Heropening van de behandeling van de motie-Van den Doel/Valk over de accreditatie van militaire attachés (25000 X, nr. 26)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 5446-5452

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 78, pagina 5446-5452

07-05-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25000-XToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 7 mei 1997)Pagina 5452-5452
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van het lid Duivesteijn houdende regels ter bevordering van de medezeggenschap van huurders op het functioneren van verhuurbedrijven van woongelegenheden (Wet op het overleg huurders verhuurder) (24080)Pagina 5422-5446
Presentie en opening (woensdag 7 mei 1997)Pagina 5413-5413
Regeling van werkzaamheden (woensdag 7 mei 1997)Pagina 5413-5414
Debat naar aanleiding van algemeen overleg van 16 en 17 april 1997 over de varkenspestPagina 5414-5422
Heropening van de behandeling van de motie-Van den Doel/Valk over de accreditatie van militaire attachés (25000 X, nr. 26)Pagina 5446-5452

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de heropening van de behandeling van:de motie-Van den Doel/Valk over de accreditatie van militaire attachés
(25000 X, nr. 26).(Zie vergaderingen van 19 april en 6 mei 1997.)De beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Mijnheer de voorzitter! Tijdens de begrotingsbehandeling van Defensie
in november van het vorige jaar is door de collega's Van den Doel en Valk
een motie ingediend om de accreditatie van de Iraanse militaire attaché
te heroverwegen. De Kamer heeft hierover op 21 februari van dit jaar een brief
van de minister van Defensie ontvangen, waarin hij mede namens de minister
van Buitenlandse Zaken meldt dat hij alles afwegende op dat moment geen aanleiding
zag om de bestaande situatie te veranderen. Hij zag geen aanleiding om een
positief oordeel over de motie uit te spreken. De CDA-fractie kon zich op
dat moment in de inhoud van de brief vinden. Naar wij begrepen, konden de
indieners dat ook. Zij hebben in elk geval niet eerder dan verleden week de
motie voor stemming op de agenda laten plaatsen.Tussen 21 februari en nu is er wel wat veranderd. Er is het een en ander
gebeurd in het diplomatieke verkeer tussen de EU-lidstaten en Iran. De weigering
van Iran om de Deense en Duitse ambassadeurs toe te laten, leidde tot een
collectief signaal om de ambassadeurs van de overige lidstaten vrijwillig
thuis in Europa te houden. Derhalve vindt de CDA-fractie dat deze motie niet
zonder voorafgaand debat in stemming gebracht kan worden. De vraag is of hierdoor
voor de Nederlandse regering nu wel aanleiding bestaat. De gebeurtenissen
zouden voor de Nederlandse regering een aanleiding kunnen zijn om te zeggen
dat het nu wel het moment is om een positief oordeel uit te spreken over de
motie-Van den Doel/Valk.Ik heb een paar vragen aan de indieners en vervolgens aan de minister.Aan de Iraanse ambassade in Den Haag is sinds vele jaren een militaire
attaché verbonden. De vraag aan de indieners is waarom zij pas na jaren
met dit verzoek komen. Voor welke militaire attachés van overige ambassades
hebben zij een dergelijk verzoek in gedachten? Is het de bedoeling om eventueel
ook overige Iraanse attachés of zelfs de ambassadeur te verzoeken terug
te gaan? Kortom, wat is precies de reikwijdte van deze motie?Ik herhaal mijn vraag aan de minister of er nu wel gronden zijn om bezwaar
te maken tegen de Iraanse militaire attaché hier. Een tweede vraag
aan de minister is of het de minister bekend is of ook andere EU-lidstaten
een dergelijke maatregel overwegen. Is het niet zo, daar waar Nederland het
voorzitterschap van de Europese Unie vervult, dat ook gezien het collectieve
signaal dat is afgegeven, over een dergelijke beslissing collectief geoordeeld
zou moeten worden? Ligt het niet veel meer voor de hand om in Europees verband
te beraadslagen of de militaire betrekkingen die Europa met Iran heeft, tot
een einde gebracht worden? Is het wijs om als lidstaat afzonderlijk deze beslissing
te nemen?Een andere vraag, voorzitter, is of de minister kan aangeven welke effecten
deze maatregel naar zijn oordeel zou kunnen hebben op de diplomatieke betrekkingen
tussen Nederland en Iran. Er is uiteindelijk een Iraanse ambassade in Nederland
en er is een accreditatie voor de militaire attaché in Teheran; nog
steeds, op dit moment. Of zou die ook teruggetrokken worden van Iraanse zijde,
als vanuit Nederland deze beslissing genomen zou worden? Is het wel in het
Nederlandse belang om deze maatregel te nemen?Ik kom bij de laatste vraag, voorzitter. Indien de motie wordt aangenomen,
zou de minister deze dan uitvoeren en ziet hij überhaupt een mogelijkheid
om de motie uit te voeren zoals door de indieners wordt verzocht?Minister Voorhoeve:Mijnheer de voorzitter! Ik stel het op prijs dat de Kamer gelegenheid
biedt om nader over deze motie van gedachten te wisselen met de regering.
De vragen die mevrouw Van Ardenne heeft gesteld, zijn, zo lijkt mij, heel
toepasselijk.Mijnheer de voorzitter! Ik ga op deze zaak mede namens de minister van
Buitenlandse Zaken in, omdat kwesties van diplomatieke accreditatie in het
bijzonder onder hem vallen en dit niet puur een kwestie van defensiepolitiek
is.Naar aanleiding van het zogenoemde Mikonos-vonnis, dat de betrokkenheid
van de Iraanse regering bij een aanslag in Duitsland bewezen achtte, heeft
de Algemene Raad van de Europese Unie op 10 april de ambassadeurs van de Europese
Unie teruggeroepen voor consultatie, en op 29 april heeft de Europese Unie
een aantal stappen vastgesteld die terzake een signaal moeten afgeven in Teheran: 1. opschorting van de kritische dialoog;2. opschorting
van de officiële bilaterale ministeriële bezoeken aan of uit Iran;3. de landen van de Europese Unie bevestigen hun beleid Iran geen
wapens te leveren;4. de Europese Unie geeft geen visa aan Iraanse
inlichtingen- en veiligheidsfunctionarissen;5. samenwerking bij het
buitensluiten van Iraans inlichtingenpersoneel uit de EU-landen.En marge van deze Raad is ook het idee besproken van uitwijzing van Iraanse
militaire attachés. Geen van de lidstaten van de Europese Unie bleek
daar een voorstander van te zijn.Zoals u weet, bleek op 30 april dat de Duitse ambassadeur niet welkom
was om in Teheran terug te keren. In een voorzitterschapsverklaring heeft
de Europese Unie daarop aangegeven dat het beleid inzake Iran een zaak van
de vijftien EU-landen gezamenlijk is en dat differentiatie door Teheran tussen
de lidstaten van de Europese Unie niet acceptabel is.Mijnheer de voorzitter! De regering ziet geen reden op dit moment, als
voorzitter van de Europese Unie, af te wijken van het pakket maatregelen tegen
Iran waartoe de Europese Unie nog zeer onlangs heeft besloten, te weten op
29 en 30 april. Enkele van de maatregelen, zoals het niet verstrekken van
visa aan Iraanse inlichtingen- en veiligheidsfunctionarissen en de samenwerking
bij het buitensluiten van Iraans inlichtingenpersoneel uit de EU-landen, passen
overigens in de geest van de motie-Van den Doel/Valk. De regering zal deze
besluiten strikt toepassen, zich daarbij gesteund wetend door de Kamer. Maar
aan een verdere escalatie van het geschil tussen de Europese Unie en Iran
bestaat op dit moment geen behoefte. Ik wil de Kamer daarom verzoeken tegen
de achtergrond van het optreden van de Europese Unie deze motie niet aan te
nemen, maar opnieuw aan te houden.Ik wil daarbij nog twee extra overwegingen naar voren brengen. Ten eerste:
Iran is een van de staten die nog niet zijn toegetreden tot het chemischwapenverdrag.
Deze dagen, de komende twee weken, vindt in Den Haag een zeer belangrijke
oprichtingsvergadering plaats van de OPCW. Het lijkt mij van groot belang
over de kwestie van chemische wapens met Iran intensief te blijven communiceren.
Ten tweede: bij accreditatie van militaire attachés geldt de wederkerigheid.
Teheran is voor ons een belangrijke post om te volgen hoe het beleid van dit
land inzake chemische, biologische en nucleaire wapens zich ontwikkelt. Ook
dat is een overweging om niet tot uitvoering van deze motie over te gaan,
zo zij door de Kamer zou worden aangenomen. Dit is het antwoord op de laatste
vraag van mevrouw Van Ardenne. Ik behandel de vragen overigens in omgekeerde
volgorde.De voorlaatste vraag van mevrouw Van Ardenne was of het in het Nederlandse
belang is om deze maatregelen te nemen. Het antwoord daarop is: nee. Het lijkt
mij in het Nederlandse belang, zeker nu Nederland gastheer is van de OPCW,
om met Iran intensief te blijven communiceren over de kwestie van massavernietigingswapens,
in het bijzonder de chemische wapens.Dan kom ik bij de vierde vraag. Het antwoord daarop is: het lijkt mij
niet bevorderlijk voor de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Iran,
die natuurlijk door alle reeds genoemde omstandigheden behoorlijk zijn bezwaard.De derde vraag was of het niet verstandig is om signalen richting Teheran
zoveel mogelijk collectief af te geven. Het antwoord op die vraag is: ja.
Maar er blijkt voor dit signaal geen draagvlak te zijn bij de andere lidstaten
van de Europese Unie. Daarmee heb ik ook de tweede vraag van mevrouw Van Ardenne –
wat doen de andere Europese lidstaten? – beantwoord. Tevens heb ik geantwoord
op de eerste vraag, namelijk of er nu gronden zijn om bezwaar te maken tegen
de accreditatie van de militaire attaché van Iran in Den Haag.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! De minister stelde dat er geen overeenstemming kan worden
verkregen binnen de Europese lidstaten om gezamenlijk de militaire betrekkingen
te beëindigen. Kan de minister ons nader informeren over de beweegredenen
van de overige lidstaten om hierin niet mee te gaan?Minister Voorhoeve:Dat kan ik niet. Ik ben niet bij dat overleg aanwezig geweest. Ik heb
er ook geen rapportage van gezien. Ik stel alleen vast dat de lidstaten van
de Europese Unie het niet eens konden worden over een dergelijk voorstel.
Ik denk dat die redenen liggen in de overwegingen die ik heb gegeven. Ik vermoed
dat de lidstaten dezelfde afwegingen hebben gemaakt als Den Haag.De heer Van den Doel (VVD):Mijnheer de voorzitter! Als eerste indiener van de motie geef ik graag
een reactie op het antwoord van de minister. Ik zal gelijk antwoorden op de
vragen die zijn gesteld door mevrouw Van Ardenne.De regering van Iran steunt op actieve wijze het internationale terrorisme.
De regering van Iran schendt de mensenrechten, de regering van Iran weigert
de nakoming van de bepalingen van het non-proliferatieverdrag en het chemischwapenverdrag,
de regering van Iran heeft de terdoodveroordeling van schrijver Salman Rushdie
nog steeds niet ongedaan gemaakt. Waarom zou Nederland met zo'n land militaire
betrekkingen willen onderhouden? Waarom zou de Nederlandse regering een militaire
functionaris die bij uitstek het verlengstuk vormt van het repressieve bewind
in Teheran, een platform moeten bieden voor zijn activiteiten in Nederland?
De VVD-fractie zou daar op dit moment geen goede argumenten voor kunnen bedenken.
En de regering kan dat, naar onze mening, ook niet.De minister heeft gerefereerd aan het besluit van de Europese Unie, van
de Raad van ministers van buitenlandse zaken, met betrekking tot het niet
verlenen van visa aan veiligheids- en inlichtingenfunctionarissen. Het gaat
daarbij om het min of meer uitzetten van personen die spionage bedrijven.
Mijn opvatting is dat de motie naadloos aansluit bij de besluiten die door
de Europese Unie zijn genomen. Als we het hebben over een militaire attaché,
hebben we het over een functionaris die primair belast is met het verzamelen
van inlichtingen. Kortom, ik zie niet het verschil dat de minister zelf constateert.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! De heer Van den Doel noemt nogal wat zaken
op die bij het bewind in Iran niet kloppen. Ik deel zijn zorgen op dit punt.
Echter, in dit licht begrijp ik zijn motie helemaal niet. Wat die ernstige
punten betreft, zijn wij het met hem eens, maar waarom zouden volgens de heer
Van den Doel dan toch de diplomatieke betrekking as such gehandhaafd kunnen
worden? Hier is al sinds jaar en dag een Iraanse ambassade gevestigd en ik
heb in de motie niet kunnen lezen dat wij die willen sluiten. Dat zou ook
voorgesteld kunnen worden.De heer Van den Doel (VVD):De politieke betrekkingen met een land worden op verschillende niveaus
onderhouden. Er kan sprake zijn van een ambassadeur, maar ook van een zaakgelastigde.
Verder kun je een kleine ambassade, maar ook een ruime ambassade hebben. Als
je werkt met een militaire attaché, doe je dat omdat het belang van
het land daarmee gediend is. Dan gaat het puur om de militaire betrekkingen,
in dit geval: om de militaire betrekkingen tussen Nederland en Iran. Ook in
november heb ik gezegd: ik zie niet in wat het Nederlandse belang is om in
dit geval te werken met een militaire attaché. Wat mij betreft is de
brief van 21 februari niet afdoende. Men spreekt voornamelijk over de medeaccreditatie
van de Nederlandse militaire attaché in Damascus, in Syrië. Men
zegt dat het belangrijk is dat inlichtingen kunnen worden verzameld over hetgeen
in de Golfregio gebeurt. Het is echter de vraag of je dat vanuit die stad
kunt doen en ik vraag mij dus af of vestiging in die stad essentieel is voor
het verzamelen van inlichtingen. Het argument van het inzamelen van inlichtingen
deel ik dus niet en is voor mij niet een reden om een attaché hier
te accepteren.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Dat was mijn vraag niet. Ik vroeg waarom u niet voorstelt om de ambassade
te sluiten. U noemt een aantal ernstige zaken op, maar bij uw opstelling beperkt
u zich tot een verzoek aan de regering om de militaire attaché terug
te sturen naar Iran. In het licht van de punten die u hebt opgesomd, is dat
in feite maar een klein voorstel.De heer Van den Doel (VVD):Ik zeg niet dat men hier onmiddellijk de Iraanse ambassade moet sluiten
vanwege het gedrag van de regering in Teheran. Dat is hier ook niet aan de
orde. De vraag die nu aan de orde is en die ook in november aan de orde was,
luidt: met welk land wil Nederland militaire betrekkingen onderhouden? Alles
afwegende was de conclusie van mijn fractie, dat Iran niet een land is dat
boven aan het lijstje van landen staat waarmee men militaire betrekkingen
zou moeten onderhouden. Daarom is ook de motie ingediend waarin aan de regering
wordt gevraagd om de accreditatie in heroverweging te nemen.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Weet de heer Van den Doel wel dat tussen november en nu in
diplomatiek opzicht het een en ander is gebeurd en dat de lading van zijn
motie destijds anders was dan zij bij indiening nu heeft?De heer Van den Doel (VVD):Misschien kun je zeggen dat de zaak actueler is geworden en dat er voor
de regering dus meer argumenten zijn om de motie uit te voeren. Ik deel niet
de conclusie van de minister, dat uitvoering van de motie tot escalatie leidt.
Naar mijn mening zijn er voor de Nederlandse regering goede argumenten om
het gestelde te doen. Bovendien staat niet in de motie dat de militaire attaché
morgen moet vertrekken. Er wordt alleen maar aan de regering gevraagd om de
accreditatie in heroverweging te nemen.De heer Van Middelkoop (GPV):Voorzitter! Zo-even heb ik afgezien van het voeren van het woord, omdat
ik mij heel goed kon vinden in het betoog van mevrouw Van Ardenne. Inmiddels
hebben wij echter het antwoord van de minister gehoord alsmede de inbreng
van collega Van den Doel en nu heb ik toch de behoefte om aan dit debat, dat
in zekere zin een voortzetting is van het debat over de begroting van Buitenlandse
Zaken, waarbij ook ik het woord heb gevoerd, een heel kleine bijdrage te leveren.Dat ik mij kon vinden in het betoog van mevrouw Van Ardenne betekent natuurlijk
ook dat ik mij heel wel kan vinden in de verdediging van de minister naar
aanleiding van de ingediende motie. Hieraan wil ik een paar opmerkingen toevoegen
en verder wil ik een vraag aan de minister stellen.Ik meen dat de Kamer buitengewoon terughoudend en voorzichtig moet zijn
als het gaat om de samenstelling van de buitenlandse dienst. Die is namelijk
ook aan de orde bij dit onderwerp. Deze maatstaf laat ik althans voor mijzelf
gelden. Ik herinner mij uit de vorige Kamerperiode een oeverloos debat dat
voortdurend werd opgevoerd over de vraag of er al dan niet een consulaat-generaal
in Frankfurt moest zijn. Ik zie de heer Hoekema instemmend knikken. Hij was
toen ambtenaar van Buitenlandse Zaken, maar het debat werd toen wel geïnitieerd
en gestimuleerd vanuit de D66-fractie. Ik zie dat de heer Hoekema zich non-verbaal
zit te schamen en daar is ook alle reden toe. Maar goed, dit in herinnering
brengend wil ik er nog eens op wijzen dat enige terughoudendheid niet geheel
misplaatst is.De minister zal ongetwijfeld kunnen bevestigen dat er gedurende de hele
periode van de Koude Oorlog altijd militaire attachés in Nederland
zijn geweest. Ik heb nooit begrepen dat er problemen met hen waren, behalve
dat zij niet in Den Helder en dergelijke mochten komen. Er zit dan ook een
element van willekeur en grilligheid in, als je dit nu ineens zou willen toevoegen
aan het huidige pakket sancties dat door Nederland en de Europese Unie is
ingesteld. Ik heb wel eens gehoord dat landen soms zelfs in tijden van oorlog
nog militaire attachés bij elkaar hebben gedetacheerd, maar dat heb
ik slechts bij wijze van gerucht vernomen.De heer Van den Doel (VVD):Voorzitter! Zou de heer Van Middelkoop kunnen uitleggen wat hij ziet als
het Nederlandse belang om zo'n functionaris in Den Haag te hebben?De heer Van Middelkoop (GPV):Waarom moet ik die vraag beantwoorden? Anders gezegd, waarom moet die
vraag nu worden beantwoord en waarom niet een jaar of twee jaar geleden?De heer Van den Doel (VVD):De heer Van Middelkoop refereert aan de Koude Oorlog. De wereld staat
niet stil, dus ook in Teheran is er wat veranderd. De situatie
van vijftien jaar geleden was anders dan nu. Met andere woorden, op een gegeven
moment kom je tot een andere afweging.De heer Van Middelkoop (GPV):Eerlijk gezegd denk ik dat het belang van Nederland groter is dan het
belang van Iran zelf. Een van de argumenten daarvoor is door de minister zelf
gegeven, te weten de betekenis van het chemischwapenverdrag. Ik ben geen militair;
ik kan mij vrij moeilijk voorstellen welk gigantisch militair belang voor
Iran gelegen is in het hebben van zo'n militaire attaché hier. Toch
heeft het er een. Het lijkt mij een evident belang dat het voor Nederland
een mogelijkheid kan zijn om Iran zover te krijgen dat het dat verdrag ondertekent.
Dat zou de heer Van den Doel ook moeten aanspreken. Maar goed, wij zijn het
best met elkaar eens over de beoordeling van het regime in Iran, het pakket
sancties van de Europese Unie en dergelijke, maar dit maak ik gewoon niet
met hem mee.Ik heb een vraag aan de minister aangekondigd. Hij adviseerde de Kamer
om de motie aan te houden. Meestal wordt die uitdrukking hier gebruikt als
je vindt dat een motie wel degelijk enige betekenis heeft en dat het verstandig
is om die een tijdje boven de markt te houden, omdat er wellicht een moment
komt waarop het opportuun is om die alsnog in stemming te brengen. Ik vond
dat dit niet helemaal voortvloeide uit het betoog van de minister. Ik zou
hem willen adviseren om gewoon te zeggen waar het op staat, te weten dat die
motie op dit moment niet in stemming komt of beter gezegd, dat die ingetrokken
kan worden.Ik voeg er nog een vraag aan toe. Mag ik uit de beantwoording van de minister
opmaken dat als de motie wordt aanvaard, die gewoon niet zal worden uitgevoerd?De heer Hoekema (D66):Voorzitter! Ik wil beginnen waar de heer Van Middelkoop is geëindigd
in zijn betoog, namelijk met de vraag waarom de minister voorstelt om de motie
aan te houden. Ik wil specifiek vragen of hij dat misschien doet met het oog
op een verdere beraadslaging in de Unie en dus ook in de boezem van de Nederlandse
regering over de positie van de militaire attaché. Ik kan mij voorstellen
dat dit een argument is om de Kamer aan te raden om de motie aan te houden
en nog even boven de markt te houden. Ik krijg er graag een antwoord op.Ik ben niet ongevoelig voor de argumentatie van collega Van Middelkoop,
dat ons enige terughoudendheid past bij uitspraken van de Kamer over de samenstelling
van de diplomatieke dienst. Het doorslaggevende argument om mijn fractie dinsdag
nog even te consulteren over het stemgedrag op de motie, als die in stemming
wordt gebracht, is dat er een collectief pakket aan maatregelen is afgesproken
door de ministers van de landen van de Europese Unie, waarvan het uitwijzen
van militaire attachés van Iran geen deel uitmaakt. Ik kan mij overigens
voorstellen dat dit pakket aan maatregelen versus Iran voortdurend onderwerp
van overleg vormt. Ik vind dat het belangrijkste argument, eerder nog dan
het argument dat de minister bezigt over de contacten met Iran over zaken
zoals het chemischwapenverdrag. De minister zal begrijpen dat dit argument
mij op zichzelf erg aanspreekt, zeker vandaag, maar ik denk toch dat de onderhandelingen
over kwesties die de wapenbeheersing betreffen vooral lopen met hetzij een
delegatie van de hoofdstad, hetzij het niet-militaire diplomatieke personeel.
Ik krijg er graag een reactie op van de minister. Is die attaché zo
belangrijk voor juist dat specifieke doel?De minister heeft het argument genoemd van het uitsluiten van inlichtingenpersoneel
en het niet verstrekken van visa aan zulk personeel, waarover de ministers
van de EU overeenstemming hebben bereikt. Dit kan raken aan het functioneren
van de militaire attaché van Iran. Het gaat om een gevoelig, maar naar
mijn idee niet onbespreekbaar onderwerp.De minister heeft de Kamer, omkleed met argumenten, aangeraden de motie
niet te aanvaarden. Is een van de argumenten daarbij dat hij vreest voor maatregelen
van Iran tegen Nederland wat betreft de positie van de Nederlandse militaire
attaché in Iran, die mede geaccrediteerd is vanuit Damascus?De heer Valk (PvdA):Voorzitter! Ik hoorde de heer Van Middelkoop net zeggen dat hij traditioneel
de nodige terughoudendheid heeft betracht in kwesties als het onderhouden
van diplomatieke contacten en de samenstelling van de diplomatieke dienst.
Gelukkig heeft hij indertijd die terughoudendheid wat laten varen en ons actief
gesteund toen wij pleitten voor het openen van een ambassade in een van de
Baltische staten. Het kan verkeren.Waarom nu opeens deze motie? Allereerst merk ik op dat zij nooit van de
agenda verdwenen is maar wel aangehouden. Als wij de motie volstrekt overbodig
hadden gevonden, zouden wij haar hebben ingetrokken. Sinds het advies van
de minister van Defensie, mede namens zijn ambtgenoot van Buitenlandse Zaken,
vervat in de brief van 21 februari jl. is er natuurlijk wel het een en ander
gebeurd. Wij wisten hoe repressief het regime was. Wij wisten op welke grote
schaal het regime de mensenrechten met voeten trad. De afgelopen maand is
daarbij nog eens onomstotelijk vast komen te staan dat het wat betreft terroristische
activiteiten in het buitenland niet beperkt bleef tot het oproepen tot moord
op Salman Rushdie, maar dat dergelijke activiteiten blijkens de moord in Duitsland
ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Dat lijkt mij zeker een argument om de
motie nu actueler te verklaren dan zij bij indiening was.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Ook ik ben van mening dat Iran een repressief regime heeft. De motie die
in november is ingediend, had indertijd echter een andere lading. In Europees
verband is onder Nederlands voorzitterschap een pakket van maatregelen afgekondigd
en collectief aanvaard. Dit onderdeel is niet collectief aanvaard. Wat wil
de heer Valk nu precies bereiken met dit afwijken van het collectieve signaal
aan het abjecte regime in Iran?De heer Valk (PvdA):De motie heeft mijns inziens geen andere lading. Wel kun je stellen dat
dit moment de lading met meer kracht voor het voetlicht brengt. Het gaat niet
om een stap in het kader van de Europese Unie. Waarom zou Nederland zo'n bilaterale
stap zetten? Het zou natuurlijk goed zijn geweest als de EU
deze stap collectief had durven zetten. Wij weten echter dat sommige landen
op het punt van de mensenrechten – zie China – altijd een eigen
beleid blijven voeren. Nederland heeft naast een Europese ook een eigen verantwoordelijkheid
voor contacten met derde landen. Het hebben van militaire attachés
is een vorm van militaire samenwerking. Dat is ook de eigen Nederlandse verantwoordelijkheid.
Juist omdat militaire samenwerking een doel dient voor het Iraanse regime –
om expertise op te doen, om militaire informatie in te winnen, om er beter
van te worden en om de eigen krijgsmacht van dienst te zijn – vind ik
dat Nederland daar zijn eigen verantwoordelijkheid in heeft.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Collega Valk weet toch ook dat Nederland op dit moment voorzitter
is van de Europese Unie en het als voorzitter voor elkaar heeft gekregen om
in Europees verband een flink pakket maatregelen met elkaar af te stemmen.
Over één onderdeel ten aanzien van de militaire betrekkingen
is geen overeenstemming bereikt. Wat betekent het nu voor het voorzitterschap,
als Nederland dit onderdeel er als lidstaat afzonderlijk uit pakt en het toch
ten uitvoer brengt?De heer Valk (PvdA):Je zou kunnen zeggen dat Nederland zelf nog eens onderstreept hoe belangrijk
het het nemen van een dergelijke maatregel vindt.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Neemt u het voorzitterschap dan wel serieus?De heer Valk (PvdA):Jawel! Ik vind echter dat het feit dat je gedurende een halfjaar voorzitter
bent van de Europese Unie, je niet ontslaat van het recht, de mogelijkheid
en, waar nodig, ook de plicht om je eigen beleid te voeren.Voorzitter! Ik rond af. De heer Hoekema is ingegaan op het argument van
het verdrag inzake de chemische wapens. Ik heb zelf altijd begrepen dat het
in de eerste plaats een kwestie van politieke consultatie is. Ik zie niet
in waarom die consultaties daarmee beëindigd zouden worden. Ik ben er
op dit moment nog niet door de minister van overtuigd dat het onwenselijk
is dat de Kamer deze motie aanneemt.Minister Voorhoeve:Mijnheer de voorzitter! Om te beginnen, deel ik natuurlijk de zorgen die
de heer Van den Doel heeft geuit over het beleid van de regering van Iran.
Dat zijn zorgen die wij allemaal met elkaar delen. Waar het om gaat, is de
vraag wat een effectieve manier van optreden is in een dergelijk geval. Ik
sluit mij aan bij hetgeen de heer Van Middelkoop heeft gezegd over het feit
dat de volksvertegenwoordiging in het algemeen terughoudend zal willen zijn,
waar het gaat om de invulling van diplomatieke betrekkingen.In dit kader maak ik een opmerking aan het adres van de heer Valk. Hij
zei: het hebben van militaire attachés is een vorm van militaire samenwerking.
Dat is echter te algemeen gesteld. Het hebben van militaire attachés
is het onderhouden van een normale communicatie, ook met landen waarmee je
op een aantal punten zeer ernstig van mening verschilt. Dat is altijd zo geweest
in het verleden en dat zal ook in de toekomst zo zijn. Meer in het algemeen
zou ik de stelling willen verdedigen dat hoe problematischer het beleid van
een land is, hoe belangrijker het voortzetten en intensiveren van de communicatie
is. Het afkappen van communicatie leidt tot verdere confrontatie. Ik wil natuurlijk
niet het belang van een militaire attaché van Iran in Den Haag voor
de communicatie met Iran overdrijven, maar het is wel zo dat aanneming van
de motie en vertaling ervan in die zin dat Nederland de accreditatie zou intrekken,
als een speldenprik richting Iran wordt geïnterpreteerd. Daar gaat naar
mijn mening geen positieve werking van uit. Men kan de meningen in Teheran
volgens mij echt niet veranderen door dit soort speldenprikken uit te delen.
Ik hecht eerder aan het belang van communicatie. Over de problemen die de
heer Van den Doel aan de orde stelt, bijvoorbeeld de opstelling van Iran op
het punt van massavernietigingswapens, heb ik in het verleden al rechtstreeks
met de ambassadeur van Iran gesproken. Dat is niet naar aanleiding van deze
motie gebeurd; dat is gewoon in het kader van de normale betrekkingen gebeurd.De heer Hoekema vroeg waarom ik eigenlijk aanbeveel om de motie aan te
houden en niet aan te nemen. Van aanhouden en verwerpen, net zo goed als van
aannemen, gaat een signaalwerking uit. Ik weet natuurlijk ook niet hoe de
betrekkingen tussen de Europese Unie en Iran zich in de toekomst zullen ontwikkelen.
Ik vind het in ieder geval niet verstandig dat Nederland als voorzitter van
de Europese Unie nu eigener beweging bovenop het pakket waartoe de Europese
Unie heeft besloten, nog eens een extra stootje richting Teheran gaat uitdelen.
Men verwacht in het algemeen van een voorzitter dat die juist zorgvuldig met
de bereikte overeenstemming om zal gaan. De andere lidstaten van de Europese
Unie zullen een dergelijke extra stap niet erg waarderen. De heer Van den
Doel vraagt in zijn motie natuurlijk alleen maar om een heroverweging; in
die zin is de motie al uitgevoerd als ik haar letterlijk neem. Immers, het
debat in de Kamer heeft tot heroverweging aanleiding gegeven: de minister
van Buitenlandse Zaken en ik hebben over het onderwerp gesproken, waarbij
we de voors en tegens van uitvoering in de onderliggende betekenis van de
motie afgewogen, waarbij we tot de conclusie zijn gekomen dat wij de accreditatie
van de militaire attaché nu niet moeten intrekken.De heer Van den Doel (VVD):Als u mij uitdaagt de tekst van de motie te wijzigen, wil ik dat altijd
doen. Ik bespeur bij u toch enige koudwatervrees omdat we voorzitter zijn.
Begrijp ik het goed dat we die speldenprik wel na 1 juni kunnen uitdelen?Minister Voorhoeve:Nee, want ik heb een aantal overwegingen gegeven waarom het mij niet verstandig
lijkt. Een ervan is het feit dat de Europese Unie net tot een gezamenlijk
pakket heeft besloten, waarvan dit nu juist geen onderdeel was.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Dat wat in de motie is voorgesteld, leidt ertoe dat er een meer nationaal
beleid wordt gevoerd, terwijl is afgesproken dat de kwestie-Iran Europees
beleid is. Dan is de vraag aan de indieners of zij vinden dat Iran weer op
de nationale agenda als nationaal beleid moet worden uitgevoerd.
Als dat zo is, wijken zij af van wat is afgesproken in Europees verband, onder
leiding van minister van Mierlo.De heer Van den Doel (VVD):Het onderhouden van militaire betrekkingen is en blijft een puur nationale
gelegenheid. De EU kan straks nooit zeggen met wie wij militaire betrekkingen
moeten onderhouden. Bovendien hebben we ook geen militaire attaché
in Chili of Argentinië zitten. Er moet dus een goede reden zijn om in
Iran een militaire attaché te hebben. Die reden zie ik niet. De argumenten
die de minister vandaag aandraagt, zijn niet de argumenten uit de brief van
21 januari, maar dat zijn andere argumenten. Ik ben dus niet overtuigd.De voorzitter:Ik heb sterk de indruk dat wij de normale spreektijden voor een heropening
naar aanleiding van een motie ver aan het overschrijden zijn. Ik verzoek de
collega's daarom de uiterste terughoudendheid te betrachten bij het interrumperen,
de minister de gelegenheid te geven zijn oordeel te geven en dit debat niet
om welke reden dan ook meer dan nodig te verlengen.De heer Hoekema (D66):Ik heb nog één essentiële vraag, ook voor het overleg
aanstaande dinsdag in mijn fractie. Zou de minister minder ongelukkig met
de motie zijn, als daarin werd gevraagd om een heroverweging in Europees verband
van het functioneren van militaire attachés in Iran? Met andere woorden:
ik doel op het agenderen van deze aangelegenheid in het voortschrijdend overleg
van de Unie over de relatie met Iran. Ik geef de gedachte maar even mee.De heer Van Middelkoop (GPV):Het is niet mijn gewoonte om dat vooraf bij moties te vragen, maar nu
vraag ik het wel: wat doet de regering als de motie eventueel wordt aanvaard?
Ik denk namelijk dat hij daarmee rekening moet houden. Mijn fractie zal de
motie overigens niet steunen.Minister Voorhoeve:De laatste vraag heb ik al in eerste instantie beantwoord, omdat deze
vraag ook door mevrouw Van Ardenne is gesteld. Het lijkt mij niet verstandig
om de motie uit te voeren als ze wordt aanvaard.Ik heb nog enkele vragen te beantwoorden. Er is gevraagd of bij de positie
van de regering vrees voor tegenmaatregelen een rol speelt. Nee, die speelt
geen rol, maar ik kan mij niet voorstellen dat een en ander bevorderlijk zou
zijn voor de goede communicatie met Iran over onderwerpen zoals ik heb genoemd,
onder andere de kwestie van de OPCW. Ik geloof dat ons gastheerschap van de
organisatie tegen chemische wapens de zaak in een wat breder perspectief plaatst
dan alleen maar een bilaterale aangelegenheid tussen Nederland en Iran.Mijnheer de voorzitter! Ik wil de Kamer geen feitelijke informatie onthouden
die verder bij de principiële afweging geen rol zal spelen, namelijk
dat er op het ogenblik geen militaire attaché van Iran in Nederland
is. Overigens wordt hij wel verwacht. Er is ook geen reden accreditatie te
weigeren. Er zijn in het verleden militaire attachés geweest. Een reden
om een militaire attaché uit te wijzen is er pas als hij of zij zich
aan spionage zou schuldig maken. Aangezien er geen militaire attaché
is, is dat laatste niet het geval.Ik wil nog ingaan op de overweging van de motie, namelijk het Nederlandse
belang. Ik geloof dat het niet in het Nederlandse belang is om de accreditatie
in te trekken. Ik heb gewezen op het gastheerschap voor de chemischewapenorganisatie,
op het belang van het volgen van de ontwikkelingen in de Perzische Golf, op
het belang van communicatie met Iran, hoe moeilijk die communicatie soms ook
is en op het niet geringe belang dat wij zelf ook als lid en voorzitter van
de Europese Unie het juiste voorbeeld geven dat wij zoveel mogelijk gezamenlijk
optrekken. In die zin zou ik een toevoeging aan de motie zoals de heer Hoekema
heeft voorgesteld een verbetering en geen verslechtering vinden.De heer Hoekema (D66):Zou de verbetering die de minister in deze motie onderkent eventueel tot
een ander oordeel van de minister over die motie kunnen leiden?Minister Voorhoeve:Als in de motie aan de regering wordt gevraagd in het kader van de Europese
Unie de terugtrekking van militaire attachés, dat wil zeggen het ongedaan
maken van accreditatie, aan de orde te stellen, dan kan ik daar moeilijk bezwaar
tegen maken, omdat dat in zekere zin al is uitgevoerd. Dat is onderdeel geweest
van het overleg op 29 en 30 april en ik kan de Kamer al de resultaten van
stemming over een dergelijke motie meedelen. Daar was geen steun voor onder
de andere lidstaten van de Europese Unie.De heer Van den Doel (VVD):Begrijp ik dat de minister en ook de Europese Unie een onderscheid maken
tussen militaire attachés en personeel dat inlichtingen verzamelt?Minister Voorhoeve:Ja zeker, en het is goed dat onderscheid zoveel mogelijk te doen naleven.De heer Van den Doel (VVD):U sluit uit dat het samen kan gaan?Minister Voorhoeve:Dat zeg ik absoluut niet.De heer Van den Doel (VVD):In het geval dat het samengaat, past het toch binnen het beleid van de
Europese Unie.Minister Voorhoeve:Ja, maar dan hebben wij het over een ander vraagstuk. Als diplomatiek
personeel, inclusief militaire attachés, zich schuldig maken –
ik heb geen specifiek land op het oog – aan meer dan ongewenste activiteiten
in de zin van spionage en clandestiene activiteiten, dan kan dat, als dat
ernstig is, een reden zijn de betrokkene onverwijld uit te wijzen.De heer Valk (PvdA):De minister sprak over het belang dat Nederland heeft bij het hebben van
een militaire attaché en hij wees onder meer op de ontwikkelingen in
de Golfregio. Overigens heb ik het gevoel dat diplomaten die net zo goed kunnen
beschouwen; daar zijn echt niet op de eerste plaats militairen voor nodig.
Wil de minister nog eens ingaan op het belang dat Iran erbij heeft om een
militaire attaché in een land te hebben? Welk voordeel trekt Iran daaruit?Minister Voorhoeve:Dat is een onderwerp van speculatie, natuurlijk, maar het ligt voor de
hand dat Iran het interessant vindt om in verschillende Europese hoofdsteden
militaire deskundigen geaccrediteerd te hebben om over militaire onderwerpen
informatie te kunnen verzamelen en te kunnen spreken. Dat
lijkt mij voor de hand te liggen. Het belang van de een hoeft het belang van
de ander niet uit te sluiten. Juist dit soort zaken maakt communicatie mogelijk.
Natuurlijk is het zonder meer waar dat de communicatie op de eerste plaats
via de ambassadeur loopt en dat voor onderwerpen van wapenbeheersing de communicatie
met de diplomatieke, niet-militaire staf even zo belangrijk is als die met
militairen. Maar de regering heeft nu eenmaal een afweging gemaakt en daaraan
een conclusie verbonden. Zij raadt niet aan om deze motie aan te nemen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 18.00 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-5446-5452.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl