Debat over de benoeming van een Voorzitter
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1604-1627

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

14-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 23, pagina 1604-1627

06-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 6 december 2006)Pagina 1627-1628
Presentie en opening (woensdag 6 december 2006)Pagina 1589-1589
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 2007 (30800 III)Pagina 1589-1602
Regeling van werkzaamheden (woensdag 6 december 2006)Pagina 1602-1604
Debat over de benoeming van een VoorzitterPagina 1604-1627

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 264 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de benoeming van een Voorzitter.De voorzitter:Bij de behandeling van de ontwerpprofielschets in de vergadering van 30 januari
2003 is besloten, conform twee aangenomen moties te procederen, namelijk stuk
28285, nrs. 3 en 4. Ingevolge de motie op stuk nr. 4 dienen kandidaten voor
het voorzitterschap zich uiterlijk twee uur voor de vergadering van heden
schriftelijk bekend te hebben gemaakt. Ingekomen zijn tot die tijd de brieven
van de leden Verbeet (30849, nr. 6), Kamp (30849, nr. 7) en Van der Hoeven
(30849, nr. 8).Ingevolge de andere aangenomen motie (28285, nr. 3), dient de Kamer de
gelegenheid te krijgen om de kandidaten in het openbaar naar aanleiding van
de profielschets vragen te stellen over de wijze waarop zij voornemens zijn
het Kamervoorzitterschap in te vullen. Ik verzoek de kandidaten om daartoe
achter de regeringstafel plaats te nemen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil om te beginnen de kandidaten welkom heten. Ik dank
hen voor hun bereidheid deze welhaast publieke sollicitatieprocedure te ondergaan.Vier jaar geleden was de openbare verkiezing van de Kamervoorzitter nog
een unicum dat veel publieke belangstelling trok, maar zo'n verkiezing is
inmiddels een gewoonte geworden. Laten wij ons daarmee gelukkig prijzen en
laten wij hopen dat het vanaf nu een traditie zal zijn dat de Kamer op deze
wijze zijn voorzitter kiest.De fractie van GroenLinks zal bij deze verkiezing van de Kamervoorzitter
de kandidaten beoordelen op wat volgens de fractie nodig is
voor de Kamer om goed of zelfs beter te functioneren. Natuurlijk gaat de Kamer
daarover primair zelf, middels het Reglement van Orde, maar ook middels de
cultuur; een enkele kandidaat schrijft dat ook in zijn of haar brief. De voorzitter
kan echter een belangrijke bondgenoot zijn in de ijver van de leden om de
Kamer beter te laten functioneren, maar kan daarop ook een rem zijn. Het mag
duidelijk zijn dat onze fractie op zoek is naar een bondgenoot in dezen.Voor dit beter functioneren van de Kamer zijn volgens onze fractie twee
zaken essentieel. Over beide zaken wil ik de drie kandidaten vragen stellen.
Hoe denken de kandidaten in de eerste plaats over het streven om de positie
van de Tweede Kamer ten opzichte van de regering te versterken? Zijn zij,
meer specifiek, bereid zich ervoor in te zetten dat er meer ruimte komt voor
de onderzoeksfunctie van de Kamer? Ik denk daarbij aan het steunen van de
Kamerleden door middel van allerlei soorten onderzoek, aan het aanstellen
van extra medewerkers daarvoor, aan gericht onderzoek, maar ook aan onderzoek "op
de lopende agenda". Als Kamerlid vecht je met anderhalve of tweeënhalve
medewerker tegen departementen waar duizenden ambtenaren de ministers ter
zijde staan. De fractie van GroenLinks vindt dat deze verhouding wel ietsje
evenwichtiger mag worden. Hiervan is de laatste tijd volgens onze fractie
te weinig terechtgekomen. De TCI heeft er slechts toe geleid dat er een magere
twee fte's voor onderzoek zijn bij gekomen. Het gaat dus om het versterken
van de Kamer door het versterken van de onderzoekscapaciteit.Er is een tweede manier waarop onze fractie de Kamer denkt te kunnen versterken;
ik vraag de kandidaten ook op dit punt te reageren. Het gaat er daarbij om
dat er, heel simpel, antwoord wordt gegeven op vragen. De Kamer stelt vele
vragen aan de regering; schriftelijke vragen, mondelinge vragen in plenaire
debatten enzovoorts. De ervaring leert ons dat de Kamer veel te vaak met een
kluitje in het riet wordt gestuurd en dat er geen echte en volledige antwoorden
worden gegeven op deze vragen. De kandidaten hebben daarmee waarschijnlijk
vanuit diverse posities ervaring. Delen zij deze visie? Dat is immers een
voorwaarde om samen aan een oplossing te kunnen werken. Als zij deze visie
delen, wat willen zij daaraan dan doen? Wij voerden het debat over het antwoord
geven op vragen vier jaar geleden ook al met de kandidaten. Toen zeiden zij
dat zij daar veel meer achteraan zouden zitten. Ons moet van het hart dat
dit te weinig is gebeurd. Wij hebben te vaak meegemaakt dat op deze plek collega's
vragen stellen aan het kabinet en dat er ontwijkende antwoorden komen. Wij
zouden willen dat de Voorzitter dan inspringt en zegt dat het debat niet voorbij
is voordat de minister of de staatssecretaris het antwoord heeft gegeven.
Zijn de kandidaten bereid die rol te vervullen?Het versterken van de positie van de Kamer ten opzichte van die van de
regering is het eerste punt dat wij essentieel vinden voor het beter functioneren
van de Kamer. Het tweede punt dat ik wil noemen is het verder versterken van
de democratische cultuur binnen de Kamer.Wij menen dat in de vorige periode, onder leiding van de heer Weisglas,
een belangrijke stap is gezet met de 30-ledenregel voor het aanvragen van
een spoeddebat. Wij weten dat sommigen in de Kamer daar minder gelukkig mee
zijn. Ik hoor graag de opinie van de kandidaten over deze regel. Ik vraag ook hun reactie op mijn suggestie om deze regel niet alleen voor
de plenaire debatten, maar ook voor de AO's, dus voor de commissievergaderingen,
van toepassing te verklaren. Een minderheid in een commissie kan dan een algemeen
overleg afdwingen. Daar is nu nog een meerderheid voor nodig.Mevrouw Spies (CDA):Ik vraag mij af wat de relevantie van deze opmerkingen voor het debat
van vandaag is. Wij hebben een Reglement van Orde, dat wordt geëvalueerd
op dit moment. Ik kan mij niet voorstellen dat de heer Duyvendak via dit debat
ineens een wijziging van de orde voor het algemeen overleg wil voorstellen.
Wat mij betreft moet dat op basis van de evaluatie worden besproken in de
Kamer.De voorzitter:Wij zijn nu in debat met de kandidaat-voorzitters. Het staat eenieder
vrij daarbij vragen te stellen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Mevrouw Spies hoeft zich op dit moment vanuit haar perspectief gezien
geen zorgen te maken. Wij voeren graag later het debat over wijzigingen van
het Reglement van Orde. Zoals ik in mijn inleidende woorden al heb gezegd,
is de fractie van GroenLinks op zoek naar een Voorzitter die bondgenoot is
bij het bereiken van dit type veranderingen en niet een Voorzitter die op
de rem gaat trappen als wij dat type veranderingen willen. Ik ben op zoek
naar de opinie van de drie kandidaten op dit terrein, zodat wij weten wat
voor vlees wij in de kuip hebben, al besef ik ook dat uiteindelijk de Kamer
zelf, gewoon bij meerderheid, beslist over dergelijke wijzigingen van het
Reglement van Orde.Ik sprak over het versterken van de democratische cultuur, het behoud
van de 30-ledenregel. Ik voeg daaraan toe de zorg van mijn fractie over de
openbaarheid. Wij zien onder de voorbije kabinetten in toenemende mate de
behoefte om de Kamer vertrouwelijk te informeren. Hoe kunnen wij dit zoveel
mogelijk doorbreken en vermijden? Vertrouwelijk informeren gaat altijd ten
koste van een open, openbaar en transparant debat, een belangrijk aspect van
de democratie.Hoe staan de kandidaten tegenover het openbaar maken van alle procedurevergaderingen?Dit waren mijn algemene vragen. Nu heb ik nog een serie vragen aan de
kandidaten naar aanleiding van hun brieven dan wel hun cv's. Het moet mij
van het hart dat ik de brieven allemaal wel wat obligaat vond. Zij waren iets
te weinig gepassioneerd en wervend, vergeleken bij wat je gewoonlijk ziet
als je sollicitatiebrieven leest. De kandidaten hebben hier een herkansing,
maar naar mijn idee gingen zij iets te weinig in op de punten die ik zojuist
heb genoemd en die voor mijn fractie zo essentieel zijn voor het versterken
van de positie van de Kamer.Een vraag aan alle kandidaten is of zij allemaal voor de volledige periode
van de Kamer gaan, voor vier à vierenhalf jaar. Houden zij het mogelijk
dat zij tussentijds, om een of andere reden, een benoeming elders of wat dan
ook, opstappen? Het is fair dat zij dat hier in alle openheid zeggen.Ik ga verder met minister Van der Hoeven, want dat is zij nu nog. Kandidaat
Van der Hoeven, u doet als enige de niet nieuwe maar wel interessante suggestie
om uw periode te beginnen met een inventarisatie van de knelpunten
in het functioneren van de Kamer, het ambtelijk apparaat, de ondersteuning
enzovoorts. U wilt zo komen tot voorstellen tot verbetering. Kunt u mij een
indicatie geven wat u op dit moment als knelpunten ziet?Een tweede vraag is, mevrouw Van der Hoeven, wat u vindt van een ophoping
van functies, bekleed door mensen die lid zijn van één partij,
het CDA. De Eerste Kamer heeft een Voorzitter die lid is van het CDA en wij
hebben een CDA-premier. Dit laatste hoeft niet zo te blijven, maar het kan
wel. En dan zouden wij ook nog een CDA-Voorzitter krijgen. Ziet u dit als
een probleem? U zou kunnen zeggen dat u zichzelf als persoon kandidaat stelt,
maar ik vraag me af of dit dan wel klopt, omdat uw fractievoorzitter u kandidaat
heeft gesteld en omdat ik uit berichten in de media heb begrepen dat uw fractie
u unaniem zal steunen. U maakt het probleem dus in ieder geval niet kleiner.Aan u, mevrouw Verbeet, zou ik willen vragen om nog eens te benoemen waaruit
uw gedegen parlementaire ervaring bestaat, een referentie die in de functieomschrijving
gevraagd wordt. En hetzelfde geldt voor uw ervaring met leiding geven en uw
managementkwaliteiten. De indruk die wij op basis van uw brief gekregen hebben,
is dat dit nog een beetje dun is, zeker in vergelijking met de functieomschrijving.
Maar wellicht kunt u ons op dit terrein volledig overtuigen.Tot slot nog een aantal vragen aan u, mijnheer Kamp. U bent een uitermate
interessante kandidaat, maar in de discussie in mijn fractie bleek dat wij
aan u ook de meeste vragen te stellen hebben, misschien wel vanwege uw rijke
geschiedenis.In het voorjaar was er een discussie over de verkiezing van een lijsttrekker
voor de VVD. Toen zei u als minister dat u niet zou meedingen naar het leiderschap
omdat u uw troepen niet in de steek wilde laten: "Wij zijn verwikkeld
in een moeilijke missie in Uruzgan en ik kan mijn post nu niet verlaten."
Wat is er nu materieel veranderd? Mijn beeld is dat de operatie logistiek
gevorderd is – de tenten zijn uitgepakt en het kamp is opgebouwd –
maar dat de missie politiek en materieel in ieder geval nog net zo lastig
is als in het voorjaar. Mijn vraag is dus, wat de doorslaggevende reden is
om nu wel uw post te kunnen verlaten. Ik besef dat dit niet helemaal uw verantwoordelijkheden
raakt, maar hierbij komt nog dat u waarschijnlijk zult worden vervangen door
een deeltijdminister. Is dit dus wel het goede moment om deze stap te zetten?Dan de kwestie van de vermeende martelingen. Ik besef terdege dat het
hierbij gaat om een ministeriële verantwoordelijkheid die zal overgaan
naar uw opvolger, maar toch wil ik u de vraag voorleggen of u zich kan voorstellen
dat het consequenties voor uw rol als Voorzitter zal hebben, mocht het onderzoek
hiernaar tot ernstige conclusies leiden. Of zegt u dan dat u daar letterlijk
helemaal weg bent?Tot slot het informeren van de Kamer. Het zal bij velen bekend zijn dat
mijn oud-collega Karimi vaak met minister Kamp getwist heeft over het tijdig,
volledig en adequaat informeren van de Tweede Kamer. Dit is voor een Voorzitter
natuurlijk een essentieel punt. De conclusie van mevrouw Karimi was dat minister
Kamp niet bepaald scheutig was met het verstrekken van informatie, dat hij
vragen soms laat en enkele keren ook onvolledig of ontwijkend beantwoordde
en dat hij soms ook een politiek gunstig moment zocht om antwoorden te geven.
Een voorbeeld. Op 21 maart jongstleden maakte minister Kamp in het vragenuur
een hele serie incidenten rond de ISAF-missie bekend. Daarover had mevrouw
Karimi al vele vragen gesteld, die niet of ontwijkend beantwoord waren. Minister
Kamp heeft daarover in deze Kamer plotseling verteld wat er was gebeurd. Collega
Karimi heeft daarover een week later schriftelijke vragen gesteld, die tot
tweemaal toe niet zijn beantwoord. Er is gevraagd om uitstel, er kwam tot
tweemaal toe geen antwoord, waarop collega Karimi tweemaal plenair heeft gerappelleerd,
met een maand ertussen. Wij waren dus inmiddels bijna tweeënhalve maand
verder, waarop collega Karimi mondelinge vragen heeft aangekondigd, en pas
toen kwam er een antwoord. Dat is een gang van zaken die mijn fractie niet
wenselijk vindt. Als de heer Kamp in die periode Voorzitter was geweest, hoe
zou hij dan collega Karimi hebben ondersteund bij het krijgen van antwoord?Voor de fractie van GroenLinks is de verkiezing van de Voorzitter een
vrije kwestie. Voor zover ik nu weet, hebben de meeste leden van onze fractie
nog geen definitief oordeel geveld over de meest geschikte kandidaat: dat
zal afhankelijk zijn van dit debat. Maar laat duidelijk zijn dat het versterken
van de positie van de Kamer en van de democratische cultuur in deze Kamer
daarbij beslissend zal zijn.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Vandaag kiest de Kamer voor de vierde maal haar Voorzitter,
al kon die eerste keer, in 1998, een woordvoerder nog stellen dat de enige
kandidaat voor de functie al vast stond. Gelukkig is dat nu zeker niet het
geval: er valt echt wat te kiezen. Evenals de vorige keer hebben drie collega's
zich kandidaat gesteld. Hoe meer keus hoe beter, mijn fractie juicht de kandidaatsteling
van deze drie kandidaten zeer toe, en complimenteert hen ermee.Toen werd besloten om deze nieuwe procedure in te voeren, bleven de tegenstanders
kritisch. De procedure zou namelijk niets veranderen aan de praktijk. De grootste
fractie zou, stelde men toen, gewoon de nieuwe Voorzitter leveren, en belangrijke
posities moesten zoveel mogelijk tussen partijen verdeeld worden. Deze zoals
het toen genoemd werd ordentelijke traditie diende in ere te worden gehouden,
vonden de tegenstanders toen. Gelukkig kunnen zij dat nu niet meer volhouden,
en dat doen zij ook niet meer. Dat de Voorzitter van de Eerste Kamer ook van
CDA-huize is, bleek geen bezwaar om hier een CDA-kandidaat naar voren te schuiven.
Ik ben daar blij mee: geen overbodige tradities, geen partijpolitieke verdeelsleutels,
maar de beste persoon op deze plaats. Mijn fractie heeft dan ook, in tegenstelling
tot wat collega Duyvendak net schetste, geen probleem met stapeling, het gaat
haar echt om de beste persoon. Kortom, mijn fractie vindt dit een geslaagde
vernieuwing, gericht op verbetering van de benoemingswijze, zeg ik tegen mevrouw
Spies.Wij zullen vooral kijken naar de profielschets voor de nieuwe Voorzitter,
die wij vorige week samen hebben opgesteld. In dat debat heb ik benadrukt
dat de nieuwe Voorzitter vooral boven de partijen moet staan. Dit is essentieel
voor een onafhankelijke positie van de Kamer. Maar de Kamer nam ook het D66-voorstel
over om het criterium "vernieuwingsgezind, gericht op verbetering"
toe te voegen. Met name daarop heb ik de brieven van de drie kandidaten nauwkeurig
getoetst. In alle drie de brieven heb ik het wel teruggelezen,
maar in twee daarvan, die van de heer Kamp en mevrouw Van der Hoeven, heb
ik daarvan geen concrete voorbeelden gezien. Welke vernieuwingen willen de
drie kandidaten doorvoeren om de Kamer beter te laten functioneren? Ik krijg
graag drie, desnoods twee, maar zeker één voorbeeld!De tweede vraag die ik namens mijn fractie stel betreft themacommissies.
Zijn de kandidaten het met mij eens dat de Kamer meer met themacommissies
zou moeten werken, omdat er nu nog te veel gewerkt wordt met een verkokerde
structuur en langs de agenda van de regering?Mijn derde vraag stel ik naar aanleiding van de afscheidsinterviews van
vertrekkende Kamerleden die het gebrek aan personele en financiële ondersteuning
van het parlement aankaartten. Delen de kandidaten die mening? Zo ja, wat
willen zij daaraan doen?Mijn fractie hecht zeer aan een verder integreren van de Europese Unie
in de werkwijze van de Kamer. Mijn vierde vraag is: hoe kijken de kandidaten
daar tegenaan? Wat zijn hun ideeën daarover, met name wanneer er spanning
is tussen de agenda van het Europese Parlement en ons huis?Voor mijn laatste vraag haak ik aan bij de casus die de heer Duyvendak
schetste. Hoe zien de kandidaten hun rol als Voorzitter wanneer een minister
of een staatssecretaris geen duidelijk antwoord geeft? Natuurlijk is dit een
hypothetische kwestie, maar ik heb van fractiegenoten vernomen dat dit voorkomt.Afsluitend merk ik nog op dat deze verkiezing ook voor de fractie van
D66 een vrije kwestie is. Wij zullen dan ook zeer nauw luisteren naar de antwoorden
van de kandidaten. Ik spreek nogmaals mijn dank uit aan alle drie de kandidaten
voor de kandidaatstelling.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Vandaag zullen wij als Kamer voor de derde maal op rij onze
Voorzitter voor de komende Kamerperiode kiezen. Wij doen dat via een open
en democratisch proces. Deze procedure is het huis der democratie waardig.
Graag wil ik namens de CDA-fractie onze oprechte dank en waardering uitspreken
voor de collega's die de uitdaging zijn aangegaan en die zichzelf kandidaat
hebben gesteld voor het Voorzitterschap van onze Kamer. Natuurlijk is het
een eer om Voorzitter te mogen zijn, tegelijkertijd is het een ambt dat een
stevige verantwoordelijkheid met zich brengt. Soms vraagt het een opstelling
die niet altijd en overal waardering oogst en het vraagt om een grote inzet.
Het feit dat deze drie kandidaten dit ambiëren, verdient ons respect.
Zij stellen zich bovendien kwetsbaar op, omdat wij allen weten dat meedoen
geen garantie is op succes. Het is voor mij een eer, vandaag het debat met
hen te mogen voeren.Het debat over het Voorzitterschap kan niet los worden gezien van het
functioneren van de Kamer. De Tweede Kamer is immers een van de hoogste organen
in onze democratie. Voor het goed kunnen functioneren van de Kamer is het
nodig dat de Kamer zich onafhankelijk opstelt en dat zij in staat is om voldoende
tegenmacht ten opzichte van de regering te vormen. Ik heb er dan ook bij de
raming bij herhaling voor gepleit. De eerste stap op weg naar versterking
van de ondersteuning van fracties is nu gezet, maar moet wat ons betreft zeker
nog een vervolg krijgen. De CDA-fractie verwacht ook op dit punt een actieve
inzet van de nieuwe Voorzitter.In de afgelopen periode hebben wij verschillende wijzigingen in het Reglement
van Orde doorgevoerd: vernieuwingen die naar het oordeel van de CDA-fractie
beslist niet altijd tot verbetering hebben geleid. Nieuwe instrumenten zijn
ingevoerd die zeker niet als doel op zichzelf moeten worden gezien. Er loopt
een evaluatie. Mocht die evaluatie ertoe aanleiding geven, dan moet het mogelijk
zijn dat ten behoeve van het verbeteren van het functioneren van de Kamer
opnieuw gesproken wordt over aanpassing van het Reglement van Orde.Wij hebben in de afgelopen periode ook gesproken over het functioneren
en de omvang en samenstelling van het Presidium; een verantwoordelijkheid
van alle fracties. Ik verklap geen geheim als ik zeg dat de nieuwe Voorzitter
wat dat betreft nog niet in een gespreid bedje komt en ook deze discussie
tot goede conclusies zal moeten laten leiden. Onze nieuwe Voorzitter zal leiding
moeten geven aan de debatten, waarbij het aantal debatten en de lengte daarvan
wat ons betreft best minder mag. Leiding geven aan debatten moet op een alerte
en respectvolle manier gebeuren. Ook zal de Voorzitter de Kamer bij tal van
gebeurtenissen een gezicht naar buiten moeten geven en een waardig vertegenwoordiger
van deze Kamer moeten zijn. Wij willen ook graag een Voorzitter die absoluut
de intentie heeft om de komende vier jaar als Voorzitter te blijven en zich
dus niet beschikbaar stelt voor andere functies. Graag nodig ik de kandidaten
uit om op deze punten een korte reactie te geven.Dan een aantal meer specifieke vragen aan de drie kandidaten. De alfabetische
volgorde aanhoudend, begin ik met een paar vragen aan mevrouw Van der Hoeven.
U hebt een indrukwekkende staat van dienst en niet alleen in aantallen jaren
in de Kamer. Gedurende die periode hebt u als lid van het Presidium en als
ondervoorzitter ook actief bijgedragen aan het functioneren van de Kamer.
Als minister hebt u de Kamer gedurende de afgelopen vier jaar van de andere
kant van de tafel meegemaakt. Zijn er, nu u ook de andere kant van de tafel
kent, in het huidige functioneren van de Kamer dingen die u graag zou willen
verbeteren? De profielschets vraagt uitdrukkelijk om een Voorzitter die boven
de partijen staat. Bent u voldoende onafhankelijk om dat inderdaad te kunnen
doen? Hebt u, zeker in de afgelopen vier jaar, niet te veel begrip gekregen
voor de regering? Kiest u onvoorwaardelijk de zijde van het parlement? Tot
slot: de besluitvorming op Europees niveau wordt steeds belangrijker en wij
moeten als parlement nog actiever onze bijdrage aan die Europese besluitvorming
leveren; hebt u daar concrete ideeën over?Dan kom ik bij de heer Kamp. Net als mevrouw Van der Hoeven hebt u een
heel stevige parlementaire en bestuurlijke ervaring. In uw tijd als Kamerlid
hebt u zich, voor zover ik heb kunnen achterhalen, geconcentreerd op de portefeuilles
waarvoor u verantwoordelijk was en hebt u geen actieve bijdrage geleverd aan
het functioneren of besturen van de Kamer. Was dat een bewuste keuze? Ambieerde
u dat toen minder dan nu? In uw brief noemt u de Voorzitter terecht een bindend
element en een persoon die boven de partijen staat. Wij hebben u leren kennen
als een politicus met opvattingen die, ook als hij er niet in slaagt om een
meerderheid voor zijn opvattingen te vinden, toch niet ogenblikkelijk los
laat. Vanuit uw voorzittersstoel zult u misschien met regelmaat
meerderheden zien ontstaan die niet stroken met uw persoonlijke of politieke
opvattingen. Hoe gaat u daarmee om? Ook aan u de vraag wat u na vier jaar
ministerschap zou willen verbeteren in het functioneren van de Kamer. Dan
de laatste vraag. Ik neem aan dat u de laatste zin van de profielschets hebt
gelezen: "Bij gelijke geschiktheid gaat de voorkeur uit naar een vrouw."
Kijkt u eens naar uw medekandidaten, twee vrouwen. U moet dus beter zijn,
want bij gelijke geschiktheid zou een van beide dames de voorkeur moeten krijgen.
Waarin bent u beter?Tot slot enkele vragen aan mevrouw Verbeet. U was de eerste die zich met
veel enthousiasme kandideerde. U hebt een lange staat van dienst op het Binnenhof,
binnen en buiten uw partij. U schrijft in uw brief dat u de collega's graag
laat bepalen of u over de vereiste persoonlijke eigenschappen beschikt. Toch
zou ik u graag willen uitnodigen om aan te geven wat u, op basis van uw ervaring
als vicevoorzitter van de tijdelijke commissie Ouderenbeleid en als vicevoorzitter
van de vaste Kamercommissie voor Justitie, graag zou willen verbeteren. Wat
is uw ervaring op het gebied van leidinggeven en management? Die twee eisen
zijn immers onder de kop "kennis en vaardigheden" in de profielschets
opgenomen en ik heb daarover in uw cv nog niet veel teruggevonden. Ook ben
ik nieuwsgierig naar uw ervaring met het vertegenwoordigen van de Kamer in
het buitenland. Tot slot intrigeerde mij de zin over de "spindoctors"
in uw brief; zou u die willen toelichten?Ik wacht met spanning de antwoorden van de kandidaten af. Ik wens hun
veel succes daarbij. Ook de collega's in mijn fractie zullen op basis van
de antwoorden hun keuze op een van de drie kandidaten bepalen.De heer Pechtold (D66):Is de stemming over de kandidaten in uw fractie een vrije kwestie?Mevrouw Spies (CDA):Ja.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter. Vandaag kiest de Kamer haar eigen Voorzitter. Dat is een bijzonder
moment, want sinds 2002 is de procedure voor het Voorzitterschap niet langer
een kwestie voor de achterkamertjes. Individuele leden kunnen zich kandidaat
stellen en de Kamer kiest vervolgens het lid uit haar midden dat haar het
meest aanspreekt. De vastgestelde profielschets is daarbij houvast in het
debat. Vandaag krijgen alle fracties de gelegenheid om de kandidaten aan de
tand te voelen over hun ambities en de geschiktheid voor de functie.Laat ik beginnen met de drie kandidaten te feliciteren met hun kandidatuur.
Over een paar uur weten wij met wie wij verder gaan als onze Voorzitter. Nu
nemen zij het op in een open strijd tegen elkaar en daar is moed voor nodig,
want de uitkomst van deze strijd is natuurlijk ongewis. Vorige week hebben
wij gezamenlijk de profielschets voor de nieuwe Voorzitter vastgesteld. Naast
een ruime ervaring als Kamerlid zijn onder andere ook bestuurlijke ervaring
in de Kamer, goede contactuele eigenschappen en ervaring in het management
van een grote organisatie vereist. Daarnaast geldt – het werd net ook
al gezegd – dat bij gelijke geschiktheid de voorkeur uitgaat naar een
vrouw. In het vorige week gehouden debat over de profielschets heeft D66 daar
via een aangenomen motie nog een criterium aan toegevoegd, te weten: vernieuwingsgezind,
gericht op verbetering. Daarmee waren wij ook gelukkig. In de brieven hebben
de kandidaten alledrie aangegeven ervan overtuigd te zijn te zullen voldoen
aan wat is gesteld in de profielschets. Ik ben er kort over. Ik weet niet
welke kleur ogen zij hebben, maar ik geloof ze onmiddellijk. De vraag vandaag
is dan ook niet óf zij voldoen, maar wie van hen in onze ogen het meest
voldoet.Dan begint het toch met een vraag die niet te vatten is in een profielschets.
Dat is de vraag over de liefde voor het vak. Frans Weisglas, hij zit hier
in de zaal, heeft een aantal dingen genoemd. Zo heeft hij gezegd dat het Kamervoorzitterschap
een heel mooie, respectabele en bijzondere functie is, maar één
ding heeft hij luid en duidelijk verkondigd, namelijk dat de functie van Voorzitter
van iemand vraagt dat hij of zij deze met passie vervult. Als je een aanjager
wilt zijn van het politieke debat, dan moet je ook de begeestering uitstralen
die daarbij hoort. Ik zou graag die begeestering zien als de kandidaten straks
antwoorden op de vraag waarom zij deze functie ambiëren boven alle andere
functies die er voor hen in het verschiet liggen en waarom juist nu.Voor mijn fractie is het daarnaast van belang dat de nieuwe Voorzitter
duidelijk voor ogen heeft wat zijn of haar agenda is voor de komende jaren.
Vanzelfsprekend is dat niet slechts een persoonlijke agenda. Deze dient gedragen
te worden door een meerderheid van het parlement. Maar daar kun je wel op
verschillende manieren mee omgaan: als agendazetter of als trendvolger. Ons
idee is dat een Voorzitter de moed moet hebben om de agenda te "zetten".Daarom heeft mijn fractie vijf voorstellen, waarop ik van de drie kandidaten
graag een inhoudelijke reactie krijg. Allereerst is dat de versterking van
het primaire proces van de Kamer: medewetgeving en parlementaire controle.
De commissie-Duivesteijn die onderzoek heeft gedaan naar megaprojecten als
de HSL en de Betuweroute, heeft de nodige aanbevelingen gedaan om de rol van
de Kamer als controleur van de regering te versterken. Daarbij kwam onder
meer naar voren dat de Kamer haar eigen onderzoeksfunctie dient uit te bouwen.Ik heb namens mijn fractie diverse malen een pleidooi gehouden voor het
verstevigen van het zogenaamde Bureau Wetgeving. Te vaak zijn Kamerleden die
zelf initiatiefwetsvoorstellen of nota's schrijven afhankelijk van departementen.
Er is in het afgelopen jaar gelukkig besloten, weliswaar voorzichtig –
naar mijn smaak te voorzichtig – om beide functies uit te bouwen. De
nieuwe Voorzitter moet daaraan krachtig leiding geven. De vraag aan de drie
kandidaten is op welke wijze zij dat gaan doen.Het tweede punt is het vermogen om de belangen van de Kamer als geheel
in een dualistische verhouding met het kabinet ferm te verdedigen. Voorbeeld
daarbij is de zogenoemde embargoregeling die het kabinet-Balkenende de vorige
zitting eigenlijk heeft afgeschaft. Voorheen kregen de fractievoorzitters
immers stukken voor Prinsjesdag altijd enkele dagen eerder. Zo konden zij
zich voorbereiden op het debat voor de algemene politieke beschouwingen. Maar
er werd gelekt en daarvan zijn wij nu allen slachtoffer. De Kamer heeft zich
weliswaar verzet tegen deze drastische inperking van wat ik
maar noem het recht op informatie, maar heeft de strijd jammerlijk verloren.
In hoeverre bent u gedrieën van mening dat u in deze situaties moet optreden
en, zo ja, op welke wijze gaat u dat doen? De twee kandidaten die op dit moment
nog een demissionaire status als bewindspersoon hebben, vraag ik hoe zij denken
om te gaan met de snelle rolwisseling die deze houding van hen zal vragen.Het derde punt is, opkomen voor de belangen van de minderheid. De beschaving
van een land valt af te lezen aan de wijze waarop men respect toont voor de
groep die niet mag worden gerekend tot de meerderheid. In een beschaafd parlement
houden wij de belangen van de minderheden hoog. In de afgelopen periode is
de zogenaamde 30-ledenregeling in werking getreden. Dit betekent in ieder
geval dat de oppositie niet langer een Kamermeerderheid nodig heeft voor het
aanvragen van een spoeddebat. Immers, wij hebben het net nog gezien, het is
genoeg als dertig leden een debat willen. Er is van uit verschillende fracties
natuurlijk ook kritiek op deze regeling geuit. Soms kreeg ik daarbij het idee
dat men de suggestie wekte dat de oppositie misbruik heeft gemaakt van de
regeling en te vaak op spoeddebatten heeft aangedrongen die overbodig waren.
Een Kamer die zelfbewust is, misbruikt haar positie niet en maakt haar eigen
instrumenten niet bot. Daarover zijn wij het allemaal snel eens. Uit onderzoek
van het Presidium is gebleken dat het extra aantal gevraagde spoeddebatten
reuze meeviel. Mijn vraag aan de drie kandidaten is: Durft u de monisten te
trotseren?Het vierde punt is het vragenuur. Ik zeg het maar ronduit: het is al enige
tijd aan inflatie onderhevig. Oud-voorzitter Weisglas heeft pogingen gedaan
om verder te gaan, maar dat lukte niet zo. Hij heeft vervolgens een poging
gedaan om het in elk geval een beetje op te kalefateren. Die poging is mislukt,
omdat er niet de ruimte was om het meer vorm dan inhoud te laten zijn. Wij
waren het er snel over eens dat je met het verslepen van een spreekgestoelte
een debat niet levendiger krijgt. Welke ideeën leven er bij de kandidaten
om het vragenuur politieker en daarmee ook interessanter te maken? Kandidaten,
u mag zich er niet te gemakkelijk van afmaken door te verwijzen naar de eigen
verantwoordelijkheid van ons als leden, want die kennen wij. De veronderstelling
is dat zij die verantwoordelijkheid meer dan nu gaan oppakken.Dit is ook het moment om u te bevragen op uw visie op een aantal andere
nieuwe instrumenten die de Kamer zou kunnen hanteren, bijvoorbeeld een tussenvorm
tussen het zware instrument van een parlementaire enquête, zoals wij
die nu kennen, en de hoorzitting die wij eigenlijk nu alleen maar in zeer
lichte vorm kennen. In de Amerikaanse Senaat bijvoorbeeld is het organiseren
van een hearing (hoorzitting) iets waarmee een parlement snel en adequaat,
maar toch onder ede de nodige informatie kan verkrijgen. Wat vindt u daarvan?
Hoe kijkt u aan tegen het instellen van de functie van rapporteur? Daarmee
hebben wij hier ook al wat ervaring opgedaan, maar die figuur is in bijvoorbeeld
het Europees Parlement heel gebruikelijk. A propos, het belang van Europa
in algemene zin mogen wij natuurlijk niet onderschatten. Op welke wijze wilt
u dat binnenland dat nu nog buitenland heet, toch hier meer op de agenda zetten?
Hoe kijkt u aan tegen de in onze ogen wat ongelukkige vorm waarin de commissie
Subsidiariteit op dit moment verkeert, waarbij er natuurlijk een wat merkwaardige
verhouding is tussen de Tweede en de Eerste Kamer. Ik kan dat natuurlijk gemakkelijker
zeggen dan menig ander. Ik denk zo, dat het primaat van de politiek nog altijd
hier ligt.Mijn laatste punt is het aansturen van de Kamerorganisatie. Daarover is
hier vaak het nodige te doen, naar ik meen meer in de wandelgangen dan hier
in de zaal. De Kamerorganisatie is niet altijd even flexibel, hoeveel goed
werk er ook door alle medewerkers wordt geleverd. Dus vanavond niet boos zijn
allemaal! Natuurlijk zijn er wel eens zaken die tot kritiek leiden, zoals
de bereikbaarheid van de mobiele telefoons, zeker ook vandaag weer een issue,
de wijze waarop onlangs vertrekkende Kamerleden werden bejegend en de moeizame
totstandkoming van de kinderopvang in het gebouw. Zult u ervoor zorgen dat
dit soort kwesties soepeler verlopen?Dit was de inbreng van de fractie van de Partij van de Arbeid. Ik wens
alle kandidaten succes bij het beantwoorden van, wat ik dan maar hoop, voor
hen pittige vragen. Ik wens haar daarbij de begeestering toe die past bij
het ambt dat zij ambiëren.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. In neem u even mee terug naar het jaar 1994. In dat jaar deed
de SP haar intrede in de Tweede Kamer. Na die intrede van Jan Marijnissen
en Remi Poppe hebben wij met verbazing gezien hoe de Voorzitter van de Tweede
Kamer Voorzitter werd. Het was de bloeitijd van de partijpolitieke benoemingen.
De verdeling van posten was vooral afhankelijk van iemands politieke kleur
en niet van zijn of haar kwaliteiten. Niet de beste man of vrouw op de plek,
maar de politieke kleur was bepalend voor de vraag wie welke plaats kreeg
en dit gold ook voor het Voorzitterschap van de Tweede Kamer.Daarom trok fractievoorzitter Jan Marijnissen de stoute schoenen, want
hij dacht: dit moet anders. Ik citeer hem uit een debat in 1996: "De
situatie was dat 50% plus één binnen één
fractie in deze Kamer uitmaakt wie er voorzitter wordt. Iemand met een democratisch
hart kan dit nooit juist vinden." En omdat wij dit niet juist vonden,
heeft hij toen voorgesteld om het anders te doen. Hij stelde voor om een echte
kandidaatstelling op basis van een profielschets in te voeren en er echte
verkiezingen van te maken.Zo waar staan wij hier vandaag om voor de zoveelste keer op die mooie
democratische manier een voorzitter te kiezen. Wij hebben vandaag de keuze
uit drie kandidaten. Mijn fractie heeft uiteraard waardering voor hun kandidaatstelling.
De keuze had nog iets groter kunnen zijn als een ander voorstel dat wij eerder
hebben ingediend ook een meerderheid in de Kamer had gekregen, namelijk het
voorstel om het 151ste Kamerlid in te voeren. Op het moment dat iemand tot
Voorzitter wordt gekozen en de fractie mag die plaats in de Kamer weer opvullen,
is het ook voor wat kleinere fracties die ook over heel veel parlementaire
ervaring kunnen beschikken, mogelijk om een kandidaat naar voren te schuiven.
Misschien is dit een optie voor verbetering in de toekomst.Ik heb een hele reeks vragen voor de drie kandidaten opgesteld. Ik begin
met een aantal algemene vragen aan alle drie. Wat is uw visie op het dualisme?
Hoe denkt u het dualisme in uw functie als Voorzitter van de Tweede Kamer
te bevorderen? Een actuele vraag is: vindt u als Voorzitter van de Kamer dat
aangenomen Kamermoties moeten worden uitgevoerd?Een volgende vraag heeft betrekking op de rechten van minderheden die
mijn fractie erg belangrijk vindt. Ook om die reden is op initiatief van mijn
fractie de 30-ledenregeling ingevoerd. Zo kan een minderheid in de Kamer als
zij dat wenst, ook een debat voeren als bijvoorbeeld een coalitie daar geen
boodschap aan heeft. Wij vinden dit een hele verbetering. Ik hoor graag hoe
de kandidaat-voorzitters hierover denken, want dit zegt iets over hun houding
en hun gedachten over het functioneren van de Tweede Kamer.Wat is hun opvatting over het recht op interpellatie van een individueel
Kamerlid? Wat is hun visie op de informatieplicht van het kabinet aan de Tweede
Kamer? Willen zij bijvoorbeeld ingaan op de vraag welke betekenis zij hechten
aan artikel 68 van de Grondwet in dezen? Actueel is ook de vraag hoe mijn
collega Kamerleden die zich nu hebben gekandideerd voor het Voorzitterschap,
aankijken tegen de verschillen van mening die hierover in de Kamer bestaan.
Ik noem een voorbeeld, namelijk het al of niet openbaar moeten voorlichten,
inlichten en informeren van de Tweede Kamer over de informatie op basis waarvan
het kabinet heeft ingestemd met politieke steun aan de oorlog in Irak. Daar
bestaan nogal wat verschillen van mening over en ik zou daar graag hun visie
op krijgen. Zeker een kandidaat heeft natuurlijk een heel bijzondere positie
bij het beantwoorden van deze vraag.Wat is de opvatting van de kandidaten over kleine fracties en hoe zullen
zij zich opstellen tegenover deze fracties? Ik memoreerde het al, maar ook
de SP-fractie is klein begonnen! Het is van belang dat kleinere fracties serieus
worden genomen en dat hun positie gewaarborgd is. Zij zijn immers het zout
in de pap van de Nederlandse politiek.In de afgelopen jaren is heel erg veel gesproken over de vernieuwing van
de werkwijze van de Tweede Kamer. In de afgelopen periode is er een 30-ledenregeling
gekomen, die het een minderheid mogelijk maakt om een debat aan te vragen,
is de procedure voor het kiezen van de Voorzitter van de Tweede Kamer veranderd
en zijn er themacommissies ingesteld. Verder is er niet zo heel veel veranderd.
Er is vooral veel vergaderd over het functioneren en de procedures van de
Kamer. Wat is de mening van de kandidaten? Moet het soms anders?Mevrouw Van der Hoeven schrijft in de brief, waarin zij zich kandidaat
stelt, opnieuw te willen inventariseren welke knelpunten er zijn en op basis
daarvan voorstellen voor verbetering te willen doen. Ik verklap niets als
ik zeg dat dan de zoveelste keer zou zijn. Ik loop al een tijdje mee en elke
keer begint de Kamer een nieuwe periode met het tegen het licht houden van
knelpunten, omdat men zo ontevreden is over de gang van zaken. Vervolgens
gebeurt er helemaal niets. Waarom denkt mevrouw Van der Hoeven dat het onder
haar leiding anders zal gaan? Hoe gaat zij ervoor zorgen dat mogelijke verbeteringen
werkelijkheid worden en dat niet alles bij het oude blijft?Ik ben nieuwsgierig naar de opvatting van de kandidaten over de suggestie
van mijn fractie om een vragenuur met de minister-president in te voeren.
De Kamer beslist natuurlijk zelf of zij dat wel of niet wil, maar de mening
van de kandidaten leert mij wel iets over hun opvatting over het functioneren
van de Kamer. Twee kandidaten zijn op dit moment nog minister. Waarom is hun wens om
Voorzitter te worden belangrijker dan hun verantwoordelijkheid om hun periode
als minister tot een goed einde te brengen? In het bijzonder stel ik deze
vraag aan de minister van Defensie. Waarom vindt hij niet langer dat hij de
verantwoordelijkheid voor de naar Afghanistan uitgezonden troepen moet blijven
nemen? Het is overduidelijk dat deze uitzending hem een bijzondere verantwoordelijkheid
geeft. Ik hoop dat hij deze vraag bevredigend kan beantwoord, te meer omdat
hij eerder heel stellig heeft gezegd dat hij tot de laatste dag bij Defensie
zou blijven en geen verantwoordelijkheden zou gaan delen. Als hij bij Defensie
weggaat, deelt hij inderdaad geen verantwoordelijkheid, maar dat laat onverlet
dat hij eerder expliciet heeft aangegeven deze verantwoordelijkheid tot het
einde toe te willen blijven dragen.Is het niet ongewenst dat de heer Kamp zich als Voorzitter van de Kamer
niet meer zou kunnen verantwoorden voor de vermeende mishandelingen door militairen
in Irak? Is dat geen vreemde en wellicht zelfs een ongewenste situatie? De
commissie-Van den Berg moet nog met haar conclusies komen. Zodra die er zijn,
komt er een debat en dan zit de heer Kamp misschien wel in de stoel van de
Voorzitter in plaats van in Vak K.De brief van mevrouw Verbeet bevat een passage die mij in het bijzonder
aanspreekt en wel de opmerking over de ergernis van Kamerleden wanneer bewindspersonen
wijdlopige of ontwijkende antwoorden geven. De woordkeus is niet alleen heel
mooi, maar het is ook nog eens bijzonder herkenbaar. Zij constateert deze
ergernis, maar hoe denkt zij hierin als Voorzitter verbetering te kunnen brengen?
Welke rol kan zij daarbij spelen? Omdat mevrouw Verbeet deze vraag heeft opgeworpen,
wil ik hem ook aan de andere kandidaten stellen. Ik doe dat zeker ook, omdat
zij als bewindspersonen inmiddels geoefend zijn in het geven van wijdlopige
en ontwijkende antwoorden. Zij weten waar wij het over hebben! Zij weten hoe
het werkt!De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie ziet de verkiezing van de Voorzitter
als een belangrijk moment voor de Tweede Kamer, niet alleen voor haar leden
maar ook voor al degenen die in de organisatie van de Kamer hun plek hebben.
Wij zijn natuurlijk afhankelijk van de Kamerleden die zich voor deze positie
beschikbaar stellen. In dit opzicht is de fractie van de ChristenUnie blij
dat, evenals in 2002 en 2003, er ook deze keer weer iets te kiezen valt. Namens
mijn fractie wil ik dan ook mevrouw Verbeet, mevrouw Van der Hoeven en de
heer Kamp danken voor hun bereidheid om zich beschikbaar te stellen voor deze
belangrijke en verantwoordelijke positie. Ik kan mij voorstellen dat zij een
afweging hebben moeten maken. Hierbij denk ik met name aan de beide personen
die hun lidmaatschap van de Kamer momenteel combineren met een demissionair
ministerschap. Ik sluit mij dan ook aan bij de vraag die aan deze twee leden
is gesteld, namelijk waarom zij uiteindelijk de keuze hebben gemaakt om zich
voor het ambt van Voorzitter beschikbaar te stellen.De fractie van de ChristenUnie heeft met belangstelling de brieven gelezen.
Ik constateer dat de drie kandidaten heel duidelijk hebben aangegeven dat
zij voldoen aan het door de Kamer gestelde profiel, dat natuurlijk
nog redelijk algemeen is. De fractie van de ChristenUnie vindt ook dat de
drie kandidaten aan het profiel voldoen. Aangezien er maar één
Voorzitter nodig is en er drie kandidaten zijn, zal er toch gekozen moeten
worden. Voor de fractie van de ChristenUnie is dit ook een open kwestie. In
de afgelopen jaren is het steeds op deze manier gegaan en dat is ons uitstekend
bevallen. In dit opzicht valt er voor iedere kandidaat in vak K in de komende
uren nog een wereld te winnen. Als het om onze fractie gaat een wereld van
zes stemmen. Doe uw best!Er zijn al veel vragen gesteld. In het kort noem ik nog een aantal concrete
punten die voor de fractie van de ChristenUnie met name van belang zijn. Mijn
eerste vraag aan de kandidaten is, hoe zij staan in de kwestie rond de embargoregeling.
De afgelopen jaren is dit een heel principieel punt geweest. Wij hebben het
in onze oud-voorzitter Weisglas zeer gewaardeerd dat hij in dat opzicht heeft
geknokt voor de versterking van de positie van de Kamer. Wij hebben de strijd
helaas verloren, maar die strijd zou kunnen terugkomen, en dan vinden wij
het van belang om te weten hoe de nieuwe Voorzitter van de Kamer in die discussie
staat.Wij hechten ook zeer aan het voortdurend verbeteren van de informatievoorziening
aan de Tweede Kamer, omdat dit van cruciaal belang is voor het uitoefenen
van een belangrijke taak van de Kamer, te weten het controleren van de regering.
Wij hebben behoefte aan een adequate informatievoorziening en aan verwerking
van de informatie, zodat wij deze op een goede wijze kunnen inzetten in de
debatten met de regering. Ik zou graag van de drie kandidaten willen horen
hoe zij als Voorzitter zouden willen werken aan verbetering van de informatievoorziening,
want daar zijn wij nooit klaar mee.Een derde punt van belang voor onze fractie is, hoe de kandidaten hun
verantwoordelijkheid voor de interne Kamerorganisatie zien. Een Voorzitter
heeft vele taken. Het leiding geven aan vergaderingen is een belangrijke taak,
evenals het vertegenwoordigen van de Kamer in het buitenland. De Voorzitter
heeft echter ook een grote verantwoordelijkheid voor de interne Kamerorganisatie.
In dat opzicht speelt er veel. Ik wil graag van elk van de kandidaten horen
hoe zij daarin staan, welke doelen zij voor ogen hebben en op welke wijze
zij een en ander de komende jaren willen aanpakken. Uiteraard is de Voorzitter
afhankelijk van wat de meerderheid van de Kamer wil, maar betrokkene heeft
hierin toch een heel belangrijke taak.Mijn fractie vindt het van belang om te horen hoe de verschillende kandidaten
hun verantwoordelijkheid zien voor de kleinere fracties. Dit hangt wat ons
betreft niet af van hun opvatting over de 30-ledenregeling, zo zeg ik er geruststellend
bij. Wij hebben daarop behoorlijk wat kritiek als kleine fractie, hoe raar
het misschien ook klinkt. De discussie daarover voeren wij nog wel op een
ander moment, maar het is van belang dat een Voorzitter de Kamer in haar totaliteit
bedient, en met name oog heeft voor de positie van de wat kleinere fracties.
Meer vragen zal ik niet stellen, want er zijn er al ontzettend veel gesteld.
Wij wachten de beantwoording met belangstelling af. Ik hoop dat eenieder binnen
onze fractie dan tot een verantwoorde keuze kan komen.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Ook voor mijn fractie is de verkiezing van een Voorzitter
een belangrijk moment. Na nieuwe verkiezingen kiezen wij in het huis van de
democratie een nieuwe Voorzitter. De manier waarop dat gaat, na de verkiezing
van onze vorige Voorzitter, is iets waarop wij trots kunnen zijn. Ik vind
dat wij blij moeten zijn dat er nu ook weer iets te kiezen valt. Ik complimenteer
de drie kandidaten die nu in vak K zitten met hun moed om zich publiekelijk
kandidaat te stellen. Hulde daarvoor!De fractie van de Partij voor de Vrijheid hecht, net als iedereen in dit
huis, sterk aan de rechten die de Kamer heeft, als geheel maar ook op individueel
niveau. Dan gaat het om het budgetrecht, het recht van interpellatie, het
vragenrecht en het recht van initiatief. Al die rechten zorgen ervoor –
zo lang daar ook stevige politici met lef achter zitten die er gebruik van
maken – dat de Kamer meer leeuw is dan lam. Ook ik stoor mij eraan dat
wij vaak niet krijgen waarop wij recht hebben. Een enkele kandidaat heeft
daarover in zijn of haar sollicitatiebrief al opmerkingen gemaakt. Te vaak
komt het voor dat collega's, van welke partij dan ook, hier bij de regeling
van werkzaamheden staan omdat brieven niet binnen de termijn die het Reglement
van Orde stelt, worden beantwoord. Dat komt niet incidenteel voor maar heel
vaak. Te vaak ook wordt tijdens plenaire debatten geen antwoord gegeven. Dan
gokt iemand in vak K erop dat de Voorzitter geen interrupties meer toestaat
en is het punt weg. Ik weet ook dat de Voorzitter geen ijzer met handen kan
breken en dat hij mensen niet kan dwingen om te zeggen wat zij willen zeggen,
maar toch vind ik dit een belangrijk punt. De kandidaten vraag ik daarom hoe
zij daarmee omgaan en hoe zij de belangen van de Kamerleden het best en het
meest effectief zullen verdedigen.In 2002 koos de Kamer – voor het eerst buiten de partijvoorkeuren
om – Frans Weisglas tot Voorzitter. Zijn kandidatuur en zijn uitverkiezing
waren onverwacht. Ik vond de heer Weisglas een uitstekende Voorzitter van
de Kamer. Wij zullen hem missen. Nieuwe tijden, nieuwe mensen. Ieder mens
is anders en ook iedere Voorzitter is anders. Dat geldt niet alleen voor de
persoon maar ook voor de inhoudelijke ambities hoe hij het Kamervoorzitterschap
invult. Ik wil graag van de drie kandidaten weten wat zij anders zouden doen
dan de vorige Voorzitter; niet beter of slechter. Er zijn veel nieuwe leden
in dit huis, naast leden die er al langer zitten. Ik meen dat het antwoord
op deze vraag een belangrijke toetssteen is.Ook mijn fractie kijkt vooral uit naar een Kamervoorzitter die zijn uiterste
best doet om boven de partijen te staan. Het spreekt voor zichzelf: boven
de partijen staan, zorgen dat je geen partijpolitiek bedrijft. Niet alleen
omdat de Voorzitter in ons stelsel tot een fractie behoort, maar ook omdat
de kans groot is dat de fractie van degene die Voorzitter wordt tot een regeringspartij
kan behoren. Hoe gaan de kandidaten om met het dualisme tegenover hun eigen
fractie, zeker wanneer die in een coalitie zou zitten maar ook wanneer die
in de oppositie zou zitten? Het is heel belangrijk voor ons in dit huis om
dat te horen.Ik herinner mij nog dat er in het debat van februari 2003, toen de heer
Weisglas herkozen werd, een potpourri aan vernieuwingsvoorstellen klonk. Vergaderingen
moesten minder saai worden en het moest allemaal wat minder procedureel. Er
werd zelfs voorgesteld om in het land te gaan vergaderen. Het leek er even
op dat de jaren zeventig in dit huis waren teruggekeerd. Ik
zeg daarop: aan ons lijf geen polonaise. Wie vergaderingen saai vindt, moet
deze zelf maar met een originele inbreng levendiger maken. Wie vaker wil vergaderen
in Delfzijl of Oost-Knollendam moet vooral met zijn fractie of Kamercommissie
vaker op werkbezoek gaan. Met inachtneming van het amendement dat de fractie
van D66 heeft weten toe te voegen aan de profielschets, willen wij ervoor
waken dat er wordt vernieuwd om het vernieuwen. Mooie woorden over alleen
maar vernieuwen als het meerwaarde heeft en geen vernieuwing om het vernieuwen,
klinken prachtig, maar wij moeten voorzichtig zijn met onnodig vernieuwen
om maar zo origineel mogelijk te zijn. Hierop hoor ik graag een reactie van
de drie kandidaten.Ik hoop dat de beste kandidaat Voorzitter wordt. Ik ben erg benieuwd naar
de antwoorden van de kandidaten. Onze fractie zal die zeer serieus nemen.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. De Kamer heeft in een eerdere vergadering reeds een profielschets
vastgesteld. Op een enkel punt is deze recent nog gewijzigd. Nu zitten hier
drie kandidaten die ons door hun lange staat van dienst en hun grote bekendheid
niet direct voor verrassingen zullen stellen. Daarom zal de VVD-fractie slechts
kort het woord voeren. Wij zullen over vier hoofdonderwerpen een korte opmerking
maken om daarmee een reactie van de kandidaten uit te lokken.In de eerste plaats hecht de VVD-fractie aan een ordelijke gang van zaken
bij de werkwijze van de Tweede Kamer. Zaken die belangrijk zijn, moeten worden
besproken en zo nodig met spoed worden ingepast. Dat wil echter niet zeggen
dat elk onderwerp dat de media heeft bereikt, zich ook direct leent voor een
snel debat en een wijziging van de voorgenomen agenda. Hoe denken kandidaten
om te gaan met actuele zaken versus de wens, vooral ook het voorgenomen wetgevingsprogramma
gerealiseerd te krijgen?Een tweede zaak die de fractie nadrukkelijk bezighoudt, is de aansturing
van het ambtelijk apparaat, met name de top hiervan. De VVD-fractie heeft
geen problemen met de gekozen hoofdstructuur waarbij een toezichtmodel wordt
gehanteerd. Wel zou de fractie gaarne zien dat de Voorzitter dit toezicht
wat nadrukkelijker uitoefent en zich meer laat gelden bij de ambtelijke top
van de Kamerorganisatie. De Tweede Kamer blijft tenslotte een heel bijzondere
organisatie die niet zomaar op afstand kan worden gezet. Hoe denken de kandidaten
om te gaan met dit onderwerp van aansturing van de ambtelijke organisatie?In de derde plaats wil de VVD-fractie nog eens benadrukken dat zij zeer
hecht aan dualisme en het primaat van de Kamer. Dit laat onverlet dat ervan
moet worden uitgegaan dat deze doelstellingen kunnen worden gerealiseerd met
goede verhoudingen, met name met het kabinet en specifiek met de minister-president.
Ik vraag de kandidaten zich ook hierover nadrukkelijk uit te spreken.Ten slotte heeft de Kamer uitgesproken dat de nieuwe Voorzitter zich zou
moeten richten op verbeteringen van de werkwijze en de werkprocessen van de
Tweede Kamer. Het gaat de VVD-fractie dus niet om vernieuwingen op zich, maar
zeker wél om verbeteringen. Doel en middel moeten helder zijn. Veranderingen
moeten vooral goed gemotiveerd worden door een goede probleemanalyse en een
daarop gericht verbeteringsvoorstel. Ook dit vraagt om een reactie van de
drie kandidaten.Tot slot dank ik de kandidaten. Wij waarderen het zeer dat zij zich kandidaat
hebben gesteld en wij vinden dat zij zich al op voorhand moedig hebben getoond.De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. Het is al gememoreerd dat het niet de eerste keer
is dat de Kamer kandidaat-voorzitters aan een soort vragenronde onderwerpt.
Vier jaar geleden was dat voor het eerst het geval. Bij het teruglezen van
het verslag van dat debat kwam ik iets tegen dat ik mij niet herinnerde. Kort
voor dat debat had in de Kamer een inhoudelijk debat over een generaal pardon
plaatsgevonden, in het vragenuur. De tonen van staatssecretaris Kalsbeek,
die zich er geharnast tegen keerde, om procedurele en inhoudelijke redenen,
waren nauwelijks weggestorven of de Kamer begon aan een vragenronde aan het
adres van kandidaat-voorzitters. Behalve over de bijzondere onderscheidingen
van de heer Janssen van Raay ging het toen gelukkig eerst en vooral over de
vraag of de kandidaat-voorzitters aan de profielschets beantwoordden.Laat ik vooropstellen dat wij het verheugend vinden dat wij ook vandaag
geen gebrek hebben aan goede kandidaten. Alle drie kandidaten hebben de nodige
kwaliteiten en ervaring. Dank van onze kant dat zij zich hiervoor beschikbaar
hebben willen stellen. Zo bezien is kiezen vandaag een luxe probleem geworden.
Dit debat biedt de mogelijkheid om de kandidaten nog wat vragen te stellen,
om te kijken wie het meest geschikt is. Wij maken daar graag een bescheiden
gebruik van. Bescheiden, niet alleen omdat al heel veel vragen gesteld zijn
en wij meteen kijken of zij in korte tijd heel veel vragen helder en duidelijk
kunnen beantwoorden, maar ook bescheiden omdat dit toch wel een bijzonder
type debat is, met een soort openbaar sollicitatiegesprek. Bovendien kennen
wij alle drie de kandidaten al langer dan vandaag. Wij hoeven het niet alleen
van de momentopname die dit gesprek is, te hebben.In het licht van de profielschets onderstreep ik dat wij zeer hechten
aan een grondige ervaring met het Kamerwerk. Daar voldoen alle kandidaten
aan. Gelet op de vernieuwing die ook ditmaal heeft plaatsgevonden, is een
goede bekendheid met de regels en procedures van dit huis van groot belang.
De vernieuwingsgezindheid wordt als het ware aan de hand van allerlei voorstellen
op de kandidaat-voorzitters uitgetest. Ik beklemtoon dat de Kamer daar uiteindelijk
zelf over gaat, door wijzigingen van het Reglement van Orde. Wij kunnen de
kandidaten gemakkelijk overvragen op dit punt. Het is goed om hun persoonlijke
voorkeuren te horen, maar uiteindelijk is het de Kamer die er zelf over gaat.
De positie van een Voorzitter is niet die van een ideeënbus voor allerlei
veranderingen en verbeteringen.De Voorzitter is vooral zichtbaar in zijn of haar primaire taak, het voorzitten
van de vergaderingen van de Kamer. Dat mag de aandacht echter niet afleiden
van de andere taken van de Voorzitter. Hij of zij geeft immers ook leiding
aan allerlei processen van de Kamer achter de schermen. De Voorzitter zal
ook in die rol goed leiding moeten kunnen geven, besluitvaardig moeten zijn
en met invoelingsvermogen moeten kunnen omgaan met de ambtelijke
diensten. Niet alle brieven gaan uitdrukkelijk op dat taakaspect in. Ik hoor
de kandidaten er graag nader over.Mijn fractie vindt het aanzien van de Kamer ook belangrijk. Hoe kan het
aanzien van het parlement verder worden versterkt? Belangrijk is dat er bij
de burgers vertrouwen is in het parlement en de wijze waarop tot besluitvorming
wordt gekomen. Aan de ene kant wordt wel eens gezegd dat het parlement erg
bezig is met allerlei hypes en de waan van de dag volgt. Er zou daarom wat
terughoudendheid moeten zijn met het al te gemakkelijk toestaan van allerhande
debatten. Er kan althans geprobeerd worden daarop invloed uit te oefenen.
Aan de andere kant horen wij dat het juist van belang is om de kloof te dichten
door het maatschappelijke debat zoveel mogelijk meteen in de Kamer te halen.
Hoe kijken de kandidaten tegen dat spanningsveld aan? Hoe kunnen zij bijdragen
om het aanzien van het parlement verder te versterken?Om collega Pechtold voor te zijn, zeg ik tot slot maar even dat ook in
de fractie van de SGP de keuze van de Voorzitter een volstrekt vrije kwestie
is, al sluit ik niet uit dat wij het roerend eens kunnen zijn.De voorzitter:Voordat de kandidaten tot de beantwoording overgaan, bepaal ik door het
lot in welke volgorde zij dat zullen doen.Als eerste zal mevrouw Verbeet antwoorden. De tweede is de heer Kamp.
De derde kan dan moeilijk iemand anders zijn dan mevrouw Van der Hoeven.De vergadering wordt van 15.10 uur tot 15.25 uur geschorst.Mevrouw Verbeet (PvdA):Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de gelegenheid, mijn kandidatuur toe
te lichten en de vragen te beantwoorden. Al heel jong werd ik gefascineerd
door de politiek, maar ik was uiteindelijk vijftig toen ik lid werd van de
Tweede Kamer, dus ik ben niet over één nacht ijs gegaan. Ik
ben blij dat ik flink wat werkervaring, ook managementervaring, en levenservaring
buiten de Kamer heb opgedaan. Zeker de nieuwe leden zullen het met mij eens
zijn dat de Kamer niet de enige plek is waar je ervaring kunt opdoen. Op wat
latere leeftijd in de Kamer komen, maakt ook sterk en autonoom. Ook als Kamerlid
heb ik via werkbezoeken, stages en e-mail geprobeerd, mijn contacten met de
samenleving heel goed te houden, want voor mij is mijn werk doen in nauw contact
met de samenleving de enige manier waarop ik het Kamerlidmaatschap wil vervullen.
Volksvertegenwoordiger zijn is voor mij het hoogste wat er is, ik voel mij
volksvertegenwoordiger in hart en nieren, zoals ik ook in mijn brief geschreven
heb. Ik zal ook met hart en ziel uw Voorzitter zijn, voor mij is er geen andere
optie, ligt er geen andere carrière in het verschiet dan het Voorzitterschap
van deze Kamer. Ik vind het jammer dat de heer Duyvendak dit niet uit mijn
brief heeft kunnen opmaken, maar het was wel oprecht mijn bedoeling om dit
over te brengen.Als Voorzitter zal ik vanzelfsprekend boven de partijen staan. Zoals ik
in mijn brief heb aangegeven, neem ik artikel 50 van de Grondwet buitengewoon
serieus: de Kamer vertegenwoordigt het gehele volk. De Staten-Generaal vertegenwoordigen
het gehele volk en ik zie de Voorzitter van de Tweede Kamer als eerst verantwoordelijke
om samen met de overige leden van de Kamer aan deze opdracht te voldoen. Maar
hieruit vloeit natuurlijk ook een heel speciale verantwoordelijkheid jegens
minderheden in deze Kamer voort. Wij hebben in het belang van de democratie
de taak om minderheden – kleine fracties in deze Kamer, kleine groeperingen
in de samenleving – voluit de gelegenheid te geven om hun stem te laten
horen. Dit maakt onze democratie krachtig; tegengeluiden moeten in het parlement
gehoord worden.Ik heb in de afgelopen jaren als woordvoerder bij de behandeling van een
aantal wetsvoorstellen, met als pièce de résistance de Wet maatschappelijke
ondersteuning, waarbij wij, om mevrouw Azough te citeren, in gezamenlijk sterk
opereren een extreme make-over hebben gerealiseerd, laten zien dat ik een
bindende factor, een bruggenbouwer ben. Ik vind dat de Kamer alleen maar sterk
kan opereren als wij gezamenlijk optreden; alleen dan kun je wezenlijke veranderingen
in een wetsvoorstel bewerkstelligen. Daarbij is respect voor elkaar het belangrijkste
wat nodig is, ook respect voor andere standpunten. Je moet elkaar de kans
geven, de feiten te verzamelen die nodig zijn om een oordeel te vormen. Bij
het verzamelen van feiten heb je het meest aan elkaar, daarna kun je elk een
eigen standpunt vormen. Maar wij moeten elkaar steunen om eenieder als Kamerlid
tot zijn recht te laten komen.Een Voorzitter kan natuurlijk niets alleen, een Voorzitter is zo sterk
als de Kamer hem laat zijn. Samen bepalen wij hoe sterk wij zijn. Maar als
Voorzitter heb je natuurlijk wel een sterk initiërende en stimulerende
taak, anders lukt het natuurlijk nooit. Je hebt als Voorzitter natuurlijk
vooral de taak, de instrumenten van de Kamer heel scherp te houden. In het
vorige debat over het Voorzitterschap maakte mevrouw Verburg daarover een
aantal heel interessante opmerkingen, waarmee later niets is gedaan. Zij stelde
voor, de Voorzitter tijdens debatten meer conclusies te laten trekken over
het verloop van die debatten. Door het samenvatten van de toezeggingen, gedaan
door ministers, zou moeten worden voorkomen dat er een motiediarree ontstaat.De voorzitter:Ik vraag de leden hun onderlinge conversatie te stoppen. Er is net met
respect gesproken over de kandidaten, dan stel ik het op prijs als de leden
met hetzelfde respect kennis nemen van de antwoorden van de kandidaten.Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik heb mij er net als mevrouw Kant buitengewoon aan geërgerd dat
wij geen greep kregen op de antwoorden van sommige bewindspersonen. De vragen
die wij stelden waren glashelder, maar dat gold niet voor de antwoorden. Ik
heb mij daarover wel eens beklaagd. Ik vind dat een Voorzitter dan moet ingrijpen
en namens ons allen moet zeggen: bewindspersoon van dienst, u moet gewoon
antwoorden. Er zijn drie mogelijkheden: u zegt ja, u zegt nee, of u zegt dat
u het niet weet, maar wees helder, en laat de Kamer niet in het ongewisse.
Ik wil, als ik Voorzitter ben, de leden daarin steunen en als zij dat wensen
de bewindspersonen daarop aanspreken. Ik weet dat er een traditie in deze
Kamer is om te zeggen: de Kamer gaat over de vragen, de regering over de antwoorden.
Maar op dat punt is volgens mij wel iets te verbeteren. Als wij de toezeggingen
gaan samenvatten, stimuleert dat de bewindspersonen om tot
meer helderheid in hun beantwoording te komen.Maar ik ben ook kritisch naar de Kamer zelf. Wij kunnen veel spitser zijn
in de vragen die wij stellen, met als voorbeeld het mondelinge vragenuur.
Het lijkt wel of wij elkaar besmetten met het virus van het houden van ellenlange
inleidingen en het toch weer naar voren brengen van standpunten, zeker als
de camera's draaien. Wij kunnen zelf scherper zijn in het formuleren van de
vragen, en de bewindspersonen geen kans geven om ons te ontglippen. Wij weten
precies wat wij horen willen, maar wij moeten ervoor zorgen dat de bewindspersonen
kraakhelder zeggen wat zij wel of niet willen. Dán weten wij wat wij
aan elkaar hebben, wat in mijn idee dualisme is. Welk kabinet er ook komt,
of de fractie waartoe ik behoor daarvan deel uitmaakt of niet, het zal geen
verschil maken in mijn optreden richting de leden. Het gaat erom dat de samenleving
snapt wat wij hier doen. Het liefst zou ik alle zestien miljoen Nederlanders
hier laten zien, hoe serieus wij met ons werk omgaan, maar dat kan niet. Daarom
moeten wij ervoor zorgen dat wij op de momenten waarop wij in beeld zijn haarscherp
zijn te volgen, zodat men snapt waarom wij iets vragen, wat wordt geantwoord
en wat de oplossing is waarmee wij aan het werk gaan. Dat moet echt veel beter.
Ik hoop dat de leden mij in de gelegenheid zullen stellen – misschien
niet tijdens de vergadering, maar wel na afloop – om hun daarop aan
te spreken door te zeggen: de poging was goed, maar het kan beter. Er wordt
veel gesproken over vernieuwen en verbeteren. In die zin heb ik mijn naam
mee: Verbeet is een begin van verbeteren. Ik zou zeggen "nomen est omen".
Ik zal mijn uiterste best doen om daaraan een bijdrage te leveren.Vernieuwing houdt in mijn ogen in dat wij ervoor zorgen dat wij ons imago –
het beeld dat de samenleving van ons heeft – verbeteren. Mensen zijn
niet gek. Zij weten heel goed of wij hier zitten te zwammen of dat wij hier
zaken aan het doen zijn. Daarin kunnen wij veel vooruitgang boeken. Ik heb
als lid van de Themacommissie Ouderenbeleid een aantal concrete voorbeelden
van vernieuwing in de praktijk beproefd, die trouwens ook door de Nationale
Conventie als vernieuwing zijn benoemd. Wij hebben bijvoorbeeld een Group
Facility Room gebruikt. Dat betekent dat je deskundigen vraagt om anoniem
te reageren op vraagstukken. Dat geeft vaak een helder inzicht. Wij hebben
in het land vergaderd, waarbij wij werkbezoek en gesprekken met betrokkenen
combineerden. Dat was op dat moment wel relevant. Het gaat mij er niet om
dat wij de Kamer verplaatsen alleen om het verplaatsen. Het gaat er mij om
dat op locatie vergaderd kan worden als dat relevant is.Dan kom ik bij de controlefunctie van de Kamer. In dit verband noem ik
de JBZ-raden die ik de afgelopen jaren heb voorgezeten. Overigens was dat
geen sinecure. Je krijgt op het laatste moment de agenda's en de stukken,
terwijl het om buitengewoon wezenlijke kwesties gaat. Soms zijn die stukken
vertrouwelijk. De enige reden waarom dat zo is, is vaak dat het in andere
landen ook het geval is. Dat vind ik geen sterk argument. Tegen deze achtergrond
vind ik dat wij wat de vertrouwelijkheid van stukken en het achter gesloten
deuren vergaderen betreft veel preciezer moeten nagaan wanneer dat onvermijdelijk
is en wanneer wij dat kunnen vermijden. Van belang is dat wij tijdig over
de informatie beschikken om goed te kunnen controleren wat de regering gaat
doen. Ook achteraf moeten wij goed zijn geïnformeerd over wat de ministers
hebben gedaan in Brussel of in Straatsburg. Vaak zitten daar nu heel grote
tijdspannen tussen, waardoor wij de grip op de besluitvorming verliezen.Europa is een heel belangrijk punt als het gaat om vernieuwing. Dan kom
ik weer uit op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Ik zeg heel eerlijk
dat de Kamer nog beter had moeten onderzoeken wat de effecten van Europese
regelgeving, bijvoorbeeld rond aanbesteding, waren op dat proces. Misschien
had de commissie een rapporteur namens de Kamer moeten benoemen. Achteraf
gezien vind ik dat de Kamer meer wetgevingsondersteuning in dat proces had
kunnen gebruiken. In die zin ben ik het zeer eens met alle leden die vinden
dat het Bureau Wetgeving versterkt moet worden. Met de commissie-Ten Hoopen
is wat dat betreft een eerste stap gezet, maar de Kamer is nog steeds te zeer
afhankelijk van de steun die departementen haar wil geven. Vaak is de creativiteit
van de departementen er niet geheel op gericht om de wensen van de Kamer in
wetgeving neer te leggen. Men zal vaak, met alle goede bedoelingen en inzet,
dicht willen blijven bij de plannen die men al had.Ik heb al een aantal voorbeelden van vernieuwing genoemd. Wat ik zelf
op het punt van de relatie met de samenleving zou willen doen: naast het op
onze website zetten wat wij in de Kamer gaan behandelen, zou ik willen nagaan
of wij ook kans zien om bijvoorbeeld een uur na afloop van het debat aan de
samenleving te vertellen wat wij hier besloten hebben. Dat geeft de samenleving
immers veel meer inzicht in het resultaat. Nu zijn wij vaak een voortzetting
van de informatie van de regering. Ik weet dat er al pogingen gedaan zijn
om iets dergelijks te doen, maar dat is een beetje in het slop geraakt. Dat
geeft mij de mogelijkheid om aan te geven hoe ik er als Kamervoorzitter voor
zou willen zorgen dat wij ook met de ambtelijke ondersteuning bovenop de besluitvorming
van de Kamer zitten. Als wij met elkaar beslissen dat wij iets belangrijk
vinden, wil ik dat dat binnen afzienbare tijd ook gestalte krijgt in de Kamer.
Ik wil niet dat dat eindeloos doorsukkelt, dat er nog eens een clubje naar
kijkt en dat wij dan dit of dan dat eens gaan proberen. Als je met elkaar
afspreekt dat je iets gaat veranderen, moet dat ook binnen afzienbare tijd
vorm krijgen.Mevrouw Kant (SP):Ik kom op een vraag door uw verhaal over de relatie van de Tweede Kamer
met de maatschappij. Een van de dingen die mij de afgelopen jaren persoonlijk
enorm stort – u staat dan soms naast mij – is de manier waarop
wij mensen ontvangen die ons iets te melden hebben, bijvoorbeeld door het
aanbieden van een petitie. Mijn fractie heeft al eens voorgesteld dat wij
ons veel meer als gastheer/gastvrouw zouden moeten opstellen door mensen te
ontvangen met een kopje koffie, rustig naar hen te luisteren en met hen in
gesprek te gaan in plaats van dit op een stalen manier af te doen in een kille
hal. Het is wel een mooie, maar ook een kille hal. Door uw eigen inbreng komt
bij mij de vraag naar boven wat u daarvan vindt. Zouden wij dat niet enorm
moeten verbeteren?Mevrouw Verbeet (PvdA):Volgens mij hebben wij al een poging gedaan om het iets te verbeteren.
Als ik goed ben geïnformeerd, krijgen mensen inmiddels een kopje koffie.
Ik geef u echter volstrekt gelijk: wij wringen ons soms in bochten om werkbezoeken
te organiseren, maar laten soms de kans onbenut om, wanneer
wij hier groepen uit de samenleving ontvangen, ons goed te informeren over
waar mensen mee zitten. Het zou dus heel interessant zijn om daar eens naar
te kijken. Wij moeten de commissie voor de Werkwijze der Kamer maar vragen
om daar een goed voorstel voor te doen.Mevrouw Kant (SP):Het gaat mij heel specifiek om de situatie bij petities. Met name op dat
punt is de situatie immers heel schrijnend. Bij hoorzittingen, rondetafelgesprekken
en dergelijke doen wij het redelijk, maar met name bij het aanbieden van petities
komen mensen hier met een boodschap en dan mag de Voorzitter niets zeggen.
Dat begrijp ik ook wel, maar er staan allerlei Kamerleden omheen die daar
wel een mening over hebben. Er moet gewoon een gelegenheid zijn waar mensen
ontvangen worden en waar zij in gesprek kunnen gaan met de volksvertegenwoordigers
over datgene waarvoor zij hier komen. Ik zou van u graag de toezegging willen
krijgen dat u zich daarvoor zou willen inzetten.Mevrouw Verbeet (PvdA):Dat wil ik graag doen.Ik heb een vraag gekregen over de minderheidsrechten. Daar wil ik eigenlijk
niets aan veranderen. Volgens mij moeten wij gewoon verder gaan op de huidige
wijze. Er wordt wel eens een beetje ingewikkeld over gedaan, maar in de praktijk
heeft dat helemaal niet tot meer spoeddebatten geleid dan in de periode daarvoor.
Ik denk dat het een heel kostbaar goed is om ervoor te zorgen dat ook kleinere
groepen Kamerleden en kleine fracties dat recht hebben. Mevrouw Kant stelde
in dit verband een vraag over een individueel recht op interpellatie. De Kamer
heeft het recht op interpellatie. Ook daarvoor geldt een minimum van 30 leden,
maar ik kan mij niet voorstellen dat in ieder geval onze fracties niet overtuigd
kunnen worden door een Kamerlid dat werkelijk beargumenteerd kan zeggen waarom
het nodig is om op dat moment over dat onderwerp een interpellatie te houden.
De Kamer als geheel heeft die verantwoordelijkheid. Ik mag niet "onze
fracties" zeggen; ik zie de heer Wilders kijken, maar ik moet er nog
een beetje aan wennen dat ik daar dan in een andere rol zit. De Kamer moet
altijd de wens van leden honoreren om inlichtingen in te winnen en kwesties
aan de orde te stellen. Wij hebben als Kamer als geheel de verantwoordelijkheid
om dat te doen. Ik heb al eerder gezegd: ongeacht de samenstelling van de
coalitie en ongeacht de partij van het betrokken Kamerlid moet iedereen volledig
de gelegenheid hebben om daarop in te gaan.Er werd mij gevraagd hoe ik ga voorzitten en hoe ik ervoor ga zorgen dat
het spannend blijft. Ik denk dat je dat vooral doet door van het begin af
aan bovenop een debat te zitten. Van het begin af aan de klok goed in de gaten
houden. De planning is waardevol, ook voor de mensen die komen luisteren.
Je moet weten wanneer het debat begint en wanneer het eindigt. Kamerleden
nemen vaak veel tijd om vervolgens te komen melden dat zij helaas naar een
volgend overleg moeten en het antwoord niet kunnen afwachten. Wij moeten proberen
binnen de tijd te blijven. Door puntig en precies te zijn moeten wij ervoor
zorgen de tijd zo goed mogelijk te gebruiken.Er zijn nog een aantal heel specifieke vragen gesteld, waaronder over
de embargoregeling. Wij storen ons allemaal zeer aan het feit dat de Kamer
op dit moment een informatieachterstand heeft ten opzichte van de regering.
De heer Weisglas heeft als een leeuw gevochten om dat te veranderen. Het is
deze keer niet gelukt. Ik denk dat een Voorzitter tijdig met een nieuw kabinet
en een frisse minister-president moet bespreken hoe kan worden voorkomen dat
de regering twee dagen of langer gratis zendtijd heeft en dat de Kamer pas
na lezing van de stukken een oordeel kan geven. Daaraan moeten wij opnieuw
werken.De heer Duyvendak vroeg naar mijn managementervaring. Ik heb in mijn niet
geringe leven voor Den Haag heel grote, landelijke projecten geleid. Dat cv
staat trouwens gewoon op internet. Ik heb ook een bureau geleid. Ik kan zeggen
dat het altijd voortreffelijk ging. Er was nooit gedoe. Mijn belangrijkste
kracht is overtuigingskracht. Verder ben ik een teamspeler. Ik schep een goede
sfeer, zodat mensen graag meewerken. Uiteindelijk moet er natuurlijk wel iemand
zijn die beslissingen neemt en daar ben ik niet te beroerd voor.Verder heb ik nog een belangrijke ervaring. Ik heb altijd gewerkt en dat
heb ik gecombineerd met de zorg voor een gezin. Dat deed ik in een tijd dat
er nog geen kinderopvang was. Het excuus waar sommige mannen nu mee komen
dat zij voor de verjaardag van hun kind naar huis moeten, was er in mijn tijd
niet. Juist door het combineren van werk en zorgtaken doe je managementervaring
op. Daarvan heb ik nog het meest geleerd hoe je een organisatie moet sturen
en aansturen. Chapeau voor alle vrouwen die dat ook doen!Mevrouw Kant heeft het 151ste Kamerlid aan de orde gesteld. Ik vind dat
een heel reëel punt. Zij heeft daar echter al een brief over ontvangen.
Die kwestie is uitgezocht, maar ik begrijp haar heel goed. Ik heb er zelf
wel eens over nagedacht om het te zoeken in de ondersteuning van de fractie.
Een extra Kamerlid is een heel gedoe, want dan moeten wij de Grondwet veranderen.
Maar het is misschien wel mogelijk om de fractie die de Kamervoorzitter levert
extra beleidsmatige steun te geven. Die fractie krijgt dus een extra medewerker
die veel stukken voor zijn rekening neemt. Op die manier kunnen de kleinere
fracties wat extra kracht krijgen, want in grotere facties is dat geen probleem.
Het lijkt mij dus geen goed plan om de discussie over te doen, maar het lijkt
mij wel interessant om dat andere idee uit te voeren.Mevrouw Kant vraagt in het algemeen of moties moeten worden uitgevoerd.
Dat moeten wij vooral doen, maar ik neem aan dat iedereen dat zal zeggen.
Zij heeft ook gevraagd naar een vragenuur met de minister-president. Ik wil
de Commissie voor de Werkwijze der Kamer best de vraag voorleggen hoe dat
zou kunnen, maar ik zie daar zelf niet zo één, twee, drie de
meerwaarde van. Echter, als zij er zelf nadere ideeën over heeft, dan
ben ik er niet op voorhand een tegenstander van.Ik weet niet meer wie het was, maar iemand vroeg mij wat ik anders zou
gaan doen dan de heer Weisglas. Ik hoop dat ik dezelfde passie voor het ambt
kan uitstralen, want het lijkt mij schitterend om dat te vervullen, maar natuurlijk
is de heer Weisglas de heer Weisglas. En ik ben Gerdi Verbeet. In het karakter
zitten natuurlijk verschillen die in de praktijk voor mensen zichtbaar zullen
zijn. Eerlijk gezegd, weet ik geen briljant antwoord op deze vraag.Ik heb vast dingen vergeten. Ik moet zeggen dat ik op dit punt een beetje
jaloers ben op de ervaring van mijn collega-kandidaten, want als bewindspersoon
moet je natuurlijk altijd een heleboel vragen beantwoorden.
Ik heb wel het voordeel dat ik niet de habitus van de minister heb ontwikkeld
en die dus ook niet behoef af te leren. Maar goed, van ieder nadeel moet je
proberen een voordeel te maken.Ik ga nu conclusies trekken. Gesproken is over de Voorzitter als bondgenoot
in de vernieuwing. Als ik overtuigd ben dat die vernieuwing echt een bijdrage
is aan onze controlefunctie, aan onze onderzoeksfunctie en aan de mate waarin
de samenleving begrijpt wat wij hier doen, zal ik met hart en ziel een bondgenoot
zijn in vernieuwing. Ik zeg er eerlijk bij dat ik dit niet zal zijn als ik
het idee heb dat wij daardoor nog meer met onze processen bezig zijn, omdat
ik de indruk heb dat de samenleving daarin het minst geïnteresseerd is.
Een prachtige quote in het rapport van de conventie: de samenleving wil vooral
dat wij oplossingen zoeken en dat die stoeptegel weer recht komt te liggen.
Hoe wij dat vervolgens doen, zal mensen minder boeien.De heer Pechtold (D66):Ik hoor u zeggen: vernieuwingen, ik zal er kritisch naar kijken waarop
die gericht zijn. Waarom bent u daar zo huiverig voor? Als een paar jaar geleden
niet het initiatief was gestart om de benoeming van de Voorzitter te veranderen,
dan had u hier misschien helemaal niet gestaan. Kunt u mij voorbeelden noemen
van vernieuwingen die niet hebben geleid tot die rechte stoeptegel?Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik heb al gezegd dat wij in de Themacommissie Ouderenbeleid met een aantal
vernieuwingen bezig zijn geweest. Ik vind dan ook niet dat u kunt zeggen dat
ik tegen vernieuwingen ben. Ik ben zeer enthousiast over de wijze waarop wij
hier onze Voorzitter kiezen, omdat dit relevant is voor de rol die de Voorzitter
vervult ten opzichte van de overige 149 Kamerleden. Duidelijk is dat hij/zij
niet alleen staat voor de eigen fractie. Ik ben ook enthousiast over het burgerinitiatief,
waarbij burgers het initiatief kunnen nemen om aan de Kamer onderwerpen voor
te leggen die zij relevant vinden, maar waarvan zij denken dat de Kamer noch
de regering er uit zichzelf mee komt. Dat zijn allemaal zaken die ik van harte
ondersteun.De heer Pechtold (D66):Heel concreet: als wij u vandaag kiezen, wat zou u dan voor kerst nog
geregeld of in ieder geval voorgesteld willen hebben? Ik vroeg daarnet drie
voorbeelden, desnoods twee, maar zeker een. Ik vraag u dus ten minste één
voorbeeld.Mevrouw Verbeet (PvdA):In ieder geval wil ik, zoals ik al heb gezegd, de website beter later
communiceren met de samenleving. Mij dunkt dat ik een spreekuur ga organiseren
waarop u met al uw ideeën bij mij terecht kunt. Wij gaan er dan goed
over spreken.Mevrouw Spies (CDA):Ik wil mevrouw Verbeet even helpen door haar te herinneren aan twee vragen
die ik graag nog beantwoord wil zien, namelijk die over haar ervaring in het
buitenland en over de spin doctors die zij in haar eigen brief noemt.Mevrouw Verbeet (PvdA):Als wij hier helderder zijn en bijvoorbeeld de Voorzitter vragen om conclusies
te trekken, dan is er veel minder ruimte voor interpretatie na het debat en
hebben wij zelf veel meer greep op wat wij communiceren als Tweede Kamer.
Natuurlijk hebben wij ook de eigen fracties die dit allemaal gaan doen. Ik
wil graag dat wij veel scherper zijn in het trekken van conclusies over debatten.
Wij geven de spin doctors dan minder kans om onze woorden te duiden op een
manier die wij misschien zelf liever niet willen.Met de Kamer heb ik een aantal werkbezoeken aan het buitenland afgelegd.
Ik heb hier in Den Haag ook namens de Voorzitter mensen van buiten de Kamer
ontvangen. In mijn eerdere functie als secretaris van de fractievoorzitter
heb ik de contacten met partijen in andere landen geregeld en bezoeken aan
andere parlementen gebracht. Ik denk dat ik alle parlementsgebouwen in Europa
heb bezocht; het is ook een beetje een hobby. Op dit punt kunt u rekenen op
een waardige vertegenwoordiging door uw Voorzitter buiten dit parlement in
het buitenland.De heer Kamp (VVD):Als u mij kiest, zorg ik ervoor dat uw mobiele telefoon bereik heeft in
het hele land en zorg ik ervoor dat u allemaal een dienstauto met chauffeur
krijgt! Voorzitter. Mij is gisteren geadviseerd om zo te beginnen vandaag,
maar ik vind het echt helemaal niets.In plaats daarvan wil ik schetsen hoe ik onze volksvertegenwoordiging
zie, hoe ik haar Voorzitter zie en ook hoe ik als Voorzitter zou willen functioneren.
Mijn opvattingen zijn gebaseerd op mijn ervaring. Ik ben al meer dan de helft
van mijn leven volksvertegenwoordiger en ik ben twee weken geleden voor de
elfde keer gekozen met voldoende stemmen voor mijn eigen zetel daarginds,
al zit de heer Weekers daar nu op.Ik weet van binnenuit hoe het werkt in onze volksvertegenwoordigingen.
Ik heb deel uitgemaakt van de volksvertegenwoordiging in een plattelandsgemeente,
in een provincie en nu al weer twaalfenhalf jaar in Den Haag. Vandaag vertel
ik voor het eerst in die 28 jaar in een formele vergadering ook iets over
mijzelf. Dit is niet mijn favoriete onderwerp in een vergadering, maar dit
hoort nu eenmaal bij een sollicitatie, dus ik zal dit toch doen.Bij mij overheerst het besef dat iedereen in ons land belang heeft bij
goed functionerende overheidsorganisaties. Hoeveel mensen ook
zelf en met elkaar en met hun eigen bedrijven en verenigingen kunnen, er is
ook heel veel waarvoor mensen zijn aangewezen op de overheid. Iedereen in
ons land heeft dus groot belang bij een adequate aansturing van die overheid.
Dan zijn wij als volksvertegenwoordigers in beeld. Wat die overheid doet,
hoe zij dat doet en wanneer en wie de rekening betaalt, wordt in onze democratie
uiteindelijk hier, in het parlement, door ons samen uitgemaakt. Wij doen dit
door te bepalen welk kabinet er komt met welk regeerprogramma en wij doen
dit door vertrouwen te geven of te onthouden aan bewindspersonen. Hier verdelen
wij het geld en hier controleren wij de regering. Dit betekent dat wij met
elkaar een grote verantwoordelijkheid dragen.De inwoners van ons land mogen van ons verantwoordelijkheidsbesef verwachten,
integriteit en een constructieve opstelling en wat telt is wat wij uiteindelijk
voor hen weten te bereiken met die overheid die wij aansturen. Het resultaat
van onze inspanningen moet zijn dat de overheid adequaat wordt aangestuurd
en efficiënt en effectief doet wat nodig is.Daarvoor zijn meerderheden nodig en daarvoor is consistentie nodig. Wij
moeten in dit huis in staat zijn om elkaar te overtuigen en dit kan alleen
als wij ook bereid zijn om ons te laten overtuigen door anderen. Ik vind dat
wij daarbij aan de regering, binnen de door ons gestelde randvoorwaarden,
binnen de marges die wij hebben bepaald, de ruimte moeten bieden om te regeren
en dat wij aandacht en zorg moeten hebben voor de ambtelijke organisaties
van de overheid.Wij zijn de volksvertegenwoordigers en dit betekent dat wij in ons doen
en laten voor de bevolking transparant moeten zijn. Wie onze debatten volgt,
moet ervaren dat de relevante argumenten worden uitgewisseld en dat die ook
goed worden gewogen. Wij moeten vervolgens op een inzichtelijke wijze tot
een besluit komen. Niet iedereen hoeft het daarmee eens te zijn, maar iedereen
moet wel kunnen begrijpen hoe wij daartoe gekomen zijn. Wij moeten er ook
voor zorgen dat die besluiten kunnen worden uitgevoerd, want anders hebben
onze besluiten weinig waarde. Ik ben niet voor het uitvergroten van de verschillen
tussen coalitie- en oppositiefracties. Ze zijn er natuurlijk en ze zijn ook
functioneel, maar ze hoeven niet uitvergroot te worden. Ook de coalitiefracties
hebben de taak om kritisch te controleren en ook de oppositiefracties hebben
er belang bij dat de regering het land zo aanstuurt dat de inwoners van ons
land krijgen wat ze nodig hebben en dat zij waar voor hun belastinggeld krijgen
geleverd.In lijn hiermee zie ik mijn functioneren als uw Voorzitter. Ik wil bijdragen
aan een prettige en constructieve sfeer in dit huis, zeker ook voor onze medewerkers
en voor de bevolking werken aan een transparante en toegankelijke Tweede Kamer.
Verder wil ik zorgen voor de vergaderdiscipline die nodig is om onze vergaderambities
in goede banen te leiden, mogelijkheden creëren en in stand houden voor
leden en voor fracties om goed te functioneren. Ten slotte wil ik staan voor
de volksvertegenwoordiging in haar relatie met de regering toe en de buitenwacht.
Dat moet je doen als Voorzitter. Je staat er voor de volksvertegenwoordiging,
zoals ik dat de afgelopen jaren heb gedaan voor de krijgsmacht. Ik heb geprobeerd
te staan voor die krijgsmacht. Ik wil voor de inwoners van Nederland herkenbaar
zijn als Kamervoorzitter, maar wel zo dat hun aandacht langs mij afglijdt
naar de Kamer, waarvoor ik als Voorzitter een dienende functie zal vervullen.Voorzitter. Nu kom ik over mij zelf te spreken en u zult mij vergeven
dat ik mij met een slok water een beetje moed in drink.Als de Kamer voor mij kiest, weet de Kamer wat ze krijgt. Ik heb het in
andere rollen en op andere stoelen al tien keer eerder gedaan. Ik heb gezag
in Den Haag. Ik heb een groot netwerk in het hele land en ik heb ervaring
in het buitenland. Ik ben ook herkenbaar voor de bevolking. In mijn werk heb
ik de afgelopen jaren bewezen toegankelijk en stabiel en crisisbestendig te
zijn. Ik ben besluitvaardig; dat moet je kunnen. Ik ben ook in staat om vergaderingen
in goede banen te leiden. Maar het belangrijkste is dat ik weet te zorgen
voor een sfeer in mijn omgeving, waarin anderen prettig werken en tot hun
recht kunnen komen. Daar begint het allemaal mee, want mensen kunnen vaak
zo veel meer! Als je mensen weet te motiveren, kun je echt wat bereiken!Ik ga nu over tot het beantwoorden van de vragen en ik begin met de moeilijkste:
waarom wil ik Voorzitter worden en waarom wil ik dat nu worden? Ik heb al
gezegd dat ik ruim de helft van mijn leven volksvertegenwoordiger ben geweest.
Al heel jong was het mijn droom om Kamerlid te worden. De dag dat ik doorhad
dat ik volksvertegenwoordiger in de Tweede Kamer zou worden – niet toen
ik gekozen werd, maar toen ik hoorde dat ik op een hoge plaats op de VVD-lijst
zou komen te staan – was dan ook een van de mooiste dagen van mijn leven.
Ik zal eventueel met heel veel genoegen de komende vier jaar als lid van de
Kamer functioneren. Maar ik ben nu 54 en met alle ervaring die ik aan beide
kanten van de streep heb opgedaan, denk ik mijn beste bijdrage als Voorzitter
te kunnen leveren. Vandaar mijn ambitie om uw Voorzitter te worden. Ik denk
dat ik het kan en dat ik dat ook bewezen heb. Als ik gekozen wordt tot Voorzitter,
zal ik die functie, mits mijn gezondheid dat toestaat, de volle vier jaar
vervullen. Daar komt niets tussen.Waarin ben ik beter dan de vorige Voorzitter, de heer Weisglas? De heer
Weisglas heeft vier jaar lang heel veel werk verricht als Voorzitter en heel
veel gepresteerd. Hij verdient het dan ook dat ik op deze vraag geen antwoord
geef. Als iemand mij zou willen dwingen om deze vraag toch te beantwoorden,
moet ik hem een antwoord schuldig blijven. Ik heb hier dus niet veel op te
zeggen.Waarin ben ik beter dan mevrouw Verbeet en mevrouw Van der Hoeven? Dat
is net zo'n moeilijke vraag. Ik kan maar twee dingen bedenken: ik ben beter
in motorrijden en ik ben beter in overhemden strijken. Ik weet namelijk hoe
je dat met een mouwplankje moet doen! Dat hebben zij nog nooit gedaan.Kan ik weg bij Defensie? Die vraag speelde bij mij in het bijzonder toen
ik moest beslissen of ik het lijsttrekkerschap van de VVD ambieerde. Ik heb
daar toen over nagedacht en er uiteindelijk om een aantal redenen nee tegen
gezegd. De belangrijkste reden was dat ik niet bij Defensie weg wilde. Dit
speelde in maart, de periode waarin wij de grote operatie in Uruzgan voorbereidden,
die in augustus van start zou gaan. Als ik mij zou kandideren als lijsttrekker,
zou ik campagne binnen de VVD, voor de provinciale statenverkiezingen en voor
de Kamerverkiezingen moeten voeren. In totaal zou ik in een periode van dertien
maanden zes maanden campagne aan het voeren zijn geweest. Ik vond dat dat
absoluut niet te verenigen was met mijn functie als minister. Ik heb
er dus voor gekozen om hieraan niet mee te doen en gewoon minister van Defensie
te blijven. Dit heb ik de hele periode volgehouden tot aan de verkiezingen.
Na de verkiezingen brak er echter een andere periode aan. Iedereen in de Kamer
weet dat de kans niet groot is dat ik bij het ministerie van Defensie blijf.
Het kan vroeg of laat gebeuren, maar ik ga weg bij Defensie. Dit hangt niet
van mij af, maar van degenen die onderhandelen. Ik weet niet hoe lang de onderhandelingen,
die vrijdag beginnen, gaan duren. Ik moest dus voor deze nieuwe periode gaan
bekijken wat ik op grond van wat ik tot nu toe heb gedaan, het beste zou kunnen
doen. Ik heb gedacht dat dit het Voorzitterschap zou kunnen zijn. Ik heb inmiddels
kunnen vaststellen dat de eerste vier maanden in Uruzgan erop zitten, dat
er troepen teruggehaald worden en dat er andere troepen ingebracht worden.
Vorige week heeft de Commandant der Strijdkrachten gezegd dat de operatie
op het goede spoor zit. Iedereen begrijpt dan ook dat voor degenen die in
de nieuwe periode geen minister blijven, zich op iets anders moeten gaan richten.
Ik heb er nu voor gekozen om mij hierop te richten. Dat is verantwoord met
betrekking tot de troepen in Uruzgan en de organisatie van het ministerie
van Defensie, want die staat stevig overeind. Het is ook verantwoord omdat
ik weet dat er voor mij een opvolger komt die nuttig zal kunnen functioneren.
Dat weet ik, omdat ik zelf gedurende een halfjaar het ministerie van Defensie
heb gecombineerd met het ministerie van VROM. In de huidige omstandigheden
is dat naar mijn overtuiging mogelijk.Dan is er gevraagd hoe de voortgang zal zijn van het onderzoek dat wordt
ingesteld naar de vermeende onjuiste behandeling van gevangenen in Irak. Als
minister moet ik mij hiervoor verantwoorden. Ik wil mij hiervoor natuurlijk
als minister heel graag verantwoorden, dat is ook mijn taak. Ik ben 1450 dagen
minister van Defensie geweest. Ik heb mij in deze periode ingezet om de krijgsmacht
op een nette en verantwoorde manier te laten bijdragen aan een betere wereld.
Dat hebben wij ook gedaan. Natuurlijk en onvermijdelijk zijn er door mij en
door militairen fouten gemaakt. In de periode dat ik minister ben geweest
waren er 2,9 miljoen man- en vrouwdagen van militairen in het buitenland.
Er is van alles en nog wat gebeurd, er gebeurt iedere dag van alles en nog
wat en vanmorgen is er nog van alles gebeurd. Ik ben voluit bereid om mij
over alles te verantwoorden. De Kamer moet zelf uitmaken of de verantwoording
over het rapport van de commissie-Van den Berg moet worden afgelegd door de
minister van Defensie dan wel door mij persoonlijk. De Kamer moet niet op
mij stemmen als de Kamer wil dat ik persoonlijk verantwoording afleg. Ik word
dan geen Voorzitter en zal dan doen wat de Kamer wil.Dan kom ik nu op het onderzoek naar de politieke steun voor de inval in
Irak. Ik ga niet opnieuw uitgebreid vertellen hoe het gegaan is, maar ik stel
vast dat in november 2002 de VN-veiligheidsraad heeft uitgesproken dat Saddam
Hoessein onvoldoende meewerkte aan de uitvoering van VN-inspecties die gericht
waren op onderzoek naar massavernietigingswapens in Irak. Er is toen een ultimatum
gesteld en er is gedreigd met "serious consequences". In februari
2003 is vastgesteld dat er nog steeds onvoldoende medewerking was verleend.
Op grond daarvan heeft de regering politieke steun gegeven aan de inval. Dat
is allemaal glashelder en er is geen onderzoek voor nodig. Ik weet natuurlijk
heel goed dat op ieder moment mijn opvolger of de Kamer, in welke samenstelling
dan ook, kan besluiten om een onderzoek uit te voeren, en dat wacht ik dan
maar af. Ik zal als Kamervoorzitter helemaal niets doen om dat onderzoek in
de weg te staan. Ik herhaal echter wat ik hier in de Kamer steeds heb gezegd:
een eventueel onderzoek zal zijn gericht op de informatie die de regering
heeft gegeven en op de informatiepositie van de regering. Als je daarin duikt,
is er een directe relatie met informatie van zusterdiensten van de MIVD, waarvan
wij afhankelijk zijn voor de informatie voor onze troepeninzet. Wij hebben
belang bij een goede relatie met de zusterdiensten. Wij hebben ook te maken
met de informatiepositie van andere regeringen in andere landen. Ook dat kan
consequenties hebben. Dit alles kan negatieve effecten hebben voor Nederland
en voor de Nederlandse krijgsmacht, zonder dat er naar mijn overtuiging sprake
is van meerwaarde. Daarom heb ik mij tot dusverre tegen een dergelijk onderzoek
verklaard. Ik heb dat gedaan als minister van Defensie, maar, nogmaals, als
Kamervoorzitter zal ik de afweging van de argumenten aan de Kamer of aan mijn
opvolger overlaten.Mevrouw Kant (SP):Het was niet mijn bedoeling om dat debat hier te herhalen, maar om aan
te geven dat er een verschil van mening is tussen uw opvatting over de informatie
die de Kamer zou mogen of moeten krijgen en de opvatting van een deel van
de Kamer. Als u straks niet meer minister bent maar op de voorzittersstoel
zit, hoort u de belangen van de Kamer te dienen, ook van minderheden. Dat
is de reden van mijn vraag. Wat zou u hebben gedaan als Voorzitter van de
Kamer? Zou u dan dezelfde opstelling kiezen als nu, als minister van Defensie,
of zou u dan opkomen voor de minderheid in de Tweede Kamer die de informatie
graag wil?De heer Kamp (VVD):In algemene zin zal ik aanstonds ingaan op de informatievoorziening aan
de Kamer en op de positie van minderheden in de Kamer, maar in dit concrete
geval is het aan de Kamer om te bepalen of er een onderzoek wordt ingesteld.
De Kamer moet in zo'n geval beslissen of zij een onderzoek instelt. De Kamer
heeft dat niet besloten. De minister van Defensie – als ik dat niet
meer ben – kan ook nog besluiten om zo'n onderzoek in te stellen. Dat
is allemaal mogelijk. Als u mij vraagt of ik vind dat niet alleen een meerderheid
van de Kamer tot zo'n onderzoek zou moeten kunnen besluiten maar dat ook 50,
30 of 10 Kamerleden daartoe zouden kunnen besluiten, is mijn antwoord dat
het in dit soort gevallen helemaal niet verkeerd is dat de Kamer daarover
in meerderheid besluit. Dit zijn zaken die het belang van de krijgsmacht aangaan,
maar ook de relatie met zusterdiensten van de MIVD en de relatie met andere
regeringen. Dit heeft verder consequenties voor de internationale politieke
verhoudingen. Ik vind het dan verstandig om daarover als meerderheid in de
Kamer te besluiten.Mevrouw Kant (SP):Het gaat hier om de informatieplicht aan de Tweede Kamer. Ik heb niet
voor niets gerefereerd aan artikel 68 van de Grondwet, volgens welke de Kamer
recht heeft op informatie. Dat heeft niets te maken met meerderheden of minderheden
in de Kamer, maar met de controlerende taak van de Kamer, die op een fatsoenlijke
manier moet worden uitgevoerd. Ik ben blij dat u dit antwoord
geeft. Dat stelt mij niet gerust over uw opvatting over de rol van de Voorzitter
als het gaat om de informatieplicht van het kabinet jegens de Tweede Kamer.De heer Kamp (VVD):Ik ben blij dat ik mevrouw Kant hiermee inzicht heb gegeven. Wat de informatieplicht
aan de Kamer betreft, over onze overwegingen om politieke steun aan de inval
te geven bestond geen enkel misverstand. Dat hebben wij glashelder gecommuniceerd
in de Kamer. Daarnaar hoeft helemaal geen onderzoek te worden ingesteld. Sommigen
in de Kamer hebben echter gezegd dat de regering beschikte over informatie,
waarnaar men wel onderzoek zou willen instellen om te zien of de regering
goed geïnformeerd is en of zij op grond daarvan ook de juiste opvattingen
heeft gekozen. Dat is iets waarover men dan hier in de Kamer spreekt. Ik heb
daarover een aantal keren als minister van Defensie met de Kamer gesproken.
De Kamer heeft uiteindelijk de conclusie getrokken dat daarnaar geen onderzoek
zou worden ingesteld, zoals ook in Engeland door de sociaaldemocratische meerderheid
in het parlement is besloten om daarnaar geen onderzoek in te stellen. Zo
vreemd is dit dus allemaal niet.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik begrijp dat u hier nu door de vraagstelling in een andere rol wordt
geplaatst. Ik ben meer benieuwd naar uw opvattingen als Voorzitterskandidaat,
los van deze specifieke casus. Hoe ziet u kwesties van informatieverschaffing
en de uitvoering van moties? Los van de portefeuille die u hebt beheerd zou
ik daarover in algemene zin graag iets horen.De heer Kamp (VVD):Het is glashelder dat de Kamer alle informatie moet krijgen die de Kamer
wil hebben. Over de vorm waarin dat moet gebeuren kan men met de Kamer spreken.
Als het staatsbelang of het belang van personen openbare behandeling in de
weg staat, kan men met de Kamer overleggen of de informatie in een andere
vorm kan worden gegoten, maar de regering heeft alle informatie aan de Kamer
te geven, omdat de Kamer anders niet kan controleren. Daarover mag geen enkele
twijfel bestaan. Ik heb de overtuiging dat dit ook voluit gebeurt door de
regering. Ik heb met enkele ministeries gedurende langere tijd te maken gehad.
Daarbij heb ik gemerkt dat bij de ministeries bovenaan staat dat de Kamer
iets wil weten en dat dan ook te horen krijgt.Hier is gezegd dat de Kamer vaak heel concrete vragen krijgt, waarop ontwijkende
antwoorden komen, hetgeen de Kamer niet bevalt. Ik ben dit eens met degenen
die dit naar voren hebben gebracht. Ik vind dat het inderdaad in zekere mate
gebeurt dat de antwoorden ontwijkend zijn en niet de informatie bieden die
de Kamer wil hebben. Mijns inziens kun je daarmee twee dingen doen. Als schriftelijke
antwoorden onvoldoende zijn, moeten die door de staf van de commissie teruggestuurd
worden, uiteraard in overleg met de betrokken Kamercommissie. De commissie
moet in zo'n geval zeggen: doe het opnieuw want dit is niet goed.Verder krijgen Kamerleden in een debat soms een onvoldoende antwoord omdat
het debat al op een volgend punt is overgegaan, er niet meer geïnterrumpeerd
mag worden en er geen volgende termijn meer is. Het is mijns inziens een essentiële
taak van een Voorzitter om te voorkomen dat in zo'n situatie een punt passeert
zonder dat er een goed antwoord is gegeven. Hij moet daarop attent zijn. Het
gaat daarbij niet om de inhoud van het antwoord, maar het antwoord moet maximaal
ingaan op wat door het Kamerlid gevraagd is. De Voorzitter houdt zich bezig
met de vergadertechniek en moet de vergadering in goede banen leiden, maar
op zulke momenten zal hij ook inhoudelijk scherp moeten zijn, moeten zorgen
dat hij onderkent dat er onvoldoende antwoord is gegeven en daarop moeten
reageren. Hij moet in zulke situaties de bewindspersoon uitnodigen alsnog
het gevraagde antwoord te geven.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik heb op dit punt nog twee aanvullende vragen. In de eerste plaats hebben
ikzelf en collega's een vraag gesteld over de embargoregeling. Daarbij gaat
het ook om tijdige informatievoorziening van de Kamer, waardoor wij op het
moment dat de stukken openbaar worden, direct het debat met de regering publiek
kunnen voeren. Hoe is uw positie ten opzichte van dit onderwerp? Wat vindt
u, in de tweede plaats, van bewindspersonen die keer op keer schriftelijke
vragen niet beantwoorden en zeggen dat de antwoorden wel komen of later komen?
Wat vindt u ervan als er gerappelleerd moet worden of er geen antwoord komt?
Bent u ook in die gevallen, als u Voorzitter bent, degene die bij wijze van
spreken na drie weken zelf de minister belt en zegt dat binnen een uur het
antwoord bij de Kamer ligt?De heer Kamp (VVD):De laatste vraag raakt mij persoonlijk, omdat u zegt dat uw collega Karimi
u heeft verteld dat ik antwoorden wegschuif en pas op een gegeven moment plotseling
in de Kamer met alle antwoorden kom. Het ging in dit bewuste geval niet over
de ISAF-operatie in Afghanistan maar over de operatie Enduring Freedom, en
specifiek over de operatie van de Special Forces in Kandahar. In het jaar
dat onze Special Forces in het gebied waren, heb ik de Kamer geen gedetailleerde
informatie gegeven. Ik kan u zeggen dat in andere landen niet eens wordt bevestigd
dat er Special Forces in het gebied zijn, laat staan dat er informatie gegeven
wordt over de inzet ervan. Men geeft daar over de details van de inzet van
de Special Forces geen enkele informatie. Ik heb wél van tevoren gezegd
dat onze Special Forces naar Afghanistan gestuurd zouden worden en dat ze
een jaar zouden worden ingezet. Verder heb ik verteld wat zij zouden gaan
doen. Het jaar was voorbij op een maandag. Diezelfde week heb ik de Kamer
mondeling een volledig overzicht gegeven van alle incidenten die hadden plaatsgevonden
en wat de consequenties daarvan waren. Ik heb dus uitzonderlijk snel zeer
gedetailleerde informatie aan de Kamer geleverd.Ik kan de heer Duyvendak zeggen dat ik niet één keer de
beantwoording van vragen heb vertraagd. Mijn medewerkers kregen echter wel
eens op maandag 140 vragen, met daarbij het bericht dat de antwoorden op woensdag
om 12.00 uur binnen moesten zijn. In zulke gevallen heb ik hun wel eens gezegd
dat ik wilde dat de antwoorden op tijd zouden worden geleverd, maar alleen
als ze ook goed waren en als het werk klaar was. Als het in zulke gevallen
nodig was om een dag of zelfs twee dagen extra te nemen om de kwaliteit te
kunnen garanderen, mochten mijn medewerkers dat doen. In die zin heb ik dus
wel met hen overlegd, maar ik heb nog nooit de beantwoording
van een vraag van de Kamer ook maar een dag vertraagd.De heer Duyvendak (GroenLinks):Goed, u vindt dus dat dit adequaat is. Het debat daarover moeten wij mijns
inziens niet hier en in deze verhouding verder voeren. Mijn vraag was echter
of u in de rol van Voorzitter er achteraan zou zitten dat de vragen beantwoord
worden. Of laat u dit over aan Kamerleden, die dan zelf keer op keer naar
de microfoon moeten lopen en aan de bel moeten trekken. Verder ligt mijn vraag
over de embargoregeling er nog.De heer Kamp (VVD):Op de embargoregeling en de minderheden kom ik terug. U vraagt of ik er
achteraan zou zitten dat vragen beantwoord worden. Ik zou op dit punt twee
dingen doen. Ik zou in de eerste plaats absoluut willen dat de regering zo
spoedig als redelijkerwijs mogelijk is met de antwoorden komt. Ik zou als
de bok op de haverkist zitten om dit voor elkaar te krijgen. Maar ik zou ook
de Kamer, als dat nodig is, een spiegel voor willen houden. Ik vraag mij af
of het nodig is om 140 vragen te stellen over een brief van twee kantjes A4.
Ik zou zo nodig opperen om over de kwestie eerste met elkaar te spreken, de
belangrijkste punten eruit te halen en het met elkaar eens te worden over
de formuleringen, om daarna het resultaat daarvan naar het kabinet te sturen.
Ik bezie de zaak dus graag vanuit beide kanten. Als je acht jaar Kamerlid
bent geweest en vele vragen hebt gesteld, en vierenhalf jaar bewindspersoon
bent geweest en vele vragen hebt beantwoord, zie je dat er bij het kabinet
zaken beter kunnen, maar ook dat er bij de Kamer wel eens eerst over zaken
gesproken zou kunnen worden. Dat zou ik daarom in zulke situaties graag met
de Kamerleden doen.Ik kom op de embargoregeling. Wat deze regeling uiteindelijk heeft opgeleverd,
bevalt mij niet erg. De stukken gaan nu naar de Kamer. Die wordt geacht daarover
zo spoedig mogelijk te debatteren. Dat duurt natuurlijk een paar dagen, misschien
wel een week. In de week dat de Kamer de begrotingsstukken bestudeert, vindt
de discussie al plaats in de pers. De Kamer loopt er dan eigenlijk een beetje
achteraan.In de oude situatie was het natuurlijk veel mooier. Als de stukken die
onder embargo aan de Kamer worden gegeven vervolgens twee keer in de openbaarheid
terechtkomen, wordt het hele proces verstoord. De Koningin herhaalt dan in
haar troonrede eigenlijk wat al in de krant heeft gestaan. Sommigen hebben
dan informatie die anderen niet hebben. Dan heb je echt een heel ernstig probleem.De regering heeft voor dat probleem een oplossing gevonden. Ik zie het
als een uitdaging voor mij om daar een andere oplossing voor te vinden, in
de geest waarin Frans Weisglas het destijds heeft bekeken. Ik wil proberen
zonder het risico te lopen dat wat de afgelopen twee jaar, in 2004 en 2005,
is gebeurd, dat de stukken uitlekken, de Kamer in staat te stellen zich behoorlijk
voor te bereiden en met het debat te beginnen voordat anderen, buiten de Kamer
om, dat debat in de media voeren.Er zijn in de Kamer minderheden. De grote fracties hebben veel mensen,
kunnen het werk goed verdelen, hebben veel ondersteuning, een wetenschappelijk
bureau waar veel vandaan kan komen en de krachten in de maatschappij richten
zich op de grote fracties, want die maken het uit. Dat betekent dat juist
de kleine fracties extra aandacht nodig hebben van de Kamervoorzitter.Ook om andere redenen is dat zeer gewenst. De fractie van de SGP bijvoorbeeld
is heel klein, maar heeft wel een bijdrage die het waard is om gehoord te
worden. De fractie van de SP kwam binnen toen ik met een fractie van 31 man
binnenkwam, met twee man. Nu is zij groter dan mijn eigen fractie. De fractie
van Wilders begon met één man en zit nu met negen in de hoek
van de Kamer. De fractie van de ChristenUnie is verdubbeld. Om allerlei redenen
is het noodzakelijk om veel aandacht te geven aan het functioneren van de
kleinere fracties. Dat is van belang voor het parlement als geheel. Ik ben
zeer gemotiveerd om dat als Kamervoorzitter te doen.De 30-ledenregeling is er. Als zoiets er is, moet je dat niet zo maar
weer afschaffen. Wij moeten ermee werken. Ik ga ervan uit dat het een werkbare
regeling is. Wij moeten bij een evaluatie maar vaststellen of er een gepast
gebruik van wordt gemaakt. Dan moeten wij de ambitie hebben om eraan vast
te houden.De 30-ledenregeling voor spoeddebatten zou op dezelfde manier voor interpellaties
kunnen worden gebruikt. Misschien gebeurt dat al. Neem mij niet kwalijk dat
ik dat niet zo paraat heb. Ik vind niet dat een individueel Kamerlid een recht
op interpellatie moet hebben, maar ik kan mij voorstellen dat de 30-ledenregeling
wordt gebruikt voor het recht op interpellatie.Je kunt wel zeggen dat een algemeen overleg moet worden toegestaan als
enkele leden of eenvijfde deel van de Kamerleden dat wensen. Dat kan ook een
beetje een terreur van de minderheid worden. Voor een kleine fractie is het
natuurlijk al lastig om alle AO's bij te houden. Als het aantal AO's nog drastisch
toeneemt, is dat voor de kleine fracties een groot probleem. Wij moeten er
maar eens goed over praten voordat wij iets vergelijkbaars gaan doen voor
het algemeen overleg. Misschien moeten wij er een proef mee nemen en op grond
van onze bevindingen conclusies trekken. Ik denk dat wij er voorzichtig mee
moeten zijn. Er is echter geen principieel bezwaar tegen. Als de regel wordt
gehanteerd voor plenaire debatten, kan niet worden gezegd dat zij onbespreekbaar
is voor het algemeen overleg. Ik zie echter een aantal problemen dat aandacht
behoeft.Hoe kan de positie van de Kamer tegenover de regering worden versterkt?
De positie van de Kamer tegenover de regering is al erg sterk, zo kan ik verklappen.
De regering houdt natuurlijk altijd ernstig rekening met wat de Kamer doet.
Voor het functioneren van ambtelijke apparaten en van bewindspersonen is van
doorslaggevend belang wat de Kamer ervan vindt. De positie van de Kamer is
sterk en kan verder versterkt worden door de mogelijkheden van het Onderzoeks-
en Verificatiebureau nog beter te benutten. Gelet op de kwaliteit van de staf
van de commissie voor de Rijksuitgaven heeft die commissie door de jaren heen
heel veel meerwaarde voor de Kamer gehad. Ik meen dat je het Onderzoeks- en
Verificatiebureau zoals dat is opgezet niet optimaal kunt laten functioneren
door dat heel groot te laten worden en door alle deskundigheid die de Kamer
nodig zou kunnen hebben daar aanwezig te laten zijn. Kiezen voor een dergelijke
opzet lijkt mij dus niet verstandig. Ik meen dat in het Onderzoeks- en Verificatiebureau
een aantal mensen moet zitten die overzicht hebben, die kunnen organiseren
en die anderen kunnen inhuren. Als je dan op een gegeven moment deskundigheid nodig hebt, zou je die deskundigheid ad hoc door dat bureau
moeten laten inhuren. De Kamer kan die deskundigheid vervolgens benutten en
daarna moet zij van de ingehuurde deskundigen weer afscheid nemen. Bij de
behandeling van een ander onderwerp huur je weer andere deskundigen in. Ik
geloof dus zeer in het benutten van de staf van de commissie voor de Rijksuitgaven
en het verder uitbouwen van de mogelijkheden van het Onderzoeks- en Verificatiebureau.Er is gesproken over het beperken van het vertrouwelijk informeren van
de Kamer. Ik heb daar al iets over gezegd. Niemand informeert de Kamer graag
vertrouwelijk. Iedereen die in onze omgeving werkt, de omgeving van de departementen,
het kabinet en de Kamer, voert het liefst alle discussies in het openbaar.
Naar mijn overtuiging geldt dat niet minder voor de bewindspersonen en de
Kamerleden. Wij voeren de discussies niet in het openbaar als het staatsbelang
geschaad kan worden of als personen onrecht kan worden aangedaan. Als Kamerleden
ontevreden zijn over de wijze van informeren, moeten zij de klachten verzamelen
en die achteraf met de regering bespreken. Na een jaar kan men bijvoorbeeld
zeggen welke gevallen ten onrechte vertrouwelijk zijn behandeld. De Kamer
hoort daarop de argumenten van de regering aan en zijn die onvoldoende, dan
zegt de Kamer tegen de regering dat in de onderhavige gevallen de discussie
niet vertrouwelijk maar publiekelijk gevoerd had moeten worden. Als de Kamer
alles wil weten en de regering de instelling heeft alles bekend te willen
maken, dan moet je toch blijven accepteren dat in een beperkt aantal gevallen
er goede redenen kunnen zijn om onderwerpen vertrouwelijk te behandelen.De heer Pechtold vroeg welke vernieuwingen ik zou willen. Ik geef daarvan
drie voorbeelden en zal daarbij de eerste twee in elkaar vlechten. Wat de
laatste tijd in de Kamer is opgezet, wordt nog niet optimaal gebruikt. Ik
noem het burgerinitiatief. Dat biedt de bevolking een opmerkelijke mogelijkheid
waarvan nog weinig gebruik wordt gemaakt. Waarom zouden wij daarmee niet iets
enthousiasmerender zijn? Dit is de eerste mogelijkheid. De tweede betreft
de behandeling in commissieverband. Veel onderwerpen komen in de commissies
aan de orde en ik meen dat het wel degelijk zinvol is om na een bepaalde tijd
en los van een concrete agenda gezamenlijk en in het openbaar in een commissie
te bespreken wat er speelt, bijvoorbeeld op het terrein van justitie en volksgezondheid.
Daarbij kun je dan nagaan of er onderwerpen onvoldoende aandacht zouden krijgen
als het proces op de normale wijze doorgaat en of andere onderwerpen aan de
orde moeten komen. Op zijn minst zou je met één of met enkele
commissies deze werkwijze kunnen uitproberen.Als de Kamer op een gegeven moment zich met een onderwerp bezig gaat houden,
kun je dat op een meer moderne manier doen. Ik ben van mening dat alle onderwerpen
die maatschappelijk belangrijk zijn in de Kamer vroeg of laat aan de orde
komen. Meestal komen zij vroegtijdig aan de orde. Echter, zij komen niet altijd
aan de orde op een manier die voor de bevolking inzichtelijk is en die de
behandeling toegankelijk maakt. Je zou sommige mogelijkheden kunnen uitbreiden.
Je kunt debatten via de radio, via de televisie en via een goede internetsite
toegankelijk maken. Die mogelijkheden zou je moeten koppelen aan het vergaderritme
van de Kamer. Als brug zou je ook hoorzittingen en rondetafelgesprekken kunnen
gebruiken. Op die manier geef je informatie, trek je belangstelling naar je
toe en ga je vervolgens met onderwerpen aan het werk. Met ons vergaderritme
dreigt altijd de verbureaucratisering: de concrete punten, de onderwerpen
die op de agenda staan en de vergaderingen die moeten plaatsvinden. Daar hol
je als het ware achteraan, daar ben je mee bezig terwijl je de grote lijn
en zeker de relatie tussen degenen die je vertegenwoordigt en het werk dat
hier gebeurt uit het oog verliest. Ik meen dus dat je de bestaande moderne
mogelijkheden – ik noem: de kabel, internet en de grote klantgerichtheid
en publieksgerichtheid die de huidige Kamer kenmerken – beter kunt gebruiken
om het contact tussen de inwoners van het land en de mensen die de overheid
aansturen, te verbeteren. Daar zou ik mij graag op richten.Wat doe ik voor december? Ik geloof er niet in dat je zulke dingen voor
december doet. Zulke dingen moet je uitdenken. Je maakt een paar varianten.
Je legt ze aan het Presidium voor en spreekt erover. Je probeert het eens
te worden over de volgorde van aanpak. Je gaat dingen testen en leert van
je ervaringen. Op zo'n manier zou ik daarmee aan het werk willen gaan.De heer Pechtold vroeg of de Kamer meer met themacommisies moet werken.
Het werken met een commissie per departement vind ik erg functioneel. Het
is moeilijk voor Kamerleden om zover de diepte in te gaan als nodig is om
voldoende tegenwicht aan bewindspersonen te kunnen geven. Het is goed dat
mensen zich gezamenlijk met een onderwerp bezighouden en volgen wat er op
dat beleidsveld gebeurt. Dat wij daarnaast met themacommissies werken, vind
ik heel verstandig. Wij hebben er tot dusver twee gehad, die waren bedoeld
voor één kabinetsperiode. Die kabinetsperiode is voorbij. Ik
stel mij voor om met de fracties te praten over hun ideeën op dit gebied.
Met inachtneming van die wensen zal ik voorstellen ontwikkelen.Ik kom op de afstemming met Europa. Wat betreft onze beïnvloeding
van datgene wat er bij de Europese Commissie gebeurt, is het jammer dat het
grondwettelijke verdrag niet tot stand gekomen is. Met het systeem van gele
en rode kaarten is het namelijk heel goed mogelijk om dingen die voor ons
van belang zijn, op een vroegtijdig moment te beïnvloeden en daarover
onze opvatting te geven. Wij moeten het nu op een andere manier organiseren.
Dat is best mogelijk. Het Parlementair Expertisecentrum voor Europa is een
goed begin. Samen met de Eerste Kamer hebben wij de subsidiariteitscommissie.
Wij moeten ons realiseren dat een heel groot deel van onze wetgeving uit Europa
komt. Wij besteden daar eerder te weinig dan te veel aandacht aan. Er komt
nog behoorlijk wat over ons heen. Het is belangrijk voor de kwaliteit van
ons werk dat wij inzicht en grip krijgen op datgene wat in Brussel gebeurt.
De komende tijd zullen wij daar veel aandacht aan moeten besteden.Mevrouw Spies vroeg mij waarom ik mij in de acht jaar dat ik Kamerlid
was niet met het bestuurlijke werk in de Kamer heb beziggehouden. Mevrouw
Van der Hoeven heeft dat wel gedaan, hetgeen zeer te prijzen is. Mevrouw Van
der Hoeven is ook nog twee of drie jaar langer Kamerlid geweest. Ik zie dus
heel goed haar kwaliteiten. Ik heb mij tijdens mijn Kamerlidmaatschap vooral
op het echte Kamerwerk geconcentreerd. Ik heb veel aan wetgeving gedaan. Al
het werk dat je als Kamerlid maar kunt doen, heb ik zelf gedaan. Ik heb alle schriftelijke en mondelinge inbrengen zelf geschreven. Ik heb er
vooral aan gewerkt om een gedegen Kamerlid te zijn. Na mijn Kamerlidmaatschap
heb ik vierenhalf jaar op ministeries gefunctioneerd. Met mijn Kamerervaring
en mijn bestuurlijke ervaring denk ik nu de bagage te hebben om mij met recht
van spreken ook met dit bestuurlijke werk binnen de Kamer bezig te kunnen
houden. Ik ben blij dat in de periode dat ik het niet heb gedaan, mevrouw
Van der Hoeven het wel heeft gedaan.Ik heb al toegezegd dat ik vier jaar wil blijven, mits alles dat mogelijk
maakt. Ik hoop dat van ganser harte en zal er mijn best voor doen.Veranderingen zijn inderdaad niet altijd verbeteringen. Als je je werk
goed doet, bereik je resultaten. Als je met vernieuwingen verbeteringen kunt
realiseren, vind ik het prachtig, maar ik ga echt niet vernieuwen om het vernieuwen.
Ik denk wel dat mensen conservatief zijn. Mensen willen graag houden wat er
is, mensen willen hun zekerheden handhaven. Een Voorzitter moet daar wel een
beetje tegenaan gaan. Je moet ideeën ontwikkelen, je moet eens wat proberen,
je moet eens wat stimuleren. De neiging die een ander zich misschien kan permitteren
om het maar te laten zoals het is, past niet bij de Voorzitter. Hij moet creatief
kijken naar mogelijkheden om dingen beter te gaan doen.Mevrouw Dijksma heeft gevraagd naar mijn liefde voor het vak van volksvertegenwoordiger.
Ik ben daar al op ingegaan. Ik denk dat ik ook al heb aangegeven waarom ik
juist deze functie ambieer. Dat is dat juist nu doe, komt omdat ik denk dat
ik er nu aan toe ben. Ik had het misschien twaalf jaar geleden kunnen proberen,
maar toen was het zeker niet gelukt. Ik had het acht jaar geleden kunnen proberen,
maar toen was het ook niet gelukt. Of het nu lukt, moeten wij even afwachten.Er is gevraagd of ik het vragenuur interessanter wil maken. Ik vind het
vragenuur erg interessant. Ik denk dat de Voorzitter hier een groot stempel
op kan drukken. Immers, er worden altijd veel vragen van verschillende kanten
aangedragen. Ik denk dat de Voorzitter zijn politieke gevoel moet gebruiken
om die dingen die op dat moment het meest relevant zijn in de samenleving,
aan de orde te krijgen. Hij zal daar in ieder geval aan moeten denken bij
het maken van de keuze en het bepalen van de volgorde.Ik zit er nog wel een beetje mee dat een vragenronde altijd eindigt met
het antwoord van een bewindspersoon en dat het betreffende Kamerlid dan helemaal
niets meer terug kan zeggen. Ik moet zeggen dat ik daar nu geen oplossing
voor weet, want er wordt een vraag gesteld en daar moet een antwoord op komen.
Als je vervolgens nog een keer het woord aan het Kamerlid geeft, dan blijft
het een beetje hangen. Het past wel in de cultuur van "de regering regeert
en de Kamer controleert" dat het gaat zoals het nu gaat. Ik ben er echter
wel over aan het denken wat daarmee gedaan kan worden.Ik denk niet dat wij de ambitie moeten hebben om de minister-president
in de plaats van de bewindspersonen te laten treden tijdens het vragenuur.
Dat is voor de minister-president niet te doen en er gaat ook veel kwaliteit
verloren, omdat anderen er vaak meer van afweten dan de minister-president
en er ook de eerste verantwoordelijkheid voor dragen. Ik vind dan ook dat
je het vragenuur niet moet vervangen door een vragenuur alleen voor de minister-president.
De minister-president moet echter wel bevraagd kunnen worden tijdens het vragenuur.
Bij het maken van de keuzes moet je volgens mij wel rekening houden met het
gewicht en de functie van de minister-president en het belang dat de Kamer
of een Kamerlid daar in een bepaald geval aan hecht. Ik ben er dus voor om
de minister-president onderdeel van het vragenuur te laten blijven.Mevrouw Kant zal niet van mij verwachten dat ik weer op de discussie over
het honderdeenenvijftigste Kamerlid inga. Zij heeft die discussie altijd met
verve gevoerd en zij is daarin gesteund door de vorige Voorzitter. Het punt
is evenwel behandeld en de discussie heeft geleid tot een uitkomst. Ik denk
dat die uitkomst een gegeven is. Ik kan wel uit de voeten met het feit dat
wij honderdvijftig Kamerleden hebben en dat dit zo blijft. Ik zal die discussie
dus niet zelf opnieuw opstarten.Mevrouw Kant heeft ook gevraagd of ik vind dat moties moeten worden uitgevoerd.
Aangezien ik mevrouw Kant al wat langer ken dan vandaag, weet ik dat zij nooit
onnozele vragen stelt. Hier zit dus iets achter, bijvoorbeeld iets dat te
maken heeft met het generaal pardon. Ik vind dat moties moeten worden uitgevoerd,
maar dat dit wel op een verantwoorde manier moet kunnen. Of dat verantwoord
is, moet door de regering beoordeeld worden. Vervolgens kan daar met de Kamer
over gesproken worden. Daarna zien wij hier in de Kamer wel welke ultieme
consequentie wij daaruit trekken. Het antwoord op de vraag is evenwel dat
een motie moet worden uitgevoerd. Daar begint het mee.De heer Slob heeft gevraagd naar de interne organisatie van de Kamer.
Ik vind de interne organisatie van de Kamer van het allergrootste belang.
Als je ziet wat hier allemaal moet gebeuren, welke druk er op Kamerleden ligt
en welke faciliteiten bewindslieden hebben vergeleken met een Kamerlid –
u weet het nog niet half, zo zeg ik tegen de meeste leden – is de kwaliteit
van het ambtelijke apparaat heel belangrijk voor het functioneren van de Kamer.
Ik heb zelf altijd heel veel goede dingen en heel veel goede wil gezien bij
de interne organisatie. Die bestaat uit mensen die er veel van afweten, die
hart voor de zaak hebben, die gemotiveerd zijn en die er ook hard voor werken.
Als ik met een nieuwe organisatie te maken krijg, verdiep ik mij eerst in
wat daar speelt. Dan praat ik met mensen die meer ervaring hebben, en laat
ik mij uitleggen wat er speelt en wat probleempunten zijn. Vervolgens ga ik
met de mensen die het betreft, bekijken wat wij gezamenlijk als probleempunten
ervaren. Daarna gaan wij bekijken wat er voor oplossingen denkbaar zijn en
welke oplossingen het beste zouden zijn. Vervolgens kiezen wij daarvoor en
gaan wij daarmee aan de slag. Die manier van werken, het gedegen oppakken
van onderen af, het ervoor zorgen dat je iedereen erbij betrekt en dat het
uiteindelijke besluit een gedragen besluit is, daar geloof ik in. Ik heb het
altijd zo gedaan in de vierenhalf jaar dat ik op de ministeries heb gezeten.
Als je vanaf het begin iedereen erbij betrekt, ben je het meest kansrijk in
de uitvoering. Op die manier wil ik werken aan de interne organisatie van
de Kamer, met respect voor al het goede dat zij doet, met begrip voor de problemen
die er kunnen zijn. In die problemen zal ik mij vervolgens verdiepen om samen
met de betrokkenen te werken aan oplossingen.De heer Van Beek sprak over de goede verhoudingen tussen de Kamer en de
regering, in het bijzonder de minister-president. Goede verhoudingen binnen
onze ambtelijke organisatie en binnen de Kamer zijn van belang maar ook goede
verhoudingen tussen de Kamer en de regering. Dat kunnen wij
zelf ook hier bevorderen door als oppositie niet per definitie tegen alles
van de regering te zijn en door als coalitie niet per definitie af te dekken
wat de regering doet. Het is van belang om ook begrip te hebben voor de bewindspersonen
en de verplichtingen die zij hebben en voor wat zij kunnen doen. Je moet laten
blijken dat je dat respecteert maar je moet er tegelijkertijd ook je eigen
redelijke verlangens tegenover stellen. Het werken met hen moet zodanig zijn,
dat je er gezamenlijk mee uit de voeten kunt. Als Kamer hebben wij er belang
bij dat de regering functioneert. Wij moeten de regering ertoe in staat stellen.
Wij hebben er ook belang bij dat de regering ons respecteert en dat zij begrijpt
dat de Kamer uiteindelijk, in laatste instantie uitmaakt wat er gaat gebeuren.
Bij zo'n sterke positie die de Kamer heeft, past wel enige tegemoetkomendheid
richting de regering. Ik vind dat je daar als Kamer ook zelf in moet investeren.De heer Van der Staaij vroeg of ik het belangrijk vind om het aanzien
van het parlement te bevorderen en te versterken. Ik vind dat van het grootste
belang. Ik meen dat wij hier in de Kamer een fantastisch verhaal te verkopen
hebben. Het is een Kamer die uit integere mensen bestaat in een overheidsorganisatie
die ook integer is en er altijd op gericht is om dingen goed te doen en om,
indien dingen verkeerd gaan, ze de volgende keer beter te doen. Er is heel
veel goeds in onze overheid en er is heel veel goeds in onze Kamer. Wij moeten
daar trots op zijn en wij moeten dat ook uitdragen. Dit is een goed parlement.
Dit is een parlement dat weet wat er gebeurt in het land. Dit is een parlement
dat wil presteren. De trots voor je eigen organisatie moet je dan uitstralen.
Een Kamerlid kan dat wat minder doen dan een Kamervoorzitter. Als Voorzitter
behoef je je niet in de verschillen te verdiepen. Je behoeft niet een visie
uit te leggen en de andere aan te vallen. Nee, je kunt van een afstand het
presteren van het kabinet als geheel beoordelen en je kunt ook staan voor
je organisatie. Ik zie er zeer naar uit om voor de mooie organisatie die de
Tweede Kamer is, te gaan staan en daaraan mede gezicht te geven. Of ik daarvoor
de gelegenheid krijg, zal ik over een paar uur weten.Mevrouw Kant (SP):Er is toch nog wel een interessante vraag blijven liggen die mevrouw Verbeet
in haar brief heeft aangeroerd, namelijk de ergernis onder Kamerleden over
bewindspersonen die wijdlopige of ontwijkende antwoorden geven. Wat is uw
reactie daarop? Zou u als Voorzitter daarin proberen op te treden?De heer Kamp (VVD):In reactie op een eerdere opmerking van de heer Wilders ter zake heb ik
geprobeerd daarover al het een en ander te zeggen. Als ik er als Voorzitter
zit, dan heb ik het door als er een antwoord ontlopen wordt. Ik vind niet
dat een bewindspersoon dan weg kan komen met het feit dat een Kamerlid niet
meer mag interrumperen of dat het tijd is voor een volgende termijn. Op zulke
momenten moet je als Kamervoorzitter inhoudelijk door hebben wat er gebeurt.
Je moet dan niet het Kamerlid aanspreken maar je moet dan tegen de desbetreffende
bewindspersoon zeggen: die vraag ligt er nog en wilt u daarop antwoorden.De voorzitter:Dank u wel. Dan geef ik thans het woord aan de derde kandidaat, mevrouw
Van der Hoeven.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter. Waarde collega's, wij zijn de Tweede Kamer. Wij zijn de volksvertegenwoordiging
en worden vanuit het hele land bekeken. De kiezers hebben ervoor gezorgd dat
wij hier terecht zijn gekomen. Wij hebben ten aanzien van hen dan ook de verantwoordelijkheid
om ons werk goed te doen. Wij hebben de verantwoordelijkheid om de regering
te controleren en ervoor te zorgen dat de wetgeving goed op orde is. Ook dienen
wij ervoor zorg te dragen dat die thema's worden geagendeerd die mensen bezighouden.
Wij dienen niet alleen te debatteren over voorstellen die de regering op tafel
legt, maar ook over onze eigen voorstellen. Het is belangrijk dat wij de durf
hebben om zelf te debatteren over de zaken die door onze adviesorganen op
tafel worden gelegd. Ik noem de REA als voorbeeld. Het is van belang om zelf
te debatteren en een standpunt in te nemen over de rapporten die wij aan onderzoeksinstellingen
hebben gevraagd. Ook is het belangrijk om zelf onderwerpen op de agenda te
plaatsen. Uiteraard biedt het burgerinitiatief daartoe een mogelijkheid. Daarvan
is echter slechts één keer gebruik gemaakt. Op dat punt hebben
wij dus nog een wereld te winnen.Onze Tweede Kamer is de arena van het politieke debat. Wij stellen allemaal
wel eens iets in de media aan de orde. Dat geldt dus ook voor mij. Daarover
mag geen misverstand bestaan. Dat neemt niet weg dat het debat in deze plenaire
zaal met de Tweede Kamer moet plaatsvinden. Juist de kwaliteit van dat politieke
debat is van belang voor onze democratie en voor het bij de les houden van
onze kiezers. De vraag is hoe wij dat gaan doen en of wij weer talloze vernieuwingsvoorstellen
moeten bespreken, zoals onder anderen de heren Wilders en Van Beek hebben
geopperd. Moeten wij niet eens nagaan wat daarvan de vorige keer terecht is
gekomen? Of is het beter om na te gaan op welke manier vernieuwingen, veranderingen
en verbeteringen mogelijk zijn? Het laatste werd door de heer Pechtold voorgesteld.
Om een en ander te laten slagen, dient er naar mijn idee een evaluatie te
worden gehouden. Daarmee zijn wij overigens al bezig. Ook kunnen wij aandacht
besteden aan knelpunten die niet uit die evaluatie naar voren komen omdat
die niet aan de orde waren. Misschien hebben die te maken met de organisatie.
Mevrouw Dijksma heeft daarnaar gevraagd. Het lijkt mij goed om daarna met
voorstellen te komen en te zorgen voor draagvlak. Het werkt immers niet om
voorstellen voor te leggen waarvoor geen draagvlak is te vinden. De Kamervoorzitter
moet naar mijn idee initiëren en draagvlak creëren om veranderingen
tot hun recht te laten komen. De heer Van der Staaij heeft terecht opgemerkt
dat datgene wat de Kamervoorzitter kan doen mede wordt bepaald door de Tweede
Kamer. Zo hoort het naar mijn idee ook.Ik ben volksvertegenwoordiger vanaf 1974. Het is juist dat ik een uitstapje
heb gemaakt naar een ministerspost. Die functie heb ik met veel plezier vervuld.
Ik kom uit uw midden en zal daar terugkeren. Uitdrukkelijk heb ik gezegd dat
ik vier jaar Tweede Kamerlid wil zijn indien ik niet in aanmerking kom voor
een ministerspost. Juist omdat ik die bereidheid heb en samen met u de zaak
wil runnen, heb ik mij kandidaat gesteld. Natuurlijk heb ik met de fractievoorzitter
overleg gevoerd. Dat geldt echter ook voor de andere kandidaten. Zo hoort
dat ook. Dat is logisch, want je komt nu eenmaal uit een bepaalde
groepering. Logisch is ook dat je boven de partijen staat op het moment dat
je op de voorzittersstoel zit. Dan dien je rekening te houden met meerderheden
en minderheden, evenals met grote en kleine fracties.Het Kamervoorzitterschap is altijd een dienende functie. Niet de persoonlijke
opvattingen van de Kamervoorzitter zijn bepalend, al zal hij of zij die zeker
hebben. De opvattingen van de Kamer zijn leidend. De Kamervoorzitter dient
boven de partijen te staan, maar hij of zij is ook lid van de Tweede Kamer.
De Kamervoorzitter hoort erbij, want die maakt onderdeel uit van de 150 leden.
Het is een combinatie tussen enerzijds onafhankelijkheid en anderzijds betrokkenheid.
Die onafhankelijkheid is belangrijk ten opzichte van coalitie- en oppositiepartijen.
De Voorzitter moet honderd procent onafhankelijk zijn ten opzichte van het
kabinet. De Voorzitter dient te waken over een goede balans tussen ruimte
laten en ingrijpen. Ook dat is af ten toe wikken en wegen. Wat sta je wel
en wat niet toe? Dat is niet altijd gemakkelijk. Op het juiste moment moet
de juiste afweging worden gemaakt.De heer Wilders vraagt wat ik anders zou doen dan de heer Weisglas. Ik
ben een ander persoon met een ander karakter. Ik zal er een eigen inkleuring
aan geven. Dat is goed. Zo hoort het ook. Een Voorzitter brengt immers een
eigen achtergrond en eigen indrukken mee.Een Voorzitter moet liefde voor het vak hebben. Een Voorzitter moet ook
beschikken over passie. Die moet echter beheerst worden, omdat die anders
met je op de loop gaat. Je moet ervoor gaan. Dat betekent ook dat je sommige
onderwerpen opnieuw op de agenda moet zetten. Ik noem de embargoregeling.
Wij hebben gezien hoe die uitwerkt. Het is goed om die opnieuw op de agenda
te plaatsen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Dit onderwerp zal vanzelf weer op de agenda worden geplaatst. Is mevrouw
Van der Hoeven ongelukkig met de wijze waarop afschaffing van de embargoregeling
is uitgepakt? Ik doel op de gevolgen voor de positie van de Kamer.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Ik heb die gevolgen gezien. De debatten zijn veertien dagen elders gevoerd
in plaats van in de Kamer. Dat is niet goed. De vorige keer heeft echter een
Kamermeerderheid daarmee ingestemd. Ik weet niet of die meerderheid er nu
nog is. Om die reden vind ik dat wij moeten spreken over hoe de nieuwe Kamer
het ziet.Ik kom te spreken over de rol van het Voorzitterschap. Elke zetel in de
Kamer vertegenwoordigt zo'n 65.000 kiezers. Dat betekent dat het bij uitstek
de taak van de Voorzitter is om ervoor te zorgen dat de mening van de kiezers
gehoord wordt in het parlement. Voor mij is het van belang, zeg ik in antwoord
op vragen van de heer Pechtold en mevrouw Kant, dat elk Kamerlid zich gekend
weet en aan bod komt. Dit zie ik los van de omvang van de fractie waartoe
hij of zij behoort. Een Voorzitter behoort zorg te dragen voor een toegankelijk
en levendig debat. Een interruptie is bijvoorbeeld geen betoog maar een vraag.
Ook moeten herhalingen tegen worden gegaan. Als een minister geen antwoord
geeft, moet de vraag van de Voorzitter aan de minister zijn om alsnog antwoord
te geven. Overigens kan het zijn dat een Kamerlid wel een antwoord krijgt,
maar dat hij of zij het daarmee niet eens is. Dat moet ook helder worden. Een Voorzitter moet initiatieven nemen. Het is het draagvlak binnen het
parlement dat maakt dat er veranderingen plaatsvinden. Iedereen heeft mij
uitgedaagd om wat te noemen. Toen dacht ik: moet ik dat wel doen? Ik wil niet
in die potpourri terechtkomen. Ik zal toch iets noemen. De onderzoeksfunctie
moet worden versterkt. Er zijn al goede aanzetten gedaan, maar nog niet alles
is optimaal. Dat betekent dat er ook gekeken moet worden naar de wetgevende
functie. Ik heb als minister ervaren dat Kamerleden steun willen van een departement.
Dat krijgen zij ook. Dit moet eigenlijk plaatsvinden in de vorm van een check
in plaats van door ondersteuning die het departement veel te veel tijd kost.
Dat is niet goed voor de onafhankelijkheid. Het is belangrijk om dit punt
aan de orde te stellen. Er moet een countervailing power gevormd worden, ook
op dit punt.De politieke kracht van de Kamer bevindt zich ook in de fracties. Het
is van belang om te investeren in de fractieversterking. Dat gebeurt volgens
de raming ook in het jaar 2007. Een aantal dingen wordt gezamenlijk gedaan.
Een aantal dingen wordt gedaan als Kamerfractie.Het vragenuur duurt soms wat lang. Misschien moeten wij daarnaar nog eens
kijken. De minister-president kunnen wij elk moment naar de Kamer roepen,
bij het vragenuur en op andere momenten. Laten wij daar, indien nodig, ook
gebruik van maken.Laten wij op elke mogelijke manier bekendheid geven aan wat de Kamer doet,
bijvoorbeeld door het parlementaire televisiekanaal beter te benutten. Het
is voor ons allen een uitdaging om daar vorm en inhoud aan te geven. Op het
punt van de themacommissies zeg ik: doen! Waarom niet? Laten wij kijken op
welke manier daaraan kan worden bijgedragen zodat het debat er beter op wordt.
Ik vind het ook prima als alle procedurevergaderingen openbaar worden gemaakt,
zoals de heer Duyvendak voorstelt. De vaste commissie voor OCW heeft daar
uitstekende ervaringen mee, dus ook op dat punt zeg ik: doen!Ik kom op een aantal andere punten. Het lijkt wel alsof veranderingen
op papier gelijk gesteld worden aan veranderingen in de praktijk. Daarvoor
moeten wij naar mijn mening waken. De kracht van de Kamer is meer dan een
optelsom van instrumenten. Het gaat ook om de wijze waarop de Kamer gebruik
maakt van die instrumenten. Het is ons aller verantwoordelijkheid om ervoor
te waken dat instrumenten niet bot worden. Het is op dat punt van belang dat
vernieuwing niet als doel op zich wordt neergezet, maar de werkwijze van de
Tweede Kamer toch wordt verbeterd. Ik heb daarvan ook voorbeelden genoemd.
Er moet een combinatie worden gemaakt tussen de evaluatie, die de basis moet
vormen voor veranderingen, en de knelpunten.Er zijn opmerkingen gemaakt over moties. Natuurlijk moet een aangenomen
motie in principe worden uitgevoerd. Dat is heel simpel. Als er argumenten
zijn om dat niet te doen, dan moeten die besproken worden tussen de regering
en de Kamer. Het lijkt mij een prima voorstel om aan het einde van een eerste
termijn toezeggingen vast te leggen zodat moties ter ondersteuning van het
beleid overbodig zijn. Een motie moet leiden tot een verandering in beleid,
want anders is deze inderdaad een ondersteuning van het beleid.Er is veel gesproken over Europa en over stijl. Wat gaan wij doen met
Europa? Ik kijk dan met name in de richting van mevrouw Spies.
Ik vind Europa een punt van zorg. Europa is binnenland. Laten wij ons niets
wijs maken. De subsidiariteitstoets is ingevoerd voor de Eerste en Tweede
Kamer en hoewel wij de evaluatie in 2007 moeten afwachten, hoor ik ook de
kritische geluiden daarover. Er is een vertegenwoordiger van de Eerste en
Tweede Kamer in het Europees parlement. Wij moeten bezien of daarmee de bijdrage
wordt geleverd die wij willen. Naar mijn mening is een actievere rol mogelijk.
Wij moeten niet alleen kijken naar het einde van het proces maar vooral naar
het begin. Welke richtlijnen zijn daarbij aan de orde? Ik doel dan niet op
de conferenties van de ministers, de ministerraden, maar op de comités.
In de comités wordt in een veel eerder stadium gesproken over richtlijnen.
Op dat punt moet invloed kunnen worden aangewend hetgeen momenteel lang niet
altijd het geval is.Mevrouw Spies vroeg wat ik zou veranderen vanuit mijn oude positie. Ik
sta hier tenslotte als kandidaat-voorzitter. Ik zou één ding
veranderen. Het zou goed zijn als de Kamer bij het indienen van amendementen
ook kijkt naar de uitvoerbaarheid daarvan en de administratieve lasten die
deze eventueel met zich meebrengt. Wij zijn dat aan de eigen stand verplicht.
Via Actal of op een andere manier kan dat getoetst worden. Het lijkt mij juist
om ook aan dat stukje van de verantwoordelijkheid vorm en inhoud te geven.Mevrouw Dijksma (PvdA):Dit klinkt prachtig, maar ik vraag mij af hoe dat in de praktijk moet
werken. Amendementen kunnen tot vlak voor de stemming over het wetsvoorstel
worden ingediend.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat klopt. Een heleboel amendementen verbeteren een wetsvoorstel en brengen
geen administratieve lasten met zich mee. De uitvoering daarvan is verder
geen probleem. Als een amendement echter heel ver gaat, dan vind ik dat de
Kamer zich rekenschap moet geven van de betekenis voor de uitvoering.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik hoor graag van u wie dat moet bepalen.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat moeten wij zelf doen. Wij moeten zelf erkennen dat een amendement
tot een heel andere aanpak leidt binnen een wetsvoorstel. Dat hoeft niemand
anders tegen de Kamer te zeggen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Stel dat ik een amendement wil indienen en dat mevrouw Kant – ik
leen haar even voor dit voorbeeld – denkt dat het te veel administratieve
lasten voor het bedrijfsleven met zich meebrengt: dat moeten wij niet doen.
Zij kan mij dan in politieke zin klemrijden nog voordat ik dat amendement überhaupt
heb ingediend. Daar ben ik niet van gediend.Minister Van der Hoeven:Ik ook niet; daar heeft mevrouw Dijksma gelijk in. Voordat je een amendement
indient moet je daarom over dat soort vragen nadenken, zodat je ze kunt beantwoorden.
Het kan echter niet zo zijn dat een ander Kamerlid de indiener van een amendement
ertoe dwingt om dat te laten toetsen; dat lijkt me stug.De heer Van Beek en mevrouw Dijksma hebben gesproken over het aansturen
van de organisatie. De taak van het ambtelijk apparaat van de Kamer moet goed
worden bekeken. Daarbij gaat het om de dienstbaarheid aan de Kamer. Al het
werk van het ambtelijk apparaat is ten dienste van het primaire proces, zodat
Kamerleden hun werk als volksvertegenwoordiger kunnen doen. Als een toezichtmodel
wordt afgesproken, moet dat ook goed inhoud worden gegeven. Indien bepaalde
zaken niet in orde zijn, moet je ingrijpen. Dit sluit aan bij de vragen over
de organisatie van het ambtelijk apparaat en de wijze waarop dit flexibeler
kan worden gemaakt. De woordvoerders hebben gelijk dat dit een taak van de
Voorzitter is.Op de vragen van mevrouw Kant over het invoeren van een vragenuur voor
de minister-president heb ik al geantwoord. Een Kamer heeft altijd recht op
informatie. Er moeten zwaarwegende argumenten zijn voor het niet kunnen geven
van informatie. Ik ben het met de heer Slob eens dat er oog moet zijn voor
de kleine fracties, ook op het punt van de informatievoorziening. Zijn overige
vragen heb ik volgens mij al beantwoord.Voordat ik eindig, maak ik een opmerking in de richting van de heer Wilders.
Het klopt dat je als Kamer en als individueel Kamerlid rechten hebt. Dit betekent
dat de Kamervoorzitter erop moet toezien dat die rechten kunnen worden uitgeoefend.
Daarbij kan het gaan om het antwoord geven en het zich houden aan termijnen
door de regering. De Kamervoorzitter moet die taak samen met voorzitters van
commissies op zich nemen.Tot slot de maatschappelijke invalshoek waarnaar de heer Van der Staaij
vroeg. Dit is een heel wezenlijk punt. Wij moeten als Kamer niet alleen debatteren
over stukken die ons door de regering worden voorgelegd. De mensen verwachten
van ons dat wij ook zelf een maatschappelijke invalshoek kiezen.Mevrouw Kant (SP):In het kader van het niet beantwoorden van vragen: ik heb er nog eentje.
Ik heb mevrouw Van der Hoeven gevraagd om in het licht van haar bijzondere
positie als Kamerlid én minister in te gaan op de afwegingen om haar
wens om Kamervoorzitter te worden te laten prevaleren boven het volledig uitzitten
van haar (demissionaire) ministerschap.Minister Van der Hoeven:De procedures zijn bekend. Als je Kamervoorzitter wilt worden, moet je
dat nu doen. Zo simpel is het. Ik heb die afweging gemaakt en gezegd: ik stel
mij kandidaat. Het is aan de Kamer om te bepalen of ik het word of niet.De voorzitter:Ik dank de drie kandidaten. Kan ik vaststellen dat de Kamer geen behoefte
heeft aan een derde termijn? Neemt u mij niet kwalijk, ik bedoelde een tweede
termijn. Het wordt tijd dat er een andere voorzitter komt! Ik concludeer dat
er geen tweede termijn nodig is.De beraadslaging wordt gesloten.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Om praktische redenen verzoek ik om een korte schorsing voordat
wij tot stemming overgaan. Ik kijk u heel vriendelijk aan: die zou tot 17.30
uur kunnen duren.De voorzitter:Dat is wel vrij lang. Ik stel voor om maximaal een kwartier te schorsen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.06 uur tot 17.20 uur geschorst.De voorzitter:Aan de orde is thans de verkiezing van de voorzitter. De stemming vindt
plaats conform de artikelen 74 tot en met 83 van het Reglement van Orde. Ik
ga ervan uit dat iedereen de presentielijst heeft getekend.Ik benoem tot stemopnemers de leden Van der Vlies, De Pater-van der Meer,
Dijsselbloem en De Wit. Ik verzoek de heer Van der Vlies als voorzitter op
te treden. Ik verzoek de stemopnemers om aan de tafel in het midden van de
zaal plaats te nemen.Ik verzoek de bodes, de oranje stembriefjes uit te delen. De leden worden
geacht op het stembriefje één naam te schrijven. Briefjes met
meer namen of met namen van niet-leden van de Kamer zijn ongeldig en tellen
ook niet mee voor de berekening van het aantal stemmen dat nodig is voor het
behalen van de volstrekte meerderheid.Ik verzoek de griffier, van ieder lid de naam voor te lezen. De leden
dienen op die oproep te reageren door op te staan en zich naar het stembureau
te begeven, waar het stembriefje in de daarvoor bestemde bus kan worden gedeponeerd.
Zo wordt voorkomen dat u als afwezig wordt afgekondigd. Ieder lid brengt het
stembriefje persoonlijk naar de stemopnemers. Om gedrang te voorkomen, worden
de namen in een langzaam tempo afgeroepen. Ik verzoek de leden om bij het
stembureau aan te sluiten bij de voorganger en niet voor te dringen. De stemmen
moeten ook worden geverifieerd. Voorts wordt het op prijs gesteld als de leden
niet alleen niet met elkaar spreken, maar ook dat zij hun plaats weer innemen
in de bankjes. Dat is bevorderlijk voor het proces en de overzichtelijkheid
van het geheel.Mijn stembriefje zal door de Kamerbewaarder bij de stemopnemers worden
gebracht. De stemopnemers zelf zullen aan het slot hun stem uitbrengen.De eerste stemronde is een vrije ronde. Dat betekent dat de leden hun
stem mogen uitbrengen op alle leden. Ik verzoek de griffier om te beginnen
met het voorlezen van de namen.(Vervolgens roept de griffier de namen van de leden af voor het uitbrengen
van hun stem.)De vergadering wordt enige tijd geschorst.De voorzitter:Het woord is aan de voorzitter van het stembureau.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Voorzitter. De commissie voor opneming van de stemmen trof 146 stembriefjes
aan, waarvan 2 blanco. Het aantal uitgebrachte geldige stemmen is dus 144.De voorzitter:De presentielijst is getekend door 146 leden.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Op de heer Kamp zijn uitgebracht 44 stemmen, op mevrouw Van der Hoeven
47 stemmen en op mevrouw Verbeet 53 stemmen.De voorzitter:De volstrekte meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen is 73. Ik
stel vast dat geen der kandidaten deze meerderheid heeft behaald. Er zal dus
een tweede stemmingsronde moeten plaatsvinden. Ook deze stemronde is een zogenaamde
vrije stemming. Dit betekent dat op alle leden een stem kan worden uitgebracht.
Ik verzoek de bodedienst om de nieuwe, blauwe, stembriefjes uit te delen.(Vervolgens roept de griffier de namen van de leden af voor het uitbrengen
van hun stem.)De vergadering wordt enige tijd geschorst.De voorzitter:Het woord is aan de voorzitter van het stembureau.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Mijnheer de voorzitter. Er zijn uitgebracht 146 geldige stemmen.De voorzitter:Nog steeds is de presentielijst door 146 leden getekend.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Van de geldige stemmen zijn er 40 uitgebracht op de heer Kamp, 52 op mevrouw
Verbeet en 54 op mevrouw Van der Hoeven.De voorzitter:Ik dank u. De volstrekte meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen
is 74. Ik stel vast dat ook in de tweede ronde geen der kandidaten een volstrekte
meerderheid van de stemmen heeft behaald. Wij gaan dus over tot een derde
stemronde.Aangezien bij de tweede stemming op drie kandidaten stemmen zijn uitgebracht,
vindt de derde stemming slechts plaats tussen de twee personen op wie het
hoogste aantal stemmen is uitgebracht bij de tweede stemming. Dat zijn mevrouw
Verbeet en mevrouw Van der Hoeven.Stemmen op andere leden zijn ongeldig en tellen niet mee voor de bepaling
van de volstrekte meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen.Ik verzoek de bodes, de stembriefjes met de kleur pastelgroen uit te delen.(Vervolgens roept de griffier de namen van de leden af voor het uitbrengen
van hun stem.)De vergadering wordt enige tijd geschorst.De voorzitter:Aan de orde is de uitslag van de derde stemronde ter verkiezing van de
Voorzitter van de Tweede Kamer. Ik geef het woord aan de voorzitter van het
stembureau.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Voorzitter. De commissie heeft 146 stembriefjes aangetroffen, waarvan
twee blanco. Er zijn dus 144 geldige stemmen uitgebracht.De voorzitter:Er zijn geen veranderingen opgetreden in de presentielijst. Deze is door
146 leden getekend. Het woord is opnieuw aan de voorzitter van het stembureau.De heer Van der Vlies (voorzitter
van het stembureau):Voorzitter. Op mevrouw Van der Hoeven zijn uitgebracht 66 stemmen en op
mevrouw Verbeet 78 stemmen.(Applaus)De voorzitter:Aangezien 73 stemmen, de volstrekte meerderheid van de geldig uitgebrachte
stemmen, moeten worden behaald om tot Voorzitter te worden gekozen, is mevrouw
Verbeet gekozen tot Voorzitter van deze Kamer.Voordat ik haar vraag, naar voren te komen, dank ik de leden van het stembureau
voor hun zorgvuldige werkzaamheden. Zij zijn bij dezen van hun taak ontheven.Ik nodig mevrouw Verbeet graag uit om de voorzittersstoel in te nemen
en de hamer en alles wat daarmee samenhangt in ontvangst te nemen.(Applaus)De voorzitter:Mevrouw Verbeet, terwijl u naar voren loopt, feliciteer ik u van harte.
Ik mag wel zeggen dat uw moed beloond is. Van harte.(Applaus)De voorzitter:En dan waar het allemaal om draait.(De tijdelijk voorzitter overhandigt de voorzittershamer aan mevrouw Verbeet.)De voorzitter:Dit is uiteindelijk de stick die alles hier stuurt: de hamer van de voorzitter.
Ik wens u heel veel plezier in dit werk en een geweldige tijd.De Kamer heeft u haar vertrouwen gegeven.Van harte.(Applaus)Voorzitter: VerbeetDe voorzitter:Dames en heren. Wat een buitengewoon moment!Ik ben oprecht ontroerd door het vertrouwen dat u in mij heeft uitgesproken.
Ik voel mij daardoor gesteund in de opdracht dat wij gezamenlijk het gehele
volk vertegenwoordigen.Ik wil graag in de eerste plaats dank uitspreken aan de tijdelijke voorzitter,
de heer Ten Hoopen, voor de goede leiding van het debat. Ik weet even niet
waar hij zit. Ik hoop ook in de toekomst op zijn steun en hulp te kunnen rekenen.(Applaus)De voorzitter:Ik wil ook mijn dank uitspreken aan mijn medeleden die een sportief debat
mogelijk hebben gemaakt en daarmee de meerwaarde van deze open kandidaatstellingsprocedure
hebben aangetoond.Ik wil mijn speciale dank uitspreken aan mijn collega's en medewerkers
die mij in de voorbereiding tot het debat hebben bijgestaan.Tot slot dank ik mijn kinderen en kleinkinderen die het vooral stoer vonden
dat ik probeerde mijn droom te realiseren.En dan nu aan het werk, om mijn voorganger Weisglas te citeren.Ik dank u.(Applaus)De voorzitter:Volgens mij hebben wij allemaal honger. Ik sluit de vergadering.Sluiting 19.08 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1604-1627.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl