Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met wijzigingen in het onderwijsachterstandenbeleid (30313)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 3254-3278

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 49, pagina 3254-3278

14-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30313Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 14 februari 2006)Pagina 3292-3293
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 14 februari 2006)Pagina 3240-3243
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het versterken van de bevoegdheden op rijksniveau ten aanzien van de politie, alsmede de opheffing van de Raad voor het Korps landelijke politiediensten (29704)Pagina 3246-3246
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen tweede fase vwo en havo) (30187), en over: - de motie-Hamer/Balemans over de voortgang van de vernieuwing van wiskunde B en het bètavak natuur, leven en techniek (30187, nr. 27); - de motie-Hamer/Mosterd over een goede aansluiting van het vak wiskunde B op de (bèta)studies in het hbo en het wo (30187, nr. 28); - de motie-Hamer over afspraken over een goede aansluiting tussen voortgezet en hoger onderwijs (30187, nr. 29); - de motie-Kraneveldt/Lambrechts over regelmatige 'opfrissing' van basale rekenkundige vaardigheden van scholieren (30187, nr. 30); - de motie-Vergeer c.s. over onderzoek naar de ontwikkeling van de invulling van lesuren, studie-uren en contacturen (30187, nr. 31); - de motie-Lambrechts c.s. over verhoging van het aantal studielasturen wiskunde B in het havo en de examinering wiskunde B (30187, nr. 32); - en nog 3 andere motiesPagina 3247-3248
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 ingeval wetsvoorstel 28873 houdende uitbreiding van de niet-aftrekbaarheid van kosten en lasten die verband houden met omkoping kracht van wet verkrijgt (30405)Pagina 3245-3245
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de uitvoering van de motie-Van Aartsen/Bos over voor- en naschoolse opvang, te weten: - de motie-Jungbluth over besteding van meevallers in de Voorjaarsnota voor aanvullende financiering van de uitvoering van de motie-Van Aartsen/Bos (30300 VIII, nr. 188); - de motie-Balemans/Hamer over een meerjarig investeringsplan (30300 VIII, nr. 189); - de motie-Jan de Vries over de uitvoerbaarheid van plannen voor voor- en naschoolse opvang voor kleine scholen en plattelandsscholen (30300 VIII, nr. 190); - de motie-Vergeer c.s. over het stimuleren van naschoolse opvang gericht op sociale integratie (30300 VIII, nr. 191); - de motie-Koser Kaya c.s. over waarborging van de kwaliteit van personeel en opvangvoorzieningen (30300 VIII, nr. 192)Pagina 3246-3247
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over kinderopvang, te weten: - de motie-Koser Kaya over de indiening van het wetsvoorstel dat de verplichting van de werkgeversbijdrage regelt (28447, nr. 120); - de motie-Hamer c.s. over wettelijke bescherming van de oudercommissie (28447, nr. 121); - de motie-Smilde over een voorlichtingsoffensief voor de tegemoetkoming door de overheid in de kinderopvangkosten (28447, nr. 122)Pagina 3245-3246
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het asielbeleid, te weten: - de motie-Vos over categoriale bescherming voor asielzoekers in Nepal (19637, nr. 1004); - de motie-De Wit c.s. over kleinschalige opvang van ama's van 15 tot 18 jaar (19637, nr. 1005); - de motie-De Wit c.s. over recht op opvang voor asielzoekers die rechtmatig in Nederland verblijven (19637, nr. 1006); - de motie-De Wit/Vos over een ruimhartig toelatingsbeleid jegens asielzoekers die als Bosnische moslims de val van de enclave Srebrenica hebben meegemaakt (19637, nr. 1007); - de motie-Klaas de Vries c.s. over handhaving van het categoriaal beschermingsbeleid ten aanzien van Irak (19637, nr. 1008); - de motie-Klaas de Vries c.s. over eenduidige afspraken met gemeenten over interpretatie en uitvoering van beleid (19637, nr. 1009); - de motie-Huizinga-Heringa c.s. over een besluit- en vertrekmoratorium voor christen-asielzoekers uit Iran (19637, nr. 1010)Pagina 3244-3245
Eindstemming over het wetsvoorstel Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning) (30131)Pagina 3243-3244
Vragen van het lid Duyvendak aan de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de minister van Economische Zaken over beider uitspraken over kernenergie (mondelinge vragenuur)Pagina 3231-3237
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de accijns en van enkele andere wetten (29729), en over: - de motie-Hofstra over de bijtelling inkomstenbelasting op het onderdeel btw wegens privé-gebruik van de auto van de zaak (29729, nr. 14); - de motie-Hofstra over teruggave van de dagwaarde bpm bij export (29729, nr. 15)Pagina 3245-3245
Presentie en opening (dinsdag 14 februari 2006)Pagina 3231-3231
Vragen van het lid Azough aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het onderzoek van het Erasmus Medisch Centrum, waaruit blijkt dat taalstoornissen bij peuters goed te behandelen zijn (mondelinge vragenuur)Pagina 3237-3240
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 8 februari 2006 over arbeidsmarktbeleidPagina 3249-3254
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening (Wet ruimtelijke ordening) (28916)Pagina 3278-3292
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met wijzigingen in het onderwijsachterstandenbeleid (30313)Pagina 3254-3278

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 192 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op
de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met wijzigingen
in het onderwijsachterstandenbeleid (30313).(Zie vergadering van 9 februari 2006.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik vervang mevrouw Vergeer, die wegens ziekte de vergadering
niet kan bijwonen.Voorschoolse educatie biedt niet alleen een mogelijkheid om achterstanden
van kinderen in te lopen voordat zij naar school gaan, maar ook om een evenwichtiger
verdeling van achterstandsleerlingen te bevorderen. Op dit moment is het voorschoolse
onderwijs vaak gekoppeld aan zwarte scholen. Dat is een probleem omdat die
kinderen vaak vanuit de voorschoolse educatie een zwarte school
instromen. Een meer evenwichtige verdeling van leerlingen met en zonder achterstand
is gewenst. Daarom is het goed om de voorschoolse educatie te koppelen aan
een school met weinig of minder achterstandsleerlingen, zodat de kinderen
met een achterstand doorstromen naar een school met minder achterstanden.
De minister heeft in eerste termijn gezegd dat zij het daarmee eigenlijk wel
eens is maar geen dwang van bovenaf wil opleggen. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat voor- en vroegschoolse educatie (VVE) bedoeld is om
jonge kinderen (een deel van) de achterstand in te laten halen vóór
ze naar school gaan;constaterende dat VVE veelal gekoppeld is aan de school waar de deelnemende
kinderen staan of zullen worden ingeschreven;overwegende dat de sociale integratie gebaat is bij het koppelen van VVE
aan scholen met een relatief klein aandeel achterstandsleerlingen;verzoekt de regering, in de uitwerking van de VVE mee te nemen dat bij
de lokale organisatie hiervan sociale integratie wordt bevorderd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22(30313).Mevrouw Van Velzen (SP):Met een amendement van mevrouw Hamer over de schakelklassen wordt een
deel van de pijn weggenomen, maar de mogelijkheid blijft bestaan om een complete
groep parallel aan de normale klassen een jaar lang apart te zetten. Dat is
een nieuwe vorm van segregatie, in mijn fractie ook wel het "kneuzengroepje"
genoemd. Dit is een onnodige stigmatisering van leerlingen. Ook hier willen
wij een meer evenwichtige verdeling. Dit soort achterstanden kan beter in
kleine groepjes worden aangepakt. Veel scholen doen dat al door gedurende
de schooldag een aantal uur apart te werken met leerlingen die achterstand
hebben. Dit is een prima manier om achterstanden op het gebied van rekenen
en taal weg te werken. Schakelklassen zijn dus niet nodig. Kan het geld dat
gereserveerd is voor het inrichten van de schakelklassen, worden ingezet voor
het werken met kleine groepen leerlingen met achterstanden? Zij kunnen dan
de rest van de dag gewoon in de normale klas meedraaien.Ouders spelen een grote rol, wat ook blijkt uit de nieuwe criteria die
de minister heeft vastgesteld in de nieuwe gewichtenregeling. Etniciteit is
geschrapt, waardoor nu vooral het opleidingsniveau van de ouders bepalend
is. Die verandering is terecht; mijn fractie heeft daar meerdere keren om
gevraagd. Het is echter ook belangrijk dat de ouders meer betrokken raken
bij het onderwijs; de voordelen daarvan zijn eenieder bekend. Ook de consultatiebureaus,
het schoolmaatschappelijk werk, de jeugdzorg en waar nodig zelfs de inburgeringscursussen
kunnen een rol spelen. De schotten tussen allerlei organisaties moeten worden
doorbroken, waaraan Operatie Jong een bijdrage levert. Ik zou echter graag
zien dat de minister in de verdere uitwerking van het onderwijsachterstandenbeleid,
met name bij de invulling van de AMvB's, rekening houdt met het belang van
de betrokkenheid van ouders. Zij moet oog hebben voor de gezamenlijke rol
van ouders en instanties bij het wegwerken van achterstanden bij leerlingen.
Ook daarover heb ik een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de minister van OCW een aantal algemene maatregelen
van bestuur zal uitwerken in het kader van het voorliggende wetsvoorstel onderwijsachterstandenbeleid
(30313);overwegende dat ouders een uiterst belangrijke rol spelen in het voorkomen
en bestrijden van onderwijsachterstanden;overwegende dat de rol van consultatiebureaus bij opvoedingsondersteuning
versterkt moet worden;overwegende dat de scholen voldoende mogelijkheden moeten hebben om de
ouders bij het leerproces te (laten) betrekken;Van Velzenspreekt als haar mening uit dat ouders betrokken moeten worden bij de
bestrijding van geconstateerde achterstanden;verzoekt de regering, de verantwoordelijkheid voor het betrekken van ouders
bij het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden
uit te werken en daarbij bovenstaande overwegingen en mening mee te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23(30313).Mevrouw Van Velzen (SP):Ik kom bij het overleg tussen schoolbesturen en gemeenten. De regering
wil dat overleg verplichten. Dat streven delen wij maar wij betreuren het
dat daar gaan resultaatverplichting aan wordt vastgeplakt. Waarom moet overleg
worden verplicht als daar geen resultaten uit voortkomen? Hierover hebben
wij al eerder een debat gevoerd. Het lijkt ons voor de hand liggen dat, als
scholen niet tot resultaten komen in deze overleggen, uiteindelijk het laatste
woord bij de onderwijswethouder zou moeten liggen. Die wethouder moeten wij
niet langer als een boeman zien, want de functie die hij of zij op zich neemt,
wordt netjes democratisch gecontroleerd door de gemeenteraad. Dat is een democratisch
orgaan waarin alle stromingen vertegenwoordigd zijn. De gemeenteraad zal zeker
niet aarzelen om de wethouder aan zijn vestje te trekken als hij verkeerd
omgaat met deze resultaatsverplichtingen. Het lijkt mij geen enkel probleem
om die bevoegdheid bij het gemeentebestuur neer te leggen. Als er geen afspraken
gemaakt worden tussen de school en het gemeentebestuur, kan die verantwoordelijkheid
bij de wethouder worden neergelegd. Ook als er helemaal geen gesprekken op
gang komen, moet de verantwoordelijkheid bij de wethouder worden neergelegd.
Ik zou daarop graag een reactie van de minister willen hebben.De heer Van der Vlies (SGP):Ik begrijp heel goed dat mevrouw Van Velzen onze zieke collega mevrouw
Vergeer waarneemt. Daarom vind ik het unfair om haar nu vragen te stellen
die al gewisseld zijn in het debat waar zij niet namens haar fractie was.
Ik ken mevrouw Van Velzen als iemand die heel prudent is op het punt van gelijkwaardigheid
als partijen tot onderling overleg gehouden zijn. Zij bepleit nu namens haar
fractie dat de wethouder van onderwijs de knoop dan maar door moet hakken.
Die wethouder zit natuurlijk ook als lid van het college van B en W in dat
beraad. Daarom vind ik het bezwaarlijk dat mevrouw Van Velzen die keuze namens
haar fractie maakt, omdat men dit van meet af aan weet en er dus geen gelijkwaardigheid
van partijen meer bestaat. Is zij daar gevoelig voor en wil zij dat meenemen
naar de fractie om daar nog eens goed over na te denken? Ik zal hier geen
verdere vragen over stellen, omdat ik de positie van mevrouw Van Velzen voluit
wil respecteren. Als zij inhoudelijk kan reageren graag, maar als dat niet
zou kunnen, dan heb ik daar begrip voor.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat is vriendelijk van u. Ik zal een poging doen om uw vraag te beantwoorden,
want het is een terechte vraag. Wij spreken hier over een conflictsituatie
waarbij een school en een college, in dezen een wethouder, er niet uit komen.
Uiteindelijk gaat het hier over het achterstandenbeleid en de wens die wij
met elkaar hebben om scholen zo ver te krijgen dat daar adequaat beleid op
gevoerd wordt. Ergens moet je de knoop doorhakken. Ergens moet iemand zeggen:
dit is wat wij gaan doen. U stelt in uw amendement voor dat dit de Onderwijsraad
zou moeten zijn. Ik kan mij daar iets bij voorstellen, maar de Onderwijsraad
is tegelijkertijd een raad die ons en de regering adviseert. Dat is ook een
rare positie.Het is mij erom te doen dat wij nu zeggen dat wij het dusdanig van belang
vinden dat er afspraken worden gemaakt tussen gemeenten en scholen, dat wij
daar ook een beetje dwang op leggen. Het moet niet zo vrijblijvend worden
neergezet als het nu in de wet staat. U zegt dat een wethouder lid is van
een college en dus een politieke kleur heeft. Ik denk dat dit netjes opgevangen
wordt doordat er een gemeenteraad achter staat die dat controleert. Het belangrijkste
argument is dat ik vind dat je dit soort uitvoeringskwesties van beleid zo
dicht mogelijk bij het veld moet houden. Wij hebben het hier over een specifieke
school die er niet uit komt en die dat met een gemeente moet regelen. De Onderwijsraad
staat daar vrij ver vanaf. Ik zou het graag zo dicht mogelijk bij de school
willen regelen. Misschien zegt u dat het niet gaat werken. Laten wij het gewoon
uitproberen en in de praktijk zien hoe de lokale democratie dit met de controle
van de raad gaat oplossen. Ik geloof daar wel in.De heer Van der Vlies (SGP):Wij hebben op dit moment natuurlijk onderwijsachterstandenwetgeving. Daarin
hebben wij het juist geregeld zoals ik voorstel. De Onderwijsraad is de bevoegde
instantie die knopen doorhakt. Dat is een raad op afstand waardoor problemen
met gelijkwaardigheid en partijdigheid veel minder spelen. Ik zou dit nog
een keer in uw aandacht willen aanbevelen.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat heb ik gehoord en ik heb ook mijn argumenten gegeven waarom wij het
juist dicht bij de school willen houden.Mijn laatste punt betreft de huisvestingsgelden. Mijn collega Vergeer
heeft een amendement ingediend om te regelen dat gemeenten een evenwichtige
verdeling van leerlingen met of zonder achterstand als criterium mogen gebruiken
voor de verdeling van huisvestingsgelden. Met dat amendement volgen wij het
advies van de Onderwijsraad op waar de minister dat eigenlijk nalaat. Wij
hebben hierover al eerder een debat gehad. De regeling in de Wet op het primair
onderwijs biedt op dit moment onvoldoende mogelijkheden – zo begrijp
ik tenminste uit het advies van de Onderwijsraad Bakens voor spreiding en
integratie – om huisvesting als sturingsinstrument in te zetten in de
bestrijding van segregatie. Er moet in huisvesting worden voorzien als daar
behoefte aan is, maar de gemeente moet de ruimte krijgen om keuzes te maken,
bijvoorbeeld om een groeiende school zonder achterstandsleerlingen een lagere
prioriteit te geven dan een school die bijvoorbeeld door een wit ouderinitiatief
behoeft heeft aan extra ruimte. Ik zie het als een mogelijkheid voor de gemeente
om scholen die het goed doen, op die wijze te belonen en extra te stimuleren.
Ik zou daar graag een reactie van de minister op willen hebben.De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. In eerste instantie heb ik nog eens aan de orde gesteld dat
achterstandsbeleid vooral beleid is dat handelt over sociale mobiliteit. Ik
heb niet het doorzettingsvermogen om dit aan ieder ander op
te leggen, maar ik stel nog één keer kort dat heel veel zaken
die te maken hebben met de effectiviteit van het onderwijs in het algemeen,
niet per definitie thuis horen bij onderwijsachterstandenbeleid. Ik vind in
essentie dat zaken als het leren van een tweede taal aan mensen die uit het
buitenland komen, segregatiemaatregelen, ouderparticipatie, en zelfs schakelklassen
kunnen bijdragen aan de effectiviteit van het onderwijsachterstandenbeleid,
maar dat het geen zaken zijn die tot de kern van dit beleid zouden moeten
behoren. Het lijkt mij goed om die zaken, in ieder geval in gedachten, uit
elkaar te houden.Er is tussen het vorige debat en het huidige nogal wat gecommuniceerd,
ook via de media, onder andere over de Cito-toets. Sommige leerkrachten zijn
van oordeel dat het niet goed is als bepaalde leerlingen meedoen aan een toets
die eigenlijk voor hen te moeilijk is. Aan de andere kant wordt het, onder
andere door mij, op prijs gesteld als wij een compleet beeld krijgen van sociale
ongelijkheid, en als scholen zichzelf niet voor de gek houden door het uitsluiten
van leerlingen die niet aan die toets voldoen. Er zijn allerlei manieren om
aan hieraan te werken en om docenten tegemoet te komen. Ik denk bijvoorbeeld
aan de manier waarop in het PRIMA-onderzoek de Cito-scores worden gecorrigeerd
voor het soort publiek van de scholen. Dat is het product van jarenlange ervaring.
Ik zie niet in waarom docenten dat een probleem zouden moeten vinden. Goede
toetsen hoeven overigens niet per se negatief uit te werken op het zelfconcept
van degene die op de toets slechts scoort. Dat is een kwestie van professionaliteit
van de toetsenmaker. Dat is het Cito wel toevertrouwd. Ik weet dat daarover
een motie komt van mevrouw Hamer en anderen, waarin de minister met name nog
eens wordt gevraagd om uit te zoeken hoe het dilemma kan worden opgelost tussen
de waarneming hoe goed een school het doet en het probleem dat sommige leerkrachten
vinden dat het eigenlijk bij sommige leerlingen niet past.Over de onderhandeling tussen gemeenten en schoolbesturen heb ik een amendement
ingediend. De minister heeft het aannemen ontraden van het laatste deel daarvan.
Dit had betrekking op de vraag of de Inspectie ook zou kunnen berichten over
de effectiviteit van het lokale beleid en over de mate waarin de diverse deelnemers
daaraan hebben bijgedragen. De minister zei: zo werkt het niet; wij zijn degenen
die de Inspectie kunnen inschakelen. Volgens mij is er sprake van een misverstand
tussen de minister en de Inspectie. Ik weet zeker dat mevrouw Kervezee ons
heeft meegedeeld dat in ieder geval op onderdelen de Inspectie, ook in het
kader van het onderwijsachterstandenbeleid, evaluaties uitvoert op verzoek
van lokale autoriteiten. In ieder geval lijkt het mij heel erg wenselijk dat
er ook een zekere rivaliteit ontstaat tussen gemeenten over de mate waarin
zij effectief bijdragen aan het onderwijsachterstandenbeleid. Een dergelijke
rivaliteit kun je alleen maar opwekken door daarover zo te rapporteren dat
zij ontstaat.Wat te doen als men niet tot overeenstemming komt? Er ligt een amendement
voor om daartoe de Onderwijsraad in te schakelen. Op zichzelf lijkt mij dat
een redelijke gedachte. Er moet een instantie zijn. Ik vrees alleen dat benoemingen
van leden van de Onderwijsraad daardoor in de toekomst wel erg politiek kunnen
worden. Dat is ook een kwestie van vertrouwen. Ik weet dat er wordt nagedacht
over de mogelijkheid om het bij een andere instantie onder te brengen. Daar
ben ik in principe niet op tegen. Laat ik het daarop houden. Ik weet natuurlijk
niet welk definitief voorstel er komt.De heer Eski (CDA):Voorzitter. Ik wil de minister bedanken voor het beantwoorden van de vragen
in de eerste termijn. Ik heb in die termijn opgemerkt dat wij de middelen
voor het bestrijden van achterstanden zo effectief mogelijk inzetten. De uitwerking
van de afspraken die in het Hoofdlijnenakkoord met betrekking tot de herinrichting
van het onderwijsachterstandenbeleid zijn gemaakt, zullen naar onze mening
leiden tot meer resultaten, minder bureaucratie en een heldere verantwoordelijkheidsverdeling
tussen scholen en gemeenten. Met gemeenten en scholen zijn duidelijke afspraken
gemaakt over concrete doelstellingen. Wij moeten in de komende periode blijven
zoeken naar effectieve methoden. Ik ben blij met de toezeggingen van de minister
dat zij een integraler beleid met betrekking tot de voor- en vroegschoolse
programma's voert en nagaat hoe de betrokkenheid van ouders bij de programma's
kan worden verbeterd. Ik herhaal dat wij wensen dat de VVE-programma's zo
veel mogelijk worden gekoppeld aan scholen. De introductie van schakelklassen
is een belangrijk instrument dat wij als CDA-fractie hebben bepleit om grote
taalachterstanden sneller weg te werken. Zij kan zich vinden in de uitwerking
daarvan.Tot slot maak ik enkele opmerkingen over de verantwoordelijkheidsverdeling.
De CDA-fractie is van mening dat gemeenten en schoolbesturen elkaars bondgenoten
zijn in de strijd tegen onderwijsachterstanden. Volgens het wetsvoorstel worden
gemeenten en scholen verplicht tot het voeren van overleg, onder meer over
het bestrijden van onderwijsachterstanden en het tegengaan van segregatie.
Mijn fractie gaat ervan uit dat beide partners hun verantwoordelijkheid nemen
en met elkaar op basis van gelijkwaardigheid afspraken maken die van belang
zijn voor goede onderwijsresultaten. Immers, het blijft in ieders belang dat
zij onderling afspraken kunnen maken. Een doorzettingsmacht voor het gemeentebestuur
zet het partnerschap onder druk. Naar ik heb begrepen, pleiten de gemeenten
en de VNG daar niet voor. Rotterdam laat zien dat een doorzettingsmacht niet
nodig is om vergaande afspraken te kunnen maken. Bovendien heeft de Inspectie
de taak om erop toe te zien dat scholen bijdragen leveren aan sociale integratie
en burgerschap. Voorts heeft de minister bevoegdheden om financiële sancties
op te leggen aan scholen die niet mee willen werken. De CDA-fractie heeft
er vertrouwen in dat gemeenten en scholen alles zullen doen om op lokaal niveau
werkbare en evenwichtige afspraken te maken. Ik wil hier twee nieuwe elementen
aan toevoegen. Het is van groot belang dat ouders vroegtijdig worden betrokken
bij de afspraken tussen scholen en gemeenten, want die gaan over hun kinderen.
Daarom dien ik samen met mijn collega Lambrechts hier de volgende motie over
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ouders een groot belang hebben, gehoord te worden over
de aanpak van onderwijsachterstanden, het bevorderen van integratie, het tegengaan
van segregatie en spreiding van leerlingen;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat (vertegenwoordigende)
ouders vroegtijdig door gemeenten en schoolbesturen gehoord worden over de
maatregelen die voortvloeien uit het verplichte overleg tussen gemeente en
school over de aanpak van onderwijsachterstanden, integratie en spreiding
van leerlingen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eski en Lambrechts. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24(30313).De heer Eski (CDA):Voorzitter...De heer Slob (ChristenUnie):Ik ben benieuwd hoe u de uitwerking van deze motie in de praktijk ziet.
Wordt dan in gemeenten geformaliseerd dat ouders zich moeten gaan verenigen
en dat zij het vaste aanspreekpunt voor de gemeente worden? Of mogen gemeenten
willekeurig een aantal ouders bij elkaar roepen om plannen bekend te maken
en daarop een reactie van hen te vragen?De heer Eski (CDA):Ik vind het van belang dat ouders worden gehoord. Ik ben van mening dat
het beter is als schoolbesturen in eerste instantie met vertegenwoordigers
van ouders die in de medezeggenschapsraad zitten overleggen en aan hen plannen
kenbaar maken.De heer Slob (ChristenUnie):Als er met één ouder wordt gesproken, is dan aan deze verplichting
voldaan? Ik probeer concreet te maken wat dit in de praktijk gaat betekenen.
U vraagt hier heel wat. Dan is de vraag hoe wij dit handen en voeten gaan
geven.De heer Eski (CDA):Ik denk niet dat wij van alle scholen kunnen verwachten dat zij met alle
ouders van alle kinderen spreken. Dat is een onmogelijke opdracht. Ik denk
dat het wel van belang is dat scholen in ieder geval praten met ouders die
in de medezeggenschapsraad zitten.De heer Slob (ChristenUnie):Dan is uw motie in feite een verplichting aan scholen om voordat zij met
de gemeente gaan praten, in het overleg waartoe zij geroepen zijn, eerst met
hun eigen ouders te hebben gesproken. Pas als dat is gebeurd – dat moet
misschien ook worden gecontroleerd – mogen zij bij de gemeente aanschuiven.
Heb ik dat zo goed verstaan?De heer Eski (CDA):Ik denk niet dat wij dit zo moeten interpreteren. Het gaat erom dat scholen
en gemeenten hun best doen om ook contact met ouders te houden en hun betrokkenheid
te waarborgen. Het doet er dan niet toe op welk moment dat gebeurt. Als gemeente
en school proberen afspraken met elkaar te maken, is het belangrijk ouders
van kinderen die op de school zitten te raadplegen om te horen wat zij daarvan
vinden. Dan kan het gaan om onderwijsachterstanden of om het tegengaan van
segregatie.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb uw motie even op mij laten inwerken. Het risico ervan is dat die
motie buitengewoon sympathiek klinkt – niemand zal erop tegen zijn om
deze ouders hierbij te betrekken – maar niets toevoegt aan de bestaande
vormen van medezeggenschap en aan de discussie die de Kamer nog aan het voeren
is over de positie van de medezeggenschapsraad. U hebt de heer Slob daarnet
geantwoord dat het ten minste om de leden van de medezeggenschapsraad zou
moeten gaan. Wat voegt deze motie dan toe, als het niet gaat om een soort
vooroverleg voor het overleg van de gemeente?De heer Eski (CDA):De meerwaarde ervan is dat wij aan het onderwijsveld meegeven dat wij
het belangrijk vinden dat ouders worden gehoord.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is toch wat wij hier steeds zeggen? Wij kunnen wel bij elk onderwerp
een motie indienen waarin staat dat er met de ouders moet worden gesproken,
maar morgen hebben wij een debat over governance waarbij dit meer in algemene
zin aan de orde is. Ik ben op zoek naar wat nu precies de meerwaarde van uw
motie zal zijn en welke gevolgen de aanneming ervan zal hebben ten opzichte
van het normale overleg dat al met ouders moet worden gevoerd.De heer Eski (CDA):Dit onderwerp komt aan de orde bij de behandeling van de Wet medezeggenschap
op scholen, maar ik vind het belangrijk om dit alvast mee te geven. Niet alleen
scholen en gemeenten overleggen met elkaar over van alles en nog wat. Ouders
of hun stem worden niet gehoord. Het doorbreken daarvan is wat deze motie
wordt beoogd.Mevrouw Hamer (PvdA):Het is dus niet de bedoeling dat er in een soort vooroverleg met de ouders
wordt gesproken als de scholen met elkaar, met de gemeente en met anderen
afspraken gaan maken? Dit is dus meer een algemene oproep van u om ouders
bij de school te betrekken?De heer Eski (CDA):Ik vind niet dat het aan ons is om hier de precieze vorm van het overleg
voor te schrijven. Het gaat erom dat scholen in ieder geval overleg voeren
met ouders, niet meer en niet minder.Wij dienen samen met de SGP en de ChristenUnie een amendement in om ervoor
te zorgen dat de Onderwijsraad een uitspraak kan doen, mochten gemeenten en
scholen er onverhoopt niet in slagen om op lokaal niveau afspraken met elkaar
te maken.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Laat ik maar meteen beginnen met een heikel punt uit de eerste
termijn van zowel de Kamer als de minister: het overleg tussen de scholen
en de gemeenten. Ik ben van mening dat wij in deze discussie twee zaken heel
goed van elkaar moeten scheiden. Enerzijds is er het achterstandenbeleid op
de school zelf. Dit is wat de school doet met het geld dat
zij via de gewichten van de achterstandsleerlingen krijgt. Anderzijds is er
het gemeenschappelijke of gemeentelijke achterstandenbeleid, dat de gemeente
in samenwerking met de scholen voert. Ten aanzien van wat de scholen zelf
doen, zou je kunnen zeggen dat de minister in laatste instantie als een soort
doorzettings­macht kan ingrijpen als het niet gebeurt volgens de eisen
die de wet er aan stelt. De minister houdt via de inspectie toezicht op de
scholen en kan maatregelen nemen wanneer een school niets aan achterstandenbeleid
zou doen, wat wij ons overigens niet kunnen voorstellen.De crux zit hem in de vraag wat er ten aanzien van het gemeenschappelijke
beleid zal gebeuren. De minister heeft gezegd dat de VNG wél wenst
dat het Rijk de scholen aanspoort om goede afspraken met de gemeenten te maken.
Dat staat ook in het wetsvoorstel van de minister. De VNG zou echter geen
doorzettingsmacht bij de gemeenten willen. De minister zou ook op dit gebied
de doorzettingsmacht kunnen hebben. Maar omdat wij met het voorliggende wetsvoorstel
de verantwoordelijkheid juist bij scholen en gemeenten willen leggen, is dat
geen optie. Wij hebben wel gesteld dat iemand de knoop moet kunnen doorhakken
wanneer het overleg tot niets leidt. Er liggen daarvoor twee mogelijkheden
op tafel: de gemeenten of de Onderwijsraad.Het lijkt wel heel sympathiek dat dit de Onderwijsraad wordt, zoals wordt
bepleit in het amendement van de heer Van der Vlies c.s., omdat dan noch de
gemeenten noch de minister beslissen. De Onderwijsraad heeft naar onze mening
echter een heel andere functie: het hoogste adviesorgaan inzake onderwijskwesties.
Ik heb de Onderwijsraad heel hoog zitten. Hij is neutraal, maar geeft prikkelende
adviezen. Zo hoort het ook. Ik vraag mij af hoe de status van de Onderwijsraad
verandert als wij er een arbiter op allerlei terreinen van maken. Laat de
Onderwijsraad toch vooral het eerbiedwaardige adviesorgaan blijven dat zonder
last van jurisprudentie vrijelijk zijn mening kan geven over allerlei onderwijsontwikkelingen.Het is wellicht niet ideaal om de beslissingsbevoegdheid bij de gemeenten
neer te leggen, maar naar onze mening beter dan het bij de Onderwijsraad te
doen. Die moeten wij niet politiseren, maar dat dreigt wel te gebeuren. Ik
zal een voorbeeld geven waarvan ik bang ben dat dit zich zal voordoen.De voorzitter:Hebt u hiermee dit thema afgerond?Mevrouw Kraneveldt (LPF):Nee, nog niet.De voorzitter:Maakt u het dan eerst even af.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Stel dat de gemeente Rotterdam en de meerderheid van de scholen in die
stad een vrij vergaand onderwijsachterstandenbeleid op poten zetten, waaraan
twee scholen niet meedoen. Men wendt zich voor advies tot de Onderwijsraad.
Deze moet dan een uitspraak doen over een zeer heikel politiek thema. Mijn
vraag daarbij is of de Onderwijsraad een uitspraak moet dan over het overlegproces.
Moet hij vaststellen of deze beide scholen daarin wel hun uiterste best hebben
gedaan om tot overeenstemming te komen? Of moet de Onderwijsraad een uitspraak
doen over het resultaat? Dat maakt nogal een verschil. Wij zijn van mening
dat het extra interessant zou kunnen zijn om in de Onderwijsraad mensen van
een bepaalde politieke kleur te kunnen benoemen. Misschien gebeurt dat zelfs
al, want ik ben natuurlijk ook niet gek. Dat zouden wij zoveel mogelijk willen
vermijden.De minister heeft in het wetsvoorstel opgenomen dat de gemeente eindverantwoordelijk
is voor het overleg en het resultaat daarvan. Je kunt de gemeente niet eindverantwoordelijk
maken als je haar niet ook de eindbevoegdheid geeft. Het amendement van mevrouw
Hamer en mevrouw Vergeer impliceert dat de gemeente er niet iets zomaar kan
doordrukken tegen de wil van de meerderheid van de scholen. Het besluit moet
worden gedragen door een zo groot mogelijke consensus onder de scholen. Daarnaast
voegt het aangekondigde amendement van mevrouw Örgü nog een extra
waarborg toe. Wij hebben grote sympathie voor het amendement van mevrouw Hamer
en mevrouw Vergeer. Waarschijnlijk zullen wij er dus voor stemmen. Het aanvullende
amendement van mevrouw Örgü hebben wij natuurlijk nog niet gezien,
maar wij veronderstellen dat het eveneens een waardevolle aanvulling zal zijn.
Op dit gebied kan ook de lokale democratie haar werk doen.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Kraneveldt heeft nogal stellige veronderstellingen over de Onderwijsraad
geuit. Ik liep op dat moment naar de interruptiemicrofoon omdat ik van mening
ben dat dit onterecht is. Ik heb de suggestie gedaan om de Onderwijsraad als
laatste instantie te overdenken. Daarbij houd ik de suggestie om de Onderwijsraad
te politiseren verre van mij, laat staan dat wij in een traject zouden komen
van politieke benoeming. Wie bedenkt het! Het staat op dit ogenblik gewoon
in de wet, op het punt van de onderwijshuisvesting, op het punt van het onderwijsachterstandenbeleid.
De wet die momenteel kracht van wet heeft, heeft als arbiterfunctie de Onderwijsraad.
Wat politisering, wat politieke benoemingen? Nee toch!Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik heb niet gezegd dat u zo nodig de Onderwijsraad wilt politiseren. Het
gevaar van uw amendement is wel dat de Onderwijs gepolitiseerd kan worden,
omdat het onderwijsachterstandenbeleid erg gevoelig is, waarbij ik denk aan
zoiets als spreiding. Zo'n gevoelig onderwerp wil ik niet bij de Onderwijsraad
laten. Ik weet dat de Onderwijsraad hierbij nu een adviesfunctie heeft en
arbiter is als het gaat om onderwijshuisvesting, en daar ben ik ook niet zo
gelukkig mee. Maar in dit geval moeten wij de Onderwijsraad deze macht niet
geven. Daarover verschillen wij van mening.De heer Van der Vlies (SGP):Dat komt in dit huis vaker voor, daarvan ben ik niet ondersteboven. Daar
leven wij een beetje van! Maar waar ik wel recht op heb, is uw reactie op
mijn uiteindelijke argument om aan iets anders te denken, te weten dat als
een college van B & W en schoolbesturen gehouden zijn overleg te voeren,
dat in gelijkwaardigheid moet gebeuren, juist vanwege de gevoeligheid van
het onderwijsachterstandenbeleid als het gaat om segregatie en allerlei andere
thema's die wij serieus hebben te nemen. Dat is een gevoelige materie, waarbij
dus sprake moet zijn van gelijkwaardige partijen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dan herhalen wij het interruptiedebatje in eerste termijn, toen wij het
hadden over gelijkwaardigheid. Ik geef toe dat het niet de
meest ideale situatie is, maar toch kiezen wij voor de gemeente als meest
onderwijsnabije instantie. Het amendement van de leden Hamer en Vergeer is
uitgebreid met een extra waarborg voor het nemen van een besluit dat is gericht
op een zo groot mogelijke consensus van de scholen in de gemeente. Wij denken
dat dat voldoende waarborgen biedt. Bovendien is er ook nog een lokale democratie
die haar werk kan doen.De heer Slob (ChristenUnie):Ik kom niet aan uw recht om daarin een eigen keuze te maken. Maar ik betreur
het wel dat u stelt dat de keuze voor de Onderwijsraad allerlei problemen
met zich zal brengen. Dat kunt u niet volhouden, als u terugkijkt naar de
geschiedenis van de afgelopen jaren op het gebied van het onderwijsachterstandenbeleid.
Daarbij hebben die problemen zich ook niet voorgedaan.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat is waar, maar het zou wel kunnen. Ik ben sowieso niet altijd even
blij met de huidige rol van de Onderwijsraad. Verder ben ik blij dat het maar
om een paar gevallen per jaar gaat, dus ik verwacht niet dat honderden scholen
of gemeenten nu met zijn allen bij de Onderwijsraad op de stoep zullen staan,
maar ik verschil hierover principieel van mening met u en de heer Van der
Vlies.Stel dat het amendement van de leden Hamer en Vergeer wordt aangenomen,
of dat van de heer Van der Vlies, dan vraag ik mij alsnog af of wij dan met
zo'n amendement en de huidige wet daaromheen voldoende waarborgen hebben dat
alle scholen binnenboord blijven. Ik denk van niet. Ook na een advies van
de Onderwijsraad of een besluit van een gemeente kan er nog een school zijn
die zegt: ik heb met oprechte bedoelingen aan het overleg deelgenomen, maar
ik ben het principieel oneens met de gevoerde lijn, ik doe niet mee. Kan dat
en vindt de minister dat erg? Ik denk dat het niet gewenst is, maar het is
niet erg. Zo'n school kan gewoon het recht hebben om te zeggen: ik onttrek
mij aan het gemeenschappelijk beleid, maar zo'n school kan er dan ook niet
aan meedoen en er ook niet de voordelen van ondervinden. Ik denk dat er scholen
zijn die uiteindelijk toch gaan meedoen, omdat het uiteindelijk niet houdbaar
is.Over veiligheid op school het volgende. De minister heeft verleden week
positief gereageerd op het amendement-Kraneveldt/Örgü dat van scholen
vraagt in het jaarverslag melding te maken van eventuele geweldsincidenten
of bedreiging in het afgelopen jaar en eveneens te melden wat men ermee heeft
gedaan en wat de resultaten daarvan waren. De minister zei terecht dat het
amendement niet geldt voor de WEC en dat een motie handiger zou zijn, zodat
zij in het Besluit informatievoorziening WPO/WEC het een en ander kan laten
opnemen. Wij willen echter ook graag dat het voor het voortgezet onderwijs
wordt geregeld. Daarom dien ik, mede namens mevrouw Örgü, de volgende
motie in. Daarmee is meteen het amendement op stuk nr. 15 ingetrokken.De voorzitter:Het amendement-Kraneveldt/Örgü (stuk nr. 15) is ingetrokken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat scholen voor allen die zich daarin bevinden een veilig
leer- en werkklimaat moeten bieden;voorts van mening dat het van groot belang is dat scholen zo veel mogelijk
openheid betrachten aangaande het gevoerde beleid inzake veiligheid, met name
richting leerlingen en hun ouders;constaterende dat de motie-Balemans c.s. (stuk nr. 30300-VIII, nr. 124)
ertoe strekt dat scholen een sluitende en volledige registratie moeten voeren
van eventuele geweldsincidenten en bedreigingen die hebben plaatsgevonden;van mening dat in aansluiting daarop het jaarverslag van scholen een overzicht
zou moeten geven van geweldsincidenten of bedreigingen die hebben plaatsgevonden,
de manier waarop daarmee is omgegaan en de resultaten van het gevoerde beleid;roept de regering op, het Besluit informatievoorziening WPO/WEC en het
Besluit informatievoorziening WVO zodanig aan te passen dat de hierboven bedoelde
informatie verplicht in het jaarverslag wordt opgenomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Örgü.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(30313).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Ik ben blij met de toezegging van de minister dat zij onderzoekt
hoe een expertisecentrum inzake VVE vorm zou kunnen krijgen. Mevrouw Hamer
zal ook namens mij een motie indienen, waarin wordt gevraagd de VVE stappenprogramma's
uit GOA-middelen te betalen.Ik heb in eerste termijn aandacht gevraagd voor een zo ruim en flexibel
mogelijke definitie van het begrip "schakelklas". Ik zal daarom
ook het amendement van mevrouw Hamer steunen dat hiertoe mogelijkheden biedt.
Wat betreft de criteria voor een schakelklas ben ik blij dat de minister uitspreekt
dat in principe alle kinderen een plek in een schakelklas moeten krijgen als
zij voldoen aan de criteria, dat die criteria van pedagogisch-didactische
aard moeten zijn en dat financiële overwegingen hierbij geen primaire
rol zouden mogen spelen.KraneveldtMijn laatste punt betreft de effectiviteit. Is het beleid dat wij de afgelopen
jaren inzake onderwijsachterstanden hebben gevoerd effectief geweest? Zal
het beleid dat wij gaan voeren – wij gaan daar namelijk verregaande
aanpassingen in aanbrengen – ook effectief zijn? Dat is natuurlijk de
grote vraag. In mijn eerste termijn heb ik hiervoor uitgebreid aandacht gevraagd.
Ik steun dan ook het amendement op stuk nr. 17 van de heer Jungbluth. Daarin
wordt gevraagd heldere resultaatsafspraken te maken met gemeenten,
waarover de inspectie dan bijvoorbeeld in een onderwijsjaarverslag kan berichten.Volgens mij is de minister niet ingegaan op mijn vragen over prestatieafspraken
met kleinere gemeenten. Waarom zou je met deze gemeenten ook geen afspraken
kunnen maken? Met de G31 zijn afspraken gemaakt, maar waarom niet ook met
de kleinere gemeenten? Juist omdat zij misschien niet van die enorme problemen
hoeven te ondervinden, zouden concrete afspraken kunnen worden gemaakt met
zo'n gemeente. Waarom alleen de focus op rechtmatige besteding van achterstandsmiddelen
in die gemeenten en niet ook op de doelmatige besteding daarvan? Ik krijg
daarop graag een reactie van de minister.De heer Jungbluth (GroenLinks):Ik wil graag duidelijkheid op een punt. Mevrouw Kraneveldt wekt de indruk
dat het niet meedoen van scholen aan gezamenlijke afspraken met gemeenten
in principe geen probleem hoeft te zijn. Ik kan mij voorstellen dat dat waar
is in een gemeente waar vrijwel alle scholen een bepaald aandeel kansarme
leerlingen binnenshuis hebben. In een gemeente als Rotterdam is een school
die niet meedoet aan gezamenlijk afgesproken beleid als het ware zelf de dupe.
Maar wat als er in een gemeente nadrukkelijk onderscheid is tussen scholen
die geen en scholen die veel achterstandsleerlingen hebben en scholen zich
nadrukkelijk wensen te onttrekken aan het overleg? Ik neem aan dat u met mij
van oordeel bent dat dat eigenlijk niet kan.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat ben ik met u eens. Ik vind het ook zeker niet wenselijk dat scholen
zich onttrekken aan de afspraken die de andere scholen met de gemeente maken.
Ik denk echter dat als een van beide amendementen waar ik zojuist over sprak –
hetzij onderwijsraad als beslisbevoegdheid, hetzij de gemeente – wordt
aangenomen, het wetsvoorstel dat om dat amendement heen zit, niet de garantie
biedt dat op het hoogste niveau wordt uitgevochten dat een school moet meedoen
aan de afspraken.Ik vind dat niet wenselijk, maar het kan wel. De vraag is of wij dat dicht
moeten regelen. Een school moet van goeden huize komen om zich blijvend aan
dit overleg te onttrekken. Bovendien moet bezien worden wat de school zelf
aan het onderwijsachterstandenbeleid doet, bijvoorbeeld op grond van de gewichtenregeling.
In dat kader is ook het initiatiefwetsvoorstel-Hamer/Dijsselbloem/Kraneveldt
aan de orde. De inspectie heeft de nodige wettelijke handvatten om de school
aan te pakken als zij zich aan alles onttrekt. Een school moet op een gegeven
moment wel meedoen, wil zij niet bestraffend worden toegesproken door de inspectie.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Helaas moest ik afgelopen donderdag eerder weg, waardoor ik
het antwoord van de minister in eerste termijn niet heb kunnen horen. Dankzij
de snel en voortreffelijk werkende Dienst Verslag en Redactie heb ik het antwoord
van de minister echter kunnen lezen.Hoewel ik in eerste termijn gezegd heb dat ik niet zeker weet of de gemeente
voldoende instrumenten heeft om haar taken te kunnen uitvoeren, moeten wij
het probleem niet groter maken dat het is. De gemeente heeft wel degelijk
instrumenten. Zij kan overleg afdwingen. Zij heeft 165 mln. om de eigen argumenten
kracht bij te zetten. Zij heeft de huisvestingstaak en de middelen die daarbij
horen. Zij heeft zeggenschap over het jeugd- en jongerenbeleid en kan de middelen
daarvoor gebruiken ter ondersteuning van brede schoolactiviteiten. Kortom,
de gemeente is geen hulpeloos slachtoffer dat voor een onmogelijke taak staat.
Zij kan al die instrumenten inzetten om haar argumenten kracht bij te zetten.
Mevrouw Kraneveldt heeft terecht opgemerkt dat de gemeente ervoor kan kiezen
om de voordelen van die taken aan bepaalde scholen te onthouden.De fractie van D66 wil daarom de gemeenten niet ook nog doorzettingsmacht
geven. Dat zeg ik ook omdat enkele zeer belangrijke instrumenten voor integratie
en het tegengaan van segregatie van de wetgever moeten komen. Ik heb dan het
oog op het toelatingsrecht waarmee zwarte leerlingen gemakkelijker toegang
krijgen tot witte scholen en over het verder verlagen van de drempels voor
witte scholen. Dat soort dingen moet op landelijk niveau geregeld worden.In het amendement van de heer Van der Vlies wordt in specifieke gevallen
de mogelijkheid geboden om de Onderwijsraad om advies te vragen. Ik ben nooit
zo blij geweest met die constructie, maar ik kan niet ontkennen dat zij wel
heeft gewerkt. In vier gevallen is advies aan de Onderwijsraad gevraagd. Dat
is niet veel, maar kennelijk net voldoende om ernstige conflicten te bezweren.
Ik ben benieuwd wat de minister van de wijziging van het amendement vindt.
Ik zie het als een verbetering, omdat het niet langer alleen betrekking heeft
op zaken die met vrijheid van richting en inrichting te maken hebben. Ik heb
gehoord dat ook mevrouw Örgü een voorstel op dit punt zal doen.Wij hebben gevraagd om een meer pluriforme invulling van de schakelklassen
mogelijk te maken, zoals tijdens eerdere overleggen reeds naar voren is gebracht.
Collega Hamer heeft op dit punt een amendement ingediend en de minister heeft
geen overwegende bezwaren tegen aanvaarding ervan. Wij zullen dat amendement
steunen. Ik vraag mij overigens wel af of de minister niet te gemakkelijk
heeft gezegd dat het voor gemeenten geen probleem zal opleveren dat eerdere
toezeggingen inzake de schakelklassen ongedaan gemaakt worden. De voorbereidingsperiode
was al krap. In tweede termijn wil ik de verzekering van de minister dat wij
de gemeenten hiermee niet in de problemen brengen.Ik heb geen antwoord kunnen vinden op mijn vraag over de brede doeluitkering.
Ik hoop dat de minister zo goed wil zijn om daar alsnog op in te gaan. Ik
heb gezegd de garantie te willen dat de gemeente de middelen blijft inzetten
voor het gegeven doel. De specifieke uitkering wordt immers een brede doeluitkering
sociale integratie en veiligheid. Eerder is zowel bij onderwijshuisvesting
als alfabetisering en volwasseneducatie te zien geweest dat de overgang naar
een brede doeluitkering betekent dat na verloop van jaren niemand meer weet
hoe veel waarvoor is uitgegeven of is bestemd. De middelen worden dan aan
andere doelen besteed. Hoe bewaken wij dat dit niet ook gaat gebeuren bij
de middelen voor de onderwijsachterstanden? Ik hoop dat de minister ook iets
kan zeggen over monitoring en prestatieafspraken.In het wetsvoorstel staat heel weinig over de betrokkenheid van de ouders,
alhoewel die een groot belang hebben. De heer Eski heeft al eerder gezegd
dat wij graag zien dat ook ouders gehoord worden over de maatregelen die voortvloeien
uit het verplicht overleg tussen gemeenten en scholen over achterstanden,
integratie en spreiding. Het kan en mag niet zo zijn dat ouders straks alleen
uit te voeren hebben wat schoolbesturen en gemeenten aan stevige maatregelen
bedenken. Er moet getoetst worden of er draagvlak is bij de ouders. De heer
Eski heeft hierover mede namens de fractie van D66 een motie ingediend.Mevrouw Kraneveldt (LPF):In het dictum van de motie wordt de regering verzocht er zorg voor te
dragen dat ouders vroegtijdig door gemeenten en schoolbesturen gehoord worden
over de maatregelen die voortvloeien uit het verplicht overleg. Het sluitstuk
van dat uitgebreide overleg zijn de maatregelen. Meteen daarna moeten de ouders
opnieuw gehoord worden. Is mevrouw Lambrechts er niet bang voor dat ouders
die hun zin bij het schoolbestuur niet krijgen vervolgens bij de gemeente
hun beklag doen? Dat kan een rommeltje worden.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik vind het helemaal een rommeltje als de ouders als sluitstuk worden
gebruikt. Het gaat immers om hun kinderen. De MR kan er een rol in krijgen.
Van belang is dat uit het overleg maatregelen kunnen voortvloeien die een
school niet heeft voorzien. Die gaat met eigen overwegingen het overleg in.
Het is zeker ook mijn intentie dat er iets uitkomt dat op het draagvlak van
de ouders kan rekenen. Ik ben er overigens van overtuigd dat ouders mee te
krijgen zijn voor maatregelen waarvan uit te leggen is dat die goed zijn.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb de heer Eski gevraagd hoe de motie concreet moet worden uitgewerkt.
Hij is daar niet in geslaagd. Ik stel de vraag ook aan mevrouw Lambrechts.Mevrouw Lambrechts (D66):Misschien moeten wij de minister vragen om daar haar gedachten over te
laten gaan. Ik kan mij voorstellen dat de scholen de ouders en de MR horen
alvorens in overleg te treden. Uit dat overleg kan echter iets heel anders
komen. Er moet dan ook geen definitief besluit genomen worden voordat iedereen
de maatregelen aan zijn achterban heeft voorgelegd. Het moet dus aan de ouders
voorgelegd worden, zoals de bonden het resultaat van het arbeidsvoorwaardenoverleg
aan hun leden ter goedkeuring voorleggen. Ik vind het een conditio sine qua
non dat de te nemen maatregelen steunen op draagvlak bij de ouders.De heer Slob (ChristenUnie):Ouders hebben, als het goed is, inspraak bij de school. In samenspraak
met de ouders wordt dus tot bepaalde besluiten gekomen. Dat geldt ook als
er opdrachten op de school af komen. Mevrouw Lambrechts vraagt aan zowel schoolbesturen
als gemeenten om de ouders te horen. Vervolgens wordt de uitwerking bij de
minister neergelegd. Dit kan een enorme chaos worden. Ik zie dit niet concreet
voor ogen.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat heeft ermee te maken dat de heer Slob onwelwillend naar de motie kijkt.
Overigens heeft de SP een soortgelijke motie ingediend. Hebben er nu drie
partijen last van zinsbegoocheling? Ik denk van niet. Het element van de ouders
van de kinderen speelt geen rol in het wetsvoorstel. Het is niet per definitie
de gemeente die de ouders moet horen. Het kan ook via de lijn van de scholen
gaan. Als er weer nieuwe maatregelen uit voortvloeien, zal de school dat met
de ouders moeten overleggen. Die ouders moeten erin gekend en gehoord zijn.
Dat niet elke individuele ouder iets staat te roepen, kan ik mij voorstellen,
maar ik kan mij niet voorstellen dat er straks maatregelen uit voortvloeien
die door het gros van de ouders niet worden gedragen.De heer Jungbluth (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, is een mogelijke consequentie van de motie van
mevrouw Lambrechts dat op voorhand een schoolbestuur dat zijn verantwoordelijkheid
neemt, bijvoorbeeld bij het bestrijden van segregatie, daarbij kan worden
teruggefloten door de ouders van de betrokken leerlingen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ja, het is maar net hoe je tegen een school aankijkt. De belangrijkste
stakeholders in een school zijn wat mij betreft de kinderen, hun ouders en
de leerkrachten. Een schoolbestuur dat zo losgezongen is van het werkelijke
doel en van de kinderen voor wie het zijn werk doet, doet echt iets fouts.
Het schoolbestuur zal moeten inzetten op dat draagvlak. De bestuursleden kunnen
hun verhaal houden en hun overredingskracht inzetten, maar als er dingen gebeuren
waarin het gros van de ouders zich niet kan vinden, dan is er een probleem.De heer Jungbluth (GroenLinks):Het scenario dat ik schilder, is niet vreemd of vergezocht. In principe
kennen wij de witte vlucht. Wij weten dat er scholen zijn waarop kinderen
zijn geconcentreerd van ouders die bereid zijn tot grote inspanningen om op
die scholen vooral eliteleerlingen bij elkaar te krijgen. Uw motie biedt vervolgens
de kans aan die ouders om hun eigen bestuur af te remmen bij de onderhandelingen
over maatschappelijke verantwoordelijkheid.Mevrouw Lambrechts (D66):Niet mijn motie! Ik mag hopen dat de Grondwet daarbij leidend is. Ik wil
ouders niet verbieden hun eigen keuzen te maken. Als ouders met hun kind naar
een andere school willen, kunnen wij dat niet verbieden. Het verschil tussen
de inzet van een aantal andere partijen en onze inzet is, dat wij het heel
aantrekkelijk willen maken voor allochtone ouders om hun verantwoordelijkheid
te nemen en ervoor te kiezen om hun kind naar een andere school te laten gaan
die wellicht beter voor het kind is, en voor de witte scholen om eerder "zwarte"
kinderen, kinderen met achterstanden op te nemen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik begrijp uit de motie dat niet alleen aan de schoolbesturen wordt gevraagd
om de ouders te horen. Er staat zelfs in de motie dat de gemeenten de vertegenwoordigende
ouders moeten horen. Kunt u mij uitleggen hoe ik mij dat moet voorstellen?
Moet de gemeente alle medezeggenschapsraden bij elkaar halen?Mevrouw Lambrechts (D66):Volgens mij is deze vraag identiek aan die welke daarnet door de heer
Slob is gesteld. Ik heb daar hetzelfde antwoord op gegeven als ik u nu geef.
Ik vind dat de maatregelen die in samenspraak met gemeenten en scholen worden
genomen, moeten berusten op een draagvlak bij ouders en dat je dat draagvlak
niet kunt kennen als je niet hebt gehoord wat ouders ervan vinden. Niet elke
gemeente en elke school hoeft dat individueel zelf te doen, maar wel moet
op de een of andere manier zijn gehoord wat ouders ervan vinden. Het zou vanzelfsprekend
moeten zijn, ware het niet dat het in dit wetsvoorstel verder geen rol speelt
of aandacht krijgt.Mevrouw Hamer (PvdA):Het is een onderdeel van de totale Wet op het primair onderwijs. Daarin
regelen wij de medezeggenschap en vervolgens de positie van ouders. Eerlijk
gezegd heb ik u nog nooit eerder gehoord over een eigenstandige relatie tussen
de gemeente en de ouders. Het lijkt mij buitengewoon moeilijk, zo niet onmogelijk
om die te organiseren. Dit los van het bezwaar dat u zelf hebt genoemd tegen
mijn amendement om de gemeente in een bepaalde positie te brengen. U brengt
nu een wel heel vreemde constructie naar voren. De gemeenten zouden eigenlijk
buiten de schoolbesturen om alle medezeggenschapsraden bij elkaar moeten halen,
althans de oudergeledingen ervan. Want hoe komt de gemeente er anders achter
wat die ouders vinden?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik ben heel erg benieuwd of mevrouw Hamer vindt dat er een draagvlak bij
ouders moet zijn. Waar staat dat gemeenten of scholen dat afzonderlijk moeten
doen? Dit kan via de weg van de scholen en dan kan een gemeente zich er ook
van vergewissen of er een draagvlak is. Ik mag toch hopen dat wij het erover
eens zijn dat het goed is om ouders te horen en dat je niet anders kunt dan
streven naar een draagvlak, ook bij de ouders.Mevrouw Hamer (PvdA):Dit heb ik al in antwoord op de vraag van de heer Eski gezegd. Ik zou
het echter logisch vinden dat voor de medezeggenschap de wegen worden bewandeld
die daar nu al voor bestaan. Ik vind het niet nodig om dit nog eens in een
motie neer te leggen. Als mevrouw Lambrechts specifiek dit onderwerp wil regelen,
kan dit volgens mij in de Wet op de medezeggenschap die wij op een later moment
zullen behandelen. Het staat hier echt: "...ouders vroegtijdig door gemeenten
en schoolbesturen gehoord te worden". Volgens mij is de intentie van
de motie wel goed, maar ik vind haar moeilijk uitvoerbaar. Ik zoek altijd
naar wegen om mevrouw Lambrechts te steunen, maar ik zou nu niet weten hoe.Mevrouw Lambrechts (D66):Misschien kan ik mevrouw Hamer daarbij helpen. Er staat immers niet "afzonderlijk"
door gemeenten en scholen te horen. Er staat: "...door gemeenten en scholen
gehoord te worden over de maatregelen die voortvloeien uit overleg".
Die maatregelen betreffen de ouders en kinderen. Nogmaals, ik kan het mij
niet voorstellen, maar ik zou het ook niet voor mijn rekening willen nemen
dat hier maatregelen uit zouden voortkomen die niet overwegend op draagvlak
bij ouders zouden steunen. Dit is niet de insteek en de inzet waar wij voor
kiezen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar antwoord. Over het geheel genomen
voel ik mij daar wel bij thuis.Waar gaat het om in dit wetsvoorstel? Vereenvoudiging van regelgeving
op het terrein van het onderwijsachterstandenbeleid en vergroting van de autonomie
van de scholen; meer ruimte voor scholen, voor een eigen beleidsruimte en
eigen invullingen van het onderwijsachterstandenbeleid. Dit beleid van de
scholen moet gericht zijn op het zo veel als mogelijk wegwerken van de taalachterstanden –
een prioritair gebied – de voor- en vroegschoolse educatie en de schakelklassen.Mijn fractie heeft steeds gesproken over schakelklassen of andere werkvormen
met hetzelfde doel. Wij moeten niet iets aan de scholen meegeven, terwijl
wij de inrichting daarvan weer dichtregelen. Wij kiezen voor vrijheid in verantwoordelijkheid
voor scholen om eigen werkvormen te kiezen, uiteraard met een kwaliteitstoets
en toezicht. Mijn fractie staat daarom sympathiek tegenover het amendement
van mevrouw Hamer op dit punt.Ik richt mij vervolgens op de kwestie die voor mijn fractie nog het zwaarst
weegt in dit wetsvoorstel. Het gaat daarbij om artikel 167 waarin het college
van burgemeester en wethouders de bevoegdheid krijgt de bevoegde gezagen van
de scholen bijeen te roepen tot overleg. Een regierol dus als het ware. De
vergadering wordt geagendeerd en de scholen zijn verplicht om te komen. Er
is een inspanningsverplichting om tot afspraken te komen over het voorkomen
van segregatie, het bevorderen van integratie en het bestrijden van onderwijsachterstanden
in een doorlopende leerlijn van voorschoolse educatie naar het basisonderwijs.
Zo staat het letterlijk in het betreffende artikel.Een inspanningsverplichting dus om tot afspraken te komen, maar een inspanningsverplichting
is geen resultaatsverplichting. Het zou onverhoopt, alle inspanningen ten
spijt, helaas zo ver kunnen komen dat er een blijvend verschil van inzicht
is. Wie hakt dan de knoop door? Aan wie kennen wij de doorzettingsmacht toe?
Dat dilemma vraagt om een oplossing. Iedereen deelt dat alle partijen in het
overleg tot het uiterste moeten gaan om tot overeenstemming
te komen, maar wat te doen als er een verschil van inzicht blijft?Mevrouw Hamer, daarin gesteund door mevrouw Vergeer, heeft voorgesteld
om het gemeentebestuur uiteindelijk de knoop te laten doorhakken, nadat er
een heel traject is afgelegd. Tussen de eerste termijn en heden heb ik dat
goed tot mij laten doordringen, maar ik blijf daartegen een nogal groot bezwaar
houden. Dat bezwaar bestaat erin dat de partijen dan eigenlijk niet gelijkwaardig
aan tafel zitten. Bij dit type gewichtige problemen moeten partijen overigens
een goed verhaal hebben als zij er niet uitkomen. Een van de geledingen aan
tafel in dat op overeenstemming gerichte overleg – zo staat het niet
meer in de wet maar in mijn ogen behoort elk overleg op overeenstemming te
zijn gericht – kan echter uiteindelijk de beslissing nemen, wat het
proces kan beïnvloeden. In dat licht zijn er redenen om uit te zien naar
een andere instantie die de arbiterrol kan vervullen. Mevrouw Kraneveldt heeft
betoogd dat het gemeentebestuur democratisch wordt gecontroleerd. Ook in het
dualistische systeem dat wij nu hebben, zijn het college en de gemeenteraad
natuurlijk politiek gekleurd. Ik vertrouw erop dat men streeft naar objectiviteit,
maar men zal de randen daarvan opzoeken tot waar mogelijkerwijs subjectiviteit
begint. Dit speelt wellicht niet van meet af aan een rol, maar het valt niet
uit te sluiten. Daarom zoek ik naar een orgaan dat op afstand staat. In de
nu vigerende wet hebben wij zo'n orgaan al, ook voor het onderwijsachterstandenbeleid,
namelijk de Onderwijsraad, het pacificatieorgaan bij uitstek.Er zijn dus goede redenen om de Onderwijsraad met de arbiterrol te belasten.
Politiseer ik daarmee de Onderwijsraad? Ik zou er niet aan willen denken.
In de intensieve debatten over de afslanking van de Onderwijsraad is gesproken
over de wijze waarop deze moet worden samengesteld. Juist omdat het een pacificatieorgaan
is, dient er een prudent evenwicht te zijn tussen de onderscheiden stromingen
in dit land. Dat staat zelfs in de wet, mevrouw Kraneveldt. U moet mij er
dus niet van betichten dat ik het nu in een bepaalde richting stuur; zo is
het gewoon.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik wil de indruk wegnemen dat ik beweer dat u politiseert. Ik ben ervan
overtuigd dat het geenszins uw bedoeling is om dat te doen. Het gevaar ligt
echter wel degelijk op de loer ligt, los van de andere verschillen van mening
die wij op dit punt hebben.De heer Van der Vlies (SGP):Ik denk echt dat u spoken ziet. Laten wij even modelmatig redeneren: stel
dat het gevaar van politiseren inderdaad zo groot is. In dat geval moet de
arbiterrol al helemaal niet bij het gemeentebestuur worden neergelegd, want
dat is een politiek orgaan.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat echter wel politiek wordt gecontroleerd door de lokale democratie
in de gemeente, waar die ouders wonen die hun kinderen naar de scholen sturen
die een onderwijsachterstandenbeleid voeren.De heer Van der Vlies (SGP):In dat licht krijgt het gemeentebestuur ook in mijn optie een gewichtige
rol. Het college van burgemeester en wethouders steunt echter op een meerderheid
in de gemeenteraad. Als wij over politisering moeten nadenken en daarvoor
moeten vrezen, dan moeten wij daar al helemaal niet terecht willen komen.Ik heb geluisterd naar twee opmerkingen over een bindend advies. De eerste
opmerking werd gemaakt bij het eerste amendement op stuk nr. 19 door mevrouw
Hamer. Haar vraag was of het geen vluchtroute zou worden die al te gemakkelijk
wordt ingeslagen. Waarom bind je ze niet vast aan een intensief en vasthoudend
traject van overleg? De andere opmerking was van de minister: er komt een
advies terug en wat dan? Ik heb daarop gereageerd met het amendement dat nu
voorkomt op stuk nr. 21. Het moet dan gaan om een geschil na dat traject van
gezamenlijk overleg. Ik vind dat heel helder is gemaakt dat dit niet op een
achternamiddag geregeld kan worden in de trant van "wij gaan naar de
Onderwijsraad, want wij weten er toch geen weg mee". Nee, er is intensief
overlegd en daarna is een advies gevraagd. Binnen vier weken moet de Onderwijsraad
daarop reageren en dan komt er een voor alle partijen bindende uitspraak.
Zo dacht ik mij constructief te hebben opgesteld, zowel in de richting van
de Kamer als in de richting van de minister die daarover ook haar opmerkingen
heeft gemaakt. Ik ben natuurlijk uiterst nieuwsgierig naar het uiteindelijke
oordeel van de minister over dit amendement. Vanzelfsprekend ben ik ook nieuwsgierig
naar het oordeel van de collega's.Mevrouw Örgü moet nog aan het woord komen, maar ik weet dat
er iets rondzingt over een "kop" op het amendement van mevrouw Hamer.
Dit betekent dat het gemeentebestuur de knoop doorhakt, maar er is ook een
beroepsinstantie. Ik weet niet of ik het goed heb begrepen, maar in het debat
werd vorige week de suggestie gedaan om dit door de inspectie te laten doen.
De inspectie onderhoudt relaties met alle scholen en dient dit in onafhankelijkheid
en objectiviteit te doen. De inspectie moet dan ook nooit partij in een controverse
tussen scholen worden als het gaat om de toedeling van instrumenten ter voorkoming
van segregatie, het bevorderen van integratie en het wegwerken van onderwijsachterstanden.
De inspectie moet daarin geen arbiterrol hebben, want de inspectie moet geen
partij worden in een conflict tussen scholen die overigens alle onder het
toezicht van diezelfde inspectie staan. Dat is te partijdig. Wij trekken de
inspectie dan in een conflict waar de inspectie helemaal niet in betrokken
wil zijn. De inspectie gaat namelijk over de kwaliteit.De vraag wat scholen doen is één. De vraag hoe scholen iets
doen is twee. Wat scholen doen, controleert de inspectie. Het gaat dan ook
om de vraag of scholen wettelijke taken laten liggen. Overigens gaat de inspectie
toezicht houden op hoe die taken ten uitvoer worden gebracht. Dat is een andere
probleemstelling dan wij hier aan de orde hebben. Hier moet namelijk in overleg
tot afspraken gekomen worden waartoe op voorhand geen wettelijke binding bestaat.
Er is echter wel sprake van een inspanningsverplichting die ik volstrekt serieus
neem. Voorzitter, ik dacht hiermee mijn amendement voorkomend op stuk nr.
21 te hebben verdedigd en te hebben aanbevolen.De voorzitter:Dat kan ik als onafhankelijk persoon wel bevestigen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb gezien dat u het amendement hebt aangepast. Het
amendement was eerst in lijn met de huidige positie van de Onderwijsraad en
had betrekking op conflicten voortvloeiende uit richting en inrichting van
het onderwijs. Dat hebt u gewijzigd. Betekent dit dat het nu ook over andere
zaken kan gaan? Betekent het voorts dat ook advies gevraagd kan worden wanneer
er in een gemeente bij wijze van spreken alleen maar openbare scholen zouden
zijn? Kan het daar ook een oplossing voor zijn?De heer Van der Vlies (SGP):Ik erken dat in de nu vigerende wet een expliciete verwijzing wordt gemaakt
naar de kwesties van richting en inrichting. Zie lid 10 op artikel 166 van
de huidige wet. Daar staat het expliciet in. Ik ken de historie ervan en ik
weet precies hoe het erin gekomen is. Het ging er toen om gemeentebesturen,
schoolbesturen van het openbaar onderwijs en van het bijzonder onderwijs in
een prudent evenwicht te houden. Daar is die constructie uit ontstaan. Dat
was ook een voorwaarde van de onderwijskoepels om überhaupt op deze regierol
van de gemeenten in te steken. Ik zeg eerlijk dat ik het er nu bewust heb
uitgehaald. Ik heb artikel 23 van de Grondwet hier ook niet in de mond genomen,
want wij moeten niet elk probleem daarop projecteren. Het kan natuurlijk een
rol spelen, maar het kunnen ook overige geschillen zijn die helaas blijven
liggen. En het kan inderdaad ook gaan om een conflict tussen openbare scholen
en een visie van een gemeentebestuur.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Stel dat binnen een gemeente alle scholen op één na tot
een gezamenlijk plan met de gemeente zijn gekomen. Men heeft bij die ene school
zijn uiterste best gedaan om in het proces toch tot overeenstemming te komen,
maar men zegt bijvoorbeeld: op grond van onze inrichting kunnen wij ons niet
met het voorgenomen plan verenigen. Stel dat uw amendement wordt aangenomen,
dan moet men een bindend advies aan de Onderwijsraad vragen. Vindt u dan dat
beide partijen, zowel de "dissidente" school als de andere scholen,
akkoord moeten gaan met de adviesaanvraag? Stel dat zo'n gemeente samen met
de scholen besluit om een oordeel te vragen van de Onderwijsraad over hun
plan. Als de Onderwijsraad dat plan goedkeurt, dan kan die ene school, die
wellicht op heel goede gronden niet mee wil doen, alsnog zeggen: ik doe niet
mee. Zo'n school kan immers teruggrijpen op artikel 23, en de rechter zal
die school dan waarschijnlijk gelijk geven. Deelt u de analyse dat met dit
wetsvoorstel, met uw amendement daar eventueel bij opgenomen, een school er
toch nog op goede gronden onderuit kan? Ik denk namelijk dat uw amendement
in die situatie ook niet voorziet.De heer Van der Vlies (SGP):Een individuele school kan dat advies inderdaad vragen; dat staat uitdrukkelijk
in het amendement. Burgemeester en Wethouders, of het bevoegd gezag van een
school in de gemeente, afzonderlijk dan wel gezamenlijk, kunnen een advies
aanvragen. Zo'n advies kan alleen maar gevraagd worden als er sprake is van
een geschil, en dat geschil ontstaat pas als de afspraken in het overleg,
ook voor die ene school in uw voorbeeld van kracht zouden worden verklaard
terwijl die ene school dat niet wil. Op zo'n moment is er een geschil. Als
in het overleg is afgesproken: die ene school uit het voorbeeld van mevrouw
Kraneveldt wil niet meedoen, en dat past wel in onze benadering, dan is dat
geschil er niet. De lijn van het amendement is inderdaad dat als het geschil
er wel is, en de gang naar de Onderwijsraad gemaakt wordt, er een bindend
advies komt waaraan ook die ene school gehouden is, wat ook het advies is.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dan is dus de constatering juist dat uw amendement geen oplossing biedt
voor de situatie waarin men niet tot een set gezamenlijke afspraken komt.
Uw amendement voorziet in de situatie dat er al afspraken waren gemaakt, terwijl
iemand zich er niet aan houdt. Begrijp ik dat zo goed?De heer Van der Vlies (SGP):Ik begrijp het niet. Er moet overleg worden gevoerd en men behoort er,
als het even kan, uit te komen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Op een gegeven moment zijn er conceptafspraken gemaakt, waar alle scholen
hun handtekening onder zetten. Als iemand zich er niet aan houdt, is er een
geschil. Er kan ook een geschil ontstaan voordat er afspraken zijn gemaakt,
omdat een school zich er niet in kan vinden. Voorziet uw amendement daar dan
ook in? Een van de partijen gaat naar de Onderwijsraad, maar de ander zou
zich dan aan de bindende uitspraak moeten houden. Een school kan zich echter
beroepen op artikel 23 van de Grondwet, met als argument dat er wel een bindende
uitspraak ligt van de Onderwijsraad, maar dat er ook vrijheid van richting
is, waartegen het desbetreffende beleid indruist. Dat zou toch ook een legitieme
reden kunnen zijn?De heer Van der Vlies (SGP):De school waarover u het hebt in uw voorbeeld, vraagt aan de Onderwijsraad
advies over het geschil. Dat impliceert in deze constructie dat men het bindende
advies moet gehoorzamen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Die school zal toch wel gek zijn om bindend advies aan te vragen? Men
wil niet instappen in het gezamenlijke beleid en men hoeft dus ook geen advies
aan te vragen.De heer Van der Vlies (SGP):Dan doet de school het niet, en dan is deze ongehoorzaam aan de afspraken
die gemaakt worden. Dan gaat het andere deel van het overleg met het geschil
naar de Onderwijsraad. Dan wil ik nog wel eens zien wat de Onderwijsraad gaat
doen. Ik denk dat u iets probeert te construeren wat er in de praktijk naar
mijn mening niet kan komen. Dat is inherent aan de arbiterrol, of je die nu
laat spelen door de Inspectie, de gemeenteraad, de Onderwijsraad of de minister.
Als er een bindende uitspraak komt, kun je in het gelijk worden gesteld of
in het ongelijk. Dat blijft toch zo? Ik zie het niet anders.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor de antwoorden in haar eerste termijn,
die ik evenals mevrouw Lambrechts uit het stenografische verslag heb moeten
halen vanwege het feit dat onze vergadering uitliep en ik een spreekbeurt
had waar ik niet onderuit kon komen. Ik voeg bij mijn dank voor de beantwoording
een felicitatie voor het feit dat de minister is genomineerd voor de Limburgaward,
als ik het goed heb begrepen. Als motivatie voor de nominatie
is gegeven dat zij op indrukwekkende wijze een stabiele koers heeft weten
uit te zetten in het onderwijs. Het zal je maar gezegd worden. Geweldig! De
vraag is natuurlijk of dat ook geldt voor het onderwijsachterstandenbeleid
waarover wij nu met elkaar spreken. Ik waag mij niet aan een beoordeling.
Ik constateer wel dat door de huidige voorstellen de gemeenten minder beleidsruimte
hebben om het onderwijsachterstandenbeleid in te vullen dan in het verleden.
Daar heb ik in de eerste termijn aandacht voor gevraagd. In principe is de
ruimte beperkt tot het instrumentarium van de VVE en de schakelklassen. Hoe
groot de ruimte op die terreinen en vooral dat van de VVE is voor gemeenten
die niet onder de G31 vallen, hangt af van de wijze waarop de AMvB wordt ingevuld.
Die kennen wij op dit moment nog niet, maar ik hoop dat daar niet al te veel
vereisten in komen te staan. Als dat wel gebeurt, zal de reeds beperkte ruimte
nog beperkter worden. Wij weten allen dat de ruimte beperkter is geworden
doordat wij de principiële keuze hebben gemaakt om zo veel mogelijk aan
scholen over te laten. Wat je bij de een neerlegt, haal je bij de ander weg.
Het wringt natuurlijk wel een beetje met de hoofddoelstelling van het wetsvoorstel
dat gemeenten meer vrijheid en ruimte moet worden gegeven. Alles overziend,
heb ik daar in een analyse van het wetsvoorstel in de eerste termijn aandacht
voor gevraagd aan de minister. In haar analyse is zij daar niet helemaal op
ingegaan. Wij steunen op zichzelf de keuze om scholen zo veel mogelijk ruimte
te bieden en om, waar het kan, dingen aan hen over te laten. Ik denk wel dat
mijn analyse juist is met het oog op de beperkingen voor de gemeenten.De minister zal misschien nog opmerken dat de gemeenten de regiefunctie
hebben en houden in het onderwijsachterstandenbeleid. In het verleden was
het allemaal wel strakker geregeld en had de gemeente meer financiële
middelen tot haar beschikking om alle partijen die bij het onderwijsachterstandenbeleid
betrokken waren, bij elkaar te houden. Dat zal nu moeilijker worden. Gemeenten
en andere betrokken partijen zullen veel wijsheid en een duidelijke motivatie
nodig hebben om er met elkaar uit te komen. Zij moeten weten waar zij het
voor doen. Dit brengt mij direct op de discussie over de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen gemeenten en scholen. Daar horen de andere partijen eigenlijk ook bij.
Ik zal niet herhalen wat daarover is gezegd. Ik heb altijd duidelijk gemaakt
dat de fractie van de ChristenUnie niets voelt voor een doorzettingsmacht
voor gemeenten. In de toch al broze verhoudingen zou de balans namelijk in
negatieve zin doorslaan naar een van de partijen, terwijl die allemaal op
basis van gelijkwaardigheid met elkaar moeten omgaan. Om die reden heeft mijn
fractie het amendement van de heer Van der Vlies mede ondertekend. Wij hebben
hem uitgenodigd om dat in te dienen met het oog op het scheppen van de mogelijkheid
dat men zich in de gevallen waarin men er niet uit komt, tot de Onderwijsraad
wendt. Dit lijkt mij een zeer reële oplossing. Ik hoop dat die het uiteindelijk
wint, want ik moet zeggen dat voor mijn fractie de afweging om uiteindelijk
voor het wetsvoorstel te stemmen danig wordt bemoeilijkt als de doorzettingsmacht
echt in de wet terechtkomt.In mijn eerste termijn heb ik een verband gelegd met Operatie Jong en
de adviezen die in maart moeten komen. Ik wil daar graag meer duidelijkheid
over. Hoe gaat de minister de adviezen combineren met de keuzes die wij hier
maken? Wij weten natuurlijk nog niet hoe de adviezen zullen luiden. Moeten
wij niet met het wetsvoorstel wachten tot die er zijn, of lijkt het de minister
technisch heel goed mogelijk om het wetsvoorstel en de adviezen op elkaar
aan te laten sluiten? Ik begrijp dat zij haast heeft. Zij wil dit wetsvoorstel
natuurlijk zo snel mogelijk naar de Eerste Kamer sturen, omdat de geplande
invoeringsdatum nadert. Ik heb aandacht gevraagd voor de drempel van 3%
in het onderwijsachterstandenbeleid naar aanleiding van de Kamerbrede uitspraak
over de motie van mijn hand. De minister heeft geantwoord dat zij bezig is
met een onderzoek naar de budgettaire consequenties. Dat is begrijpelijk,
want hier hangt natuurlijk een prijskaartje aan. Ik hoor graag uit haar mond
dat zij ook een inspanningsverplichting is aangegaan jegens de Kamer en zich
er maximaal voor inspant dat wij dit zullen realiseren. Ik heb al eens gezegd
dat wij met de minister mee willen denken wanneer zij er niet uit komt en
wanneer er misschien op andere terreinen zal moeten worden gestreept.In eerste termijn is ook nog kort gesproken over de eindtoets. De minister
heeft gezegd dat zij onderzoek gaat doen naar de scholen die niet alle leerlingen
aan een eindtoets laten deelnemen. Ik vind het heel verstandig om de motieven
daarvoor te onderzoeken voordat wij daarover een oordeel vellen. Ik heb mij
wel verbaasd over het feit dat het CDA één dag nadat het debat
hier was gehouden opeens frontaal via de media met een verplichting is komen
aandraven. Naar mijn mening is dat in strijd met de vrijheid die het CDA toch
ook altijd pretendeert aan scholen te geven, en is het ook ondoordacht. Het
is een overschatting van dit soort toetsen. Zij vormen niet meer en niet minder
dan slechts een beperkte momentopname van wat leerlingen kunnen en kennen.
Het is zeker heel verstandig om zo'n toets af te nemen, maar niet om die te
overschatten. Daarbij hoort ook altijd nog het oordeel van docenten, die leerlingen
veel breder meemaken in het kader van het eindoordeel over hun mogelijkheden.
De verplichting van een dergelijke toets legt naar de mening van mijn fractie
een extra druk op de toetsen waarop nu al zo veel druk staat. Het legt ook
een extra druk op de schouders van leerlingen, in het bijzonder leerlingen
die toch al wat minder kunnen meekomen in de klas, al weet ik ook dat er voor
hen gedifferentieerde toetsen zijn. Het legt ten slotte ook druk op de scholen
die doordat de uitkomsten op internet en in kranten komen te staan min of
meer worden afgerekend op deze toetsen. Dat vind ik een heel vervelende ontwikkeling.Op welke wijze doorbreken wij nu een keer deze toetsenidioterie? Wij zijn
er echt in doorgeslagen. Ik vind dat zeer treurig omdat ik van mening ben
dat het ook schadelijk is voor leerlingen en voor scholen. Ik ben benieuwd
naar het oordeel van de minister over een eventuele verplichting. Wij zijn
daar in ieder geval faliekant op tegen.Over de motie op stuk nr. 24 heb ik de heer Eski en mevrouw Lambrechts
vragen gesteld. Ik vind het jammer dat mevrouw Lambrechts die vragen uitlegde
als onwelwillendheid, omdat ik dit echt probeer te doorgronden. Ik onderstreep
het belang om ouders te betrekken bij alles wat er binnen scholen gebeurt,
maar ik probeer mij concreet voor te stellen hoe wij dit een plaats zouden
moeten geven in het hele spectrum van alle partijen die betrokken zijn bij
het onderwijsachterstandenbeleid, waarin scholen en gemeenten
de meest belangrijke partijen zijn. Dan moet men ook op een bepaald moment
kunnen zeggen dat de meerderheid van de ouders dit wil of niet. Als je dat
echt gaat proberen, komt er veel bureaucratische rompslomp bij. Ik zie het
nut daarvan niet in. Ik ben van mening dat het overleg op scholen met ouders
al goed geregeld is en hiervoor ook zou kunnen worden gebruikt. Deze motie
zou daarom in principe niet nodig moeten zijn. Uiteraard ben ik benieuwd naar
het oordeel van de minister. Ik zal mij ook echt openstellen voor haar beantwoording,
maar ik kom er niet onderuit om deze vragen te stellen en mijn twijfels over
deze motie te verwoorden.De heer Jungbluth (GroenLinks):Ik stem in met de verbazing van de heer Slob over het gemak waarmee opeens
vanuit CDA-hoek werd gepleit voor het absoluut verplicht stellen van een Cito-toets,
maar bij de relativeringen die hij vervolgens maakt plaats ik de kanttekening
dat het advies van de leerkracht tot grotere sociale ongelijkheid leidt dan
de Cito-toets. Kennelijk werkt het brein van de leerkracht toch sterker in
relatie tot wat hij van de ouders weet dan die leerkracht denkt. In dat verband
heeft die toets juist een emancipatoire werking.De heer Slob (ChristenUnie):Ik neem hier maar even kennis van. Ik veronderstel dat wij hier vannacht
nog zouden staan als ik hierop zou ingaan en wij er uitgebreid over zouden
gaan discussiëren. Een aantal onderzoeken komt in de richting van hetgeen
de heer Jungbluth onder woorden brengt, maar wij kennen ook heel veel situaties
waarin mensen op basis van een eindtoets een richting zijn opgedreven, waarvan
jaren later bleek dat deze behoorlijk belemmerend heeft gewerkt op het vervolg
van hun ontwikkeling en die hen vaak ook in de tijd op een behoorlijke achterstand
heeft gezet. Ik ken er zo zelfs een aantal persoonlijk. Nadat ik mij in het
weekeinde nogal scherp over de verplichting had uitgelaten, heb ik een groot
aantal e-mailtjes van ouders en leerlingen gekregen die hiervan konden getuigen.
Ik meen dus dat er aan dit verhaal twee kanten zitten.De heer Eski (CDA):Ik geloof niet dat wij achterstandsleerlingen moeten uitsluiten van eindtoetsen,
ook niet als dat voor de scholen beter uitkomt. Deelt de heer Slob de opvatting
dat vrijheid van onderwijs niet betekent, dat de scholen geen verantwoording
hoeven af te leggen over de resultaten die zij boeken?De heer Slob (ChristenUnie):Wij moeten het niet gekker gaan maken door hier de vrijheid van onderwijs
bij te slepen! Ik heb dat in ieder geval niet gedaan.De voorzitter:Het lijkt ook mij geen goede zaak.De heer Slob (ChristenUnie):Wij hebben een heel bewuste keuze gemaakt om scholen vrij te laten in
de wijze waarop zij hun leerlingen toetsen en in beeld proberen te brengen
wat hun leerlingen kennen en kunnen. De eindtoets is daarin een belangrijk
instrument geworden. Deze heeft een bepaalde ontwikkeling doorgemaakt. Er
zijn bovendien verschillende toetsen ontstaan. Het blijft niet alleen bij
de Cito-toets, maar er zijn ook nog twee andere toetsen. Van deze toetsen
zijn bovendien zelfs verschillende varianten beschikbaar, bijvoorbeeld voor
blinde en slechtziende kinderen en kinderen met dyslexie. Er is kortom sprake
van een breed scala. Scholen moeten de keuze kunnen maken wat zij willen doen.
Om wat voor reden dan ook is de CDA-fractie eind vorige week tot het standpunt
gekomen dat hiervan een heel zware verplichting moet worden gemaakt. Dat gaat
ons echt veel en veel te ver. Het is echt doorgeslagen. Het is bovendien een
overschatting van de toetsen. Het gaat niet alleen om de toets. Andere zaken
moeten eveneens worden meegewogen om een oordeel over een kind te kunnen geven.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wil nog even terugkomen op het aspect van de ouders. Het doet mij op
zich deugd dat de heer Slob zegt erover mee te willen denken.De heer Slob (ChristenUnie):Anders had ik deze vraag niet gesteld. Dat is al meedenken.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik voelde het een beetje als een afwijzing op voorhand, maar dat was dus
onterecht. Daar ben ik blij om. De gemeenten zowel als de scholen hebben heel
veel manieren om zich ervan te vergewissen wat de ouders vinden. De ouders
kunnen hun invloed hebben langs de lijn van de school, maar ook de gemeenten
kunnen een gesprek aangaan met vertegenwoordigende ouders, een hoorzitting
organiseren of ouders op de scholen kenbaar maken wat zij van plan zijn en
hen uitnodigen daarop schriftelijk of mondeling te reageren. Er zijn dus echt
veel mogelijkheden. Ik heb ze niet allemaal opgesomd. Een gemeente maakt er
heel vaak gebruik van wanneer er in een wijk bepaalde plannen worden ontwikkeld.
Ik hoop dat de heer Slob mee wil blijven denken over de vraag hoe wij ouders
tot hun recht kunnen laten komen. Het gaat soms om heel vergaande voorstellen.De heer Slob (ChristenUnie):Het is voor mij de vraag of ouders in de huidige situatie al niet tot
hun recht komen. Wanneer er verbeteringen mogelijk zijn, wil ik daarover best
meedenken. Mevrouw Lambrechts heeft eerder gesteld dat een besluit dat door
gemeenten en schoolbesturen gezamenlijk wordt genomen, als een soort tijdelijk
besluit zou moeten worden gezien, waarover je de mening van de ouders moet
peilen. Waar leg je dan de grens? Hoeveel ouders moeten erbij betrokken zijn?
Bij dergelijke uitwerkingsvarianten haak ik af. Dat zie ik echt niet gebeuren.
Het is voor mij vanzelfsprekend dat sprake is van een informatieverplichting
om aan ouders duidelijk te maken wat door de betrokken partijen ten aanzien
van het onderwijsachterstandenbeleid is afgesproken. Dat gebeurt nu al. Ik
vind het prima als het scherper kan worden aangezet.De voorzitter:Ik verzoek mevrouw Lambrechts af te ronden.Mevrouw Lambrechts (D66):Het verbaast mij nu weer dat de heer Slob rept over voorlopige besluiten.De heer Slob (ChristenUnie):Dat heeft mevrouw Lambrechts eerder zelf gedaan!Mevrouw Lambrechts (D66):Ik meen dat het heel redelijk is dat men over een educatieplan,
waarin plannen staan ten aanzien van het onderwijs, net zoals dat gebeurt
met plannen op het gebied van de ruimtelijke ordening, op een of andere manier
het draagvlak peilt bij degenen die het betreft. Daarvoor bestaat een groot
aantal mogelijkheden.De heer Slob (ChristenUnie):Ik neem aan dat als scholen om de tafel gaan zitten met gemeenten en andere
partijen om te bespreken wat in de toekomst moet gebeuren op het gebied van
het bestrijden van onderwijsachterstanden, zij een mandaat hebben van de ouders
die bij hun school horen. Ik neem aan dat zij er tevoren binnen hun school
over zullen hebben gesproken. Ik ben bang dat wij op glad ijs terecht komen
wanneer wij vervolgens de ouders gaan verbijzonderen. Voor de Olympische Spelen
in Turijn is het vast goed als het ijs glad is. Bij dit soort onderwerpen
acht ik het echter zeer riskant. Daarom heb ik hierbij mijn vraagtekens geplaatst.Mevrouw Örgü (VVD):Onze fractie vindt het onderwijsachterstandenbeleid een van de belangrijkste
uitdagingen van het onderwijs, zeker in deze tijd. Wij gaan werk maken van
die uitdaging. Als dit lukt, kunnen scholen en de gemeenten hiermee snel aan
de slag.Wij hebben het gehad over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen Rijk,
gemeenten en scholen. Op een aantal punten vindt mijn fractie dat het beleid
moet worden aangescherpt. Wat ons betreft moet er een efficiëntere en
effectievere aanpak komen voor het onderwijsachterstandenbeleid. Wij missen
een aantal prestatie-indicatoren en sanctiemogelijkheden.Na onze vragen uit de eerste termijn hebben wij op een aantal onderdelen
duidelijkheid gekregen van de minister, maar op een aantal onderdelen hebben
wij nog enige vragen en op weer andere onderdelen hebben wij enkele suggesties.
In de eerste termijn hebben wij aangegeven dat het voorstel niet tot overeenstemming
leidt als het gaat om het overleg tussen gemeenten en schoolbesturen.Door een aantal fracties zijn er suggesties gedaan. Een van de suggesties
kwam van de collega's Hamer en Vergeer, het amendement op stuk nr. 16, waarin
ik mij in grote lijnen kan vinden, maar ik mis een onderdeel en dat heb ik
in mijn eerste termijn duidelijk naar voren gebracht. In het amendement op
stuk nr. 16 is een poging gewaagd om duidelijkheid te geven aan de verantwoordelijkheidsverdeling.
Dat wil de VVD-fractie graag, maar zij wil ook dat die verantwoordelijkheid
ligt bij de partijen bij wie die hoort en dat de sanctiemogelijkheden scherp
worden neergezet.Wij hebben vastgesteld dat dit amendement de goede weg op gaat, maar wij
missen een sluitstuk. Wij hebben de minister hierover naar haar mening gevraagd.
De minister heeft aangegeven dat zij zelf meer zag in het voorstel van collega
De Vries, die aangaf ook met een amendement te zullen komen. Het amendement
op stuk nr. 21 stelt voor om twee partijen in het veld te hebben. Op het moment
dat er een geschil ontstaat is er een derde partij, namelijk de Onderwijsraad,
die uiteindelijk een besluit neemt. Het amendement op stuk nr. 21 is zodanig
aangescherpt dat in elk geval een bindend advies wordt gevraagd van de Onderwijsraad.
Onze fractie heeft dit tot zich laten inwerken, maar uiteindelijk heeft zij
toch gemeend dat er een sluitstuk moet worden gevonden bij het amendement
op stuk nr. 16. Ik ben met de voorbereiding bezig en ik ga het concept zo
meteen voorleggen aan de minister, omdat ik het belangrijk vind dat zij er
ook naar kijkt. Ik zal zodadelijk een kopie overhandigen van het concept dat
onze fractie gezamenlijk met mevrouw Hamer heeft gemaakt. Dat concept ligt
in de lijn van het amendement op stuk nr. 16, alleen wordt er een sluitstuk
aan vastgenageld.Ik heb het volgende voorgesteld: bij een toetsing achteraf moet er een
onafhankelijke geschillencommissie zijn, die is ingesteld door de minister.
Dat wordt dus een derde, onafhankelijke partij en niet de inspectie, zoals
mijn college zonet suggereerde. Ik moet eerlijk zeggen dat ik aan het zoeken
was. Ik zocht naar een instantie die dit werk kan doen. Die toetsing achteraf
kan wat ons betreft plaatsvinden door een onafhankelijke derde partij, te
weten een daartoe door de minister in te stellen geschillencommissie die de
bevoegdheid krijgt om bindend advies uit te brengen over het geschil. Met
dat voorstel willen wij het amendement op stuk nr. 16 afronden. Voor de VVD-fractie
is het erg belangrijk dat het achterstandenbeleid tot zijn recht komt, dat
de sanctiemogelijkheden duidelijk zijn en dat in de gemaakte afspraken duidelijke
verantwoordelijkheden worden neergelegd. Dit punt nemen wij zeer serieus.
Hiermee hebben wij gepoogd om de positie van de scholen duidelijk neer te
zetten.De heer Van der Vlies (SGP):Een geschillencommissie heeft voor mij een andere kleurklank dan "de
inspectie", wat ik eerder uit uw bijdrage en een interruptiedebatje vorige
week begreep. Het gaat dus om een nieuw, landelijk orgaan: één
onafhankelijke geschillencommissie voor ons hele land. Waarom dan niet de
Onderwijsraad? Wat is uw bezwaar tegen de huidige wet op dit punt?Mevrouw Örgü (VVD):Ik heb hier vorige week, al zoekende, met meerdere mensen over gesproken.
Ik had de Onderwijsraad op mijn lijstje, maar ook de Algemene wet bestuursrecht
en de Inspectie. Maar een onafhankelijke geschillencommissie gaf voor mij
de doorslag. Met uw amendement kun je bij de Onderwijsraad gaan zitten, maar
de functies van die raad kennen vele vertakkingen. Wij willen dit erg belangrijke
onderwerp zuiver neerzetten, ook omdat wij van mening zijn dat het onderwijsachterstandenbeleid
in het verleden op sommige onderdelen duidelijk heeft gefaald, iets wat wij
nu willen voorkomen. Een van de angels was destijds het hebben van goede meetinstrumenten
en prestatieafspraken, waarin duidelijke sanctiemogelijkheden moesten zijn
opgenomen. Omdat ik dit heel zorgvuldig wil doen, heb ik met verschillende
mensen gesproken en heb ik goed geluisterd naar wat hierover in de Kamer is
gezegd. Ik denk dat ons voorstel inzake artikel 22 het meest voor de hand
liggend is.Mevrouw Lambrechts (D66):Is het uw bedoeling om zo'n geschillencommissie de geschillen te laten
oplossen voor zowel die van de onderwijsachterstanden als die van de huisvesting?
Het zou immers wat raar zijn om voor het ene geschil naar de Onderwijsraad
te moeten en voor het andere geschil naar de geschillencommissie. Wat bedoelt
u precies met een sluitstuk, in aanvulling op het amendement op stuk nr. 16?
Kan men nog naar de geschillencommissie nadat de gemeente een
besluit heeft genomen, of moet dat vooraf gebeuren? Het laatste lijkt mij
het meest logisch.Mevrouw Örgü (VVD):Het is een sluitstuk op het amendement op stuk nr. 16. De gemeente en
de scholen moeten er eerst in overleg zelf zien uit te komen. Lukt dat niet,
dan neemt de gemeente een besluit, waartegen bezwaar kan worden aangetekend,
dat door de gemeente moet worden gehoord. Daarna neemt de gemeente alsnog
een besluit. De scholen moeten daarna, als het geschil nog bestaat, de mogelijkheid
krijgen om naar een onafhankelijke instelling te gaan, om daarover een bindende
uitspraak te krijgen. Dat laatste is in het amendement verwerkt. Het gaat
dus eigenlijk om het amendement op stuk nr. 16 plus het voorstel dat staat
in het amendement dat nog gaat komen.Mevrouw Lambrechts (D66):Als ik u goed begrijp...De voorzitter:U heeft twee vragen gesteld. Mevrouw Örgü heeft nog geen antwoord
gegeven op de eerste vraag. Wellicht kan zij dat eerst geven.Mevrouw Örgü (VVD):Wat was de eerste vraag ook alweer?De voorzitter:Of de huisvesting er ook onder zal vallen.Mevrouw Örgü (VVD):Nee, dit betreft alleen het amendement op stuk nr. 16. Ik wil graag van
de minister horen of zij die eenduidigheid zelf wenst. Wij kunnen daar afspraken
over maken als het puur om de praktische overwegingen gaat. Dit is specifiek
gericht op het onderdeel waar het voor bestemd is.Mevrouw Lambrechts (D66):Als u graag eenduidigheid en uniformiteit in de aanpak wilt, zou ook de
vraag kunnen zijn waarom u dan niet aansluit bij de Onderwijsraad, want die
hebben wij al voor de huisvesting.Mevrouw Örgü (VVD):Daar heb ik goed over nagedacht. Ik kwam tot de conclusie dat de Onderwijsraad
meer functies heeft dan alleen dit onderwerp. De Onderwijsraad had in het
verleden met name een adviserende taak. Wij willen nu graag dat het om een
bindend advies gaat. Daarom zou een onafhankelijke commissie moeten worden
ingesteld. Wat ons betreft, gebeurt dat door de minister.Mevrouw Lambrechts (D66):U beoogt dan dus eigenlijk een beroepsinstantie.Mevrouw Örgü (VVD):Wij willen graag een instelling die een bindend advies gaat uitbrengen
bij een geschil.Voorzitter. Dit was mijn eerste punt en een van de belangrijkste angels
tijdens de discussie die wij hebben gevoerd. Ik heb nog een aantal vragen
aan de minister. Wat betreft het toezicht van de Onderwijsinspectie heeft
de minister een duidelijk antwoord gegeven. Zij heeft gezegd dat zij de sanctiemogelijkheden
uit gaat breiden en dat dit voor haar ook een heel belangrijk punt is. Wij
zijn in ieder geval blij dat de minister dit zo oppakt en dat zij de sanctiemogelijkheden
gaat uitwerken. Dat is namelijk een belangrijk punt voor ons oordeel over
deze wet. Wij willen nog wel graag van de minister weten hoe zij dit proces
gaat uitwerken, welk tijdspad zij uiteen gaat zetten en hoe zij de sanctiemogelijkheden
zo scherp gaat krijgen dat men die in het veld ook echt gaan voelen.Mijn volgende punt gaat over consultatiebureaus. Wij hebben toevallig
vandaag tijdens het vragenuurtje dit onderwerp met staatssecretaris Ross besproken.
Ik was blij met de antwoorden die zij heeft gegeven. Zij gaf vrij scherp weer
wat zij voor ogen had. Ik wil op dit punt een motie indienen. Ik hoor dan
wel van de minister of die overbodig is of niet. Ik wil haar echter wel ingediend
hebben, omdat ik in hier eerste termijn nog geen duidelijkheid over heb gekregen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een taalachterstand een kind kansen waar het recht op
heeft ontneemt;van mening dat ieder kind een schoolloopbaan met een zo gering mogelijke
taalachterstand moet kunnen starten;constaterende dat gemeenten in staat zijn kinderen extra onderwijskansen
te bieden in de vorm van bewezen effectieve programma's in de voor- en vroegschoolse
educatie;overwegende dat reeds op het consultatiebureau kan worden vastgesteld
dat een kind een verhoogd risico heeft op een taalachterstand;constaterende dat consultatiebureaus deze informatie niet altijd ten volle
benutten door de gemeente hiervan op de hoogte te stellen;verzoekt de regering, een plicht voor consultatiebureaus in te voeren
om een vermoeden van taalachterstand te communiceren naar de gemeente,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Örgü. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(30313).Mevrouw Örgü (VVD):Voorzitter. Ik heb nog een paar korte opmerkingen. Ik dank de minister
voor haar toezeggingen als het gaat om ouderparticipatie. Dat is een punt
dat wij hier continu zullen blijven aanscherpen. Over de gezamenlijk door
mij en collega Kraneveldt ingediende motie hoef ik niets meer te zeggen.Er is een discussie geweest over de mogelijkheden van schakelklassen.
Daar is ook een amendement over ingediend. Ik heb in dat verband het voorbeeld
van scholen in Oost-Groningen genoemd. Via afspraken getracht men daar zo
veel mogelijk maatwerk te leveren bij de schakelklassen. Ik heb begrepen dat
de minister dit op zichzelf een goed idee vindt. Kan zij daar nader op ingaan?Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. In eerste termijn heb ik duidelijk gemaakt dat mijn fractie
grote problemen met dit wetsvoorstel heeft. Wij vinden het jammer dat de onderwijsachterstanden
beperkter worden ingevuld dan in het verleden. Wij willen echter trachten
om het wetsvoorstel door amendering zo veel dichter bij ons gedachtegoed te
brengen dat wij er uiteindelijk een positief oordeel over kunnen geven. Ik
zeg dit nogmaals om de waarde van onze amendementen te benadrukken.Het amendement over de schakelklas is heel belangrijk voor ons. De rigiditeit
die uit de memorie van toelichting en vooral uit de wettekst naar voren komt,
willen wij eruit halen. Mevrouw Örgü had het over scholen in Oost-Groningen.
Ik heb die scholen geraadpleegd en volgens mij geeft ons amendement de vraagde
ruimte. De minister heeft aangegeven dat zij maatregelen moest nemen als het
amendement wordt aangenomen, maar dat vond zij geen probleem. Ik heb echter
nog geen helder oordeel van de minister over het amendement gehoord. Juist
omdat dit amendement van zo groot belang is, vraag ik de minister nog eens
om expliciet haar oordeel daarover te geven.Ik heb veel interpretaties gehoord van het overleg tussen gemeente en
scholen. Ik heb steeds proberen uit te leggen dat in ons amendement de gemeente
niet boven de partijen komt te staan. Wij hebben daartoe eerst twee amendementen
in elkaar geschoven en dit vervolgens nader gewijzigd. Doel was vooral duidelijk
te maken dat wij de gelijkwaardigheid van de partijen erkennen, maar dat er
altijd een partij moet zijn die het initiatief neemt. Zo was het in het verleden
ook. Het lijkt ons het meest logisch dat de gemeente het initiatief neemt
om een besluit te formuleren. In het amendement is in een aantal stappen beschreven
op welke wijze er consensus – dit begrip wordt ook in de wet vastgelegd –
bereikt kan worden. Ik ben overigens gevoelig voor de opmerking van mevrouw Örgü
dat er een soort kop op moet. Daarover heb ik de afgelopen dagen met haar
van gedachten gewisseld. Ik ga uit van consensus, waarbij de gemeente de meest
logische partij is om het besluit te formuleren. Ik kan mij er echter goed
in vinden als er een soort beroep mogelijk wordt gemaakt. Dat betekent dat
het besluit aan een onafhankelijke partij wordt voorgelegd alvorens het bindend
is. Daarna moet het ook afgelopen zijn. Wij hebben hierbij een analogie voor
ogen met de wetgeving voor de samenwerkingsverbanden. Ook die kent een geschillencommissie
die een bindende uitspraak doet.Waarom kiezen wij niet voor de Onderwijsraad? Deze raad geeft de Kamer
inzake segregatie en integratie vaak adviezen. Het lijkt mij lastig voor de
raad om de ene week over een individueel geschil over bijvoorbeeld een gezamenlijk
inschrijfmoment te adviseren en de volgende week nadere, algemene adviezen
te moeten geven aan de Kamer. Dat zou een rare positie zijn voor de Onderwijsraad.
Ik volg liever de lijn van mevrouw Örgü over een aparte geschillencommissie
die een bindend advies geeft. Ik vraag de minister of de eenduidigheid vereist
dat het huisvestingsdeel dat nu bij de Onderwijsraad zit naar de geschillencommissie
wordt overgeheveld. Ik kan dat niet overzien. Mevrouw Lambrechts heeft er
ook al naar gevraagd. Omdat het overleg gaat over onderwerpen waarover de
Kamer algemene, landelijke adviezen vraagt aan de Onderwijsraad is die raad
echter niet de partij om uitspraken te doen over individuele gevallen. Uiteindelijk
schaadt dat de positie van de Onderwijsraad, die ons politiek al vaak goed
heeft geholpen. Ik werk dus graag mee aan de kop op mijn amendement op stuk
nr. 16.Ik heb samen met mevrouw Vergeer een amendement ingediend om twee zaken
toe te voegen aan het overleg. Ik noem de gezamenlijke procedure voor inschrijving
en de afspraken over de gewenste spreiding. Ik heb begrepen dat ik mijn amendement
niet handig heb geplaatst in de volgorde van onderwerpen. Ik heb inmiddels
een nader gewijzigd amendement ingediend, zodat er geen oneigenlijke relatie
wordt gelegd tussen het bestrijden van segregatie en de door mij bedoelde
zaken.Ik heb in eerste termijn aandacht gevraagd voor stimuleringsprogramma's
zoals Opstapje. Het antwoord van de minister heeft mij niet helder gemaakt
wat hieraan gedaan wordt. Ik vind dit punt heel belangrijk. Vandaag is in
de Kamer gediscussieerd over de peutertoets. Bekend is dat het opleiden en
steunen van ouders heel belangrijk is voor de ontwikkeling van de kinderen.
Wij willen niet dat kinderen tussen wal en schip raken. Dat geldt eveneens
voor deze ondersteunende programma's. Vandaar dat ik de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat gezinsgerichte programma's zoals Opstapje en Opstap niet
kunnen worden gefinancierd uit de middelen voor voor- en vroegschoolse educatie,
terwijl deze programma's zich richten op het vergroten van onderwijskansen;van oordeel dat uit onderzoek blijkt dat deze programma's positieve effecten
op de lange termijn hebben voor kinderen met onderwijsachterstanden;overwegende dat het ministerie van OCW de stapprogramma's beschouwt als
opvoedingsondersteuning en het ministerie van VWS zich niet verantwoordelijk
voelt voor de stapprogramma's omdat zij zich richten op onderwijskansen, vallen
deze effectieve gezinsgerichte stimuleringsprogramma's tussen wal en schip;constaterende dat kinderen met onderwijsachterstanden hier uiteindelijk
de dupe van worden;verzoekt de regering, het mogelijk te maken dat gezinsgerichte stimuleringsprogramma's
kunnen worden ingezet in het kader van onderwijsachterstandenbeleid in de
voor- en vroegschoolse periode dan wel dat zij op andere wijze worden gefinancierd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer en Kraneveldt. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(30313).Mevrouw Hamer (PvdA):Nogmaals, het maakt mij niet uit of de ene of de andere weg wordt gekozen,
als deze programma's maar doorgang vinden.Het algemeen overleg van vorige week kreeg nog een heel ander staartje
dan wij hadden gedacht. Ik heb in mijn eerste termijn vragen gesteld over
de Cito-toets. Vragen overigens, die ik in 2004 ook al aan de minister had
gesteld, omdat ik toen al erg was geschrokken van het feit dat ik had gehoord
dat in wijken als Amsterdam-West ongeveer 35% van de kinderen niet
meedeed aan de Cito-toets. De minister heeft mij toen geantwoord dat scholen
vrij zijn en dat zij geen enkele noodzaak zag om met de scholen dan wel de
gemeenten in overleg te treden. In haar beantwoording vorige week suggereerde
de minister even dat die vragen over iets anders gingen, maar dat is echt
niet zo. Ik wel ze best opzoeken. Het ging mij toen al om dit punt. Ik moet
zeggen dat ik blij ben dat de minister nu een ander antwoord geeft dan wat
zij toen heeft gegeven. Ik heb niet zo'n behoefte om terug te kijken. Er is
inmiddels een periode verstreken. Het is goed dat er nu wat aan gedaan gaat
worden.In de pers krijgt het een geheel eigen dimensie. Ik heb steeds gezegd:
kinderen hebben recht op een toets. Dat is wat anders dan dat je zegt dat
scholen verplicht zijn om een toets te geven. Voor veel journalisten is dat
natuurlijk hogere politiek, maar het is wel essentieel. Voor onze fractie
is de Cito-toets niet heilig. Er zijn ook andere manieren om te toetsen. Het
gaat er ons vooral om dat men duidelijk laat worden waarom die kinderen niet
meedoen. Daarnaast willen wij objectiveerbare gegevens voor de ouders om te
weten waar het kind heen moet. Voorts willen wij nadenken over hoe wij als
politiek goed inzicht kunnen krijgen in de onderwijsresultaten van de scholen.
Die twee zaken worden nu in de praktijk vermengd. Ik ken echt scholen die
om hun resultaten niet omlaag te laten halen kinderen niet laten meedoen aan
de Cito-toets. Ik heb de vorige keer al gezegd dat ik ook vmbo's ken die zeggen
dat zij kinderen binnen krijgen met wie te lang te weinig is gedaan, omdat
zij niet konden meedoen in het Cito-traject en omdat hun niets alternatiefs
is aangeboden. Dat wil ik graag aangepakt hebben. Daarom heb ik voor alle
duidelijkheid toch maar besloten de volgende motie in te dienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat steeds meer kinderen worden uitgesloten van deelname aan
de Cito-toets vanwege hun leerachterstand;constaterende dat het voornaamste doel van de Cito-toets, namelijk het
geven van onafhankelijke informatie naast het schooladvies over de mogelijkheden
van een individuele leerling, nu wordt overschaduwd door overwegingen inzake
de vergelijking van schoolgemiddelden;constaterende dat het uitsluiten van kinderen van deelname aan de Cito-toets
en de daaraan veelal gekoppelde uitsluiting bij de voorbereiding voor de Cito-toets
resulteert in nog grotere achterstand en een negatiever zelfbeeld;van mening dat de eindtoets een waarde moet hebben voor de beoordeling
van de individuele leerling naast het schooladvies en de Cito-toets of andere
toetsen of volgsystemen objectiveerbare gegevens over het kind moeten opleveren;verzoekt de regering, te onderzoeken: - wat de oorzaken zijn
van de groei van het uitsluiten en hoe dit kan worden voorkomen;- hoe voor scholen het dilemma kan worden opgelost tussen zo volledig mogelijke
deelname aan de toets en de angst voor het schoolimago;- de mogelijkheden
van een monitor Primair Onderwijs zodat scholen zich op die manier valide
en transparant kunnen verantwoorden;verzoekt de regering, hierover de Kamer binnen zes maanden voorstellen
te doen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Jungbluth, Kraneveldt,
Vergeer en Eski.Zij krijgt nr. 29(30313).De heer Slob (ChristenUnie):Ik begrijp dat mevrouw Hamer niet op de toer wil van een absolute verplichting,
maar dat zij een breed debat wil over toetsen en de uitwassen bij toetsen
die leiden tot gedrag van scholen dat wij met elkaar ongewenst vinden.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, een breed debat om daarna overigens niet te verzanden in niets. Ik
vraag een breed debat over de specifieke punten waarover ik een onderzoek
heb gevraagd en graag het oordeel van het kabinet krijg. Ik heb uitdrukkelijk
gezegd dat mijn uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op een toets. Ik
wil echter niet treden in de wijze waarop scholen dit doen. In die zin voelde
ik wel enigszins mee met de vraag van de heer Slob of wij dit nu allemaal
moeten voorkauwen. Als een school een goede reden heeft om met een leerlingvolgsysteem
te werken dat objectiveerbare gegevens oplevert en aan het eind een resultante
geeft van meer dan alleen de tijdelijke opname, vind ik dit ook prima. Ik
wil dit graag meewegen.Wat er nu gebeurt, namelijk dat er kinderen om onduidelijke redenen worden
uitgesloten, moeten wij zien te voorkomen. Daarom spreek ik over het recht
op een toets.De heer Slob (ChristenUnie):Zou dit ook kunnen betekenen dat wij het oneigenlijk gebruik van toetsen
moeten tegengaan? Daar zijn nu voorbeelden van in de praktijk die een negatieve
uitwerking hebben op scholen waardoor strategisch gedrag ontstaat.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik hoop dat dergelijk oneigenlijk gebruik naar voren komt uit het onderzoek.
Wij weten immers niet op welke manier de toetsen oneigenlijk gebruikt worden.
Ik bied nadrukkelijk de ruimte voor toets en leerlingvolgsystemen naast elkaar.
Er zijn ook scholen zoals de Jenaplanscholen die bezwaar hebben tegen de Cito-toets
omdat die zich maar op een bepaald element richt. Ik heb al
vaker gezegd dat het praktijkgerichte element dat zo sterk wordt benadrukt
in het vmbo, niet wordt meegenomen in de Cito-toets. Dit lijkt mij een interessant
aspect voor verder onderzoek. Ik ben ook geen voorstander van testen van 0
tot 65 jaar. Daar moet ook een balans in worden gevonden. In die brede context
wil ik het bekijken, maar als je toetst als school, mag het niet voorkomen
dat zo'n groot deel van de kinderen daar buiten blijft. In Amsterdam-West
schijnt de helft van de kinderen niet mee te doen. Dit vind ik een ongewenste
situatie. Dan kun je er nog beter voor kiezen om geen enkel kind te toetsen.
Je maakt mij niet wijs dat al die kinderen te slecht presteren.Ik heb weinig gezegd over de voor- en vroegschoolse educatie. Ik heb dit
in mijn eerste termijn wel gedaan en de minister weet dat mij dit na aan het
hart ligt. Ik wacht op de uitwerking van een aantal moties die ik daarover
heb ingediend.De minister was vanmiddag niet bij het vragenuurtje. Daarin kwam onder
meer de tweejarigen toets aan de orde. Het zou mij een lief ding waard zijn
als de minister samen met de staatssecretaris van VWS bekijkt hoe een en ander
met elkaar in verband kan worden gebracht. Het risico dat wij ook daar kiezen
voor een verplichte toets in plaats van een instrument dat signaleert, is
groot. Belangrijker nog is dat als er dan al wordt gesignaleerd, er ook voor
wordt gezorgd dat de kinderen bij de goede voorzieningen terecht komen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Wij kunnen hier vanavond een enorm principieel debat houden
over punten en komma's, maar ik heb heel goed geluisterd naar de Kamer. Daaruit
maak ik op dat zowel de Kamer als ik een wet wil vaststellen die werkt. Indien
wij gezamenlijk tot de conclusie komen dat het op bepaalde punten beter kan,
dan moeten wij dat betere doen. Voorkomen moet worden dat wij daarbij in allerlei
richtingenstrijden terechtkomen, want dan gaat het al snel – de heer
Van der Vlies zei dit – alleen over artikel 23. Daarover wil ik graag
een boom met de Kamer opzetten, maar liever niet vanavond. In mijn beantwoording
zal ik allereerst ingaan op de problematiek van de doorzettingsmacht. Daarna
zal ik iets zeggen over de betrokkenheid van de ouders. Vervolgens ga ik in
op specifieke vragen en opmerkingen van de woordvoerders. Ten slotte loop
ik kort de moties en de amendementen na voorzover ik dat nog niet (volledig)
heb gedaan.Hoe wij het ook wenden of keren, wij moeten ons houden aan bestaande wetgeving.
Dat betekent dat wij aan de gemeente geen macht mogen toekennen die zij conform
de Grondwet of conform andere wetten niet heeft. Bovendien moet er een werkbare
constructie komen om geschillen te kunnen oplossen. Daarbij maakt het niet
uit waarop het geschil betrekking heeft, op het proces of het resultaat. Eenieder
die betrokken is bij het gehele proces van het totstandkomen van afspraken,
kan aankloppen bij instantie X: hier is een geschil, doe een uitspraak. Dit
betekent dat er geen meerderheid hoeft te zijn om het geschil voor te leggen.
Op het moment dat een van de partijen vindt dat er een geschil is, dan kan
het worden voorgelegd. Uiteraard moet het dan niet gaan om een flutgeschil,
maar daarover zijn wij het eens. In zowel het amendement van de heer Van der
Vlies als in de andere amendementen moet eerst een procedure worden doorlopen
om te voorkomen dat er een geschil ontstaat.Mevrouw Örgü vroeg mij in eerste instantie: wat vindt u van
mijn idee? Daar hoef ik mijn mening niet meer over te geven want zij heeft
dat idee inmiddels omgezet in een amendement op stuk nr. 30. Eigenlijk is
dat jammer. De gehele Kamer zegt dat er voor dit probleem een oplossing moet
worden gevonden en er liggen al verschillende opties. Indien tot een geschillencommissie
wordt gekomen, kunnen wellicht taken die nu bij de Onderwijsraad liggen daaronder
worden gebracht. De Kamer heeft daarover nog niet gediscussieerd aan de hand
van de tekst van een amendement, want die tekst was er nog niet. Dat is een
probleem, maar eerder voor de Kamer dan voor mij. Het zou goed zijn als er
een amendement komt dat kan rekenen op de steun van de gehele Kamer en niet
van de halve Kamer. Ik adviseer mevrouw Örgü en de andere woordvoerders
dan ook om tussen nu en het moment van de stemmingen te bezien hoe de gezichtspunten
van de verschillende Kamerleden, naast mevrouw Örgü, onder anderen
mevrouw Hamer, de heer Van der Vlies, mevrouw Lambrechts, met elkaar in overeenstemming
kunnen worden gebracht. Ik zou natuurlijk het liefste zien dat mijn eigen
wetsvoorstel wordt gevolgd. Ik vind het amendement dat de heer Van der Vlies
heeft ingediend, zeer werkbaar en ik heb er geen enkel probleem mee. Ik kan
mij iets voorstellen bij de nieuwe commissie in het amendement van mevrouw Örgü,
maar ik kan mij ook voorstellen dat zij gezamenlijk met de heer Van der Vlies
kijkt of er tot een compromis kan worden gekomen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vind dit een vreemd antwoord van de minister. Het lijkt mij dat het
aan de Kamer is of zij unaniem of op een andere manier tot een besluit wil
komen. Het is vrij gebruikelijk dat hier besluiten worden genomen over de
band van meerderheden. Wij hebben vanmiddag het wetsvoorstel over de tweede
fase geaccepteerd. Eerst had mevrouw Vergeer een amendement ingediend om tot
een oplossing te komen. Later heb ik met de heer Mosterd een oplossing gevonden.
In het debat is dat een aantal keer heen en weer gegaan. Ik denk eerlijk gezegd
dat de procedure vrij normaal is. Dat zeg ik misschien eerder in de richting
van de voorzitter dan in de richting van de minister. Nu het amendement er
ligt, zou ik graag een inhoudelijk oordeel van de minister willen hebben of
zo'n geschillencommissie naar haar oordeel kan. De minister heeft over het
amendement van de heer Van der Vlies ook gezegd dat het kan. Dat zijn dingen
die helpen, ook als de minister de Kamer in een bepaalde richting wil krijgen.Minister Van der Hoeven:Ik denk dat een geschillencommissie kan. Ik vraag mij af of een geschillencommissie
uit een even aantal leden moet bestaan. Daar heb ik zo mijn vraagtekens bij.
Ik kan dit niet zo snel overzien, want terwijl ik aan mijn termijn bezig ben,
wordt dit amendement voor mijn neus gelegd. Dat vind ik geen handige manier
van opereren. Ik denk dat het goed zou zijn als er nog een keer naar wordt
gekeken door de Kamer. De leden moeten worden benoemd voor een termijn van
vier jaar en op eigen verzoek wordt aan hen ontslag verleend.
Daar wil ik nog wel even over nadenken. Ik krijg dat net voor mijn neus gelegd!De voorzitter:Het is misschien het verstandigst als de minister er na afronding van
haar termijn naar kijkt en er dan een definitief oordeel over geeft. De Kamer
kijkt er natuurlijk aan het einde van rit naar in het kader van de afwegingen
die zij maakt.Mevrouw Lambrechts (D66):Wil de minister haar oordeel misschien bij brief aan ons kenbaar maken?
Daarbij zou zij niet alleen moeten meenemen wat er nu ligt, namelijk het amendement-Van
der Vlies en het amendement-Örgü/Hamer, maar zij zou dan ook moeten
kijken of zo'n geschillencommissie onafhankelijk van betekenis zou kunnen
zijn. Als de minister alleen naar de combinatie van de amendementen op stuk
nrs. 16 en 30 kijkt, dan krijgen wij plotseling ook de doorzettingsmacht bij
de gemeente. Het is de vraag of wij dat met dit wetsvoorstel hebben beoogd.
Wij in ieder geval niet en de minister ook niet, als ik het wetsvoorstel goed
heb begrepen. Zou de minister bij brief kenbaar willen maken wat haar oordeel
is over de verschillende opties die zij daarin ook goed beoordeelt en nader
verkent?Minister Van der Hoeven:Ik voldoe graag aan dat verzoek. Het is ook niet mijn bedoeling om doorzettingsmacht
bij de gemeente neer te leggen. Ik heb daarvan ook in eerste instantie gezegd
dat ik dat geen goede zaak vind. Ik ga de argumenten niet herhalen, maar het
heeft te maken met de gelijkwaardigheid van de posities in het overleg. Het
heeft er ook mee te maken dat je als gemeente sowieso geen sancties kunt opleggen,
want die macht heb je niet als gemeente. Je kunt alleen aangeven dat je vanuit
je eigen budget bepaalde dingen niet of wel wilt doen. Ook met betrekking
tot andere zaken heb je als gemeente geen sanctiemogelijkheid. Ik zal het
verzoek van mevrouw Lambrechts met spoed honoreren.Mevrouw Örgü (VVD):Graag zou ik dan ook gelijk een schriftelijk oordeel hebben over de andere
amendementen die in dezelfde lijn liggen als het amendement op stuk nr. 30.
Er staat in het amendement dat de commissie bestaat uit een voorzitter en
vier leden. Dat maakt toch vijf mensen. Ik zal heel goed kijken of er nog
fouten zitten in de semantische hoek, maar dit wilde ik even gecorrigeerd
hebben.De heer Van der Vlies (SGP):Ik reageer even voor de zuivere voortgang van de wetsgeschiedenis. Ik
denk dat het een prima toezegging is van de minister om schriftelijk op dit
amendement te reageren. Daarbij mag gerust mijn amendement worden betrokken.
Ook dat had de minister al toegezegd. Overigens ben ik natuurlijk bereid tot
elk overleg dat tot een goede, werkbare en houdbare constructie van de doorzettingsmacht
leidt, maar die moet niet liggen bij het gemeentebestuur. Dat is mijn uitgangspunt.Minister Van der Hoeven:Dat onderschrijf ik. Daarom ben ik begonnen zoals ik begonnen ben. Het
is mijn uitgangspunt dat een bevoegdheid die conform wetten elders ligt, niet
op deze manier bij de gemeente kan worden gelegd. Het is goed dat wij daarover
van gedachten hebben gewisseld. Vanuit die invalshoek zal ik op een constructieve
manier de ingediende amendementen beoordelen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik wil aan de brief die komt nog een nadere vraag verbinden. De definitie
van het overleg is: minstens één keer per jaar verplicht overleggen.
Verder is het overleg gericht op het maken van afspraken, oftewel: constructief
meedoen. Er staat niet dat scholen verplicht zijn zich te onderwerpen aan
de afspraken die mogelijk uit dit overleg voortvloeien. Men kan er dus altijd
onderuit. Kan de minister in de beoordeling van de diverse amendementen en
de doorzettingsmacht-X, ingaan op de vraag of de definitie van het overleg,
zoals zij die in de wet vastlegt, voldoende handvatten aan de arbiterinstantie
X geeft om tot een bindende uitspraak te komen? Dat vraag ik mij namelijk
af. Ik denk dat in laatste instantie een school er altijd onderuit kan en
zijn eigen weg kan gaan. De minister beziet dan, als ultieme instantie, of
dat wel terecht is geweest en wat die school individueel aan onderwijsachterstandenbeleid
doet en of dat goed is. Wil de minister daarop ingaan? Daar liggen namelijk
mijn twijfels.Minister Van der Hoeven:Dat is niet iets wat je in de wet kunt regelen; daar zijn andere instrumenten
voor. Op het moment dat er afspraken gemaakt zijn, staan die afspraken. De
inspectie ziet toe op een aantal zaken, zo ook of afspraken worden nagekomen.
Zij rapporteert daarover, niet aan de gemeente, maar aan de Kamer. Zo hoort
dat. De inspectie rapporteert er ook over in het onderwijsjaarverslag, zodat
het een onderwerp van gesprek kan zijn. Op die manier wordt een en ander geborgd.
Je loopt altijd de kans dat een school zegt: dit komt me niet helemaal uit.
Op dat moment behoort de inspectie erop toe te zien dat de afspraken worden
nageleefd. Daarvoor behoort de inspectie sanctiemogelijkheden te hebben. Dat
wordt ook voorgesteld in het advies van de Onderwijsraad. Daarover heb ik
de Kamer al een brief geschreven, maar binnen nu en twee à drie maanden
kom ik terug op de wijze waarop dit gestalte moet krijgen. Dat is een ander
verhaal, ik hoop dat ik dat op deze manier voldoende heb aangegeven.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Wij hebben het nu over deze wet. Mijn concrete vraag is of de manier waarop
u in deze wet het overleg definieert voor een geschillencommissie, de Onderwijsraad
of welke instantie dan ook, voldoende houvast biedt om tot de bindende uitspraak
te komen: school, je moet aan die afsprakenset meedoen. Ik denk namelijk van
niet. Op die vraag zou ik graag antwoord willen in de brief van u die straks
komt.Minister Van der Hoeven:Ik zal daar zeker een antwoord op formuleren, waarbij mevrouw Kraneveldt
net als ik weet dat altijd lopende het traject moet blijken of het inderdaad
zo is. Verder is bewust opgenomen dat het overleg moet leiden tot afspraken,
want als je alleen maar zegt dat het op overeenstemming gericht moet zijn,
wil dat nog niet zeggen dat je tot afspraken moet komen. U gaf zelf zojuist
al aan dat de afspraak kan zijn dat één school niet mee doet,
om welke reden dan ook, bijvoorbeeld vanwege de eigen inrichtingsvoorschriften,
Dat heeft u zelf ook erkend. Ik denk dat wij dit punt hiermee voor vanavond
even kunnen "parkeren".Een tweede opmerking gaat over de betrokkenheid van de ouders. Natuurlijk
moeten ouders betrokken zijn bij het wel en wee van hun kinderen, daar is
geen misverstand over. Maar die betrokkenheid valt in twee groepen uiteen.
In de eerste plaats is er de betrokkenheid binnen de medezeggenschapsorganen.
Die betrokkenheid heeft ook te maken met de manier waarop een school zijn
beleid voorlegt aan de medezeggenschapsraad. Wij zijn daarover met elkaar
in discussie in het kader van de Wet medezeggenschap scholen. Daar hoort dat
thuis. In de tweede plaats is er de vraag hoe je de betrokkenheid van de individuele
ouders bij de school van hun kind regelt en organiseert. Dat zijn twee verschillende
zaken, die ik graag uit elkaar wil halen. Mijns inziens moeten wij er niet
allerlei dingen mee vermengen, want daardoor wordt de zaak gecompliceerd.
Net is dit ook aan de orde gekomen in een interruptiedebat. Ik geef het u
maar te doen. Als gemeente overleg je met schoolbesturen over de manier waarop
je schakelklassen vormgeeft, de onderwijsachterstanden aanpakt en de VVE.
Dan zou de school teruggefloten kunnen worden door de medezeggenschapsraad!
Stelt u zich eens voor wat dat betekent voor een onafhankelijk orgaan dat
dan uitspraken moet doen. Ik denk dat de motie de zaak danig compliceert,
met alle respect. Ik stel u dan ook voor om in het kader van de Wet medezeggenschap
onderwijs na te gaan hoe dergelijke zaken kunnen worden geregeld. Over de
andere betrokkenheid heb ik het zo meteen als ik de moties bespreek.Kortheidshalve loop ik een aantal vragen langs die zijn gesteld. Mevrouw
Van Velzen heeft gevraagd hoe het zit met de kleinere groepjes. Wij hebben
hier uitgebreid over van gedachten gewisseld. Ik heb ook gezegd dat ik bepaalde
dingen moet doen als het amendement van mevrouw Hamer wordt aangenomen. Ik
heb niet gezegd dat ik het oordeel over dit amendement aan de Kamer overlaat,
maar doe dat wel. Dat leek mij duidelijk. Anders had ik mij niet zo veel moeite
getroost om te zeggen wat ik moet doen als het amendement wordt aangenomen.De heer Jungbluth had het over de Cito-toets. Ik wil er het volgende over
opmerken. Scholen moeten zichzelf niet voor de gek houden. Daarover zijn wij
het eens. Scholen moeten ook de ouders, de Inspectie en de leerlingen echter
niet voor de gek houden. Het onderwijsvolgsysteem is op dit moment op orde.
Mijns inziens moet ervoor worden gezorgd dat leerlingen en ouders aan het
einde van het schooljaar wel degelijk een beeld hebben van wat zij kunnen
en kennen. De mogelijkheid bestaat om een Cito-toets af te nemen, maar u weet
net zo goed als ik dat de Cito-toets vooral bedoeld was om een onderscheid
te maken tussen mavo en havo/vwo. De Cito heeft ook een andere toets, een
niveautoets. Die is gericht op de groep leerlingen waar de heer Jungbluth
het over heeft. Ik kan mij heel goed voorstellen dat die toets voor die groep
leerlingen wordt gebruikt. Ik heb een tijd geleden aan de Inspectie, die de
afgelopen week het onderzoek heeft gedaan, gevraagd of zij wilde nagaan hoeveel
leerlingen uitvallen. Ik had antwoord gegeven op uw vraag, maar krijg ook
andere signalen. Daarom vind ik dat ik zo nuchter moet zijn om het te laten
nakijken. Ik heb gevraagd of leerlingen bewust buiten de Cito-toets worden
gehouden en zo ja, of kan worden onderzocht of er handelingsplannen zijn vanaf
groep 5, 6, 7 en 8 waaruit blijkt dat het probleem is gesignaleerd en er op
een andere manier aan het kind wordt gewerkt. Ik ben het zeer met de heer
Jungbluth eens dat kinderen niet op deze manier buiten de boot mogen vallen.
Ik zie wel in dat het een probleem is dat de individuele beoordeling wordt
gekoppeld aan de schoolbeoordeling. Ik ga zeker met de Inspectie na hoe wij
daar een oplossing voor kunnen vinden.Mevrouw Lambrechts (D66):Hoe komt het eigenlijk dat de Inspectie niet zelf aan u heeft gemeld wat
er in stadsdeel De Baarsjes in Amsterdam-West aan de hand is. Dat moet haar
toch zijn opgevallen? Zij houdt toch regulier toezicht? Zij moet dit toch
eerder hebben gesignaleerd?Minister Van der Hoeven:Je kunt dat maar een keer per jaar controleren, namelijk op het moment
dat de Cito-toetsen worden afgenomen. Dat is onaangekondigd geweest. In het
overleg met de Inspectie is dit eerder aan de orde gekomen. Je zult moeten
wachten tot het moment dat die Cito-toetsen worden afgenomen. Afgelopen week
zijn dergelijke zaken onderzocht. Ik heb daar een eerste indicatie van gekregen.
De cijfers moeten alleen nog gevalideerd worden. Ik wil ze daarom nog niet
geven. Ik wacht liever het Inspectierapport daarover af, zodat wij precies
weten waarover wij praten. De vraag is natuurlijk of het beperkt blijft tot
enkele leerlingen of dat het gaat om grotere groepen leerlingen. Ik moet niets
hebben van indianenverhalen dat het om 20% à 25% van
de leerlingen gaat. Ik hoop dat aangetoond wordt dat dit niet het geval is.
Ik kom hier graag op terug zodra de uitkomsten bekend zijn.Ik kom bij de heer Eski. Ik ben het er zeer mee eens dat gemeente en schoolbestuur
bondgenoten zijn. Het kan inderdaad gebeuren dat financiële sancties
moeten worden opgelegd. Dat is aan de minister, niet aan de gemeente. Wanneer
een school niet meedoet aan datgene waarvoor de gemeente geld geeft, krijgt
zij er ook geen geld voor. Dan zet de school zichzelf buitenspel.Ik kom bij de prestatieafspraken met kleinere gemeenten. Met de grote
gemeenten hebben wij inderdaad specifieke individuele afspraken gemaakt. Met
de kleinere gemeenten, de gemeenten die niet onder het grotestedenbeleid vallen,
worden afspraken gemaakt over de besteding van de middelen voor het onderwijsachterstandenbeleid.
Dat wordt vastgelegd in de AMvB die nog wordt opgesteld. De AMvB is het instrument
om te zorgen dat dit wordt geregeld. Er zijn ongeveer 250 gemeenten die middelen
ontvangen voor onderwijsachterstanden. Het is heel moeilijk om per gemeente
aparte afspraken te maken, dus wij proberen dat op een andere manier te doen.
Dat komt in de genoemde AMvB aan de orde.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat begrijp ik, maar de minister schrijft in haar wetsvoorstel dat wat
de gemeenten doen zal worden gecontroleerd op rechtmatigheid van de besteding.
Dat vind ik een normale zaak. Wij gaan ervan uit dat gemeenten hun geld rechtmatig
besteden. Het ging mij om de doelmatigheid. Krijgen wij er ook inzicht in
wat de gemeenten doen aan dit beleid? Horen wij niet alleen dat zij het geld
netjes besteden volgens de boekjes, zoals het hoort?Minister Van der Hoeven:Dan gaat het niet alleen om de gemeenten, maar om de effectiviteit van
het onderwijsachterstandenbeleid als zodanig. Ik meen dat wij
daarover op een eerder moment met elkaar hebben afgesproken dat wij dit sowieso
moeten monitoren. Het moet natuurlijk helder worden wat wel en niet werkt
en wat ieders bijdrage daaraan is geweest. Dat komt op die manier terug. Dat
kan niet apart, maar wel als onderdeel van het grotere geheel.Mevrouw Lambrechts heeft gevraagd naar de schakelklassen. Er zijn afspraken
gemaakt met gemeenten over het aantal schakelklassen. Wanneer wij het anders
formuleren, moeten wij daarnaast afspraken maken over het aantal leerlingen
dat wij bereiken. Wij moeten natuurlijk niet een schakelklas hebben die bestaat
uit vier of vijf leerlingen. Dat betekent dat ik op dit punt samen met mijn
collega van Binnenlandse Zaken moet – en bij aanneming van dit amendement,
ook zal – bezien op welke manier die afspraken moeten worden gewijzigd.Garanties over de brede doeluitkering sociaal, integratie en veiligheid
zijn er niet. Het enige wat wij kunnen doen, en wat ik ook doe, is zorgen
dat aan de orde wordt gesteld op welke manier het onderwijsachterstandenbeleid
gestalte krijgt. Een gemeente kan natuurlijk in een brede doeluitkering verschuivingen
aanbrengen. De besteding moet wel binnen de brede doeluitkering sociaal, integratie
en veiligheid vallen.Mevrouw Lambrechts (D66):Wanneer zullen wij dat zien? Hoe lang duurt dat? Gaan er jaren overheen
voordat wij in de gaten hebben dat het misschien anders wordt besteed? Rechtmatigheid
betekent in dit geval dat geld inderdaad ook naar andere doelen kan gaan die
vallen binnen de doelstelling van de brede doeluitkering.Minister Van der Hoeven:Hierover zijn prestatieafspraken gemaakt met de grote steden, die een
relatie hebben met de hoogte van het budget dat gemeenten via de brede doeluitkering
beschikbaar krijgen. Daarop worden zij afgerekend aan het einde van de periode
van het grotestedenbeleid in 2010. Tussentijds worden de ontwikkelingen gemonitord
en wordt de balans opgemaakt. Er is voorzien in een midterm review in 2007,
dus volgend jaar.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat geldt voor de grote steden? En de andere steden?Minister Van der Hoeven:De prestatieafspraken zijn gemaakt met de grote steden, in het kader van
de brede doeluitkering. Voor de overige 250 gemeenten wordt via de AMvB een
modus gevonden zodat wij er in ieder geval zicht op hebben wat er met dit
geld gebeurt en in hoeverre er een bijdrage wordt geleverd aan het oplossen
van het onderwijsachterstandenprobleem. Aan de opmerkingen van de heer Van
der Vlies, die met name de bevoegdheid van de gemeenten betroffen, heb ik
niets meer toe te voegen. Ik heb hierover aan het begin van mijn tweede termijn
gesproken.Het is juist dat, zoals de heer Slob stelt, een keuze is gemaakt om de
beleidsruimte en de financiële ruimte van de gemeenten op dit terrein
te verkleinen en die voor de scholen te vergroten. Dat is een keuze. Het is
een politieke keuze. Dat ontken ik niet. Ik heb het nooit ontkend. Ik ben
van mening dat het goed is om ervoor te zorgen dat het effectueren van deze
keuze wettelijk goed moet worden geregeld. De heer Slob heeft ook gevraagd naar de relatie met Jong. Hierover zijn
afspraken gemaakt met mijn collega van VWS. De resultaten van de Jongovereenkomst
zullen in maart beschikbaar komen. Dan zal ook het sturingsadvies van de heer
Van Eijck verschijnen, waarin de regiefunctie van de gemeenten en alles wat
daarbij komt kijken aan bod zal komen. Dat advies zal veel breder zijn dan
alleen het terrein van het onderwijs. Op een aantal punten zal sprake zijn
van consequenties voor andere wetten. Wij zullen ervoor moeten zorgen dat
een en ander op basis van dit advies wetstechnisch op elkaar wordt aangesloten.
Ik kan daarop niet vooruitlopen. Ik heb er al wel een idee van waarmee de
heer Van Eijck zal komen, maar weet dat nog niet precies.Ik meen de vraag van de heer Slob over de Cito-toets eerder in mijn betoog
al te hebben beantwoord. Mevrouw Örgü heeft een motie ingediend
met betrekking tot de consultatiebureaus. Daarop zal ik zo dadelijk terugkomen.
In het debat dat wij vorige week hebben gevoerd, heb ik over de schakelklassen
gezegd dat het een heel ander verhaal is dan zoals dit vanuit Oost-Groningen
wordt voorgesteld. Daar speelt de problematiek van de relatief kleine kernen
en grote spreiding over de scholen in de gemeenten. Men voorziet daar om dit
met behulp van ICT te gaan oplossen. Dat ligt niet direct in de lijn van het
nieuwe onderwijsachterstandenbeleid. Ik heb al wel toegezegd dat ik in overleg
met de gemeenten zal treden om te bespreken welke mogelijkheden bestaan op
basis van het wetsvoorstel.Mevrouw Hamer (PvdA):De gemeenten in Oost-Groningen hebben ons een brief gestuurd waarin zij
melden dat mijn amendement hun ruimte biedt om een aantal zaken aan te pakken.
Het is mij niet bekend of dit op de ICT-optie slaat.Minister Van der Hoeven:Dat weet ik. Zij hebben echter verschillende signalen afgegeven. Daarom
wil ik er met hen over gaan praten. Ik acht dat van belang om vast te kunnen
stellen wat wel en niet mogelijk is.Ik kom later terug op de moties van mevrouw Hamer. Zij heeft daarnaast
gesproken over de tweejarigen- en de peutertoets. Ik ben er altijd een voorstander
van geweest om te bekijken of sprake is van een onderwijsachterstand en vervolgens
hoe deze kan worden weggenomen. Tweejarigen acht ik hiervoor wel erg jong.
Wij hebben afgesproken dat wij hiervoor een pilot zullen ontwikkelen. Dat
moeten wij vooral ook doen. Intussen heeft men geconstateerd dat al bij tweejarige
kinderen kan worden geconstateerd of zij een taalachterstand hebben in hun
mondelinge taalvaardigheid. Die kan te maken hebben met het kunnen spreken
op zich. In dat geval komen logopedie en KNO in beeld. Het kan ook te maken
hebben met het niet beschikken over de woordenschat die een tweejarige zou
moeten hebben. Dat is een ander signaal. Dit onderzoek is nog niet afgerond.
Wij moeten de resultaten dus afwachten. Als ik mij niet vergis, kunnen wij
deze resultaten in de tweede helft van 2006 tegemoet zien. Mevrouw Ross en
ik zullen dan uiteraard bekijken op welke manier wij dit kunnen oppakken.
Dat heb ik met haar afgesproken. Wij komen er dan op terug.Mevrouw Hamer (PvdA):Staatssecretaris Ross heeft niet alleen gesproken over een toets voor
peuters, maar ook voor kleuters. Dat roept bij ons een heel andere associatie
op. In het kader van de gewichtenregeling hebben wij deze discussie
al gevoerd. Wij zouden het jammer vinden als twee ministeries langs elkaar
iets ontwikkelen waarvan het nog maar de vraag is of wij het op die manier
willen. Het lijkt mij goed om dat mee te geven. Ik hoop dat de minister dit
in ieder geval in haar overwegingen zal meenemen.Minister Van der Hoeven:Zeker weten.Mevrouw Kraneveldt heeft gevraagd wie de eindverantwoordelijkheid heeft,
de gemeente of het schoolbestuur. Het behoort tot de verantwoordelijkheid
van de gemeente om te beslissen over de aanwending van de specifieke uitkering.
De gemeente moet besluiten wat zij met het geld gaat doen. Van tevoren wordt
er overlegd met schoolbesturen over inhoudelijke keuzen en over afspraken,
maar het is uiteindelijk het geld van de gemeente. Daarom is het van belang
dat wij met elkaar regelen dat er geen rare dingen gebeuren.Wat de schakelklassen betreft hebben de grote steden een aantal jaren
de tijd. Tussentijds wordt er geëvalueerd. De kleinere gemeenten richten
schakelklassen in op basis van de AMvB. In de AMvB wordt een overgangsjaar
gecreëerd; in het eerste jaar kunnen gemeenten de middelen voor schakelklassen
inzetten voor het voorbereiden van de schakelklassen.Ik loop de amendementen nog een keer langs om te zien of wij niets vergeten
zijn. Van het amendement op stuk nr. 10 heb ik gezegd dat het overbodig is,
want wat daarin staat, kan nu al. Het amendement op stuk nr. 13, over de schakelklassen
en de groep dan wel groepjes, laat ik ter beoordeling over aan de Kamer. Van
het amendement op stuk nr. 14 van mevrouw Kraneveldt over de voortgang van
de AMvB, heb ik gezegd dat dit geen punt is. Wel heb ik een nota van wijziging
ingediend om ervoor te zorgen dat de zaken gewoon doorgang kunnen vinden,
maar dat is het gevolg van het aannemen van dat amendement.Wat de heer Jungbluth aangeeft in het amendement op stuk nr. 17 klopt
niet. Mevrouw Kervezee heeft gezegd dat de Inspectie soms door de gemeenten
ingebrachte punten kan meenemen in het toezicht, maar de gemeente kan de inspectie
niet opdragen om punten te onderzoeken. De inspectie heeft te maken met het
toezichtskader, dat wordt vastgesteld nadat de Kamer erover heeft gesproken.
Ik heb gevraagd om de tekst te wijzigen en er een deel uit te halen zodat
de afspraken het karakter van meetbare doelen krijgen. De inspectie rapporteert
jaarlijks in het onderwijsverslag over de mate waarin die doelen worden bereikt.
De heer Jungbluth vraagt om een rapportage over de effectiviteit van het gevoerde
beleid en over de mate waarin diverse deelnemers aan het overleg aan die effectiviteit
hebben bijgedragen. Daarvan heb ik gezegd dat ik dat niet uitvoerbaar acht.Het amendement op stuk nr. 18 is inmiddels vervangen door het amendement
op stuk nr. 25. Dat is naar mijn mening een goede wijziging omdat hiermee
precies wordt aangegeven wat de bedoeling is en hoe het in de eerste en tweede
termijn is aangegeven.Over het amendement op stuk nr. 21 in relatie tot het amendement op stuk
nr. 30 zijn afspraken gemaakt.Dan kom ik bij de moties. Motie op stuk nr. 22 van mevrouw Van Velzen
gaat over de sociale integratie. Als het mogelijk is om een VVE-groep te koppelen
aan een school met weinig achterstanden is dat prima, maar het is aan de gemeenten
en aan de besturen om daarvoor te kiezen. Het is niet aan ons om dat voor
te schrijven. Om die reden ontraad ik de aanneming van deze motie.Ik kom toe aan de rol van consultatiebureaus bij opvoedingsondersteuning.
Natuurlijk moet de positie van de ouders worden versterkt, wat in brede zin
kan, binnen de WMS, maar ook binnen het governancetraject en bij de Herijking
zorg. Het lijkt mij daarom geen goede zaak om weer een apart traject uit te
werken om de verantwoordelijkheid verder vorm en inhoud te geven. Om die reden
ontraad ik aanneming van de motie, wat niet wegneemt dat waar mogelijk dit
onderdeel in de lopende trajecten aan bod moet komen.Ik kom toe aan de motie op stuk nr. 24. Ouders die vertegenwoordigers
zijn, behoren te worden betrokken bij zaken die de school raken. Wij spreken
met elkaar over de WMS, waarover binnenkort verslag wordt uitgebracht. Het
is heel goed om dit juist in zo'n traject mee te nemen. Maar om het apart
te regelen, gaat mij te ver, dat brengt meer problemen met zich mee dan het
oplossing biedt en het zal ook geen bijdrage leveren aan de gewenste betrokkenheid.
Om die reden ontraad ik de aanneming van deze motie.De motie op stuk nr. 26 vind ik prima. Als zij wordt aangenomen, gaan
wij gewoon doen wat daarin staat.De motie op stuk nr. 27 loopt wel erg ver vooruit op een onderzoek dat
in feite nog verder moet worden uitgewerkt. Maar vroegsignalering is inderdaad
nodig, het past binnen de Operatie Jong, evenals de rol van het consultatiebureau
als onderdeel van de sluitende ketenaanpak. Ik kom terug op dit onderwerp,
maar dan wel op een moment dat het kan, en dat is nog niet nu.Wat de motie op stuk nr. 28 betreft, geldt dat de financiering vanuit
VWS geschiedt. De gemeenten kunnen het financieren uit de ongeveer 25 mln.
die zij ter vrije besteding hebben, wat onderdeel is van de 165 mln. Het laatste
bedrag valt uiteen in 110 mln. voor VVE, 30 mln. voor de schakelklas en 25
mln. voor coördinatie. Dat zouden zij kunnen doen, maar ik weet niet
of zij dat willen. Opstapje zoals het nu werkt, betekent dat de verbinding
met peuterspeelzaal of school wordt losgelaten, wat wij natuurlijk niet moeten
hebben. Het lijkt mij niet verstandig om dit extra te doen. Wel lijkt het
mij verstandig dit punt binnen het reguliere overleg met de VNG opnieuw aan
de orde te stellen, met de zojuist door mij verwoorde insteek.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik proef dat de minister in principe achter de intentie van deze motie
staat. Het probleem is dat wij allerlei brieven krijgen van de Opstapprojecten
dat zij aan het verdwijnen zijn. Tussen u en uw collega van VWS moet dus overleg
worden gevoerd, en er moet gezamenlijk overleg met de VNG komen om dit te
voorkomen. Die Opstapprojecten zijn immers hard nodig.Minister Van der Hoeven:Ik snap dat u dat zegt, maar er is op dit moment geen verbinding tussen
het een en het ander. Dat is de reden dat vanuit VWS is besloten om de financiering
van de opstapjes en de opstappen stop te zetten. Dat is het punt waar het
om gaat. Dat neemt niet weg dat het budget voor coördinatie, die 25 mln.,
op een andere manier zou kunnen worden ingezet. Ik ben het wel met u eens
dat, als dat gebeurt, wel een relatie moet bestaan tussen enerzijds hetgeen
in de school en de peuterspeelzaal gebeurt en anderzijds wat er hier mee wordt
gedaan. Zoals het nu gaat, werkt het niet. Ik begrijp echter
de intentie van de motie en ik zal er sowieso iets mee gaan doen, maar zoals
het nu is geformuleerd, wordt het een beetje lastig.De heer Slob (ChristenUnie):Als ik de minister goed begrijp, zegt zij in feite dat als die 25 mln.
die voor coördinatie is bedoeld, op een andere manier wordt besteed,
de gemeenten vrij zijn om het geld dat dan overblijft, te besteden zoals zij
willen. Dat kunnen zij hier dan voor gebruiken.Minister Van der Hoeven:Dat kunnen zij er inderdaad voor gebruiken, maar het is aan hen om het
te doen. Dat is ook de reden waarom ik zojuist in antwoord op een vraag van
mevrouw Hamer heb aangegeven dat ik bij mijn overleg met de VNG ook die insteek
zal kiezen. Ik kan er echter niet voor zorgen dat daar op de onderwijsbegroting
extra budget voor komt.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan is er een misverstand over de motie. Ik heb namelijk gezegd dat het
mij niet uitmaakt waar het geld vandaan komt, als die projecten maar blijven
bestaan. Daarom staat in de motie ook: of nader te financieren. Ik ben er
eerlijk gezegd van overtuigd dat maar heel weinig gemeenten ervan op de hoogte
zijn dat zij dat kunnen doen.Minister Van der Hoeven:U schrijft ook in uw motie: "dan wel op andere wijze worden gefinancierd".
Dat betekent dat er ook op mijn bordje een financieel verzoek wordt neergelegd
en dat kan ik niet honoreren. Dat is reden waarom ik moeite heb met deze motie.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat verzoek wordt op het bordje van het kabinet neergelegd, niet alleen
op uw bordje.Minister Van der Hoeven:U weet hoe het gaat, mevrouw Hamer. Op het moment dat er moties worden
ingediend die in feite een ongedekte cheque inhouden, moet ik zo'n motie ontraden.De heer Slob (ChristenUnie):Wij kunnen er toch vrij gemakkelijk uit komen als de minister de gemeenten
aangeeft dat die vrije ruimte ook voor dit soort zaken kan worden gebruikt.
Dan hebben wij helemaal geen motie meer nodig.Minister Van der Hoeven:Het is echter aan de gemeenten zelf om het besluit te nemen of zij dat
doen. Dat is iets waar wij niet in kunnen treden. Dat hangt samen met de beleidsruimte
en de beleidsvrijheid die zij hebben.Dan de motie van mevrouw Hamer, de heer Jungbluth, mevrouw Kraneveldt,
mevrouw Vergeer en de heer Eski over de Cito-toets. Ik heb al aangegeven dat
ik in ieder geval afwacht tot het rapport door de inspectie aan mij wordt
uitgebracht. Ik heb ook aangegeven wat mijn mening is over het toetsen als
zodanig. Ik wil wel graag nog iets anders kwijt. Op dit moment staan de kranten
aan de ene kant bol van ouders en deskundigen die zeggen dat het vreselijk
is dat al die kinderen getoetst moeten worden en aan de andere kant van mensen
die roepen dat er getoetst moet worden en dat iedereen dezelfde toets moet
afleggen. Beide dingen vind ik erg overtrokken. Ik wil dat ook graag zeggen.
Er is niets mis mee dat wij met elkaar weten, dat ouders weten en dat kinderen
weten hoe de prestaties van kinderen zijn aan het einde van een schoolloopbaan
van acht jaar.De Cito-toets is niet verplicht en er kunnen ook andere toetsen gehanteerd
worden. Het gaat erom dat een school een schooladvies geeft over de verdere
ontwikkelingen van zijn, dan, oud-leerling en dat daar zo'n verhaal naast
ligt. Als kinderen dat, om welke reden dan ook, niet kunnen, weet een school
dat al veel eerder dan het moment van die Cito-toets. Ik zou graag zien dat
zij eerder met handelingsplannen daar een ingreep op doen en ervoor zorgen
dat er een ander soort toets wordt afgelegd. Ik heb ook aangegeven dat ik
over het probleem van die individuele resultaten en het schoolimago met de
inspectie in contact zal treden.Een monitor van het primair onderwijs vind ik geen goede zaak, omdat wij
dan weer een nieuwe monitor doen, terwijl wij juist hebben afgesproken dat
wij het toezicht gaan integreren. Dit onderwerp is onderdeel van het inspectietoezicht.
Dat hoort de informatie op te leveren die ons in staat stelt daar waar nodig
eventueel een andere beleidslijn in te zetten.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb ook gezegd dat het belangrijk is om de tijd te nemen om hierin
de goede balans te vinden. Ik proef uit het antwoord van de minister dat de
motie op zichzelf uitvoerbaar is.Minister Van der Hoeven:De motie is zeker uitvoerbaar, maar ik acht een aparte monitor voor het
primair onderwijs overbodig. Wij zijn juist bezig om zaken in elkaar te schuiven
met het oog op een geïntegreerd toezicht. Het punt als zodanig moet aan
de orde komen, maar dit kan ook in het kader van het toezicht door de inspectie.De heer Jungbluth (GroenLinks):De minister ontraadt aanvaarding van het amendement op stuk nr. 17 vanwege
de laatste drie regels. Hoe beoordeelt zij dit amendement als die passage
wordt geschrapt?Minister Van der Hoeven:Ik stel voor dat de heer Jungbluth zijn amendement wijzigt. Dan zal ik
daarop reageren.De heer Slob (ChristenUnie):Erkent de minister met mij dat de eindtoetsen een oneigenlijk effect hebben
gekregen? De toetsen worden zo uitvergroot dat scholen op grond daarvan worden
beoordeeld. Dit heeft tot gevolg dat scholen strategisch gedrag gaan vertonen.
Is zij van plan om dat aan te pakken?Minister Van der Hoeven:Ik heb aangegeven dat ik dat punt met de inspectie wil opnemen. Daarbij
gaat het om de vraag in hoeverre de beoordeling van individuele kinderen doorklinkt
in het oordeel over de school. In het overleg met het georganiseerd onderwijsveld
zal ik erop wijzen dat er op een andere manier met de toetsen kan worden omgegaan.
Er zijn trouwens ook andere Cito-toetsen.De heer Slob (ChristenUnie):Soms gaan derden met de uitkomsten van die toetsen aan de haal. Zij worden
gepubliceerd om een oordeel over een school te kunnen geven. Ik stel mij voor
dat er een verbod komt om de resultaten van toetsen met dat oogmerk te publiceren.Minister Van der Hoeven:Dat zit er niet in. Alle resultaten zijn openbaar. Iedereen kan op basis
daarvan een oordeel geven en zo hoort het ook.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De heer Van der Vlies (SGP):Wanneer kan de brief over de problematiek van de doorzettingsmacht bij
de Kamer zijn? Dit is van belang voor de verdere procedure.Minister Van der Hoeven:Twee dagen, zo wordt mij ingefluisterd door mijn ambtenaren. Het einde
van de week dus. Of wil de Kamer op een ander moment stemmen?De voorzitter:Nee, ik wil niet weer een debat over de procedure. De minister heeft een
brief toegezegd over de amendementen op stuk nr. 30, stuk nr. 16 en stuk nr.
21 en over de vragen van mevrouw Kraneveldt. Als de antwoorden op tijd binnen
zijn, wordt dinsdag of op een later tijdstip gestemd over de amendementen,
de moties en de wet. Ik stel dus voor om, afhankelijk van de binnenkomst van
de antwoorden van de minister, te besluiten om al dan niet volgende week te
stemmen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik vraag u alvast om de stemming met een week uit te stellen. Dat geeft
ons de ruimte voor overleg.De heer Van der Vlies (SGP):Wij stemmen volgende week twee keer vanwege het krokusreces. Als de brief
van de minister er eind deze week is, kan het zijn dat er nog amendementen
aangepast moeten worden. Het is dan nuttig om in plaats van dinsdag op donderdag
te stemmen. Mijn voorstel is om donderdag te stemmen. Ik voel mij er moreel
verantwoordelijk voor om deze wet zo gauw mogelijk over de streep van de stemmingen
te trekken. Er is nog een traject te gaan. De scholen willen duidelijkheid.De voorzitter:Uw signaal is helder. Zorgvuldigheid eerst. Als het dinsdag niet kan,
wordt er uiterlijk op donderdag over een week, nog voor het krokusreces dus,
gestemd. Ik ga er daarbij van uit dat de Kamer de brief van de minister voor
het weekeinde ontvangt.Minister Van der Hoeven:Dat vormt geen enkel probleem.Overeenkomstig het voorstel van de voorzitter wordt besloten.De vergadering wordt van 19.31 uur tot 20.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-3254-3278.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl