Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met aanpassing van de groep met recht op bijstand bij langer verblijf buiten Nederland (31127)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 3289-3298

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 43, pagina 3289-3298

22-01-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31127Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassingswet Algemene douanewet (30979)Pagina 3287-3287
Presentie en opening (dinsdag 22 januari 2008)Pagina 3271-3271
Vragen van het lid Kamp aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over het bericht 'Hulp Antilliaanse jongeren faalt' (mondelinge vragenuur)Pagina 3279-3283
Vragen van het lid Jasper van Dijk aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het bericht 'Staat subsidieert tv-producties' (mondelinge vragenuur)Pagina 3276-3279
Vragen van het lid Atsma aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de berichten dat boeren vanwege bureaucratie stoppen met agrarisch natuurbeheer terwijl tegelijkertijd bekend wordt dat de prijs van landbouwgrond dit jaar met 26% is gestegen (mondelinge vragenuur)Pagina 3274-3276
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 22 januari 2008)Pagina 3283-3286
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over arbeidsmigratie, te weten de motie-Fritsma over het intrekken van het verblijfsrecht van EU-onderdanen met een bijstandsuitkering (29861, nr. 26), de motie-Ulenbelt c.s. over controle op de naleving van de regeling voor kennismigranten (29861, nr. 27) en de motie-Van Hijum c.s. over het behoud van een vraaggerichte toelating van kennismigranten van buiten de EU (29861, nr. 28)Pagina 3289-3289
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over verbreding van de A6/A9 te weten de motie-Haverkamp/Vermeij over een goede inpassing van de verbreding van de A6/A9 (31089, nr. 11)Pagina 3289-3289
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 22 januari 2008)Pagina 3298-3299
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de ov-chipkaart, te weten de motie-Roemer over de garantie dat kostenstijging niet leidt tot tariefstijging (23645, nr. 184) en de motie-Roemer over volledig uitgewerkte oplossingen voor de beveiligingsproblemen (23645, nr. 185)Pagina 3289-3289
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Algehele herziening van de douanewetgeving (Algemene douanewet) (30580)Pagina 3287-3287
Vragen van het lid Pechtold aan de minister-president over de minitop op 29 januari 2008 van Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Italië om in te grijpen in de koers van de euro (mondelinge vragenuur)Pagina 3271-3274
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met het openstellen van de mogelijkheid van het verlenen van bijzondere bijstand aan bepaalde groepen personen die gedwongen zijn opgenomen of worden verpleegd en met uitbreiding van de doelgroep van de langdurigheidstoeslag met gedeeltelijk arbeidsgeschikten (31138), en over de motie-Fritsma over het niet verstrekken van langdurigheidstoeslagen aan mensen die inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt (31138, nr. 7)Pagina 3288-3289
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het overleg huurders verhuurder (verbetering positie en zeggenschap huurders) (30856), en over de motie-Poppe over een fonds voor huurdersorganisaties (30856, nr. 20), de motie-Poppe over aanpassing van het BBSH (30856, nr. 21) en de motie-Van Gent over een vergoedingsregeling voor zittende huurders bij renovatiewerkzaamheden (30856, nr. 23)Pagina 3287-3288
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Telecommunicatiewet verband houdende met de instelling van een antenneregister, de uitbreiding van het verbod op het verzenden van ongevraagde elektronische communicatie alsmede regeling van diverse andere onderwerpen (30661), en over de motie-Van Velzen/Gesthuizen over inschrijving in het bel-me-nietregister (30661, nr. 16), de motie-Van Velzen/Gesthuizen over automatische inschrijving in het bel-me-nietregister (30661, nr. 17) en de motie-Hessels/Van Dam over een proef in de Benelux met grensoverschrijdend bellen tegen nationaal tarief (30661, nr. 18)Pagina 3286-3287
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met aanpassing van de groep met recht op bijstand bij langer verblijf buiten Nederland (31127)Pagina 3289-3298

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 145 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet werk en bijstand in verband met aanpassing van de groep met recht
op bijstand bij langer verblijf buiten Nederland (31127).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris van Sociale Zaken welkom.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Het is nu zo geregeld dat bijstandsgerechtigden maximaal vier
weken in het buitenland mogen verblijven. Dat geldt ook voor bijstandsgerechtigden
die zijn ontheven van de sollicitatie- of re-integratieplicht. Ik heb hierover
vragen gesteld. Het kabinet beaamt dat die categorie niet kansloos is voor
de arbeidsmarkt en dat niet uitgesloten is dat deze weer aan de slag kan en
zij ook aan de slag moet.In 2004 is op initiatief van de Kamer, maar niet van de VVD-fractie, besloten
om een enorme verruiming te laten plaatsvinden door een verlenging tot dertien
weken voor personen van 57,5 jaar en ouder, zodat bijstandsgerechtigden meer
dan drie maanden in het buitenland kunnen verblijven. De Centrale Raad van
Beroep heeft er in subtiele bewoordingen op gewezen dat dit een soort leeftijdsdiscriminatie zou zijn. Om die reden stelt het kabinet
voor om dit gelijk te schakelen.Ik ben daar een reuze voorstander van, al was het maar omdat wij ook iets
moeten met die uitspraak van de rechter, maar de manier waarop het kabinet
dit probeert te herstellen, is precies fout. Er wordt geprobeerd om dit gelijk
te schakelen door iedereen die in de bijstand zit, dezelfde enorme periode
van meer dan drie maanden vakantie te geven. Welke hardwerkende Nederlander
heeft evenveel vakantiedagen als deze mensen die nu juist niet werken? Waarom
zou hun zo'n enorme verlenging van de vakantieduur gegeven en gegund moeten
worden?Ik vind dit van de gekke. Het past bij de idiote uitlating die ik las
van een raadslid van het CDA in Den Haag dat junkies vooral drie tot zes maanden
in Portugal onder de zon moeten kunnen herstellen om af te kicken van hun
verslaving. Het gaat natuurlijk vaak om mensen die in Marokko of Turkije verblijven.
De kosten van levensonderhoud zijn daar veel lager. Ook om die reden vind
ik het onlogisch om dat maandenlang door te betalen. Het is een soort premie
op het niet hier zijn en het niet integreren, dus het is ook een averechts
signaal voor het integreren van deze mensen. Dat is vaak toch al moeilijk,
omdat zij niet voor niets in de bijstand zitten. Het allerbelangrijkste is
dat hieruit een wezenlijk foute houding blijkt van het kabinet bij het mensen
aan de slag krijgen. Deze mensen worden in feite nog meer afgeschreven door
te zeggen: blijft u lekker daar, wij betalen u wel door, u komt op grotere
afstand van de arbeidsmarkt, wij geven u op.Met andere woorden, de VVD-fractie wil graag die leeftijdsdiscriminatie
opheffen en vindt dat de vier weken die wij voor de grote meerderheid van
de gevallen hebben, voor iedereen zouden moeten gelden. Dan hebben wij dat
probleem opgelost. Dertien weken zijn voor ons ondenkbaar, belachelijk en
onacceptabel. Ik kondig aan dat wij in tweede termijn een motie zullen indienen
ingeval het kabinet niet razendsnel op zijn schreden terugkeert. Dan kan de
Kamer zich hierover uitspreken. Ik kondig aan dat wij tegen het wetsvoorstel
zullen stemmen als de motie niet wordt aangenomen.Mevrouw Spies (CDA):Ik nodig de heer Nicolaï uit om iets preciezer te zijn in zijn formuleringen.
Hij doet het voorkomen alsof de deur in de wet wagenwijd open wordt gezet,
zodat iedereen geen vier maar zelfs dertien weken vakantie kan gaan vieren.
Er zijn wel voorwaarden aan verbonden. Het betreft alleen de groep die geen
re-integratie- en geen sollicitatieplicht heeft. Dat zijn voor de CDA-fractie
wezenlijke beperkingen van de groep die door dit wetsvoorstel wordt geraakt.
Heeft de heer Nicolaï dat helemaal niet op het netvlies of zijn dit beperkingen
die volgens hem geen hout snijden?De heer Nicolaï (VVD):Heeft mevrouw Spies goed op het netvlies wat ik heb gezegd? Natuurlijk
heb ik het ook zo geformuleerd. Het gaat om de groep die ontheven is van de
sollicitatie- en de re-integratieplicht. Ik heb er bij de schriftelijke vragen
en op andere momenten op gewezen dat die groep niet kansloos is voor de arbeidsmarkt.
Dat is niet een groep die je definitief af moet schrijven, omdat zij geen
baan zal krijgen. Nu gebeurt dit niet alleen bij de wat ouderen, maar ook
bij de jongeren, die juist zo veel mogelijk in de buurt van de arbeidsmarkt
moeten worden gehouden, ook bij een tijdelijke ontheffing van de sollicitatieplicht.
Bovendien komen er steeds meer ontheffingen van de sollicitatieplicht. Het
probleem wordt dus wel degelijk nog groter. Als mevrouw Spies eigenlijk bedoelt
dat zij het onderscheid zodanig wil maken dat deze mensen wel degelijk worden
afgeschreven en dat de kans dat zij een baan krijgen niet meer aanwezig wordt
geacht, ben ik het principieel oneens met haar.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ook de PVV-fractie is tegen het voorstel om de Wet werk en
bijstand zodanig te wijzigen dat ook bijstandsgerechtigden jonger dan 57,5
jaar in aanmerking komen voor behoud van bijstand tijdens een verblijf buiten
Nederland gedurende maximaal dertien weken. Dit wetsvoorstel is om verschillende
redenen bijzonder slecht. Allereerst is het wetsvoorstel ronduit een schoffering
van werkende Nederlanders. Zij zien dat bijstandsgerechtigden privileges krijgen
waarvan zij alleen maar kunnen dromen. Alleen al de scheve situatie dat werkende
Nederlanders genoegen moeten nemen met vier weken vakantie, terwijl bijstandsgerechtigden
drie maanden per jaar in het buitenland kunnen vertoeven met behoud van inkomen,
moet al genoeg zijn om dit voorstel naar de prullenmand te verwijzen. Ik wil
graag weten wat de staatssecretaris hiervan vindt.Het voorstel is ook onlogisch en is zonde van het belastinggeld omdat
de bijstandsuitkering is afgestemd op de Nederlandse levensstandaard. Natuurlijk
moet de uitkering niet in een land als Marokko genietbaar zijn, waar de kosten
van het levensonderhoud veel lager zijn. Ook de visie van de staatssecretaris
hierop zou ik graag horen.Het voorstel moet gelden voor iedereen die is vrijgesteld van de sollicitatie-
en re-integratieplicht. De staatssecretaris kan niet zeggen hoeveel mensen
dit zijn. Het is echter bekend dat sociale diensten niet bepaald zuinig zijn
met deze vrijstellingen. Het gaat dus om veel mensen, en niet alleen om mensen
met gezondheidsproblemen. Van veel van deze bijstandsgerechtigden mag dus
verwacht worden dat zij in de toekomst aan het werk gaan. Dit geldt natuurlijk
vooral voor de jongere bijstandsgerechtigden. Zij mogen nu
ook maandenlang in het buitenland verblijven. Werken wordt met dit soort privileges
natuurlijk niet aangemoedigd. Bovendien wordt de afstand tot de Nederlandse
arbeidsmarkt voor deze mensen letterlijk en figuurlijk erg groot, wanneer
zij langdurig in het buitenland verblijven. De kans op deelname aan het arbeidsproces
wordt nog kleiner voor deze groep. Ook over deze nadelen wil ik graag de mening
van de staatssecretaris horen.Dit wetsvoorstel brengt alleen maar nadelen en onrecht met zich. Het is
een onacceptabele bevoordeling van allochtonen, die kennelijk liever in hun
land van herkomst verblijven dan in Nederland. Hoe je het ook wendt of keert,
vooral zij worden met dit voorstel tegemoet gekomen. De PVV-fractie stelt
voor om langdurig verblijf in het buitenland hoe dan ook onmogelijk te maken,
dus ook voor de groep van 57,5 jaar en ouder, die hiervoor nu al in aanmerking
komt. Een bijstandsuitkering dient in beginsel in Nederland te worden ontvangen.
Het toestaan van vier weken vakantie per jaar is meer dan genoeg. Als mensen
toch langer in het buitenland willen zijn, dient dit op eigen kosten te gebeuren
en niet op kosten van de Nederlandse belastingbetaler. Door aan niemand een
langdurig verblijf in het buitenland met behoud van uitkering toe te staan,
zijn wij meteen van het probleem af dat een leeftijdsgrens bij het toekennen
van dit privilege niet handhaafbaar zou zijn. Ik vraag de staatssecretaris
om deze suggestie over te nemen.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Discriminatie op basis van leeftijd is niet toegestaan. Dit
is nog eens bevestigd door de rechter. Om die reden praten wij vandaag over
een wijziging van de Wet werk en bijstand. Om een lang verhaal kort te maken:
de CDA-fractie steunt het wetsvoorstel. Hiermee wordt het voor iedereen die
een beroep doet op de Wet werk en bijstand en geen re-integratie- of sollicitatieplicht
heeft, mogelijk om jaarlijks dertien weken buiten Nederland te verblijven.
Ik stel daarbij duidelijk dat met dit wetsvoorstel ons niet anders en vooral
ook niets meer voor ogen staat dan ongeoorloofde leeftijdsdiscriminatie op
te heffen. De Kamer was aanvankelijk van oordeel dat mensen ouder dan 57,5
jaar langer dan vier weken buiten Nederland mochten verblijven. Dat oordeel
moet echter, mede op basis van jurisprudentie, veranderen.De CDA-fractie kan instemmen met een categoriale uitzondering voor alle
mensen die al dan niet tijdelijk ontheffing hebben van een re-integratie-
en sollicitatieplicht. Alleen mensen met zo'n dubbele ontheffing mogen langer
dan vier weken buiten Nederland verblijven. Daarmee wordt dus niet de deur
zo ver opengezet dat de doelstelling onder druk komt te staan om juist de
mensen die gebruikmaken van de bijstand terug te krijgen op de arbeidsmarkt.
Die doelstelling staat voorop en komt met dit wetsvoorstel naar ons oordeel
niet in gevaar. Ik hoor dat graag bevestigd door de staatssecretaris.De behandeling van het wetsvoorstel zou hiermee afgerond kunnen worden.
Mede naar aanleiding van het amendement van mevrouw Hamer en een aantal andere
vrouwelijke collega's merk ik het volgende op over verblijf buiten Nederland
door 65-plussers die vanwege een onvolledige AOW een beroep doen op aanvullende
bijstand. Vorige week is hierover uitgebreid gesproken tijdens een algemeen
overleg. Naar het oordeel van de CDA-fractie is er terecht een onderscheid
tussen de AOW, een volksverzekering, en de voorziening van de bijzondere bijstand,
gebaseerd op kosten van levensonderhoud in Nederland. Wij vinden de huidige
regeling goed dat mensen die gebruikmaken van aanvullende bijstand dertien
weken per jaar in het buitenland mogen verblijven. Voorstellen voor verdere
verruiming steunen wij dan ook niet.De heer Nicolaï (VVD):Mevrouw Spies zegt dat het alleen gaat om opheffing van leeftijdsdiscriminatie.
Een kleine groep mag immers een lange periode op vakantie en een grote groep
een korte periode. Het verschil kan echter op verschillende manieren opgeheven
worden. Zo kan ook gekozen worden voor de korte periode voor iedereen. Wat
brengt mevrouw Spies ertoe om ook jonge bijstandsgerechtigden, die nog aan
de slag kunnen en moeten, drie maanden weg te houden van de Nederlandse arbeidsmarkt?Mevrouw Spies (CDA):Dat is de consistente lijn die mensen gewend zijn van de CDA-fractie in
de Tweede Kamer. Wij hebben niet voor niets bij behandeling van het wetsvoorstel
mede het initiatief genomen om mensen van 57,5 jaar in de gelegenheid te stellen
om langer dan vier weken in het buitenland te verblijven. Nu blijkt dat het
een juridische constructie is die niet houdbaar is, zijn wij van mening dat
wij in lijn met de keuzen die wij toen hebben gemaakt en met de veiligheidsgaranties
die zijn ingebouwd in de vorm van de dubbele ontheffing, die verruiming moeten
uitrollen voor de hele groep van mensen die vallen onder de Wet werk en bijstand
en voor wie geldt dat zij op dit moment, al dan niet tijdelijk, geen re-integratie-
en geen sollicitatieverplichting hebben. Ik ga er daarbij vanuit dat de doelstelling
is dat iedereen van 18 tot 65 die nog iets kan, actief wordt begeleid naar
werk om een bijdrage te leveren aan de arbeidsmarkt. Ik heb de staatssecretaris
gevraagd dat te bevestigen. Ik meen dat de heer Nicolaï en ik op dat
punt niet van doelstelling verschillen, maar misschien wel van mening verschillen
over de meest gewenste strategie om die doelstelling te realiseren.De heer Nicolaï (VVD):Mevrouw Spies en ik verschillen principieel van mening, maar het ging
mij om de argumentatie. Het zou heel consistent zijn geweest als zij had gezegd:
iedereen vier weken. Zij vond namelijk in 2004 dat iedereen onder de 57 niet
langer dan vier weken in het buitenland mocht blijven. Het is een keuze om
nu te zeggen: wij verruimen die periode enorm. Dat is een slechte keuze, maar
dat is iets anders dan dat het moet vanwege het opheffen van de discriminatie.Mevrouw Spies (CDA):Linksom of rechtsom, maar wij moeten iets met het oordeel van de rechter
over de leeftijdsdiscriminatie. De heer Nicolaï doet het volgens de ene
weg door het voor iedereen te beperken tot vier weken. Wij doen het via de
andere weg door voor iedereen dertien weken toe te staan in het geval dat
men is uitgezonderd van twee heel belangrijke verplichtingen. Dat slikte de
heer Nicolaï een beetje weg. Wij vinden het belangrijk dat die groep
over de gehele linie, dus van 18 tot 65, dertien weken in het buitenland mag
verblijven.Mevrouw Karabulut (SP):Voorzitter. Tineke is volledig afgekeurd en is naast een kleine WAO-uitkering
ook aangewezen op de bijstand. Omdat zij volledig arbeidsongeschikt is, heeft
zij een vrijstelling van de arbeidsplicht. Haar dochter in Spanje nodigt haar
uit om naar haar toe te komen. Zij zal de reiskosten voor Tineke betalen.
Waarom zouden wij de verblijfsduur van Tineke beperken tot vier weken? Waarom
zouden wij van Tineke eisen dat zij niet langer dan maximaal vier weken bij
haar familie blijft? Zijn wij bang dat zij daar een bijbaantje neemt?Een ander voorbeeld. Hassan heeft op medische gronden een volledige vrijstelling
van de arbeidsplicht en wil familie bezoeken in Turkije. Het betreft geen
luxe vakantie in een viersterrenresort. Het gaat om verblijf bij familie.
Waarom zouden wij hem huisarrest geven en hem verbieden om langer dan vier
weken weg te blijven?Mijn laatste voorbeeld. Maria is reumapatiënt en gaat voor drie weken
naar een kuuroord in Tsjechië, vergoed door de zorgverzekeraar. Voor
de duidelijkheid, dit betreft alles behalve een vakantie. Wel wordt die periode
als buitenlandverblijf aangemerkt door de gemeente. Omdat dan het vakantiequotum
van vier weken wordt overschreden, kan zij niet meer twee weken mee met een
zowel lichamelijk als financieel aangepaste reis van de Zonnebloem. Zijn wij
bang dat zij flink de bloemetjes buiten gaat zetten met haar bijstandsuitkering?Voorzitter. Mijn fractie wil met deze voorbeelden aangeven dat het beperken
van de vakantieduur tot vier weken in geval van ontheffing van de arbeidsplicht
nergens toe leidt, afgezien van het onnodig beperken van mensen in hun vrijheid.
Voorwaarde voor het toestaan van een langer verblijf in het buitenland is
voor mijn fractie dat iemand is vrijgesteld van de arbeidsplicht. Ook moet
dit periodiek worden geëvalueerd. Dertien weken vrijstelling biedt die
ruimte. Mijn fractie vindt dat iedereen die kan werken ook alles moet doen
om aan de slag te komen, want als je kunt werken, past het niet om langdurig
werkloos in het buitenland te verblijven. Echter, als duidelijk is dat werk
geen optie is, bijvoorbeeld vanwege medische belemmeringen, dan ziet mijn
fractie geen reden om mensen een langdurig verblijf in het buitenland te ontzeggen.Er is bovendien ook geen reden om te denken dat gemeenten smijten met
vrijstellingen. Ten eerste zijn gemeenten hierbij helemaal niet gebaat. Ten
tweede bevestigen de cijfers van de Inspectie voor Werk en Inkomen dit beeld.
In de meeste gevallen gaat het bij ontheffingen om medische beperkingen. Het
is ook een illusie dat eenmaal vrijgesteld altijd vrijgesteld is. Dat zou
ook niet het geval mogen zijn. Gemeenten moeten de vrijstelling periodiek
evalueren.Kunnen mensen in de bijstand wel zo lang op vakantie, is de andere vraag.
Daar hebben zij toch het geld niet voor? Nee, ik denk ook niet dat zij daar
het geld voor hebben. Voor de meeste mensen in de bijstand is vakantie bij
voorbaat al onbetaalbaar. Je hebt vakantie en vakantie. Je kunt denken aan
een vakantie in een leuk appartement aan zee met een aantal uitstapjes naar
musea, culturele activiteiten met de Marco Pologids erbij, een lekker dinertje,
een fles goede wijn, misschien wel twee, maar dat geldt niet voor deze groep.
Het gaat met name om familiebezoek en niet om snoepreisjes. Kortom, mijn fractie is blij met de uitbreiding van de vakantieduur. Het
is goed dat de voorwaarde van een langer verblijf is gekoppeld aan de vrijstelling
van de arbeids- en re-integratieplicht. Ik heb nog wel een aantal vragen.Over hoeveel mensen gaat het nu, mensen die een vrijstelling hebben van
de sollicitatie- of arbeidsplicht en die werkelijk langer in het buitenland
verblijven? Over hoeveel mensen gaat het in de toekomst? Is de staatssecretaris
bereid om de Kamer na de invoering van het wetsvoorstel hierover te informeren?
Heeft de voorwaarde van een dubbele ontheffing gevolgen voor de vakantieduur
van de huidige groep 57,5-plussers met een ontheffing van de arbeidsplicht?
Verwacht de staatssecretaris dat een deel van de mensen die nu 13 weken in
het buitenland mogen verblijven, straks als gevolg van de dubbele ontheffing
niet langer aan de voorwaarde voldoet?Het is duidelijk wat de sollicitatieplicht behelst, maar dit kan niet
altijd worden gezegd van de re-integratieplicht. Een gemeenten kan alles onder
de noemer van re-integratie plaatsen. Ik ben van mening dat een verblijf in
het buitenland een langdurige re-integratie niet in de weg mag staan. Ik ben
ook van mening dat re-integratie voor vakantie of voor verblijf gaat, maar
als iemand vrijstelling heeft van de arbeidsplicht mag een cursus of het koffieschenken
gedurende twee weken als dit niet in de vakantieperiode valt, een verblijf
in het buitenland niet in de weg staan. Ik krijg hier graag een reactie op
van de staatssecretaris. Hoe moeten de gemeenten hiermee omgaan?Wij hebben vorige week uitgebreid gesproken over 65-plussers met een zogenaamd
AOW-hiaat die aanvullende bijstand ontvangen en dus onder de Wet werk en bijstand
vallen. Mijn fractie is van mening dat deze groep daar niet thuishoort. Betrokkenen
hebben geen arbeidsplicht en zullen die ook niet krijgen. Zij hebben geen
sollicitatie- of re-integratieplicht en zullen die ook niet krijgen. Wij hebben
afgesproken dat er een notitie komt over een aparte regeling om deze groep
uit de bijstand te halen. Ik ben daar voorstander van. Wij hoeven daar echter
niet op te wachten. Onafhankelijk van de uitkomst van die discussie kan de
vakantieduur van deze groep worden uitgebreid van 13 naar 26 weken. Daarom
hebben wij het amendement gesteund dat mevrouw Hamer straks zal indienen.Mevrouw Hamer (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik kan kort zijn. Wij steunen het wetsvoorstel
zoals het nu voorligt en zijn blij dat de onzekerheid en onduidelijkheid in
de Wet werk en bijstand worden weggenomen. Samen met mevrouw Spies wil ik
benadrukken dat dit niet is gericht op een algemene uitzondering, maar op
de mensen die geen re-integratie- en sollicitatieplicht meer hebben. Dit is
in overeenstemming met het karakter van de Wet werk en bijstand.Wij hebben deze behandeling aangegrepen om het debat af te ronden dat
wij vorige week met de staatssecretaris hebben gevoerd over wat inmiddels
het AOW-hiaat wordt genoemd. Ik heb toen aangekondigd dat ik een motie zou
indienen waarin ik zou vragen om een regeling voor de groep die een gat heeft
in de AOW-voorziening en aanvullende bijstand ontvangt en derhalve onder de
Wet werk en bijstand valt. Omdat wij vandaag dit wetsvoorstel
behandelen, leek het mij beter om maar meteen een amendement in te dienen
en dit in de Kamer te regelen.Ik heb vorige week uitgebreid toegelicht waarom wij dit belangrijk vinden
voor deze groep. Er zijn allerlei redenen waarom wij deze groep graag tegemoet
willen komen. Twee zaken hebben wij genoemd: de vakantieweken van 13 naar
26 weken uitbreiden en de toezegging van de staatssecretaris om te bezien
of de uitkering ook via de SVB kan worden ontvangen. Over dat laatste informeert
de staatssecretaris ons nog, dat eerste wil ik vandaag regelen met een amendement,
dat door vele collega's wordt ondersteund.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Graag hoor ik van mevrouw Hamer waarom de PvdA het toejuicht
dat met dit voorstel veel allochtonen langdurig in het buitenland kunnen verblijven,
zich daardoor langdurig niet op Nederland richten, de taal niet kunnen leren
en geen vaardigheden opdoen die zij op de arbeidsmarkt nodig hebben. De PvdA
moet toch erkennen dat dit voorstel gewoon slecht is voor zowel de integratie
als de toekomstige arbeidsinzet van deze mensen?Mevrouw Hamer (PvdA):Het is mij niet helemaal duidelijk of u het heeft over het amendement
of over het hele wetsvoorstel.De heer Fritsma (PVV):Over beide.Mevrouw Hamer (PvdA):Voor beide groepen geldt dat zij een ontheffing hebben van de sollicitatieplicht
of re-integratieplicht; het argument van de arbeidsmarkt vervalt dus. De groep
van 65 en ouder is in het algemeen al lang in Nederland en heeft haar bijdrage
allang geleverd, dus daarvoor geldt dit argument al helemaal niet.De heer Fritsma (PVV):Het argument van de arbeidsmarkt vervalt helemaal niet. De staatssecretaris
geeft in zijn stukken aan dat veel van de mensen op wie dit wetsvoorstel betrekking
heeft, juist niet voor de arbeidsmarkt zijn afgeschreven. Van veel mensen
mag dus wel degelijk worden verwacht dat zij in de toekomst weer gaan werken.
Een langdurig verblijf in het buitenland helpt daar echt niet bij.Mevrouw Hamer (PvdA):U verwees naar mijn amendement; kennelijk zijn wij het eens dat het niet
geldt voor de groep ouder dan 65 jaar. Deze mensen zijn hier al heel lang
en hebben hun bijdrage geleverd. Het gaat ook om Surinamers die de Nederlandse
taal goed machtig zijn. Deze groepen kunnen wij dus niet over één
kam scheren. Ik ben het niet met u eens dat deze voorstellen mensen aan de
zijlijn zetten.De heer Fritsma (PVV):Deze uitleg klopt gewoon niet. Het is bekend dat Marokkanen, Turken en
dat soort groepen zijn oververtegenwoordigd in de bijstand. Juist deze groepen
wensen langdurig in het buitenland te blijven en doen dat ook vaak. Deze groepen
hebben ook een probleem op de arbeidsmarkt. Zij moeten ervoor zorgen dat zij
aan het werk komen. Ik heb het over de groep mensen van wie dit wel degelijk
mag worden verwacht, dus mensen die niet vanwege gezondheidsproblemen zijn
vrijgesteld van de arbeidsverplichting. Waarom moedigt u deze groepen aan
om langdurig in het buitenland te verblijven, terwijl zij er gewoon voor moeten
zorgen dat zij in Nederland integreren en in Nederland inzetbaar zijn op de
arbeidsmarkt? U staat dat in de weg.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik moet mijzelf gaan herhalen: het gaat om mensen die zijn ontheven van
de sollicitatie- of re-integratieplicht. De groep van 65 en ouder heeft door
omstandigheden een AOW-hiaat. Ik kan mij werkelijk niet vinden in uw argument
dat ik de arbeidsmarktpositie van mensen belemmer.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. Ik was blij met de interventie van mevrouw Spies in de bijdrage
van de heer Nicolaï. De indruk werd gewekt dat iedereen in de bijstand
weken weg kan, maar dat is niet de bedoeling. Met het wetsvoorstel wordt het
oordeel van de rechter opgevolgd; het element van leeftijdsdiscriminatie wordt
weggenomen, waarmee recht wordt gedaan aan de uitspraak van de rechter. Het
betreft een dubbel slot: de vrijstelling van arbeidsverplichtingen en re-integratieverplichtingen
en een groep mensen die niet zomaar vrijgesteld wordt. Gemeenten hebben er
totaal geen belangstelling bij om scheutig te zijn met die vrijstellingen.
Dat kost gemeenten immers gewoon I-geld. Gemeenten hebben in het kader van
de WWB een vrij zware verplichting om op te letten met hun centen als het
gaat om uitkeringen. Als een gemeente een hobby wil maken van het vrijstellen
van arbeidsverplichtingen of re-integratieverplichtingen, dan kost dat geld.
Een gemeente moet dat uit eigen zak gaan betalen als het rijksgeld op is.De suggestie die de heer Nicolaï wekt, dat de deur wagenwijd open
wordt gezet, is dus niet aan de orde. Het is goed om te blijven spreken over
het feit dat vrijstellingen objectief worden gegeven. Er vindt een zorgvuldige
weging plaats die vaak gestoeld is op medische rapporten van onafhankelijke
deskundigen. Men meldt zich niet aan een loket met het verzoek om vrijgesteld
te worden waarna automatisch de vrijstelling volgt. Zo is het niet. Dat zou
strijdig zijn met de gemeentelijke praktijk die op dit moment bestaat. Bovendien
zijn ontheffingen altijd tijdelijk. Vrijstelling voor een verblijf in het
buitenland van dertien weken – ik gebruik liever deze woorden dan de
term "vakantie vieren" – is voor slechts één
bepaalde periode geldig. Voor vrijstelling voor een volgende periode zal altijd
een nieuwe toets worden gedaan.Mensen die ontheven zijn van arbeidsverplichtingen en sollicitatieverplichtingen
zijn inderdaad niet voor de rest van hun leven kansloos. Er kunnen zich ontwikkelingen
voordoen waardoor de omstandigheden verbeteren. Mensen zijn dus inderdaad
niet kansloos. Om die reden is het terecht dat ontheffing van tijdelijke aard
is.De heer Nicolaï (VVD):De staatssecretaris beaamt dat mensen tijdelijk worden ontheven en niet
kansloos zijn. Is hij het ermee eens dat de kans wel kleiner wordt als die
kwetsbare groep gelegenheid krijgt om heel lang in het land van herkomst te
verblijven?Staatssecretaris Aboutaleb:Het is lastig dat voortdurend wordt gesproken over ontheffing voor allochtonen. Dat is het beeld dat zowel de heer Nicolaï als de heer Fritsma
oproept. Ik heb daar bezwaar tegen. De praktijk van alledag geeft geen reden
voor dat beeld. Het is daarom bezwaarlijk om te blijven spreken over verblijf
in het land van herkomst. Mevrouw Karabulut noemde drie voorbeelden die zij
naar ik aanneem niet verzonnen heeft. Twee van die voorbeelden hadden geen
betrekking op allochtonen, afgaand op de namen die zij noemde. Het is slecht
voor de beeldvorming om bij het bespreken van deze regeling de schijn te wekken
van een regeling waarbij allochtonen worden bevooroordeeld. Ik zou het jammer
vinden als de discussie dat karakter krijgt.De heer Nicolaï (VVD):Mijn vraag is anders. Overigens heb ik wel gevraagd om gegevens en duidelijkheid
maar heeft de staatssecretaris mij die niet kunnen geven. Het ligt voor de
hand dat ik dan denk wat iedereen denkt namelijk dat het vooral om mensen
gaat die naar het land van herkomst gaan. Mijn vraag aan de staatssecretaris
is echter of hij het met mij eens is dat de kans op werk niet groter wordt
als mensen elk jaar meer dan drie maanden de gelegenheid krijgen om ver weg
van Nederland en de Nederlandse arbeidsmarkt te verblijven.Staatssecretaris Aboutaleb:Het is maar zeer de vraag of de kans op arbeidsinschakeling voortdurend
kan worden afgemeten aan de vraag hoe lang iemand in het buitenland heeft
gezeten. Het kan zijn dat een arbeidsmarktinschakeling op objectieve gronden –
psychisch of fysiek – sowieso niet aan de orde is. In het leeuwendeel
van de gevallen zijn mensen juist om dat soort redenen vrijgesteld van de
sollicitatie- of re-integratieverplichting. Als die psychische of fysieke
redenen er niet waren, dan was die verplichting opgelegd en was de vrijstelling
niet verstrekt. Wat dat betreft, hangt de arbeidsinschakeling niet af van
de vraag of men zich in Nederland bevindt of in België, om maar even
dicht bij huis te blijven. De arbeidsinschakeling hangt af van de vraag of
je op enig moment fysiek, lichamelijk en verstandelijk beschikbaar bent voor
arbeid. Dat zijn vaak de gronden die tot vrijstelling leiden. Wat dat betreft,
is die link één op één niet aan de orde.De heer Fritsma (PVV):Ik zou de staatssecretaris toch willen vragen om iets meer realiteitszin
aan de dag te leggen. Natuurlijk zijn het vooral allochtonen die met dit voorstel
tegemoet worden gekomen. Ten eerste zijn allochtonen oververtegenwoordigd
in de bijstand. Ten tweede willen allochtonen vaak in hun land van herkomst
verblijven; dat blijkt uit alle integratiegegevens. En ten derde kunnen autochtone
bijstandsgerechtigden die geen banden hebben met familie of met andere landen
het zich gewoonweg niet permitteren om 13 weken per jaar in een ander land
te verblijven. Dus ik vind dat de staatssecretaris gewoon moet erkennen dat
dit voorstel wel degelijk voornamelijk allochtonen tegemoet komt.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik vind – en daarmee daag ik de heer Fritsma uit, nog vijf minuten
te blijven staan – dat wij als politici onze uitspraken moeten onderbouwen.
Ik ben lid van het kabinet en ik beschik niet over de cijfers om te kunnen
staven wat u zegt. Derhalve beschikt u ook niet over die cijfers, want ik
heb u ook in de schriftelijke ronde van de behandeling van dit wetsvoorstel
aangegeven dat het kabinet niet beschikt over cijfers waaruit blijkt welke
mensen vrijgesteld zijn van sollicitatie- en re-integratieverplichting en
hoeveel het er zijn. Die cijfers zijn er niet. Derhalve moeten wij ons ook
niet schuldig maken aan generaliserende opmerkingen die weinig hout snijden,
tenzij u mij nu, stante pede, die cijfers kunt voorleggen. Die hebt u niet,
die heb ik niet, die zijn niet beschikbaar, dus moeten wij erg oppassen met
zomaar voor de vuist weg wat roepen.De heer Fritsma (PVV):Dat is echt onzin. Ten eerste moet de staatssecretaris er maar voor gaan
zorgen dat die cijfers over de mensen die onder deze maatregelen gaan vallen,
wel worden verzameld. Ten tweede zuig ik de cijfers waar ik op doelde, echt
niet uit mijn duim. Natuurlijk is er een oververtegenwoordiging van allochtonen
in de bijstand. En natuurlijk zal dit voorstel met name op hen slaan. Natuurlijk
is bekend – dat blijkt uit andere cijfers – dat allochtonen vaak
teruggaan naar hun land van herkomst en daar langdurig willen verblijven.
Een plus een is twee. De staatssecretaris probeert nu gewoon die bekende feiten
domweg te verdoezelen.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik stel vast dat de heer Fritsma hier causale verbanden legt die niet
gelegd kunnen worden. Het feit dat wij weten hoe de bijstandspopulatie eruit
ziet, zegt nog niets over het causale verband met het vrijstellen van mensen
van een sollicitatieverplichting. Vrijgesteld zijn van een sollicitatieverplichting,
zo heb ik net betoogd, is een objectief criterium dat vaak gebaseerd is op
een besluit genomen door gemeenten naar aanleiding van adviezen van mensen
die daar verstand van hebben. Dat is dus volstrekt sekseneutraal, volstrekt
leeftijdsneutraal en volstrekt etnisch neutraal. Het gaat daarbij om de vraag
of een gemeente op basis van objectieve gegevens die al voorliggen, kan vaststellen
of iemand vrijgesteld kan worden van de sollicitatieverplichting en heeft
totaal niets te maken met de vraag of wij iets weten van de samenstelling
van het WWB-bestand. Derhalve mag de heer Fritsma die correlatie niet leggen.
Ik stel vast dat hij ook die rekensom zo niet mag maken.De voorzitter:Ik verzoek de staatssecretaris, door te gaan.Staatssecretaris Aboutaleb:De heer Nicolaï maakte voorts het punt dat het ook de integratie
niet bevordert als mensen 13 weken in het buitenland zouden verblijven. Laat
ik het voorbeeld nemen van iemand in de zestig die veertig jaar lang in Nederland
zijn verblijf heeft gehad en al die jaren gewoon heeft gewerkt et cetera.
Houdt u dan nog staande dat deze redenering valide zou zijn en dat een verblijf
van 13 weken in het buitenland op die leeftijd niet zou bijdragen aan de integratie?
Ik zou ook daarom de verschillende discussies willen scheiden. De discussie
over integratie is een andere discussie dan die over de vraag of mensen op
basis van objectieve gronden van medische of andere aard vrijgesteld kunnen
worden van hun sollicitatieverplichting. In het wetsvoorstel dat mijn voorganger,
de heer Van Hoof, bij de Kamer aanhangig heeft gemaakt, trof ik ook de discussie
over integratie aan. Ik heb die er onmiddellijk uit verwijderd, want integratie
heeft hiermee totaal niets te maken. Het gaat hierbij om objectieve criteria
en objectieve grondendie al dan niet leiden tot een ontheffing,
die altijd tijdelijk van aard is.De heer Nicolaï (VVD):Ik voel mij enigszins aangesproken door de staatssecretaris. Hij noemt
het voorbeeld van iemand die 60 jaar is, goed is geïntegreerd, en nooit
het land heeft verlaten om het Nederlands zo goed mogelijk onder de knie te
krijgen. Wij hebben echter iedereen op het oog, dus ook een jongere die misschien
nog niet geïntegreerd is en de mogelijkheid krijgt om jaar in jaar uit
drie maanden buiten Nederland te verblijven. In een aantal gevallen gaat het
daarbij wel degelijk om de landen van herkomst. De staatssecretaris zal niet
kunnen ontkennen dat dit natuurlijk niet bijdraagt aan integratie in Nederland.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik heb dit voorbeeld met plezier aangehaald om de algemene stelling van
de heer Nicolaï, namelijk dat het met het oog op integratie voor iedereen
nadelig zou kunnen zijn, te ontkrachten. Aangezien de stelling onjuist is,
moet zij buiten beschouwing worden gelaten. Het gaat om objectieve gronden.
Kan iemand op basis van objectieve gronden vrijgesteld worden van een sollicitatie-
en een re-integratieverplichting? Het gaat niet om integratie of om de tegenstelling
autochtoon versus allochtoon. Objectieve criteria vormen de enige toets voor
vrijstelling van sollicitatieverplichting. Laten wij de discussie zuiver houden.De heer Nicolaï (VVD):Ik wil de discussie graag zuiver houden. Ik heb eerder gevraagd naar gegevens,
zodat wij weten waarover wij het hebben. Ik houd evenmin van generalisaties.
De staatssecretaris heeft gelijk als hij zegt dat een verblijf in het buitenland
om Nederlands te leren, niet averechts werkt voor integratie. In het algemeen
zal een verblijf in het buitenland echter niet bevorderlijk zijn voor integratie.Staatssecretaris Aboutaleb:Mevrouw Spies vraagt of leeftijdsdiscriminatie wordt opgeheven. Dat is
inderdaad het geval. Mevrouw Spies stelt dat met deze maatregel niet het beeld
mag ontstaan dat een activerend arbeidsmarktbeleid via de WWB in het slop
geraakt. De Kamer kent deze staatssecretaris. Wij propageren het adagium "work
first". Wij gaan niet voor niets aan de slag met zaken zoals werken en
leren. Wij maken nog meer werk van de WWB om ervoor te zorgen dat daar waar
gewerkt moet worden, ook gewerkt kan worden. Ik heb ook aangegeven dat de
gemeenten, waarmee ik veel in gesprek ben, op dit punt niet gul zullen zijn
in het geven van vrijstellingen. Zij snijden dan immers in eigen vlees. Naarmate
zij meer mensen vrijstellen, zullen zij veel meer uitkeringen moeten verstrekken
en zal ik hen moeten straffen voor het voeren van een slecht activerend arbeidsmarktbeleid.
In die zin beschouw ik het betoog van mevrouw Spies als een aansporing om
alert te blijven op een activerend arbeidsmarktbeleid. Aan de andere kant
moeten wij niet dramatisch doen als iemand vrijgesteld wordt van de sollicitatieverplichting.
Mensen mogen geen gevangene zijn van een systeem. Systeemdenken alleen is
weinig zinvol. Het moet draaien om de menselijke maat.Mevrouw Karabulut steunt het huidige wetsvoorstel. Ik kan haar niet antwoorden
hoeveel mensen het betreft. De Wet werk en bijstand biedt gemeenten een geweldig
instrument om aan de slag te gaan met werk, maar verhindert ons in het feit
dat wij niet altijd kunnen beschikken over cijfers op nationaal niveau. Sommige
dingen proberen wij te achterhalen. Soms lukt dit via steekproeven. Wij weten
wel hoe het zit met vrijstellingen. Hiernaar is onderzoek verricht door het
Centraal Bureau voor de Statistiek. Ik mag aannemen dat de groep waarop beide
voorwaarden van toepassing zijn, kleiner is. Omdat ik echter geen cijfers
voorhanden heb, kan ik geen correlatie leggen.Toen het kabinet aantrad, heb ik de gemeenten een brief gestuurd waarin
ik hen aanspoorde het bestaande beleid wat betreft het verblijf in het buitenland
te blijven uitvoeren. Dat betekent dat ook nu vrijstellingen kunnen worden
gegeven en dat mensen eventueel de ruimte kunnen krijgen om 13 weken in het
buitenland te verblijven. De inhoud van de materie is daardoor dus niet veranderd.
Dit wetsvoorstel doet niets anders dan het schrappen van de leeftijdsgrens
van 57,5 jaar. De discriminatie wordt dus verwijderd. Aan de inhoud van de
overwegingen op grond waarvan iemand vrijstelling kan krijgen, verandert helemaal
niets.Mevrouw Hamer maakte een opmerking over 65-plussers met een AOW-hiaat
en verblijf in het buitenland. Ik vind het weinig vruchtbaar om hier te herhalen
wat ik in het algemeen overleg heb gezegd. Ik heb daarin uitvoerig stilgestaan
bij de voordelen en de nadelen ervan. Ik laat het oordeel over het ingediende
amendement aan de Kamer over.De heer Fritsma (PVV):Ik vond het antwoord van de staatssecretaris over arbeidsparticipatie
een beetje onbevredigend. Dit voorstel staat arbeidsparticipatie wel degelijk
in de weg. Er staan bijvoorbeeld bijzonder veel mensen op wachtlijsten voor
de Wet sociale werkvoorziening. Deze mensen zijn allemaal ontheven van arbeidsverplichting.
De staatssecretaris heeft zelf gesteld dat WSW'ers die op een wachtlijst staan,
moeten worden geactiveerd. Ik citeer: "Het is zinvol tijdig te beginnen
met het zoeken van een gerichte plaats en personen hiervoor toe te rusten."
Hoe wil de staatssecretaris dat voor elkaar krijgen als die personen langdurig
in het buitenland verblijven? Hoe wil hij deze mensen toerusten met vaardigheden
en hen laten zoeken naar een geschikte WSW-plaats?Staatssecretaris Aboutaleb:Ik kan dat citaat niet helemaal thuisbrengen. Ik heb uitvoerig gediscussieerd
met de Kamer over de WSW. Als mensen een WSW-indicatie hebben, zijn zij beschikbaar
voor arbeid in het kader van de WSW. Daarmee is niet gezegd dat zij ontheven
zijn van arbeidsplicht. Er is dan immers sprake van arbeid zoals die in het
kader van de WSW aan de orde is, waarbij opgemerkt moet worden dat de WSW
een vrijwillige regeling is. Ik kan het citaat dus niet helemaal thuisbrengen
in het kader van deze discussie.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Het is erg jammer dat de staatssecretaris geen draai van 180
graden heeft gemaakt, zoals ik hem heb gevraagd. Ik zal de motie die ik heb
aangekondigd dus indienen. De staatssecretaris maakt een andere keuze dan
ik, een verkeerde keuze. Hij moet zich niet verschuilen achter de rechter.
De rechter zegt niet dat dit moet. Er is een uitspraak dat het verschil niet deugt, maar dat kan op verschillende manieren worden opgeheven.
De staatssecretaris zegt dat hij niets anders doet dan het volgen van het
oordeel van de rechter door de leeftijdsgrens van 57,5 jaar te schrappen.
Ik ben ook voor het schrappen van die leeftijdsgrens. Het moet allemaal eenduidig
worden gemaakt, zonder enige leeftijdsdiscriminatie. Iedereen moet gewoon
recht krijgen op 4 weken verblijf in het buitenland.De staatssecretaris betoogt dat de regeling alleen de groep betreft die
is vrijgesteld van solliciteren en re-integreren. Dat is inderdaad het geval.
Het eerdere amendement ging daar ook over. Hij zegt ook dat de gemeenten reuzekritisch
zijn bij het verlenen van vrijstellingen. Dat is niet het geval. Wij hebben
hier eerder getallen gezien van het CBS over het aantal ontheffingen van sollicitatieplicht.
Die zijn schrikbarend hoog. Ik heb indertijd betoogd dat de praktijk in strijd
is met de geest van de gehele WWB en dat het niet deugt. Wij kunnen de gemeenten
wel veel ruimte geven, maar ik herinner mij dat bijna de helft van de personen
van 57,5 jaar en ouder is ontheven van sollicitatieplicht. Dat is dus geen
heel kleine groep, maar een heel grote groep. Dat is sowieso al niet goed.Mijn belangrijkste overweging is dat deze regeling niet helpt om mensen
dichter bij de arbeidsmarkt te houden en te krijgen. Deze werkt averechts,
hoe je het ook wendt of keert. Er is een schreeuwend tekort aan mensen en
er staan een miljoen mensen aan de kant in Nederland die wel kunnen werken,
maar dat niet doen. Wij moeten alles op alles zetten. Het kabinet laat niet
alleen deze kans lopen, maar doet precies het tegenovergestelde door mensen
die niet zijn afgeschreven eigenlijk toch af te schrijven. Daarom dien ik
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet de Wet werk en bijstand zodanig wil wijzigen
dat alle bijstandsgerechtigden, vrijgesteld van sollicitatie en/of re-integratieplicht,
dertien weken in het buitenland mogen verblijven zonder hun uitkering te verliezen
om daarmee leeftijdsdiscriminatie te vermijden;overwegende dat daardoor te veel bijstandsgerechtigden een te lange vakantieperiode
wordt geboden en deze groep op een nog grotere afstand van de arbeidsmarkt
komt;verzoekt de regering, het wetsvoorstel zodanig aan te passen dat voor
iedereen een vierwekentermijn gaat gelden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Nicolaï en Fritsma. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7(31127).De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ik bedank de staatssecretaris voor de gegeven antwoorden,
hoewel ik ze niet bevredigend vond. Een paar van mijn vragen zijn helemaal
niet beantwoord. Ik pik er even wat dingen uit en verzoek de staatssecretaris,
er alsnog op in te gaan. Het eerste punt betreft de scheefgroei die ontstaat
tussen werkenden die het zich niet kunnen permitteren om dertien weken van
hun werk weg te gaan en bijstandsgerechtigden, die dat wel kunnen. Vanwaar
die scheefgroei? Hoe verdedigt de staatssecretaris die? Het tweede punt betreft
de kosten van het levensonderhoud. Hoe wil de staatssecretaris verdedigen
dat er een hoge uitkering, afgestemd op de Nederlandse levensstandaard, in
een land zoals Marokko wordt genoten waar de kosten van het levensonderhoud
natuurlijk veel lager zijn? Mijns inziens is dat zonde van het belastinggeld,
zoals ik al zei. Het derde punt is dat ik niet goed heb begrepen of door de
staatssecretaris niet goed uitgelegd heb gekregen waarom dit voorstel geen
verdere afstand tot de arbeidsmarkt van de betrokkene creëert. Ik heb
net het voorbeeld van de WSW gegeven en dat laten kopiëren. Ik weet niet
of de staatssecretaris het al ontvangen heeft, maar wil hij daar aan de hand
van dat voorbeeld nader op ingaan?Ik blijf erbij dat de staatssecretaris een gebrek aan realiteitszin heeft
door dit vraagstuk van het integratievraagstuk los te koppelen. Natuurlijk
weten wij niet precies wie er worden vrijgesteld van de arbeidsverplichting;
wij weten wel wie oververtegenwoordigd is in de bijstand en wie graag in het
land van herkomst wil verblijven. Wij weten ook dat autochtonen met een bijstandsuitkering,
uitzonderingen daar gelaten, vaak niet dertien weken naar het buitenland kunnen.
Ik krijg graag opheldering op deze punten. Ik concludeer tot dusver dat de
motie die de heer Nicolaï mede namens mij heeft ingediend, hard nodig
is.Mevrouw Karabulut (SP):Voorzitter. Ik ben blij dat de staatssecretaris heeft bevestigd dat alleen
op grond van objectieve criteria, getoetst door gemeenten, ontheffing van
de arbeidsplicht en re-integratieplicht wordt verleend en dat die ontheffing
periodiek wordt geëvalueerd. Het is jammer dat met name de fracties van
de PVV en de VVD er een migrantenkwestie van dreigen te maken en de andere
kant niet willen zien, namelijk dat mensen met medische belemmeringen bijvoorbeeld
ook kunnen opknappen van een tijdje in het buitenland verblijven. Mensen kunnen
opknappen van een verblijf over de landsgrenzen, maar ook van een verblijf
bij familie in Limburg of België.De staatssecretaris zei dat hij de exacte cijfers van de ontheffingen
niet had. Ik heb hem gevraagd of hij de Kamer hier wel over kan informeren
zodra dit wetsvoorstel in werking is getreden. Ik vind het namelijk gek. Dit
soort gegevens zijn namelijk bij gemeenten opvraagbaar.Ik vind het ten slotte jammer dat de CDA-fractie zonder goede argumenten
te noemen, het voorliggende amendement niet steunt om voor de groep 65-plussers,
dus de mensen die totaal niet meer arbeidsplichtig zijn, verblijf in het buitenland
mogelijk te maken.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. De heer Nicolaï heeft gesproken over de omvang van de
groep die is vrijgesteld van de sollicitatieverplichting. Over de groep die
is vrijgesteld van de sollicitatieverplichting en van de re-integratieverplichting
hebben wij geen cijfers. De heer Nicolaï heeft verwezen naar het onderzoek
dat ik een tijdje geleden aan de Kamer heb gestuurd. Ik herinner mij nog zijn
inbreng tijdens het algemeen overleg. Hij vond het aantal vrijgestelde jonge
moeders zo laag dat hij mij uitnodigde om af te zien van het kabinetsvoornemen
om vrijstelling te geven van de sollicitatieverplichting aan alleenstaande
moeders met kinderen.Het kan verkeren. Vandaag vindt de heer Nicolaï de omvang kennelijk
te hoog. Dus blijkbaar kan ook selectief worden geshopt in kabinetsonderzoek.De heer Nicolaï (VVD):Laat ik er maar om glimlachen, maar de staatssecretaris vergist zich volkomen.
De kern van mijn betoog tijdens het algemeen overleg was namelijk dat ik het
gemiddelde veel te hoog vind: ongeveer een kwart van alle mensen wordt vrijgesteld
van het solliciteren! Het kan niet in de geest van de Wet werk en bijstand
zijn dat één op de vier mensen helemaal niet hoeft te solliciteren.
Dat is wat ik toen heb betoogd. Een kwart, 25%. Ik heb inderdaad ook
betoogd dat het opvallend is dat de bijstandsmoeders met 16% relatief
lager scoren. De staatssecretaris heeft gezegd dat hij hen alleen maar vrijstelde
van sollicitatieplicht omdat dit in de praktijk al bijna altijd gebeurt. Niets
bijna altijd, in deze categorie wordt zelfs minder dan gemiddeld ontheven.
Dat is relatief opvallend.Staatssecretaris Aboutaleb:Mijn betoog had een ander karakter. Natuurlijk kun je selectief inzoomen
op een deel van het onderzoek en dan zeggen dat de cijfers eigenlijk wel meevallen
en dan vragen waarom je dat beleid gaat voeren. Op dit onderdeel vindt de
heer Nicolaï in precies dezelfde cijfers blijkbaar voldoende argumentatie
om te betogen dat deze groep zo groot is dat je het überhaupt niet moet
doen.Ik verricht heel veel werkbezoeken in het land. Ik ben van plan dat komend
jaar te blijven doen. Op die manier wil ik afstand nemen van papier en van
onderzoeken, van cijfers en van de debatten die wij met elkaar voeren. Gisteren
was ik in Nijmegen, waar ik negen mensen in de bijstand heb ontmoet. Dan zie
ik de mensen en hoor hun verhalen. Ik hoor wat deze mensen aan levenservaring
in hun rugzakje hebben. Ik heb gisteren gehoord waarom een mevrouw 27 jaar
in de bijstand zit. Als dat uit een onderzoek naar voren komt, schrik je je
een hoedje. Maar als je die vrouw ziet en met haar praat, word je een en al
begrip voor het feit dat er zoveel menselijke ellende in het rugzakje van
die mevrouw zit. Ik meen dat wij los moeten komen van beelden. Als 25%
van de mensen wordt vrijgesteld van de sollicitatieverplichting, twijfelt
de heer Nicolaï daaraan. Hij zegt dat het immens veel is en tegen de
geest van de Wet werk en bijstand indruist. Het zegt misschien echter ook
wel iets over de mensen die wij kennelijk in het bestand hebben en waarom
het soms heel lang duurt of zelfs onmogelijk blijkt om deze mensen aan het
werk te krijgen. Ik geef hen nooit op. Dat zal ik nooit doen. Maar ik ben
wel bereid om begrip te tonen voor het feit dat het soms gewoon onmogelijk
is hen weer aan baan te helpen. Sterker nog, ik ga ervan uit dat wij geen
reden hebben om eraan te twijfelen dat een gemeente de vrijstelling op objectieve
gronden heeft gegeven. Deze zijn doorgaans gebaseerd op medische verklaringen.
Daaraan heb ik houvast. Daarin geloof ik. Ik wil niet meedoen aan het oproepen
van een beeld alsof gemeenten mensen – onaardig gezegd – dumpen
in de groep vrijgestelden. De gemeenten hebben ons de afgelopen periode juist
getoond hierop erg kien te zijn vanwege de kosten die hieraan voor de gemeenten
zelf zijn verbonden. Ik wil via dit debat dus niet meewerken aan dit beeld.
Ik heb derhalve alle reden om de Kamer het aannemen van de motie van de heer
Nicolaï te ontraden.De heer Nicolaï (VVD):Dat was een enorm verhaal. Ik ken de staatssecretaris als iemand die netjes
reageert. Ik zou het prettig vinden als hij in ieder geval niet de suggestie
in stand houdt dat ik nu iets anders heb gezegd dan in het verleden. Hij vergist
zich. Ik heb toen betoogd dat het aantal ontheffingen erg hoog is en dat ik
mij niet kan voorstellen dat het in de geest van de Wet werk en bijstand is
dat een kwart wordt vrijgesteld. Voor de groep bijstandsmoeders is het aantal
vrijstellingen relatief laag. Daaraan kun je dus geen argument ontlenen om
deze groep categoriaal uit te zonderen, zoals de staatssecretaris wil, omdat
het al zo veel gebeurt. Voor de helderheid en de eerlijkheid van de discussie
wil ik dit nog eens duidelijk hebben gezegd. Ik hoop dat de staatssecretaris
het zal beamen...Uiteindelijk gaat het niet om getallen, maar om mensen. Ik spreek ook
mensen. Ik sprak iemand die al 27 jaar in de bijstand zit. Dat was een mevrouw
die opeens met Work First lastig werd gevallen en opeens aan de slag moest.
Binnen een half jaar was haar leven totaal veranderd, omdat ze aan het werk
is, weliswaar parttime, maar aan het werk. Die gevallen zijn er gelukkig ook.Staatssecretaris Aboutaleb:Mijn reactie geeft de heer Nicolaï kennelijk aanleiding om zijn licht
te laten schijnen op ons debat in het algemeen overleg. Als zijn reactie van
toen in het licht van deze discussie op die manier moet worden geïnterpreteerd,
dan neem ik daar kennis van. Ik heb geen reden om er verder aan te twijfelen.De heer Fritsma sprak over scheefgroei tussen werkenden die geen 13 weken
weg kunnen en de mensen die dat wel kunnen. Wij moeten oppassen voor het beeld
dat, als de mogelijkheid in de wet wordt gecreëerd dat iemand 13 weken
weg kan, mensen dat massaal zullen doen. Ik wijs wat dat betreft op de werkelijkheid
waarmee mensen in de bijstand te maken hebben. Van die mensen heeft 80%
schulden. Dat is een feit. Een groot deel van hen heeft ook problematische
schulden. Sommigen mensen zitten in allerlei WSNP-trajecten. Zij moeten eerst
hun centen inleveren, voordat zij een deel daarvan terugkrijgen om van te
leven. Je moet dus oppassen met het beeld dat, als die mogelijkheid in de
wet wordt geopend, daar massaal gebruik van wordt gemaakt.Ik blijf bezwaar houden tegen de redenering van de heer Fritsma dat onze
bijstandsnorm is bedoeld voor het dekken van de kosten van levensonderhoud
in Nederland en dat het levensonderhoud in Marokko goedkoop is. Zojuist vertelde
ik het verhaal van een mevrouw die naar haar dochter in de Ardennen gaat.
Dan gaat het verhaal van de heer Fritsma opeens niet meer op, want de kosten
van levensonderhoud in België zijn niet lager dan die in Nederland. Ik
vind dus dat de heer Fritsma zich ook bij dit onderwerp te veel projecteert
op migranten. Dat is onverstandig.Ik heb de gemeenten een algemene brief over de WSW gestuurd, maar volgens
mij interpreteert de heer Fritsma die verkeerd. Mensen met een WSW-indicatie
zijn niet vrijgesteld van de re-integratieverplichting. Dit onderdeel in de
brief, pagina 2 onder punt 2, het activeren van personen op de wachtlijst,
gaat over de vraag of mensen die op de wachtlijst staan, aangeven in aanmerking
te willen komen voor begeleid werken. Als mensen dat aangeven, moeten de gemeenten
er op voorhand rekening mee houden dat dit wellicht het eindresultaat is.
Dat staat in de brief. De gemeenten kunnen hun beleid daarop afstemmen. Heb
je een WSW-indicatie, maar wil je daar geen gebruik van maken – het
is een vrijwillige regeling – dan vervalt de indicatie en heb je geen
recht op WSW-loon. Omdat je toch ergens van moet leven, meld je je bij de
gemeente aan voor de bijstand. Dan ontstaat binnen no time een re-integratieverplichting,
want je moet re-integreren, wil je voor een uitkering in aanmerking komen.
Ik vermoed dus dat de heer Fritsma op dit punt een denkfout maakt. Hetzelfde
geldt wat mij betreft voor het betoog van de heer Fritsma over de motie van
de heer Nicolaï.Mevrouw Karabulut stelde dat ik geen exacte cijfers heb over de omvang
van de groep mensen op wie het dubbel slot van toepassing is, mensen die dus
zijn vrijgesteld van de sollicitatieverplichting en van de re-integratieverplichting.
Zij vroeg mij, na invoering van het wetsvoorstel, om de cijfers alsnog in
beeld te brengen. Ik vind dat wij ervoor moeten oppassen veel van dit soort
zaken nationaal op te vragen. Ten eerste hebben wij aangegeven dat wij de
gemeenten wat de WWB betreft zo min mogelijk willen bevragen, met het oog
op de bureaucratie en omdat wij er dan te veel bovenop zitten. In de tweede
plaats heb ik zojuist voldoende beargumenteerd dat gemeenten, als zij hier
te scheutig mee omgaan, uiteindelijk daarvan zelf de lasten moeten dragen,
niet het Rijk. En in de derde plaats suggereer je dat je er misschien iets
aan kunt doen, als je er wat meer over weet. Wel, uit de WWB blijkt dat dit
niet zo is, want de gemeenten zijn hierin autonoom. Ik pas ervoor op om de
gemeenten lastig te vallen met overbodige vragen, met vragen over zaken waarvoor
niet ik zelf verantwoordelijk ben, maar zij zelf; ik laat die verantwoordelijkheid
graag bij de gemeenten. Wij voeren met enige regelmaat steekproeven uit om
een aantal dingen te weten te komen, zoals naar aanleiding van het debat in
de Kamer over vrijstellingen. Ik kan mij voorstellen dat zo'n vraag een keer
kan meeliften bij een lopend onderzoek, maar ik voel er niet voor om een specifiek
onderzoek naar dit punt in te stellen. Het zou een hoop geld kosten en met
een onderzoek wek je de suggestie dat wij er iets mee zouden kunnen doen,
wat niet waar is.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik neem aan dat wij aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel en over de
nu ingediende motie zullen kunnen stemmen.Sluiting 17.14 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-3289-3298.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl