Debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over de brief van de minister voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) (30489, letter R), het verslag van een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag (30489, letter U), het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en andere stukken
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 1514-1525

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-06-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 33, pagina 1514-1525

26-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30938Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 30489Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1550-1551
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) Nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (Pb EU L 399) (Uitvoeringswet verordening Europese betalingsbevelprocedure) (31513), het wetsvoorstel Wijziging van de Uitvoeringswet EG-betekeningsverordening ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken ("de betekening en de kennisgeving van stukken"), en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1348/2000 (Pb EU L 324/79) (31522) en het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (Pb EU L 199) (Uitvoeringswet verordening Europese procedure voor geringe vorderingen) (31596)Pagina 1506-1506
Behandeling van de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met een voorstel voor een richtlijn van het Europese Parlement en de Raad over het bestrijden van te late betalingen in commerciële transacties (herschikking) (COM (2009)126def) (31917, letter D/nr. 4), de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met een voorstel voor een kaderbesluit van de Raad inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers, en tot intrekking van Kaderbesluit 2002/629/JBZ (COM(2009)136) (31909, letter D/nr. 4) en de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en tot intrekking van Kaderbesluit 2004/68/JBZ (COM(2009)135def) (31908, letter D/nr. 4)Pagina 1506-1506
Presentie en opening (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1505-1506
Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)Pagina 1506-1514
Voortzetting van het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over de brief van de minister voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) (30489, letter R), het verslag van een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag (30489, letter U), het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en andere stukkenPagina 1537-1550
Noot bij blz. 1505: JBZ-instemmingsbesluiten 26 mei 2009Pagina 1552-1552
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)Pagina 1525-1537
Debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over de brief van de minister voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) (30489, letter R), het verslag van een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag (30489, letter U), het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en andere stukkenPagina 1514-1525
Lijst van besluiten (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1550-1550

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over het Nationaal
Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel
Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over:- de brief van de minister voor Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie
van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
(NSL) (30489, letter R);- het verslag van
een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal
Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag
(30489, letter U);- het kabinetsstandpunt
Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL);- bijlagen bij kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
(NSL);- de aangehouden motie-Smaling c.s. inzake monitoring
en evaluatie van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (30938,
letter H).De voorzitter:De heer Smaling wenst kort het woord in verband met een eerder ingediende
motie.De heer Smaling (SP):Voorzitter. Ik houd het heel kort, want het betreft een formaliteit. Op
6 mei 2008 hebben wij in de Eerste Kamer een motie aangehouden die betrekking
had op de Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening. Inmiddels is uit correspondentie
met de minister gebleken dat zij daar heel serieus en concreet mee aan de
gang is gegaan. Opdat die motie niet jarenlang op een lijstje blijft staan,
hebben de indieners besloten om de motie in te trekken, onder dankzegging
aan de minister voor het concrete werk. Als indieners worden wij graag uitgenodigd
bij de eerste sessie waarin de eerste resultaten van de monitoring zijn te
zien.De voorzitter:Aangezien de motie-Smaling c.s. (30938, letter H) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van de beraadslaging meer uit.Ik heet de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
van harte welkom. Het woord is aan mevrouw Huijbregts-Schiedon.Mevrouw Huijbregts-Schiedon (VVD):Voorzitter. Bij de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging Wet milieubeheer
(luchtkwaliteitseisen) in de voor- en nazomer van 2007, was de VVD kritisch
en sceptisch over het NSL. Wij waren het niet oneens over de inhoud en de
doelstellingen. Vooral de gekozen vorm van één groot bestuursakkoord
om die doelstellingen te bereiken, dat de kern vormt van de wet, vond mijn
fractie echter niet bepaald een sterk voorbeeld van wetgeving.Enerzijds is het dan ook terecht dat de minister de betrokkenheid van
ook de Eerste Kamer in het definitieve NSL heeft vastgelegd. Anderzijds is
het een doekje voor het bloeden. Immers, na twee jaar soms moeizaam overleg,
tientallen dure externe adviezen en het erbij betrekken van alle overheden,
is het concept een kwetsbaar resultaat. Het kaartenhuis is inderdaad gebouwd.
De bypassoperatie is gelukt, maar of de patiënt daardoor
een lang en gezond leven is beschoren, zal de tijd uitmaken. De eerste hobbel
is genomen, de derogatie is verleend en nu komt het toch echt op uitvoering
aan.De VVD heeft twee jaar geleden bij de besluitvorming over het wetsvoorstel
over de luchtkwaliteitseisen de knopen geteld. In het wetsvoorstel en het
NSL heeft de VVD een voorzichtig begin van ontkoppeling gezien. Ook nu antwoordt
de minister op de schriftelijke inbreng van de VVD dat er inderdaad sprake
is van flexibele ontkoppeling. Welnu, hoop doet leven. De VVD-fractie herhaalt,
nu met wat meer druk, dat deze noodzakelijke bypass van flexibele ontkoppeling
in het NSL bewijst dat alleen echte ontkoppeling Nederland in vele opzichten
overeind houdt in Europa. De VVD vindt dat hiermee ook in belangrijkste mate
de werkelijke zorg voor het milieu en de volksgezondheid overeind wordt gehouden.
De VVD-fractie is dan ook zeer benieuwd of de minister van plan is om juist
dit aspect van het NSL, dus het systeem van flexibele ontkoppeling, specifiek
te monitoren. Mogelijk kan dat dan dienen voor een toekomstige discussie over
de brede ontkoppeling. De VVD zal de uitvoering in de praktijk met grote belangstelling
volgen en gaat ervan uit dat de minister ons op dezelfde open manier blijft
informeren, als tot dusverre, waarvoor dank.De heer Putters (PvdA):Voorzitter. Bij de behandeling van het wetsvoorstel over de luchtkwaliteitseisen
in oktober 2007 is door de Eerste Kamer veel gesproken over de juridische
en uitvoeringstechnische onzekerheden die bij het NSL bestonden. Het NSL is
een cruciale onderlegger voor de wet omdat de normen in de wet, die afkomstig
zijn uit de Europese richtlijn over luchtkwaliteit, vooralsnog in Nederland
niet worden behaald. Met het NSL worden voor de komende drie tot vijf jaar
compenserende maatregelen daarvoor afgesproken. Onder de strikte voorwaarde
van dat NSL heeft Nederland van Brussel uitstel gekregen. Wij hadden destijds
veel vragen over de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het NSL, alsmede over
de verhouding tussen de wet en het NSL. Onder de voorwaarde dat wij in de
Eerste Kamer nog hierover konden spreken, zijn wij toen akkoord gegaan.Zoals van haar mag worden verwacht, heeft de PvdA-fractie nu dus de onzekerheden
van toen naast de plannen van nu gelegd. Daarbij hadden wij nog steeds een
aantel vragen die in de lijn van de behandeling van het wetsvoorstel uit 2007
liggen. Veel van die vragen heeft de minister inmiddels adequaat schriftelijk
beantwoord en daarvoor danken wij haar hartelijk. Wij realiseren ons goed
dat wij bij veel zaken al snel in uitvoeringstechniek terechtkomen. Dat is
deels onvermijdelijk door de vele vragen die bij de behandeling van het wetsvoorstel
zijn blijven liggen. Tegelijk willen wij onze inbreng vandaag concentreren
op het kader van uitgangspunten, op de vraag of de bedoelingen van het wetsvoorstel
hier voldoende in verankerd zijn en op de vraag hoe houdbaar en uitvoerbaar
het NSL in de dagelijkse praktijk zal zijn. Daar hoort de uitvoeringssystematiek
dus bij.Wij toetsen uitdrukkelijk op uitvoerbaarheid. Daar zijn wij vandaag aan
toe nu het NSL er ook ligt en er door Brussel een derogatieverklaring is getekend.
Bij toetsing aan uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid moet de Eerste Kamer
er zeker van kunnen zijn dat het kabinet zich ook houdt aan wat het ons voorspiegelt.
Die zekerheid is ook nodig omdat het hier om programmatisch vastgelegde afspraken
gaat tussen verschillende overheidslagen met verplichtingen aan beide zijden.De wet inzake luchtkwaliteitseisen die in 2007 door de Eerste Kamer is
aangenomen, introduceert een andere wijze van toetsen van luchtkwaliteit.
Projecten die in betekenende mate bijdragen aan luchtvervuiling kunnen op
programmaniveau worden getoetst in plaats van op projectniveau aan grenswaarden.
Positief daaraan vinden wij dat er nu in het Nationaal Samenwerkingsprogramma
Luchtkwaliteit gerichte maatregelen worden vastgelegd om de luchtkwaliteit
te verbeteren en om op termijn op overschrijdingslocaties aan de grenswaarden
te voldoen. Projecten die niet in betekenende mate aan luchtverontreiniging
bijdragen (NIBM), zijn weliswaar vrijgesteld van verdere toetsing. Er moet
echter wel worden aangetoond dat het project onder de NIBM-grens blijft. Het
klopt dus niet dat daarbij in het geheel geen toetsing meer nodig is, zoals
hier en daar lijkt te worden gesuggereerd, overigens niet door de minister.
Wel wordt hiermee de flexibele loskoppeling gerealiseerd tussen ruimtelijke
ordening en milieu en volksgezondheid. Het standpunt van onze fractie dat
wij voor behoud van de koppeling zijn, is bekend. Hierbij kijk ik ook naar
mevrouw Huijbregts en de minister, van wie wij op dat punt een bevestiging
van het kabinetsbeleid verwachten. Los daarvan hebben wij nog vragen over
de juridische houdbaarheid van de flexibele loskoppeling, vooral in het licht
van bezwaar en beroep. Daar kom ik later op terug.Het NSL is cruciaal voor het uitstel of de derogatie die we in april dit
jaar hebben ontvangen van de Europese Commissie om reeds nu aan de EU-handhavingstermijnen
van de normen voor NO2 en PM10 te voldoen. Het uitstel
voor stikstofdioxide geldt tot 2015 en behelst al met al dus nog een kleine
vijf jaar. Het uitstel voor fijnstof geldt tot 2011. Dat is nog minder dan
drie jaar. De compenserende maatregelen die in het NSL zijn geformuleerd,
zijn de onderbouwing voor het uitstel. Die moeten ertoe leiden dat na die
drie tot vijf jaar alsnog de grenswaarden worden behaald. Gaat dat ook lukken?
Tweeënhalf tot drie jaar voor fijnstof is erg kort en vijf jaar voor
de andere stoffen ook. Bepaalde maatregelen die in het NSL zijn opgenomen,
worden nu al uitgesteld. Hoe realistisch is het NSL dan in de tijd gezien?
Het gaat niet enkel over de kilometerbeprijzing, maar ook over de regeling
voor sloopauto's en de herziening van milieuzones voor bestelbusjes, waarover
de minister de Tweede Kamer op 8 mei jongstleden informeerde.Ook de conclusies in het rapport van de Rekenkamer "Milieueffecten wegverkeer"
laten zien dat de effecten van het Nederlandse klimaatbeleid in de sector
verkeer en vervoer tegenvallen. De beoogde CO2-reducties worden
beperkt gerealiseerd. Het is onduidelijk, zo wordt gesteld, met welke mate
van zekerheid het kabinet in 2010 de streefwaarde voor de sector verkeer en
vervoer wil halen. Veel extra maatregelen zijn nodig. Welke worden dat?Over de aard en hardheid van die compenserende maatregelen heeft onze
fractie dus nog vragen. In antwoord op onze schriftelijke vragen stelt de
minister dat zij gelooft in het zelfcorrigerend vermogen van het NSL en van
de overheden die erbij betrokken zijn. Juridisch snijdt dat natuurlijk hout,
want het is vastge legd. Hoe loopt het echter in de praktijk?
De brief van minister Eurlings aan de Eerste Kamer waarin hij de problemen
uitlegt die zorgen voor uitstel van zijn kilometerbeprijzing voor het NSL,
biedt ons weinig zicht op dat zelfcorrigerend vermogen. Dat er wel compensatie
komt en dat er met parkeertarieven iets wordt gedaan schept bij ons niet zoveel
vertrouwen dat het goed komt. Het getuigt ook niet van zo veel besef bij Minister
Eurlings van het belang van het NSL en van het behalen van de normen voor
luchtkwaliteit binnen afzienbare tijd.Naar wij uit de spoedbehandeling rond de kilometerbeprijzing in de Tweede
Kamer begrijpen, betreft het geen vertraging van een aantal maanden, maar
wordt met een waarschijnlijkheidsmarge van 85% tot 100% door
de minister gesteld dat het 2014 wordt voordat de eerste uitvoeringsmaatregelen
worden ingevoerd. Dat is dus een vertraging van drie jaren en niet van drie
maanden. Klopt dit? De Tweede Kamer heeft in een motie gesteld dat er compenserende
maatregelen moeten komen voor het vertragen van de kilometerbeprijzing, maar
daar zijn geen termijnen aan gesteld, voor zover wij weten. Die termijn willen
wij wel graag horen van de minister van VROM, tegen de achtergrond van de
tijd die dus dringt in onze ogen.Kortom, waarop baseert de minister haar vertrouwen in het zelfcorrigerende
vermogen? Zij heeft naar de mening van onze fractie goed onderhandelingswerk
verzet in de afgelopen anderhalf jaar, maar het kan niet zo zijn dat de gevolgen
ook op haar bord liggen als anderen de afspraken over compenserende maatregelen
niet of te laat nakomen. Richting lagere overheden zijn er aanwijzingsmogelijkheden
als zij verplichtingen niet nakomen, maar hoe is dat richting de collega's
in het kabinet? En wat doet de Europese Commissie dan, wordt de derogatie
ingetrokken als er niet binnen een bepaalde termijn alternatieve compenserende
maatregelen zijn? Het nu al vertragen van bepaalde maatregelen zoals de kilometerbeprijzing
zal niet in ons voordeel werken, lijkt ons.Dat brengt ons bij de vraag naar de afdwingbaarheid van het NSL jegens
de collega-overheden, bijvoorbeeld bij het aanwijzen van gebieden en het afspreken
van compenserende maatregelen. Er is sprake van heel veel en wisselende belangen,
die niet altijd overeenkomen. Vandaar natuurlijk de soms moeizame onderhandelingen.
Toch is het gelukt tot het NSL te komen, waarmee wij de minister nogmaals
complimenteren! Desalniettemin zien wij nu dat er getornd wordt aan bepaalde
maatregelen, hetgeen suggereert dat het allemaal geen gelopen race is. Dat
kan nog tot enorm getouwtrek tussen Rijk, provincies, gemeenten en regio's
gaan leiden. Hoe is de minister van plan daarmee om te gaan? Welke afspraken
zijn er in het kabinet over gemaakt? Kan zij ons concreet schetsen wat zij
doet indien de plannen niet tijdig gerealiseerd worden en daarmee de afspraken
tegenover de samenleving – en ook tegenover Brussel – niet nagekomen
worden? Voor ons blijft namelijk onduidelijk wanneer de doorzettingsmacht
daadwerkelijk gebruikt zal worden, vooral ook in situaties waarin een bouwproject
al is uitgevoerd of een weg al is aangelegd, maar de compenserende maatregelen
teruggetrokken worden onder de noemer dat het technisch te ingewikkeld is
of dat er toch geen geld voor is. Wij horen graag hoe de doorzettingsmacht
er dan uitziet. Het lijkt ons van belang dat er geen misverstand over bestaat
dat er een stok van Cramer achter de deur staat en dat er daarmee ook geslagen
gaat worden.Daarnaast leven er bij ons vragen over de meetmethoden die gehanteerd
worden bij de programmatische toetsing. Kan de minister ingaan op de kritiek
dat de saneringstool niet op onafhankelijke wijze tot stand zou zijn gekomen
en dat de berekeningen enigszins willekeurig of niet op recente informatie
gebaseerd zijn? Welke rol heeft het NMP – zoals toegezegd in het debat
in onze Kamer – gespeeld bij de uiteindelijke fine tuning van het instrument?
Daarnaast leeft bij ons de vraag of de handreikingen bij het meten eenduidig
genoeg zijn om de metingen overal gelijk te laten verlopen. Dit is een verwijzing
naar de discussie die wij destijds met elkaar hadden.Wij realiseren ons dat het wegvallen of tegenvallen van maatregelen in
het NSL en het introduceren van compenserende maatregelen een complicerende
factor voor de saneringstool kan zijn. Dat blijkt wel uit de situatie rond
de sloopregeling voor oude auto's en de invoering van milieuzones voor bestelbusjes.
Nieuwere auto's blijken veel meer NO2 uit te stoten dan oude. Aangezien
ook de kilometerbeprijzing is vertraagd en de milieuzonering voor bestelbusjes
tot 2013 is uitgesteld, vragen wij ons af of deze nieuwste gegevens in de
saneringstool zijn meegenomen en dus in het NSL. Als dat zo is dan is de vraag
relevant tot welke overschrijdingen van grenswaarden dit leidt. Zo niet, dan
is de vraag waarom dit niet is meegenomen. Zijn er maatregelen achter de hand
gehouden om in dit soort situaties alsnog de doelen te behalen? Dat zal ook
de Europese Commissie van ons eisen. Bovendien vraagt onze fractie zich af
of de minister ondanks de saneringstool nog steeds locatie- en projectspecifieke
doorrekening nodig acht en wanneer. Op welke wijze wordt bijvoorbeeld in de
saneringstool de toetsing aan het anticumulatiebeding meegenomen, op locaties
en als onderdeel van diezelfde wet die wij hebben aangenomen?Het bewaken of de aangenomen effecten die zijn opgenomen in het NSL ook
kloppen, gaan de betrokken overheden zelf doen. Ons lijkt dat alle betrokken
overheden echter ook zo hun eigen belangen kunnen hebben en dat een onafhankelijke
kwaliteitscontrole op zijn plaats zou zijn. De monitoringsrapportage geeft
niet per project of maatregel aan wat de effecten zijn, terwijl dat toch wel
essentieel is als het NSL de onderbouwing moet geven voor projectbesluiten.
Bovendien zijn de effecten van sommige maatregelen in het NSL sterk locatie-
en projectafhankelijk, zoals de effecten van het dynamisch verkeersmanagement
en het prijsbeleid. Voor de onderbouwing van projectbesluiten is dat cruciaal
en wij vragen ons af of in dit opzicht de saneringstool voldoende te vertrouwen
is. Ons is dus onduidelijk of in de onafhankelijke kwaliteitstoetsing en de
bewaking van de effecten van projecten op locaties is voorzien en vragen de
minister ons deze toe te zeggen.Tot slot brengt mij dat bij het bezwaar en beroep. Er kan geen beroep
tegen het NSL worden aangetekend door burgers en organisaties. Zo is dat destijds
in de wet vastgelegd. Daar hebben wij steeds onze twijfels bij geuit. Te snel
wordt in deze tijd in onze ogen afstand genomen van het recht van burgers
om individuele belangen te behartigen, vaak ingegeven door terechte zorgen
omtrent volksgezondheid en leefkwaliteit. Te snel worden die bezwaren gezien
als lastig en als de oorzaak dat bouwplannen niet doorgaan. Ondanks dat er uiteraard altijd notoire dwarsliggers zijn, menen wij dat je de
inspraak en het beroep aan de voorkant juist beter moet regelen om ellende
aan de achterkant of in de uitvoering te voorkomen. Elverding stelt ook dat
dit een kwestie van goed bestuur is. Het zijn heel vaak de besturen onderling
die er niet goed uitkomen bij de uitvoering van plannen, door tegengestelde
belangen. Patstellingen daarover leiden vaker tot uitstel van bouw dan bezwaren
van burgers.Tegen afzonderlijke projecten uit het NSL blijft overigens nog steeds
bezwaar en beroep mogelijk. Daarbij zal de discussie over de aanname, de input
en de controle middels metingen een belangrijke rol gaan spelen. Een voorbeeld
zien we nu al bij de Tracéwet, waarbij de minister heeft aangekondigd
in de memorie van antwoord aan onze Kamer dat een oplevertoets achterwege
zal blijven. Dat is aanleiding voor bezwaar en discussie over de vraag of
de metingen al dan niet gedaan zijn en of deze wel betrouwbaar zijn. Kan de
minister aangeven waarom zij geen oplevertoets wil en hoe kijkt zij tegen
bezwaarprocedures aan die er eventueel gaan komen? Een groot risico blijft
dus dat de uitvoering van het NSL – programmatisch gericht of niet –
vastloopt op het op projectniveau niet halen van de grenswaarden, dan wel
dat het onvoldoende aannemelijk gemaakt wordt dat de inspanningen die de gemeenten
in de plannen hebben staan, leiden tot de beoogde grenswaarden. Wij vragen
ons af of er voldoende zekerheid is dat de inspanningsverplichtingen van de
verschillende overheidslagen de rechterlijke toets der kritiek kunnen doorstaan.
In dat opzicht is het hoger beroep bij het gerechtshof te Amsterdam tegen
de gemeente Utrecht interessant, waarbij duidelijk wordt dat de rechter bewezen
wil zien dat de gemeente voldoende maatregelen heeft genomen om de overschrijding
van grenswaarden tegen te gaan. Wat zijn de verwachtingen van de minister
rond dit soort situaties? Hoe kijkt de regering aan tegen de uitspraak van
het hof dat meetgegevens voor verificatie nodig zijn? Die zitten immers niet
op projectniveau in de saneringstool. Hoe kijkt de minister in dit licht ook
aan tegen de bezwaren van de Stichting Natuur en Milieu, waarmee zij de derogatie
an sich aanvecht in Brussel? Natuur en Milieu meent dat Nederland niet al
het mogelijke heeft gedaan om de grenswaarden te behalen en ziet in de huidige
gang van zaken rond de kilometerbeprijzing en het niet hanteren van een oplevertoets
voor de Tracéwet aanleiding om bezwaar in te dienen. Let wel: wij vinden
het NSL ongelooflijk belangrijk, evenals het onderhandelingsresultaat van
de minister, maar hoe schat zij de kansen in van dat bezwaar tegen het Europese
derogatiebesluit, ook in het licht van de maatregelen uit het NSL die nu uitgesteld
worden en waarvoor nog compenserende maatregelen gevonden moeten worden?De PvdA-fractie vindt dat het NSL niet een instrument moet worden waarin
andere overheden verantwoordelijkheden naar waar anderen afschuiven. Ondanks
de juridische wederzijdse verplichtingen die zijn vastgelegd, is er bestuurlijk
commitment van collega's en van andere overheden nodig. Ook in de richting
van krachtig bronbeleid en het gebruik van nieuwe technologie. In dat opzicht
oogt het voor ons toch wat defensief, hoe knap het ook is dat met zo veel
partijen is gesproken en onderhandeld. Er is namelijk veel inzet nodig, en
veel commitment. De euforie lijkt soms vooral dat bouwprojecten nu kunnen
doorgaan, maar wij zouden meer willen benadrukken dat de lucht er ook schoner
van wordt, en dat wij met gerichte investeringen de volksgezondheid een dienst
bewijzen. In dat opzicht is het risico dat het NSL qua aandacht, tijd en geld
ook kan afleiden van grotere investeringen die nodig zijn. Wij vragen de minister,
onze fractie gerust te stellen dat zij in en naast de uitvoering van het NSL
ook inzet op aanpalend bronbeleid in dat perspectief.Wij wachten met belangstelling de antwoorden van de minister af.De heer Schouw (D66):Voorzitter. Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit houdt
de gemoederen al een tijdje bezig. Ik ben niet goed in het voorspellen van
de toekomst, maar deze voorspelling durf ik gerust aan: Het NSL zal ons in
de toekomst ook nog wel een tijdje bezighouden. Nederland is een van de meest
verstedelijkte landen van Europa en dat stelt extra eisen aan de luchtkwaliteit.
Om te voorkomen dat Nederland "op slot" gaat of in ongezonde lucht moet leven
vanwege het overschrijden van grenswaarden die samen hangen met de luchtkwaliteit
moeten zowel preventie, dat wil zeggen bronbeleid, als sanering van luchtvervuiling
centraal staan.Het is geen geheim dat het in ons land niet goed gaat met de luchtkwaliteit.
Het is daarom dat aan de Europese Commissie uitstel is gevraagd om –
nog even – niet te voldoen aan twee normen. De geschetste aanpak van
Nederland heeft de Commissie ervan overtuigd om de normen voor Nederland later
te laten gelden.In oktober 2007 hebben wij al uitputtend over het NSL met elkaar gesproken.
D66 en OSF hebben toen de grootst mogelijke twijfels geuit over zowel de uitvoerbaarheid
als de effectiviteit van de wet.De grote vraag is nu: hoe gaat dat NSL in de praktijk werken? En hoe ik
ook mijn best heb gedaan om alle positieve krachten in mij te verzamelen,
ik heb niet kunnen ontsnappen aan het idee van een magische zwarte doos, vol
met tovenarij, waarvan ik de logica maar ternauwernood kan ontdekken. Er zijn
meetwaarden, een monitoringtool die weer de doorontwikkeling is van de saneringstool,
modellen, statistieken en analyses. Ik begrijp dat alles op een wonderlijke
manier hoogst intelligent met elkaar samenhangt. Samen met de gemeenten, de
provincies en Jan en alleman is dat allemaal bij elkaar bedacht in deze grote
doos van tovenarij. Maar of het ook werkt? Of het stuurbaar is? Onze fracties
hebben daarover echt de grootst mogelijke twijfel. Ik kan er helaas niets
anders van maken op dit moment, maar wij hebben natuurlijk altijd nog een
eerste termijn van de minister.Daarom is het goed om het doel van dit circus scherp voor ogen te houden:
het verbeteren van de luchtkwaliteit met een set van maatregelen om normen
te handhaven.De collega's van de VVD stelden al eerder de vraag: is het NSL niet vooral
een afsprakenkader in plaats van een uitvoeringsplan? Ik kan me eigenlijk
maar moeilijk los maken van dat beeld. Vrijblijvende afspraken in plaats van
echt iets doen. Onze fracties zien op dit moment vier majeure risico's die
een succesvolle werking van het NSL bedreigen, namelijk het wegvallen van
de kilometerbe prijzing, het systeem van monitoring, het ontbreken
van reservemaatregelen en de juridische toets.Wat de beprijzing betreft, was het pikant dat vrijwel direct nadat de
Europese Commissie uitstel had verleend, de minister van Verkeer en Waterstaat
de voornemens om te komen tot kilometerbeprijzing nog zelfs dezelfde dag achter
in de tijd plaatste. En als dat al toeval was, leek het toch heel veel op
een geregisseerd toeval. Beprijzing zou te ingewikkeld zijn. Een groot risico
om het nu in te voeren. Maar naar de opvatting van onze fracties heeft dat
besluit aanzienlijke gevolgen voor het behalen van de prestaties van deze
minister. Want beprijzing was toch een cruciaal element van de plannen? En
wat nu als het hart wegvalt? De brief die wij hebben gekregen van de minister
van Verkeer en Waterstaat stelt ons op dat punt niet gerust. Dat is een te
gemakkelijke brief, die bijna onverantwoord omgaat met het dossier dat de
minister beheert. Graag een reactie. Wij weten immers dat het verkeer een
van de grootste boosdoeners is in dit dossier. Wat voor nieuwe eisen zou dat
dan moeten betekenen voor het bronbeleid van Verkeer en Waterstaat? Graag
krijg ik een antwoord van de minister van VROM.In het antwoord van de minister staat met zoveel woorden dat het Europees
bronbeleid niet krachtig genoeg is om op termijn te kunnen voldoen aan de
normen voor luchtkwaliteit. Maar wat is nu het Nederlands bronbeleid en hoe
krachtig is dat? En waarom wordt op het Nederlandse bronbeleid niet een paar
extra verdiepingen gezet, ter compensatie van het achter in de tijd plaatsen
van de beprijzing?Terug naar de luchtkwaliteit. De vraag is of er nu ook een dalende trend
zichtbaar is. Natuurlijk, de recessie helpt mee, maar als de economie weer
aantrekt, stijgt de vervuiling ook weer mee. In dit verband begrijp ik het
antwoord van de minister in haar brief op vragen van leden uit deze Kamer
niet dat "door jaarlijkse verschillen in meteologische omstandigheden het
moeilijk is om een dalende trend vast te stellen". Wat zijn die meteologische
omstandigheden en zijn er geen modellen om daarvoor te corrigeren?Ik kom bij de monitoring. Of het mechaniek dat zich binnen de zwarte doos
van het NSL bevindt werkt, is vooral afhankelijk van het geobjectiveerd krijgen
van de resultaatmetingen en de bijsturingsmogelijkheden. Als wij een poging
doen om die zwarte doos een beetje te ontleden, zien wij dat die twee mechanismen
toch eigenlijk wel heel zwakke schakels zijn in het geheel. Ten aanzien van
de monitoring van het NSL valt op dat overheden zelf moeten bewaken of de
aangegeven effecten kloppen. Jaarlijks moeten zij die gegevens doorgeven aan
het bureau monitoring. Maar het is natuurlijk goed denkbaar dat overheden
de effecten zonniger voordoen dan ze zijn, want waarom zouden zij het zwarter
schetsen dan het is, of waarom zouden zij iets aan bureau monitoring doorgeven
waardoor zij zelf enorm in problemen komen? Het is dan ook heel goed denkbaar
om daar een onafhankelijke kwaliteitscontrole op te organiseren. Hoe is die
voorzien? Of zijn er steekproeven ter controle en verificatie? En hoe is te
meten, te verklaren welk project of welke maatregel nu een positieve bijdrage
geeft en welke niet? Graag een reactie.Wat mij ook bevreemdt, is dat de monitoring niet per project of per maatregel
het effect aangeeft, zo staat immers te lezen in de beantwoording. Eigenlijk
is dat wel bijzonder. Immers, het NSL moet de onderbouwing geven voor projectbesluiten.
Als effecten niet per maatregel of project zijn beschreven, is het achterhalen
van welk projecten of maatregel effectiever is en welke juist weer niet hartstikke
lastig; zeg maar een hagelschot waarvan je niet weet welk kogeltje doel treft.
Dat is toch een serieuze weetfout. Kan de minister hier eens op ingaan? Ontstaat
niet het risico, vraag ik de minister, dat de monitoring een erg zwakke schakel
is, ook in juridische zin, omdat die gebaseerd is op eenzelfde soort berekening
als het NSL, zonder feitelijke metingen?Nog een punt over de projecten. Als gevolg van van alles en nog wat zullen
projecten in de nabije toekomst wijzigen. Nu wordt een zogenaamde redelijkerwijstoets
ingevoerd op de kenmerken voor gewijzigde projecten. Maar over welke kenmerken
hebben we het dan, en wat is de bandbreedte voor redelijkerwijs? Is die toetsing
van een redelijkerwijsachtige verandering van projecten niet zo zacht als
boter als geen heldere set met criteria wordt geïntroduceerd?Wat de reservemaatregelen betreft, in een uitstekend onderzoek van de
Algemene Rekenkamer over de milieueffecten voor het wegverkeer wordt nog eens
flink uitgepakt waarom de minister van VROM over doorzettingsmacht moet beschikken.
Als Nederland de norm al haalt, zal dit met de hakken over de sloot zijn,
aldus het recente rapport van de Rekenkamer. Het is dan ook verstandig om
vooraf duidelijk te maken in welke situaties de minister gebruik zal maken
van haar doorzettingsmacht. Ik bedoel daarmee niet alleen de doorzettingsmacht
jegens haar collega-ministers, waar de heer Putters zo indringend en expliciet
naar vroeg hetgeen mij natuurlijk buitengewoon nieuwsgierig maakt naar de
beantwoording. Neem bijvoorbeeld de casus over kilometerbeprijzing en de relatie
met dit dossier. Het gaat mij er ook om dat de minister in dit debat duidelijk
maakt over wat voor doorzettingsmacht zij beschikt, hoe die macht eruit ziet,
via welke procedure die doorzettingsmacht tot effectuering komt en op welke
wettelijke grondslag dit zal geschieden. Gebeurt het bijvoorbeeld bij een
algemene maatregel van bestuur? De Rekenkamer zegt indringend dat als de minister
niet laat zien welke alternatieve maatregelen zij gaat nemen als die luchtkwaliteit
niet wordt gehaald, maatregelen die zij met doorzettingsmacht moet halen,
er niets van terechtkomt. Met andere woorden, de Rekenkamer doet een oproep
om te komen met een lijst van maatregelen die de minister gaat nemen om de
doorzettingsmacht te effectueren. Wanneer kunnen wij die lijst met kansrijke
projecten zien?Onze fracties vragen zich af hoe ruimhartig de mand gevuld is met die
reservemaatregelen. In de brief van de minister lezen we dat er diverse maatregelen
zijn, maar dat die – nu komt het – "in de praktijk veelal niet
toepasbaar vanwege het onvoldoende beschikbaar zijn van technologie". Ik heb
het niet verzonnen, de minister heeft het zelf geschreven in haar brief. Tja,
dat lijkt op een vat vol hol klinkende lege flessen. Wil de minister nu eens
concreet vier of vijf van die reservemaatregelen noemen die, onafhankelijk
van technologie, bij wijze van spreken morgen al inzetbaar zijn? Om welke
maatregelen gaat het en welke effectiviteit mag ervan worden verwacht?De heer Smaling (SP):Denkt de heer Schouw dat die reservemaatregelen andere maatregelen zijn
dan die in het kabinetsbesluit reeds zijn opgesomd? Maatregelen
als schermen, doorstromingsmaatregelen en minder verkeer zijn al genoemd.
Denkt hij aan meer van dat soort maatregelen, of aan maatregelen die tot nu
toe nog niet aan bod zijn gekomen?De heer Schouw (D66):Je kunt het hebben over maatregelen met een impact op lange termijn, laat
ik het zo maar formuleren. Ik zie dat er daar veel van bedacht zijn. Op een
gegeven moment haal je echter de norm niet en zul je een maatregel moeten
nemen die morgen effect heeft. Gekscherend wordt weleens gesproken –
ik weet niet of dat nog geldt – over maatregelen in de trant van: auto's
met een oneven nummerbord mogen volgende week Amsterdam niet in. Ik snap dat
dit niet populair is en ik snap ook dat je dit liever niet wilt zeggen of
doen. Ik sluit echter niet uit, gezien mijn eerdere redenering over het wankele
bouwwerk dat het NSL in onze ogen is, dat je moet komen tot dit soort maatregelen
als de economie weer aantrekt en het zo meteen weer zomers en warm wordt et
cetera. Een aantal landen om ons heen, niet ver hiervandaan, heeft er al mee
te maken gehad. Als er in België een aantal dagen een bepaald type weer
is, mag je op alle snelwegen nog maar 60 of 70 kilometer per uur rijden. Kijk,
dat zijn maatregelen die naar mijn mening ook transparant gemaakt moeten worden.
Als we de luchtkwaliteit willen verbeteren, kunnen we het niet hebben van
een vat vol goede bedoelingen, maar moeten we af en toe ook een beetje streng
zijn.In dit verband heb ik ook nog een vraag over het Besluit maatregelen richtwaarden
(luchtkwaliteitseisen). In de artikelen 2 en 3 staat dat de minister alle
nodige maatregelen kan vaststellen, als deze maar geen onevenwichtige kosten
met zich meebrengen. Hoe moet ik dit lezen? Betekent het dat eventuele reservemaatregelen
geclausuleerd zijn door de kosten? Zijn dit dan ook maatschappelijke kosten?
In de memorie van toelichting las ik dat het inderdaad ook maatschappelijke
kosten zijn. Als dat echter zo is, ben je natuurlijk met handen en voeten
gebonden bij het nemen van maatregelen. Ik zou graag van de minister horen
hoe zij dit interpreteert. Ook al is het begrensd door een kosten-batenanalyse
van maatschappelijke kosten ten gevolge van bepaalde maatregelen, dan nog
is de vraag aan wat voor soort kosten wij moeten denken.De juridische houdbaarheid van het NSL is het vierde zwakke punt. De bedoeling
van de minister is een verandering te realiseren van een projecttoets naar
een zichzelf corrigerende programmatoets. Dat klinkt natuurlijk te mooi om
waar te zijn. Die zelfcorrectie is weer gebaseerd op ten eerste de monitoring
zonder validiteitstoets – ik herhaal het nog maar even – en ten
tweede de reservemaatregelen, die er naar onze beleving onvoldoende zijn.
Een kern in het betoog van de minister is dat zij ervan uitgaat dat beroepen
van burgers zich beperken tot een programmatische toets. Ik wijs de minister
er op dat gedurende de periode dat het NSL van kracht is, belanghebbenden
de vraag aan de rechter kunnen voorleggen of de uitvoering van het NSL leidt
tot een verbetering van de luchtkwaliteit en of de genomen maatregelen genoeg
zijn om de normen te halen.De heer Putters noemde de volgende casus zojuist al, maar ik noem hem
ook, omdat de uitspraak weleens heel cruciaal kan zijn en naar mijn mening
het fundament onder het NSL kan weghalen. Het gerechtshof Amsterdam stelde
rond de jaarwisseling in hoger beroep in een zaak aangaande de gemeente Utrecht,
dat de gemeente Utrecht er niet alles aan had gedaan om de lucht schoon te
krijgen. Het hof ging de Utrechtse maatregelen een voor een na en zo ontstond
een soort rechterlijk toezicht op de effectiviteit van plannen. De gemeente
moest duidelijk maken wat ze had ondernomen. Dat bleef natuurlijk steken bij
goede bedoelingen en veel intenties. Het leek wel alsof de gemeente uitging
van een inspanningsverplichting terwijl de rechter een resultaatsverplichting
verwachtte. Wij weten allemaal dat daar een levensgroot verschil tussen zit.Is het derhalve niet zo dat niet alleen individuele plannen aan het NSL
getoetst kunnen worden, maar ook de effectiviteit van de daaruit voortkomende
maatregelen? Het gerechtshof te Amsterdam stelde in de zojuist genoemde zaak
dat een effectiviteittoets dient te geschieden met de Kaderrichtlijn als toetsingskader.
Dit betekent dan toch, naar de opvatting van onze fracties, dat naast de programmatische
toets die wordt uitgevoerd door de bestuursrechter, ook een toets ten aanzien
van de effectiviteit, door de burgerrechter, direct aan de Kaderrichtlijn
plaats kan vinden? Als dat zo is, dan hebben we ten aanzien van die juridische
toetsing nog wel wat te stellen met elkaar.We moeten ons daarbij realiseren dat gemeente Utrecht natuurlijk geen
uitzondering vormt op andere gemeenten. Het hof oordeelde overigens dat zij
het overleggen van meetgegevens onontbeerlijk acht. Kent de minister deze
casus? Heeft ze laten nazien welke implicaties de uitspraak heeft voor het
NSL? De rechter fungeert hier eigenlijk als toezichthouder op de effectiviteit
van het NSL, en dus niet de minister, het openbare bestuur. Dat is een heel
mooie bijzonderheid. Maakt deze casus niet duidelijk dat er meer inzicht moet
komen in de lokale meetgegevens en de effecten van de maatregelen?Het is naar de mening van onze fracties een misvatting dat eventuele beroepen
van burgers zich zullen beperken tot een programmatische toetsing. Achterliggende
aannames van het NSL staan immers ook ter discussie. Burgers kunnen hun beroep
halen bij de burgerlijke rechter. Mijn voorspelling is dat gemeenten verantwoording
gaan afleggen, niet aan de "monitor" van de minister maar aan de rechter.
Die worden, waar ze dachten misschien ooit te winnen aan het NSL, als je niet
uitkijkt dus het slachtoffer van de nu gekozen aanpak. Zou het niet verstandig
zijn, omdat meet- en effectgegevens zo belangrijk zijn, om veel meer te doen
aan effectmeting, effectbeoordeling, kennisoverdracht en kennisuitwisseling
over wat wel en wat niet werkt? Er zou een evidenced based policyaanpak moeten
komen om lokale overheden te leren om te gaan met maatregelen en veel meer
inzicht te geven in de effecten.Ik zie uit, samen met de fractie van de OSF, naar de beantwoording.De heer Laurier (GroenLinks):Voorzitter. Het onderwerp waar we vandaag weer over praten, luchtkwaliteit,
is van groot belang. In een eerdere discussie refereerde ik al aan het feit
dat er naar schatting zo'n 18.000 mensen per jaar vroegtijdig overlijden aan
de gevolgen van slechte luchtkwaliteit. Een belangrijke reden dus om met voortvarendheid
de verbetering van de luchtkwaliteit aan te pakken. Aan die
voortvarendheid heeft het afgelopen decennium in Nederland ontbroken.Reden om er vandaag over te spreken, is het bekend worden van het kabinetsstandpunt
over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. Verder heeft de
minister deze Kamer een brief geschreven over vragen die hier ten aanzien
van het NSL nog leven. Waarvoor dank, maar daarmee zijn nog niet al onze vragen
en kanttekeningen weggenomen.Kern van het NSL is dat de gevolgen voor de luchtkwaliteit niet meer getoetst
worden op het niveau van een project, maar op het niveau van het programma.
In het programma zijn niet alleen deze projecten opgenomen, maar ook allerlei
compenserende maatregelen die moeten leiden tot een betere luchtkwaliteit.
Doel van het NSL is zowel de luchtkwaliteit te verbeteren, en wel tot een
niveau waarop aan de Europese normen kan worden voldaan, als projecten of,
liever gezegd, ruimtelijke ontwikkelingen doorgang te laten vinden. Op deze
dubbele doelstelling kom ik zo dadelijk terug.Het NSL kent echter nog een derde doelstelling: het dient er ook toe derogatie
van de EU te krijgen en dat is gelukt. Ongetwijfeld is de minister daar uitgebreid
mee gefeliciteerd, niet in de laatste plaats door haar collegae in het kabinet.
Ik gun de minister haar successen, zeker als het om het milieu gaat, maar
er zit mij wel iets dwars. De derogatie werd op 7 april verkregen, althans
bekend gemaakt, en op diezelfde datum maakte minister Eurlings bekend dat
de invoering van de kilometerheffing, een niet onbelangrijk onderdeel van
het NSL, vertraagd is. Kan de minister aangeven hoe de afstemming tussen haar
en haar collega van Verkeer en Waterstaat heeft plaatsgevonden? Was zij op
de hoogte van het feit dat haar collega, zodra de derogatie bekend zou worden,
het uitstel van de kilometerheffing bekend zou maken?Het kabinet is ervan overtuigd dat deze dubbele doelstelling gaat slagen.
Het is er zó van overtuigd dat het de beperking van de rechtsbescherming
van belanghebbenden daarmee rechtvaardigt. Het grootste belang is immers dat
aan de normen van de luchtkwaliteit wordt voldaan. Als achteraf, bij de monitoring,
zou blijken dat deze veronderstelling niet juist is geweest, dan kan betrokkene
alsnog naar de rechter stappen om te proberen om meer of andere compenserende
maatregelen af te dwingen.Het programma staat toe dat ook in gebieden waar al overschrijding is,
projecten mogen worden uitgevoerd, omdat, en ik citeer de minister, "zeker
wordt gesteld dat uiteindelijk op de daartoe geldende datum overal in Nederland
aan de normen wordt voldaan". Het programma staat met dezelfde redenering
ook toe dat er bij de zogenoemde gevoelige locaties – een thema dat
hier en aan de overkant herhaaldelijk aan de orde is gesteld – projecten
worden uitgevoerd die leiden tot meer verkeersbewegingen en daarmee tot verhoging
van de concentraties. Letterlijk schrijft de minister daarover in haar brief
van 27 april 2009: "Dat is niet in strijd met de regelgeving, omdat met
het NSL zeker is gesteld dat de grenswaarden worden gehaald op de daarvoor
geldende data." Hoe kan het nu, dat terwijl beide Kamers meer dan eens uiting
hebben gegeven aan hun bezorgdheid voor kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals
die ook genoemd zijn in de richtlijn, het NSL voor slechts een van die gevoelige
locaties maatregelen ten behoeve van hen bevat? Keer op keer geeft de minister de verzekering dat het lukt, maar wat nu
als het niet lukt, als de voorgestelde compenserende maatregelen niet kunnen
worden uitgevoerd of stuiten op andere juridische of maatschappelijke problemen?
Het antwoord is keer op keer: dan komen er extra maatregelen. Maar zijn die
er? Is het voorstelbaar dat, in het uiterste geval, wegen niet in gebruik
genomen mogen worden, bouwprojecten niet mogen worden bewoond, kantoren moeten
blijven leegstaan of winkelcomplexen niet in gebruik worden genomen? Eerlijk
gezegd gelooft mijn fractie daar niets van en er zal niets anders resten dan
een nieuwe vlucht naar voren. Dat is de reden dat ik bij de vorige behandeling
van de voorstellen over luchtkwaliteit, de aanpak gekwalificeerd heb als een
piramidespel.Als het gaat om een betrouwbaar NSL, een NSL dat werkelijk zicht geeft
op een substantiële verbetering van de luchtkwaliteit, en het geschatte
aantal mensen dat voortijdig overlijdt aan onze luchtkwaliteit, rechtvaardigt
dat, dan zal aan een aantal criteria voldaan moeten zijn: 1. De
onderliggende gegevens moeten een getrouw beeld geven van de werkelijkheid.2. De beschreven effecten van de voorgenomen projecten moeten kloppen
met wat er in werkelijkheid gaat gebeuren.3. De compenserende maatregelen
moeten realistisch zijn en daadwerkelijk een bijdrage leveren aan de verbetering
van de luchtkwaliteit.Over deze drie punten heeft mijn fractie nog wel een aantal vragen. Klopt
het dat de berekeningen voor het NSL zijn uitgevoerd met een gedateerde rekenmethode,
namelijk CAR – what's in a name? – 7.0? Klopt het dat momenteel
een geavanceerder model wordt gehanteerd, CAR 8.0, en dat de nieuwe emissiefactoren
van dit model al bekend waren voordat het concept-NSL door het kabinet werd
vastgesteld? Klopt het dat als gevolg van het hanteren van het gemoderniseerde
model de uitstoot van fijnstof die toe te rekenen is aan het verkeer van personenauto's,
15,7% hoger zal blijken te liggen? Klopt het dat dit voor de uitstoot
van stikstofdioxide 57,5% hoger ligt? En als dit klopt, of zelfs maar
ten dele klopt, wat zijn dan de gevolgen voor de haalbaarheid van de in het
NSL genoemde data waarop de normen moeten zijn bereikt? Klopt het dat de behaalde
winst in de nabijheid van wegen op het punt van de uitstoot van NO2
in niet onbelangrijke mate is terug te voeren op verandering van de meetmethode,
namelijk dat in plaats van 5 meter van de weg nu op 10 meter wordt gemeten?Hoe zit het nu eigenlijk met de metingen van de verschillende regionale
plannen die onderdeel zijn van het NSL? Ik noem als voorbeeld het Actieplan
Luchtkwaliteit Utrecht 2008, dat 14 maart door het Utrechtse college
is vastgesteld. Klopt het dat in het actieplan door de gemeente gerekend wordt
met 30 microgram/m3 NO2, terwijl metingen in opdracht
van het actiecomité uitkomen op 77 microgram? Hoe verklaart de minister
dit verschil? Klopt het dat in datzelfde plan wordt gerekend met concentraties
in 2015, waarbij de aanname is dat verkeersintensiteit onder het niveau van
2003, 2004 ligt, terwijl het autoverkeer in de stad jaarlijks met 2%
groeit? Klopt het dat in datzelfde plan de op 14 mei 2008 uitgekomen
MER voor het Muziekpaleis en omgeving uitkwam op een toename van 1300 autoritten
per etmaal, maar dat in het luchtkwaliteitsonderzoek slechts uitgegaan wordt
van 180 ritten per etmaal? En indien dit juist is, hoe is dat wonderbaarlijke
verschil dan te verklaren en, wellicht nog belangrijker dan
onderdeel van het NSL, door de minister te verantwoorden?Ik kan zo nog even doorgaan. Ik kan de voorbeelden ook uitbreiden naar
zogenaamde oplossingen: naar lpg-bussen, waar de concessievoorwaarden aan
de vervoersmaatschappij in feite dieselbussen voorschrijven, waar tunnels
in 2010 in het vooruitzicht worden gesteld, maar waar zelfs nog niet een begin
is gemaakt met besluitvorming en waar het stimuleren van goederenvervoer over
water in feite niet meer om het lijf heeft dan een bierboot die de cafés
gevestigd aan de Utrechtse Oude Gracht bevoorraadt. Er zal heel wat bier in
Utrecht gedronken moeten worden, en dan met name aan de Oude Gracht, om de
veronderstelde gezondheidswinst die met de implementatie van richtlijn luchtkwaliteit
van de EU beoogd wordt, ook in de reëel bestaande samenleving te halen.Samenvattend, hoe realistisch schat deze minister de aannames op de door
mij genoemde punten in het NSL nu eigenlijk in? Zij heeft hart voor milieu,
dat weet ik, maar acht zij zichzelf, ook in het licht van de door haarzelf
genoemde dubbele doelstelling van het NSL, in staat om de doorzettingsmacht
van de door Diederik en Koelemeijer genoemde dominante ontwikkelingswens te
keren?Ik kom op mijn een-na-laatste punt. Sinds de derogatie verkregen is hebben
zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan: de kilometerheffing is uitgesteld,
de Spoedwet wegverbreding is aangenomen, de milieuzones voor bestelauto's
zijn gesneuveld en Milieudefensie heeft beroep ingesteld tegen de beschikking
rond de derogatie. Wat zijn hiervan de gevolgen voor de realisatie van het
NSL? Uitstel van de kilometerheffing is geen bedreiging voor het halen van
de normen, meent de minister. Kan zij dit toelichten? Wat is nu eigenlijk
nog de kans dat er voor 2015 zelfs maar een begin gemaakt wordt met de heffing
voor de eerste groep personenauto's? Als dit inderdaad niet zou lukken, dan
zou dit toch een enorm gat in het NSL slaan? Hoe zijn nu eigenlijk de projecten
van de Spoedwet wegverbreding meegenomen in het NSL? Hoe zit het nu met het
sneuvelen van de zones voor bestelauto's? Begrijpt mijn fractie goed dat de
minister in feite zegt dat het weren van oude bestelbussen uit stadscentra
nauwelijks uitmaakt? Betekent dat dan dat oude bussen nauwelijks meer vervuilen
dan nieuwe? Als dat zo is, geldt dat dan ook voor personenauto's? Hoe moet
dat dan begrepen worden tegen het licht dat het kabinet van mening is dat
de uitstoot vanzelf minder wordt, omdat het wagenpark vernieuwt?Milieudefensie is in beroep gegaan tegen de beschikking van de Europese
Commissie om Nederland uitstel te verlenen. Overigens heeft, naar ik begrepen
heb, dit beroep geen opschortende werking. Niettemin kan zeker gezien het
aantal bezwaren dat in het beroep is aangevoerd, 76 maar liefst, niet uitgesloten
worden dat het beroep wordt gehonoreerd. Wat is dan plan B van de minister?Ik rond af. We praten over maximumnormen. Meer mag het niet zijn. Maar
het lijkt er zo langzamerhand op dat we met het halen van de norm tevreden
zijn. Dat is een uiterst beperkt ambitieniveau. Het bereiken van de norm betekent
niet dat de lucht daarmee schoon en gezond is. Als het om fijn stof gaat,
wil de WHO naar 20 microgram per m3. De norm is nu 40 microgram. Is de minister
daar tevreden mee? Hoe ver strekt de ambitie van deze minister voor milieu
eigenlijk?Mijn fractie wacht de beantwoording van de vragen met belangstelling af.Voorzitter: Timmerman-BuckDe heer Janse de Jonge (CDA):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben eerder, zoals de collega's ook al aanduidden,
uitvoerig gesproken over de luchtkwaliteit aan de hand van het wetsvoorstel
dat wij hier in oktober 2007 hebben besproken. Ik ben toen namens mijn fractie
ingegaan op het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. Wij waren
toen en zijn nog steeds somber over de aanpak. Ik heb het toen letterlijk
een bestuurlijke moloch genoemd, een enorm groot samenwerkingsverband met
een enorm pakket aan maatregelen, waarvan het de vraag is – ik begrijp
dat dit vandaag door veel andere fracties wordt gedeeld – wat de effecten
ervan zullen zijn. Het wordt dus een lastige opgave om dat tot stand te brengen.Vandaag is het NSL aan de orde zoals wij het destijds hebben afgesproken.
Derogatie is verleend op 7 april. Het komt dus nu aan op een effectieve
uitvoering. In het kader van de uitvoering hebben wij nog een aantal vragen
aan de minister. Vraag is in hoeverre de verkregen derogatie onaantastbaar
is. De heer Laurier gaf daarover al een signaal af. Zo kan op basis van artikel
230 van het EG-Verdrag een natuurlijke of rechtspersoon naar het hof van Justitie
stappen en daar een verzoek indienen om deze ontheffing van de Commissie ongedaan
te maken.Uit de stukken begrepen wij dat in de agglomeratie Heerlen-Kerkrade een
te hanteren uitzondering op de toestemming van de Commissie noodzakelijk is.
Kan de minister aangeven hoe zij deze specifieke problematiek gaat aanpakken?
Voor ons is nog belangrijker: moet daarvoor het hele NSL overhoop worden gehaald
of is daarin voorzien? Het is maar een voorbeeld. Wij sluiten niet uit dat
zich in de toekomst andere voorbeelden voordoen waarbij het minder goed gaat
met de luchtkwaliteit.Graag ook een reactie, zoals andere fracties vragen, op de brief van Milieudefensie.
Als ik het goed begrijp, gaat het volgens Milieudefensie om een besluit dat
op "verkeerde gronden" zou zijn verleend. Wat te denken van het aangekondigde
verzoek om herziening of beroep? Dat is mij niet helemaal duidelijk gebleken
in de brief.Vervolgens is het de vraag wat de betekenis is van de verkregen derogatie
voor de aanpak van grote ruimtelijke en vooral infrastructurele werken. Een
paar collega's wezen er ook al op. Recentelijk is hier inderdaad de Spoedwet
wegverbreding aangenomen. Dat is een. Twee is of de minister kan ingaan op
de reikwijdte van de motie-Roefs van de Tweede Kamer, waarin wordt ingegaan
op de juridische afdwingbaarheid van de oplevertoets infrastructuurprojecten.
Dat heeft alles te maken met de koppeling en de ontkoppeling tussen ruimtelijke
ontwikkeling en luchtkwaliteit. Kan de regering ook ingaan op de bezwaren
van VNO-NCW, die stelt dat het Actieplan fijn stof, een onderdeel van het
NSL, veel te ver voert om dat als algemene eis voor alle bedrijven te stellen
en dat op 5mg/Nm3 van het totaal aan fijn stof.
Is hier sprake van wederom een kop op de Europese regelgeving? Kan de minister
exact aangeven in welke zin de Nederlandse regering voornemens is de Europese
richtlijnen nu, in 2015 en in 2020 om te zetten in nationale regelgeving,
zonder daarbij koppen op Europese regelgeving te zetten?Het laatste punt is door de heer Laurier uitvoerig behandeld. Op welke
wijze gaan wij dat meten? Nog lang niet duidelijk is op welke wijze fijn stof
en luchtkwaliteit in brede zin op een betrouwbare manier zullen moeten worden
gemeten.Wij wachten met belangstelling de reactie van de minister af.De heer De Boer (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Deze bijdrage is namens de fracties van ChristenUnie
en SGP.Allereerst willen onze fracties de minister danken voor de uitvoerige
beantwoording van onze vragen in het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma
Luchtkwaliteit, het NSL. Uit de beantwoording blijkt haar grote betrokkenheid
bij een goed NSL. Dat is terecht. Schone lucht is immers letterlijk een levensvoorwaarde
voor mens en dier. Regering en parlement kunnen daar dan ook nauwelijks voldoende
aandacht aan besteden. Die aandacht mag niet een eenmalige zijn: systematisch
zal het beleid inzake schone lucht aan evaluatie en zo nodig verbetering moeten
worden onderworpen. Schone lucht is een voortgaand proces. De minister zal
dat ongetwijfeld met ons eens zijn.Onze fracties willen in dat perspectief nog een aantal vragen en opmerkingen
maken. Ziet u dat maar als een nauwe betrokkenheid van onze fracties bij dit
onderwerp.Allereerst vragen wij de aandacht voor het onderwerp NSL en gezondheid.
De minister stelt in haar beantwoording van 27 april onder andere: "In
het definitieve NSL zal ik daarom meer aandacht besteden aan de gezondheid
en het effect van het NSL daarop." Graag vernemen we van de minister een concrete
toelichting op dit voornemen. Welke aandacht en welke effecten op het NSL?
Deze vragen willen we plaatsen in het perspectief van eerdere vragen van onze
fracties, namelijk de vragen die we stelden op 31 maart jongstleden en
waarop in de beantwoording van de minister van 27 april geen antwoord
gekomen is. We hebben in die vragen gerefereerd aan een algemeen overleg van
de Tweede Kamer uit februari 2009. De minister stelde toen in de brief die
zij ons stuurde, dat bij de Europese totstandkoming van de grenswaarden naast
het gezondheidsaspect ook de praktische haalbaarheid een rol heeft gespeeld.
We vroegen en vragen haar nu weer om een toelichting op deze zin te geven:
hoe speelde het gezondheidsaspect een rol en welke aspecten van gewenst gezondheidseffect
zijn uit praktische overwegingen niet meegenomen? Het kan toch niet zo zijn
dat praktische overwegingen gewenste positieve gezondheidseffecten blokkeren?
Graag een toelichting op dit thema.We willen vervolgens aandacht vragen voor de laatste alinea van de brief
van 15 april jongstleden. De minister schrijft daarin dat het NSL in
april wordt geactualiseerd op grond van inspraak, parlementaire behandeling
en nieuwste emissiegegevens, terwijl ook nagegaan wordt of regionale en lokale
maatregelen goed zijn verwerkt. Kan de minister hier nader op ingaan? Het
is nu eind mei. Wat zijn met name de nieuwste emissiegegevens? Vragen die
aanpassing van het NSL? Wat is de stand van zaken lokaal en in de regio's?Onze fracties willen nog twee andere zaken aan de orde stellen, namelijk
het niet realiseren van maatregelen die wel onderdeel van het NSL vormen en
de beschikbaarheid van reservemaatregelen. Ik heb begrepen dat dit een breed
gedragen thema is bij ook andere fracties in dit huis.Nadrukkelijk vragen hebben onze fracties bij de gevolgen van het niet
realiseren van maatregelen die wel onderdeel van het NSL vormen. Concreet –
het is eerder gezegd – is hierbij te denken aan het uitstel van de invoering
van de kilometerheffing. De minister van Verkeer en Waterstaat heeft in een
brief van 12 mei 2009 in antwoord op vragen van de Eerste Kamer de gevolgen
van dit uitstel ons inziens nogal gemarginaliseerd. Het in deze brief genoemde
uitstel van acht maanden zou slechts een beperkt effect op het NSL hebben.
De doelstelling van het NSL wordt sowieso gehaald, aldus de minister van Verkeer
en Waterstaat, zo nodig met het inzetten van extra maatregelen. Kan de minister
van VROM aangeven wat dat beperkte effect is? En wat als de invoering van
de kilometerheffing nog langer wordt uitgesteld? Van de behandeling in de
Tweede Kamer hebben onze fracties namelijk de indruk gekregen dat het uitstel
veel langer kan duren. Dat is immers niet ondenkbaar, omdat ook de minister
van Verkeer en Waterstaat in zijn brief aangeeft dat de planning nog probabilistisch
is. Dat is een eufemisme voor: de planning is omgeven met risico's en onzekerheden.
Waar blijven wij met die acht maanden? Hoe lang wordt dit werkelijk?Het moge duidelijk zijn dat de minister van VROM, en niemand anders, uiteindelijk
wordt afgerekend op het behalen van de doelstellingen van het NSL, en via
haar gemeenten en regio's. In dit verband vragen we de minister in te gaan
op het positieve gevolg van de huidige economische crisis dat, hoe raar het
ook klinkt, door minder activiteiten de uitstoot van schadelijke gassen tijdelijk
vermindert. Hoe filtert de minister de effecten van de economische crisis
uit bij het monitoren van het NSL? Als dat niet gedaan wordt, hebben we immers
het idee dat de doelstellingen worden bereikt, terwijl we bij terugkomende
groei een fors probleem kunnen hebben. We willen in dit verband ook verwijzen
naar een artikel in de Volkskrant van 7 mei jongstleden met de opbeurende
kop "Mooi weer spelen over klimaat slaat nergens op". Ik wil graag een reactie
van de minister op deze problematiek.Een volgende zaak betreft het beschikbaar hebben van reservemaatregelen
voor het geval de doelstellingen van het NSL niet worden gehaald. We vroegen
de minister reeds aan welke maatregelen gedacht moet worden en waarom eventuele
reservemaatregelen niet direct worden ingezet voor het bereiken van het goede
doel: zo zuiver mogelijke lucht voor mens en dier. De minister geeft een openhartig
antwoord en dat is in haar te prijzen. Volgens de minister gaat het namelijk
over maatregelen zoals het vroegtijdig stimuleren van de Euro VI-emissie-eisen
die technologisch nog onvoldoende beschikbaar zijn. Deze maatregelen kunnen
dus nu nog niet genomen worden en kunnen niet helpen bij het eerder realiseren
van fijnstofnormen. Dat is een helder antwoord, dank daarvoor. Echter, de
grote vraag blijft welke maatregelen dan wel worden genomen als de doelstellingen
van het NSL niet worden bereikt. De maatregelen waar de minister aan denkt,
zijn nog in het stadium van ontwikkeling. De minister van Verkeer en Waterstaat
noemt deze maatregelen wel als reservemaatregelen. Letterlijk schrijft hij
dat het kabinet "nu al inzet op ontwikkeling van reservemaatregelen zoals
de stimulering van Euro VI voor vrachtauto's". Wij herhalen onze vraag met
klem: wat denkt de minister aan concrete maatregelen te gaan nemen als onverhoopt
de doelstelling van het NSL met de huidige voorgenomen maatregelen niet wordt
gehaald? Wat kunnen de gevolgen zijn van het wegvallen van voorgenomen maatregelen
voor de van de Europese Commissie ontvangen derogatie? Kunnen eventueel alsnog
aanvullende maatregelen worden gevraagd?We vroegen de minister ook naar het perspectief na 2015. Dat is overigens
al op korte termijn, de tijd gaat immers erg snel. Onze fracties pleiten en
pleitten voor proactief beleid met betrekking tot luchtkwaliteit en voor het
milieu in het algemeen. Neem maatregelen om vervuilde lucht te voorkomen.
De minister is dat, antwoordde ze, met ons eens. Er moet aanvullend nationaal
en regionaal beleid komen. Het NSL is echter een goede eerste aanpak waarmee
we, aldus de minister, nog ervaring moeten opdoen. Ik heb hierbij twee opmerkingen
hierbij. Ten eerste is het te mager om te zeggen dat het NSL er is om ervaring
mee op te doen. Het NSL is er om de luchtkwaliteit te verbeteren, niet meer
maar vooral niet minder. Ten tweede het perspectief na 2015: we zouden het
bijzonder op prijs stellen als de minister in grote lijnen schetst wat haar
beleidsperspectief is. Er zit tegen die tijd wel zeker een ander kabinet,
maar dat ontslaat het huidige kabinet niet van de verplichting om na te denken
over de toekomst. Regeren is ten slotte vooruitzien. Het NSL is dan ook een,
zij het noodzakelijke, tussenstap naar een beter milieu. Onze fracties steunen
de minister daarom met dit plan, we wensen een toekomstgericht vervolg en
wachten zoals gebruikelijk in spanning de antwoorden af.De heer Smaling (SP):Voorzitter. Met de Europese verkiezingen voor de deur sta ik weer eens
stil bij de karrenvrachten aan groenboeken, wetboeken, mededelingen, richtlijnen,
kaderwetten en verordeningen die hier wekelijks tot ons komen. Twee maanden
geleden las ik met enige verbijstering het Groenboek territoriale cohesie
dat door het Planbureau voor de Leefomgeving aangeduid wordt als dé
oplossing voor een nog vast te stellen probleem. We hebben de aanbestedingen
voor gratis schoolboeken, de kaarsrechte komkommers, de afgedwongen teloorgang
van de petfles, het verplichte schoolfruit, het subsidiëren van wijnboeren én
alcoholpreventie, van tabaksboeren én rookverboden, maar de milieuwetgeving
uit Brussel onderschrijft de SP van harte. De lucht is wel eens viezer geweest
en een relatief strengere Europese wetgeving heeft zeker geholpen, al is de
toon natuurlijk gezet door de Hollies die 35 jaar geleden al zongen: "All
I need is the air that I breathe."Allereerst heeft de SP een paar vragen over het kabinetsstandpunt over
het NSL, dat dikke boek met bijlagen. Ik heb lang zitten turen naar de figuren
1a en 1b, zo'n beetje de moederfiguren van dat document. De lijnen voor autonome
ontwikkeling-alleen vallen in alle gevallen samen met die voor autonome ontwikkeling
plus in betekenende mate projecten. In deze figuren lopen de PM10-waarden
voor het onderliggend wegennet zelfs allemaal parallel. De lijn autonoom,
autonoom plus in betekenende mate, autonoom plus in betekenende mate plus
generieke maatregelen van de regering, en autonoom plus in betekenende mate
plus generieke maatregelen van de regering plus lokaal specifieke maatregelen
lopen allemaal hetzelfde. Dat begrijp ik niet. Bovendien worden de grenswaarden
voor zowel PM10 als NO2 bijna gehaald op de peildata waarvoor derogatie
is gekregen. Het klinkt misschien als een rare opmerking uit mijn mond, maar
ik schat dat voor PM10 in 2011 nog maar zo'n 180 kilometer overschrijding
rest en voor NO2 in 2015 ongeveer 150 kilometer. Moet er 2 mld.
komen om deze, volgens deze figuur althans, relatief kleine gaatjes te dichten?
Maken wij ons druk om bijna niets? Ten slotte begrijp ik niet waarom er allerlei
knikken in die lijnen in die grafieken zitten. Ik zou een kromme verwachten
omdat het wegwerken van de laatste overschrijdingen normaal gesproken de meeste
inspanning vergt in tijd en geld. Maar ik zie hier misschien iets over het
hoofd en hoor graag van de minister hoe het precies zit.De SP-fractie heeft ook vragen met betrekking tot de causaliteit en de
schaalniveaus in het NSL; die vragen zijn hier al uitgebreid aan de orde gekomen.
Door de programmabenadering lijkt niet goed te monitoren welke maatregel rond
welk project heeft geleid tot een bepaalde emissiereductie. De monitoring
levert slechts jaarlijkse waarden op waaraan te zien is of we voor- of achteruitgaan,
maar niet voor welk project en ook niet voor welke maatregel. Zo staat het
expliciet in de memorie van antwoord. De hele causaliteit is dus weg en dat
maakt het nemen van extra maatregelen – wat dat ook moge zijn –
sowieso erg lastig, want waar moeten wij dan op inzetten? Niettemin levert
de monitoring wel ruimtelijk expliciete informatie op, op wegvakniveau, maar
geldt dat ook echt voor het straatniveau zoals de minister schriftelijk meldde?
Ten slotte vraagt onze fractie zich af of het voldoende deugdelijk is om slechts
8000 kilometer provinciale en gemeentelijke weg mee te nemen, terwijl wij
132.000 kilometer hebben.Ik sta stil bij de piekbelasting, het domein van de locatiespecifieke
maatregelen. Ik begrijp dat zij is meegenomen in de verkeersmodellen, maar
de minister sprak in de Tweede Kamer van dagkoersen die niets zeggen over
jaargemiddelden. Dat was een beetje een deconfiture ten aanzien van de dagkoersen.
Dat bracht mij weer aan het twijfelen, want het niveau Pieken en projecten
is toch minstens zo belangrijk als het niveau Jaar- en programmagemiddelden.
Niemand gaat dood aan gemiddelden, maar wel aan pieken, waren de wijsgerige
woorden van mijn collega Poppe in de Tweede Kamer. Adresseren wij, met andere
woorden, met de Saneringstool wel het schaalniveau waarom het gaat? Volstaat
zo'n jaarlijkse overall monitoring wel op zo'n geaggregeerd niveau? Ik denk
hierbij ook aan de adviezen van de commissie-Verheijen, die adviseert te meten
op verschillende dichtheden, al naar gelang de noodzaak om dichter of ruimer
te meten.De Saneringstool kan maar een beperkt aantal maatregelen doorrekenen,
waaronder reductie van het verkeersvolume. Hiervoor zijn, zo begrijp ik, slechts
de opties 1%, 2% of 4% afname beschikbaar. Voor snelheidsverlaging
wordt 10% emissiereductie aangehouden, voor doorstromingsmaatregelen
5%. Dat zijn ongetwijfeld allemaal educated guesses,
maar meer ook niet. Bovendien levert het een stapeling aan onzekerheden op.
Ik geef meteen toe dat het waarschijnlijk niet beter te maken is met de huidige
inzichten, en dat het mooi meegenomen is als dit gereedschap is omarmd door
gemeenten, zoals de minister meerdere malen heeft aangegeven. Toch zul je
in de praktijk juist de concrete projecten willen blijven toetsen, de hotspots
willen aanpakken en de gevoelige bestemmingen beschermen. Door het minnen
en plussen op programmaniveau, volgens de minister de essentie van het NSL,
verlies je dit uit het oog. Het wordt nog problematischer als ik in de memorie
van antwoord lees dat het RIVM nauwelijks in staat is, PM10-trends
vast te stellen, onder andere door de grote weersverschillen tussen opeenvolgende
jaren. Hoe kan de minister dan hard maken dat in 2011, al over twee jaar,
is voldaan aan de norm? De bewijsvoering is een groot probleem en ondermijnt
in potentie het hele NSL. Wij moeten deze hele kerstboom niet optuigen, louter
om Brussel te behagen.Ik kom toe aan de maatregelen. In de bijlagen bij het kabinetsbesluit
tref ik veel nuttige details aan, maar helaas is die informatie op een aantal
punten wel inconsistent. Zo leveren Rotterdam, Den Haag, Eindhoven, Arnhem
en Nijmegen gegevens aan waaruit blijkt, welke maatregel op welk project welk
effect heeft op het behalen van fijnstof- en NO2-doelstellingen.
Opvallend is dat voor NO2 de waarde vaak precies of in ieder geval
heel dicht bij de grenswaarde uitkomt, een grenswaarde die – de heer
Laurier zei dat ook al – twee keer zo hoog ligt als de door de WHO geadviseerde
waarde. Mede gezien de bandbreedte van 20% had dit toch wel wat ambitieuzer
gekund. Die bandbreedte is onvermijdelijk, want dat heeft met modellen te
maken.Utrecht en Amsterdam bieden vreemd genoeg niet dezelfde gegevens als de
eerder genoemde steden. Utrecht meldt wel projecten en straten, maar Amsterdam
komt niet verder dan Westpoort. Waar komt dat door? Ik denk terug aan mijn
jaren aan de Oude Schans en vraag mij af hoeveel leed mij is berokkend, als
ik 's zomers de voordeur liet open staan, door de uitlaatgassen van al die
rondvaartboten. Wordt dat soort zaken überhaupt gemeten, en heeft een
reder een meldingsplicht wanneer extra boten worden ingezet? Ik zie verder
weinig combinaties van maatregelen. In bijlage 10, met maatregelen op het
hoofdwegennet, zie ik bijna alleen maar schermen van variërende hoogte.
Ik schat in dat dat wel 80% van de maatregelen omvat. Los van hun lelijkheid
is de vraag of ze echt een oplossing vormen, of dat het hier gaat om het verplaatsen
van een probleem. Achter de schermen ben je beter af, maar het blijft natuurlijk
een probleem aan de binnenkant van die schermen. Stel ik zit in de file, er
zijn schermen, het verkeer rijdt langzaam en ik heb mijn raampje open. De
bewoner aan de andere kant van het scherm leeft langer, maar ik korter. Die
schermen maken het voor de weggebruiker steeds ongezonder. Het lijkt mij zelfs
dat er een ophoping van fijnstof binnen die schermen zal optreden. Is dit
een juiste voorstelling van zaken?Het verbaast mijn fractie dat enerzijds uit het document blijkt dat overal
de norm wordt gehaald, autonoom of met maatregelen, maar dat de minister anderzijds
wel experimenten uitvoert met gemeenten waar de huidige maatregelen waarschijnlijk
onvoldoende zijn, zoals zij zei tijdens het debat in de Tweede Kamer. Is hier
sprake van een negatief voortschrijdend inzicht? Jammer trouwens dat Nijmegen
niet mee mag doen met die experimenten, want goed voorbeeld doet goed volgen.
Dat stadsbestuur verdient een pluim.Wat de specifieke projecten betreft, heeft mijn fractie nog een aantal
opmerkingen. Onder de ibm-projecten die betrekking hebben op de Spoedwet wegverbreding
zie ik achttien projecten genoemd, plus de Coentunnel en de IJzeren Rijn,
terwijl wij niet zo lang geleden groen licht hebben gegeven aan 30 projecten.
Daar zaten ook twaalf projecten uit de Tracéwet bij. Waar zijn die
gebleven? Zoals gezegd staat de IJzeren Rijn ook op de lijst. Wat gebeurt
er als dit project geen doorgang vindt? Is dat dan gewoon een mazzeltje en
worden de grenswaarden dan eerder gehaald? Onder de regionale ibm-projecten
staat een treurigstemmende hoeveelheid bedrijventerreinen. Zijn dit allemaal
nieuwe terreinen en is de SER-ladder hierop al losgelaten? De vaak gehoorde
klacht, zelfs uit de mond van de minister, dat Nederland op slot zit, staat
in schril contrast met deze waslijst aan bedrijventerreinen. Als Nederland
door deze minister van het niet bestaande slot gaat, wordt dan de prachtige
Usseler es in Enschede eindelijk verpest, of geniet dit gebied nog enige bescherming?
Alleen al in Gelderland staat 1700 hectare bedrijventerrein op de rol, zo
lees ik. Nederland is volgens de SP-fractie geenszins op slot, zeker bij het
zien van het gebied waar de A30 aansluit op de A12 bij Ede, waar het lijkt
alsof er net een oorlog is uitgevochten. Ook Barneveld is rijkelijk bedeeld
met bedrijventerreinen, woningbouw en nieuwe tracés. Is er geen sprake
van forse cumulatie, wanneer de effecten van deze projecten worden opgeteld
bij de tienduizenden fladderende kippen in deze gemeente?Toch laat bijlage 6, met de overschrijdingen per regio, wonderlijke dingen
zien die zo op het oog niet sporen met al die bouwplannen. Zo toont de A30
geen, en de A12 slechts ten zuiden van Ede in 2006 een overschrijding voor
NO2, die in 2010 al is weggewerkt. Hoe lukt dat zo snel? Ook in
2006 telt een groot deel van het hoofdverkeerswegennet in Gelderland nog PM10-overschrijdingen. In 2010 is alleen het knooppunt Deijl nog rood,
en telt alleen Arnhem nog een paar vieze straatjes. Gaat het echt lukken in
vier jaar? Sterker nog: vieren wij over een jaar dat het al zover is? Hetzelfde
geldt voor Amsterdam, Rotterdam en IJmond. In vier jaar geheel vrij van fijnstof?
Ik geloof het graag, maar kijk toch wat fronsend naar de minister.In het staafdiagram in de bijlage valt op dat gemeenten als Velsen, Zaanstad,
Oostzaan, Schiedam en Vlaardingen hoge PM10-overschrijdingen hebben.
Dit doet vermoeden dat de scheepvaart op het Noordzeekanaal en de Nieuwe Waterweg
een grote bijdrage levert. De bijbehorende tabellen bevestigen dit beeld echter
niet en bieden sowieso weinig aanknopingspunten, omdat voor genoemde gemeenten
en regio's de totale PM10-waarde bijna volledig op het conto van
buitenland, zeezout, bodemstoffen en overige kan worden geschreven. Lekker
duidelijk waar je dan moet beginnen met je maatregelen!Voor NO2 blijkt het verkeer bijna volledig verantwoordelijk,
opnieuw met het buitenland als goede tweede. In dit verband is mijn fractie,
net als die van het CDA, verrast dat de regio Heerlen-Kerkrade twee jaar eerder
moet voldoen aan de NO2-richtlijn dan de derogatie voorschrijft.
De Voorzitter zal daarover ongetwijfeld ook verbaasd zijn. Ruim de helft van
de vervuiling komt uit het buitenland, waar de regio weinig aan kan doen. Speelt eventueel nog een rol dat schone maatregelen in Limburg teniet
worden gedaan door extra diffusie vanuit België en Duitsland, wanneer
die geen maatregelen nemen? Indien dat het geval is, zijn maatregelen in Limburg
gelijk aan water naar de zee dragen.Ik heb nog een vraag over de uitwerking van Sneller en beter, ook wel
bekend als Elverding 2. Het voorstel is om voortaan bij infrastructurele werken
tot een voorkeursbesluit te komen, en dat dan te implementeren. Na afloop
moet een oplevertoets laten zien of aan de milieueisen is voldaan. Als je
hier het NSL overheen legt, zou het voorkeursbesluit niet getoetst hoeven
te worden, maar als ibm-project in het NSL worden gestopt, inclusief maatregelen
om milieuvervuiling tegen te gaan. Vanaf dat moment is het geen project meer,
maar onderdeel van een programma. Je sluit dus je ogen en pas bij de oplevertoets
blijken wellicht maatregelen nodig. Maar dan staat het gebouw er al of ligt
de weg er al. Dat lijkt ons daarom de omgekeerde wereld. Hoewel de uitwerking
van Elverding 2 achter het NSL aankomt en strikt genomen niets daarmee te
maken heeft, neem ik toch aan dat de betrokken ministers bekijken of het model-NSL
straks op een meer structurele manier kan worden ingezet, en dat het niet
alleen maar nu voor deze derogatieperiode staat. Heeft de minister hier al
ideeën over? Wordt daarover op kabinetsniveau gepraat?De heer Putters (PvdA):Ik heb met belangstelling naar uw verhaal geluisterd. Voor een deel deel
ik de zorgen op projectniveau, maar het roept ook een beetje de vraag op –
u begint er nu ook zelf over – hoe uw fractie aankijkt tegen het principe
van de programmatische toetsing. Dat is natuurlijk wel een principe dat wij
hebben afgesproken. Ik houd net als u wat vragen bij projecten, maar het principe
van de programmatische toetsing is wel van belang. Doet dat recht aan de door
u genoemde rondvaartboten?De heer Smaling (SP):Dat is een goed punt. Een programmatische benadering is te doen, het is
een model dat werkbaar is. Maar zoals het er nu uitziet, zie je de pieken
niet meer. Vooral als je de ibm-projecten en de overschrijdingen niet ziet
en ze niet meer gekoppeld kunt beschouwen, laat je onnodig heel veel nuttige
details op hot spots lopen. Maar daarnaast is het natuurlijk praktisch om
op landelijk niveau één benadering te volgen, zoals de programmatische
benadering.De heer Schouw (D66):Het woordje "werkbaar" prikkelde mij toch wel even. Als ik de woordvoerders
beluister, zit het hem in de werkbaarheid van de effectiviteitsbeoordeling
op programmaniveau. Dit is eigenlijk niet in verhouding tot uw eigen betoog,
waarin u vragen stelt over de causale effecten et cetera. Volgens mij moet
u het woordje "werkbaar" nog even goed proeven. Is het NSL op programmaniveau
wel werkbaar? Ik kan mij voorstellen dat wij anderhalf jaar geleden dachten
dat het werkbaar zou zijn, maar wij zijn nu een tijdje verder. Als je naar
de operationalisering kijkt, moet je misschien tot de conclusie komen dat
dit niet het beste is wat wij hadden kunnen bedenken.De heer Smaling (SP):Een goed punt van de heer Schouw. Idealiter is een werkbaar programma
helemaal transparant en zo gecompartimentaliseerd dat duidelijk is wat erin
zit. Het moet niet een zwarte doos zijn, maar de inhoud ervan moet helder
en robuust zijn. Er wordt wel gezegd dat het een robuust model is, maar het
programma hangt van veel aannames aan elkaar. Die stapeling van onzekerheden
maakt het heel heikel. Als je zoiets op landelijk niveau wilt uitvoeren, zitten
er altijd meer onzekerheden aan dan wanneer je een project beoordeelt. Uit
mijn betoog heeft men kunnen opmaken dat wij er nogal wat bezwaren tegen hebben.
De programmabenadering zou an sich wel een model kunnen zijn voor iets als
dit, maar doordat je die pieken mist, mis je wel de essentie, zoals ik net
zei.De memorie van antwoord is wat mijn fractie betreft nog niet helder genoeg
over de belanghebbenden. De definitie of iemand dat wel of niet is, is ook
lang niet altijd duidelijk. Los daarvan kan een belanghebbende beroep instellen
wanneer het NSL niet tijdig wordt aangepast door de minister of andere bestuursorganen
bij dreigende overschrijdingen. Dat klinkt veelbelovend, maar hoe en wanneer
weet een belanghebbende dit? Bovendien kan de belanghebbende geen aanspraak
maken op specifieke maatregelen, maar wel op een actieplan met maatregelen.
Ik weet niet of ik blij zou zijn met een actieplan, als ik bezwaar zou willen
aantekenen. Dan zou ik gewoon de maatregelen willen zien.Met deze kritiek op de verdere inperking van de rechten van de burger
sluit ik af. Met mijn fractie ben ik benieuwd naar het antwoord van de minister.
Ik wil haar en het departement van harte feliciteren met de behaalde derogatie;
dat overkomt je immers niet elke dag.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-1514-1525.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl