Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Noorman-den Uyl houdende vaststelling van een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 442-455

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-12-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 10, pagina 442-455

28-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29948Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de volgende wetsvoorstellen: - Wijziging van de Arbeidstijdenwet in verband met vereenvoudiging van die wet (30532); - Instelling van een Waddenfonds (Wet op het Waddenfonds) (30594); - wetsvoorstel Wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 ter implementatie van Richtlijn nr. 2004/27/EG en Richtlijn nr. 2004/28/EG (30663) (R1812); - en nog tien andere wetsvoorstellenPagina 406-407
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en enige andere wetten in verband met het vergroten van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor het arbeidsomstandighedenbeleid (30552)Pagina 433-436
Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe bepalingen met betrekking tot medezeggenschap op scholen als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs (Wet medezeggenschap op scholen) (30414)Pagina 408-414
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten ter realisering van de doelstelling uit de nota 'Werken aan winst' (Wet werken aan winst) (30572)Pagina 407-408
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe bepalingen met betrekking tot medezeggenschap op scholen als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs (Wet medezeggenschap op scholen) (30414)Pagina 436-439
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en enige andere wetten in verband met het vergroten van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor het arbeidsomstandighedenbeleid (30552)Pagina 414-417
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (30063); - Wijziging van de wet houdende overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (novelle) (30664); - Wijziging van enkele socialeverzekeringswetten betreffende de definitieve vaststelling van de uitkeringspositie van uitkeringsgerechtigden woonachtig in het buitenland (30665)Pagina 417-419
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe bepalingen met betrekking tot medezeggenschap op scholen als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs (Wet medezeggenschap op scholen) (30414)Pagina 427-433
Lijst van besluiten (dinsdag 28 november 2006)Pagina 455-456
Voortzetting gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (30063); - wetsvoorstel Wijziging van de wet houdende overgangsrecht inzake de beëindiging van het recht op toeslag op grond van de Toeslagenwet binnen de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (novelle) (30664); - Wijziging van enkele socialeverzekeringswetten betreffende de definitieve vaststelling van de uitkeringspositie van uitkeringsgerechtigden woonachtig in het buitenland (30665)Pagina 439-442
Behandeling van het Voorstel van wet van het lid Noorman-den Uyl houdende vaststelling van een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948)Pagina 419-427
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Noorman-den Uyl houdende vaststelling van een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948)Pagina 442-455
Presentie en opening (dinsdag 28 november 2006)Pagina 405-406
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels inzake inburgering in de Nederlandse samenleving (Wet inburgering) (30308)Pagina 407-407

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het Voorstel van wet van het lid Noorman-den Uyl houdende vaststelling van
een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet
voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948).De beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Noorman-den Uyl:Voorzitter. Ik stel het zeer op prijs dat dit initiatiefwetsvoorstel in
uw Kamer kan worden besproken. Ik ben zeer erkentelijk voor het feit dat u
mij bij mijn vertrek uit de Tweede Kamer deze kans geeft, zonder een afzonderlijke
schriftelijke voorbereiding. Ik realiseer mij dat er daardoor heel veel vragen
zijn. De gestelde vragen en gemaakte opmerkingen geven blijk van een zeer
grote en brede maatschappelijke ervaring en betrokkenheid. Ik hoop de Kamer
in mijn antwoord naar vermogen tevreden te kunnen stellen.Er zijn heel positieve opmerkingen gemaakt – de SP sprak van "een
feestje" – en anderzijds heel kritisch: "Vazalo is verkeerd
en overbodig", zei mevrouw Kalsbeek van de VVD. Mevrouw Van Leeuwen vroeg
hoe het kan dat er zo'n windstilte is. Jarenlang hoor je niets, en opeens
ligt het er. Ik vind dat ik daarover een uitleg schuldig ben. Vorig jaar,
na de behandeling in de Kamer, bleek in tweede termijn dat er drie fracties
waren, te weten CDA, VVD en LPF, die ondanks sympathie ervoor kozen om op
dat moment het wetsvoorstel niet te steunen. Ik heb toen besloten de stemming
aan te houden. Dat was ook, omdat ik aannam dat een aantal van de argumenten
van die fracties gingen veranderen. Om te beginnen was er de kwestie van de
fiscale kinderkorting die, vanwege het op grote schaal niet kunnen verzilveren
ervan, overgebracht zou moeten worden naar de Awir. Op het moment dat dat
zou gebeuren – dat is de motie-Crone – zou dat ertoe leiden dat
een aantal van de bezwaren tegen het opnemen in de Awir van de Vazalotoeslag
zouden verdwijnen. De wijze waarop mevrouw Van Leeuwen heeft aangegeven hoe
de definitie van de Awir luidt, en hoe naadloos het voorstel zoals het er
ligt daarin past, vond ik zo juist, dat ik daar geen woord aan toevoeg.Verder was een belangrijk discussiepunt de vraag of de Wwb niet in staat
is om deze doelgroep uit de bijstand te helpen. Qua voorgenomen ingangsdatum
zijn wij nu twee jaar verder, en je ziet uit de cijfers dat dat voor deze
doelgroep toch niet werkt. Er is meer aan de hand dan de vraag of ze wel of
niet willen werken. De staatssecretaris heeft bij de eerdere behandeling onderzoeken
aangehaald naar de positie van vrouwen in de bijstand in relatie tot de arbeidsmarkt,
waaruit bleek dat twee derde graag wil werken, maar dat de stapeling van verantwoordelijkheden
een belemmering vormt. De tweede reden waarom ik dacht dat dit moment beter
geschikt was om het wetsvoorstel voor te leggen en in stemming te brengen,
was dat de Wwb deze doelgroep eigenlijk niet voldoende weet te bedienen. Dat
bleek ook uit de brief van de staatssecretaris, naar aanleiding van de motie
van het Tweede Kamerlid Koşer Kaya, waarin hij aangeeft wat de arbeidsmarktpositie
is van de alleenstaande ouders in de bijstand, en wat de afstand tot de arbeidsmarkt.
Al die argumenten heb ik gebruikt om een brief aan de Kamer te schrijven.
De invoeringsdatum is mijn derde argument om aan te geven dat ik het voorstel
toch graag in stemming breng. Dat en het feit dat ik geaccelereerd heb omdat
ik verwachtte dat het in oktober zou kunnen, verklaren de windstilte. Toen
ik mij dat voornam, wist ik nog niet dat de verkiezingen zo snel zouden komen.
Dan hadden wij dit misschien wat meer ontspannen kunnen uitdiscussiëren.
Ik probeer toch om zo ver mogelijk te komen.Mevrouw Van Leeuwen gaf aan dat de gekozen procedure, gezien de aard en
de complexiteit van het wetsvoorstel, een uitzondering moet blijven. De Kamer
is mij zeer ter wille geweest. Dat stemt mij in dit geval des te meer dankbaar
voor de door de Kamer gekozen procedure.Mevrouw Marga Klompé zei in 1963, toen zij de Bijstandswet verdedigde,
dat 60.000 mensen gebruik zouden maken van de bijstand. Toen hadden wij in
Nederland voor het eerst zoiets moois als een Bijstandswet. Na een fors aantal
jaren maakten daarvan 600.000 mensen gebruik. Zoveel had niemand ooit gedacht.
Dat gebeurde mede op grond van maatschappelijke veranderingen zoals echtscheiding.
Het is ook niet echt gewoon dat een derde van de alleenstaande ouders in Nederland in de bijstand zit. Dat vind ik eigenlijk niet acceptabel.
Niet alle, maar wel een groot deel van deze alleenstaande ouders, dat voor
95% uit vrouwen bestaat, zitten niet in de bijstand omdat zij niet
kunnen werken, of omdat zij "ziek, zwak en mislukt" zijn, maar omdat
zij laag opgeleid zijn of geen opleiding hebben. 9% van hen heeft nog
nooit gewerkt en 64% heeft geen startkwalificatie. Daardoor zijn zij
eigenlijk niet in staat om meer te verdienen dan het minimumloon. En als je
niet meer verdient dan het minimumloon, heb je een voltijdbaan nodig om uit
de bijstand te komen. Op dat moment is die voltijdbaan in combinatie met de
zorg als alleen opvoedende ouder te zwaar. Dat verklaart waarom de bijstandsmoeders
zeven, en in sommige categorieën zelfs acht of negen jaar, in de bijstand
blijven. Dat is een van de redenen waarom ik vind dat wij daar echt iets aan
moeten doen. Het is nog best een kunst om uit te vinden hoe je dat moet doen.Hoewel ik daar op onderdelen behoorlijk kritiek op had, maakte de Awir
het toch mogelijk om inkomensafhankelijke regelingen te bundelen. Een van
de onderzoeken van de Algemene Rekenkamer van een jaar of drie geleden toonde
aan dat er zo'n grote stapeling van inkomensafhankelijke regelingen was dat
het inkomensbeleid niet alleen voor de cliënt, die daar vaak te weinig
gebruik van maakte, maar ook voor de overheid weinig transparant was. De komst
van de Awir maakte het mogelijk om inkomensafhankelijke maatregelen te clusteren.
Dat gebeurt straks ook als de kinderkorting overgaat naar de Awir. Door deze
combinatie van factoren krijg je een veel transparanter beeld van inkomensverhoudingen
terwijl toch sprake is van maatwerk omdat het gaat om inkomensafhankelijke
maatregelen.Daar past dit wetsvoorstel in. Ik heb met genoegen beluisterd dat de fracties
van de Partij van de Arbeid, de SP, GroenLinks, de SGP, de ChristenUnie en
het CDA menen dat dit wetsvoorstel een oplossing biedt voor veel problemen
die niet eerder werden opgelost. Er waren echter ook kanttekeningen; die heb
ik goed gehoord. Met dit wetsvoorstel wordt erkend dat alleenstaande ouders
vanwege hun opvoedkundige en verzorgende taken in beginsel niet fulltime beschikbaar
zijn voor de arbeidsmarkt. Het is mogelijk dat een alleenstaande ouder wel
in staat is om voltijds te werken, maar de regel is toch dat een alleenstaande
ouder die een hoger inkomen heeft en dus een hoger uurloon verdient, daar
veel flexibeler mee omgaat. Daar vroeg mevrouw Kalsbeek van de VVD naar. Bedacht
moet worden dat alleenstaande ouders in de bijstand – laag opgeleid,
weinig toegang tot de arbeidsmarkt – vaak vmbo-kinderen hebben. Ik vind
het daarom erg belangrijk dat de regeling doorloopt totdat de jongste zestien
is. Dan heeft de alleenstaande ouder in combinatie met de deeltijdbaan de
gelegenheid om de kinderen op te voeden en ervoor te zorgen dat het geen sleutelkinderen
worden en dat het huiswerk wordt gemaakt. Dan is er net iets meer inkomen
in huis, waardoor de kinderen inderdaad naar voetbal of ballet kunnen, of
naar wat zij ook maar leuk vinden. Dan hebben zij een kans om net als andere
kinderen goed op te groeien.De vraag is of dat kan met dit wetsvoorstel. Dat is een vraag van kunnen
en van willen. Als een alleenstaande ouder advocaat is, is het heel goed mogelijk
om een Poolse au pair te nemen en dan kom je een heel eind. Dit wetsvoorstel
is gericht op de mensen die dat geld niet hebben en echt rond 100%
van het minimumloon of iets daarboven blijven zitten. De kinderopvang is voor
die inkomensgroep gratis, maar verder heb je niet veel geld om het anders
te plooien dan werken en het huishouden doen. Daar moet wat ruimte in komen,
want dan hebben die kinderen veel meer kansen.Mevrouw Meulenbelt, mevrouw De Wolff en mevrouw Van Leeuwen spraken er
al over dat de alleenstaande huishoudens een heel groot deel vormen van de
arme huishoudens. Kinderen die opgroeien in een huishouden waar een laag inkomen
is, hebben minder kansen in het leven. Er is door Esping-Andersen een belangrijk
onderzoek gedaan naar de kansen van kinderen in arme gezinnen. De Sociale
Verzekeringsbank heeft hierover vorig jaar een studieconferentie gehouden.
Daaruit blijkt dat de kinderen van arme gezinnen gemiddeld vier jaar korter
leven, vaker ziek zijn, gemiddeld twee jaar minder opleiding hebben en 70%
kans hebben om later in dezelfde lage inkomensgroep terecht te komen. Dat
is toch eigenlijk een toekomstbeeld dat je kinderen niet gunt.Ik had drie doelen met dit wetsvoorstel. Ik wil graag dat alleenstaande
ouders op eigen benen kunnen staan met een deeltijdbaan die zij kunnen combineren
met de zorg voor de kinderen. Ik wil de armoedeval bestrijden, waar ik nog
op terugkom, en ik wil de kinderen betere kansen geven. In plaats van 350.000
kinderen in arme huishoudens zijn er inmiddels al 430.000 en dat zijn er gewoon
te veel. Dit wetsvoorstel kan er een belangrijke bijdrage aan leveren dat
kinderen niet meer op het absolute bestaansminimum opgroeien, maar gewoon
net iets meer. Dat net iets meer geeft betere kansen op school, omdat er een
deeltijdbaan is en het ook geen sleutelkinderen zijn. Het gaat mij aan het
hart en velen met mij, neem ik aan. Dat heb ik ook beluisterd in de inbreng
van de verschillende woordvoerders. Dit zou een eind op weg kunnen helpen.Er zitten twee prikkels in het wetsvoorstel. De ene is dat je wat meer
moet werken om in de regeling te kunnen blijven, als de jongste twaalf jaar
wordt. De tweede is dat je gewoon helemaal op eigen benen moet staan door
voltijds te werken bij het minimumloon, als de jongste zestien is. Dat betekent
dat het altijd een tijdelijke regeling is. Het is niet voor altijd, maar het
is wel een regeling die meer kansen biedt dan de bijstand, die deze groep
van alleenstaande ouders vasthoudt, niet omdat wij dat zo graag willen, maar
omdat de sprong eruit te hoog, te groot en te onneembaar is.Ik heb ervoor gekozen om het systeem van Vazalo zo vorm te geven dat de
armoedeval wordt opgelost. De armoedeval is dat je er door de marginale druk
nauwelijks iets aan overhoudt, als je meer werkt. De groep van alleenstaande
ouders scoort hierbij uitzonderlijk slecht. Het is belangrijk dat je er iets
aan overhoudt, als je meer werkt. Wij zeggen dan: werk moet lonen. Wie dat
wil oplossen, moet de toeslag geleidelijk afbouwen. Daarbij moet in overweging
genomen worden dat een substantieel deel van de toeslag bestaat uit het verzilveren
van fiscale heffingskortingen. Deze mensen krijgen die niet omdat zij te weinig
belasting betalen. Zo krijgen 47.000 ouders de alleenstaandeouderkorting niet
en kunnen 154.000 ouders de combinatiekorting niet verzilveren. De mensen
krijgen dus niet het geld dat wij daarvoor hebben bedoeld. Daar ligt een aantal
fiscale redenen aan ten grondslag. Feit blijft dat deze mensen het niet krijgen.Ik wil dat probleem oplossen. Met de geleidelijke afbouw voor niet-bijstandsgerechtigden
die vlak boven het bijstandsniveau van 90% zitten, wordt alsnog verzilvering
van de heffingskortingen gerealiseerd. Bij de laatste tranche is het alleen
nog maar verzilvering van de heffingskorting.Het gaat mij te ver om, zoals de GroenLinks-fractie doet, te praten over
tax credit. Dat is een andere discussie, die ik in dit verband ook niet opzoek.
Het gaat hier om het verzilveren van heffingskortingen. Dat gaat ook gebeuren
met de kinderkorting waartoe het kabinet onlangs besloten heeft. Het lijkt
mij dus op zichzelf een fatsoenlijke regeling. In mijn oorspronkelijke voorstel
heb ik de kinderkorting meeverzilverd. Dat hoeft straks dus niet meer. Dat
leidt ertoe dat de groep mensen met een inkomen tussen de 90% en de
115% van het bijstandsniveau met 7000 is afgenomen. Het gaat nog om
een groep van 20.500 alleenstaande ouders, die in aanmerking komen voor een
wat lagere korting. Het wordt immers afgebouwd. Dat is niet heel erg veel.De ambtenaren van de ministeries van Financiën en Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en die van de Belastingdienst hebben veel berekeningen voor
ons uitgevoerd. Ik ben daar zeer dankbaar voor. Ik bedank hen daar hartelijk
voor. Ik bedank ook de bewindslieden die deze ambtenaren in de gelegenheid
hebben gesteld om ons bij het werk aan het wetsvoorstel te steunen. Uit de
berekeningen van de genoemde ambtenaren blijkt dat het gaat om, zoals gezegd,
een kleinere groep mensen.Mevrouw De Wolff heeft gevraagd hoe aantrekkelijk het is met de nieuwe
regeling om minder te gaan werken voor alleenstaande ouders die net boven
de bijstand zitten. Het kan dat zij dat doen. Zij houden dan minder inkomen
over. Bij een inkomen van 110% van het netto minimumloon zijn die tientjes
per maand echter hard nodig. Wij verwachten dus geen grote beweging bij dit
strategische gebruik.De omzetting van de kinderkortingen in de kindertoeslag is al aan bod
geweest. Ik ben heel blij met de motie-Crone, die ervoor zorgt dat de kindertoeslag
per 1 januari 2008 via de Awir loopt. Dat is een van de redenen waarom
dit het goede moment is om dit wetsvoorstel aan de orde te stellen. Het kan
immers meelopen, zodat er een efficiencybesparing ingeboekt kan worden bij
de invoering. Dat maakt ook dat het soepeler kan worden uitgevoerd.De heer Van Driel geeft aan het jammer te vinden dat het oorspronkelijke
recht op scholing uit het wetsvoorstel is geschrapt. Dat is onder andere gebeurd
omdat een Kamermeerderheid daarom vroeg. Ik heb dat gevolgd. Ik realiseer
mij ook dat ik niet al mijn dromen in één wetsvoorstel kan verzilveren.
Af en toe moet je een pas op de plaats maken. Een van de redenen voor het
oorspronkelijke voorstel is dat gemeenten nauwelijks investeren in scholing
voor de grote groep zonder startkwalificaties. De monitor van Divosa van vorig
jaar geeft ook aan dat het scholingsgeld niet wordt geïnvesteerd. Het
is ook niet goedkoop. Om die reden heb ik in het wetsvoorstel een flinke pot
voor scholing opgenomen. Het recht op scholing heb ik weliswaar niet opgenomen,
maar wel de uitdaging aan de gemeenten om dat geld te benutten. Als alleenstaande
ouders in deeltijd gaan werken, kunnen ze met een BBL-opleiding misschien
toch aan een startkwalificatie komen. De combinatie van werken en leren en
niet alle dagen van de week bezig zijn, is mogelijk. Mensen moeten de mogelijkheid
hebben om te bouwen aan een stabielere plek op de arbeidsmarkt als de kinderen
wat groter worden. Ik heb het recht op scholing er dus uitgehaald, maar de
kans op scholing blijft bestaan.Mevrouw Kalsbeek van de VVD-fractie heeft gezegd dat een voltijdbaan niet
per definitie slecht is voor kinderen. Dat ben ik met haar eens. De combinatie
van arbeid en zorg is echter voor heel wat alleenstaande ouders een enorme
belasting. Het gaat niet alleen om zorgtaken maar ook om opvoedkundige taken
en daar heb je toch een ouder voor nodig. Die ouder moet er wel zijn als een
kind gecorrigeerd of bij de les gehouden moet worden. Dat levert soms wat
spanningen op. Mevrouw Van Leeuwen heeft het ook al gezegd: deeltijdwerk werkt
preventief. Daarmee kunnen risico's voor opgroeiende jongeren voorkomen worden.
Het voorkomt veelal criminaliteit en gezinscoaches. Geef zo'n gezin de kans.
Dat probeer ik te bereiken met het wetsvoorstel.Mevrouw Kalsbeek heeft ook gevraagd of de Wwb niet voldoende instrumenten
heeft om alleenstaande ouders te steunen. Ik moet zeggen dat de Wwb in ieder
geval de facto niet dat effect oplevert. Daar werd misschien in het begin
wel op gehoopt. Dat was ook de aanbeveling van de Rekenkamer in 2003, toen
zij een vernietigend rapport uitbracht over de werking van de Wwb in relatie
tot de doelgroep van de alleenstaande ouders. Veel van de kritiek van toen
ligt er nog steeds, al komen er nu gelukkig wel wat meer instrumenten. De
motie-Noorman/Verburg maakt een zekere vorm van categoriaal beleid mogelijk.
De staatssecretaris heeft dat ook geschreven in zijn brief van oktober. Een
voorbeeld daarvan is een forfaitair bedrag voor de schoolkosten van kinderen.
Dan hebben wij het echter over € 100 of € 200 per jaar
en daar blijft het bij. Wij hebben het hier over een andere schaal en maat.
Daarom is het niet zonder meer vergelijkbaar. Ik ben blij met die uitbreiding
en met de uitvoering van de motie-Noorman/Verburg, maar het komt niet in de
plaats van het voorstel dat nu op tafel ligt. Daarin staat de gedachte centraal
dat alleenstaande ouders niet in de Wwb moeten zitten.Er zijn vragen gesteld over de kinderalimentatie. Er was een brief van
een wethouder uit Weert die daar een probleem mee had. Hij had een paar dingen
echter niet zo scherp in beeld en daar moet ik toch iets over zeggen. Ik heb
niet gekozen voor een bijstandachtige regeling, maar voor een toeslag. De
Awir is een andersoortige regeling. Het gaat om werkenden die een toeslag
op het inkomen krijgen, waaronder de verzilvering van de heffingskortingen.
In de bijstand wordt alles heel precies gedefinieerd, maar in de fiscale wetgeving
gelden hier en daar globalere criteria. Ik heb niet alles opnieuw willen doen,
want dat is administratief belastend en diffuus. Ik heb voor dit wetsvoorstel
het systeem van definities uit de fiscale wetgeving gekopieerd. Het is precies
zoals in de Awir; het wijkt daar niet van af.Nu kent de fiscus kinderalimentatie niet als inkomensbron. Dit voorstel
sluit naadloos aan bij de Awir, dus bestaat kinderalimentatie ook in dit voorstel
niet. Partneralimentatie bestaat wel, want die is ook bekend bij de fiscus.
Het is bij de ene persoon een aftrekpost en bij de andere persoon een bijtelling.
Voor de fiscus bestaat kinderalimentatie niet, maar in de bijstand is dat
anders. Zolang je in de bijstand zit, wordt de kinderalimentatie verrekend,
want de basis is de bijstand. Als je per 1 januari onder de Wet Vazalo
valt, dan gelden de fiscale regels en die zijn voor iedereen
hetzelfde. Er worden voor deze doelgroep geen andere fiscale regels gemaakt.
Dit verschil heeft grote voordelen, want de Belastingdienst/Toeslagen kent
door de huursubsidie en de zorgtoeslag al veel kenmerken die samenhangen met
de persoon die een Vazalotoeslag zou vragen. Dit voorkomt dat er een nieuwe
regeling moet worden getroffen; dit past er naadloos in.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik begrijp deze uitleg, maar ik wijs erop dat er moeilijkheden kunnen
ontstaan door de wisselingen die zullen optreden als mensen onder Vazalo vallen
en vervolgens weer onder de bijstand.Mevrouw Noorman-den Uyl:Daar hebben wij het volgende op bedacht, want wij hebben dit uitvoerig
doorgeredeneerd. Als je in de bijstand zit en je hebt het voornemen om in
een Vazaloregeling te stappen, krijg je tot 1 januari van dat jaar een
toeslag uit de bijstand. Ook als je veel wisselend deeltijdwerk doet, is dat
geen extra taak voor de gemeente, want tot nu toe worden de inkomsten altijd
verrekend. Iedere maand is er dus een andere verrekening en dat is hun vak;
dit levert dus geen extra belasting op. Per 1 januari van het jaar dat
daarop volgt, krijgt betrokkene in de Vazaloregeling een vast maandelijks
bedrag. Daarbij zijn twee zaken relevant.In het jaar daarvoor is er sprake van verschillen in de huurtoeslag, in
de kindertoeslag, enz. Daarom hebben wij ervoor gekozen om in het eerste kwartaal
volgend op het eerste jaar dat betrokkene nog in de bijstand zit in de opmaat
naar Vazalo, een toeslag van 5% te geven. Dit is niet zo gek, want
de Belastingdienst/Toeslagen werkt voor de huursubsidie, de zorgtoeslag en
straks misschien voor de Vazalotoeslag met een eindafrekening. Met een toeslag
in het eerste kwartaal is het mogelijk om zonder schulden over te gaan.Stel je voor dat je zo'n fluctuerend inkomen hebt, dat je inkomen iedere
maand heel verschillend is. De consequentie kan dan zijn dat het niet verstandig
is om in de Vazaloregeling te treden, dat ontken ik niet. Het kan echter ook
een stimulans zijn om een iets vastere baan te zoeken of iets vastere werktijden.
Bijstandsouders hebben zulk fluctuerend deeltijdwerk, af en toe eens wat en
dan weer niets, omdat hun inkomsten worden vrijgelaten tot de jongste vier
jaar is en daarna nog maximaal zes maanden. Daardoor is het ook niet zo belangrijk
of je een maand alle dagen werkt en dan weer twee maanden niet. Dit houdt
op als het jongste kind vier jaar is. Als je dan in de Vazaloregeling wilt
stappen in de opmaat naar een vaste binding met de arbeidsmarkt, zij het in
deeltijd, is het verstandig om te kijken of je niet tot vastere afspraken
met de werkgever kunt komen of ander werk kunt vinden. Dat is de consequentie
van de regeling. Als je dit doet en je eenmaal onder de Wet Vazalo valt, ben
je wel iedere maand verzekerd van een vast inkomen. Aan het einde van het
jaar wordt er dan verrekend.Wij hebben er daarom voor gekozen om de Vazalotoeslag die je inkomen boven
bijstandsniveau kan brengen, niet onmiddellijk over het jaar gespreid uit
te keren, maar in het eerste kwartaal van het jaar daarop een toeslag te geven
als die hoger is dan 90% van het bijstandsniveau. Omdat je daarmee
begint zodra je in de Awir stapt, het eerste kwartaal na je aanloopjaar in
de bijstand, krijg je naast het vaste inkomen een toeslag en die toeslag biedt
je de mogelijkheid om bijvoorbeeld je kind te laten voetballen en alles wat
je verder nodig vindt.Wij hebben hier lang over nagedacht, omdat het argument van de wisselende
deeltijden een factor is die niet past in de Awir, dus niet dat heel fijnmazige
maatwerk dat wel in de bijstand thuishoort. Wij willen een wat globalere regeling.
Ik onderken met andere woorden dat de Vazaloregeling niet geschikt is voor
mensen die om en om drie maanden wel en drie maanden niet werken, tenzij ze
heel goed kunnen sparen. Het is en blijft een vrijwillige regeling, maar ik
denk dat het een heel aantrekkelijk perspectief is voor mensen met een deeltijdbaan
om op eigen benen te kunnen staan. Het was dus niet mogelijk om de Vazaloregeling
af te stemmen op alle mogelijke situaties. Ik denk echter dat dat niet noodzakelijk
is, omdat het een vrije keuze is om van deze regeling gebruik te maken en
omdat mensen hun leven op deze regeling kunnen aanpassen. Het mooie van het
aanloopsysteem is natuurlijk dat mensen de tijd hebben om zich hierop voor
te bereiden.Mevrouw De Wolff vroeg mij of ik een voorstander ben van fraudebestrijding.
Natuurlijk ben ik dat. Deze regeling moet goed gehandhaafd worden. Bij het
opstellen van de regeling is dan ook veel aandacht uitgegaan naar fraudegevoeligheid.
Omdat er wordt aangesloten bij de Awir en bij de systematiek van de Belastingdienst/Toeslagen,
zal iemand die voor de huursubsidie gedefinieerd is als een alleenstaande,
dat ook zijn voor de Vazaloregeling. Het is dus niet mogelijk om zelf een
keuzemenu samen te stellen uit de huursubsidie, de zorgtoeslag en de Vazaloregeling.De Belastingdienst controleert de leefvorm die mensen opgeven. In de Wet
op de zorgtoeslag is die controle verfijnd. De Belastingdienst werkt daarbij
samen met de gemeenten en de gba's. Het systeem is nog niet waterdicht, maar
nu wij steeds meer gaan werken met digitale cliëntendossiers, zullen
de mogelijkheden om met al deze regelingen de hand te lichten steeds kleiner
worden. De staatssecretaris werkt hier terecht hard aan, want handhaving is
belangrijk.In de Tweede Kamer heb ik met uitvoerige voorbeelden laten zien dat er
bij de Vazaloregeling weinig winst valt te boeken met versterking van de fraudebestrijding.
Aan het einde van het jaar lopen mensen namelijk toch tegen de lamp. Gevolg
daarvan is dat ze met een schuld blijven zitten en als een bijstandsouder
iets erg vindt, is het een schuld. Al met al denk ik dat de regeling niet
bijzonder fraudegevoelig is.De invoeringskosten bedragen volgens de staatssecretaris 5 mln. en de
structurele kosten komen uit tussen de 2 en 5 mln. De precieze omvang van
de structurele kosten is natuurlijk afhankelijk van het volume, maar in vergelijking
met de uitvoeringskosten van de bijstand zijn het "peanuts".Er wordt aangesloten bij de fiscale criteria en begrippen van de Awir.
Daardoor zullen zich geen problemen voordoen bij de kinderalimentatie. Deze
vorm van alimentatie wordt immers niet betrokken bij de vaststelling van de
huursubsidie, de zorgtoeslag of de kinderkorting. Het kan dus in één
regel worden ingeschoven en dan hebben mensen niets meer te maken met de bijstand.
Er is dus ook geen extra loket nodig, sterker nog: het bestaande loket kan
sterk vereenvoudigd worden.De staatssecretaris heeft op 27 oktober een schriftelijke reactie
op een brief van mijn hand naar de Tweede Kamer gestuurd. Mevrouw
Van Leeuwen vroeg mij, op mijn beurt op deze brief van de staatssecretaris
te reageren. Ik heb dat eigenlijk al gedaan in eerdere opmerkingen. Mevrouw
Kalsbeek heeft in dit verband gezegd: het initiatiefwetvoorstel leidt er niet
toe dat alleenstaande ouders financieel op eigen benen komen te staan, want
zij blijven aangewezen op ondersteuning door de overheid. Dat geldt echter
voor iedereen die gebruikmaakt van de Awir. Ook iedereen die zijn hypotheekrente
aftrekt, steunt op financiering van de overheid. Daar is ook niets mis mee;
dat vinden wij allemaal een goed idee. Ik begrijp dan ook niet waarom je zou
zeggen dat alleenstaande ouders niet op eigen benen staan als zij inkomen
uit arbeid verwerven en daarnaast een toeslag krijgen. Ook de kindertoeslag
is niet gelieerd aan directe uitgaven – zoals wel geldt voor de huur-
of zorgtoeslag – maar is een algemene inkomensondersteuning louter vanwege
het feit dat je kinderen hebt. Deze regeling is in dat kader niet anders omdat
het specifiek om alleenstaande ouders gaat. Het geschetste fundamentele probleem
is dus eigenlijk een kwestie van smaak. Het staat eenieder vrij om daarover
een mening te hebben, maar het is duidelijk waar ik sta. In mijn ogen staan
alleenstaanden op eigen benen als zij een deeltijdbaan hebben, hun kinderen
verzorgen en mede met een toeslag in hun onderhoud voorzien.De staatssecretaris heeft verder gezegd dat meer alleenstaande ouders
dan nu afhankelijk zouden worden van de ondersteuning. Het zal helder zijn
dat ik niet vind dat het gaat om afhankelijkheid. Bovendien heb ik uitgelegd
dat het vooral gaat om een verzilvering van de heffingskorting die wij deze
groep graag zouden geven. Indien je vlak boven de 90% zit, is er nog
een kleine toeslag. In dat licht is het onjuist om te spreken van afhankelijkheid
van overheidsondersteuning.Over de bewering dat de Vazalotoeslag niet in de Awir zou passen, heb
ik al het nodige gezegd. Mevrouw Van Leeuwen heeft bovendien al aan de hand
van de wetdefinitie perfect uitgelegd dat de toeslag er wel degelijk in past.
Dat kan ik zelf niet beter, dus dat doe ik niet over; I rest my case.Een ander punt dat de staatssecretaris naar voren heeft gebracht, is dat
er meer groepen zijn zonder startkwalificatie. De CDA-fractie heeft in dat
licht gevraagd: wat is het verschil tussen alleenstaande ouders in de bijstand
en bijvoorbeeld mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn of ouderen
die al heel lang in de bijstand zitten? Er zijn inderdaad overeenkomsten,
maar ook verschillen. Ook ouderen of mensen die heel lang in een uitkering
zitten, verdienen in mijn ogen extra inkomensondersteuning. Daartoe heb ik
ooit het wetsvoorstel "lang-laag" ingediend. Dit is later in enigszins
uitgeklede vorm – de drie jaar is vijf jaar geworden – overgenomen
in de Wwb onder de naam "langdurigheidstoeslag". Ik ben blij dat
die er is gekomen, omdat daarmee een zekere voorziening is getroffen voor
degenen die langdurig in de bijstand zitten.Tijdens mijn inbreng bij de behandeling in de Tweede Kamer heb ik aangegeven
dat er iets voor valt te zeggen om ook een regeling te maken voor gedeeltelijk
arbeidsongeschikten. Deze doelgroep is echter veel complexer en kan veel moeilijker
helder worden afgebakend. Het kenmerk van deze groep is juist dat men echt
niet of veel minder kan werken. In de toekomst kan wellicht voor deze mensen
een voorziening worden getroffen of een vrijlatingsfaciliteit worden gecreëerd
als zij gedeeltelijk werken. In het verleden heeft een dergelijke regeling
wel bestaan; het spijt mij dat die is afgeschaft. Die regeling was bedoeld
voor mensen die op sociale of medische gronden alleen maar in deeltijd beschikbaar
waren. Dit is echter niet wat ik voorstel. Deze mensen kun je wel tegemoetkomen.
Ik heb bijvoorbeeld, toen de heer Melkert nog minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid was, samen met mevrouw Doelman een motie ingediend. Deze motie
is in die periode in de wet opgenomen, maar is in de Wwb geschrapt. Ik vind
dat dit een belangrijk instrument is voor mensen die werkelijk fysiek niet
in staat zijn om voltijds te werken en daardoor uit de bijstand te komen.
Dit is echter toch wat anders dan de alleenstaande ouder. Sommigen leden,
bijvoorbeeld mevrouw Kalsbeek, hebben gevraagd waarom in de bijstand een faciliteit
voor vrijlating van werk niet voldoende is. Dat is niet voldoende omdat je
vastgehouden wordt in de bijstand, terwijl je eigenlijk geen fysieke belemmeringen
hebt om te werken. Voor een alleenstaande ouder die kinderen moet opvoeden
en die voltijds, dat wil zeggen 40 uur per week, niet beschikbaar kan zijn,
is dat moeilijk. Ik illustreer dit aan de hand van een casus, die ik 26 november
jongstleden heb ontvangen. Een alleenstaande moeder met een dochter van 21
maanden verblijft vanaf 6 januari 2006 vanwege mishandeling door haar
man in een vrouwenopvang. Zij is inmiddels gescheiden en ontvangt een uitkering
van de Sociale Dienst. Hoewel zij geen Nederlandse achtergrond heeft, schrijft
zij naar mijn mening heel redelijk Nederlands. Zij wil graag goed Nederlands
leren. De Sociale Dienst vindt haar Nederlands echter goed genoeg en vindt
dat zij geen cursus hoeft te volgen. Zij moet voltijds solliciteren. Hoewel
haar kind nog geen twee jaar oud is, wordt zij door de Sociale Dienst verplicht
om vijf dagen te werken. Zij mag ook geen enkele cursus meer volgen en wordt
rechtstreeks naar het reïntegratiebedrijf gestuurd. Haar kind moet vijf
dagen naar de kinderopvang. Zij is alleen in Nederland, heeft niet zoveel
sociale contacten, heeft een klein kind en werkt vijf hele dagen. Welnu, met
het oog daarop heb ik dit wetsvoorstel ingediend.De staatssecretaris heeft gereageerd op de argumenten over de ontheffingsplicht
die gemeenten geven. Hierover zijn voorlopige cijfers beschikbaar. Het cijfer
van 11% is redelijk geruststellend maar de staatssecretaris heeft gelijk
als hij stelt dat dit cijfer niet hard is. Het feit dat wij niet meer weten
hoeveel het er werkelijk zijn, zegt wel iets over de mate waarin er gemonitord
wordt op een gevoelig onderdeel van deze wet. Het is echter niet meer de 54%
van voor de komst van de Wwb, toen er nog een vrijstelling was voor mensen
met kinderen jonger dan vijf jaar. Er is dus sprake van een behoorlijke verschuiving,
maar niemand weet hoe groot deze is. De werkelijkheid is ook dat het aantal
alleenstaande ouders dat inkomen uit arbeid heeft, sterk afneemt vanwege het
schrappen en terugbrengen van de vrijlatingsfaciliteit.Wij hebben aan allerlei geledingen gevraagd wat redelijk is. Aan het CPB
hebben wij gevraagd om een berekening, maar die maakte het planbureau niet,
want het beschikte niet over de juiste cijfers. Wij hebben scenario's gemaakt.
Het realistische scenario is dat waarin ervan wordt uitgegaan dat de uitstroom
naar werk van alleenstaande ouders in de bijstand met behulp van deze wet
in de toekomst gelijk wordt aan de uitstroom naar werk van alle andere groepen
in de bijstand. De uitstroom van alleenstaande ouders naar werk
is de helft van die van alleenstaanden. Daarnaast heb ik rekening gehouden
met het feit dat 12.000 alleenstaande ouders in de bijstand inkomsten uit
betaald werk hebben. Ik weet dat het wat afneemt, maar het is niet irreëel
om te verwachten dat er direct bij de start een redelijk aantal uitgaat. De
VNG heeft aangegeven dat 5400 in het eerste jaar uitstromen en niet slechts
de 1500 die de staatssecretaris hanteert. Ik heb zelf de gesprekken met de
VNG daarover gevoerd en denk dat mijn realistische scenario toch nog een slagje
beter is dan het scenario van de staatssecretaris.Tot slot, voorzitter, want het is nu wel mooi geweest: ik vind het bijzonder
dat ik in de gelegenheid gesteld ben om deze toelichting te geven hier. Het
is van belang voor de alleenstaande ouders in de bijstand dat zij de kans
krijgen om op eigen benen te staan met een deeltijdbaan. Dat verbetert niet
alleen hun arbeidsmarktpositie in de toekomst, maar vergroot ook de kans dat
zij aanvullende scholing krijgen en een pensioenvoorziening kunnen realiseren.
Als je immers zeven, acht of tien jaar buiten de arbeidsmarkt hebt gestaan,
dan heb je echt te maken met een gigantisch pensioentekort dat je nooit meer
inhaalt. Wij vinden het belangrijk dat er voor deze groep mensen iets gebeurt.
Dit wetsvoorstel zou daaraan een bijdrage kunnen leveren. Ik dank u.De voorzitter:Dan is het woord aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Voor hem geldt eveneens: in der Beschränkung zeigt sich der Meister.Staatssecretaris Van Hoof:Voorzitter. Het moge duidelijk zijn na deze inbreng van mevrouw Noorman-den
Uyl – ik heb haar al geruime tijd mogen meemaken en zij weet altijd
weer, zoals zij ook bij anderen doet, indruk te maken door haar energie, door
haar kennis, maar vooral door haar vasthoudendheid – dat ik heel veel
respect heb voor wat zij op dit stuk gedaan heeft. Ik meen dat oprecht. Uit
dit wetsvoorstel spreekt grote betrokkenheid bij alleenstaande ouders en hun
positie. Het streven naar vergroting van de uitkeringsonafhankelijkheid en
zelfredzaamheid komt met nadruk naar voren. Ook mevrouw Noorman steekt in
op arbeidsparticipatie, maar vraagt, geeft en organiseert tegelijkertijd aandacht
voor de zorg voor kinderen, voor hun positie en het daarbij behorende inkomen.Hoe graag zou ik zeggen dat ik het volledig met haar eens was. Hoe vervelend
is het dan tegen die achtergrond ook om er toch een paar kanttekeningen bij
te moeten maken. Ik kan er niet omheen, vast te stellen dat ook mevrouw Noorman
in haar betoog aan het laveren was tussen de aandacht voor de arbeidsmarkttoeleiding
van alleenstaande ouders aan de ene kant – zij benadrukt dat nog eens
op het moment dat de kinderen twaalf jaar worden, dan wordt die druk weer
wat groter – en aan de andere kant de inzet om voor de kinderen te zorgen,
zodat zij thuis kunnen komen, huiswerk maken en geen sleutelkinderen worden.Daar zit een laveren in, daar zit een weging in die eigenlijk ook al uitgebreid
aan de orde was toen er in deze Kamer gesproken werd over de Wet werk en bijstand,
onder andere naar aanleiding van de inbreng van mevrouw Van Leeuwen. Zij heeft
daar toen de nodige vragen over gesteld. Die vragen hadden indertijd –
en dat doen zij nu weer – betrekking op de arbeidsplicht van alleenstaande
ouders en dan vooral in het licht van de bepaling – dat was het amendement
van de heer Bruls – dat gemeenten een afweging dienen te maken tussen
het belang van arbeidsinschakeling aan de ene kant en de invulling die de
alleenstaande ouder wenst te geven aan de zorgplicht aan de andere kant. Mevrouw
Van Leeuwen heeft bij de behandeling van de Wet werk en bijstand met kracht
bepleit dat de wens van de alleenstaande ouder op haar juiste waarde werd
geschat. Mij lijkt dat ik mag zeggen dat zij daar bij mijn voorganger, de
heer Rutte, gehoor voor heeft gevonden. Daar zit dat evenwicht dus ook in.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Dat ontken ik niet. Wij hebben in dit huis een uitermate positieve
discussie gevoerd, maar ik heb er van het eerste tot het laatste moment op
gewezen dat artikel 9, lid 2 een "kan"-bepaling in de wet is en
dat de staatssecretaris het dus niet van de gemeenten kan afdwingen. Ik heb
veel brieven met voorbeelden van het feit dat er toch anders met alleenstaande
ouders is omgegaan. Dat is het probleem.Staatssecretaris Van Hoof:Dat begrijp ik. Ik heb alleen maar duidelijk willen maken dat het dilemma
van zorg aan de ene kant en toeleiding tot de arbeidsmarkt aan de andere kant
aan de orde is geweest. Ook heb ik mevrouw Van Leeuwen willen zeggen dat zij
daar toen gehoor voor heeft gevonden bij mijn voorganger. Ik kan alleen niet
ontkennen dat de wet de gemeenten de ruimte biedt om daar fatsoenlijk mee
om te gaan en er een eigen invulling aan te geven.Zoals gezegd, past het mij als niet-indiener van dit wetsvoorstel om daar
een zo feitelijk mogelijke beschouwing van te geven, vragen over te stellen
en mogelijkerwijs antwoorden op te geven. Een van de vragen is wat Vazalo
voor alleenstaande ouders tegen de achtergrond van de zojuist door mij geschetste
afweging betekent. Vazalo is eigenlijk niet aan de orde bij alleenstaande
ouders die een grotere baan of een grotere deeltijdbaan willen om financieel
echt op eigen benen te staan en evenmin bij alleenstaande ouders die met instemming
van de gemeente zorg willen laten prevaleren boven werk. Dan is er niets aan
de hand. Vazalo speelt dan ook geen rol. Feitelijk kan mijns inziens worden
vastgesteld dat de Wet werk en bijstand het alleenstaande ouders minstens
net zo goed mogelijk maakt om zorg te combineren met deeltijdarbeid als Vazalo;
misschien zelfs wel beter. De Wwb biedt de zekerheid van een stabiel inkomen.
Daar is uitgebreid over van gedachten gewisseld. Een bonus, mogelijk op grond
van de Wwb, kan hoger zijn dan het bedrag dat op grond van Vazalo kan worden
verstrekt. Ik kom daarop terug tijdens de beantwoording van de vragen van
mevrouw Van Leeuwen.Aan alleenstaande ouders in de bijstand – de volgende groep –
die met de gemeente geen overeenstemming bereiken over de door hen gewenste
combinatie van arbeid en zorg, biedt Vazalo helaas geen soelaas. Daarbij plaats
ik de kanttekening dat Vazalo voor de gemeente als argument kan dienen om
de alleenstaande ouder minder ruimte te laten tot het maken van een afweging
tussen arbeid en zorgtaken en om de arbeidsverplichting zwaarder te laten
wegen. Op grond van een amendement van mevrouw Noorman en de heer Bakker,
dat u zich ongetwijfeld herinnert, moet de gemeente zich bij
de oplegging van de arbeidsplicht immers genoegzaam overtuigen van de beschikbaarheid
van passende kinderopvang, de toepassing van voldoende scholing en de belastbaarheid
van betrokkene. Met het oog op Vazalo kan de gemeente er misschien wel eerder
dan nu van uitgaan dat aan die voorwaarden is voldaan. Het lijkt mij goed
om dit de verschillende groepen op deze manier voor te houden.Naast deze indeling van groepen alleenstaande ouders kom ik toe aan andere
doelgroepen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Waarop baseert de staatssecretaris de stelling dat de gemeenten het anders
zullen doen, zoals hij net zei?Staatssecretaris Van Hoof:Ik zei niet dat die dat zullen doen. Ik heb alleen gezegd dat de gemeente
zo onder verwijzing naar Vazalo kan reageren indien de alleenstaande ouder
en de gemeente het niet eens worden over de mate van deeltijdarbeid en de
toeleiding tot de arbeidsmarkt. Ik heb niet gezegd dat het een natuurlijk
gevolg is. Ik wijs bij het opsommen van de varianten alleen op deze variant.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dan valt de staatssecretaris in zijn eigen zwaard. Het is van tweeën
een. Dit kan alleen zijn omdat de gemeente zegt dat men hele dagen moet gaan
werken – hij kent het principiële bezwaar van mijn fractie daartegen –
of helemaal niet werken.Staatssecretaris Van Hoof:Voorzitter. Ik val in geen enkel zwaard. Ik schets slechts voor welke
groepen Vazalo relevant is en welke consequenties zich in welke situaties
kunnen voordoen ten opzichte van de Wet werk en bijstand. Ik bepleit niets.
Ik geef slechts een overzichtelijke analyse van de betekenis van deze wet
voor de diverse groepen. Ik heb nog geen oordeel uitgesproken. Ik meen dat
dit relevant is voor de verdere weging van de betekenis van dit voorstel.
Ik ben mijn betoog begonnen met een toelichting hoe ik hier namens het kabinet,
dat het voorstel niet heeft ingediend, sta. Ik geef de argumenten weer vanuit
de perceptie van het kabinet. Ik zal mij zo veel mogelijk beperken tot de
feitelijke argumenten. Ik wil er geen grote dogmatische gedachten aan koppelen.Voorzitter. Ik had de groep alleenstaande ouders in relatie tot Vazalo
benoemd. In het debat met mevrouw Noorman is ook al een en ander gezegd over
de andere groepen. Mevrouw Noorman heeft gezegd dat ook zij andere groepen
identificeert die zij mogelijkerwijs, om autonome redenen, in de positie zou
willen brengen dat zij aanvullingen kunnen krijgen. Voor mensen die langdurig
in de bijstand zitten, noemt zij de langdurigheidstoeslag. Zij stelt dat er
wel iets voor te zeggen is om ook langdurig arbeidsongeschikten in aanmerking
te laten komen, maar dat dit een complexe groep is. Uiteindelijk zet zij hierbij
de accolade dat alle groepen toch anders zijn dan de alleenstaande ouders.
Ik vraag mij af of dit inderdaad zo is. Ik zoek naar de rechtvaardiging voor
de uitzondering die Vazalo maakt voor de groep alleenstaande ouders ten opzichte
van andere kwetsbare groepen. Ik ben van mening dat mevrouw Noorman bevestigt
dat deze vraag aan de orde kan worden gesteld. De eenzijdige nadruk op alleenstaande ouders doorkruist naar mijn mening
de evenwichtige aanpak van de groepen belanghebbenden die de Wet werk en bijstand
voorstaat en waarvoor de gemeenten verantwoordelijkheid dragen. Het evenwicht
moet zowel bestaan in de aanpak van uitkeringsgerechtigden, niet-uitkeringsgerechtigden
en personen met een uitkering op grond van de ANW als in de aanpak van doelgroepen
zoals jongeren, ouderen, vrouwen, etnische minderheden en gedeeltelijk arbeidsgeschikten
die binnen deze categorieën vallen.Op alleenstaande, zorgende ouders die ervoor kiezen om niet te werken,
is Vazalo niet van toepassing. Het contrast tussen de werkende, in deeltijd
werkende en de niet-werkende alleenstaande ouders wordt daarmee door Vazalo
in mijn inschatting vergroot. Dat leidt tot een nieuwe armoedeval.Op basis van stukken die ik daarover aan de Kamer heb gezonden, heeft
mevrouw Noorman gesteld dat gemeenten via de bijzondere bijstand iets extra's
kunnen doen voor alleenstaande niet-werkende ouders. Als de gemeenten dat
willen doen, verkleint dat de financiële prikkel van de bonus die Vazalo
biedt wanneer hetzelfde extraatje niet eveneens aan de Vazalodoelgroep wordt
verstrekt. Wanneer het extra's ook aan de Vazalodoelgroep wordt gegeven, is
sprake van rechtsongelijkheid.Voorzitter. Het is ingewikkeld. Er kunnen bovendien nog andere kanttekeningen
worden gemaakt. In feite organiseert Vazalo voor een deel van de bijstandpopulatie
een soort ongetoetst basisinkomen zonder rekening te houden met de afbakening
naar andere groepen. Vazalo maakt ook nog eens onderscheid tussen alleenstaande
ouders die het hele jaar werken en alleenstaande ouders die maar een gedeelte
van het jaar werken. Mijns inziens mag het aspect van de uitwerking naar de
diverse groepen niet onderschat worden en had dit punt nadrukkelijker bezien
moeten worden. Een kanttekening is hierbij op z'n plaats.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Het kabinet zou ook op voorhand minder negatief kunnen zijn. Het zou net
als ik kunnen zeggen dat er over de afbakening van de doelgroep te twisten
valt, maar het zou zich daarnaast kunnen voornemen eens te beginnen met deze
doelgroep van de alleenstaande ouders. Het zou kunnen bezien wat deze maatregel
doet voor de arbeidsparticipatie en het vervolgens als een uitdaging kunnen
zien om te proberen bijvoorbeeld de groep van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten
te definiëren als de effecten bij de groep van alleenstaande ouders gunstig
blijken te zijn. Het lijkt mij niet goed om op voorhand negatief te zijn op
basis van de afweging die de staatssecretaris nu schetst; je zou hiervan als
het ware ook een experiment kunnen maken en kunnen bezien of je van hieruit
verder kunt in dit denkmodel.Staatssecretaris Van Hoof:Het experimentele karakter heb ik in de Wet Vazalo niet kunnen ontdekken
en dat zit er volgens mij ook niet in. Mijns inziens maak ik mevrouw Noorman
ook niet gelukkig als ik haar wetsvoorstel een experiment noem. Dit betekent
dus dat wij feitelijk te maken hebben met een situatie die geldt voor één
beperkte groep, terwijl die niet geldt voor veel andere groepen die ook onder
de Wwb vallen. Dit punt wil ik hier met nadruk hebben genoemd.Ik loop vervolgens de uitvoeringsproblemen langs zoals die gelden voor
de verschillende belanghebbenden. Ik begin bij de alleenstaande ouders. Ik
denk niet dat zij het voorkomen van twee loketten, namelijk de Belasting­dienst/Toeslagen
en de gemeente, het grootste probleem zullen vinden. Toch moet genoemd worden
dat de uitvoering van de Wwb onder één loket valt. Van nog meer
belang is dat er tussen de twee loketten aanslui­tingsproblemen kunnen
ontstaan; mevrouw Noorman noemde dit al in haar eerste termijn. Zij heeft
erkend dat er kwetsbaarheid is op het punt van de inkomensschommelingen, die
met deze aansluitingsproblemen verband houdt. De stabiliteit is wat minder
duidelijk. Mevrouw De Wolff en mevrouw Van Leeuwen hebben daarop gewezen.
Mevrouw De Wolff heeft daarbij ook het risico van schulden genoemd die daardoor
kunnen ontstaan. Verder zal er mijns inziens vaker worden in- en uitgestroomd,
omdat uitstroom al plaatsvindt bij een inkomen van € 4366. Dit betekent
dat het aansluitingsprobleem regelmatig aan de orde is als het inkomen wegvalt.Het lijkt mij verder goed om iets over de partneralimentatie te zeggen.
Een van de aansluitingsproblemen ligt bijvoorbeeld in het feit dat deze alimentatie
zodanig in de bijstand is versleuteld dat daarover niet meer afzonderlijk
inkomstenbelasting en premie hoeft te worden betaald. Na uitstroom uit de
bijstand moet wél afzonderlijk op aanslag inkomstenbelasting en premie
worden betaald. Dit betekent dat de partneralimentatie dan weer bruto wordt
ontvangen. Dit is belangrijk voor de uitvoering, voor de betrokkenen en voor
de instanties.Het is voorstelbaar, hoewel een extreem geval, dat de uitkeringsgerechtigde
te maken krijgt met vijf verschillende inkomensbronnen, te weten Awir, alimentatie,
inkomsten uit WW of een andere uitkering, inkomsten uit arbeid en de Vazalotoeslag
of aanvullende bijstand. Deze opsomming geeft aan welke situaties wij in de
praktijk tegen kunnen komen. Naar aanleiding van een opmerking van mevrouw
Van Leeuwen zeg ik dat het mij niet is ontgaan dat mevrouw Noorman de kinderalimentatie
voor de Wwb na een nota van wijziging wél in aanmerking neemt. Bij
de Awir blijft deze alimentatie nog steeds buiten beschouwing, omdat deze
geen belastbaar inkomen is en dus voor de Belastingdienst onzichtbaar blijft.Dan de uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst. De gegevensuitwisseling
heb ik al genoemd, met alle risico's van dien. Ik heb ook samen met mijn collega
van Financiën moeten vaststellen dat de Belastingdienst gericht is op
massale processen, terwijl de Vazalodoelgroep voor de Belastingdienst een
minimale doelgroep is. Dit betekent dat er een apart systeem ontwikkeld moet
worden, dat dit geheel niet kan meelopen in de grote fabriek van toeslagen,
met de daarbij behorende relatief hoge uitvoeringskosten. Er is ook een risico
dat de aangevraagde Vazalotoeslag te hoog is en dat het inkomen tegenvalt.
De Belastingdienst moet dan voor een eventuele terugvordering aantonen dat
er bewust te hoog geschat is. Dit kan dan weer discussies opleveren, om het
woord "fraude" maar niet te noemen. Ook wil ik in dit verband nog
de communicatieslag met verschillende formulieren en dergelijke noemen.Ten slotte de uitvoering bij de gemeente. Tegenover de uitstroom van alleenstaande
ouders uit de bijstand staat voor de gemeente dat zij een nieuwe groep moet
gaan bedienen, namelijk de alleenstaande ouders met een inkomen tot 115%
van het minimumloon die gedurende een deel van het jaar werken. Dat is een
geheel nieuwe groep voor de gemeente. De combinatie van twee inkomensvoorzieningen
voor een en hetzelfde doel betekent dat er twee uitvoerende instanties zijn,
dus alles wat er aan bureaucratie, gegevensuitwisseling, dubbel werk en grensgevallen
te bedenken is, zal daarbij naar verwachting aan de orde zijn. Het zal in
ieder geval zeer bewerkelijk zijn.Ik heb nu in het kort de mening van de regering over de uitvoering gegeven.
Ik leg er de nadruk op dat ik dit zo heb moeten doen, omdat mevrouw Van Leeuwen
terecht zegt dat de Kamer een schriftelijke voorbereiding had kunnen inlassen
en iets meer tijd en aandacht aan dit soort zaken had kunnen geven als ze
eerder naar voren waren gekomen. Ik voel mij nu genoodzaakt om deze punten
op te sommen, waardoor het lijkt alsof ik sta te overdrijven, terwijl het
niets meer en niets minder is dan een feitelijke weergave van de uitvoeringsproblemen,
die naar mijn mening niet onderschat mogen worden.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik zal proberen om het zo vriendelijk mogelijk te zeggen, maar voor dit
laatste heb ik natuurlijk helemaal geen begrip. Sinds september vorig jaar,
toen de discussie in de Tweede Kamer werd gestaakt, heeft de regering kunnen
nadenken over de problemen die waren gerezen. Er was toen bijna een meerderheid
voor dit wetsvoorstel. Ik mag toch wel verwachten dat er zo goed over nagedacht
is dat ik nu op al mijn vragen een overtuigend antwoord kan krijgen?Staatssecretaris Van Hoof:Met alle respect, dan wil ik graag wijzen op de procedure in de Tweede
Kamer. Er was een initiatiefwetsvoorstel ingediend en u weet welke positie
de regering dan heeft tegenover de indiener daarvan. Het initiatief voor het
bewaken van de voortgang van de behandeling van het voorstel berust bij de
indiener en mevrouw Noorman heeft vandaag op uw verzoek aangegeven, tot welk
traject dit heeft geleid. Bij de bespreking van dit wetsvoorstel in de Tweede
Kamer heeft de regering steeds klip en klaar aangegeven hoe zij ertegenover
stond en welke overwegingen zij daarbij had. De regering heeft er uitdrukkelijk
een oordeel over gegeven. Op een gegeven moment heeft mevrouw Noorman besloten
om het voorstel niet in stemming te laten komen en het aan te houden, terwijl
de regering niet had toegezegd, het voorstel over te nemen of ermee in te
stemmen. In zo'n situatie vind ik het niet redelijk om te zeggen dat ik in
de tussentijd had kunnen nadenken over het oplossen van de problemen. Die
verantwoordelijkheid – en dat meen ik serieus – lag op dat moment
niet bij het kabinet tegen de achtergrond van een procedure, nogmaals, die
voor mij ook niet helemaal inzichtelijk was.De heer Van Driel (PvdA):Misschien mag ik de vraag op een andere manier stellen. De discussie aan
de overkant is in juni 2005 begonnen en het is in september besproken. Dat
is vijftien tot zeventien maanden geleden. Het kabinet, de staatssecretaris,
heeft steeds gezegd dat dit wetsvoorstel qua doel en strekking sympathiek
is, maar ingewikkeld. Waarom heeft de staatssecretaris, als hij denkt dat
het op die manier kan, in die vijftien tot zeventien maanden de Wwb niet zodanig
aangepast dat wij er niet nu over hadden hoeven praten?Staatssecretaris Van Hoof:Het zal de heer Van Driel niet zijn ontgaan hoe het kabinet in de Tweede
Kamer de discussie over dit wetsvoorstel heeft gevoerd. Het kabinet heeft
toen ook gezegd wat ik nu heb gezegd. Het kabinet heeft in de Tweede Kamer,
gezien vanuit het kabinet, de problemen aangegeven. U hebt gezien dat naar
aanleiding daarvan mevrouw Noorman op een aantal punten in de richting van
het kabinet een beweging heeft gemaakt. Dat lijkt mij de koninklijke weg.
Het is een initiatiefwetsvoorstel uit de Kamer. Het is een initiatiefwetsvoorstel,
waarbij het primair aan de indienster is om oplossingen te zoeken als er problemen
zijn. Het kabinet had zijn mening en uit die mening mag u afleiden dat er
geen aanleiding voor het kabinet was om in te spelen op hetgeen de indienster
had neergezet. Dat is ook niet de rol van een kabinet.De heer Van Driel (PvdA):U zegt dat doel en strekking sympathiek zijn en dat allen ervoor zijn
dat alleenstaande ouders meer aan het werk gaan. Daarover zijn wij het met
elkaar eens. Vervolgens zegt u dat het niet aan het kabinet is en dat de indienster
het kabinet overigens ook tegemoet is gekomen. Dan zou het toch een groots
gebaar zijn als u nu de indienster halverwege tegemoetkomt. Dan zou u toch
een eind moeten kunnen komen. Na haar is het aan u. U hebt in elk geval in
die vijftien maanden de kans niet gegrepen. Het zou u sieren als u haar nu
tegemoetkomt.Staatssecretaris Van Hoof:De heer Van Driel gaat voorbij aan mijn vergelijking tussen de Wwb en
de Wet Vazalo. Dat vind ik jammer. Ik heb zojuist gezegd dat alles wat met
de Wet Vazalo kan, in de Wwb ook kan en misschien nog wel beter. Op dezelfde
manier kan daarmee hetzelfde worden bereikt en, sterker nog, misschien nog
wel beter. Dat is ook aantoonbaar. Kijk bijvoorbeeld naar de mogelijke bonus.
Tegen die achtergrond, waarbij ten eerste het kabinet vaststelt dat er een
instrument is dat minstens zo goed zo niet beter is, waarbij ten tweede het
kabinet niet het initiatief heeft genomen en waarbij ten derde het kabinet
niet heeft gekozen voor de procedure en ook onwetend was over de procedure
...De heer Van Driel (PvdA):U had toch even kunnen bellen of zo?Staatssecretaris Van Hoof:Ik heb alleen begrepen dat het aangehouden is. Dan houdt het op en weet
je niet hoe het verder gaat. Met alle respect, maar u moet de voortgang van
het wetsvoorstel niet op het bordje van het kabinet leggen. Het is een tactische
keuze geweest of een keuze om mevrouw Noorman moverende redenen. Ik respecteer
die keuze, maar tegen de geschetste achtergrond van Wwb enzovoort vind ik
het niet juist om mij te vragen waarom het kabinet de problemen niet heeft
opgelost. Ik stel vast dat die problemen er zijn en dat ze er nog steeds zijn
en ik noem ze tegen de achtergrond van de behandeling van de wet hier, vanuit
het standpunt van het kabinet en wijzend op de mogelijkheden die er zijn.De heer Van Driel (PvdA):De Wwb is nu bijna drie jaar in werking. Een aantal elementen ervan werkt
goed en misschien zelfs wel boven verwachting. Daarover zijn wij het eens.
Dit element werkt ver beneden verwachting. Het is dus tijd voor iets nieuws;
het is tijd voor een nieuwe impuls. U zegt dat het niet aan het kabinet is
om op te treden of interventies te plegen. U zit in het kabinet. U had kunnen
zeggen dat de strekking sympathiek is, dat het doel sympathiek is, dat de
arbeidsmarkt gaat aantrekken en dat die mensen op de arbeidsmarkt moeten blijven.
Dat hebt u niet gedaan. Dat mag. Maar dan zou het u nu sieren als u wel iets
deed. U kunt mij namelijk niet wijsmaken, ook niet met verwijzing naar de
Wwb en hetgeen het laatste jaar is gebeurd, dat hetzelfde effect wordt bereikt
als met de Wet Vazalo. Dat is eenvoudigweg niet zo, ondanks de bonus.Staatssecretaris Van Hoof:Voorzitter. Misschien mag ik naar aanleiding van deze interruptie aantonen
dat deze discussie zeer hybride is. De heer Van Driel probeert mij uit te
dagen en zegt dat ik meer had moeten doen om de alleenstaande ouders uit de
bijstand te krijgen en naar de arbeidsmarkt te geleiden. Daarop spreekt hij
mij aan. Min of meer maakt hij mij een verwijt en zegt hij dat ik meer had
moeten doen. Mevrouw Van Leeuwen zegt echter tegen mij: wacht even, misschien
moeten wij in verband met de zorg van de alleenstaande ouder heel voorzichtig
zijn met het geleiden naar de arbeidsmarkt. Ik respecteer die opstelling.
Aan het begin van mijn bijdrage zei ik al dat ik moet laveren tussen twee
dilemma's. Aan de ene kant moet er de mogelijkheid voor zorg zijn en aan de
andere kant moet er sprake zijn van toeleiding naar de arbeidsmarkt. Misschien
mag ik in dit verband de feiten laten spreken en zeggen wat de huidige situatie
is. Thans hebben 85.000 alleenstaande ouders een bijstandsuitkering. Dat betekent
dat in de periode september 2005 tot september 2006 het aantal alleenstaande
ouders in de bijstand is gedaald met 5000. Deze daling loopt in de pas met
de daling van het aantal andere leefvormen in de bijstand. Circa 12%
van de alleenstaande ouders die een uitkering krijgen, verricht parttimearbeid.
Dat betekent dat 88% een bijstandsuitkering krijgt zonder arbeid te
verrichten. Ik wijs hierop, mede naar aanleiding van een opmerking van mevrouw
Van Leeuwen. Op basis van deze cijfers kan niet de conclusie worden getrokken
dat de gemeenten deze ouders massaal in de richting van de arbeidsmarkt hebben
gedirigeerd. Ik zeg niet meer en niet minder, maar ik meen dat deze cijfers
relevant kunnen zijn.Ik meen dat het goed is dat ik nog inga op een aantal opmerkingen van
de kant van de Kamer in eerste termijn. Mevrouw Van Leeuwen legde de link
met het jeugdbeleid. Zij sprak over alleenstaande ouders met jongere kinderen.
Veelal hebben die mensen een driedubbele taak en zij vroeg zich af of die
mensen niet tegemoet moesten worden gekomen. Ik wijs erop dat het kabinet
in de afgelopen jaren specifiek beleid heeft gevoerd voor de jeugd. Daarbij
was sprake van begeleiding, bepalingen voor de bijstand en een Taskforce Jeugdwerkloosheid.
De gemeenten werd daarbij de nodige ruimte geboden. In een groot aantal situaties
is mij gebleken dat gemeenten zoeken naar het bewandelen van de middenweg.
Dat gebeurde met name als het om jonge mensen ging. Aan de ene kant werd dan
de noodzaak van zorg voor het kind in aanmerking genomen en aan de andere
kant de filosofie dat naarmate mensen langere tijd niet betrokken zijn bij
de arbeidsmarkt en niet de nodige opleiding hebben – vaak wordt daar
de oplossing gezocht – hun kans op een plaats op de arbeidsmarkt geringer
wordt. Ik meen dat gemeenten daarop inspelen. Ik denk in dit
verband aan de alleenstaande ouders die gebruik kunnen maken van een bonus,
vrijlating of een eenmalige premie. Met de Wet werk en bijstand hebben wij
echter de decentralisa­tiegedachte laten gelden en de uitvraag verminderd.
Daarom kan ik geen exacte cijfers verstrekken. Die worden namelijk niet opgevraagd.
Het spijt mij, maar de cijfers hierover zijn er gewoon niet.Mevrouw Van Leeuwen vraagt waarom niet is gekozen voor een ruimere mogelijkheid
voor vrijlating bij deeltijdarbeid binnen de Wwb. De vrijlating is zo vormgegeven
dat dit instrument arbeidsinschakeling met zich brengt. Als uitvloeisel van
de deregulering en decentralisatie is er geen ruimte voor centrale inkomensvrijlating.
Dat gebeurt dus op decentraal niveau met individueel maatwerk. De Wwb geeft
extra tegemoetkomingen voor alleenstaande ouders door vrijlating van inkomsten
uit arbeid gedurende maximaal zes maanden toe te staan met een maximumbedrag
van € 173 per maand. Daar kan nog een eenmalige premie overheen
komen van € 2066 per jaar. De mogelijkheid van extra bonussen aan
alleenstaande ouders kan dus heel gunstig uitpakken, in sommige situaties
zelfs gunstiger dan Vazalo. De alleenstaande ouders met een kind jonger dan
5 jaar die inkomsten uit arbeid hebben, hebben recht op vrijlating van de
aan de combinatie van arbeid en zorg gerelateerde heffingskortingen. Die bedraagt € 80
tot € 100 per maand. Uitgaande van deze filosofie en de filosofie
die ik zojuist heb geschetst naar aanleiding van opmerkingen van de heer Van
Driel hebben wij daar niet naar gekeken. Op zichzelf zou je kunnen overwegen
om er nadere aandacht aan te geven.Dan komen wij bij de wettekst van de Awir. Ik heb er een lang en heel
technisch betoog over. Volgens artikel 1 is de Awir een inkomensafhankelijke
regeling die recht geeft op een financiële bijdrage van het Rijk in kosten
of bijdrageverplichtingen. Dat element in de definitie duidt erop dat de Awir
niet bedoeld is voor algemene inkomensvoorzieningen. In de memorie van toelichting
bij de Awir is dat bevestigd. Als voorbeeld van specifieke kosten worden genoemd
de huur en de zorgverzekering; wij kennen ze allemaal. In de memorie van toelichting
is ook aangegeven dat socialezekerheidswetten die in een algemeen inkomen
voorzien niet onder de definitie vallen. Die geven immers geen bijdrage voor
die specifieke kosten of die bijdrageverplichting, maar vrij besteedbaar inkomen.
Door de socialezekerheidsuitkeringen de vorm van een toeslag te geven, zou
een stuk vrij besteedbaar inkomen onbelast worden genoten, waardoor ongerechtvaardigde
verschillen ontstaan tussen uitkeringsgerechtigden en andere belastingplichtigen.
Die verschillen hebben vooral gevolgen voor het recht op andere toeslagen
en voor inkomensafhankelijke aftrekposten die dan weer worden beïnvloed.
Door een algemene inkomensvoorziening vorm te geven als toeslag zou die toeslag
anders dan de bijstand en alle andere socialezekerheidsuitkeringen, zoals
de WW en de WIA, niet tot het belastbaar inkomen worden gerekend. Ook de Vazalotoeslag,
waarbij de bijstand wordt omgezet in een toeslag, is een algemene inkomensvoorziening
en hoort dus principieel niet thuis in de toelagensfeer. De Belastingdienst/Toeslagen
is de geëigende uitvoeringsorganisatie voor echte toeslagen, maar niet
voor sociale zekerheidstoeslagen met een algemeen karakter.Volgens mevrouw Noorman is de nog in te voeren kindertoeslag ook een algemene
inkomensvoorziening. Zij ziet daarin een rechtvaardiging om ook de Vazalotoeslag
onder de Awir te brengen. Dat ziet het kabinet anders. Het ziet de kindertoeslag
net als de kinderbijslag als een specifieke voorziening in de kosten voor
kinderen. Het enige verschil met de kinderbijslag is dat de kindertoeslag
inkomensafhankelijk is. Een toeslag naar draagkracht valt onder de reikwijdte
van de Awir. De invoering van de kindertoeslag kan dan ook niet als argument
worden gebruikt om te rechtvaardigen dat de Awir hiervoor geschikt is. Het
is duidelijk dat hierover breed verschil van inzicht is. Ik ben van mening
dat de wetstechnische consequenties van die verschillen relevant zijn en moeten
worden bekeken.Ik zou nog het nodige kunnen zeggen over de ramingen, maar zal dat vanwege
de tijd achterwege laten.Mevrouw De Wolff vraagt naar de werkdruk bij de Belastingdienst. Het lijkt
mij goed om er iets over te zeggen, omdat allerlei wetten en regels uitgevoerd
moeten worden. Het is voor de Belastingdienst dan ook niet mogelijk om per
1 januari 2008 voorschotten op grond van de Wet Vazalo toe te kennen,
zo is mij door de collega van Financiën aangereikt. Dat zal niet mogelijk
zijn voor 1 januari 2009. Het wetsvoorstel is nog niet stabiel. Het bouwen
of verbouwen van automatiseringssystemen duurt minimaal negen maanden, zo
wordt mij door Financiën aangereikt. Los daarvan moet rekening worden
gehouden met de aanvraagformulieren, het vaststellen van de juistheid daarvan
en de uitwisseling met de gemeenten, wat enige tijd zal vragen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Wanneer is dat nieuwe gegeven bekend geworden? Wij hebben nooit anders
gehoord dan dat de Belastingdienst/Toeslagen uitging van invoering per 1 januari
2008. Nu hoor ik hier op de valreep dat het 1 januari 2009 wordt, iets
wat ook niet in uw brief van 27 oktober stond.De heer Van Driel (PvdA):"Hij wil gewoon niet", is de enige conclusie die wij kunnen
trekken! Ik vind dit bijna niet meer kunnen!Staatssecretaris Van Hoof:Ik geloof dat de heer Van Driel die conclusie niet kan trekken. Van het
begin af aan heb ik aangegeven, hoe het kabinet wil en kan reageren op datgene
wat met betrekking tot Vazalo wordt neergezet, en ik heb ook aangegeven dat
het kabinet een feitelijke weging maakt, daarbij de spreiding benadrukkend.De heer Van Driel (PvdA):Probeer nu eens een doorlooptijd van 25 maanden uit te leggen! In 25 maanden
kun je verschrikkelijk veel doen. Voor een relatief eenvoudige wet heb je
dertien maanden nodig. Ik kan mij dit niet voorstellen. Wij hebben de Belastingdienst
hier altijd geprezen als een club die wat kan, met goede ICT, en nu zouden
ze het in dertien maanden niet kunnen? Ongeloofwaardig!Staatssecretaris Van Hoof:Dit zijn gegevens, mij aangereikt door de Belastingdienst, gegevens die
alles hebben te maken met de wetswijzigingen die op dit moment lopen en de
aanpassingen die moeten plaatsvinden. Ik breng de Kamer daar graag in tweede
termijn of anders schriftelijk in detail van op de hoogte. Ik kan niet anders
dan de Kamer meedelen wat door Financiën wordt aangereikt,
dat heeft niets met niet willen, maar alles met kunnen te maken. Dit alles
tegen de achtergrond dat, als je meer dan één regeling ingrijpend
aanpakt, dit de nodige capaciteit vergt. Ik ben slechts de brenger van de
boodschap. Dat klinkt onaardig en misschien een beetje laf, maar desgewenst
kom ik daarop in tweede termijn terug.Het zwaartepunt van mijn bezwaren ligt bij de uitvoering, de groepsafbakening
en de wetstechnisch ongewenste discussie rond de status en de mogelijkheden
van de Awir. De heer Van Driel vindt dat moet worden ingezet op werk, terwijl
mevrouw Van Leeuwen wees op de zorg voor de kinderen, iets wat ik ook van
de initiatiefneemster heb gehoord. Ik heb geprobeerd vanavond met evenveel
respect naar beide elementen te kijken, maar ik kan niet om de door mij geschetste
problemen heen, die bij de afweging wel degelijk een belangrijke rol moeten
spelen.De heer Van Driel (PvdA):Voorzitter. Het zal niet verbazen dat ik de opvattingen van de staatssecretaris
teleurstellend vind. Ik snap dat hij in moet gaan op een aantal details, omdat
hij niet in de gelegenheid is geweest dat schriftelijk te doen, maar soms
dacht ik bijna "hij wil niet". Het sterkste voorbeeld vind ik dat
wij acht maanden nodig hebben voor invoering van de gezondheidszorgtoeslag,
en 25 maanden voor financiële tegemoetkoming. Dat kan toch niet, dat
is toch onevenwichtig?Het verhaal van op eigen benen staan, is niet sterk. Immers, uit de bijstand
en in de Awir gaan, is op eigen benen staan. Als alleenstaande ouder kom je
wellicht nooit meer uit de bijstand, maar hier ben je na een aantal jaren
wel uit.Dan is het de vraag of je voor de alleenstaande een uitzondering moet
maken. Mevrouw De Wolff heeft daar het een en ander over gezegd. Zij vroeg
zich af of je het niet als een voorloper kunt gebruiken, om te kijken of het
werkt. Ik heb daar een variant op. Waarom doen wij het niet vanaf 2008 voor
vijf jaar? Daarna vervalt de wet automatisch als ze niet werkt, want als het
niet werkt, moet je er immers mee ophouden. Dan hebben wij in ieder geval
iets geprobeerd, dan zijn wij de mensen tegemoetgekomen. Dan hebben wij in
ieder geval een poging gedaan om meer mensen te laten werken. De minister
zegt dat 88% naast de uitkering niet werkt; 12% dus wel. Daar
is dus nogal wat te winnen. Mij is wel duidelijk dat het kabinet er niet in
gelooft, maar laten wij dan een horizonbepaling erin opnemen. Laten wij vijf
jaar experimenteren.De minister zegt in een tussenzinnetje dat nadere aandacht voor deze doelgroep
eigenlijk geen kwaad had gekund, voor de hand had gelegen of misschien wel
had gemoeten. Dat vervult mij toch met de hoop dat er in de opvatting van
de minister nog enige ruimte is.Mevrouw Meulenbelt (SP):Voorzitter. Uit de discussie die wij hier geprobeerd hebben te voeren,
begrijp ik heel goed dat dit wetsvoorstel geen oplossing is voor alle problemen.
Ik begrijp ook heel goed dat het geen oplossing is voor alle kwetsbare groeperingen,
zelfs niet voor de gehele categorie alleen opvoedende ouders. Waar ik het
niet mee eens ben, is dat gesuggereerd wordt dat met dit wetsvoorstel een
nieuwe ongelijkheid geschapen wordt. Ik ga ervan uit dat er al een ongelijkheid
is en dat dit wetsvoorstel daar nou juist een antwoord op is.Het is een feit dat alleen opvoedende ouders een kind niet kunnen ontslaan.
Voor dat kind moet je je best doen. Je kunt niet denken: het valt een beetje
tegen, ik hou ermee op. Het is geen baan die je kunt inwisselen. Dat is een
heel erg hard gegeven. Het is niet alleen van individueel belang, maar ook
van maatschappelijk belang dat daarmee goed wordt omgegaan. Daar moeten wij
het nu eenmaal mee doen. Tegelijkertijd willen wij graag dat de alleenstaande
ouder, meestal een vrouw, op eigen benen komt te staan en niet het hele leven
lang afhankelijk is. Daar willen wij een antwoord op vinden.Ik ben het ermee eens dat het wetsvoorstel van mevrouw Noorman niet op
alles wat daarmee te maken heeft, een antwoord geeft, maar het is in ieder
geval een stap in de goede richting. Mijn fractie wil dit wetsvoorstel niet
graag wegdoen, tenzij iemand met iets beters komt, maar dat willen wij dan
wel heel graag horen en niet pas over een heel lange tijd.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Ik dank mevrouw Noorman voor de beantwoording van de vragen. Wij hadden
niet zoveel vragen gesteld, maar zij heeft uit het betoog heel goed de vragen
gedestilleerd. De VVD-fractie heeft met belangstelling naar het antwoord geluisterd,
maar is van mening dat haar bezwaren onvoldoende weerlegd zijn om tot een
ander standpunt te kunnen komen. De VVD-fractie vond wel weerklank in het
antwoord van de staatssecretaris op onze argumenten. Alles overziend ziet
de VVD-fractie geen reden om tot een principieel ander standpunt te komen
dan ik in eerste termijn naar voren heb gebracht.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik heb in eerste termijn afgezien van interrupties bij mevrouw Kalsbeek,
hoewel ik heel grote moeite had met hoe zij het debat voerde, en dat was misschien
zichtbaar voor de anderen. Zij sprak mij via de CDA-fractie in de Tweede Kamer
aan. Ik vind dat altijd een gebrek aan eigen argumenten, dat wil ik nadrukkelijk
stellen. Vervolgens vind ik: als er wordt geciteerd, moet er juist worden
geciteerd. Ik heb op geen enkele wijze in de verhalen van de heer Bruls kunnen
vinden dat hij zich tegen de systematiek van de Awir verzette. Integendeel.
Van het begin tot het eind heeft de heer Bruls gezegd dat hij de termijn te
kort vindt, omdat de Wet werk en bijstand net was ingevoerd en de Awir nog
moest worden ingevoerd. Dat is een van mijn argumenten. Mevrouw Kalsbeek heeft
gelijk wat betreft het andere argument, over de bevoorrechten, maar daar ben
ik ook in mijn verhaal op ingegaan. Zij weet deksels goed dat een hoofdpunt
van het kabinet in de laatste brief en in de voorlaatste behandeling is geweest
de positie van de Awir in dit wetsvoorstel. Zij mag de CDA-fractie in de Tweede
Kamer geen argumenten in de mond leggen die deze niet heeft gebruikt.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Mevrouw Van Leeuwen, ik heb deze argumenten uit de Handelingen van de
Tweede Kamer gehaald.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Kunt u mij dan de pagina tonen?Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Ik zal u deze straks tonen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Graag. De heer Bruls heeft één keer over de systematiek
van de Awir gepraat, maar dat was in relatie tot de kinderalimentatie.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Ik kan daar verder niets op zeggen, behalve dat ik in eerste termijn de
argumenten van de VVD-fractie naar voren heb gebracht, met de argumenten van
de heer Bruls, om aan te tonen dat de CDA-fractie op dat moment op dezelfde
wijze over het wetsvoorstel dacht. Dat was mijn enige bedoeling daarmee.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. In de bijna acht jaar dat ik lid mag zijn van deze
Kamer heb ik zelden zoveel passie achter de regeringstafel gezien als aan
het begin van deze avond, toen mevrouw Noorman sprak over de doelstellingen
van het door haar ingediende wetsvoorstel. Ik moet zeggen dat zij dat met
grote overtuigingskracht verdedigde, zeker toen zij sprak over de positie
van de kinderen, die ons en haar aan het hart gaan.Dat neemt niet weg dat het voorstel dat zij heeft gepresenteerd, ogenschijnlijk
toch wel ingewikkeld is. Wij moeten allereerst de hand in eigen boezem steken
en constateren dat het niet goed was dat wij hebben afgezien van een schriftelijke
voorbereiding. Ik heb alle begrip voor de reden waarom dat is gebeurd, maar
ik denk dat de conclusie van deze avond is dat het te veel is gegaan over
techniek en dat wij nog met te veel vraagtekens zitten. Misschien moeten wij
kijken of wij dat op een andere manier oplossen; door een briefwisseling of
een derde ronde na vandaag.Ik was wat minder onder de indruk van de inbreng van de staatssecretaris.
Hij had een concurrerend wetsvoorstel kunnen indienen om duidelijk te maken
dat het binnen de systematiek van de Wet werk en bijstand veel simpeler en
doeltreffender kan worden opgelost. Dat had hij in de afgelopen jaren kunnen
doen, maar wij hebben hier nu één wetsvoorstel voorliggen en
daar moeten wij ja of nee tegen zeggen. Er is geen alternatief van de regering
waar wij alles afwegend de voorkeur aan zouden kunnen geven. Dat is geen verwijt,
maar een constatering. Het gaat ons om dezelfde doelstelling als de indienster.
Het zou kunnen dat een andere systematiek efficiënter of beter is, maar
wij hebben niet de keuze tussen twee wetsvoorstellen, en dan is de kritiek
van de staatssecretaris toch wat gratuit.De staatssecretaris heeft gesproken over de invoeringsproblematiek bij
de Belastingdienst. Wat dat betreft sluit ik mij graag aan bij de woorden
van de heer Van Driel. Het komt mij uiterst vreemd voor dat de Belastingdienst
meer dan twee jaar nodig zou hebben om deze uiteindelijk voor een betrekkelijk
geringe doelgroep van toepassing zijnde wet in te voeren. In de afgelopen
jaren hebben immers bij de Belastingdienst megaoperaties plaatsgevonden op
het terrein van de huur- en de zorgtoeslag. Dit gaat er bij mij dan ook niet
in. De staatssecretaris heeft hier ook een buitengewoon zware bewijslast.
Hij heeft er in eerdere stadia van de behandeling immers nooit op gewezen
dat het twee jaar zou duren voordat de Belastingdienst toegerust is om deze
wet uit te voeren.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Ook ik begin met een woord van hartelijke dank aan het adres
van de initiatiefneemster voor de bezielde wijze waarop zij vecht voor dit
wetsvoorstel. Het gaat hier immers om mensen in een moeilijke situatie. Ik
zeg ook de staatssecretaris dank.Voor de CDA-fractie is de doelstelling van dit wetsvoorstel zo belangrijk
dat wij de woorden van mevrouw De Wolff over de wijze van behandeling onderschrijven.
Ik neem een deel van de schuld op mij. Ik heb zelf mee willen werken aan een
spoedige behandeling. Wij hebben een schriftelijke behandeling gehad. Er is
echter een vervolg nodig omdat er een aantal losse einden zijn. Dat heeft
niet tot doel om het wetsvoorstel op voorhand af te schieten. Ik hoop dat
de initiatiefneemster heel goed begrepen heeft met welke intentie ik deze
discussie in ben gegaan. Wat dat betreft hoeft naar mijn overtuiging de door
mij voorgestelde time-out, met een aantal vragen aan de initiatiefneemster
en de staatssecretaris, niet al te lang te duren. Ik denk aan een aantal weken,
zodat er geen misverstanden ontstaan.Het is mij heel duidelijk geworden dat hier een knappe poging ligt om
al het geëmmer met de zes verschillende heffingskortingen, zie bladzijde
drie van de memorie van toelichting, op te lossen. Ik heb daar alle lof voor.
De initiatiefneemster weet dat een principieel argument van de staatssecretaris
is dat het wetsvoorstel zich niet verdraagt met de Awir. Lees ook weer de
laatste brief. Ik heb gezegd dat dit niet juist is. Daarom dat ik ook aansloeg
bij de opmerking van mevrouw Kalsbeek. Wij hebben het technisch bekeken. De
Awir is gericht op een specifieke toeslag. De Vazalotoeslag is eveneens specifiek
en is zonder bezwaar onder de definitie te brengen.Het CDA maakt deel uit van de coalitie. Wij verschillen dan ook niet graag
van mening met het kabinet. De staatssecretaris en de initiatiefneemster hebben
aangegeven wat er sinds vorig jaar is gebeurd. Ik kan mij daar ook iets bij
voorstellen. Het lijkt mij mogelijk dat het kabinet op korte termijn nog eens
bekijkt hoe wij wetstechnisch gezien verder kunnen komen. De staatssecretaris
heeft dat vandaag min of meer aangeboden.Op een aantal vragen heb ik geen concreet antwoord gekregen. Er is omheen
gedraaid. Voor ons blijft een groot probleem dat deze groep niet moet hoeven
wachten tot ook aan de andere groepen recht gedaan wordt. Van de groep alleenstaande
ouders is 42% van niet-westerse afkomst. Ook na de verkiezingsuitkomst
is het nodig om signalen van verbinding af te geven. Hier ligt een serieus
probleem. Ik roep de staatssecretaris op om een en ander creatief te bekijken.
Verschillende verkiezingsprogramma's bieden oplossingen en doen meer recht
aan alleenstaande ouders met kinderen die in de bijstand gevangen zitten.
Daaromheen heb ik een groot aantal vragen gesteld om de waarheid boven water
te krijgen. Daarbij speelde die bonusvraag. Daarop was het antwoord: dat weten
wij niet precies. Wat weten wij dan eigenlijk wel? Wij monitoren de hele wereld,
maar het antwoord op de meest essentiële vraag, namelijk
hoe wij mensen moeten helpen, weten wij niet. Tegen de initiatiefneemster
zeg ik dus dat zij die time-out moet nemen. Probeer op die twee hoofdpunten
met een oplossing te komen. Het eerste is de studie van die groepsafbakening.
Dat is een probleem waar de staatssecretaris mee kwam en dat wij ook in ons
verhaal hadden opgenomen. Het tweede is de kwestie van de Awir en voor de
initiatiefneemster vooral het duiventileffect in combinatie met de regeling.
Ik ben ontzettend bang dat er een jojo-effect ontstaat tussen bijstand en
Vazalo. Ik denk dat de initiatiefneemster nog even moet kijken hoe dat op
te lossen is. Ik vraag dus om een korte time-out, niet alleen aan de initiatiefneemster
maar ook aan het kabinet. Willen zij zich hierop bezinnen? De staatssecretaris
heeft zelf gezegd sympathiek tegenover het voorstel te staan en slechts een
paar kritische kanttekeningen te hebben. Een kanttekening kun je oplossen.
Ik hoop dat het kabinet dit in overleg met de initiatiefneemster wil doen.
Zullen wij een datum met elkaar afspreken?De voorzitter:Mevrouw Van Leeuwen, u hebt de initiatiefneemster gevraagd om na te denken
over een schorsing, maar daar gaat mevrouw Noorman-den Uyl niet over. Daar
gaat deze Kamer over. U kunt kiezen uit twee opties: óf u doet een
ordevoorstel, óf u geeft de initiatiefneemster en de staatssecretaris
iets in overweging.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Het is een overweging. Ik leg het als een gedachte voor aan de initiatiefneemster
en de staatssecretaris. Ik dacht dat het zo kon. Ik wilde de collega's in
deze Kamer aan het eind van mijn tweede termijn vragen of zij met uitstel
van de behandeling kunnen instemmen. Ik heb begrepen dat in ieder geval één
collega ook een betere behandeling wenst, want er ligt nog wel een aantal
open eindjes.Mevrouw Noorman-den Uyl:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de waarderende
woorden voor het wetsvoorstel. Ik zal kort ingaan op de opmerkingen die hij
gemaakt heeft. Hij vroeg of het niet mogelijk is om binnen de Wwb zodanige
voorzieningen te treffen dat de combinatie van arbeid en zorg beter wordt.
Hij heeft een aantal groepen genoemd die hij binnen de Wwb onderkent als het
gaat om alleenstaande ouders en dat heeft hij gerelateerd aan andere voorzieningen
die net zo goed zouden kunnen helpen. De eerste groep is de mensen met een
grote afstand tot de arbeidsmarkt. Voor die groep is Vazalo niet geschikt.
In mijn wetsvoorstel ga ik ervan uit dat met ongeveer een derde van de populatie
iets aan de hand is. Het is goed dat er voor die groep bijstand is.Voor de groep mensen die arbeid en zorg willen combineren zou de Wwb minstens
zo goed kunnen functioneren, want er is immers de modusregeling. Er zijn twee
categorieën. Er is een categorie van alleenstaande ouders met kinderen
jonger dan vijf jaar. Voor die categorie is er een substantiële vrijlating,
die zelfs hoger is dan Vazalo. Ik accepteer dat, maar ik vind eigenlijk dat
je dat op termijn gelijk zou moeten trekken. Dat is nu echter niet aan de
orde. Zodra het jongste kind vier is, val je van de ene dag op de andere terug
in de bijstand. Dan is er geen vrijlating meer. De vrijlatingsfaciliteit ben
je kwijt. De kans dat je op de dag dat je jongste vier wordt van het ene op
het andere moment aan de slag kunt, is niet erg groot.Voor de tweede categorie die zo'n combi zou kunnen hebben, zou daar een
premie tegenover staan. Als die premie maximaal € 1900 is, is die
toch van een heel andere orde dan de Vazalotoeslag. Sterker nog, die premie
is nog niet eens voldoende om de heffingskortingen te compenseren die deze
groep niet kan incasseren. Ik bestrijd deze conclusie van de staatssecretaris.De derde groep die hij definieert, ontstaat doordat hij de uitstroom uit
de bijstand, gezien de daling van het bestand, redelijk noemt. Ik wijs erop
dat dit niet het geval is. De staatssecretaris noemt een percentage van 12.
Dit dateert van een jaar geleden. Uit de recente cijfers van het CBS over
de uitstroom naar werk blijkt jammer genoeg dat het getal van 10.430 mensen
met inkomsten uit arbeid binnen de bijstand is gedaald naar 7.280. Dus in
plaats van een opgaande lijn hebben wij hier te maken met een neergaande lijn.
Dit ondersteunt helaas genoeg mijn stelling dat de huidige WBB onvoldoende
is toegesneden op deze categorie.De voorzitter:Mevrouw Noorman, ik wijs u en de staatssecretaris erop dat het, ook al
is dat verleidelijk, niet de bedoeling is dat u op elkaar reageert. U bent
nu in debat met de Kamer. Ik geef u in overweging om nu in te gaan op de vragen
en reacties van de woordvoerders. Dit geldt ook voor de staatssecretaris.Mevrouw Noorman-den Uyl:Mevrouw de voorzitter. Ik zal natuurlijk aan uw verzoek voldoen. Ik realiseer
me deemoedig dat ik in mijn rol als Kamerlid anders kan reageren. Ik voeg
mij uiteraard naar uw opmerkingen. Ik kan dit ook goed doen, omdat ik zie
aankomen dat er een vervolg op dit overleg komt en dan kunnen die opmerkingen
daar een plek krijgen.De heer Van Driel heeft gevraagd of wij het wetsvoorstel vijf jaar kunnen
uitproberen. Die overweging past in het wetsvoorstel. Daarin is voorzien in
een evaluatie na vijf jaar om na te gaan of het wetsvoorstel voldoet aan de
inzet. Dit hoeft dus geen bezwaar te zijn.Mevrouw Meulenbelt zei: laat dit het zijn, tenzij u iets beters heeft.
Ik heb dit nog niet kunnen zien.Mevrouw Kalsbeek is door het antwoord op de vragen niet tot een ander
standpunt gebracht. Dit zij zo.Mevrouw Wolff en mevrouw Van Leeuwen betreuren het met het oog op de complexiteit
van het wetsvoorstel dat er niet eerst een schriftelijke voorbereiding is
geweest van deze behandeling. Het is natuurlijk aan de Kamer om te beslissen
om dit alsnog te doen.Ik kom hiermee op de opmerkingen van mevrouw Van Leeuwen over een time-out.
Zij heeft gevraagd om een voorbereidende schriftelijke of mondelinge ronde
binnen afzienbare termijn. Dit verblijdt mij, want dan kan ik alsnog reageren
op de opmerkingen van de staatssecretaris. Belangrijker is echter dat dit
de mogelijkheid biedt om de Kamer nog diepgaander te informeren over de voorliggende
zaken. Daar is nog wel degelijk het nodige over te zeggen. Als wij dit proberen
in de tijd te limiteren, wil ik daar heel graag aan meewerken. Ik vind het
van groot belang dat dit wetsvoorstel tot stand komt. Als het kabinet in staat
is om het wetsvoorstel dat nu nog voor advies aan de Raad van State voorligt
en dat beoogt om per 1 januari 2008 een fiscale kinderkorting
in de Awir op te nemen als toeslag, moet het ook mogelijk zijn om daarin een
wetsvoorstel op te nemen dat naar het zich laat aanzien op korte termijn kan
worden afgerond.Ten slotte citeer ik graag staatssecretaris Wijn, die bij de afronding
van de plenaire behandeling in de Tweede Kamer zei: "Er ligt iets voor
wat gerijpt en doordacht is. Per saldo gaat het erom of je het politiek wil
of niet. Ik meen dat die opmerking van de zijde van het kabinet expliciet
gemaakt moet zijn." Dat lijkt mij een mooi slot. Ik dank u voor dit moment.Ik herhaal dat ik mij goed kan vinden in de procedurele voorstellen van
de Kamer.Staatssecretaris Van Hoof:Voorzitter. Voordat ik op het voorstel van mevrouw Van Leeuwen en mevrouw
De Wolff inga, reageer ik eerst op enkele opmerkingen van de woordvoerders
in tweede termijn.Ik denk dat er bij de heer Van Driel sprake is van een misverstand over
de tijd die de Belastingdienst nodig heeft. In september 2005 is de Kamer
gemeld dat de wet niet eerder dan op 1 januari 2008 kan worden ingevoerd.
Het is nu ver in 2006 en alleen al daardoor zal de wet niet eerder dan op
1 januari 2009 kunnen worden ingevoerd.De heer Van Driel (PvdA):Conclusie: het kabinet wilde toen ook al niet!Staatssecretaris Van Hoof:In het wetsvoorstel van mevrouw Noorman wordt overigens wel geregeld dat
de gemeenten op 1 januari 2008 met de Vazaloregeling aan de slag gaan.
Dat betekent dat alleenstaande ouders die in 2008 uitstromen, bediend zullen
worden via de maandelijkse Vazalotoeslag. Ik probeer de heer Van Driel hiermee
duidelijk te maken dat er geen sprake is van onwil en dat mijn opmerkingen
aansluiten bij hetgeen hierover al eerder is gezegd. Zijn conclusie is dan
ook niet helemaal juist, maar ik reageer daar later graag uitgebreider op.Mevrouw Meulenbelt vroeg mij of het mogelijk is om naar iets beters te
zoeken. Ik zou de Kamer alleen maar tarten als ik nog een keer herhaal hoe
ik aankijk tegen de mogelijkheden van de Wet werk en bijstand en daarom doe
ik dat maar niet.Kunnen wij de komende tijd met elkaar gaan zoeken naar overeenkomsten
en, zo nee, kunnen wij dan in ieder geval onze verschillen goed in beeld brengen?
Daarbij zou in ieder geval ingegaan moeten worden op de groepsafbakening,
de Awir, de uitvoering in brede zin en het duiventilelement dat mevrouw Van
Leeuwen noemde. Ik heb namens het kabinet steeds gezegd dat wij sympathie
hebben voor het doel van al het werk dat mevrouw Noorman voor dit wetsvoorstel
heeft verricht. Daar staat tegenover dat ik met haar van mening verschil over
een aantal onderdelen van de vormgeving. Ik heb mijn kritiek vanavond vooral
toegespitst op praktische zaken. Ik denk dat het nuttig en zinvol is om daarover
in de komende tijd helderheid te verschaffen. Ik ben daartoe bereid. Ik hoor
echter wel graag wie het voortouw zal nemen en wie waarvoor verantwoordelijk
is. Doet de Eerste Kamer daarvoor een procedurevoorstel? Of komt de initiatiefneemster
zelf met een voorstel? Ik ben verder natuurlijk ook bereid om zelf actie te
ondernemen. Ik hoor echter wel graag vanavond wie waarvoor verantwoordelijk
is, opdat ik later niet kan worden aangesproken op iets wat ik wel gedaan
zou moeten hebben.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Gehoord de antwoorden, verzoek ik u, de beraadslaging te schorsen.
Ik denk dat ik nu al wel kan zeggen dat wij in de eerstvolgende commissievergadering
in staat zullen zijn om onze vragen nauwkeurig te formuleren.De voorzitter:Ik stel voor om de beraadslaging tot nader order te schorsen. De initiatiefneemster
en de staatssecretaris zullen binnenkort worden geïnformeerd over onze
beslissing over de duur van de schorsing.Daartoe wordt besloten.De beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 22.05 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-442-455.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl