt dat het hogere minimum beter is, dat je mensen niet de hele dag
achter een deur kunt zetten, in een verblijfsruimte waar zij alleen wat tv
kunnen kijken, maar dat meer met hen moet worden gedaan, waarom leggen wij
dat dan niet in de wet vast?Minister Korthals:Omdat wij dat op dit moment gewoon niet kunnen bieden. Dat kan voor die
ene groep, maar er komen er honderden bij als wij het beleid intensiveren.
In de maand januari waren er 250, in de maand februari 200. Als de schattingen
juist zijn, gaat het straks om veel meer mensen, ten minste 1000 per maand.
Daarvoor zou de gevangeniscapaciteit in één jaar moeten worden
verdubbeld.Ondertussen zorgen wij dat er meer plaatsen komen, plaatsen waar activiteiten
mogelijk kunnen worden gemaakt. Wij beseffen heel goed dat naarmate wij hier
mogelijkheden hebben er ook meer activiteiten zullen worden gerealiseerd.De heer Van de Beeten (CDA):Ter ondersteuning van de minister, althans op dit punt, vraag ik mevrouw
De Wolff of GroenLinks het nieuwe regime acceptabel vindt als hetgeen de heer
Wiersma ons in Amsterdam de vorige week heeft uitgelegd na betrekkelijk korte
tijd, in dit geval drie weken, straks bij een kazerne misschien
in vier of zes weken, kan worden gerealiseerd, om het voorzieningenregime
op een hoger niveau te krijgen. Of is het zo dat de enkele omstandigheid dat
men bij een te verwachten detentie van zes tot twaalf maanden een periode
zou hebben van drie, vier, vijf of zes weken dat men op het kale minimum zou
zitten, onaanvaardbaar zou zijn?Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Hoe dichter het regime in de buurt komt van de Penitentiaire beginselenwet,
hoe groter de kans dat GroenLinks het wetsvoorstel aanvaardt, maar ook hoe
meer overbodig het wordt.De heer Van de Beeten (CDA):Dat is een open doel voor de minister!De voorzitter:Ik stel mij voor dat de minister nu de gelegenheid krijgt zijn betoog
af te ronden.Minister Korthals:Voorzitter. En passant heb ik al wat vragen beantwoord. Het gaat verrassend
snel, zo constateer ik nu.De heer Van de Beeten vroeg waarin de efficiencywinst zit bij meer personen
in een cel. Hoewel het plaatsen van meerdere personen in een cel wellicht
besparingen kan opleveren, met name in de beheersfuncties, is dit niet de
reden geweest om plaatsing van meerdere personen in een cel voor te stellen.
De plaatsing van meerdere personen in één ruimte geeft wel de
mogelijkheid om daarvoor snel geschikte lokaties aan te wijzen in een omvang
die passend is voor het probleem waarvoor wij staan.Is er voldoende celcapaciteit in de toekomst? Dat hangt ervan af. Ik heb
er vertrouwen in dat er op zeer korte termijn buiten Ossendrecht nog andere
mogelijkheden zullen worden aangewezen om celcapaciteit te creëren als
noodcapaciteit. Bovendien wordt in het plan van aanpak aangegeven dat wij
meer cellen willen in de reguliere capaciteit, want uiteindelijk zal het er
toch toe moeten leiden dat wij de Schipholproblematiek oplossen. Dan zitten
wij uiteindelijk met een heleboel gevangenen die wij willen laten doorstromen
naar de reguliere gevangenissen en daarvoor is het nodig dat er ten minste
600 à 700 cellen bij komen in de jaren 2002 en 2003; daar is in ieder
geval het beleid op gericht.In de noodcapaciteit zal personeel ingezet worden dat geleverd wordt door
een ingehuurd particulier beveiligingsbedrijf. Dit personeel wordt geworven
uit een ander deel van de arbeidsmarkt dan waar het traditionele gevangenispersoneel
uit voortkomt. De eisen die gesteld worden aan gewoon gevangenispersoneel
zijn – zo kun je in zijn algemeenheid zeggen – hoger omdat deze
personeelsleden ook in staat moeten zijn penitentiaire programma's uit te
voeren en daartoe de benodigde opleidingen hebben gevolgd.Voorts vroeg de heer Van de Beeten of het mogelijk is enige flexibiliteit
in te bouwen in de ambtelijke sector – deze formulering moet overigens
door ambtenaren zelf zo zijn opgeschreven. Dit gebeurt nu reeds door de inhuur
van particulier beveiligingspersoneel ter ondersteuning van het ambtelijk
personeel. De inzet is naar mijn oordeel dan ook, binnen zekere grenzen, echt
wel mogelijk.De heer Van de Beeten vraagt hoe het staat met de mogelijkheid om politie,
douane en Koninklijke marechaussee in te zetten in de laatste fase van de
strafrechtketen. Ik acht dat op zich, als ultimum remedium, wel mogelijk,
maar zie dit toch als een andere functie voor deze mensen, iets waar wij pas
op een zo laat mogelijk moment toe moeten overgaan. Overigens zal in het kader
van de rapportages over de uitvoering van de noodcapaciteit de personele problematiek
ook geëvalueerd worden. Dat kan ik in ieder geval de heer Van de Beeten
wel toezeggen.Over de kwestie van het voorbehoud van Nederland bij het Bupo-verdrag,
ten aanzien van de scheiding van verdachten en veroordeelden, merk ik het
volgende op. De verwijzing van de heer Van de Beeten naar de handelingen met
betrekking tot de goedkeuringswet voor dit verdrag, geeft goed aan hoezeer
het beleid ten aanzien van detentie in ontwikkeling is en waarom ik vast blijf
houden aan het voorbehoud. De toezegging werd destijds gedaan vanuit de toen
geldende wetgeving, waarin op dit punt een verschil in behandeling tussen
verdachte en veroordeelde bestond. Het beginsel van minimale beperkingen,
dat ook in deze tijdelijke wet is opgenomen, gold toen namelijk alleen voor
verdachten. Inmiddels is dit beginsel ook van toepassing op veroordeelden,
zodat een scheiding om deze reden niet meer logisch is. Dat betekent dat wij
des te meer zullen vasthouden aan het voorbehoud dat destijds is gemaakt.Dan wil ik iets zeggen over de kwestie van het Bupo-verdrag en de jeugdigen.
Die is ook door de heer Van de Beeten aan de orde gesteld. Wellicht is op
dit punt sprake van een communicatiestoornis. Het voorbehoud bij het Bupo-verdrag
betreft de scheiding van verdachten en veroordeelden en de scheiding van jeugdigen
en volwassenen. Het Verdrag voor de rechten van het kind betreft alleen de
scheiding van jeugdigen van volwassenen. Het voorbehoud bij het Bupo-verdrag
is wat de scheiding van jeugdigen van volwassen betreft achterhaald door het
Verdrag voor de rechten van het kind.Artikel 37, onderdeel C, van het Verdrag voor de rechten van het kind
verplicht minderjarigen gescheiden te houden van volwassenen. Van deze verplichting
kan slechts worden afgeweken als dit in het belang van het kind is. Het uitgangspunt
is dat geen verdachten van de invoer van drugs worden heengezonden. Als jeugdigen
massaal zullen worden ingezet voor de invoer van drugs, zal zich eenzelfde
situatie voordoen als die welke aanleiding is voor de opstelling van deze
tijdelijke wet. De omvang van de groep jeugdigen zal waarschijnlijk niet rechtvaardigen
dat afzonderlijke voorzieningen worden gecreëerd. Bij gebrek aan een
alternatief zie ik geen andere oplossing dan de insluiting in de voorzieningen
die ook voor volwassenen zijn bestemd. Let wel, dit zou alleen gelden als
zich een verschuiving voordoet en daarvoor zijn tot op heden geen tekenen.
Over het algemeen zijn degenen die nu gepakt worden volwassenen.Aan de verplichtingen van het verdrag geef ik invulling met de regel dat
jeugdigen in de verblijfsruimte gescheiden zullen worden van volwassenen.
Tijdens activiteiten zullen de jeugdigen, de 16- en 17-jarigen, zoveel mogelijk
van de volwassenen gescheiden blijven. In de praktijk zal er evenwel een beperkte
mogelijkheid zijn om afzonderlijke activiteiten gezamenlijk te doen. Ik vind
dat ook verantwoord. In de eerste plaats omdat er dan begeleiding
zal zijn en er dus voor de kwetsbare positie van de jeugdigen gewaakt kan
worden. In de tweede plaats omdat het alternatief zou zijn dat de jeugdige
geen of minder activiteiten kunnen worden aangeboden. In zoverre zou het juist
in het belang van het kind kunnen zijn hem wel aan gemeenschappelijke activiteiten
te laten deelnemen. Overigens zal niemand de jeugdige verplichten aan bepaalde
activiteiten deel te nemen als hij dat niet wil.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Met artikel 10 van het Bupo-verdrag wordt de mogelijkheid
geopend om in uitzonderlijke omstandigheden af te wijken van de verplichtingen
die in dat artikel worden genoemd. Ik ben mij ervan bewust dat het voorbehoud
bij het sluiten van het Bupo-verdrag voor de 16- en 17-jarigen niet meer relevant
is, gelet op het gestelde in het Internationaal verdrag voor de rechten van
het kind. Geen misverstand daarover. Van mijn kant bestond daarover ook geen
misverstand. Waarom het gaat is dat die verplichting categorisch is en ook
niet de formulering van artikel 10 van het Bupo-verdrag kent die zegt dat
uitzonderlijke omstandigheden een andere maatregel kunnen rechtvaardigen.
Dat betekent dat de minister op grond van dit verdrag gehouden is bij aanneming
van deze wet het mandaat dat daarin besloten ligt zo toe te passen dat jeugdigen
bij alle activiteiten volledig van volwassenen blijven gescheiden. Ik begrijp
niet waarom dat zo moeilijk zou zijn. Stel dat straks in een kazerne in Ossendrecht
jeugdigen moeten worden ondergebracht. De kazerne bestaat uit een complex
van gebouwen met verschillende verdiepingen. Het is dan toch mogelijk om een
verdieping voor jeugdigen te reserveren, daar wat extra personeel op te zetten
en hier uit te spreken dat de genoemde verplichting door de minister zal worden
nagekomen. Dat heeft geen enkel materieel effect op de toepassing van deze
wet. Het moet voor de minister niet moeilijk zijn dit toe te zeggen. Het gaat
hier om een verdragsverplichting die voor ons heel zwaar weegt, een verplichting
die geen ruimte laat voor een afweging of eigen beleid.Minister Korthals:Zojuist heb ik aangegeven dat die verdragsverplichting geldt in het belang
van het kind. Nogmaals, we hebben het nu over 16- en 17-jarigen. Het belang
van het kind kan wel degelijk met zich brengen dat gezamenlijke activiteiten
plaatsvinden. Natuurlijk, zeg ik tegen de heer Van de Beeten, dat onze doelstelling
is te komen tot het zoveel mogelijk gescheiden laten plaatsvinden van activiteiten.
Als het waar is dat wij die gemeenschappelijke, grote voorzieningen krijgen
en dat er de mogelijkheid is een totale scheiding aan te brengen, dan zullen
wij dat niet nalaten. Het gaat om dringende situaties, om noodsituaties. Dan
moet je kiezen: of wij laten de jeugdigen nauwelijks enige activiteiten doen
of wij laten hen onder goed toezicht activiteiten doen tezamen met meerderjarigen.
Ik begrijp in alle eerlijkheid niet wat daartegen kan zijn.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. De minister moet kijken naar de verdragsverplichting. Hij
kan zich wel afvragen waarom er iets tegen zou zijn, maar daar gaat het niet
om. De regering had destijds een voorbehoud moeten maken. De regering hééft
gezegd dat er een voorbehoud moet worden gemaakt, overigens om een andere
reden; dat had ook met capaciteitsproblemen te maken. De VVD-fractie heeft
toen het initiatief genomen en gezegd: nee, dat doen wij categorisch niet;
dat mag niet gebeuren, ook niet bij dergelijke activiteiten. De minister moet
zich dan ook gewoon aan de verdragsverplichting houden. Dat heeft een goede
grond, omdat je niet moet schuiven. De ene keer gaat het om arbeid, de volgende
keer om sport. De derde keer zijn er geen douches beschikbaar en moet er gemeenschappelijk
gedoucht worden met alle risico's van dien; ik hoef dat niet allemaal uit
te tekenen. Er zijn heel goede redenen om dit zo in het verdrag op te nemen.
Er waren ook heel goede redenen waarom de VVD-fractie in de Tweede Kamer het
initiatief heeft genomen om het voorbehoud uit de goedkeuringswet te schrappen.
Ik vraag de minister alleen om de consequenties daarvan te aanvaarden en toe
te zeggen dat er bij de uitvoering van de wet strikt de hand aan zal worden
gehouden.Minister Korthals:Dat gaat mij juist te ver. Het streven is erop gericht om zoveel mogelijk
gescheiden te laten doen. De heer Van de Beeten vraagt mij nu om er strikt
de hand aan te houden. Ik heb zojuist uiteengezet dat artikel 37, onderdeel
c, van het verdrag erop toeziet dat minderjarigen en volwassenen niet samen
zullen zijn, tenzij het in het belang van het kind is dat het wel gebeurt.
Er kunnen zich situaties voordoen waarin dat in het belang van het kind is.De heer Van de Beeten (CDA):Dat geldt zeker niet voor de voorbeelden die de minister geeft. Een voorbeeld
dat duidelijk maakt waar de scheiding ligt, is de situatie die wij in Amsterdam
hebben aangetroffen, waar een moeder en een zestienjarige gezamenlijk zijn
ondergebracht. Dat is acceptabel, want dat is in het strikte belang van het
kind. Het stoppen van een kind in een penitentiair arbeidsprogramma met volwassenen
is niet strikt in het belang van dat kind. De minister moet toezeggen dat
hij zich niet op een glijdende schaal gaat begeven.Minister Korthals:Met zijn vraag of ik er strikt de hand aan wil houden, bedoelt de heer
Van de Beeten volgens mij dat volwassenen en minderjarigen nooit samen mogen
zijn, ook die moeder en dat kind niet. Er moeten situaties mogelijk zijn,
bijvoorbeeld van de moeder en het kind, waarin zij bij elkaar komen.De heer Van de Beeten vraagt mij toe te zeggen dat ik de wet niet pas
in de laatste maanden zal evalueren. Het is de bedoeling dat wij de wet voortdurend
in de gaten houden, monitoren waar tekortkomingen dreigen en onmiddellijk
ingrijpen. Dat kan, omdat de wet voor een jaar geldt en een verregaande strekking
heeft. Wij zijn voortdurend met alles en iedereen bezig om dat zo goed mogelijk
te organiseren. Wij zullen de evaluatie zo snel mogelijk inzetten, maar het
moet wel zin hebben om te evalueren. Je moet een wet niet evalueren op een
moment dat er nog niet of nauwelijks voorbeelden zijn op grond waarvan een
evaluatie werkelijk nuttig is. In ieder geval zullen wij dat zo snel mogelijk
doen. Wij monitoren en geven periodiek een verslag aan de Tweede Kamer –
wij willen dat ook aan de Eerste Kamer geven – wat er allemaal gebeurt
in het kader van het plan van aanpak. Op die manier proberen wij de werking
van de wet in de gaten te houden. Voor het overige moeten wij
vertrouwen op degenen die zich bezighouden met de uitvoering, op de commissies
van toezicht, op de klachtencommissies en dergelijke.De heer Rosenthal vraagt wat er in concreto wordt gedaan om de bolletjesslikkers
te doordringen van het gevaar dat zij lopen. Het gaat niet alleen om de bolletjesslikkers,
maar om iedereen. De bolletjesslikkers wordt nog door de dokter en de verpleegster
verteld dat het zeer onverstandig is geweest wat zij hebben gedaan. Degenen
die in Bloemendaal zijn geweest, hebben kunnen zien dat de betrokkenen dat
zelf ook al in de gaten hebben, niet alleen omdat zij gepakt zijn, maar ook
omdat zij er knap zenuwachtig van worden dat zij die bolletjes in hun maag
hebben. Verder zullen wij zoveel mogelijk aan voorlichting op dit punt doen.
Een bolletjesslikker weet over het algemeen echter best met welke risico's
hij te maken krijgt. Zo onschuldig is men namelijk ook niet. Men neemt bijna
bewust dat risico voor het bedrag van zo'n ƒ 10.000 dat men daarmee
kan verdienen.Gevraagd is ook of het noodregime op de bestemde plaatsen op de daarvoor
geëigende afschrikwekkende wijze bekend wordt gemaakt. Ik ben er nooit
zo voor om vreselijk afschrikwekkend te doen. In alle eerlijkheid moet ik
zeggen dat ik het noodregime zo min mogelijk afschrikwekkend probeer te laten
zijn. Het moet zoveel mogelijk aansluiten bij de Penitentiaire beginselenwet.
De Kamer kan evenwel van mij aannemen dat iedereen op korte termijn weet hoe
het is. Ze mogen namelijk allemaal nog telefoongesprekken voeren; het zal
dus snel doorkomen.Zodra de noodwet niet meer nodig is, zullen wij haar beëindigen.
Dit betekent dat degenen die dan in de noodcapaciteit zitten, zullen moeten
worden overgebracht naar het reguliere regime. Wij laten de noodwet in beginsel
in ieder geval een jaar doorlopen. Het streven is erop gericht om de werking
ervan dan daadwerkelijk te beëindigen, maar dat hangt ook een beetje
af van het succes dat met deze noodwet behaald kan worden. Als het succes
dermate gering is dat wij genoodzaakt zijn om de werking van de wet nog een
keer te verlengen, dan zullen wij dat doen. Het is ook mogelijk om een keer
te verlengen. Die verlenging zal echter dienen te geschieden bij wet, waardoor
de Kamer hier nog bij betrokken zal worden.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Wanneer is er sprake van een succes, waar het gaat om het terugdringen
van de smokkel? Kan de minister een percentage of een aantal noemen?Minister Korthals:Neen, dat kan ik niet. Ik weet niet wat de winsten zijn voor de criminele
organisaties. Er is pas sprake van succes, als de criminele organisaties het
niet meer rendabel vinden om de smokkel via Schiphol te laten verlopen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Dan praat je toch over aantallen aanhoudingen? Met hoeveel procent moet
het aantal aanhoudingen ten opzichte van nu dalen, wil er in de ogen van het
kabinet sprake zijn van een succesvolle wetgevingsoperatie?Minister Korthals:Het aantal mensen dat wordt aangehouden, zal steeds verder toenemen, maar
op een gegeven moment krijg je natuurlijk een omslagpunt. Daar is sprake van,
als de criminele organisaties het niet meer rendabel vinden om hun mensen
via Schiphol te laten gaan. Als dat pas heel laat gebeurt, zullen wij over
de hele linie tot 100% controle moeten overgaan van de vluchten die ik genoemd
heb. Ik verwacht evenwel dat er al eerder sprake zal zijn van dat omslagpunt.
Ik kan dit echter nooit helemaal zeker zeggen, want ik ken de winsten niet
precies.Mevrouw De Wolff heeft er gelijk in dat er meer drugskoeriers komen, omdat
de handelaren hun risico gaan spreiden. De ellende met de drugskoeriers is
begonnen, nadat wij succes hadden met de vrachtscans. Vanaf het moment dat
er steeds vaker sprake was van het in beslag nemen van grote hoeveelheden
drugs, zie je een enorme toename van het aantal drugskoeriers. Op het ogenblik
zien wij dat de hoeveelheid drugs die een bolletjesslikker inneemt, iets minder
wordt. Er ontstaat dus een verdere spreiding. Wat dat betreft, pakt men het
goed georganiseerd aan en is het dus nodig om zoveel mogelijk koeriers te
pakken.Mevrouw De Wolff heeft verder gevraagd of wij niet eerst hadden moeten
zorgen dat er capaciteit was, alvorens wij besloten om de drugskoeriers te
gaan opsluiten. Zij weet evenwel welke discussie hierover heeft plaatsgevonden.
De hoofdofficier in Haarlem had de douaniers geschreven dat zij het een beetje
rustig aan moesten doen, omdat er te veel mensen werden aangeleverd. Dat heeft
mij heel wat hoofdbrekens gekost. Het is het begin van de discussie over bolletjesslikkers
geweest. Ik ben het overigens eens met de douane. Als men ziet dat mensen
drugs in een koffer hebben of als men een bolletjesslikker ziet, dan kan men
die niet door laten gaan. Daarom worden degenen die op heterdaad worden betrapt
altijd gepakt, net als degenen van wie men bepaalde indicaties heeft of over
wie men bepaalde informatie heeft. De werkelijke intensiveringen zullen later
plaatsvinden.De heer Holdijk vroeg naar de mogelijk ongelijke behandeling van drugskoeriers
vanwege de groepsvorming. Het beleid is erop gericht drugskoeriers, zodra
het mogelijk is, door te verwijzen naar het reguliere gevangeniswezen. Zoals
bekend, is de druk op het reguliere gevangeniswezen op het ogenblik erg groot.
Op korte termijn zijn er daarom geen doorverwijzingen te verwachten. Als wij
de groep drugskoeriers naar de noodvoorzieningen kunnen brengen, dan betekent
dat een ontlasting van het reguliere gevangenissysteem. Wij hadden namelijk
rekening gehouden met ongeveer 100 drugskoeriers per maand in het reguliere
gevangenisregime. Als dat aantal wegvalt, dan hebben wij na ongeveer zes maanden
de mogelijkheid mensen vanuit de noodvoorzieningen door te plaatsen naar de
reguliere voorzieningen.Dan een paar vragen over het wetsvoorstel over de politiecellen. Ik heb
begrepen dat de meerderheid van de fracties geen principiële bezwaren
heeft tegen dit wetsvoorstel. De heer Van de Beeten stelde niettemin een vraag
over de toepassing op jeugdigen en de overeenstemming, ook in dit verband,
met het Verdrag inzake de rechten van het kind. De toepassing op jeugdigen
is door een nota van wijziging bij de behandeling van het wetsvoorstel in
de Tweede Kamer aanzienlijk ingeperkt. De toepassing op de groep jeugdigen
van 12 tot 16 jaar is beperkt tot een periode van ten hoogste
drie dagen en alleen toegestaan met het oog op het regelen van vervoer. De
toets inzake het Verdrag tot bescherming van de rechten van het kind en het
Bupo-verdrag ziet in hoofdzaak op het voorschrift dat minderjarigen gescheiden
van volwassenen worden gedetineerd, tenzij het belang van het kind anders
verlangt. Aan deze regeling wordt voldaan. De minderjarigen worden afzonderlijk
gedetineerd en hebben geen fysiek contact met volwassen gedetineerden. Ook
bij het luchten en douchen wordt hier rekening mee gehouden. Dit is thans
al vast beleid op de politiebureaus. In zoverre wordt de verdragsbepaling
dus rechtstreeks toegepast.De heer Van de Beeten vroeg expliciet naar de geschiktheid van de politiecellencomplexen.
Deze complexen zijn dusdanig ingericht dat afzonderlijk kan worden gedetineerd.
In de Regeling politiecellencomplexen zijn inderdaad geen regels met betrekking
tot de jeugdigen te vinden. De regeling ziet in het algemeen ook op inrichtingseisen
en niet op de bejegening van de ingeslotenen. Zoals in de nota naar aanleiding
van het verslag al is aangegeven, ben ik voornemens via mijn collega van Binnenlandse
Zaken de korpsbeheerders te vragen bijzondere aandacht te willen besteden
aan de jeugdige gedetineerden.Mevrouw Tan vroeg of het formaliseren van het verblijf in politiecellen
in combinatie met het ontbreken van een dagvulling niet een goede aanleiding
is om de minimumnormen voor een politiecel te herzien en op te waarderen.
Het wetsvoorstel beoogt alleen maar het gedoogbeleid dat tot voor kort in
de rechterlijke macht werd gehanteerd te legaliseren. In zoverre komt er dus
geen wijziging ten opzichte van de huidige situatie van verblijf in politiecellen.
Wat de inrichtingseisen betreft is een norm gesteld, namelijk dat het moet
gaan om cellen die voldoen aan de eisen gesteld in de Regeling politiecellencomplexen.
Hiermee is gegarandeerd dat de cellen aan bepaalde minimumnormen moeten voldoen
en wordt voorzien in een goed uitgeruste politiecel, waarin een verblijf van
relatief korte duur naar mijn mening dan ook verantwoord is.Mevrouw De Wolff vroeg waarom de regeling met betrekking tot de politiecellen
niet van tijdelijke aard is. Het idee bij het gevangeniswezen is dat wij van
de prognoses uitgaan. Boven die prognoses doen wij nog 3,8% à 4% extra.
Dat zijn ongeveer 400 cellen. Bij pieken zie je dat ook die 400 cellen gebruikt
zullen worden, zoals nu het geval is. Dan zijn er nog allerlei andere flexibiliseringmaatregelen
bijvoorbeeld het IVO, het individueel vervroegd ontslag. Dan moet iemand wel
aan bepaalde criteria voldoen. Dat wil zeggen dat iemand die in de gevangenis
verblijft en aan die criteria voldoet, sneller kan worden ontslagen om ruimte
te maken voor iemand die erin moet. Daarnaast moet gebruik worden gemaakt
van de politiecellen, zoals dat tot op heden het geval was. Zodra wij die
cellen niet meer nodig hebben, zullen wij er geen gebruik meer van maken.
Maar het kan zich telkens weer voordoen. Het kan zijn dat het zich dit jaar
voordoet of slechts een gedeelte van het jaar, dan een tijdje niet, maar het
volgende jaar weer één of twee maanden. Daarom is het noodzakelijk
dat dit wetsvoorstel niet van tijdelijke aard maar van permanente aard is.Mevrouw De Wolff vroeg of de periode van tien dagen voor bewaring op een
politiebureau niet te lang is. Ik wijs haar erop dat wij hiermee aansluiten
bij de situatie die wij tot op heden gekend hebben. Tevens sluiten wij hiermee
aan bij de periode die geldt voor inbewaringstelling.De voorzitter:De fractie van de PvdA heeft mij verzocht de vergadering te schorsen.De vergadering wordt van 17.05 uur tot 17.30 uur geschorst.De heer Van de Beeten (CDA):Mijnheer de voorzitter. Ik kan betrekkelijk kort zijn, althans korter
dan gebruikelijk. Misschien is het voor sommigen dan toch nog wat te lang.Ik heb nog een vraag over de duurzaamheid van de capaciteitsuitbreiding
en de financiering daarvan. Ik heb de minister horen zeggen dat het de bedoeling
is, het aantal cellen aanzienlijk uit te breiden. Dat is opgenomen in een
meerjarenprogramma en dat ondersteunen wij van harte. Natuurlijk zijn hieraan
ook personeelsconsequenties verbonden. Wij praten immers over de uitbreiding
van het OM en de zittende magistratuur. Is er sprake van een duurzame dekking,
zodat het personeelsbestand ook de komende jaren beschikbaar blijft voor de
uitvoering van deze maatregelen? Wordt de capaciteit in stand gehouden als
de stroom opdroogt, zodat wij op eventualiteiten zijn voorbereid? Dat laatste
is niet onbelangrijk. Als het beleid succes heeft, is immers de neiging groot
om een bezuiniging door te voeren. De consequentie daarvan is echter dat je
een of twee jaar later weer voor hetzelfde probleem staat. Kan de minister
dit punt nog verduidelijken?Zoals mag zijn gebleken uit de eerste termijn, woog voor ons het Verdrag
inzake de rechten van het kind heel zwaar. De minister heeft in eerste termijn
mede naar aanleiding van de interrupties aangegeven, zich volledig te willen
houden aan de verdragsverplichting. Mij lijkt dat wij het eens zijn over de
situaties waarin een uitzondering denkbaar is. Zoals dat bij uitzonderingen
op dergelijke verplichtingen nu eenmaal is – de minister is even goed
jurist als ik; ik zeg dus niet goed jurist, maar even goed jurist –...Minister Korthals:Nu overschat de heer Van de Beeten zich echt.De heer Van de Beeten (CDA):Uitzonderingen moet je strikt interpreteren. Ik denk dat wij het erover
eens zijn dat die uitzondering niet mag worden gebruikt om beleid te maken;
wij mogen geen uitzondering maken om een capaciteitsprobleem op te lossen.De minister wees op een passage in de memorie van antwoord over de instructie
aan korpsbeheerders om bij de bewaring in politiecellen in het bijzonder te
letten op de positie van jeugdigen. Dat dit is gebeurd, lijkt mij heel goed.
Dit punt kan volgens mij ook betrokken worden bij de evaluatie waarom ik in
eerste termijn vroeg. Daarop heeft de minister nog niet geantwoord. Ik heb
namelijk gevraagd of over een jaar kan worden bekeken hoe het is gegaan met
de bewaring in politiecellen en daarbij vooral te letten op de positie van
minderjarigen. Is de minister bereid alsnog toe te zeggen dit over een jaar
eens goed tegen het licht te houden en de Kamer daarover te
rapporteren?De heer Rosenthal (VVD):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de minister voor zijn heldere en naar
de mening van de VVD-fractie zeer overtuigende presentatie. Dit betreft vooral
het punt waarmee hij startte. Voor je het weet wordt de materie van drugskoeriers
en bolletjesslikkers naar de reservebank verwezen. Straffen zouden niet ten
uitvoer worden gelegd. Uitzetting volgt, maar voor je het weet zijn ze weer
terug, zoals ik straks al in een interruptie zei. Wij kunnen ons geheel vinden
in de aanpak die de minister voor ogen heeft.De VVD-fractie vindt dat de rechtsstatelijkheid inzake de twee wetten
die op dit moment worden gemitigeerd, volstrekt overeind blijft. Wij hebben
van meet af aan geen problemen gehad met de thematiek van de internationale
verdragen. Wij zijn ook de mening toegedaan dat het rechtsgevoel van de burgers
ten aanzien van het heenzenden van drugskoeriers en bolletjesslikkers behoort
mee te spelen binnen het kader van de rechtstatelijkheid.In eerste termijn heb ik namens de VVD-fractie duidelijk willen maken
dat er een afschrikwekkende werking moet uitgaan van dit noodregime. Wij hopen
dat duidelijk wordt dat je Schiphol niet zomaar kunt binnenkomen, dat je dan
vervolgens wordt heengezonden met een dagvaarding naar het land van herkomst
en dat je dan later weer dezelfde gevaarlijke praktijk kunt herhalen.Tot slot heb ik de minister in eerste termijn nog gevraagd hoe het zit
met eventuele snelrechtprocedures met betrekking tot drugskoeriers en bolletjesslikkers.
Kan hij daar alsnog op ingaan?Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb de minister in het vuur van zijn betoog horen zeggen
dat GroenLinks eigenlijk helemaal niets wil als het gaat om het oplossen van
deze problematiek. Hij gebruikte in ieder geval woorden van gelijke strekking.
Hij zei dat er met GroenLinks nergens over te praten valt als het gaat om
de oplossing van de problematiek die ten grondslag ligt aan de hier behandelde
wetsvoorstellen. Ik wil een eventueel misverstand graag uit de weg nemen.
Ik denk dat GroenLinks eerder nog ambitieuzer is als het gaat om het overeind
houden van de beginselen die aan het detentieregime in Nederland ten grondslag
liggen.Wij hebben grote problemen met de noodwet. De noodwet is een forse inbreuk
op het gelijkheidsbeginsel, omdat wij twee categorieën gedetineerden
krijgen: de ene categorie is gedetineerd onder de voorwaarden van de Penitentiaire
beginselenwet en de andere categorie is gedetineerd onder een regime dat daar
fors van afwijkt. In een interruptiedebat heb ik al aangegeven dat die forse
afwijking in de praktijk eigenlijk niet eens werkt. De directeur met wie wij
spraken, gaf al aan dat hij zal trachten om in het voormalige grenshospitium
een hoger voorzieningenniveau te creëren dan de wet mogelijk maakt. Ik
denk dat dit goed is. Ik denk dat dit tevens aangeeft dat het minimum dat
wij nu in de wet verankeren veel te laag ligt in verhouding tot wat wij in
Nederland gewend zijn en wat wij redelijk vinden.Ik maak nog een opmerking over de volgorde waarin wordt geopereerd. Het
is overigens nog de vraag of er een noodtoestand is en of er werkelijk zoveel
mogelijk drugskoeriers moeten worden aangehouden, berecht en in Nederland
gedetineerd. Ik blijf van mening dat de volgorde van opereren andersom moet
zijn. Je moet beginnen met het afstemmen van de capaciteit op de prognoses
voor aanhoudingen en berechtingen. Je moet de zaken niet omdraaien. Je moet
niet op een kwaad moment besluiten om iedereen aan te houden, want vervolgens
moet je constateren dat je in de problemen bent gekomen. Ik ben een voorstander
van een wijze toepassing van het opportuniteitsbeginsel, dat wij ook bij tal
van andere delicten kennen. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat de rechtsorde
wordt geschonden. Ik heb de heer Rosenthal daar in nogal vurige bewoordingen
over horen spreken. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom de rechtsorde is
aangetast als je besluit om met drugskoeriers precies hetzelfde te doen als
met de personen die zijn betrapt op het rijden onder invloed. De heer Rosenthal
vond dat een kinderachtige vergelijking, maar iemand wiens kind is omgekomen
door een dronken automobilist zal daar heel anders over denken.Een andere opmerking over de noodwet betreft de meetbaarheid van de effecten.
Het kan zijn dat het kwam door de lange duur van het debat, maar ik heb het
antwoord van de minister op mijn vraag niet begrepen. Mijn vraag was wanneer
de wet zoveel effect heeft gesorteerd dat besloten moet worden om er niet
nog een jaar mee door te gaan. Ik kan mij voorstellen dat je ermee stopt als
er helemaal geen drugskoeriers meer binnenkomen en de cellen dus leeg blijven.
Gezien de intensiteit van de opsporing verwacht ik echter niet dat dat snel
zal gebeuren, maar er moet een moment komen waarop het kabinet zegt dat er
zoveel minder aan drugs binnenkomt op Schiphol, dat het bijzondere regime
kan worden opgedoekt. Ik wil graag weten hoeveel minder dat dan moet zijn.Mijn laatste opmerkingen betreffen de bewaring in politiecellen. Ik begrijp
best dat je bovenop de prognose nog een buffer wilt hebben. 3% à 4%
lijkt mij wat dit betreft wel redelijk, maar ik begrijp niet waarom die buffer
niet in de huizen van bewaring maar in politiecellen moet worden gerealiseerd.Voorzitter. Mijn fractie is over geen van beide wetsvoorstellen te spreken
en zal unaniem haar steun eraan onthouden.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. De afweging tussen het opportuniteitsprincipe en de pakkans
van 100% blijft ons intrigeren. Er zijn kennelijk 50 risicovluchten per week,
waarvan ongeveer tweederde uit andere landen dan de Nederlandse Antillen en
Aruba. Er komen dus wekelijks enkele honderden drugskoeriers aan op Schiphol.
Als het streven naar een pakkans van 100% wordt gerealiseerd, zal er dus jaarlijks
plaats moeten worden gevonden voor misschien wel 10.000 gedetineerden. De
minister schudt zijn hoofd, maar ik hoor het nog graag in zijn tweede termijn.De minister heeft gezegd dat het omslagpunt misschien wel eerder komt.
Wij kunnen ons echter de schaal waarin gedacht wordt niet voorstellen. Wij
maken ons zorgen over het risico dat er in de rechts keten
capaciteitsgebrek ontstaat voor andere misdrijven en over de mogelijkheid
dat er klassenjustitie ontstaat, dat wil zeggen twee soorten detentieregimes.Misschien kan de minister nog enkele woorden wijden aan de kwestie van
de veiligheid voor gedetineerden en personeel bij meer mensen in één
cel.Wij hebben met veel genoegen geluisterd naar het debat tussen de heer
Kohnstamm en de minister over het publicitaire rechtsgevoel versus het recht
houden van de rug als het gaat om rechtsorde en rechtsstatelijkheid. Er moet
een afweging worden gemaakt tussen de schending van de rechtsorde door drugskoeriers
en de schending van de rechtsorde als gevolg van het wetsvoorstel noodmaatregelen
drugskoeriers. Dat vinden wij een moeilijke afweging die voor de leden van
mijn fractie niet op dezelfde wijze uitpakt.De heer Rosenthal (VVD):Hoe kan mevrouw Tan op deze manier spreken over de schending van de rechtsorde?Mevrouw Tan (PvdA):Aan de ene kant wordt de rechtsorde geschonden door bolletjesslikkers,
want zij plegen een misdrijf. Aan de andere kant tillen wij zwaar aan het
feit dat deze wet inbreuk maakt op de beginselen van ons penitentiaire systeem.
Er worden immers enkele van deze beginselen buiten werking gesteld.De heer Rosenthal (VVD):Het schiet mij in het verkeerde keelgat dat mevrouw Tan kennelijk de opvattingen
van de heer Kohnstamm over het rechtsgevoel – in publicitaire zin –
overneemt.Mevrouw Tan (PvdA):Nee, dat heb ik niet gezegd. Ik heb gezegd dat wij met belangstelling
de discussie hebben gevolgd tussen de heer Kohnstamm en de minister over het
publicitaire rechtsgevoel versus je rug rechthouden ten behoeve van de rechtsorde
en de rechtsstatelijkheid. Vervolgens heb ik aangegeven dat de leden van mijn
fractie een zware afweging moeten maken tussen enerzijds de schending van
de rechtsorde door drugskoeriers en anderzijds de schending van de rechtsorde
doordat met deze wet beginselen van ons penitentiaire systeem buiten werking
worden gesteld. Een verzachtende omstandigheid is dat dit een tijdelijke wet
is voor één jaar.Tot slot merk ik op dat de leden van de Partij van de Arbeid uiteenlopend
zullen stemmen over de Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers en dat
zij zullen instemmen met het wetsvoorstel Verblijf in politiecellen.De heer Kohnstamm (D66):Voorzitter. Ik dank de minister voor het antwoord. Ik ben het met de heer
Rosenthal eens dat de presentatie goed was. Ik voeg hieraan snel toe dat het
enthousiasme waarmee de minister de inhoud van de noodwet verdedigt, wel het
ergste doet vermoeden. Het lijkt erop dat de wet een schoonheidsprijs moet
winnen.Nood breekt wet, zeker, maar het is voor de senaatsfractie van D66 een
brug te ver als die nood het gevolg is van het traag op gang komen van een
effectieve reactie van de overheid en als daarenboven de Penitentiaire beginselenwet,
die ziet op voorzieningen waarvoor decennialang en soms zelfs nog langer is
gevochten om haar op dit peil te krijgen, overboord gezet wordt. Dit geldt
zeker als er andere maatregelen zijn die – voorzien van flankerend beleid –
even effectief kunnen zijn en waaraan minder nadelige gevolgen zijn gebonden.
Het beschavingsniveau van een samenleving kun je ook afleiden uit de wijze
waarop met gedetineerden wordt omgegaan.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Namens onze fracties dank ik de minister voor de beantwoording
van de vragen die ik in eerste termijn heb gesteld.De minister begon zijn betoog met de beantwoording van de vraag waarmee
ik mijn betoog in eerste termijn heb beëindigd, namelijk de vraag of
er een alternatief is voor de noodvoorziening. Juist omdat wij ons in eerste
instantie niet tegen de wetsvoorstellen hebben gekeerd, vind ik het van belang
die vraag nog eens onder ogen te zien.De minister zei dat het Schipholteam succesvol is gebleken. Op een gegeven
moment zei hij echter ook dat het team misschien wel het slachtoffer is geworden
van het eigen succes. Hoe paradoxaal dit ook mag klinken, dit betekent eigenlijk
dat er van een falen sprake zou zijn, maar dan uiteraard in die zin dat het
falen gelegen is in het gewoon doorlaten van drugssmokkelaars. Dit was toch
het element waardoor de rechtsorde werd geschokt; het eenvoudigweg doorlaten
omdat er geen vervolg werd gegeven aan de aanhouding. Dit veroorzaakte de
maatschappelijke commotie.Vervolgens benadrukte de minister dat de overheid iets effectiefs moet
doen. Onze fracties zijn het daarmee natuurlijk volledig eens. Vervolgens
zei de minister dat iedere verdachte zich voor de rechter moet verantwoorden.
Dit is een regel, maar hij weet net zo goed als ik, dat die regel zeer veel
uitzonderingen kent. Het woord opportuniteitsbeginsel is hier al meer dan
eens gebruikt.In de kwestie van de drugssmokkelaars heb ik in eerste instantie betoogd
dat het zaak is dat er effectief wordt opgetreden met het oog op zowel de
speciale als de generale preventie. Dat lijkt mij in dezen de eerste doelstelling.Natuurlijk mogen kosten-batenoverwegingen nooit en te nimmer de enige
overweging vormen voor beslissingen over vervolging en berechting. Ik heb
in eerste termijn echter welbewust en uitdrukkelijk niet gesproken over financieel-economische
overwegingen, maar over rechtseconomische overwegingen. Met deze overwegingen
zouden wij ons toch steeds de volgende vraag moeten blijven stellen: is er
een alternatief voor de noodvoorzieningen? Ik begrijp best dat een alternatief
als het schikkingenbeleid in dezen geen enkel soelaas biedt en dat dit dus
zeker niet het antwoord kan zijn. Ik wil de overweging nog eens onder de aandacht
brengen dat het essentieel is dat de verhoging van de pakkans de 100% nadert.
Andere punten, die ik in eerste termijn al noemde, zijn de inbeslagname en
de retourzending. Wil de minister nog eens kort ingaan op de pro's en contra's
van deze gedachte?Minister Korthals:Voorzitter. De heer Van de Beeten heeft nogmaals aandacht gevraagd voor
de duurzaamheid van de capaciteitsuitbreiding en het personeel dat daarbij
behoort. Laat ik voor op stellen dat in het jaar 2001 nog prognoses zijn opgesteld.
Deze prognoses gaven een bepaalde tendens aan en wij dachten dat wij precies
op die lijn zouden zitten. De werkelijkheid bleek evenwel anders uit te pakken.
Een belangrijke oorzaak daarvan is de enorme toename van het aantal drugskoeriers.
Doordat die toename alleen maar groter werd, hebben wij uiteindelijk moeten
kiezen voor de noodwetgeving die thans voorligt.In december heb ik nog aan het college van procureurs-generaal gevraagd
of er manieren waren waarop wij binnen het reguliere systeem de zaken goed
konden regelen. Daaruit kwamen scenario's voort van drugskoeriers die met
1 à 2 kilo op zak of in de maag naar huis werden gezonden met dagvaarding.
Dat zou, dacht ik, niet alleen voor Nederlanders gelden maar ook voor buitenlanders.
Ik heb toen gezegd dat dit onaanvaardbaar was en dat wij het niet voor onze
rekening konden nemen dat dit soort mensen met een dagvaarding zouden worden
heengezonden. Dat heeft ertoe geleid dat wij de noodvoorzieningenwet hebben
gecreëerd, waarin daadwerkelijk noodvoorzieningen tot stand zullen worden
gebracht.Dat is een tijdelijke voorziening en de heer Van de Beeten wilde weten
wat ik structureel doe. Structureel komen er in 2002 en 2003, althans in onze
opvatting, 600 cellen bij. Wij zijn op het ogenblik in onderhandeling met
het ministerie van Financiën en ik kan natuurlijk geen geheimen verklappen
over de Voorjaarsnota, maar het ziet ernaar uit dat er voldoende middelen
zijn om dit jaar te beginnen. In de meerjarenraming moet een en ander formeel
nog worden verwezenlijkt. De begroting voor 2002 wordt waarschijnlijk een
beleidsarme begroting, omdat men de zaken wil overlaten aan het nieuw te vormen
kabinet. Dan zal een en ander natuurlijk bij regeerakkoord en regeringsverklaring
aan de orde komen.De heer Van de Beeten sprak tevens over het verdrag inzake de rechten
van het kind. Ik denk dat wij het daarover eens zijn en de heer Van de Beeten
heeft de zaken goed weergegeven.Wat de bewaring in politiecellen betreft heeft de heer Van de Beeten gezegd
dat de instructie inzake minderjarigen reeds is gegeven aan de korpsbeheerders,
maar ik meen dat dit nog moet gebeuren via mijn collega van BZK. Er komt twee
jaar na de inwerkingtreding een evaluatie.De heer Rosenthal kan zich gelukkig geheel vinden in de geschetste aanpak.
Hij meent dat een en ander rechtsstatelijk in orde is. Wat betreft de afschrikwekkende
werking waarover hij sprak, wijs ik erop dat niet de noodvoorziening op zichzelf
afschrikwekkend is, maar het feit dat mensen – wanneer ze met drugs
naar Nederland komen – worden gepakt, worden uitgezet, hun paspoort
kwijtraken enz. In deze zin ben ik het met de heer Rosenthal eens.Ik kan hem voorts zeggen dat wij trachten, alles zoveel mogelijk op Schiphol
te krijgen. Op het moment is daar al de officier van justitie en het streven
is erop gericht, daar ook de nevenzitting van het gerecht in Haarlem te krijgen.
Wanneer dit precies zal zijn gerealiseerd, weet ik niet. Ik ben hierbij afhankelijk
van de werkzaamheden van de Raad voor de rechtspraak die het voortouw heeft.
Ik meen niettemin dat dit ofwel net voor ofwel onmiddellijk na het zomerreces
zal plaatsvinden. Vervolgens kan er daadwerkelijk sprake zijn van snelrecht.Mevrouw Tan heeft nogmaals aandacht gevraagd voor de veiligheid van de
gedetineerden. Voorzitter. De gedetineerden worden geselecteerd wanneer er
sprake is van meer in een cel. Het personeel zal bovendien extra alert zijn
op signalen waaruit bepaalde machtsposities naar voren komen. Het is de bedoeling
dat er een roulatiesysteem komt, juist om te voorkomen dat machtsstructuren
ontstaan. Wanneer er enige aanwijzing is dat zoiets ontstaat, worden gedetineerden
uit elkaar gehaald. Ook wanneer de gedetineerden in de verblijfsruimte zijn,
wordt er regelmatig door het personeel gekeken of zich onregelmatigheden voordoen.
Uiteraard wordt er gereageerd op klachten.Voorzitter. De heer Kohnstamm heeft mij een compliment gemaakt en toen
wist ik het wel... Immers, vaak volgt dan een "maar" en inderdaad is gebleken
dat de D66-fractie tegen zal stemmen. Andere maatregelen stelt hij zich voor,
waarvan minder nadelige gevolgen te verwachten zijn. Hij geeft aan dat het
beschavingsniveau in een maatschappij kan worden afgeleid van de wijze waarop
er met gedetineerden wordt omgegaan. Ik ben het met hem eens, maar men kan
hierover een andere opvatting hebben. Voorzover ik het mij herinner heeft
de D66-fractie aan de overzijde hierover inderdaad een andere opvatting dan
de D66-fractie hier. Ik voel mij gesteund door de D66-fractie in de Tweede
Kamer, die ik wat dit betreft dan ook zeer waardeer...Mevrouw De Wolff heeft evenals de heer Holdijk over ongelijke behandeling
gesproken. Voorzitter. We proberen dit zoveel mogelijk te voorkomen door zo
mogelijk doorplaatsing te laten plaatsvinden, maar wij moeten vaststellen
dat er redenen zijn om bijzondere noodvoorzieningen te realiseren onder de
noodwet. Dat gebeurt niet om ongelijke behandeling te realiseren maar om ervoor
te zorgen dat deze categorie van mensen die in de fout gaan, daadwerkelijk
wordt opgepakt en berecht.Wanneer zal de noodwet tot resultaat hebben geleid? Dat is het geval als
de problematiek van de drugskoeriers op Schiphol is teruggedrongen tot een
omvang die hanteerbaar is in het normale stelsel. Als het er 10, 20 of misschien
25 zijn kunnen wij dat aantal opvangen binnen het reguliere stelsel. Ik heb
de indruk dat naarmate wij de acties intensiveren het economisch minder aantrekkelijk
zal worden voor criminele organisaties om drugskoeriers via Schiphol te zenden.
Het gevaar is dan dat men andere wegen gaat bewandelen. Daarom hebben wij
onze collega's in het buitenland bijzonder alert gemaakt op dit punt.Ondertussen zijn wij bezig om de cellencapaciteit zodanig op orde te brengen,
dat wij binnen het reguliere systeem de mensen zoveel mogelijk kunnen opvangen.
Er wordt gesuggereerd dat wij te traag hebben gehandeld. Mijn stelling is
en blijft dat dit zeker niet het geval is. Juist door onze activiteiten ten
aanzien van de vracht is er een verschuiving naar drugskoeriers gekomen, met
een explosieve groei. Daarvoor is een groter aantal cellen nodig hebben.Wij proberen 3,8% à 4% van de cellen als buffercapaciteit voor
het opvangen van pieken te houden. Wij hebben dan ook politiecellen nodig,
om tijdelijk verblijft te realiseren en extra pieken op te vangen. Verder
zijn er de IVO-maatregelen. Niettemin is gebleken dat de prognoses
niet geheel voldoen. Daarom heb ik de heer Bomhoff gevraagd om als buitenstaander
aan te geven welke tekortkomingen de prognoses zouden kunnen hebben. Ik verwacht
dat rapport een dezer dagen. Ik zal het aan de Tweede Kamer en als deze Kamer
het wil ook aan de Eerste Kamer toezenden. Ik hoop dat wij daarvan kunnen
leren. Er zou uit kunnen komen dat de buffercapaciteit eigenlijk te gering
is. Ik herinner mij dat twee jaar geleden in Nederland 800 à 1000 cellen
leeg stonden. Toen was het land ook te klein, want dat is een geweldige verspilling
van gelden. Een deel van de capaciteit hebben wij toen gebruikt om jeugd op
te vangen of voor een andere bestemming.Ik vond dat mevrouw Tan eerlijk gezegd wat ongelukkig formuleerde over
enerzijds het publicitaire rechtsgevoel en anderzijds het recht houden van
de rug. Ik begrijp dat ik dat verkeerd interpreteer. Ik betreur het dat de
fractie van de PvdA verdeeld zal stemmen. Dat is overigens haar goede recht.
Ik vind echter niet dat de rechtsorde geschonden wordt door de wetgeving die
wij nu voorstellen. Het is zeer verantwoord dat zij buiten de grenzen van
de Pbw gaat. Daarvoor hebben wij wetgeving. Iedereen is erbij dat dit gebeurt.
Wij hebben advies gevraagd aan de Raad van State. Wij hebben de instemming
verkregen van de Tweede Kamer en verkrijgen mogelijk de instemming van de
Eerste Kamer. Op dat moment zijn wij binnen de rechtsorde. Ik wijs nogmaals
op de ernst van de situatie. Wil Nederland een vuist maken tegen de criminaliteit,
dan moeten maatregelen worden genomen. Dat zullen wij beheerst en zo tijdelijk
mogelijk doen. Ondertussen werken wij eraan dat het reguliere systeem weer
zo snel mogelijk op gang komt. Zolang dat niet kan zijn de maatregelen en
de wetgeving die wij nu voorstellen naar mijn overtuiging echt verantwoord.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Er is een verzoek gedaan om hoofdelijk te stemmen. Wordt dit verzoek volgehouden?Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Gehoord het debat, komt het mij voor dat er gestemd kan worden
bij zitten en opstaan.De voorzitter:Dan hoeven wij de voorbereidingen voor een hoofdelijke stemming op dit
moment niet te treffen.In stemming komt het wetsvoorstel 28201.De voorzitter:Ik constateer dat de aanwezige leden van de fracties van GroenLinks en
D66, alsmede van de fractie van de PvdA, de leden Witteveen en Jurgens, tegen
dit wetsvoorstel hebben gestemd en die van de andere fracties ervoor, zodat
het is aangenomen.In stemming komt het wetsvoorstel 28202.De voorzitter:Ik constateer dat de aanwezige leden van de fractie van GroenLinks tegen
dit wetsvoorstel hebben gestemd en die van de andere fracties ervoor, zodat
het is aangenomen.Nu beide wetsvoorstellen zijn aangenomen, feliciteer ik de minister met
dit resultaat.Ik maak de leden erop attent dat direct na afloop van de vergadering afscheid
wordt genomen van Chrétien Breebaart, die de Kamer na een dienstverband
van meer dan tien jaar gaat verlaten.Sluiting 18.11 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-1092-1105.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl