Spoeddebat over de "sinterklaasaffaire" in Echt-Susteren
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 4622-4638

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 57, pagina 4622-4638

19-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700-VIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven (31756, nrs. 25 tot en met 32)Pagina 4587-4587
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 28 januari 2009 over de Nota Agenda LandschapPagina 4595-4599
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over vrije prijsvorming ziekenhuiszorg, te weten:de gewijzigde motie-Agema over afschaffing van de numerus fixus (29248, nr. 72)Pagina 4679-4679
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg in verband met de elektronische informatie-uitwisseling in de zorg (31466), en over: - de motie-Gerkens over de wijze van invoeren van het elektronisch patiëntendossier (31466, nr. 31); - de motie-Gerkens over de veiligheid van regionale netwerken (31466, nr. 32); - en nog 10 andere moties (31466, nrs. 33 t/m 38 en 40 t/m 43)Pagina 4670-4672
Behandeling van de brief van het Presidium over een voorstel voor een juridische beoordeling door de parlementair advocaat (30826, nr. 14)Pagina 4679-4679
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 februari 2009 over luchtkwaliteitPagina 4599-4605
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Nota Agenda Landschap, te weten: - de motie-Graus over centraal stellen van agrarisch ondernemerschap en vakmanschap bij behoud en beheer van Oud-Hollandse landschappen (31253, nr. 9); - de motie-Jacobi/Cramer over oprichten van een fonds per Nationaal Landschap (31253, nr. 10); - de motie-Cramer/Jacobi over een voorstel voor het verplicht toepassen van bovenplanse verevening (31253, nr. 11); - en nog vijf andere moties (31253, nr. 12 t/m 16)Pagina 4675-4675
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over de "sinterklaasaffaire" in Echt-Susteren, te weten: - de motie-Van Beek c.s. over het terugstorten van de onrechtmatig uit de gemeentekas onttrokken gelden (31700 VII, nr. 63); - de motie-Graus over het terugstorten van onjuist toebedeeld gemeenschapsgeld (31700 VII, nr. 64); - de motie-Graus over controles op het openbaar register voor nevenfuncties van publieke bestuurders (31700 VII, nr. 65); - en nog twee moties (31700 VII, nrs. 66 en 67)Pagina 4678-4678
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 22 januari 2009 over ammoniakPagina 4589-4595
Stemmingen over een motie, ingediend bij het debat over de Razeb, te weten: de motie-De Roon over geen fondsen en hulpgoederen beschikbaar stellen voor de Gazastrook (21501-02, nr. 875)Pagina 4679-4679
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 5 februari 2009 over Schiphol/luchtvaart/AldersadviesPagina 4655-4665
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de luchtkwaliteit, te weten: - de motie-Vendrik/Van der Ham over deelname aan het NSL door gemeenten die aanzienlijke kans hebben op overschrijdingen (30175, nr. 69); - de motie-Vendrik over aanvullende maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit (30175, nr. 70); - de motie-Spies c.s. over onderzoek naar nieuwe normstelling voor ziekmakende deeltjes van fijn stof (30175, nr. 71); - en nog vier andere moties (30175, nrs. 72, 74, 75 en 76)Pagina 4677-4677
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over uitspraken van het Europese Hof van Justitie inzake de individuele grondslag van een asielaanvraag, te weten: - de motie-Fritsma over het niet uit handen geven van het asiel- en immigratiebeleid aan Europa (19637, nr. 1254); - de motie-De Wit/Azough over het opschorten van en geen onomkeerbare stappen zetten in zaken waarin artikel 15, sub c een rol speelt (19637, nr. 1255)Pagina 4678-4679
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over territoriale cohesie en Milieuraad, te weten: - de motie-Ouwehand c.s. over het respecteren van het moratorium van individuele staten op de teelt van gentech mais MON 810 in eigen land (21501-08, nr. 300); - de motie-Jansen c.s. over het mede baseren van de Nederlandse inzet op het uitgangspunt van "best beschikbare technieken" (21501-08, nr. 301)Pagina 4678-4678
Presentie en opening (donderdag 19 februari 2009)Pagina 4587-4587
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over eenzijdige opzegging van zorgcontracten, te weten: - de motie-Agema over het opstellen van een nieuwe handreiking door de VGN en cliëntenorganisaties (24170, nr. 87); - de motie-Leijten/Sap over het gevaar van risicoselectie bij invoering van de nieuwe bekostiging van de intramurale AWBZ-zorg (24170, nr. 88); - de motie-Willemse-van der Ploeg c.s. over het formuleren en accorderen van zorgvuldigheidseisen (24170, nr. 89)Pagina 4677-4678
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het Waddenfonds voor het jaar 2009 (31700 XI), te weten de motie-Ouwehand c.s. over de informatievoorziening rondom bouwplannen (31700 XI, nr. 57)Pagina 4675-4675
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over grensoverschrijdende samenwerking, te weten de motie-Schinkelshoek c.s. over experimenteerregio's in en om Limburg (31700 VII, nr. 62)Pagina 4670-4670
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 19 februari 2009)Pagina 4679-4681
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over ammoniak, te weten: - de motie-Koopmans c.s. over forse reductie van de behandeltijd van vergunningaanvragen (30654, nr. 63); - de motie-Koopmans c.s. over het onder de Maatlat Duurzame Veehouderij laten vallen van proefstallen (30654, nr. 64); - de motie-Ouwehand over dierenwelzijn in emissiearme stallen (30654, nr. 65); - en nog 8 andere moties (30654, nrs. 66 t/m 73)Pagina 4674-4674
Regeling van werkzaamheden (donderdag 19 februari 2009)Pagina 4605-4606
Spoeddebat over uitspraken van het Europese Hof van Justitie inzake de individuele grondslag van een asielaanvraagPagina 4640-4655
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de binnenvaart, te weten: - de motie-Roemer/Madlener over opschorting van de deadline om te voldoen aan de CCR-eisen (30523, nr. 28); - de motie-Roemer over een modern systeem voor evenredige vrachtverdeling voor kleine binnenvaartschepen (30523, nr. 29); - de motie-De Rouwe over overleg met de sector over gesignaleerde knelpunten (30523, nr. 31)Pagina 4667-4668
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Schiphol/luchtvaart/Aldersadvies, te weten: - de motie-Roemer over het niet overgaan tot het uitplaatsen van vluchten alvorens de grenzen van Schiphol nagenoeg bereikt zijn (29665, nr. 120); - de motie-Roemer over het respecteren van de afspraken in het convenant voor vliegveld Eindhoven en de PKB van vliegveld Lelystad (29665, nr. 121); - de motie-Roemer over het respecteren van verschillende opvattingen over de luchthaven Schiphol (29665, nr. 122); - en nog 8 andere moties (29665, nrs. 123 t/m 130)Pagina 4675-4676
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over maatregelen in het kader van de kredietcrisis, te weten: - de motie-Rutte over het ongemoeid laten van de hypotheekrenteaftrek (31371, nr. 122); - de motie-Pechtold over het stellen van structurele hervormingen tegenover het loslaten van de begrotingsregels (31371, nr. 123); - de motie-Wilders over het snijden in de miljardenuitgaven voor linkse hobby's (31371, nr. 124)Pagina 4673-4673
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over verbetering dienstverlening en vermindering regeldruk, te weten: de motie-Brinkman over niet uitvoeren van gedragingen die door een rechter in eerste aanleg zijn afgewezen (29362, nr. 151)Pagina 4673-4673
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 5 februari 2009 over verbetering dienstverlening en vermindering regeldrukPagina 4587-4589
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de MobiliteitsAanpak, te weten: - de motie-Koopmans/Cramer over onderzoek naar een hogesnelheidslijn tussen Utrecht, Arnhem en Oberhausen (31305, nr. 106); - de motie-Koopmans/Roefs over afstemmen van verkeer- en vervoersinvesteringen op ruimtelijke ontwikkelingen (31305, nr. 107); - de motie-Roefs/Cramer over opnemen van de mobiliteitsladder in het MIRT-spelregelkader (31305, nr. 108); - en nog 9 andere moties (31305, nrs. 109 t/m 117)Pagina 4668-4670
Stemmingen over moties, ingediend bij de interpellatie-Wilders over het feit dat hij niet toegelaten is tot het Verenigd Koninkrijk, te weten: - de motie-Wilders over de eis aan de Britse regering om het besluit om een Nederlands Kamerlid niet toe te laten terug te draaien (31864, nr. 1); - de motie-Halsema over het indienen van een klacht bij het Europese Hof (31864, nr. 2); - de motie-Halsema/Pechtold over aandringen bij de Britse regering op herziening van de Britse immigratieregels (31864, nr. 3); - en nog een motie (31864, nr. 4)Pagina 4672-4673
Behandeling van de brief van het Presidium over het instellen van een Commissie democratisch deficit (31863, nr. 1)Pagina 4670-4670
Spoeddebat over de "sinterklaasaffaire" in Echt-SusterenPagina 4622-4638
Spoeddebat over eenzijdige opzegging van zorgcontractenPagina 4606-4622
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (implementatie en derogatie luchtkwaliteitseisen) (31589)Pagina 4587-4587
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 februari 2009 over de MilieuraadPagina 4665-4667
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 februari 2009 over de RazebPagina 4638-4639

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over de "sinterklaasaffaire"
in Echt-Susteren.De voorzitter:Voor dit debat geldt een spreektijd van 3 minuten per fractie.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie heeft met grote afkeuring kennisgenomen van
wat zich in Echt-Susteren heeft afgespeeld ten aanzien van het op onwettige
wijze verstrekken van subsidies. De VVD-fractie heeft met nog meer verbazing
kennisgenomen van de wijze waarop men in Limburg denkt deze zaak op te lossen.
Fracties, gemeenteraadsleden en partijen zijn vrij om giften te doen aan verenigingen
en instellingen. Volstrekt verwerpelijk is het als zij de rekening bij de
gemeente neerleggen en de gemeente laten betalen. Uiteindelijk betaalt dan
de belastingbetaler.In het antwoord van de regering naar aanleiding van de vragen van de leden
Weekers en Halsema en Graus en Brinkman heeft de minister een duidelijke beschrijving
gegeven van de zaken die in de gemeente Echt-Susteren zijn misgegaan. Daarvoor
onze dank. Ten aanzien van de feiten blijft het onduidelijk op welk moment
de burgemeester is geïnformeerd en op welke wijze hij is omgegaan met
die informatie. In Limburg circuleert de datum van 24 oktober 2008. Het
heeft nog maanden geduurd voordat daadwerkelijk werd ingegrepen. Gaarne hierop
een reactie van de minister.Wij zijn het volstrekt oneens met de oplossingsrichting die is gekozen.
Sterker nog: met de gemeenteraadsbesluiten die op 12 februari zijn genomen,
wordt het er alleen maar erger op. De gemeenteraad moet niet achteraf proberen
om het onrechtmatige gedrag van raadsleden, wethouders en ambtenaren een wettelijke
basis te geven. De giften zijn gedaan namens enkele fracties. Deze fracties
dienen het gemeenschapsgeld gewoon terug te storten in de gemeentekas. Dit
staat los van de afweging of er sprake is van een strafrechtelijk vergrijp
dat bestraft moet worden. De onrechtmatige betalingsopdrachten zijn ondertekend.
Heel eenvoudig kan opgeteld worden wie welk bedrag moet terugbetalen aan de gemeente. Beide wethouders zijn daarvoor hoofdelijk aansprakelijk.Met het achteraf legaliseren van de giften ontstaat een situatie die erger
is dan de situatie van vóór het raadsbesluit. Uit de stukken
blijkt dat geen enkele uitgave is gedaan in de vorm van een subsidiebeschikking
afkomstig van het bevoegd bestuursorgaan. Verder zijn volgens het onderzoek
de meeste uitgaven op enig punt in strijd met de algemene subsidieverordening
en de daarop gebaseerde deelverordeningen en beleidsregels. Ten slotte heeft
de toekenning niet plaatsgevonden namens het gemeentebestuur, maar namens
derden. Giften waren voorzien van een ander logo dan het gemeentelogo. In
een aantal gevallen was er zelfs sprake van sponsoring van activiteiten en
gebeurtenissen.Dit alles brengt de VVD tot de conclusie dat de provincie in het kader
van het repressief toezicht de raadsbesluiten ter vernietiging zou moeten
voordragen en dat beide wethouders respectievelijk oud-wethouders hoofdelijk
aansprakelijk dienen te worden gesteld voor de onrechtmatig uit de gemeentekas
onttrokken bedragen. Slechts op deze wijze kan de schade worden beperkt die
is aangericht aan het aanzien van het openbaar bestuur. De VVD vraagt de minister
om erop toe te zien dat alle maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen
dat de gelden die op onrechtmatige wijze uit de gemeentekas zijn verdwenen,
worden teruggestort door de verantwoordelijken. Tevens verzoeken wij de minister
om in overleg met de gouverneur van Limburg te voorkomen dat achteraf door
gemeenteraadsbesluiten de indruk wordt gewekt dat alles weer is gladgestreken.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Voor wie nog twijfelde: Sinterklaas bestaat. Hij blijkt zelfs
dichterbij te wonen dan wij tot nu toe vermoedden: in mijn eigen Limburg.
Terwijl mevrouw Verdonk onlangs nog bezorgd was over het verdringen van Sinterklaas
door de Kerstman, blijkt niets minder waar. Terwijl de Kerstman zijn activiteiten
netjes tot de laatste weken van het jaar beperkt, is sinterklaas het hele
jaar door actief geweest. Met gemeenschapsgeld wel te verstaan.Samen met mijn fractiegenoot en woordvoerder voor BZK, Hero Brinkman,
heb ik twee weken geleden Kamervragen aan de minister van BZK gesteld. Wij
verzochten haar onder andere om er zorg voor te dragen dat de verantwoordelijke
wethouders van de inmiddels landelijk bekende vriendjespolitiekaffaire direct
op non-actief zouden worden gesteld en uit hun functie zouden worden ontheven.
De twee wethouders voelden de hete adem blijkbaar in hun nek en kozen eieren
voor hun geld. Wij vertrouwden erop dat een meerderheid van de gemeenteraad
van Echt-Susteren onze lijn zou steunen. Als gekozen vertegenwoordigers moeten
zij waken over gemeenschapsgeld van de goedgelovige en nietsvermoedende inwoners
van deze – overigens fantastische – gemeente. Niets bleek minder
waar. Zelfs een meerderheid van de gemeenteraad bleef over de rug van gedupeerde
inwoners als onderdanige hulppiet trouw aan een van hun sinterklazen. Dat
is niet alleen een schande voor de gemeente, maar – onterecht overigens –
ook een schande voor de hele provincie Limburg. Gemeentewetten werden overtreden.
Algemene bestuurswetten en andere geschreven en ongeschreven wetten werden
met voeten getreden.De PVV-fractie is wars van vriendjespolitiek en het verdelen van gemeenschapsgeld
onder bestuurders met dubbele en driedubbele petten. Dit Essentdividend had
nooit via een CDA-wethouder terecht mogen komen bij een vereniging waar een
andere CDA-prominent de scepter zwaait. Deze honderdduizenden euro's hadden
maar op één plek terecht mogen komen: bij de burgers. Die betalen
al te veel belasting en te hoge energienota's. Essent kon nu de door de burgers
opgebouwde dividenden laten verkwanselen door het gemeentebestuur van Echt-Susteren,
terwijl de inwoners van Echt-Susteren in zwaar weer verkeren door de kredietcrisis
en de hiermee samenhangende recessie.Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat het geld alsnog bij de gedupeerde
inwoners terechtkomt, via de gemeentekas van Echt-Susteren? Hoe gaat de minister
in de toekomst kwalitatief en kwantitatief toezicht houden op misbruik van
gemeenschapsgeld en het overtreden van de gemeente- en algemene bestuurswetten?
Welke middelen heeft de minister ter beschikking om ervoor te zorgen dat de
opgestapte wethouders nu en in de verre toekomst geen publieke functies meer
kunnen vervullen? Is de minister bereid deze middelen in te zetten? Welke
sancties en strafbaarstellingen gaan er volgen voor de verantwoordelijken
van deze Sinterklaasaffaire? Welke straffen staan toekomstige sinterklazen
te wachten? Wat gaat de minister ondernemen om nevenfuncties van publieke
bestuurders onmogelijk te maken om iedere vorm van belangenverstrengeling,
of de schijn hiervan, te voorkomen? Hoe staat de minister tegenover het plan
om een nationaal meldpunt in het leven te roepen, inclusief een onafhankelijk
nationaal toezicht- en controleorgaan? Daar kan men dan mogelijke corruptieschandalen,
Sinterklaasaffaires en andere vormen van vriendjespolitiek melden. Dit alles
om de stroom van gemeenschapsgeld beter en eerlijker te kanaliseren.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Ik weet zeker dat Sinterklaas er niet blij mee is dat zijn
naam aan deze affaire in Echt-Susteren verbonden wordt. Hij had het er al
zo moeilijk mee dat in het kader van de bouwfraude en de parlementaire enquête
daarnaar zijn pepernoten in opspraak waren gekomen, omdat de illegale opcenten
van de aannemers "pepernoten" bleken te worden genoemd. En nu dit weer.De SP-fractie heeft met verbijstering naar deze affaire gekeken. Hoe kan
een fractie op het idee komen dat het geoorloofd is om te graaien in gemeenschapsgelden,
de Essentdividenden, om in Echt-Susteren de populaire club uit te hangen?
Dit gebeurde allemaal zonder dat de gemeenteraad eraan te pas is gekomen.
Hoe kunnen wethouders op het idee komen dat dit wel kan en hun handtekening
onder deze schenkingen zetten? Een van de wethouders zei in de krant dat hij
menselijkerwijs gesproken niets fout had gedaan.Het is regelrecht illegaal. Het is in strijd met de Gemeentewet, de Algemene
wet bestuursrecht en het Wetboek van Strafrecht. Het is diefstal of verduistering.
Hoe kan het dat de gemeenteraad deze foute handelwijze achteraf goedkeurt?
Hoe kan het anno 2009 dat dit soort dingen nog gebeuren? Hebben wij niet de
onthullingen over de vriendenrepubliek Limburg in de jaren negentig van
de vorige eeuw gehad? Hebben wij niet de bouwfraude-enquête gehad in
2002? Heeft men in Echt-Susteren nooit gehoord van integriteit, bijvoorbeeld
van bestuurders?Hier zijn geen excuses voor. Hier is sprake van vriendjespolitiek, van
illegale handelingen, van gemeenteraadsfracties en van twee wethouders, een
van CDA-huize en een van een plaatselijke groepering. Het vertrouwen in de
overheid is opnieuw ernstig geschaad. Onbegrijpelijk is daarom dat de CDA-burgemeester
van Echt-Susteren in de NRC zegt dat hij voor de interne schoonmaak wel duizend
dagen nodig heeft. Dat getuigt niet van enig besef van urgentie en doortastendheid.
Hij wist immers al vanaf oktober 2008 dat deze affaire speelde. Mijn fractie
zegt: de bezem erdoor, van hoog tot laag.De SP-fractie vindt het onbestaanbaar dat de gemeenteraad van Echt-Susteren
deze onrechtmatige handelwijze achteraf toedekt. Het is vriendjespolitiek
met gemeenschapsgelden. Het is terecht dat de burgemeester een integriteitsonderzoek
instelt. Het is evenzeer terecht dat tegen de CDA-gedeputeerde in de provincie
Limburg die in deze affaire genoemd wordt, eveneens een integriteitsonderzoek
wordt ingesteld. De rijksoverheid dient daarnaast over te gaan tot vernietiging
van de betreffende raadsbesluiten wegens strijd met het algemeen belang. Ik
vraag de minister of zij daartoe bereid is. De vernietiging is weliswaar spijtig
voor de betreffende verenigingen die het geld hebben gekregen. Zij mogen er
echter niet de dupe van worden. De burgemeester en de raad dienen vervolgens
te bekijken hoe deze schade verhaald kan worden op de schuldigen.De heer Van Beek (VVD):Ik kan het betoog van de heer De Wit goed volgen. Wij hebben dezelfde
lijn uitgezet. Het laatste element in het betoog van de heer De Wit zijn de
verenigingen, die op verschillende gronden subsidie hebben gekregen. Ik zie
geen enkele reden waarom de verenigingen moeten twijfelen aan het feit dat
zij het geld zouden krijgen. Het is fout gegaan waar het geld uit de gemeentekas
is gehaald. Degenen die het uit de kas hebben gehaald, moeten het daar weer
in stoppen. Ik heb in mijn betoog de conclusie getrokken dat de wethouders
die getekend hebben voor de betalingsopdrachten, inclusief het hoofd financiën
dat opdracht heeft gegeven voor de overschrijvingen, een vordering aan de
broek moeten krijgen.De heer De Wit (SP):Ik ben het geheel met de heer Van Beek eens. Materieel is het probleem
wie de schade moet dragen. Ik zeg dat de schade betaald moet worden door de
schuldigen. Het is duidelijk dat het fracties en wethouders zijn die hier
onrechtmatig gehandeld hebben. Mijn redenering is een andere. Als een gemeenteraadsbesluit
vernietigd wordt, is er geen besluit meer. Dan moet het geld in principe terug.
Het is jammer als de verenigingen hiervoor opdraaien. Als dat onvermijdelijk
is, moeten zij direct de schade kunnen verhalen op de schuldigen. Het zou
nog beter zijn als dit probleem omzeild kan worden.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Sinterklaas bestaat, alleen geeft de goede Sint normaal aan
al wie zoet is en hier alleen aan degenen met wie hij trombone of tennis speelt.
Het klinkt ludiek, maar het is bedroevend. Er is door de betrokken wethouders,
de betrokken raad en de betrokken personen met geld gestrooid op een manier
die zeker in deze economische tijden beschamend genoemd kan worden. Het is
een vorm van cliëntelisme waar menig bananenrepubliek een puntje aan
kan zuigen.De hele gang van zaken heeft bij mijn fractie grote vragen opgeleverd.
Hoe kan dit zolang hebben gespeeld zonder dat de alarmbellen zijn gaan klinken?
Klopt het dat de eerste brief met giften al in 2007 is verstuurd? Tot nu toe
gaat het in de berichtgeving vooral over de wethouders, maar hoe zit het met
de betrokken fracties en de burgemeester? Uit de brief van de staatssecretaris
blijkt in eerste instantie dat de fracties van het CDA en de Lijst Samenwerking
en Algemeen Belang mochten aangeven aan welke doelen de budgetten zouden worden
besteed. Ook schreven deze fracties organisaties aan die een verzoek voor
subsidie konden indienen, zodat duidelijk was dat de subsidies vanuit de fracties
waren geregeld. Kan dit zomaar?Vervolgens hebben de wethouders, volledig in strijd met de Gemeentewet
en zonder enig overleg met de raad en het college, brieven verzonden op gemeentelijk
briefpapier, soms voorzien van bepaalde logo's, aan de organisaties die deze
douceurtjes ontvingen. Deze brieven zijn namens de betrokken fracties ondertekend.
Betekent dit alles niet dat de fracties in zekere zin medeverantwoordelijk
zijn voor de ontstane situatie? Ik verneem graag een concreet antwoord van
de minister.Een ding is duidelijk: pas nadat de cadeautjes waren uitgedeeld, zouden
het college en de volledige raad zijn ingelicht. In deze affaire is de Gemeentewet,
de Algemene Bestuurswet en mogelijk zelfs de strafwet overtreden.De toon van de brief van de minister verbaast mij dan ook enigszins. Zij
geeft een beschrijving van de affaire, betreurt de gang van zaken, maar vindt
het vervolgens ogenschijnlijk prima dat de betrokken fracties en het college,
inclusief de burgemeester, zand erover gooien en de handen in onschuld in
wijwater wassen. De uitgaven zijn immers door een meerderheid van de raad,
inclusief de betrokken fracties, alsnog met een brede zwaai goedgekeurd en
achteraf gelegaliseerd? Dit mag toch niet het signaal zijn hoe politiek bestuur
omgaat met cliëntelisme en mogelijk zelfs met fraude? Elke burger die
een document antidateert, kan te maken krijgen met stevige strafvervolging
en boetes. Hier lijkt, en ik zeg met nadruk lijkt, valsheid in geschrifte
te zijn toegepast, waarmee men akkoord gaat. Dat is absurd.Mijn fractie wil dat politiek bestuur altijd transparant en betrouwbaar
is. Dat leidt soms tot lastige processen, maar ook hier dient verantwoording
afgelegd te worden. Dat gaat verder dan het opstappen van de betrokken wethouders.Weet de minister zeker dat het juridisch volledig houdbaar is dat de ten
onrechte toegekende betalingen alsnog zijn gelegaliseerd? Klopt het dat er
raadsbesluiten ter vernietiging aan de Kroon worden voorgelegd en wat is de
reactie van de minister op dat initiatief? Is zij bereid nader onderzoek in
deze affaire te laten verrichten door de rijksrecherche? Dat is voor mij een
belangrijk punt. Is zij ook bereid nader te onderzoeken of dit soort kwesties
ook elders in Nederland spelen?Wij vormen niet de gemeenteraad van Echt-Susteren, maar wij worden wel
in deze zaal gedupeerd door deze affaire, die de politiek opnieuw
heeft besmeurd. Ik hoop dat de minister in dit debat feller zal reageren dan
zij tot nu toe heeft gedaan. Zij staat bekend als iemand die recht voor zijn
raap is, maar de brief die zij heeft verstuurd, is dat eerlijk gezegd niet.
De brief is eerder vrijblijvend en krachteloos. Ik hoop dat de schade aan
het politieke vertrouwen, die de minister zelf ook constateert, vandaag een
krachtige reactie krijgt.De heer Schinkelshoek (CDA):Voorzitter. Soms is het goed om te beginnen met een conclusie. Wat zich
in Echt-Susteren heeft voorgedaan, kan niet door de beugel. Daar kan ik, sprekend
namens de CDA-fractie, even kort als helder over zijn.Er is, hoe je het ook noemt, gerommeld met gemeenschapsgeld en dat is
strijdig met de wet. Het is schadelijk voor het bestuur, schadelijk voor de
politiek en schadelijk voor Limburg.Omdat het zo slecht is, is het wel goed om te kunnen vaststellen dat in
het Limburgse snel, voortvarend en doeltreffend is ingegrepen. De burgemeester
is in actie gekomen. De zaak is door zijn toedoen blootgelegd. Hij heeft maatregelen
getroffen om zaken te verbeteren. De gouverneur is er bovenop gesprongen.
Zelden zal zo hard over de rechtsstatelijkheid van plaatselijke bestuurders
zijn geoordeeld. De gemeenteraad heeft minimaal gedaan wat gedaan moest worden;
de wethouders zijn naar huis gestuurd. Dat is stevig optreden, passend bij
de situatie.Het is goed om te midden van alle geweeklaag te kunnen vaststellen dat
de lokale democratie, het lokale bestuur en de lokale politiek hun werk hebben
gedaan. Dat heet zelfcorrigerend vermogen en alleen al daarom had de Tweede
Kamer in deze fase terughoudendheid gepast. Is dat voldoende? Ik ben benieuwd
naar het oordeel van de minister, met name over de vraag of er alsnog aanleiding
is om het besluit van de gemeenteraad te vernietigen. Daarover zijn vragen
gesteld waar ik met veel belangstelling naar heb geluisterd. Ook als er geen
reden blijkt om het besluit van de gemeenteraad te vernietigen, ook als de
zaak strafrechtelijk wordt getoetst, is voor het CDA de kous niet af. Er is
schade toegebracht aan het aanzien van het openbaar bestuur. Ook de minister
constateert dat onomwonden in haar verslag aan de Kamer. Het publieke vertrouwen
in het gemeentebestuur van Echt-Susteren heeft een lelijke deuk opgelopen.
Dit dient te worden hersteld. Vertrouwen is een kostbaar goed en het heeft
als karakteristiek dat het te paard gaat en te voet komt. Er zal, anders gezegd,
een langdurige, consequente inspanning nodig zijn om het vertrouwen in de
integriteit van het gemeentebestuur van Echt-Susteren weer op peil te brengen.Deze affaire roept allerlei vragen op, vragen die de integriteit van het
plaatselijke gemeentebestuur in het hart raken. Was het gebeurde onderdeel
van een cultuur? Waren er al langer signalen? In hoeverre heeft de gemeentelijke
organisatie structureel steken laten vallen? Waarom is er niet eerder ingegrepen?
Valt uit ambtsberichten van de vorige burgemeester iets op te maken? Hij zat
er per slot van rekening al vijftien jaar. Is hem niets opgevallen?Bij herstel van het vertrouwen is een belangrijke rol weggelegd voor de
burgemeester, de nieuwe burgemeester, de man die er kort na zijn aantreden
niet voor terugschrok om in ieder geval in te grijpen. Hoe wordt burgemeester
Akkermans gesteund? Welke rol is toegedacht aan de gouverneur? Wat zal de
minister doen in het kader van de integriteitsbewaking?Het antwoord op deze vragen is voor de CDA-fractie van groot gewicht.
Het mag niet voorkomen, daar zullen wij het snel over eens zijn. Belangrijker
is echter hoe kan worden voorkomen dat dit weer voorkomt, in Echt-Susteren
en elders binnen en buiten Limburg.De heer De Wit (SP):De heer Schinkelshoek zegt dat de raad zelfcorrigerend is opgetreden.
Hij deelt in zijn conclusie mee dat hij spreekt over praktijken die niet kunnen.
Is hij van mening dat de raad op de goede manier zelfcorrigerend heeft gewerkt
of zou de raad een ander besluit hebben moeten nemen?De heer Schinkelshoek (CDA):Ik ben geen lid van de gemeenteraad Echt-Susteren. Ik ben van mening dat
de Kamer in dit debat enige terughoudendheid past. Ik heb dit al eerder gezegd.
Daarom vind ik dit spoeddebat ontijdig. De correctiemechanismen die wij kennen,
zijn in volle werking. Er wordt gekeken naar het besluit van de gemeenteraad:
kan dat door de beugel, kan dat niet door de beugel. Dat is een. Twee: als
de provincie het besluit niet voor vernietiging voordraagt, bestaat de mogelijkheid
voor spontane vernietiging door de Kroon. Daar is een stringent beleidskader
voor en het is de vraag of dat ruim genoeg is, of het de minister mogelijkheden
biedt. Die vragen moeten zorgvuldig worden beantwoord, maar dat kan nog niet
in deze fase. Hoe hard ik ook oordeel over de affaire, de afwikkeling moet
zorgvuldig plaatsvinden omdat er ook nog andere belangen in het geding zijn.
De minister wijst daar ook op in het antwoord op de vragen dat wij vandaag
hebben ontvangen. Er zijn verenigingen die inmiddels rechtsaanspraken hebben
op ten onrechte toegezegde subsidie.De heer De Wit (SP):De heer Schinkelshoek zegt dat het de vraag is of de raad goed heeft gehandeld
en dat wij daarbuiten moeten blijven. Hij heeft echter ook gezegd dat in de
Grondwet is vastgelegd dat het Rijk ook een vernietigingsrecht heeft, bijvoorbeeld
op grond van het algemeen belang. Dat is het aanknopingspunt van de Kamer.
Wij kunnen aan de minister vragen: hoe vindt u deze gang van zaken. Dat is
de bemoeienis van de Kamer. Daarom de vraag of er aanleiding is dat de minister
dit doet.De heer Schinkelshoek (CDA):Ik heb aan de minister gevraagd hoe zij het besluit beoordeelt. Dat kan
ik beoordelen in de vrijheid die ik hier heb. Op dit moment ben ik niet als
lid van de gemeenteraad van Echt-Susteren of van welke gemeente dan ook op
voorhand tot de conclusie gekomen dat het wel, dan niet kan.Mevrouw Azough (GroenLinks):Het is een gotspe dat u ons verwijt dat wij niet zorgvuldig zijn, maar
ik begrijp het best, gezien het feit dat de lokale CDA-fractie en de lokale
CDA-wethouder hierbij betrokkenheid hebben gehad. U zegt dat de raad hier
een heel belangrijke corrigerende rol heeft gespeeld. Dat kunt u toch niet
menen? Er is één fractie geweest in deze kwestie, de VVD, die
een brief heeft gestuurd aan de Koningin, op basis waarvan de burgemeester
een maand later eveneens een brief heeft gestuurd. Het is dus niet de raad als zodanig geweest. Integendeel, de raad heeft een heel kwalijke
rol gespeeld, zeker in het afhandelen van dit probleem.De heer Schinkelshoek (CDA):Ik maak echt bezwaar tegen de kwalijke insinuaties die u in uw vraag besloten
liggen, alsof het CDA aan weet ik wat zou hebben meegewerkt. Ik sta hier,
sprekend namens de CDA-fractie, en ik zeg hier dat dit niet door de beugel
kan. U kent mij, denk ik, langer dan vandaag als iemand die niet goed zou
willen praten wat fout is. Dus laten wij het daar niet over hebben. Wat er
gebeurd is, kan niet door de beugel. Ik constateer dat er corrigerend is opgetreden
door de burgemeester, toevallig van CDA-huize en dat de gouverneur, ook van
CDA-huize, stevig heeft opgetreden. Niet voor niets heeft hij de rechtsstatelijkheid
van het bestuur daar in twijfel getrokken. Vervolgens is er ook door de gemeenteraad
geacteerd. Dus laten wij niet doen alsof er niets gebeurd is. Tegen dat beeld
kom ik op. Vervolgens is het de vraag of dit voldoende is. Daarover spreken
wij met elkaar. Ik heb de minister gevraagd wat haar oordeel is. Ik heb kennisgenomen
van haar oordeel dat er op dit moment geen aanleiding is om het besluit te
vernietigen. Ik vraag de minister om dit nader te onderbouwen. Daarin ben
ik zeer geïnteresseerd. Ik luister ook met open oren naar wat u daarover
meldt. Dan maken wij onze balans op, niet meer dan dat.Mevrouw Azough (GroenLinks):U heeft het over de raad die corrigerend is opgetreden. De raad is medeverantwoordelijk
of lijkt dat in ieder geval te zijn. Een aantal fracties is medeverantwoordelijk
voor deze ontstane situatie. U kunt toch niet serieus menen dat de raad nu
verantwoordelijk is voor het opruimen van deze rotzooi?De heer Schinkelshoek (CDA):Het zal u hopelijk niet ontgaan zijn dat vorige week twee wethouders zijn
opgestapt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wij hebben het over de raad. Ik vraag u naar uw oordeel over de betrokken
fracties, die organisaties hebben aangeschreven die blijkbaar medeweten hebben
gehad van deze affaire. Graag uw oordeel over de raadsfracties.De heer Schinkelshoek (CDA):Mijn oordeel over wat er gebeurd is, heb ik een- en andermaal helder gegeven.
Daar neem ik geen woord van terug. Dit kan niet door de beugel. Wat onwettig
is, is onwettig. Ik zal geen dingen goed noemen die fout zijn, integendeel.
Dat laat ik mij ook door u niet aanleunen. Die suggestie wil ik echt verre
van mij werpen. De gemeenteraad heeft geacteerd. Of hij voldoende heeft geacteerd,
is een tweede vraag, maar u stelt het nu voor alsof men dit allemaal maar
heeft laten gebeuren. Dat is echt niet zo. Het is onder politieke druk van
de gemeenteraad dat de twee omstreden wethouders zijn opgestapt. Dat is naar
mijn gevoel een correcte beslissing geweest.De heer Graus (PVV):U zegt dat zij naar huis zijn gestuurd. Dat is niet waar. Zij zijn uit
zichzelf opgestapt. Dat is te triest voor woorden. Zij hadden naar huis moeten
worden gestuurd. Ik sta hier als Limburger met plaatsvervangende schaamte
voor het zoveelste schandaal in Limburg waar de goede mensen de dupe van zijn.
U staat hier als CDA'er. Als ik daar namens het CDA moest staan, zou ik er
met samengeknepen billen staan. Ik zou mij echt doodschamen. U krijgt nu de
kans om vriendjespolitiek van het CDA aan te pakken. U krijgt nu de kans om
te zeggen dat zij hun leven lang uit bestuursfuncties moeten worden gezet.
Zij moeten vervolgd worden en zorgen dat het geld terugkomt bij de burgers.
Ik wil weten hoe u hier als CDA'er tegenover staat, want dit is een heel politiek
correct neuzelverhaal, maar hier is niemand mee geholpen. Wat moet er volgens
u met die wethouders gebeuren? Bent u het met mij eens dat zij nooit meer
een publieke functie moeten krijgen en dat zij als de wiedeweerga moeten zorgen
dat het geld terugkomt bij de burgers, waar het hoort?De heer Schinkelshoek (CDA):Wat heeft de gemeenteraad gedaan? Onder druk van de gemeenteraad zijn
twee wethouders opgestapt. Ik ben er zeker van – ik kan het niet bewijzen –
dat zij als zij niet eigenstandig waren opgestapt naar huis zouden zijn gestuurd.
Met andere woorden, de gemeenteraad heeft gewerkt in de richting die u bepleitte.
Dus u kunt dit wel als niets voorstellen, maar daar kom ik tegen op.Wat ik als CDA'er vind, heb ik gezegd. Ik heb gezegd dat dit wat het CDA
betreft niet door de beugel kan. U hoort mij op geen enkele manier goedpraten
wat fout is. Er is gerommeld met gemeenschapsgeld en daar wil een partij als
het CDA niets mee te maken hebben. Daarover dient geen misverstand te bestaan.
Ik accepteer niet van de heer Graus dat hij mij dit aanleunt en het mij kwalijk
neemt. Dat is niet het geval. Het gaat om een exces. Ik benoem excessen met
naam en toenaam.De heer Graus (PVV):Ik leun niemand iets aan. Overigens ken ik de uitdrukking niet in de zin
zoals de heer Schinkelshoek deze gebruikt. Ik vraag alleen maar met welke
oplossingen hij nu komt. Hij houdt een politiek correct neuzelverhaal. Niemand
heeft daar iets aan. De inwoners van de gemeente Echt-Susteren zijn de gedupeerden.
Dat zijn nietsvermoedende burgers. Ik roep de heer Schinkelshoek op dat hij
daaraan als prominent CDA'er iets doet. Deze mensen moeten worden aangepakt.
Het is een incestueus vriendjespolitiekverhaal.De voorzitter:Nou, nou, nou, nou, nou.De heer Graus (PVV):Doe er iets tegen. Zorg dat zij worden vervolgd. Zorg dat het geld terugkomt.
Daarop kan de heer Schinkelshoek vanuit Den Haag druk uitoefenen.De heer Schinkelshoek (CDA):Het feit dat ik hier, sprekend namens het CDA, zulke zware woorden heb
gebruikt over hetgeen is gebeurd, mag een teken aan de wand zijn. Er zijn
twee wethouders naar huis gestuurd, waarvan er een lid is van mijn partij.
Ik heb gezegd dat ik dat een begrijpelijke beslissing acht. De heer Graus
mag het dan doen niet voorkomen alsof er niets is gebeurd. Hij maakt er een
partijpolitiek spelletje van. Dat is het enige waarmee hij bezig is. Ik wijs
hem er even op dat er ook in Limburg CDA'ers aan de goede kant van de streep
staan, zoals de burgemeester en de gouverneur. Deze zijn beiden lid van mijn
partij. Ik laat mij door de heer Graus niet aanleunen dat er een zwart schaap
rondloopt in de vorm van iemand die foute dingen heeft gedaan.De voorzitter:Neen, mijnheer Graus, ik verleen u het woord niet. Ik acht het wel even
mooi zo. U leidt af.De heer Schinkelshoek heeft het woord. Daarna stel ik de heer Van Beek
in de gelegenheid te interrumperen.De heer Schinkelshoek (CDA):Ik laat mij door de heer Graus niet aanleunen dat als één
CDA'er – of voor hetzelfde geld een PVV'er – een fout heeft begaan,
de hele politieke beweging moet worden veroordeeld. In deze zin hoop ik iets
genuanceerder en minder grof te zijn dan de heer Graus.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Ik wil een punt van orde maken. Ik heb recht op drie interrupties.
Daarvan heb ik er nog maar twee gebruikt. Ik wil nu mijn derde interruptie
kunnen gebruiken. Ik wil de joker inzetten.De voorzitter:Mijnheer Graus. Ik weet niet wie de joker is. Ik weet wel dat u hem in
ieder geval niet in uw hand heeft.De heer Graus (PVV):U heeft mij drie interrupties beloofd. Daarvan heb ik er nog maar twee
gehad.De voorzitter:Ik zal het u straks helemaal uitleggen. Dat zal ik zo vaak doen als u
er behoefte aan hebt.Het woord is aan de heer Van Beek.De heer Van Beek (VVD):Ik heb met waardering kennisgenomen van de bijdrage van collega Schinkelshoek.
Ik begrijp heel goed dat zijn positie afwijkt van die van een aantal andere
woordvoerders. Overigens begrijp ik ook zijn punt dat wij in de Kamer geen
debat moeten aanvragen over elk gemeenteraadsbesluit dat ons niet welgevallig
is. Wij kennen elkaar lang genoeg om te weten dat ik dat ook niet doe. Ik
wil op één punt nog wat dieper ingaan. Ons oordeel luidt dat
de besluiten die in laatste instantie door de gemeenteraad zijn genomen om
alsnog een juridische basis onder een aantal handelingen te leggen, de situatie
alleen maar verergeren. Ik wil daarover graag de opvatting van de heer Schinkelshoek
vernemen. Om deze reden willen wij graag met de minister spreken. Ik zou ook
graag de opvatting van de heer Schinkelshoek vernemen over mijn stellingname
dat alle ontvangers vooralsnog vrijuit gaan. Maar als wethouders onrechtmatige
betalingen verrichten, is het niet onlogisch om te stellen dat deze wethouders
die bedragen in de gemeentekas moeten terugstorten. Dat is toch een heel heldere
zaak die eigenlijk overal voorkomt? Zou dit dan ook niet in Echt-Susteren
moeten gebeuren?De heer Schinkelshoek (CDA):Dat behoort precies tot de kernpunten van dit debat. Ik heb het oordeel
van de minister hierover gevraagd. Zij ziet, alles afwegende, op dit moment
geen reden om het besluit te vernietigen of voor schorsing voor te dragen.
Ik neem aan – ik hoef dit niet allemaal uit te spellen – dat zij
ook het oordeel van het provinciaal bestuur in Limburg op prijs stelt. Ik
ken de minister voldoende en ik ken de gouverneur voldoende. Ik ben ervan
verzekerd dat scherp zal worden gecontroleerd of een en ander wel door de
beugel kan. Om gemakshalve nu al te zeggen dat het de ene of de andere kant
zal uitvallen, vind ik – men kent mij in dat opzicht voldoende –
een onvoldoende correcte omgang met de staatsrechtelijke zuiverheid die in
dit land past. Naar mijn gevoel zijn wij op dit moment nog niet aan zet.De voorzitter:Tot slot, mijnheer Van Beek.De heer Van Beek (VVD):Ik ben helemaal niet uit op vluggertjes. Ik ga niet over de vraag of er
strafrechtelijk iets moet gebeuren; daar blijf ik buiten. De logische vraag
die je kunt stellen is toch: wilt u op zijn minst zo vriendelijk zijn hetgeen
u uit de kas hebt gehaald, terug te storten? Dat is in alle omstandigheden,
waar dit ook zou gebeuren, toch de eerste vraag die je stelt? Ik wil voorkomen,
vandaar dit debat en mijn wens om het oordeel van de minister te vernemen,
dat wij wegglijden van het eerste dat moet gebeuren, namelijk dat iemand die
geld uit de kas heeft gehaald, dit weer terugbrengt.De heer Schinkelshoek (CDA):Hier in de Tweede Kamer staande, wil ik niet al te gemakkelijk oordelen
of veroordelen, linksom of rechtsom. Wij hebben immers een correctiemechanisme.
De gouverneur en de minister kijken of het besluit voldoet aan de hiervoor
geldende vereiste. De minister zegt, alles afwegende, niet tot zo'n conclusie
te willen komen. Ik neem aan dat zij het alternatief van de heer Van Beek
daarbij heeft gewogen. Ik vraag haar, haar oordeel nader te motiveren. Ik
wacht het oordeel op dat punt af.De heer Heijnen (PvdA):Voorzitter. De overeenkomst tussen Sinterklaas en deze affaire is: het
bestaat niet en je gelooft het niet als je je verdiept in deze affaire waarin
vanaf 2007 wethouders, raadsleden, ambtenaren, een waarnemend burgemeester
en instellingen betrokken zijn geweest bij het ontvangen of verstrekken van
subsidie op een duidelijk onrechtmatige manier. Iedereen in het openbaar bestuur
moet dit onmiddellijk kunnen zien. Dat het toch zo lang heeft geduurd voor
dit aan het licht is gekomen, is wat ons betreft de eerste vraag die nog niet
bevredigend is beantwoord. Kan de minister eens op een rijtje zetten, is het
niet vandaag dan later, hoe de mechanismen van controle, transparantie en
toezicht hebben gewerkt? Voor ons is dat bijna even mythisch als Sinterklaas
zelf. Hoe kan het dat er zo veel tijd heeft gezeten tussen het ontvangen van
subsidie en het vaststellen dat dit echt niet kon?De tweede vraag die wij hebben, betreft het volgende. Wij hebben gezien –
wij stellen dit op prijs – dat de burgemeester een integriteitsonderzoek
heeft gelast naar de wethouders. Wij vinden dat dit onderzoek zich ook moet
uitstrekken tot raadsleden en anderen in deze gemeente. Betrokkenen hebben
daar immers zelf bij gezeten. Mogelijk is sprake van nevenfuncties met belangenparallelliteit
tussen raadsleden en instellingen. Ik denk dat het nodig is om hiervan te
leren en dit achter ons te laten.Mijn derde punt is het vraagstuk van al dan niet vernietigen. De minister
schrijft in antwoord op de vragen van de heer De Wit het volgende; ik parafraseer
een beetje. "Als men van een wethouder op gemeentelijk briefpapier een vergunning
voor een casino toegekend krijgt, moet men daarop kunnen vertrouwen. Dat is
een basisprincipe van een betrouwbare overheid. Vernietiging van de besluiten
zou dat doorkruisen. Dat is niet in het algemeen belang." Ik heb "vergunning
voor een casino" in plaats gesteld van "een bijdrage". Wil
de minister reageren op deze casus, die ik inpas in haar algemene stellingname,
en tegen die achtergrond bezien of dit toch niet voor vernietiging op grond
van strijd met het recht in aanmerking zou moeten worden gebracht?De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Wij hebben het vanmiddag echt over een bizar voorval. Deze
"sinterklaasaffaire", op zichzelf al een tot de verbeelding sprekende naam,
roept beelden op van een dorpje waar burgemeester en kroegbaas met een dikke
sigaar in de ene hand en een goed glas in de andere de stad besturen. Bij
sluimerende maatschappelijke onrust wordt er iets georganiseerd, of schuift
men wat geld naar een carnavalsvereniging. Dat is natuurlijk een karikatuur.
Ik wil dit niet een-op-een op die gemeente leggen. De manier waarop in Echt-Susteren
gemeenschapsgeld is verdeeld, heeft echter een hoop commotie opgeleverd, en
mijn fractie begrijpt dat heel goed. Ondershands is er geld uitgedeeld, wat
achteraf nog even gelegaliseerd is met een raadsbesluit. Dit lijkt meer op
witwassen dan op democratie.Een overheid moet betrouwbaar en integer omgaan met geld van de gemeenschap.
Iedereen moet kunnen zien waar geld vandaan komt en waar het heen gaat. Daarom
hebben wij regels vastgesteld voor de wijze waarop de overheid haar geld uitgeeft.
In de gemeente heeft de raad het budgetrecht. Dat budgetrecht is echter eerst
volstrekt genegeerd, en werd vervolgens pas van stal gehaald om de zaak even
recht te breien. Dat brengt schade toe aan het vertrouwen van de burger in
de overheid. De geloofwaardigheid van het bestuur is dan ook echt in het geding.Mijn fractie stelde zichzelf de vraag wie hier nu op moet reageren. Er
waren partijen die spraken over de mogelijkheden van vernietiging of schorsing
door de Kroon. Echter, in het Beleidskader spontane vernietiging van het ministerie
van BZK, valt op de eerste bladzijde het woordje "lef" op. Bestuurders moeten
hun verantwoordelijkheid nemen en moeten ook het lef hebben om te zeggen dat
een ander verantwoordelijk is, niet om de zaak af te schuiven maar om de verantwoordelijkheid
daar te laten waar die hoort. Wat betreft de financiële huishouding ligt
die verantwoordelijkheid allereerst bij de gemeenteraad. Daar wil de ChristenUnie
haar dan ook allereerst neerleggen en laten. Dat is niet om er gemakkelijk
van af te zijn, maar omdat bestuurders in Echt-Susteren verantwoordelijk zijn
en het lef moeten hebben om die verantwoordelijkheid te nemen. Wil het vertrouwen
ter plaatse hersteld worden, zal ook daar het herstel moeten plaatsvinden.
In die zin is de handelwijze van de burgemeester te prijzen. Enerzijds is
die aanpak erop gericht om wat in strijd met de regels is, weer op orde te
krijgen, hoewel de hele zaak onverteerbaar blijft. Anderzijds is er de bewustwording
dat zulke zaken niet kunnen en in strijd zijn met de integriteit.Wij zijn wel benieuwd of dit muisje nog een staartje gaat krijgen. Is
alles inderdaad zo goed geregeld op dit moment? Is het nu echt klaar? Graag
horen wij de mening van de minister daarover. De sinterklaasaffaire waarover
wij hier spreken, is hopelijk een incident. Dat het ook maar bij een incident
mag blijven. Degenen die overheidsambten bekleden, dienen zich in overeenstemming
met de wet en de verantwoordelijkheden van het ambt te gedragen. Lokale volksvertegenwoordigers
hebben een verantwoordelijkheid om wethouders, collega-fracties en allen eromheen
hierop aan te spreken, ook als er extra sommen geld vrijkomen. Dan heeft men
nog steeds die hoge mores te volgen en zich daarnaar te gedragen. Wij vragen
daarom ten slotte aan de minister of zij nog concrete suggesties heeft gedaan
aan de gemeente om verder te werken aan het herstel van vertrouwen.Minister Ter Horst:Voorzitter. Ik wil eerst iets zeggen over het geval op zich. Er zijn door
de leden van de Kamer formuleringen gebruikt als "schade aan het imago van
het openbaar bestuur", "wars van vriendjespolitiek" – er zou dus sprake
zijn van "vriendjespolitiek" – "iedere bestuurder had kunnen en moeten
weten dat dit niet kan", "hier zijn geen excuses voor", "het is bedroevend",
"het kan niet door de beugel" enzovoort, enzovoort. Het eerste wat ik daarover
wil zeggen is: ik ben het met de woordvoerders eens. Laat er geen enkele discussie
over zijn dat wat in Echt-Susteren gebeurd is, niet door de beugel kan. Nogmaals,
iedere bestuurder, gemeenteraadslid of wethouder, zou moeten weten dat zulke
dingen niet kunnen. Het imago van het openbaar bestuur is geschaad. Het is
dus een buitengewoon serieuze kwestie. Ik vat even samen wat er feitelijk
is gebeurd: er heeft geen besluitvorming van de gemeenteraad plaatsgehad over
toekenning van subsidies, wethouders hebben zelfstandig geopereerd en coalitiefracties
waren erbij betrokken.De Kamer heeft mij een aantal vragen gesteld. Ik wil beginnen met de vraag
wat ik er nu van vind dat waar dit heeft plaatsgehad – wij allen keuren
dat af – naderhand de gemeenteraad heeft besloten om de toekenning van
het geld te legaliseren. Ik kan dat billijken. Als iemand een brief van een
wethouder ontvangt waarin staat dat hij een subsidie tegemoet mag zien, dan
vind ik het redelijk dat hij denkt recht te hebben op die subsidie. Wij hoeven
van burgers niet te verwachten dat als zij een door een wethouder ondertekende
brief ontvangen, zij zich realiseren dat die wethouder geen zelfstandig bestuursorgaan
is en dat een brief van een wethouder zonder dat daar een besluit van B en
W of gemeenteraad aan ten grondslag ligt, in feite niet bestaat. Ik kan dus
billijken dat de gemeenteraad heeft geoordeeld de organisaties die dat geld
in het vooruitzicht zijn gesteld, niet mogen worden gestraft en dat de gemeenteraad
daarom alsnog het desbetreffende besluit heeft gelegaliseerd.De heer De Wit (SP):In uw eerdere brief, ondertekend door de staatssecretaris, staat iets
anders, namelijk dat het gaat om gemeentelijke brieven – dus brieven
op gemeentepapier – ondertekend door de wethouder, maar namens de fracties
of een fractie. Zo staat het een- en andermaal in de eerdere brief.Als ik als zwem- of carnavalsvereniging een brief ontvang, die is geschreven
op gemeentepapier en waarin staat "wethouder X, namens de fractie van het
CDA", dan moet en kan ik dus weten dat het niet klopt. Als vervolgens, zoals
in de NRC stond, bij een openbaar feest aan een zwemvereniging een cheque
wordt uitgereikt met daarop het logo van de gemeente Echt-Susteren, maar ook
met de naam van de CDA-bestuurder in die gemeente, en als die
cheque bovendien wordt aangeboden door een CDA-functionaris uit dat bestuur,
dan kan ik toch niet de indruk krijgen dat die cheque door de gemeente wordt
aangeboden? Door die twee feiten wordt toch een heel andere indruk gewekt,
namelijk dat de cheque afkomstig is van het CDA?Minister Ter Horst:U hebt de Nederlandse burger hoog zitten. Dat siert u en over het algemeen
is dat ook terecht. Nogmaals, in dit geval echter, als een burger een brief
ontvangt op gemeentelijk briefpapier, die is ondertekend door een wethouder,
mag hij redelijkerwijs ervan uitgaan dat hij recht heeft op subsidie en dat
hij deze ook zal ontvangen. Als je daar een toets op zou loslaten, dan zou
waarschijnlijk worden geoordeeld dat iemand zich juridisch hierop kan beroepen.
De gemeenteraad van Echt-Susteren heeft deze afweging gemaakt en heeft gemeend
om de toekenning van de subsidies te legaliseren. Ik kan die gedachtegang
en handelwijze billijken.Ik kom overigens straks nog even terug op de schorsing en de vernietiging.De voorzitter:Mijnheer De Wit. Tot slot.De heer De Wit (SP):De minister weet als geen ander hoe zo'n brief op gemeentepapier eruitziet.
Zo'n brief wordt ondertekend met "Namens het college van B en W, wethouder
Huppeldepup".Onder deze brief staat dat echter niet. Hier staat namelijk onder: "Namens
de CDA-fractie, wethouder Die en die" of "Namens de fractie Lijst Samenwerking,
wethouder Die en die". Dat is dus een totaal andere brief dan een brief die
namens het gemeentebestuur zou zijn gestuurd. Objectief gezien kan en mag
een gemiddelde burger daar dus niet uit afleiden dat die brief is gestuurd
namens het gemeentebestuur of namens de gemeente. Dat kan niet!Minister Ter Horst:Ik bestrijd dat je bij zulke zaken van de burger zou moeten verwachten
dat hij of zij constateert dat die ondertekening niet volgens de regels is.
Ik vind dat je dan te veel verwacht van de gemiddelde burger. Ik vind dat
de verantwoordelijkheid bij de gemeente zelf ligt. Als de gemeenteraad de
toekenning van de subsidie die niet rechtmatig was, wil legaliseren, omdat
de raad degene die de subsidie zou krijgen niet het slachtoffer wil laten
zijn, dan vind ik dat te billijken.Voorzitter. Er is gevraagd waarom ik niet overga tot schorsing of vernietiging.
Schorsing en vernietiging kunnen alleen maar als een genomen besluit strijdig
is met het recht of het algemeen belang. Een burgemeester zou een besluit
van een gemeenteraad kunnen voordragen voor schorsing of vernietiging. De
burgemeester van de deze gemeente heeft zich laten adviseren. Hij heeft gevraagd
of dit besluit voor schorsing of vernietiging in aanmerking zou komen. Het
advies hield in dat dat niet het geval was.Ik zou natuurlijk zelf van mening kunnen zijn dat het besluit in aanmerking
komt voor schorsing of vernietiging. Ik ken de besluiten nog niet, maar ervan
uitgaande dat het gaat om een rechtmatig subsidiebesluit, is mijn mening dat
deze besluiten niet in strijd zijn met het recht of het algemeen belang. Ik
ben dus ook niet van mening dat die voor vernietiging zouden moeten worden
voorgedragen. Stel dat de besluiten die genomen zijn of die nog genomen moeten
worden, dus die specifieke subsidiebesluiten, niet rechtmatig zijn, dan zouden
die uiteraard voor vernietiging in aanmerking komen. Ik neem echter aan dat
dat niet het geval is. Belangrijker is dus of ik het acceptabel vind dat de
gemeenteraad de verstrekking van subsidies die onrechtmatig was, heeft gelegaliseerd.
Daarover ging de discussie net met de heer De Wit. Nogmaals, ik vind dat te
verdedigen. Daarom ben ik van mening dat de besluiten niet voor schorsing
of vernietiging in aanmerking komen.Mevrouw Azough (GroenLinks):U zegt dat de organisaties en verenigingen die hierbij betrokken zijn
geweest en die de brief hebben gekregen, mogen aannemen dat zij de bijdrage
die erin wordt vermeld, kunnen bijschrijven op hun conto. Mij gaat het echter
om de houdbaarheid van de juridische rechtmatigheid van de beslissing als
zodanig. Mij verbaast het dat het zeer gemakkelijk is om beslissingen die
onrechtmatig zijn, in ieder geval niet volgens de regels zijn genomen, goedgekeurd
kunnen worden, dat de plooien op deze manier gladgestreken kunnen worden.
Het gaat mij niet om de verenigingen of de organisaties, maar om de beslissing
als zodanig. In hoeverre is die juridisch houdbaar?Minister Ter Horst:U hebt het over gladstrijken, maar ik weet niet of dat een goede terminologie
is. Straks kom ik te spreken over wat er nog meer is gebeurd. Het gaat nu
om het besluit voor het toekennen van subsidies. Dat is niet rechtmatig genomen.
Het is genomen door een wethouder namens een fractie en daaraan lag niet een
besluit van B en W en een besluit van de gemeenteraad ten grondslag. Dus de
toekenning was onrechtmatig. Echter, er is natuurlijk helemaal niets op tegen
dat een gemeente subsidie, geld, aan een organisatie geeft. De heer Graus
kiest bij zijn redenering voor een andere lijn. Hij is van mening dat het
geld van Essent is en dat men dat aan de burger zou moeten geven. Daarover
kom ik straks te spreken, maar nu wijs ik erop dat de gemeenteraad de vrijheid
heeft om subsidie aan organisaties te geven. Met het besluit van de gemeenteraad
om subsidie aan de desbetreffende organisaties te verstrekken, is natuurlijk
helemaal niets mis. Dat dat besluit een buitengewoon onwenselijke voorgeschiedenis
heeft en dat het onrechtmatig is genomen en schade toebrengt aan het imago
van openbaar bestuur, ben ik met u eens, maar die mening staat los van de
rest.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat kunt u niet menen, want uit de voorgeschiedenis blijkt dat de raadsfracties
die de meerderheid van de gemeenteraad vormen en die hebben gestemd voor het
legaliseren van de toekenning, betrokken waren bij het overtreden van de regelgeving.
Zij hebben de brieven meeondertekend. Zij hebben mogen uitkiezen welke organisaties
bevoordeeld zouden worden. Men heeft het niet doen voorkomen dat het gemeenschapsgeld
was, maar dat het een gift van verschillende partijen was. Dan verbaas ik
mij erover – ik meen dit oprecht – dat u het goed vindt dat degenen
die betrokken waren bij de toekenning en die dus medeverantwoordelijk zijn
voor en in zekere schuldig aan het ontstaan van deze affaire mogen uitgaan
van legalisering – ik gebruik nu een eufemisme – en niet meer
geconfronteerd worden met de onrechtmatigheid. Dat kan toch niet. Dit is onbegrijpelijk.Minister Ter Horst:In feite stelt u de vraag of de zittende gemeenteraad bevoegd is om zo'n
besluit te nemen. Die zittende gemeenteraad is bevoegd om dat besluit te nemen.
Sterker nog: de zittende gemeenteraad is bevoegd om elk besluit te nemen dat
hij wil nemen. Ik begrijp dat mevrouw Azough het moeilijk te verantwoorden
vindt dat leden van die gemeenteraad iets onrechtmatigs hebben gedaan. De
beoordeling daarvan en het daaraan verbinden van consequenties ligt niet bij
mij, niet bij mevrouw Azough en niet bij het college van B en W, maar bij
de kiezer. Zo zit ons democratische bestel in elkaar. Nogmaals: deze gemeenteraad,
met daarin mensen die in het verleden iets hebben gedaan waarvan wij zeggen
dat zij dat niet hadden moeten doen, is volledig bevoegd om welk besluit dan
ook te nemen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ook als uit nader onderzoek zou blijken dat de betrokken fracties zich
schuldig hebben gemaakt aan overtreding van verschillende wetten?Minister Ter Horst:Op dit moment is bekend wat er precies gebeurd is. Dat is gerepareerd.
Ik heb geen aanleiding om te veronderstellen dat de reparatie door de gemeenteraad
niet rechtmatig is. Natuurlijk zullen wij nog even goed kijken naar de besluiten
die de gemeenteraad zal nemen, maar ik neem aan dat de gemeente in staat is
om rechtmatige subsidiebesluiten te nemen.De heer De Wit (SP):De minister zegt in feite niets anders dan dat de zaak voor haar is afgedaan,
nu de gemeenteraad een besluit heeft genomen.Minister Ter Horst:Nee, dat heb ik niet gezegd.De heer De Wit:De minister zegt dat er voor haar geen reden is om iets te ondernemen.
De vraag is echter of de minister niet juist zou moeten zeggen: er zijn een
heleboel dingen fout gegaan en de raad heeft weliswaar een besluit genomen,
maar dat besluit deugt niet, dus dat besluit ga ik vernietigen, omdat wij
als rijksoverheid, als regering, of als Kamer een volstrekt verkeerd beeld
scheppen als wij dit soort handelingen toedekken. De minister moet staan voor
de integriteit en derhalve tegen de betrokken raad zeggen: jullie hebben dit
besluit genomen, maar wat jullie gedaan hebben, kan gewoon niet, dus jullie
moeten dat besluit intrekken, of anders zal ik dat vernietigen, om de simpele
reden dat de integriteit geweld wordt aangedaan door zo te handelen.Minister Ter Horst:De heer De Wit zit op dezelfde denklijn als mevrouw Azough. Ik begrijp
dat goed. De heer De Wit zegt dat er nu een besluit is genomen door een gezelschap
dat eerder iets heeft gedaan wat niet deugt, om welke reden ik dat besluit
zou moeten laten intrekken of vernietigen. Dat kan echter niet, want de zittende
gemeenteraad is volstrekt bevoegd om dat besluit te nemen. Daarmee is het
een rechtmatig besluit. Dat doet overigens niets af aan mijn oordeel over
het handelen van die gemeenteraad of de wethouders in een eerdere fase.De heer De Wit wil duidelijk maken dat wij dat handelen niet accepteren,
door het besluit te vernietigen. Dat kan ik echter niet en dat vind ik ook
niet terecht, omdat het besluit genomen is door een daartoe bevoegd orgaan,
namelijk de gemeenteraad. Het is echt aan de kiezers om te beoordelen wat
zij van het handelen van de gemeenteraad of leden van die gemeenteraad vinden.
Wij kennen bij gemeenteraden geen tussentijdse verkiezingen, dus dat gebeurt
gewoon op de dag dat overal in het land de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden.De heer De Wit (SP):De minister kan juist het vernietigingsrecht gebruiken vanwege strijdigheid
met het algemeen belang. Het algemeen belang is hier aan de orde, want er
zijn foute besluiten genomen die achteraf toegedekt worden. Als overheid kunnen
wij ons daar niet bij neerleggen. Het algemeen belang vereist juist dat de
minister een voorbeeld stelt en tegen de betrokken gemeenteraad zegt: het
door u genomen besluit wordt door mij vernietigd; doet u de zaak maar helemaal
opnieuw, maakt u maar een subsidieverordening op basis waarvan iedereen een
subsidieaanvraag kan indienen en vervolgens kunt u de subsidie pondspondsgewijs
toewijzen.Minister Ter Horst:Ik begrijp de emotie van de heer De Wit goed, maar ik kan geen besluit
vernietigen dat deugt en niet in strijd is met het recht of het algemeen belang.
Zijn emotie zit ook niet zozeer bij het besluit dat nu genomen is en dat wel
deugt, maar vooral bij het proces dat daaraan voorafgegaan is. Daarvan kan
ik wel een aantal dingen vinden, maar ik kan gemeenteraadsleden noch wethouders
naar huis sturen. De gemeenteraad kan wethouders naar huis sturen en de kiezers
kunnen de gemeenteraadsleden bij de gemeenteraadsverkiezingen naar huis sturen.De heer Heijnen (PvdA):Voorzitter. Ik vermoed dat de minister zich uitstekend juridisch heeft
laten adviseren en tot het oordeel is gekomen op basis van die adviezen, dat
wanneer zij dit zou vernietigen, vanwege strijd met het recht of strijd met
het algemeen belang, zij bij een rechtsgang dit zou verliezen. Dat is waarschijnlijk
de reden waarom zij dit niet wil vernietigen. Mijn vraag is: zou de minister
het, hoewel zij het niet kan, toch willen vernietigen? Het beeld dat dit wel
in strijd is met het algemeen belang, omdat het een achteraf goedkeuren van
een onrechtmatige daad is, poetsen wij hier niet met elkaar weg. Dus ik denk
dat het heel goed zou zijn als de minister zegt: ik kan het niet voor vernietiging
voordragen, want het risico is te groot dat je daar juridisch op nat gaat
en dan is het helemaal een blamage, maar ik zou het wel graag willen.Stel nu dat een integriteitsonderzoek naar raadsleden uitwijst dat die
raadsleden nevenfuncties hebben of dat de nevenfunctie van een raadslid gecombineerd
wordt met nevenfuncties bij betrokken verenigingen, dan zou er sprake zijn
van een ordentelijk besluit waarbij toch de belangenverstrengeling aan de
orde is. Zou de minister in een dergelijke situatie bereid zijn om alsnog
na te gaan of zij het besluit voor vernietiging kan voordragen?Minister Ter Horst:Nee, het spijt me. Dat is allemaal niet aan de orde. Het lijkt mij goed
om erop te wijzen dat het toekennen van subsidies niet onrechtmatig is. De
manier waarop het is gegaan, is onrechtmatig geweest. Dus er is helemaal niets
mis met de daad op zich, het toekennen van subsidie. De manier waarop het
is gebeurd is onrechtmatig en onwenselijk. Nogmaals, ik kan het toekennen
van subsidies nooit schorsen of vernietigen. Daarom kan ik
het genomen besluit niet schorsen of vernietigen. Er is niets onrechtmatigs
aan het toekennen van subsidies. Als dat besluit door mij zou worden geschorst
of vernietigd, zou de rechter oordelen dat het een door een gemeenteraad rechtmatig
genomen besluit is. Op de vraag of ik het zou willen schorsen, is het antwoord
nee. Ik wil dat besluit niet schorsen; ik wil gewoon zeggen dat wat hier heeft
plaatsgehad, heel erg slecht is, dat het in strijd is met alle regels die
in Nederland gelden en dat het heel erg is als er in een gemeente een cultuur
heerst waarbij dit soort dingen voorkomen. Dit gebeurt overigens niet alleen
maar in Limburg of in gemeenten die door het CDA gedomineerd zijn. Ik spreek
met alle burgemeesters die bij mij komen als zij burgemeester worden en die
vaak al in een andere gemeente burgemeester zijn geweest. Ik vraag aan al
die burgemeesters of zij op de een of andere manier te maken hebben met integriteitsproblemen
van gemeenteraadsleden, van wethouders of van ambtenaren. Bijna altijd is
het antwoord ja. Met andere woorden: het probleem dat wij in Nederland hebben
met de integriteit van bestuur is gewoon groot. Dat is de reden waarom ik
van plan ben op dat punt een aantal maatregelen te nemen. Ik kom daar straks
nog op terug. Ik heb dat voornemen niet naar aanleiding van wat er in Echt-Susteren
is gebeurd. Dit is een buitengewoon vervelende casus, maar er zijn ook andere
situaties in Nederland die ik bloedlink vind en waarvan ik zeg: wij moeten
ervoor zorgen dat dit in Nederland niet meer voorkomt.De voorzitter:De heer Heijnen tot slot.De heer Heijnen (PvdA):Is de vraag of er sprake is van belangenparallelliteit bij raadsleden
geen grond om opnieuw te bezien of dat besluit in aanmerking komt voor schorsing?Minister Ter Horst:Ik wil daar natuurlijk altijd naar kijken, maar volgens mij is dat niet
aan de orde. Gemeenteraadsleden mogen nevenfuncties hebben. Wethouders mogen
ook nevenfuncties hebben. Die zouden ook openbaar moeten zijn. Het gaat erom
dat men zelf weet wanneer er sprake is van belangenverstrengeling of zelfs
van de schijn van belangenverstrengeling. Er zijn mensen in het lokale bestuur
die van opvatting zijn dat een deel van de taak van een gemeenteraadslid is
om voeling te hebben met de samenleving. Voor sommigen betekent dit, dat je
moet opkomen voor het belang van de organisatie waar je voeling mee hebt.
Voor sommigen betekent dit zelfs dat je zelf of door je fractie moties laat
indienen ten faveure van die organisaties. Mij gaat dat veel te ver, maar
er zijn volksvertegenwoordigers in Nederland die van mening zijn dat zij daarmee
hun taak goed vervullen. Dat is mijn opvatting niet. De nette gang van zaken
is dat je natuurlijk niet zelf moties indient, dat je je fracties dat niet
laat doen en zelfs als er een motie wordt ingediend van een strekking ten
faveure van een organisatie waar je contacten hebt, dat je je dan van stemming
onthoudt. Dat is de normale gang van zaken. Het is aan de burgemeester om
daar goed op te letten.De heer Van Beek (VVD):In de brief van de minister staat letterlijk dat uit de stukken blijkt
dat geen enkele van de uitgaven is gedaan in de vorm van een subsidiebeschikking
afkomstig van het bevoegde bestuursorgaan. Verder zijn volgens het onderzoek
de meeste uitgaven op enig punt in strijd met de algemene subsidieverordening
en de daarop gebaseerde deelverordeningen en beleidsregels. Ten slotte heeft
de toekenning niet plaatsgevonden namens het gemeentebestuur maar namens DIR.
Ik ben het met de minister eens dat je de zaak kunt oplossen door middel van
een gemeenteraadsbesluit dat in overeenstemming is met de subsidieverordening
en waarin wordt afgewogen welke verenigingen of organisaties in aanmerking
komen. Ik volg dus de opvatting van de minister dat een gemeenteraadsbesluit
veel kan repareren, maar dat geldt niet voor alles.De voorzitter:Mijnheer Van Beek, het wordt een beetje lang.De heer Van Beek (VVD):Ja, maar dit moet even. Er zijn ook bedragen gegeven voor zaken waar het
gemeentebestuur waarschijnlijk nooit geld aan gegeven zou hebben. Wat niet
gecorrigeerd kan worden, is dat betalingen zijn verricht op basis van handtekeningen
van wethouders die onrechtmatig geplaatst zijn. Deze betalingen kunnen van
de betrokken wethouders worden teruggeëist, omdat zij geen greep uit
de kas mogen doen. Ik heb in mijn betoog de situatie van de verenigingen helemaal
buiten beschouwing gelaten.De voorzitter:Het spijt mij echt, mijnheer Van Beek, maar u moet nu afronden.De heer Van Beek (VVD):Het gaat om de rol van de wethouders en hoe die te corrigeren.Minister Ter Horst:Ik weet niet of wij elkaar goed begrijpen. De heer Van Beek spreekt over
betalingen aan wethouders?De heer Van Beek (VVD):Nee, er zijn betalingen gedaan in opdracht van wethouders.Minister Ter Horst:Ja, precies. Die betalingen kunnen alleen maar worden teruggevorderd als
de subsidie niet had moeten worden verstrekt. Aan het begin van mijn betoog
heb ik gezegd dat ik niet vind dat de organisaties die de subsidie hebben
gekregen, die zouden moeten terugbetalen.De voorzitter:Dat is niet het betoog van de heer Van Beek. Die vindt dat het geld van
de wethouders moet worden teruggevorderd. Zo kort kan het!De heer Van Beek (VVD):De verenigingen gaan vrijuit. Als ik hier in de Kamer een opdracht tot
betaling geef en later blijkt dat ik die opdracht helemaal niet had mogen
geven, dan wordt mij toch meteen gevraagd of ik het geld terugstort?Minister Ter Horst:Ja, tenzij een gemeenteraad van mening is dat, los van de manier waarop
het is gegaan, de subsidie terecht aan bepaalde organisaties is gegeven. Er
zit een voorgeschiedenis aan de zaak. De gemeenteraad had bij de voorjaarsnota
2007 een bedrag van € 750.000 ter beschikking gesteld om aan bepaalde
organisaties uit te delen. Je kunt dus niet zeggen dat de wethouders
zo zelfstandig hebben geopereerd dat de gemeenteraad daar geen enkele voeling
mee had.Mevrouw Azough vraagt zich af of de toon die de minister heeft aangeslagen
niet te wild is en of het signaal wel goed is. Ik hoop dat ik duidelijk heb
gemaakt dat ik buitengewoon droevig ben dat iets dergelijks heeft kunnen gebeuren.
Het kan niet door de beugel, maar naar mijn mening is schorsing of vernietiging
niet het juiste middel om aan dit soort praktijken een einde te maken.Wat je ook van de casus vindt, er heeft in ieder geval reiniging plaatsgehad.
Beide betrokken wethouders zijn opgestapt. Ik weet niet precies hoe dat is
gegaan, maar ik ga ervan uit dat de gemeenteraad daar een rol in heeft gespeeld.Wanneer uit onderzoek door het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten
zou blijken dat er in strafrechtelijke zin iets aan de hand is, dan zal de
burgemeester de eerste zijn die daar melding van zal doen bij het Openbaar
Ministerie. De strafrechtelijke kant is, zo deze aan de orde is, afgedekt.Mevrouw Azough vraagt of wij moeten onderzoeken of dit soort zaken ook
in andere gemeenten gebeurt. Dat denk ik niet. Ik wil niet zeggen dat het
zoeken is naar een speld in de hooiberg, want ik heb zelf aangegeven dat dit
soort dingen gebeurt, maar het is te ingewikkeld om het zo te vinden. Zo'n
onderzoek wil ik niet laten uitvoeren, maar ik wil er wel voor zorgen dat
dit onderwerp landelijk aan de orde wordt gesteld. Daarover heb ik al een
afspraak gemaakt met het Nederlands Genootschap van Burgemeesters. Deze casus
kunnen wij daarvoor goed gebruiken. Zo wil ik ervoor zorgen dat alle burgemeesters
zich gesteund weten als zij aan praktijken zoals deze een einde willen maken.
Wij kunnen ons via de VNG misschien wel direct richten tot gemeenteraadsleden
of wethouders, maar ik richt mijn hoop op de burgemeesters. Zij zijn degenen
die goed moeten weten wat er in een gemeente gebeurt. Zij zijn in een positie
om integriteitschendingen aan de orde te stellen en zij moeten op dat punt
worden gesteund. Ik kan de Kamer vertellen dat een burgemeester die integriteitschendin­gen
ziet en aan de orde stelt, buitengewoon alleen kan komen te staan. Dat gebeurt
juist vaak omdat een burgemeester van buiten komt en in een gemeente al decennialang
een cultuur kan heersen waarin dit soort praktijken normaal is. Het is mijn
overtuiging dat wij de burgemeester moeten steunen bij het aan de orde stellen
en uit de wereld helpen van dit soort kwesties.De heer Van Beek heeft gevraagd wanneer de burgemeester ervan wist. De
burgemeester bekleedt zijn ambt sinds 16 mei 2008. Ik gaf net al aan
dat bij de voorjaarsnota voor 2007 de inleidende activiteiten zijn ondernomen
voor het verstrekken van de bedoelde subsidie. Op 28 oktober 2008 heeft
het college kennisgenomen van een deel van het dossier. De burgemeester heeft
toen meteen een intern onderzoek en een accountantsonderzoek laten uitvoeren.
Het accountantsonderzoek is op 17 december 2008 afgerond. Over de uitkomsten
van dit onderzoek heeft hij mij op 17 december geïnformeerd. Rond
deze datum kwam deze kwestie ook naar buiten.De hoofdelijke aansprakelijkheid van wethouders, waarnaar de heer Van
Beek ook heeft gevraagd, is bij de dualiseringsoperatie in 2002 afgeschaft.
Onrechtmatige uitgaven dienen, nadat daarvan is gebleken, alsnog te worden
"gewit". Dat heeft de gemeenteraad ook gedaan. Kan er dan helemaal niets worden
gedaan tegen wethouders die dit soort gedrag vertonen? Ja, zeker, de raad
kan daaraan politieke consequenties verbinden en ook dat is in dit geval gebeurd.De heer Graus heeft gevraagd welke mogelijkheden de minister heeft om
ervoor te zorgen dat deze wethouders niet meer in het openbaar bestuur actief
zullen zijn. Ik heb daartoe geen mogelijkheden. Solliciteert zo iemand naar
de positie van wethouder of burgemeester, dan zal het niet zo makkelijk zijn
om wat er is gebeurd, in de sollicitatiegesprekken niet aan de orde te laten
komen. Dat is misschien weer het voordeel van het openbaar bestuur. Verder
heb ik al aangegeven dat de burgemeester niet zal schromen om aangifte te
doen als zich dit voordoet.Mevrouw Azough heeft gevraagd of de fracties niet ook verantwoordelijk
zijn. Naar mijn mening waren in ieder geval de coalitiefracties betrokken
bij de werkwijze van de wethouders. Wat kun je daaraan doen? Je kunt voortdurend
duidelijk maken dat dit soort praktijken in Nederland buitengewoon onwenselijk
is. Het feit dat wethouders gekozen volksvertegenwoordigers zijn, geeft ook
aan dat zij verantwoording schuldig zijn aan de kiezer. De kiezer moet hen
daarop afrekenen.Mevrouw Azough (GroenLinks):De minister stelt dat het recente besluit in zekere zin rechtmatig is
geweest. In artikel 28 van de Gemeentewet staat toch heel duidelijk dat een
lid niet deelneemt aan de stemming als deze een aangelegenheid betreft die
het lid rechtstreeks, middellijk of persoonlijk aangaat. Helaas is dat hier
waarschijnlijk het geval. Ik vraag de minister daarom nogmaals om niet alleen
naar de morele verantwoordelijkheid van de verschillende fracties te kijken,
maar ook naar de juridische verantwoordelijkheid.Minister Ter Horst:Ik begrijp wat mevrouw Azough zegt. Zij zegt zelf ook "waarschijnlijk",
dus zij weet dat ook niet. Het is goed gebruik dat als een lid van de gemeenteraad
bemoeienis heeft met een organisatie waaraan wordt voorgesteld om een subsidie
te verlenen, dat gemeenteraadslid zich onthoudt van stemming. Dat is juist.
Of dat hier niet is gebeurd, dus of er is gestemd door raadsleden die daarmee
te maken hebben, weet ik niet. Dat moet ik navragen. Als het goed is, houdt
de burgemeester daar toezicht op. Een raadslid is er overigens zelf verantwoordelijk
voor. Of dat hier is gebeurd, weet ik niet.Mevrouw Azough (GroenLinks):Het is niet alleen goed gebruik, het is ook gewoon de wet die moet worden
gevolgd. Ik hoop dat de minister ons in ieder geval kan toezeggen dat het
bureau dat de integriteit gaat onderzoeken, dit ook meeneemt en dat zij ons
daarover inlicht.Minister Ter Horst:Ik zeg toe dat ik dat zal doen.Misschien is het goed om te vertellen wat er op het gebied van integriteit
gebeurt. Mijn departement voelt zich samen met VNG en IPO verantwoordelijk
voor het onderwerp integriteit. Wij hebben een Handreiking integriteit politieke
ambtsdragers uitgebracht, waarin op dit soort kwesties wordt ingegaan. Ik
ben het onmiddellijk eens met hen die zeggen dat een handreiking mooi is,
maar dat er in de praktijk uiteraard voortdurend op dit soort dingen moet
worden gelet. Ik ben van plan om een inventarisatie te maken
van integriteitsrisico's. Wat zijn de integriteitkwesties waarmee politieke
ambtsdragers worden geconfronteerd? Ook ben ik van plan, ervoor te zorgen
dat de rol van de burgemeester in het tegengaan van dit soort integriteitschendingen
ook kan worden gesterkt. Nogmaals, wij hebben het Nederlands Genootschap van
Burgemeesters geheel aan onze kant om samen met ons dit soort dingen vorm
te geven.De heer Graus (PVV):Ik ben niet helemaal tevreden over het antwoord dat de minister er eigenlijk
niets aan kan doen. Het zal wettelijk zo zijn geregeld, maar is zij dan wel
bereid om een wettelijke verplichting in het leven te roepen waarbij de publieke
bestuurders hun nevenfuncties in openbare registers kenbaar moeten maken?Minister Ter Horst:Dat is al zo.De heer Graus (PVV):Die functioneren dan blijkbaar voor geen meter.Minister Ter Horst:Ik weet niet of zij functioneren. Ook daarop moet door de gemeenten zelf
toezicht worden gehouden. Dat kunnen wij niet allemaal doen. Wethouders en
raadsleden behoren te melden welke nevenfuncties zij hebben op het moment
dat zij wethouder of raadslid worden. Uiteraard gaat het dan om nevenfuncties
die mogelijkerwijs een belangenverstrengeling zouden kunnen inhouden met hun
hoofdtaak. Er is altijd een comité van goede diensten dat een beoordeling
daarvan geeft op het moment dat iemand als lid van de gemeenteraad wordt beëdigd.De heer Graus (PVV):Is de minister het met mij eens dat er dan meer en betere kwalitatieve
en kwantitatieve controle moet komen vanuit de nationale overheid? Blijkbaar
functioneert het allemaal niet.Minister Ter Horst:Dat het blijkbaar niet functioneert, is mij te sterk gezegd. Dat soort
registers moet er zijn. Als het goed is, zijn ze openbaar en raadpleegbaar.
Ik weet niet of het aan het nationale niveau is om bij alle gemeenten te kijken
of de hand wordt gehouden aan dat soort dingen. Ik begrijp de neiging van
de heer Graus tot centralisatie, maar ik geloof toch niet dat wij dat moeten
doen. Wij zullen dit element echter meenemen in de acties die wij samen met
het Nederlands Genootschap van Burgemeesters ondernemen.De heer Anker (ChristenUnie):Ik ben blij dat de minister naar de gemeenten toe gaat met een concrete
handreiking over kwesties waarbij integriteit een rol kan spelen. Mij is gebleken
dat daaromheen soms mechanismen functioneren, bijvoorbeeld hoe je omgaat met
vertrouwelijkheid en geheimhouding, die onduidelijkheid geven. Volgens mij
is het niet heel moeilijk om samen met de VNG een lijstje, een soort top 10,
op te stellen van dat soort problemen. Die moeten echt worden meegenomen,
zodat raadsleden ook weten welke rechten zij hebben.Minister Ter Horst:Ik ben het helemaal met de heer Anker eens. Elke gemeente die zichzelf
serieus neemt, zorgt ervoor dat van tijd tot tijd cursussen worden gegeven
over integriteit, ook aan raadsleden. Je kunt een heleboel opschrijven, maar
zoals u weet: het grijze gebied is heel erg groot. Iedereen weet wat hij niet
mag doen, zo hopen wij dan. Wij weten ook wat wij wel mogen doen, maar daartussenin
zit een grijs gebied. Dus het gaat niet alleen om opschrijven wat wel of niet
kan. Het is dus ook steeds weer oefenen – daarom stel ik mijn hoop op
de burgemeester – en steeds weer duidelijk maken, ook aan de gemeenteraad
en aan de leden van het college van Burgemeesters en Wethouders, waar zelfs
maar de grenzen van een mogelijke integriteitsschending worden overtreden.De voorzitter:Ik zie dat er behoefte is aan een tweede termijn. In de tweede termijn
bedraagt de spreektijd een derde van die in de eerste termijn. Dus als u moties
wilt indienen, moet u daar vrijwel direct mee beginnen. Dat zijn uw eigen
regels.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Die regels respecteer ik zeer.Ik begrijp dat de minister en de Kamer gevoelsmatig heel dicht bij elkaar
liggen. Het gaat vooral om de vraag: wat kan er nou en wat kan er niet? Ik
heb er erg veel moeite mee dat de dingen die zijn gebeurd achteraf een juridisch
kader hebben gekregen, zonder dat degenen die direct opdrachten hebben gegeven
daarvoor ook zelf aansprakelijk worden gesteld. Omdat ik niet meer tijd krijg,
leidt dit ertoe dat ik op dit punt een motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de "sinterklaasaffaire" in de gemeente Echt-Susteren zeer
slecht is voor het aanzien van het openbaar bestuur;overwegende dat dit aanzien niet wordt hersteld door het nemen van een
aantal raadsbesluiten waarin achteraf een juridische basis wordt verstrekt
aan onrechtmatige giften;van oordeel dat het geld dat onrechtmatig uit de gemeentekas is onttrokken,
dient te worden teruggestort;verzoekt het kabinet, het daartoe te leiden dat maatregelen worden genomen
opdat de gelden door de daarvoor verantwoordelijken worden teruggestort;verzoekt het kabinet om in overleg met de gouverneur van Limburg te voorkomen
dat achteraf door gemeenteraadsbesluiten de indruk wordt gewekt dat alles
weer is gladgestreken,en gaat over tot de orde van de Van Beekdag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Beek, De Wit en Azough. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 63(31700 VII).Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik heb een klein puntje van orde. Ik had de motie willen meeondertekenen,
maar daar ben ik niet toe in staat geweest. Misschien kan dat
alsnog worden meegenomen.De heer Van Beek (VVD):Ja, het ging heel snel, sorry.De voorzitter:De motie is meeondertekend door mevrouw Azough.De heer Schinkelshoek (CDA):Voorzitter ...De heer Van Beek (VVD):Geldt dat ook voor de heer Schinkelshoek?De heer Schinkelshoek (CDA):Nou, mijnheer Van Beek, dat weet ik niet. Ik had nog een vraag, want ik
heb al eens helderdere moties van u gehoord. Er staat "daarheen te leiden
dat". Wilt u nu dat de minister alsnog, al dan niet spontaan, het gewraakte
besluit van de gemeenteraad gaat schorsen, ja of nee?De heer Van Beek (VVD):Ik vind dat dit tot de gereedschapskist van de minister behoort. Als zij
vindt dat dit nodig is om haar doel te bereiken, dan moet zij dat zeker doen.
Ik wil echter voorkomen dat het een soort principezaak of gevecht wordt over
het al dan niet vernietigen. Het probleem zit hem niet in het vernietigen,
maar in het feit dat ik vind dat mensen die onrechtmatig opdrachten tot betaling
hebben gegeven, in de kraag moeten worden gegrepen. Ik vind dat het meest
elementaire moet gebeuren, namelijk dat het geld wordt terugbetaald als je
zoiets merkt.De heer Schinkelshoek (CDA):Er zit in de gereedschapskist van het Rijk, van de Kroon, maar één
middel, namelijk vernietigen.De heer Van Beek (VVD):Nee, want ik vind dat de minister heel goed heeft uitgelegd dat de gemeenteraad,
als je niet vernietigt, opnieuw besluiten kan nemen om alsnog subsidies te
verstrekken, maar dan op de manier waarop het hoort. Dus dat kan, maar daarmee
zijn de bedragen die zijn toegekend namens derden en die ten onrechte uit
de gemeentekas zijn gehaald, niet terug. De minister is onvoldoende uit dat
punt gekomen.De heer Heijnen (PvdA):Ik wil graag dat de heer Van Beek reageert op twee dingen. Ten eerste,
is het feit dat er nu een rechtmatig raadsbesluit is genomen, niet prohibitief
voor het daadwerkelijk innen van de gelden bij de voormalige bestuurders?
Volgens mij heb je juridisch gezien geen enkele positie om dat te doen. Ten
tweede hebben zij geen geld in hun zak of in een vakantiereis gestoken. Zij
hebben geld in verenigingen gestoken waarin zij al dan niet zelf een partijtje
hebben meegeblazen. Dat is toch iets anders. Dat tweede punt maakt dat wat
u wilt, juridisch ook niet houdbaar is.De heer Van Beek (VVD):Met het nu door de gemeenteraad genomen besluit is het mogelijk dat er
op zorgvuldige wijze en overeenkomstig de verordeningen van de gemeenteraad
subsidies worden verstrekt. Dat is dus het punt niet. Het gaat mij erom dat
de verstrekte subsidies die niet van de gemeente afkomstig waren, niet onder
het gemeentelogo verstrekt zijn, niet binnen de verordeningen pasten, en waarvoor
toch willens en wetens opdrachten tot betaling zijn gegeven door wethouders,
niet door de verenigingen worden teruggestort. Nogmaals, ik kom daar niet
aan. Degene die daar zijn handtekening voor heeft gezet, is daar volop verantwoordelijk
voor.De heer Heijnen (PvdA):Er wordt wel eens gezegd: de PvdA-fractie heeft geen juristen meer, maar
de VVD-fractie nog wel. Als een besluit gewit is, zoals feitelijk door de
gemeenteraad met de eerder onrechtmatig verstrekte subsidies is gedaan, dan
kun je dat geld toch niet meer bij de toen verantwoordelijken terughalen?
Dat zou toch helder moeten zijn na een van de eerste lessen staatsinrichting?De heer Van Beek (VVD):Ja. Maar het is de vraag of je dit zo mag uitleggen. Nieuwe subsidiebeschikkingen
zullen moeten worden gemaakt. Het is dus niet zo dat de oude gewit worden;
er ontstaat de mogelijkheid om nieuwe te realiseren. Met dit besluit worden
de oude besluiten niet gewit.De heer Graus (PVV):Voorzitter. Ik dien de volgende twee moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat het door twee wethouders
van de gemeente Echt-Susteren onjuist toebedeelde gemeenschapsgeld in de zogenaamde
"sinterklaasaffaire" wordt teruggestort in de gemeentekas,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64(31700 VII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, tot invoering van zowel kwalitatieve als kwantitatieve
controles op het openbaar register waarin publieke bestuurders hun nevenfuncties
kenbaar dienen te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65(31700 VII).De heer De Wit (SP):Voorzitter. Ik ben niet tevreden met het antwoord van de minister op het
punt van de door mij beoogde vernietiging. Door de wethouders in samenwerking
met de fracties kan niet de indruk worden gewekt dat het een zaak betrof die
met de gemeente te maken had. Het geld was echter wel van de gemeente afkomstig.
De minister moet, staande voor het algemeen belang, juist dat aangrijpen om
het achteraf genomen besluit te vernietigingen. Daarom dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat fracties in de gemeenteraad van Echt-Susteren op onrechtmatige
wijze gemeenschapsgelden hebben geschonken aan derden;overwegende dat de gemeenteraad achteraf deze schenkingen heeft goedgekeurd;verzoekt de regering, de betreffende besluiten van de gemeenteraad van
Echt-Susteren te vernietigen wegens strijd met het algemeen belang,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Wit. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 66(31700 VII).Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Een ding is zeker. De gemeente Echt-Susteren, die tot nu toe
waarschijnlijk niet overal bekend was, staat voor eeuwig in de annalen. Helaas
heeft dit debat echter niet de opschoning opgeleverd waarop ik had gehoopt.
Ik heb nog twee specifieke vragen. Nog steeds is niet duidelijk waarom het
interne toezicht in Echt-Susteren zo heeft kunnen falen dat dit pas in december
jongstleden tot een debat heeft geleid. De tweede vraag is wanneer de minister
het onderzoek verwacht door het bureau waar zij naar verwees, zodat duidelijk
wordt in hoeverre de stemming door de raadsleden rechtmatig is geweest, aangezien
zij wellicht persoonlijk betrokken zijn bij de subsidies waar zij over stemden.Tot slot wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat onrechtmatig handelen door bestuurders en volksvertegenwoordigers
schade toebrengt aan het vertrouwen in de politiek als geheel; constaterende dat bij de verdeling van gemeenschapsgelden in de gemeente
Echt-Susteren in strijd met verschillende wetgeving is gehandeld en dat niet
uit te sluiten is dat er sprake is van strafbare feiten;verzoekt de regering, de Rijksrecherche op te dragen, onderzoek in deze
kwestie te doen en de Kamer daarover te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough, Graus en De Wit. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 67(31700 VII).De heer Schinkelshoek (CDA):Voorzitter. Ik wil de minister bedanken voor haar rechttoe, rechtaan antwoord.
Dit debat heeft één ding duidelijk gemaakt. Wat er in Echt-Susteren
gebeurd is, kan niet door de beugel. In Echt-Susteren niet, maar ook niet
ver daarbuiten. Met de correctie van die ongemakkelijke affaire is een begin
gemaakt. De vraag waar wij nu voor staan, is of dat voldoende is. Die vraag
is op het bord van de Kamer gekomen. Wij hebben net als de minister een ongemakkelijk
gevoel bij wat ik maar gemakshalve noem het correctiebesluit van de gemeenteraad
van Echt-Susteren. Toch is diezelfde gemeenteraad kennelijk ertoe bevoegd,
zo'n omstreden besluit te nemen. Dat is, de minister heeft het nadrukkelijk
uitgelegd, niet in strijd met het algemeen belang. Nogmaals, dat klinkt juridisch,
dat klinkt kil, dat klinkt onbevredigend, maar kennelijk is het risico te
groot dat, om het heel populair te zeggen, de Kroon nat gaat. En zo werkt
het systeem. Zou het niet de kern van lokale democratie zijn dat gemeenteraden
soms besluiten nemen die de Tweede Kamer onwelgevallig zijn, dat gemeenten
ook de autonomie hebben om foute besluiten te legaliseren? Daarmee is de kous
niet af. Voor de CDA-fractie is dit een extra reden om integriteit hoog op
de agenda te zetten. Burgemeesters staan er, de minister wees er terecht op,
vaak alleen voor. Daarom zijn wij blij met haar structurele aanpak om weer
werk te maken van dat punt, dat vitaal is voor de geloofwaardigheid van het
bestuur.De heer Heijnen (PvdA):Voorzitter. Ik wil niet verhelen dat ik het buitengewoon onbevredigend
vind dat een besluit van een gemeenteraad van Echt-Susteren van vorige week
klaarblijkelijk niet door de minister voor vernietiging kan worden voorgedragen
respectievelijk kan worden vernietigd. De vraag die opkomt, is wanneer een
rechtmatig besluit met een voorgeschiedenis als dit wel kan worden beschouwd
als zijnde in strijd met het algemeen belang. Waar is de grens? Moet het gaan
om tonnen, om een miljoen, om een vergunning met een waarde van miljoenen?
Moet er in eerste instantie sprake zijn van een onrechtmatig besluit en later
van een rechtmatig besluit, dat zij op grond van haar overwegingen dan toch
niet zou vernietigen? Waar ligt de grens in de redenering die de minister
hier vanmiddag heeft ontvouwd? Mijn laatste vraag is: wil de minister de vinger
aan de pols houden? Wij zij de commissaris van de Koningin
ieder kwartaal een ambtsbericht vragen met betrekking tot de situatie in Echt-Susteren
en wil zij dat ook doen uitstrekken naar de positie van de ambtenaren? Want één
ding is helder: die brieven zijn weliswaar verstuurd door de wethouder, maar
geschreven en voorbereid door ambtenaren. De betalingen zijn in opdracht van
de wethouders verricht, maar het feitelijke overmaken is gebeurd door ambtenaren.
Dan zijn er twee mogelijkheden. Of zij begrijpen ook niet hoe het werkt, of
zij hebben onder druk gehandeld. Beide zijn laakbaar.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Wij hebben te maken met een ontzettend vervelende situatie.
Ik begrijp goed – dat ervaar ik zelf ook – dat de leden het liefst
hier het besluit zouden willen overdoen en de boel zouden willen terugdraaien.
Dat kan de Kamer volgens mij niet zomaar doen. De gemeenteraad heeft hierin
zijn eigen verantwoordelijkheid. Ik denk dat wat de minister zegt verstandig
is, namelijk dat het algemeen belang misschien alleen maar meer wordt geschaad
als wij daar nog verder in gaan stoken en gaan proberen de zaak terug te draaien.
Politiek is er al sprake van een slagveld. Er zijn verschillende politici
opgestapt. Met heel veel onvrede in mijn lijf, denk ik dat wij hier maar tevreden
mee moeten zijn.De voorzitter:Wij wachten heel even tot de minister de motie van de heer De Wit heeft.Minister Ter Horst:Voorzitter. Ik was nog een antwoord schuldig op de vraag van de heer Graus
over een nationaal meldpunt waar mensen hun beklag kunnen doen over fraude
en corruptie in het openbaar bestuur. Er is een mogelijkheid om dergelijke
zaken te melden. Bij het meldpunt Meld Misdaad Anoniem kunnen meldingen over
integriteit worden gedaan, anoniem of niet anoniem.In de motie van de heer Van Beek wordt de regering verzocht om in overleg
met de commissaris van de Koningin van Limburg te voorkomen dat achteraf door
gemeenteraadsbesluiten de indruk wordt gewekt dat alles weer is gladgestreken.
Ik weet niet hoe ik dat moet doen. Ik weet niet hoe ik moet voorkomen dat
een indruk wordt gewekt. De enige manier waarop ik dat kan doen, is door tegen
iedereen te zeggen dat wat er in Echt-Susteren is gebeurd niet door de beugel
kan en voor ons niet acceptabel is en om dat te blijven herhalen. Ik kan niet
voorkomen dat een indruk wordt gewekt.De heer Van Beek (VVD):Er staat nog een verzoek boven. De motie bevat twee verzoeken en die horen
bij elkaar. De minister las nu alleen het tweede op.Minister Ter Horst:Dan heb ik in elk geval de helft gehad. Daarnaast wordt het kabinet verzocht
het daartoe te leiden dat maatregelen worden genomen opdat de gelden door
de daarvoor verantwoordelijken worden teruggestort. Ik denk dat ik even tijd
nodig heb, als de voorzitter mij dat toestaat, om het onderscheid aan te geven
tussen twee soorten rechtmatigheden, namelijk de financiële rechtmatigheid
en de juridische rechtmatigheid. De heer Van Beek wekt de suggestie dat niet
alleen het geld onrechtmatig is toegedeeld – dat ben ik met hem eens,
maar dat is gecorrigeerd – maar dat het ook onrechtmatig zou zijn dat
die wethouders over dat geld hebben beschikt. Daarom zegt hij ook dat het
moet worden terugbetaald. Dat laatste klopt niet helemaal. Er is onderzoek
gedaan naar de financiële rechtmatigheid. In eerste instantie waren de
uitgaven uit het budget van € 750.000 niet rechtmatig omdat er geen
dekking voor was. Dat is bij de jaarrekening 2007 door de gemeenteraad op
3 juli 2008 gecorrigeerd. Het vrijmaken van die € 750.000 was
in eerste instantie dus niet rechtmatig omdat er geen amendement op de begroting
was ingediend, maar een motie. Dat heeft men gecorrigeerd door van die motie
een amendement te maken door het corrigeren van de jaarrekening. Daarmee mocht
het budget van € 750.000 worden besteed. De manier waarop dat vervolgens
is gedaan, was onrechtmatig. Dat wordt nu gecorrigeerd door nieuwe subsidiebesluiten.
Heb ik het zo helder uitgelegd?De heer Van Beek (VVD):Het is helder. Met de genomen maatregelen was er wel budget, maar geen
besluit dat was genomen door een rechtmatig orgaan.Minister Ter Horst:Dat klopt, maar dat is door de gemeenteraad zelf bij de behandeling van
de jaarrekening 2007 gecorrigeerd. Vanaf dat moment was dus rechtmatig besloten
dat er vanuit het budget geld werd toegekend. Ook de manier waarop vervolgens
het geld is toegekend, was weer onrechtmatig. Dit zijn echter twee aparte
dingen. Als de heer Van Beek in zijn motie stelt dat het geld moet worden
teruggestort door de verantwoordelijken, waarmee hij de wethouders bedoelt,
stel ik dat dit niet helemaal past op wat er in de gemeente Echt-Susteren
is gebeurd. Daarom ontraad ik de Kamer het aannemen van deze motie.In de motie op stuk nr. 64 verzoekt de heer Graus de regering, er zorg
voor te dragen dat het door twee wethouders van de gemeente Echt-Susteren
onjuist toebedeelde gemeenschapsgeld in de zogenaamde "sinterklaasaffaire",
wordt teruggestort in de gemeentekas. Ik moet de Kamer ook het aannemen van
deze motie ontraden, omdat het aan de gemeenteraad is om geld toe te kennen
op de manier die deze wil. Daaraan kan het landelijk bestuur niets doen. Gemeenten
zijn immers autonoom. Als de gemeenteraad van mening is dat men het geld aan
organisaties moet geven in plaats van het terug te geven aan de burgers, dan
is dat de verantwoordelijkheid van de raad. Daar kan ik niet in treden. Ik
ontraad de Kamer dus het aannemen van deze motie.In zijn tweede motie verzoekt de heer Graus de regering om kwalitatieve
en kwantitatieve controle uit te oefenen op de openbare registers waarin publieke
bestuurders hun nevenfuncties kenbaar dienen te maken. Ik ontraad de Kamer
het aannemen van deze motie, maar ik vind dit wel een belangrijk punt. Ik
zeg de Kamer toe dat wij dit punt zullen meenemen in de komende voorstellen
die ertoe moeten leiden dat de integriteit van het openbaar bestuur wordt
vergroot. Ik vind echter niet dat het onze taak is om deze decentrale verantwoordelijkheden
over te nemen op landelijk niveau.In de motie van mevrouw Azough op stuk nr. 67 wordt de regering verzocht
om de Rijksrecherche op te dragen, onderzoek te doen in deze kwestie. Ik ontraad
de Kamer het aannemen van deze motie omdat ik weet, evenals mevrouw
Azough, dat er door de burgemeester een integriteitsonderzoek is gelast door
het integriteitsbureau van de VNG. Bovendien heeft de burgemeester duidelijk
gezegd dat als er signalen zouden zijn waaruit zou blijken dat er iets in
strafrechtelijke zin aan de hand zou zijn, hij de eerste is om daarvan aangifte
te doen. In zo'n situatie is een onderzoek van de Rijksrecherche overbodig.
Ik ben van mening dat wij eerst het integriteitsonderzoek van het bureau van
de VNG moeten afwachten.In zijn motie op stuk nr. 66 verzoekt de heer De Wit de regering om de
betreffende besluiten van de gemeenteraad van Echt-Susteren te vernietigen
wegens strijd met het algemeen belang. Ik heb uitgebreid uitgelegd waarom
ik van mening ben dat er geen enkele reden is om de subsidiebesluiten die
de gemeenteraad van Echt-Susteren heeft genomen of gaat nemen, te vernietigen
wegens strijdigheid met het algemeen belang, als deze besluiten rechtmatig
worden genomen. Deze mening ben ik toegedaan ondanks het feit dat ik de emoties
hierbij van de indiener begrijp en ikzelf die emoties ook heb. Ik heb zojuist
mevrouw Azough al gezegd dat ik nog aandacht zal besteden aan de wijze waarop
de stemmingen hebben plaatsgehad.Volgens mij heb ik alle moties nu van commentaar voorzien. De heer Heijnen
heeft gesteld dat het buitengewoon onbevredigend is dat er nu toch een besluit
is genomen dat eerst onrechtmatig genomen was, namelijk het besluit om een
subsidie toe te kennen. Ik begrijp de gevoelens van de heer Heijnen. Toch
zeg ik nogmaals dat een besluit van een gemeenteraad in Nederland om € 750.000
subsidie toe te kennen, nooit een onrechtmatig besluit kan zijn. Het is niet
aan de landelijke overheid om te oordelen over de vraag of dit bedrag te groot
of te klein is of te stellen dat het op een andere manier zou moeten worden
besteed. Dat is niet onze verantwoordelijkheid. Ook de voorgeschiedenis kan
geen reden zijn om een dergelijk besluit te schorsen of te vernietigen. Ik
begrijp de gevoelens die hierbij spelen, maar juridisch gezien kan dat niet.De heer Heijnen (PvdA):De minister heeft in haar eerste termijn duidelijk gesteld dat het openbaar
bestuur in diskrediet wordt gebracht door de voorgeschiedenis van dit besluit.
Het besluit is op zichzelf correct en in orde. Hoeveel moet het openbaar bestuur
nog meer in diskrediet worden gebracht door een voorgeschiedenis van een op
zichzelf rechtmatig besluit, voordat de minister vernietiging overweegt op
deze grond?Voorzitter: Ten HoopenMinister Ter Horst:Als een gemeenteraad een onrechtmatig besluit neemt, dan kan dat worden
vernietigd. Als u dus vindt dat een bepaald besluit schade toebrengt aan het
imago van het openbaar bestuur, en het besluit blijkt onrechtmatig of in strijd
met het recht en het algemeen belang te zijn genomen, dan kan ik het vernietigen.
Ik kan daarentegen niet een onrechtmatig genomen besluit dat niet langer bestaat,
vernietigen. Het besluit bestaat namelijk niet langer, want het is gelegaliseerd.
Een rechtmatig besluit kan ik dus niet vernietigen. Ik begrijp dat de heer
Heijnen zich hier ongemakkelijk bij voelt, maar ons oordeel – het oordeel
dat de Kamer, de commissaris van de Koningin, de burgemeester en de minister
uitspreken – dat zulke zaken in Nederland niet getolereerd kunnen worden,
is veel belangrijker.De heer Heijnen (PvdA):Voor u en de Kamer is dit erg onbevredigend. Het komt wel mooi uit dat
wij onlangs met elkaar hebben afgesproken apart weer te spreken over verscherping
van het generieke toezicht en de instrumenten die de minister daarbij ten
dienste staan. Wilt u het kader dat u daarbij zult hanteren, aan de Kamer
zenden, zodat wij dat met u kunnen bespreken?Minister Ter Horst:Natuurlijk, dat is geen probleem. Ik wijs u erop dat dat verzoek –
niet in dit debat gedaan, maar in een eerdere fase – ging over semipublieke
instellingen. Eén bijzonder aspect van een gemeente betreft het feit
dat er een democratisch gekozen gemeenteraad zit. Dat is wel even van een
andere orde dan welke organisatie dan ook in Nederland.De heer Heijnen (PvdA):Correctie: daar ging het ook om, maar u hebt zelf gezegd en geschreven
"Ik wil vaker besluiten voor schorsing en vernietiging voordragen of nemen".Minister Ter Horst:Oh, bedoelt u dat.De heer Heijnen (PvdA):Ik neem aan dat daar criteria aan ten grondslag liggen. Naar aanleiding
van de kwestie Echt-Susteren wil ik graag met u daarover opnieuw in gesprek.Minister Ter Horst:Dat is prima. Dat gaan wij doen.De voorzitter:Mevrouw Azough. Nog eenmaal.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wanneer stuurt Ter Horstde minister het aangekondigde onderzoek van het
integriteitsbureau Nederlandse gemeenten ...Minister Ter Horst:De burgemeester heeft dat onderzoek van het Bureau Integriteit Nederlandse
Gemeenten naar deze kwestie aangekondigd. Uiteraard krijg ik een afschrift
van de onderzoeksresultaten.Mevrouw Azough (GroenLinks):Kan dat onderzoek niet alsnog leiden tot de conclusie dat dit besluit
niet rechtmatig was? U zegt namelijk de hele tijd dat het rechtmatig
is geweest. Volgens mij is dat nu juist de vraag.Minister Ter Horst:Nee, dat onderzoek richt zich op de voorfase van het nemen van het besluit.
Wij moeten die twee zaken echt uit elkaar houden. Het onderzoek gaat over
de vraag hoe dit nu allemaal precies tot stand heeft kunnen komen. Daarnaast
moeten wij het besluit van de gemeenteraad om te legaliseren – om dus
de subsidie te verstrekken – op zijn eigen merites beoordelen. Uiteraard
zullen wij nog even goed kijken naar wat de gemeenteraad nu heeft besloten
of gaat besluiten. Als daar een onrechtmatigheid in zit, dan ben ik de eerste
die zegt dat het onrechtmatig is geweest. Het zijn echter wel twee aparte
zaken.De voorzitter:Mevrouw Azough. Rondt u af.Mevrouw Azough (GroenLinks):Als leden van de gemeenteraad ...Minister Ter Horst:Ik heb u toegezegd ...Mevrouw Azough (GroenLinks):Als leden van de gemeenteraad artikel 28 hebben overtreden, dan zal dat
toch leiden tot de conclusie dat dit besluit niet rechtmatig is geweest?Minister Ter Horst:Nu gaat u te snel. U zegt zelf "waarschijnlijk". U weet het niet. Ik heb
toegezegd dat gekeken wordt naar de vraag of alle gemeenteraadsleden die mochten
stemmen, ook hebben gestemd. Ook wordt gekeken naar het omgekeerde geval,
dus naar de vraag of gemeenteraadsleden die betrokken zijn geweest bij de
organisaties die geld hebben gekregen, hebben gestemd, hetgeen niet de bedoeling
is. Als dat zo zou zijn en het zou om een zodanig aantal stemmen gaan dat
niet langer sprake is van een meerderheidsbesluit, dan is er reden om te spreken
over de rechtmatigheid van het besluit.De voorzitter:Mijnheer Graus als laatste.De heer Graus (PVV):Ik merk dat de minister bij mijn tweede motie een zeker enthousiasme toont,
maar aanvaarding ervan toch ontraadt. Wellicht kan ik de motie dusdanig aanpassen,
dat zij het wel eens is met de strekking ervan. Vindt de minister niet dat
er in ieder geval een onderzoek moet komen naar de noodzakelijkheid van zo'n
kwalitatieve en kwantitatieve nationale controle? Ik merk namelijk toch dat
zij er iets voor voelt. Zij zegt dat uiteindelijk de gemeenten autonoom zijn.
Maar op deze manier werkt het niet.Minister Ter Horst:Waar ik iets voor voel, is dat wij in de voorstellen ter vergroting of
instandhouding van de integriteit van het openbaar bestuur het element van
de openbare lijsten van nevenfuncties en een controle daarop wordt meegenomen.
Zo ver kan ik met u meegaan.De heer Graus (PVV):Daaruit begrijp ik dus dat de minister sympathiseert met mijn motie.De voorzitter:Dat is uw conclusie.Minister Ter Horst:Ja, maar in de huidige formulering moet ik aanvaarding van de motie ontraden.Voorzitter. Ik wil nog twee opmerkingen maken. De PvdA-fractie heeft mij
gevraagd om de commissaris van de Koningin te vragen mij ieder kwartaal een
ambtsbericht toe te zenden en daarover de Kamer te informeren. Ik stel voor
dat wij dat doen naar aanleiding van het BING-rapport dat ik de Kamer zal
toesturen; overigens heb ik uiteraard contact gehad met de commissaris van
de Koningin. Als wij tot een afronding van de kwestie Echt-Susteren kunnen
komen, dan zal ik het oordeel van de commissaris van de Koningin daarover
vragen. Daarna zal ik de Kamer daarvan op de hoogte stellen.Mij is gemeld dat zojuist bekend is geworden dat CDA-gedeputeerde Vrehen
per direct is opgestapt vanwege de affaire Echt-Susteren omdat er sprake zou
zijn van belangenverstrengeling.De heer Schinkelshoek (CDA):Het spijt mij dat ik u moet corrigeren, minister. De gedeputeerde is niet
opgestapt vanwege Echt-Susteren, maar vanwege berichten over de verkoop van
zijn huis.Minister Ter Horst:Dan laten wij de reden waarom hij is opgestapt maar even in het midden.De heer Graus (PVV):Er staat ook in de krant dat hij is opgestapt vanwege het integriteitsonderzoek
in de zaak Echt-Susteren.De voorzitter:Wij hoeven hier niet de krant te behandelen. Het is gemeld.Minister Ter Horst:Ik wilde het alleen maar even zeggen omdat de positie van de gedeputeerde
even aan de orde is geweest. In ieder geval is de gedeputeerde opgestapt.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de minister voor de beantwoording. Over de moties wordt aan het
eind van de vergadering gestemd.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-4622-4638.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl