Behandeling van het voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet) (29048)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 1059-1067

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-03-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 21, pagina 1059-1067

10-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29048Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet) (29048)Pagina 1082-1097
Ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 10 februari 2009)Pagina 1117-1118
Voortzetting van het beleidsdebat over wetgevingskwaliteit in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2009 (31700 VI), en over de briefwisseling over het rapport van de Visitatiecommissie Juridische Functie en Wetgeving (31700 VI, letters B en C) en de nota "Vertrouwen in wetgeving" (31731, nrs. 1 en 2)Pagina 1097-1116
Lijst van besluiten (dinsdag 10 februari 2009)Pagina 1116-1117
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer en enkele andere wetten met het oog op integratie van verplichtingen op het terrein van milieuverslaglegging (31592), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en de Kadasterwet (aanvulling, verduidelijking en enige technische verbeteringen van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en aanvulling van de Kadasterwet in verband met de toedeling van taken aan de Dienst voor het kadaster en de openbare registers ten aanzien van de landelijke voorziening voor de basisregistraties adressen en gebouwen) (31726) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en de Faillissementswet in verband met de samenloop van de vordering op de boedel ingeval van noodregeling, surseance van betaling en faillissement en de aanvraag van een vergoeding op grond van de vangnetregeling (31768)Pagina 1058-1058
Presentie en opening (dinsdag 10 februari 2009)Pagina 1057-1057
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de brief van de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 14 maart 2008 over de mogelijkheden tot herziening van de voorkeursdrempel bij de verkiezingen voor de Eerste Kamer en over de mogelijkheden om wijzigingen aan te brengen in de wijze waarop het aangaan van lijstverbindingen is geregeld voor de Eerste Kamerverkiezingen (31200 IIA, letter A) en over het verslag van het schriftelijk overleg over de brief van de staatssecretaris van 14 maart 2008 (31200 IIA, letter D) in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de Staten-Generaal (IIA) voor het jaar 2008 (31200 IIA), te weten de motie-Noten c.s. over het bevorderen van wetgeving die de voorkeursdrempel voor Eerste Kamerverkiezingen verhoogt tot 100% (31200 IIA, letter E), de motie-Noten c.s. over het bevorderen van wetgeving waardoor lijstverbindingen voor Eerste Kamerverkiezingen niet ná de verkiezingen van provinciale staten kunnen worden aangegaan (31200 IIA, letter F) en de motie-Noten c.s. over het bevorderen van wetgeving waardoor verkiezingen van de Eerste Kamer in alle provinciale staten op hetzelfde tijdstip plaatsvinden (31200 IIA, letter G)Pagina 1058-1058
Behandeling van het voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet) (29048)Pagina 1059-1067
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu/Wonen, Wijken en Integratie van 5 februari 2009 met het verzoek, in te stemmen met een brief aan de Europese instellingen, in het bijzonder de Europese Commissie betreffende de subsidiariteitstoets van het voorstel tot herschikking van richtlijn 2002/91/EG betreffende de energieprestaties van gebouwen (COM(2008)780) (31778, letter D), de brief van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 5 februari 2009 met het verzoek, in te stemmen met een brief aan de Europese Commissie, de COSAC, de overige Europese instellingen en de Nederlandse regering betreffende de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn inzake kwaliteits- en veiligheidsnormen voor menselijke organen, bestemd voor transplantatie (COM(2008)818def) (31805, letter D), de brief van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 5 februari 2009 met het verzoek, in te stemmen met een brief aan de Europese instellingen en de Nederlandse regering betreffende de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn tot het neerleggen van minimumstandaarden voor de opvang van asielzoekers (COM(2008)815def) (31806, letter D) en een andere briefPagina 1057-1058
Stemming over een motie, ingediend bij het beleidsdebat over effectiviteitsverantwoording in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2009 (31700 XIII) en van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2009 (31700 D), te weten de motie-Sylvester c.s. over fiscale maatregelen waardoor energiebesparing op grote schaal aantrekkelijk wordt voor woningen en bedrijfspanden (31700 XIII, 31700 D, letter E)Pagina 1058-1058
Beleidsdebat over wetgevingskwaliteit in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2009 (31700 VI), en over de briefwisseling over het rapport van de Visitatiecommissie Juridische Functie en Wetgeving (31700 VI, letters B en C) en de nota "Vertrouwen in wetgeving" (31731, nrs. 1 en 2)Pagina 1067-1082

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het voorstel van wet
van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering
van warmte aan verbruikers (Warmtewet) (29048).De voorzitter:Ik heet de initiatiefnemers van harte welkom in dit huis, alsook de heer
Van Keulen, de adviseur van de initiatiefnemers. Ik heet ook de minister van
harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.De heer Asscher (VVD):Mevrouw de voorzitter. Vanaf deze plaats begin ik met een compliment voor
de indieners van dit wetsvoorstel. Een initiatiefwetsvoorstel is altijd een
ingewikkelde zaak, tijdrovend en gecompliceerd. Dat blijkt ook wel uit het
nummer van dit wetsvoorstel, dat stamt uit 2003, en het feit dat er al zes
nota's van wijziging zijn uitgebracht. De lange doorlooptijd, de vele wijzigingen
en het voortschrijdend inzicht bij betrokken partijen maken dit wetsvoorstel
er niet makkelijker of meer inzichtelijker door. Dat het nu dus zo ver is
dat het eindelijk in de senaat kan worden behandeld, strekt de indieners tot
eer.Ook het uitgangspunt van deze wet is prijzenswaardig. Het beoogt namelijk
om redelijke prijzen en voorwaarden te garanderen, een continue betrouwbare
warmtelevering met inachtneming van een goede dienstverlening. Ik zou daar
zelf nog wel aan willen toevoegen dat ik hoop dat het ook de milieudoelstellingen
van dit kabinet ten goede komt, die geformuleerd zijn tot 2020. Het is verstandig
dat de consument beschermd wordt tegen het monopolie dat een aanbieder van
stadsverwarming heeft, dat er een controle op de prijs is voor de kleine consument
ten opzichte van het grote monopolie. De consument heeft meestal ook geen
alternatief vanwege het feit dat vaak de levering van het concurrerende aardgas
achterwege blijft indien een hele wijk vanaf de nieuwbouw wordt voorzien van
stadsverwarming. Kortom, het lijkt in eerste instantie een nuttig wetsvoorstel
ter bescherming van de consument en bevordering van de milieudoelstellingen.Tot zoverre dan ook mijn loftuitingen aan de indieners van dit wetsvoorstel,
die uit de vraagstellingen van de VVD-fractie reeds weten dat zij er zeer
kritisch tegenover staat. Het is dan ook merkwaardig dat deze eenvoudige doestellingen:
consumentenbescherming en milieudoelstellingen niet gerealiseerd worden door
een wetsinitiatief uitgaande van de minister van Economische Zaken. Het ministerie
heeft zo lang gedraald dat er een wetsvoorstel moest komen uit de Tweede Kamer.
Maar, mevrouw de voorzitter, er is veel meer aan de hand met dit wetsvoorstel.Dit is niet de plaats om verder in te gaan op de vele technische en economische
en milieuvragen die wij gesteld hebben. Die zijn schriftelijk beantwoord en
een groot deel van die vragen is onbevredigend beantwoord. Ik zal mij beperken
tot enkele punten.Ik wil mij hier wederom, zoals ik in het verleden wel vaker heb gedaan,
spiegelen aan de mening van Actal. Actal wijst erop dat de afnemers moeten
worden uitgesloten van het dragen van nadere administratieve lasten en producenten
zo min mogelijk met administratieve lasten moeten worden geconfronteerd. Voorts
wijst Actal op de moeilijkheid om de maximumtarieven vast te stellen en dus
geen verplichtingen op te nemen over kostprijsgeoriënteerde tarieven
met winstopslag. De maximumtarieven moeten immers zijn gebaseerd op het principe
dat de afnemers niet meer kwijt zijn dan in vergelijkbare situaties elders.
Dat alleen zou de afnemers voldoende moeten beschermen. Juist de systematiek
op basis van kostprijs en winstopslag zorgt voor veel administratieve lasten
voor het bedrijfsleven.Een ander voor de VVD-fractie zeer belangrijk punt is de terugwerkende
kracht tot 1 januari 2007. Dat heeft principiële en praktische bezwaren.
De belanghebbenden die hiermee te maken krijgen, reageren daar zeer verschillend
op: vanuit de consumenten wordt dit toegejuicht, vanuit de producenten betreurd.Allereerst twijfelen wij aan de argumenten die de indieners gehanteerd
hebben voor een principiële verdediging van de terugwerkende kracht.
Welke zwaarwegende argumenten doen de indieners besluiten in te breken in
het rechtszekerheidsbeginsel? Hier moet het belang van de consument worden
afgewogen tegen het belang van de rechtszekerheid op het moment van de afsluiting
van de overeenkomst tot levering aan die consumenten. Ook al was deze warmtewet
in sommige gevallen bekend, door de lange doorlooptijd kon men er niet van
uitgaan dat de leveranciers wel zouden weten hoe die er uiteindelijk uit zou
zien. Indieners zijn van mening dat er een redelijk belang is omdat de wet
beoogt de overwinsten tegen te gaan. Maar daar is niet altijd sprake van.
Partijen moeten ervan kunnen uitgaan dat hun rechtmatige belangen worden afgewogen
en hun rechtmatige vertrouwen in acht wordt genomen. Daar is volgens ons geen
sprake van. Bovendien leidt terugwerkende kracht tot grote administratieve
lasten voor de leveranciers. Wij hebben de initiatiefnemers dan ook gevraagd
of zij bereid zijn te bevorderen dat het initiatief voor een eventuele terugvordering
bij de individuele consument gelegd wordt. De indieners achten dit niet realistisch,
gezien de beperkte mate van kennis van de consument. Maar consumenten zouden
dat kunnen doen door een eenvoudige aanmelding via een website. De indieners
melden dat zij verheugd zijn dat de minister aan de Eerste Kamer geschreven
heeft dat zij de wet, waaronder eventuele terugbetaling valt, zal uitvoeren.
Het verbaast ons niet echt dat de minister bereid is de wet, zo die onverhoopt
mocht worden aangenomen, uit te voeren. Het zou pas nieuws zijn als zij daar
niet toe bereid was. Toch verneemt de VVD-fractie graag hoe de minister denkt
de eventuele terugbetalingsregeling uit te voeren.Er zijn nog vele andere punten van kritiek of onderwerpen die verduidelijkt
hadden moeten worden. Ik wil mij beperken tot nog een enkel belangrijk punt:
het halen van de milieudoelstellingen voor 2020. De indieners zijn het met
de VVD-fractie eens dat, gezien de milieudoelstellingen, juist nu het maatschappelijk
ondernemerschap gestimuleerd moet worden. Wij zijn van mening dat overregulering
en rechtsonzekerheid ten koste kunnen gaan van de investeringen in stadsverwarming.Diverse bij de stadsverwarming betrokken partijen menen dat het wetsvoorstel
de stimulering om te investeren in nieuwe technieken tegengaat. Door het feitelijke
rendement middels de niet-meer-dan-andersmethode te beperken is er geen stimulans
tot nieuwe technieken en investeringen. Nu het begrip van een
redelijk rendement nog niet volledig gedefinieerd is, leidt de rendementsberekening
tot onzekerheid en onzekerheid leidt nu eenmaal tot een beperking van de investeringen.Juist op het gebied van milieudoelstellingen is innovatie een vereiste.
Wij halen de doelstellingen voor 2020 alleen als wij voortdurend nieuwe technieken
ontwikkelen en toepassen. Dat bleek onlangs uit het verhaal van de tuinder
die 80% van zijn energieverbruik haalt uit geothermie, ten koste van
grote investeringen. Dat geldt evenzo voor warmte-koudeopslag, biogas, zonneboilers
en warmtepompen. Bij laatstgenoemde is er nu ook al een probleem door de berekenwijze
van het capaciteitstarief waar mijn collega mevrouw Kneppers binnenkort haar
licht over zal laten schijnen. Ook hier leidt onzekerheid over te behalen
rendementen en gebrek aan vernieuwing juist tot minder investeringen in nieuwe
technieken en dit maakt het behalen van onze milieudoelstellingen juist moeilijker.
Dat geldt ook voor innovatieve kleinschalige warmteprojecten. Juist met het
oog hierop is de vraag of de minister en de indieners bereid zijn toe te zeggen
dat innovatieve kleinschalige projecten waarbij de levering van warmte niet
geschiedt met behulp van een specifiek warmtenet, onder bepaalde voorwaarden
niet onder de werkingssfeer van deze wet worden gebracht. Zo ja, aan welke
voorwaarden denken zij dan?Ik ben van mening dat de indieners de kritiek van de Clean Energy Company
nogal bruusk en gemakkelijk terzijde schuiven. Het is ook niet juist om de
kritiek uit het veld terzijde te schuiven met de woorden "een apocalyptisch
beeld en het feit dat deze wet geen regels stelt ten aanzien van koude".Een ander punt van kritiek is dat er nog tal van maatregelen moeten worden
genomen door lagere overheden die zich nu onttrekken aan de controle van de
Kamer.Een laatste punt van zorg is de collectieve levering van warm tapwater.
Dit valt nu niet onder de Drinkwaterwet, die binnenkort hier wordt behandeld
namens onze fractie door mijn collega mevrouw Huijbregts. Volgens de huidige
opvatting van de Drinkwaterwet is er een uitzondering voor collectief geleverd
warm tapwater. Dit geeft aan anderen dan waterleidingbedrijven toegang tot
het watertappunt van de burger. Wij vragen de minister of hierbij wel voldoende
aandacht gegeven is aan alle aspecten van volksgezondheid en veiligheid.Volgens de VVD-fractie is de conclusie helder als tapwater, duidelijk
en spijtig. Dit wetsvoorstel heeft goede bedoelingen, maar verstrikt de leverancier
met regels en beperkingen die overbodig zijn. Het ware beter geweest indien
in een korte tijd een eenvoudige warmtewet zou zijn geproduceerd met minder
bepalingen, minder vergunningen en minder administratieve lasten. Wij zien
de beantwoording door minister en indieners dan ook met zeer gemengde gevoelens
tegemoet.De heer Doek (CDA):Vandaag behandelen wij de warmtewet, een initiatiefwet van de leden Ten
Hoopen en Samson.Ik wil allereerst de heer Ten Hoopen complimenteren met zijn inzet en
doorzettingsvermogen om het doel van dit wetsvoorstel te agenderen en vast
te houden. Daarmee doe ik niets af aan de inzet van de heer Samsom, maar hij
is pas later aangetreden als mede-initiatiefnemer. Het doel is kort gezegd
om de gebruikers van warmteprojecten, stadsverwarming, te beschermen tegen
te hoge prijzen en tegelijkertijd het gebruik van restwarmte van de energiecentrales
en de industrie te stimuleren. Deze doelstelling wordt door de CDA-fractie
ten volle onderschreven.Ik sprak over de vasthoudendheid van de heer Ten Hoopen. Immers, wat heeft
het lang geduurd om het wetsvoorstel in zijn huidige vorm met grote meerderheid
aanvaard te krijgen door de Tweede Kamer. Zes nota's van wijziging –
de heer Asscher sprak er al over – waren nodig om de aanvankelijk te
volgeladen kerstboom af te tuigen. Dat is jammer voor de consumenten die daardoor
nu waarschijnlijk minder geld terug kunnen ontvangen. Dit moet toch ook een
les zijn voor toekomstige initiatiefnemers: beperk je tot de hoofdzaak!Het is interessant te vernemen of het juist is dat deze lange periode
mede te wijten is aan een aanvankelijk niet gezochte of niet voldoende verkregen
steun van het ministerie van Economische zaken. Op dit punt horen wij graag
de reactie van zowel de indieners als de minister.In het vervolg van mijn bijdrage aan dit debat wil ik het volgende aan
de orde stellen: afwijkingen van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot
consumentenbescherming; de uitvoeringsaspecten met betrekking tot de vaststelling
van de redelijke prijs; de gevolgen voor innovatieve energieprojecten en de
terugwerkende kracht en de daaraan verbonden uitvoeringsaspecten. Ik begin
met de afwijkingen van het Burgerlijk Wetboek.Ook bij dit wetsvoorstel wordt afgeweken van bepalingen in het Burgerlijk
Wetboek met een beroep op consumentenbescherming. Op verzoek van onze fractie
heeft de staatssecretaris van Economische Zaken bij brief van 16 december
2008 een overzicht gegeven van in diverse wetten voorkomende bepalingen gericht
op consumentenbescherming die afwijken van de bepalingen in het Burgerlijk
Wetboek. Het uiterst summiere overzicht vermeldt acht wetten en de staatssecretaris
geeft als zijn oordeel dat de afwijkingen niet talrijk zijn. Daarover kun
je van mening verschillen. Opvallend in dezen is dat de brief wel aangeeft
dat er afwijkingen zijn, maar niet of deze afwijkingen voor de consument al
dan niet tot verwarring aanleiding kunnen geven. Nu is het geval dat wij aanvankelijk
vandaag ook zouden spreken over wetsvoorstel 31374, waarbij de artikelen 31,
lid 10, en artikel 95cb, lid 4, van de Elektriciteitswet 1998 en artikel 12b,
lid 3, onderdeel e, van de Gaswet worden gewijzigd en als gevolg daarvan niet
meer zullen sporen met artikel 3, lid 3, van de warmtewet die wij hier vandaag
behandelen. Mag ik de minister vragen of zij overweegt om na aanvaarding van
de warmtewet en aanvaarding van de zojuist genoemde wetten snel te komen met
een aanpassing van artikel 3, lid 3, of anderszins?Ik blijf het overigens betreuren dat wij vandaag die twee andere wetten
nog niet konden behandelen, met name de wet waarbij wij alleen maar een richtlijn
moeten implementeren die een op een is omgezet in Nederlandse wetgeving. Maar
de keuze is gemaakt door de minister en daar leggen wij ons uiteraard maar
bij neer.Overigens blijft onze fractie van mening dat het in het belang van de
consument, maar niet minder ook in het belang van het bedrijfsleven
noodzakelijk is om zo min mogelijk af te wijken van de bepalingen van het
Burgerlijk Wetboek. In dit kader pleit onze fractie er opnieuw voor dat het
ministerie van Economische Zaken in samenspraak met het ministerie van Justitie
komt tot een stroomlijning van de diverse bepalingen. Een en ander klemt temeer
daar, als ik goed ben geïnformeerd, er binnenkort een initiatiefwetsvoorstel
met betrekking tot abonnementen en dergelijke kan worden verwacht. Onze fractie
verneemt graag de reactie van de minister op dit punt.Ik kom bij de uitvoeringsaspecten die zijn verbonden aan de bepaling van
de redelijke prijs. Na inwerkingtreding van deze wet zal er niet langer sprake
zijn van één landelijk gelijk tarief met alleen een doorgaans
heel klein verschil in regionale transportkosten, maar van circa duizend apart
per project vast te stellen tarieven. Tot nu toe worden de tarieven jaarlijks
vastgesteld door het ministerie van Economische Zaken na advies van SenterNovem.
SenterNovem adviseert op basis van een adviestarief dat EnergieNed, de sector,
vaststelt. Daarbij is opvallend dat, wat mij is verteld door de energiesector,
sinds de jaren tachtig SenterNovem en EZ nimmer zijn afgeweken van het adviestarief
dat door de sector was opgesteld. Onze fractie is daarom blij met de door
de initiatiefnemers geïntroduceerde redelijke prijs en het maximumtarief.
Ook de limitering van de redelijke prijs tot de maximumprijs zonder ontheffingsmogelijkheid
heeft onze instemming.Onze fractie heeft wel zorgen over de uitvoerbaarheid en die zijn niet
geheel weggenomen door de antwoorden van de initiatiefnemers in de memorie
van antwoord. De praktijk zal moeten uitwijzen of de bepalingen van het jaarrekeningenrecht
op het vlak van voorzieningen en dergelijke niet zullen leiden tot voor de
consument moeilijk te begrijpen fluctuaties in het jaarlijkse tarief. Immers,
de bepalingen van het jaarrekeningenrecht zijn niet gericht op het vaststellen
van kostprijzen, maar op de samenstelling van het vermogen en het resultaat.
Die zijn doorgaans het gevolg van reeds vastgestelde kostprijzen. Wij vragen
de minister dit goed te laten monitoren door de Nederlandse Mededingingsautoriteit
en, indien zou blijken dat onverkorte toepassing van het jaarrekeningenrecht
tot grote jaarlijkse afwijkingen in het tarief zou leiden, voorstellen te
doen om deze gevolgen te mitigeren. Gaarne vernemen wij een reactie van de
minister.Collega Asscher sprak reeds over de gevolgen van deze wet voor innovatieve
projecten. Stadsverwarming en dergelijke projecten zijn van groot belang voor
het efficiënt omgaan met energie en daardoor voor het milieu. Van diverse
zijden is aandacht gevraagd voor de positie van toekomstige investeringen
in duurzame warmteprojecten. De investeerders in die sector, die vanwege de
innovatie naar ons oordeel van groot belang zijn voor de ook met dit wetsvoorstel
na te streven milieudoeleinden, tonen zich zeer bevreesd voor de gevolgen
van deze wet. In het bijzonder lopen naar hun inzichten kleinschaligere projecten
gevaar. Gezien de schatting van de totale omvang van de eventueel te treffen
projecten baart dit ons zorgen. Men schat deze omvang op rond de 400 projecten
met een investering tussen € 500.000 en 2 mln. per project. De oplossing
zou kunnen zijn om deze projecten, warmte leveren zonder gebruik te maken
van een warmtenet, tot een bepaalde omvang buiten de wet te houden. Tegen de achtergrond van de gevolgen van de huidige kredietcrisis en de
doelstellingen van het kabinet op het gebied van energiebesparing in 2020
zal er ons inziens in enigerlei vorm een oplossing voor deze dreigende investeringsstop
gevonden moeten worden. Ik hoor graag een uitvoerige reactie van de indieners
en de minister op deze problematiek en op de suggestie om dit soort projecten
onder voorwaarden uit te sluiten van deze wet. Ik realiseer mij dat daarvoor
waarschijnlijk een wetswijziging noodzakelijk zal zijn.Ik wil nog ingaan op de terugwerkende kracht en de daaraan verbonden uitvoeringsaspecten.
Zoals al eerder gezegd is het jammer dat deze initiatiefwet pas nu hier kan
worden behandeld. Het aanvankelijke voorstel was om deze warmtewet tegelijkertijd
met de invoering van de liberalisering voor kleinverbruikers per 1 juli
2004 te laten ingaan. Laat het duidelijk zijn dat de CDA-fractie in zijn algemeenheid
bezwaar heeft tegen terugwerkende kracht indien die nadelig is voor de burger
of het bedrijfsleven. Terugwerkende kracht in het voordeel van burgers en
bedrijfsleven kan doorgaans op onze instemming rekenen. Maar een terugwerkende
kracht van praktisch vijf jaar en gezien de met de uitvoering gemoeide tijd
misschien wel zes jaar stuit toch op bezwaren van uitvoerbaarheid en in dit
geval ook van rechtszekerheid ten opzichte van de energiebedrijven. De vastgestelde
tarieven zijn immers jarenlang door het ministerie goedgekeurd, zoals ik heb
gememoreerd.De CDA-fractie meent dat de nu gekozen terugwerkende kracht tot 1 januari
2007 een evenwichtige afweging vormt van de in het geding zijnde belangen.
Daarbij hebben wij ook meegewogen dat de energiebedrijven vanaf de indiening
van deze initiatiefwet zich hebben kunnen voorbereiden. Ik herhaal de reeds
door onze fractie in het voorlopig verslag gedane oproep aan de minister om
zo snel mogelijk na aanneming van dit wetsvoorstel in overleg te treden met
de energiebedrijven. Gaarne hoor ik een reactie van de minister.Tevens roep ik over uw hoofd heen, voorzitter, de energiemaatschappijen
op om alles in het werk te stellen om gebruikers die recht krijgen op teruggave
van te veel betaalde bedragen met alle middelen op te sporen.Voorzitter. Ik kom tot een afronding. De CDA-fractie staat positief tegenover
dit initiatiefwetsvoorstel en wacht de reactie van de indieners en de minister
op onze vragen, zoals altijd, met belangstelling af.De heer Reuten (SP):Mevrouw de voorzitter. Voor ons ligt een voorstel genaamd "warmtewet".
Toen ik er terloops met mijn geliefde over sprak, zei ze na mijn inleidende
zin onmiddellijk: "ha, daar zijn we allemaal vóór". Helaas,
het handelt niet over de door haar bedoelde bevordering van overdrachtelijke
warmte, maar over handel in warmteoverdracht in letterlijke zin. Niettemin,
namens mijn fractie complimenteer ik de Tweede Kamerleden Ten Hoopen en Samsom
met het feit dat zij uitvoering hebben gegeven aan hun democratisch recht
van initiatief en dat zij erin geslaagd zijn het onderhavige voorstel, vier
jaar na de indiening ervan aan de overzijde, voorbij de poort van deze Kamer
te brengen. Ik betrek daarbij de eerdere mede-initiatiefnemers Hessels en
Spies.Mijn fractie stemt in met het oogmerk van dit wetsvoorstel. Wij hebben
niettemin op drie onderdelen bedenkingen bij de uitwerking
ervan. Het eerste betreft de kwestie monopoloïde aanbod en al dan niet
publiek eigendom. Het lijkt staand beleid in dit land dat bij twijfel over
het publieke dan wel het private aanbod van een voorziening die gebruikmaakt
van netten of quasi netten, tenminste die netten of quasi netten publiek eigendom
moeten zijn. De reden lijkt te zijn dat een net doorgaans inherent monopoloïde
van aard is. Ik vraag de initiatiefnemers en de minister of dit inderdaad
hun opvatting is.Bij veel netten is het mogelijk dat meerdere aanbieders van een voorziening
gebruikmaken van het net. In het onderhavige geval, de levering van warmte,
is dit meestal niet mogelijk. We hebben hier dus te maken met effectieve monopolisten.
Waar bijvoorbeeld bij gas- en elektriciteitsnetten publiek eigendom afgedwongen
wordt, is dit tot nog toe bij warmtenetten niet het geval. Ik vraag de initiatiefnemers
en de minister om nadere argumenten te geven voor deze mijns inziens inconsequente
behandeling. Gegeven deze inconsequente behandeling levert het onderhavige
wetsvoorstel een verbetering op ten opzichte van de huidige situatie omdat
aan de monopolisten beperkingen worden opgelegd. Het blijft echter de vraag
in welke mate deze beperkingen voldoende effectief een concurrentieconstellatie
imiteren. Als ik het goed zie, gaat het bij het principe van "redelijke prijzen"
om integrale kosten plus een redelijk rendement en niet om een ondergrens
van het rendement. In een concurrentiesituatie kunnen de rendementen tijdelijk
tot nul naderen of negatief uitpakken. Zo'n tijdelijke nadering tot nul of
een tijdelijke tot onder nul, lijkt in het voorstel uitgesloten. Bij het andere
principe, dat van maximumprijzen, geldt dat een stijging van ruwe gasprijzen
op de lange termijn waarschijnlijk is, zodat ook de prijs van die warmtelevering
welke daar in beginsel los van staat, mee zou kunnen stijgen. Deze aan banden
gelegde monopolisten verkeren derhalve toch in een situatie die voor hen voordeliger
is en voor de afnemers onvoordeliger is dan in een concurrentiesituatie. De
vraag die ik aan de initiatiefnemers en de minister voorleg, is of in de situatie
van deze monopoloïde warmteneteigenaren, publiek eigendom niet adequaat
en consequent moet worden geacht.Hiermee kom ik op mijn tweede punt, namelijk de positie in het wetsvoorstel
van de NMa, de mededingingsautoriteit. Deze is naar het oordeel van mijn fractie
principieel onjuist omdat er getornd wordt aan de scheiding der machten of
wellicht moet ik zeggen "opnieuw" getornd wordt aan de scheiding der machten.
Op diverse terreinen wordt de NMa belast met: (1) nadere regelgeving ofwel
gedelegeerde opstelling van regels en criteria, (2) de uitvoering van regels,
(3) het toezicht op de naleving van regels en (4) oplegging van boetes c.q.
dwang. Ten vijfde wordt de NMa ook nog eens belast met de uitvoering van de
evaluatie van de wet. Wel behoeft met name het "handhavingsplan" goedkeuring
van de minister van Economische Zaken.In haar brief naar aanleiding van het voorlopig verslag stelt de minister
dat het punt van de scheiding der machten haar aandacht heeft, waarbij zij
verwijst naar een brief aan de Tweede Kamer van 4 juli 2008. In laatstgenoemde
brief stelt zij dat "de indruk kan ontstaan dat de NMa zich niet beperkt tot
uitvoering, maar beleid maakt". Ook stelt zij dat er "enkele kleine wijzigingen"
nodig zijn "in het Relatiestatuut tussen EZ en de NMa". Deze zullen "vorm
krijgen door twee instrumenten: beleidsregels van de minister van EZ aangevuld
met een afkeuringsrecht voor de minister van EZ ten aanzien van uitvoeringsregels
van de NMa". Mijn fractie stemt in met deze voorgenomen beleidswijziging,
maar is er niet van overtuigd dat deze ver genoeg gaat. Impliciet erkent de
minister dat er een grijs gebied is tussen beleidsregels en uitvoeringsregels
en dat de onderscheiding niet scherp te definiëren is. Dat lijkt ook
mij onontkoombaar. De wet zal dan in voorkomende gevallen de expliciete keuzes
moeten maken. Ik vraag de minister of het ook haar standpunt is dat de wet
deze expliciete keuzes moet maken tussen beleids- en uitvoeringsregels.Ik keer dan terug naar het voorliggende wetsvoorstel. We kunnen het er,
naar ik aanneem, over eens zijn – zo niet dan hoor ik het straks graag
van de initiatiefnemers en de minister – dat hierin de bepaling met
betrekking tot "maximumprijzen" een veiligheidsklep is en dat de bepaling
van "redelijke prijzen" de cruciale factor in het wetsvoorstel is. Maar terwijl
de vaststelling van de maximumprijs geregeld wordt via een AMvB met voorhang,
wordt de vaststelling van "redelijke prijzen" volgens artikel 5 gedelegeerd
aan de NMa.In haar brief naar aanleiding van het voorlopig verslag stelt de minister:
"In artikel 5, eerste lid, van het wetsvoorstel is in juridische zin niet
sprake van delegatie van regelgevende bevoegdheid aan de NMa, maar van een
verplichting voor de NMa om het wettelijke begrip 'redelijke prijs' door middel
van beleidsregels nader in te vullen." Ik kan met deze uitleg van dit artikel
niet akkoord gaan en, naar ik aanneem, zullen de andere Kamerleden zich er
eveneens van distantiëren. Bij delegatiebepalingen wordt veelvuldig invulling
gegeven aan een in een wetstekst genoemde term. Ik zie geen gronden voor de
bewering dat het in artikel 5 niet om delegatie zou gaan. Graag de reactie
van de minister hierop, met eventueel een nadere fundering van haar bewering.De heer Doek (CDA):Voordat mij wordt toegerekend dat ik het met u eens zou zijn, wil ik hier
toch nog even op ingaan. Ik denk trouwens dat u het niet over artikel 5 heeft
maar over artikel 4. Er staat in het eerste lid van artikel 4 dat de raad
van bestuur van de mededingingsautoriteit een maximumprijs vaststelt. Dat
is geen probleem want in het vervolg van het desbetreffende eerste lid wordt
aangegeven hoe dat stand moet komen en waaraan die maximumprijs moet voldoen.
Dus de wet zelf geeft de kaders aan waarbinnen de NMa zal moeten acteren op
dit punt. Of zie ik dat anders dan u?De heer Reuten (SP):Het gaat in dit geval om het inhoud geven aan het begrip "redelijke prijs".
Volgens mij staat dat in artikel 5.De heer Doek (CDA):Er wordt gezegd dat de maximumprijs gebaseerd moet zijn op een aantal
elementen, zoals de integrale kosten. Hoe die kosten moeten worden bepaald,
wordt ook in de wet aangegeven, namelijk dat het moet gebeuren door middel
van de rendementsmethode, die in de memorie van toelichting overigens uitvoerig
wordt beschreven. Dus het is niet een delegatie in de zin van dat men zomaar
wat mag doen. De wetgever bepaalt wel degelijk in deze wet waar het over moet
gaan.De heer Reuten (SP):Ik herhaal dat de minister in haar antwoord stelt dat de NMa op dit punt
nadere beleidsregels stelt. De minister zou via haar beleidsregels,
bij voorkeur in een AMvB met voorhang, de term "redelijke prijs" nader moeten
invullen. Graag hoor ik een toezegging van de minister dat zij een voornemen
hiertoe overweegt en de Kamer over haar overwegingen en conclusies zal inlichten.
In het voorliggende geval delegeert de Kamer als medewetgever regelgeving
aan een instantie, de NMa, die zij daarvoor niet rechtstreeks ter verantwoording
kan roepen. Dit is een onwenselijke situatie. Ik vraag de minister of zij
dit eveneens onwenselijk acht. Verder hoor ik graag van de minister in hoeverre
zij het wenselijk acht om aan de instantie die in overwegende mate de uitvoering
van het wetsvoorstel regelt, in casu de NMa, tevens op te dragen om de evaluatie
van het wetsvoorstel uit te voeren.Ik kom tot het derde en laatste onderdeel, namelijk de terugwerkende kracht,
waarop voorgaande sprekers ook zijn ingegaan. In het schriftelijk onderzoeksverslag
bij dit wetsvoorstel heeft mijn fractie bedenkingen geuit tegen invoering
met terugwerkende kracht. De indieners erkennen dat het hier om een principiële
kwestie gaat. Tegelijkertijd impliceren zij er gering vertrouwen in te hebben
dat de leveranciers de condities van hun huidige monopoliepositie niet misbruikt
zouden hebben indien de terugwerkendekrachtbepaling in het voorstel achterwege
zou zijn gebleven. Zij wijzen daarbij op onderzoek van de Algemene Rekenkamer.Mijn fractie geeft de indieners op dit punt het voordeel van de twijfel,
mede overwegende dat de onderhavige terugwerkendekrachtbepaling per 1 januari
2007 zich niet uitstrekt tot een tijdstip eerder dan dat de betreffende voorgestelde
artikelen, of een variant daarvan, bij de aanbieders van warmte redelijkerwijs
bekend hadden kunnen zijn, dat wil zeggen vanaf 15 september 2003.Niettemin kan ik niet nalaten de initiatiefnemers te citeren uit de nadere
memorie van antwoord: "Waar het om gaat, is dat het risico bestaat dat de
energiebedrijven tijdens de behandeling van de warmtewet in anticipatie op
de wet hun winsten verhogen. De kans dat dit risico zich verwezenlijkt is
vergroot door de toenemende commerciële oriëntatie van de bedrijven."De initiatiefnemers zijn derhalve van mening dat er bij een commerciële
oriëntatie een verhoogde kans op prijsopdrijving is. Toch is in het verleden
beweerd, ook door de fracties van de indieners, dat commercie juist zou leiden
tot een betere positie voor de consument. Graag krijg ik over deze frictie
het commentaar van ieder van de initiatiefnemers afzonderlijk. Mochten de
initiatiefnemers uiteenlopend commentaar geven, dan geef ik hen in overweging
om zich nadien weer te verbroederen en zich dan nog eens te beraden over een
mogelijk initiatief voor die andere "warmtewet".De heer Laurier (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Mijn fractie sluit zich aan bij de complimenten
van eerdere fracties voor de indieners van dit voorstel. Het is een lange
weg geweest en een knappe prestatie dat het wetsvoorstel hier nu ligt. Het
is een belangrijk wetsvoorstel, omdat hiermee wettelijke bescherming wordt
geboden aan gebruikers van het warmtenet, evenals een redelijke prijs en redelijke
voorwaarden en continue, betrouwbare warmtelevering en goede dienstverlening,
als het wordt nageleefd. Bovendien wordt hiermee tegemoet gekomen aan de doelstellingen
van duurzame warmtevoorziening die mijn fractie na aan het hart liggen. Dit
wetsvoorstel is ook van belang omdat er steeds weer berichten opduiken dat
er te hoge kosten zouden worden betaald voor de stadsverwarming. Mijn fractie
ziet met spijt dat daardoor het draagvlak voor deze nuttige aanwending van
restwarmte wordt aangetast.Het wetsvoorstel is ook van belang voor de positie van verbruikers ten
opzichte van producenten en leveranciers. De Algemene Rekenkamer constateerde
in een rapport van 24 april 2007 dat prijzen niet te verifiëren
zijn door gebruikers, dat niet uit te sluiten valt dat sommige verbruikers
meer betalen dan zij zouden doen bij een gasaansluiting en dat bewoners van
nieuwe woningen wel eens te veel zouden kunnen betalen. Dit wetsvoorstel is
een belangrijke stap om tegemoet te komen aan deze problemen en onvolkomenheden.
Daarom juicht mijn fractie het toe.Het wetsvoorstel biedt een systeem van redelijke prijzen, uitgaande van
kosten en een redelijk rendement. Het biedt maximumprijzen op basis van het
niet-meer-dan-andersprincipe en het geeft ook nog de mogelijkheid van subsidie
om de kosten maatschappelijk te dragen als initiatieven maatschappelijk wenselijk
worden geacht. Dat is een belangrijke voorwaarde om te komen tot innovatie.
Verder zijn transparantie en toezicht van belang bij de uitvoering van het
wetsvoorstel.Mijn fractie is overtuigd door de argumenten van de indieners dat het
redelijk is om dit wetsvoorstel met terugwerkende kracht te laten ingaan,
namelijk dat de Mededingingswet hierbij aan de orde is en dat er al een belofte
lag om te komen tot "niet meer dan anders". Als wordt geconstateerd dat er
meer dan redelijke rendementen zijn gemaakt, is het redelijk dat deze terugvloeien
naar de consument. Mijn fractie sluit zich aan bij de oproep van de heer Doek
aan bedrijven om daadwerkelijk op zoek te gaan naar de mensen die dat geld
terug moeten krijgen.Mijn volgende opmerking heeft betrekking op de mogelijkheid van pooling,
waarbij verliesgevende projecten kunnen worden gecombineerd met projecten
waar extra winst wordt gemaakt, om zo het een en ander te compenseren. Dat
is mijn fractie niet helemaal duidelijk. Bij een verliesgevend project is
de maximumprijs klaarblijkelijk niet voldoende om alle kosten te dekken. Als
ik de memorie van antwoord goed lees, zijn er bij een extra winstgevend project
prijzen berekend die uitgaan boven wat redelijk wordt genoemd: de kosten en
het redelijk rendement. Feitelijk betekent dit dat bepaalde groepen aansluitingen
of verbruikers de kosten dragen van verliesgevende projecten. De vraag is
hoe redelijk dit is. Wat rechtvaardigt dat zij een prijs betalen die hoger
is dan de redelijke prijs? Als een dergelijk systeem wordt gevolgd, welke
impulsen zijn er dan om er bij verliesgevende projecten door efficiencyverhoging
voor te zorgen dat zij minder verlies geven en uiteindelijk naar een redelijk
niveau gaan?Het is terecht dat in dit wetsvoorstel een evaluatiemoment is opgenomen.
Er moeten twee basisprincipes worden geëvalueerd: de doeltreffendheid
en de effecten met betrekking tot de prijsstelling. Het geeft de minister
bovendien ruimte om op andere punten te evalueren. Mijn fractie is benieuwd
of de minister hier al aan gedacht heeft en in welke zin zij die ruimte gaat
gebruiken. Kan zij al een tipje van de sluier oplichten?Mevrouw Sylvester (PvdA):Voorzitter. Ik heet de indieners van dit wetsvoorstel en de minister van
Economische Zaken uiteraard van harte welkom.De voorzitter:Mevrouw Sylvester, ik hoop dat ik ook in uw naam heb gesproken toen ik
de mensen achter de regeringstafel welkom heb geheten.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik doe het ook nog eens namens mijn fractie, als u het niet erg vindt.De voorzitter:Daar moeten wij het in de schorsing nog maar eens over hebben.Mevrouw Sylvester (PvdA):Vandaag vindt het plenaire debat plaats over de warmtewet. De kern van
dit wetsvoorstel kan op de sympathie rekenen van de fractie van de PvdA. Er
komt een wettelijke bescherming voor verbruikers van het warmtenet. Dat werd
hoog tijd. De achtergrond van dit wetsvoorstel is echter breder en om vanuit
die invalshoek te kunnen vertrekken ga ik terug in de recente geschiedenis.Met steun van de overheid is door de energiebedrijven in de jaren 80 stadsverwarming
opgezet. Verondersteld werd dat het gebruik van restwarmte bijdraagt aan de
besparing van energie. Warmte wordt gebruikt voor ruimteverwarming en voor
andere huishoudelijke doeleinden. Waar stadsverwarming is gestart als milieuproject
is sprake van een succes: in 2007 alleen al is er een besparing bereikt op
de CO2-uitstoot van ruim 30.000 ton. In 2007 zouden ongeveer 280.000
huishoudens aangesloten zijn op het warmtenet. Het betreft 43 stadsverwarmingsprojecten.
Van alternatieve energie-infrastructuur is bij de aanleg van warmteprojecten
afgezien. Zo is er bijvoorbeeld geen gasnet. Dit betekent dat op het warmtenet
aangesloten verbruikers voor hun warmtebehoefte afhankelijk zijn van het warmtenet
en van de betreffende warmteleverancier. Derhalve hebben energiebedrijven
die warmte leveren voor stadsverwarming nooit concurrentie gehad. Wij hebben
moeten constateren dat de consument daardoor jarenlang te hoge prijzen heeft
betaald. Om gebruikers te beschermen tegen te hoge prijzen bevat het wetsvoorstel
bepalingen omtrent een maximumprijs voor de levering van warmte. In het bijzonder
beoogt dit wetsvoorstel derhalve om redelijke prijzen en voorwaarden te garanderen,
net als een continue betrouwbare warmtelevering. Wie kan hier nu tegen zijn,
zo vraag ik mij af?Wel blijven er, ook na de schriftelijke voorbereiding, enkele prangende
vragen liggen die ik aan de regering en aan de indieners wil stellen. Eén
vraag heeft een meer algemeen karakter en slaat op het feit dat warmteprojecten
niet rendabel zijn en dat de overheid in toenemende mate financiële hulp
moet bieden. De meer specifieke vragen hebben betrekking op de in Noord-Holland,
in de gemeente Purmerend, ontstane situatie, op de voorlichting die noodzakelijk
is om consumenten in staat te stellen om zelf initiatief te nemen in het kader
van de terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2007, op het feit dat bedrijven
hebben aangegeven niet meer te zullen investeren in de ontwikkeling van duurzame
energie en op de relatie met de Drinkwaterwet.Ik loop de vragen een voor een langs en stel de vragen in de zojuist geschetste
volgorde. Uit de memorie van antwoord blijkt dat warmteprojecten niet rendabel
zijn en dat de overheid blijvend, en waarschijnlijk in toenemende mate, financiële
hulp moet bieden. De fractie van de PvdA vraagt zich af hoeveel financiële
hulp tot nog toe is geboden door de overheid aan deze warmteprojecten. Eerder
gaf de regering in de schriftelijke behandeling een schets van baten en lasten.
Het gaat mij echter om het bedrag aan financiële hulp dat de overheid
tot nog toe bood aan warmteprojecten. Het gaat mij dus om het totaalplaatje.
Graag inzage van de regering op dit punt.Ik sta wat langer stil bij de in Purmerend ontstane situatie. In het verlengde
van het vorige punt begin ik met een korte schets van deze gemeente. Het aantal
inwoners is 78.500 en het bevat ongeveer 35.000 gebouwen, voor het overgrote
deel woningen, waarvan 24.000 aangesloten zijn op stadsverwarming. Het gaat
om het distributiedeel van stadsverwarming. De productie wordt nog door Nuon
verricht. Destijds is, tegen de achtergrond van de oliecrisis, mede gekozen
voor Purmerend omdat een groei verwacht werd naar 100.000 inwoners. Door gewijzigd
rijksbeleid is dit aantal lange tijd blijven hangen op 60.000. Bedrijfsmatig
was de bedoeling dat de eerste jaren uiteraard, gezien de investeringen, verlieslijdend
zouden zijn, maar dat deze verliezen na 2016/2019 zouden zijn ingelopen. Dus
vanaf ongeveer 2000 zou er winst gemaakt moeten worden.Een grote handicap is dat dit bedrijf inmiddels het enige in Nederland
is dat nog standalone opereert. Die zelfstandige positie heeft voordelen:
de binding met de klanten is rechtstreekser en hoogst noodzakelijke technische
vernieuwing en keuze voor alternatieve vormen van warmtewinning zijn voor
een klein, compact werkgebied gemakkelijk te bereiken. Maar bedrijfsmatig
zijn er geen compensatiemogelijkheden met winstgevender energieproductie-
of energiedistributieactiviteiten. Er bestaat immers geen mogelijkheid tot
pooling. Vooral van belang is dat de belangrijkste factoren die het financiële
resultaat bepalen niet te beïnvloeden zijn door de inmiddels BV stadsverwarming
Purmerend.De opbrengst wordt bepaald door het niet-meer-dan-andersprincipe en is
inmiddels beduidend lager dan de kosten. De kosten worden in belangrijke mate
bepaald door de gasprijs. De stijging daarvan werkt door de combinatie van
het nmda-principe en onze inkoopvoorwaarden sterker door in de kosten dan
in de opbrengsten. Bovendien moet de bv vele miljoenen, in 2007 5,6 mln.,
aan energiebelasting afdragen aan Nuon als producent. Zeker ook dat heeft
sinds ongeveer 1999 – deze belasting bestond voor die tijd niet en zat
ook nooit in de prognoses – gezorgd voor oplopende tekorten in plaats
van de ooit geprognosticeerde winsten. Andere kostenfactoren, zoals verbetering
van het leidingnet en mede daardoor minder leidingverlies, zijn wel beïnvloedbaar
maar vergen grote investeringen, wat voor een toch al verlieslijdend bedrijf
moeilijk ligt.Per saldo is er nu bij de verzelfstandiging een gecumuleerd tekort van
60 mln. ontstaan ten laste van de gemeente en is het de vraag of dit ooit
uit winsten van het bedrijf zal worden goedgemaakt, nog los van de vraag in
hoeverre de waarde van de bv ad 40 mln. overeind blijft. Het garanderen van
de warmteleverantie aan de inwoners van Purmerend en het niet moeten verhalen
van deze tekorten op onze inwoners zijn van groot belang. Vanuit de warmtewet
is duidelijkheid noodzakelijk. De verlaging van de inkomsten door terugwerkende
kracht tot 1 januari 2007 is alleen maar extra verliesgevend. Tevens
is de medewerking van EZ en VROM noodzakelijk om deze problematiek op te lossen.
Is de regering bereid om de onrendabele top van het bedrijf weg te nemen?
Graag een reactie van de indieners en van de regering op dit punt. Met het
aannemen van dit wetsvoorstel is de gemeente in feite failliet en kan de stadsverwarming
in Purmerend niet langer worden gestimuleerd. Dat is niet het doel van dit
wetsvoorstel, lijkt mij.Het wetsvoorstel houdt een terugwerkende kracht in met ingang van 1 januari
2007. Het zal hier gaan om een grote hoeveelheid mensen, voor 2004 alleen
al om honderdduizenden gevallen. Dit probleem wordt vergroot door verhuisbewegingen
en inmiddels vervangen meters. Waar woningbouwverenigingen de warmtekosten
met de bewoners afrekenen, krijgen ook deze verenigingen met de problematiek
te maken. De indieners zijn echter van mening dat toepassing van terugwerkende
kracht voor de energieleveranciers een vrij eenvoudige operatie is. Voor consumenten
die niet verhuisd zijn, kan de leverancier volgens hen eenvoudig in zijn administratie
nagaan wat de afnemer over de betreffende periode verbruikt heeft. Als bewoners
verhuisd zijn, hoeft de betreffende energieleverancier slechts de nieuwe adresgegevens
vast te stellen. De indieners wijzen er nogmaals op dat zij de terugwerkende
kracht, onder meer vanwege de aanvullende administratieve lasten, reeds verregaand
beperkt hebben tot tweeënhalf jaar. Het zou natuurlijk helpen als via
voorlichting wordt bevorderd dat consumenten zelf het initiatief nemen voor
een eventuele terugvordering als gevolg van de terugwerkende kracht van het
wetsvoorstel. In reactie hierop stellen de indieners in de schriftelijke voorbereiding
dat het niet realistisch is om van consumenten, die slechts over een beperkte
mate van kennis en informatie over de complexe regelgeving beschikken, te
verwachten dat zij het initiatief nemen tot terugvordering. De indieners geven
daarmee impliciet aan dat een goede voorlichting noodzakelijk is. Consumenten
die geld terug kunnen krijgen, zijn doorgaans bereid om stappen te zetten
zodat het geld daadwerkelijk in de huishoudportemonnee terechtkomt. Er moet
ze wel goed worden uitgelegd waarop ze recht hebben. Zijn de indieners en
de regering bereid om te bevorderen dat energiebedrijven en gemeenten de terugwerkende
kracht onder de aandacht brengen van consumenten aan de hand van voorlichting?
Collega Asscher sprak daar ook al over. Tot wanneer, welke datum, kunnen zij
een beroep doen op deze terugwerkende kracht? Graag krijg ik een reactie.Ik kom bij het onderwerp duurzame energie. In reactie op dit wetsvoorstel
hebben bedrijven aangegeven dat er geen ondernemingsprikkels meer zijn om
te investeren in nieuwe of bestaande warmtenetten. Er vindt volgens hen geen
innovatie meer plaats. Het rendement op het net wordt de facto gereguleerd
op een nader vast te stellen percentage. Er staat geen premie op het verbeteren
van efficiëntie, en prikkels voor innovatie ontbreken. De bijdrage van
warmte aan de duurzaamheidsdoelstellingen van ons land komt hiermee in gevaar.
Daar komt nog bij dat de regering op 15 december jongstleden een brief
naar de Tweede Kamer stuurt waarin zij meldt dat de ambitie is om in 2020
de huidige omvang van de warmtedistributie te verdubbelen; het gaat om het
werkprogramma Warmte op stoom. Een verdubbeling is al ambitieus, maar als
de bedrijven er het bijltje bij neerleggen, komt er helemaal niets van terecht.
De indieners wijzen er in de schriftelijke beantwoording op dat er naast de
MEP een andere grondslag is gevonden in de Kaderwet EZ-subsidies voor bedrijven
om subsidies aan te vragen. Dat is aardig, maar wat gaat de regering nu concreet
doen om ondernemersprikkels te bevorderen? Is de regering bereid om op dit
punt in overleg te treden met de sector – collega Doek sprak er ook
over – of worden de signalen afgedaan met als antwoord dat er maar een
subsidie moet worden aangevraagd? Dat kan niet de bedoeling zijn. Mijn fractie
vindt dat niet wenselijk en stelt voor dat de regering met de bedrijven verkent
hoe het voor hen toch weer aantrekkelijk kan worden om te gaan investeren
en innoveren in warmtenetten. Staat de regering hier positief tegenover?Ik kom bij mijn laatste punt, de relatie tussen de warmtewet en de Drinkwaterwet;
collega Asscher heeft dit punt ook genoemd. In reactie op een eerdere schriftelijke
vraag over deze relatie is door de regering aangegeven dat in geval van een
tegenstrijdigheid de warmtewet boven de Drinkwaterwet zal gaan. Verder is
gesteld dat de eisen die gesteld worden aan de verlening van een vergunning,
zeer beperkt zullen zijn. Wordt met deze beantwoording geen ruim baan gegeven
aan de levering van warmte, dus warm tapwater? Dit kan betekenen dat voorwaarden
die in de Drinkwaterwet aan de eigenaar, in casu de leverancier, van een warmtapwaterinstallatie
worden gesteld, worden overruled door de beperkte voorwaarden die in de warmtewet
worden gesteld. Rekening moet worden gehouden met aspecten van volksgezondheid
die aan een collectieve warmtapwaterinstallatie zijn verbonden. Dat moet ook
tot uitdrukking komen in de eisen die gesteld worden aan de verlening van
een vergunning voor de levering van warm tapwater. Gegeven het bovenstaande,
kan dat maar op één manier en dat is in de warmtewet. Kunnen
in de algemene maatregel van bestuur die nog met de Tweede Kamer moet worden
besproken en waarin criteria worden vastgelegd waaraan de leverancier van
warmte moet voldoen, zoals bedoeld in artikel 7, lid 2 van de warmtewet, specifiek
een aantal criteria worden opgenomen over de volksgezondheidsaspecten rondom
de levering van warm tapwater? Graag een toezegging op dit punt.Ik rond af. Ik zie graag de reactie van de regering en van de indieners
tegemoet op de door mijn fractie gestelde vragen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik het woord namens de fracties van de SGP en de ChristenUnie.
Onze fracties willen waardering uitspreken aan het adres van de initiatiefnemers,
de heren Ten Hoopen en Samsom.Het centrale uitgangspunt van dit wetsvoorstel is de bescherming van warmteverbruikers
aangesloten op warmtenetten. Dit heeft de instemming van onze fracties. De
beoogde wettelijke bescherming van warmteverbruikers is wenselijk, aangezien
warmtelevering aan verbruikers een feitelijk monopolie betreft. De noodzakelijke
bescherming komt ook tot uitdrukking in de op een warmteleverancier rustende
verplichting, zorg te dragen voor een betrouwbare levering van warmte tegen
redelijke prijzen en voorwaarden en met inachtneming van een
goede kwaliteit van dienstverlening. Het is een goede zaak dat naast de bescherming
van de warmteverbruiker, het wetsvoorstel ook oog heeft voor de belangen van
een betrouwbare, duurzame, milieuhygiënisch verantwoorde en doelmatig
functionerende warmtevoorziening.Onder "verbruiker" wordt verstaan een persoon die warmte afneemt van een
warmtenet en een aansluiting heeft van maximaal 1000 kW. Uit deze omschrijving
van "verbruiker" volgt dat de reikwijdte van de warmtewet zich niet uitstrekt
over grootverbruikers van warmte, personen dus die meer dan 1000 kW aan warmte
afnemen. Deze beperking van de warmtewet tot consumenten en kleinzakelijke
warmteverbruikers is een onwenselijke inconsistentie in de warmtewet. Door
de reikwijdte van verbruikers te beperken tot consumenten en kleinzakelijke
warmteverbruikers bestaat er een risico van kruissubsidie. Grootverbruikers
kunnen met hun warmteleverancier onderhandelen over de hoogte van het tarief.
Dit zou ertoe kunnen leiden dat grootverbruikers lagere tarieven voor warmte
betalen dan consumenten en kleinzakelijke afnemers. Aangezien de tarieven
dienen ter dekking van de exploitatiekosten van het warmteproject betalen
dus feitelijk consumenten en kleinzakelijke warmteverbruikers de rekening
van eventueel lagere tarieven voor grootverbruikers. Is onze zienswijze juist,
zo vragen wij de indieners. Voor het merendeel van het midden- en kleinbedrijf
met een aansluiting van meer dan 1000 kW zal de warmteleverancier de tarieven
opleggen, omdat in de praktijk alleen de allergrootste warmteverbruikers in
staat zijn te onderhandelen met hun warmteleverancier over tarieven en voorwaarden.
Het wetsvoorstel maakt niet duidelijk hoe deze grote groep warmteverbruikers
wordt beschermd. Waarom niet, zo willen onze fracties graag weten.Op grond van de warmtewet gelden voor consumenten en kleinzakelijke verbruikers
wettelijk gereguleerde tarieven en voorwaarden. In de praktijk zullen consumenten
en kleinzakelijke verbruikers en grootverbruikers op hetzelfde warmtenet en
zelfs op dezelfde warmteleiding zijn aangesloten. In hoeverre biedt het op
warmteleveranciers rustende discriminatieverbod de mogelijkheid onderscheid
te maken in tarieven en voorwaarden voor enerzijds consumenten en kleinzakelijke
warmteverbruikers en anderzijds grootverbruikers? Hoe wordt in de praktijk
dit onderscheid tussen klein- en grootverbruikers gemaakt?Grootverbruikers, aldus de door de initiatiefnemers gegeven toelichting
op het wettelijk begrip "verbruiker", zouden alternatieven hebben om in hun
warmtebehoefte te voorzien. Een van deze alternatieven is de inzet van zogeheten
installaties voor warmtekrachtkoppeling. Ook de aansluiting op een gasnet
is een alternatieve mogelijkheid. In hoeverre zijn deze alternatieven reële
opties voor bedrijven in het segment midden- en kleinverbruik, met een aansluiting
van meer dan 1000 kW? Hebben deze afnemers voldoende financiële draagkracht
om dergelijke alternatieven te ontwikkelen? Werkelijke realisatie van bovenbedoelde
alternatieven leidt tot andere problemen. Als bedrijven een installatie voor
warmtekrachtkoppeling of een aansluiting op een gasnet realiseren, zullen
zij zich laten afkoppelen van het warmtenet. Daarmee zullen de kosten van
dit warmtenet moeten worden gedragen door de overige, nog aangesloten verbruikers
van dit warmtenet. Hoe meer grootverbruikers afhaken, hoe hoger de kosten
voor de overblijvende, nog op het warmtenet aangesloten verbruikers. Gelet
op de door ons geschetste problematiek, achten onze fracties het wenselijk
om de reikwijdte van de warmtewet, meer in het bijzonder de toepassing daarvan
op grootverbruikers, tijdens de evaluatie van de warmtewet uitdrukkelijk aan
de orde te stellen. Ik krijg hierop graag een reactie van de minister en de
indieners.Teneinde de rentabiliteit van warmtenetten te waarborgen, is ervoor gekozen
om in een gebied met een warmtenet af te zien van de aanleg van een gasnet.
Bij gebreke van een alternatief hebben verbruikers, aangesloten op een warmtenet
daarmee het karakter van gebonden afnemers. De aanleg van een gasinfrastructuur
in een gebied waarin een warmtenet is gelegen kan ertoe leiden dat deze gebonden
afnemers hun aansluiting op het warmtenet vervangen door een aansluiting op
het gasnet. Deze optie kan in het bijzonder aantrekkelijk zijn voor die warmteverbruikers,
dat wil zeggen grootverbruikers, die niet onder de bescherming van de warmtewet
vallen. In reactie op vragen van de SGP-fractie, nee, de SP-fractie –
sorry voor de verspreking; wij werken soms ook schouder aan schouder –
heeft de minister geantwoord dat de Gaswet niet voorziet in een zogeheten
aansluitplicht voor beheerders van gasnetten. Ik citeer: "Bij gas geldt geen
aansluitplicht en is de netbeheerder dus niet verplicht te voorzien in een
aansluiting."In een nog door de minister van Economische Zaken in te dienen wetsvoorstel
zal worden vastgelegd dat de in de Gaswet op te nemen aansluitplicht voor
netbeheerders niet zal gelden voor afnemers die zijn of worden aangesloten
op een warmtenet. Ik citeer weer: "Weliswaar is een wetsvoorstel in voorbereiding
dat wel voorziet in een aansluitplicht, maar daarin is een uitzondering gemaakt
voor afnemers die zijn of worden aangesloten op een warmtenet als bedoeld
in artikel 1, onderdeel c van dit wetsvoorstel." De opmerking van de minister
van Economische Zaken, inhoudende dat afnemers die zijn of worden aangesloten
op een warmtenet, geen recht krijgen op aansluiting op een gasnet, lijkt zich
niet te verdragen met de Gasrichtlijn (2003/54/EG). In de Gasrichtlijn is
immers expliciet bepaald dat ieder bedrijf of burger in de Europese Unie recht
heeft, een gasleverancier te kiezen! Zoals uitgesproken door het Europese
Hof van Justitie in de zaak "Cityworks/Leipzig-Halle Flughaven", is toegang
tot het net noodzakelijk voor het effectueren van vrije leverancierskeuze.
Door bepaalde groepen afnemers feitelijk de toegang tot het gasnet te onthouden,
worden deze groepen afnemers tevens hun wettelijk gegarandeerde keuzevrijheid
van gasleverancier onthouden! Deze constatering vindt bevestiging in een recent
gepubliceerde beleidsregel inzake het verlenen van ontheffingen voor de aanwijzing
van netbeheerders van gasnetten. In deze beleidsregel heeft de minister van
Economische Zaken aangegeven dat aan een ontheffing het voorschrift moet worden
verbonden dat een ontheffinghouder een aansluitplicht heeft. In de toelichting
op de beleidsregel, onderdeel 1, wordt aangegeven dat deze aansluitplicht
noodzakelijk is om uitvoering te geven aan de uitspraak van het Europese Hof
van Justitie inzake Cityworks. De warmtewet is niet van toepassing op grootgebruikers,
omdat deze voldoende alternatieven zouden hebben om op andere wijze dan met
een aansluiting op het warmtenet in hun warmtebehoefte te voorzien.
De opmerking van de minister van Economische Zaken versterkt ook twijfels
over de alternatieven die grootverbruikers, die niet door de warmtewet worden
beschermd, in de praktijk hebben om anders dan via een aansluiting op het
warmtenet in hun warmtebehoefte te voorzien. Een van de belangrijkste alternatieven
is immers een aansluiting op een gasnet. Ook het oprichten van een installatie
voor warmtekrachtkoppeling lijkt niet langer een reëel alternatief. Immers,
installaties voor warmtekrachtkoppeling worden normaliter gestookt met gas!Ten slotte willen onze fracties, net zoals andere fracties hebben gedaan,
de vraag aan de orde stellen of het wetsvoorstel nadelige effecten zal hebben
op de ontwikkeling van duurzame warmte in Nederland. De warmtewet is er op
gericht, financiële voordelen toe te wijzen aan de gebruiker. Daarbij
wordt geen rekening gehouden met de financiële kaders die gelden voor
investeerders. Zijn de indieners zich ervan bewust dat ondernemers wellicht
niet meer zullen investeren in dergelijke projecten?Met grote belangstelling wachten wij de beantwoording van de indieners
en de minister af.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 14.51 uur tot 15.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-1059-1067.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl