Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Spekman houdende vaststelling van een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 759-770

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-03-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 23, pagina 759-770

20-03-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29948Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 20 maart 2007)Pagina 770-771
Presentie en opening (dinsdag 20 maart 2007)Pagina 759-759
Behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent een basisregister van ondernemingen en rechtspersonen (Handelsregisterwet 200.) (30656)Pagina 759-759
Lijst van besluiten (dinsdag 20 maart 2007)Pagina 770-770
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Spekman houdende vaststelling van een wet inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948)Pagina 759-770

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het Voorstel van wet van het lid Spekman houdende vaststelling van een wet
inzake ondersteuning van alleenstaande ouders bij arbeid en zorg (Wet voorzieningen
arbeid en zorg alleenstaande ouders) (29948).(Zie vergadering van 28 november 2006.)De voorzitter:Ik heet de initiatiefnemer, de heer Spekman, en zijn adviseurs, mevrouw
Noorman-den Uyl en de heer Van Leeuwen, wederom van harte welkom in deze Kamer.
Een speciaal woord van welkom richt ik tot de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, aangezien het zijn eerste optreden is in dit huis.
Ik feliciteer hem van ganser harte met zijn benoeming. Wij wensen hem alle
succes en de benodigde wijsheid toe.Ik breng de Kamer in herinnering dat de plenaire behandeling van dit wetsvoorstel
op 28 november 2006 in tweede termijn is geschorst. Vervolgens heeft
een schriftelijk overleg plaatsgevonden tussen de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, de toenmalige initiatiefnemer, mevrouw Bussemaker,
en de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens de
minister van Financiën.Naar aanleiding van een korte gedachtewisseling met de heer Spekman kan
ik de beraadslaging hervatten en meteen in de derde termijn het woord geven
aan de Kamer.De beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie dankt de indiener en de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor hun antwoorden op de door de VVD gestelde vragen over het voorliggende wetsvoorstel Wet voorziening arbeid
en zorg alleenstaande ouders, Vazalo.Deze openingszin is gangbaar in het debat dat de afgevaardigden in deze
Kamer voeren met indieners van wetsvoorstellen, maar bij dit wetsvoorstel
speelt zich de uitzonderlijke situatie af dat zowel de indiener als de staatssecretaris
inmiddels een andere persoon zijn dan degenen die de vragen van de vaste commissie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over dit wetsvoorstel op 21 februari
2007 hebben beantwoord. Bij uitzondering is de oorspronkelijke indiener als
adviseur aanwezig. De VVD-fractie is benieuwd of door de persoonswisseling
van regeringszijde bepaalde standpunten inmiddels zijn gewijzigd.Het standpunt van de VVD-fractie, dat het bereiken van het doel van het
wetsvoorstel, te weten het vergroten van de zelfredzaamheid van alleenstaande
ouders door middel van de Vazalo-toeslag uit de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen, de Awir, niet de juiste aanpak is, is door nauwgezette bestudering
van de beantwoording van de vragen niet veranderd. De VVD-fractie blijft van
mening dat op de punten waarop de Eerste Kamer de haar aangeboden wetsvoorstellen
dient te toetsen, bij dit voorstel tot verwerping besloten dient te worden,
waarbij de sympathie voor de oorspronkelijk indiener geen rol mag spelen.Een inkomensafhankelijke regeling als Vazalo, die inkomenszekerheid zou
moeten bieden zowel qua hoogte als qua betaalwijze, kan naar de mening van
de VVD-fractie niet adequaat vanuit de Awir worden uitgevoerd. De uitkering
uit de ene wet, de Wet werk en bijstand, wordt vervangen door een toeslag
uit een andere wet, de Awir, hetgeen volgens de indiener een besparing zou
moeten opleveren voor de rijksuitgaven. Dit is niet de mening van de VVD-fractie.
Dat het wetsvoorstel geen besparing zal opleveren, zal volgens de VVD-fractie
vooral komen door drie oorzaken. In de eerste plaats door de toevoeging van
de categorie niet-bijstandsgerechtigden die tot 115% van het Wettelijk
minimumloon verdienen – dit zijn 25.000 personen – die voor de
Vazalo-toeslag in aanmerking komen. In de tweede plaats door de hoge kosten
die gemoeid zijn met het opzetten en afstemmen van de systemen die nodig zijn
voor het doen van de uitbetalingen, en in de derde plaats door wat ik noem
het "duiventileffect".Het duiventileffect, waaraan een niet-duurzame baan en steeds terugkerende
werkloosheid ten grondslag liggen, ontstaat door het principe van de uitkering
van de Vazalo-toeslag als voorschot en door het terugvallen op de bijstandsuitkering
bij het niet voldoen aan de Vazalo-referte-eis aan het eind van het jaar.
Dit duiventileffect geeft inkomensonzekerheid aan de bijstandouder en werkt
daardoor de vrije toegang tegen. Daarnaast zijn er administratieve lasten
mee gemoeid. Bovendien brengt het systeem hoge kosten met zich mee van invoering
en van bijstelling van de systemen van de Belastingdienst/Toeslagen en van
uitvoering door de gemeenten. Dat de VNG in haar brief van 1 maart 2007
het wetsvoorstel ondersteunt is begrijpelijk, uitgaande van de door de VNG
voorziene besparingen op de bijstandsuitkeringen. De VVD-fractie is echter
van mening dat het duiventileffect een cruciale belemmering is voor het bereiken
van het doel van de Vazalo. De doelgroep die de indiener van het wetsvoorstel
beoogt te helpen heeft, indien er al sprake is van een baan, juist te kampen
met wisselend inkomen vanwege instabiele, laaggekwalificeerde deeltijdbanen
en/of alimentatie die niet altijd wordt betaald.De VVD-fractie hecht er nogmaals aan te benadrukken dat zij het principe
onderschrijft dat alleenstaande ouders, ook met jonge kinderen, de mogelijkheid
moeten hebben om in hun inkomsten te voorzien. Volgens de VVD-fractie biedt
de Wet werk en bijstand hier de juiste instrumenten voor.Het heeft de VVD-fractie dan ook verbaasd dat de indiener de afspraak
in het coalitieakkoord van 7 februari 2007, dat de sollicitatieplicht
voor alleenstaande ouders met een kind onder de vijf jaar wordt geschrapt,
alleen heeft becommentarieerd in verband met de daarbij behorende, positief
gewaardeerde, scholingsplicht. Naar de mening van de VVD-fractie is het principe
van de sollicitatieplicht, zij het dat het in het wetsvoorstel alleen gaat
om de mogelijkheid om te solliciteren voor alleenstaande ouders met kinderen
naar een deeltijdbaan, toch een fundamenteel onderdeel van de Vazalo.Ook vanuit wetenschappelijk niveau wordt het aannemen van de wet Vazalo
in de Tweede Kamer gezien als een omslag in het denken over de arbeidsplicht
voor alleenstaande ouders in de bijstand, zoals blijkt uit het recente doctoraal
werkstuk rechten van Faïrouz ben Salah aan de Universiteit van Amsterdam,
dat tot stand is gekomen onder supervisie van onze gewaardeerde collega mevrouw
Westerveld. Wij zijn benieuwd hoe de indiener en vooral hoe de staatssecretaris
de uitwerking van dit onderdeel van het coalitieakkoord zien, in aanmerking
nemend dat het voorliggende wetsvoorstel waarschijnlijk kracht van wet zal
krijgen. Bovendien is in de regeringsverklaring van 1 maart 2007 gepleit
voor volledige participatie van alle groepen op de arbeidsmarkt.De punten die de indiener in zijn antwoord aan de commissie aanhaalt als
huidige ontwikkelingen, die de noodzaak van de Vazalo-toeslag ondersteunen,
worden door de VVD-fractie juist gezien als punten die de noodzaak ontkrachten.
Zo is er de opgaande conjunctuur met meer ruimte en meer betaling voor laaggekwalificeerde
mensen. Verder noem ik de voornemens van de regering om banen aan de onderkant
van de arbeidsmarkt te creëren en het nieuwe takenpakket van de gemeenten
ten aanzien van de WMO. Dit zijn stuk voor stuk redenen waarom de Vazalo-toeslag
op dit moment niet noodzakelijk is om ook mensen met een deeltijdbaan aan
een inkomen te helpen.Uit de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, van
1 maart 2007, blijkt dat het aantal mensen dat langer dan een jaar in
de bijstand zit gedaald is, naast de reeds eerder ingezette daling van het
aantal mensen dat korter dan een jaar in de bijstand zit. Het commentaar van
het CBS – het activerend beleid van de gemeenten werpt ook vruchten
af – kan de VVD-fractie geheel onderschrijven. Ook dit gegeven pleit
tegen de noodzaak van de Vazalo-toeslag en voor het volledig gebruik van de
mogelijkheden van de WWB.Met betrekking tot een experiment dat de indiener graag zou zien uitgevoerd,
wil de VVD-fractie wijzen op hetgeen ook de staatssecretaris in zijn antwoord
van 21 februari 2007 betoogde, namelijk dat een experiment op basis van
artikel 83 WWB alleen mogelijk is als het wetsvoorstel nog niet is aangenomen.
Bovendien lijkt ons een driejarig experiment dat ingaat op 1 juli 2008
geen zin meer hebben om een indicatie te geven, voorafgaand aan de inwerkingtreding,
van de effectiviteit van de wet, wanneer de wet per 1 januari
2009 in werking zou moeten treden.Voorzitter. De VVD-fractie heeft in het voorgaande haar bezwaren tegen
het wetsvoorstel Vazalo nogmaals toegelicht. Deze bezwaren zijn door de beantwoording
van de vragen die de commissie had gesteld, eerder zwaarder geworden dan lichter.
Het zal u dan ook duidelijk zijn dat de VVD-fractie tegen de aanneming van
het wetsvoorstel zal stemmen.De heer Van Driel (PvdA):Voorzitter. Laat ik beginnen door de staatssecretaris namens mijn fractie
van harte welkom te heten en hem alle succes toe te wensen. Ook tegen de heer
Spekman en zijn secondanten zeg ik: hartelijk welkom in dit huis.Dit is de derde termijn van de behandeling van de Wet Vazalo, zij het
nu in een totaal andere samenstelling. De verdediging wordt door de heer Spekman
gevoerd, bijgestaan door mevrouw Noorman-den Uyl, en er is een nieuwe regering
met daarin een nieuwe staatssecretaris. Vanzelfsprekend zijn wij blij met
deze wisseling van de wacht.Omdat het de derde termijn is, ga ik niet uitgebreid mijn betoog van november
herhalen. Er ligt een wetsontwerp van een Kamerlid dat ertoe leidt dat alleenstaande
ouders eerder aan het werk zullen gaan, omdat zij daartoe worden gestimuleerd.
Zij worden gestimuleerd, omdat werken voor hen lonend is. Er is sprake van
een toeslag op een zelf verworven inkomen en dat is het grote verschil met
in de bijstand blijven. Daar komt nog eens bij dat de armoedeval wordt voorkomen.
Naar de mening van mijn fractie zullen zeker alleenstaande ouders met een
laag opleidingsniveau hier gebruik van maken.Het wetsontwerp is bovendien geheel in lijn met het regeerakkoord. Ik
zie het dan ook als een snelle eerste invulling van het regeerakkoord op dit
punt.Mijn fractie is blij met de instemming die de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten betuigt met dit wetsontwerp. Wij hadden overigens niet anders verwacht,
gezien de wijze waarop de gemeenten de laatste jaren met de WWB bezig zijn –
waarvoor zij naar onze mening een compliment verdienen – en gezien hun
betrokkenheid bij alleenstaande ouders die door zorgtaken vaak moeilijk uit
de WWB komen. De VNG vindt Vazalo om die reden een goede aanvulling op het
WWB-instrumentarium.Op een aantal punten heb ik vragen gesteld in de schriftelijke ronde die
wij hadden. Het ging mij daarbij vooral om het zogenaamde duiventileffect
en om de vraag, wanneer de Belastingdienst klaar zou zijn voor invoering.
Het mogelijke duiventileffect heeft ook bij andere fracties tot vragen geleid.
Zou het daarom niet verstandig zijn, het daarheen te leiden dat wij nu de
wet aannemen en vervolgens een experiment opzetten om een aantal vragen in
de praktijk te toetsen? Er is blijkens een brief van de VNG voldoende belangstelling
van gemeenten om tot uitvoering over te gaan. Ik ben er dan ook van overtuigd
dat er voldoende liefhebbers zijn om een experiment uit te voeren. Laten wij
daar dus snel mee starten, wat mij betreft in de zomer al. Dat geeft het onderdeel
van de Belastingdienst dat belast gaat worden met de uitvoering van Vazalo
de gelegenheid, zich voor te bereiden op uitvoering per 1 januari 2009.
Het geeft de wetgever de mogelijkheid om te experimenteren en eventueel zwakke
plekken te verbeteren na afloop van het experiment, naar mijn inschatting
in de zomer 2008.Er is wat zorg geweest – mevrouw Kalsbeek refereerde er ook aan –
of het mogelijk is, de wet aan te nemen en de invoering vervolgens enige tijd
op te schorten. Naar ik heb begrepen, is dat mogelijk, zeker nu er zo nadrukkelijk
van onze kant om gevraagd wordt. Artikel 83 WWB biedt naar onze mening die
mogelijkheid, zolang Vazalo niet in werking is getreden. Mijn fractie zou
het graag zo geregeld willen zien.Als een experiment gestart wordt, moet vooraf duidelijk zijn wat onderzocht
en geëvalueerd zal worden en wat er precies gemeten zal worden. Uiteraard
moet het experiment in overleg met de deelnemende gemeenten worden vastgesteld,
waarbij ik er overigens van uitga dat de gemeenten ook financieel voldoende
daarvoor gecompenseerd worden. Wat ons betreft, moet er bezien worden wat
het aantal deelnemers is in relatie tot het aantal potentiële deelnemers.
Voorts moet er gekeken worden of er inderdaad sprake is van een duiventileffect
en hoe dat uitwerkt. Hoe vaak per jaar stromen alleenstaande ouders in en
uit de WWB?Ik hoop dat het experiment voor de zomer kan starten.Mevrouw Meulenbelt (SP):Voorzitter. Ook ik wil de nieuwe staatssecretaris van harte welkom heten
in ons huis. Ik verheug mij verder dat het gelukt is, mevrouw Noorman hier
weer achter de tafel te krijgen. Deze wet heeft langzamerhand zoveel namen
verzameld – Vazalo, Noorman, Bussemaker, Spekman – dat het nu
ook maar eens tot een beslissing moet komen, want dat kan zo niet doorgaan.Het was bij de vorige termijnen al heel duidelijk dat mijn fractie echt
achter deze wet staat, ook om heel principiële redenen. Wij begrepen
heel goed dat er misschien ook nog technische facetten aan zaten. Daarom zijn
wij er ook helemaal niet tegen dat er een pilot wordt uitgevoerd om te kijken
hoe het in de praktijk gaat werken, maar de principes waar deze wet op gebaseerd
zijn, kunnen wij van harte ondersteunen.Wij danken de indieners voor de heldere uiteenzetting in antwoord op de
vragen die er nog lagen. Een van die vragen was, of het gerechtvaardigd is
om alleenstaande ouders – in de praktijk dus meestal alleenstaande moeders –
in zo'n bijzondere positie te plaatsen. Wij zijn van mening dat het in dit
geval gerechtvaardigd is. Het gaat hier immers niet alleen om de emancipatie
van de vrouwen in kwestie zelf. Voor hen mogen wij allemaal hopen dat zij
niet te lang uit het arbeidsbestel blijven, wetend dat het, hoe langer zij
eruit zijn, des te moeilijker wordt om er nog in een goede positie in terug
te komen, met mogelijke armoede of beschaafde armoede tot gevolg. Dat is ook
weer niet goed voor de kinderen, want die kinderen zijn natuurlijk de tweede
groep waar het hier om gaat. Wij hopen dat kinderen kunnen opgroeien in een
situatie waarin zij een moeder hebben die redelijk zelfstandig kan leven en
daarmee ook een voorbeeld is voor haar kinderen, zonder dat zij is overbelast.Uiteindelijk is het voor ons heel erg duidelijk dat dit een zaak is die
niet alleen maar individuele mensen aangaat, maar de samenleving als geheel.
Vrouwen die alleen voor de taak staan, hun kinderen op te voeden, kunnen meestal
niet belast worden met een volle baan, maar het is ook niet
goed als zij al te lang thuis moeten blijven en niet in hun eigen onderhoud
kunnen voorzien. Wij merken ook op dat deze wet mooi aansluit bij wat er in
het nieuwe regeerakkoord is genoemd. Ook daarin wordt de ruimte gelaten om
alleenstaande moeders met jonge kinderen een tijdlang vrij te stellen van
de sollicitatieplicht. Dat gebeurt allemaal met het idee – wij hebben
daar de vorige keer op gehamerd, en de initiatiefnemers delen die mening –
dat je er wel tegelijkertijd alles aan moet doen, die alleenstaande vrouwen
te voorzien van scholing, ondersteuning en bij voorkeur werk dat wel te verenigen
is met het hebben van kinderen. Zo kan er voor gezorgd worden dat zij niet
veel te lang uit het arbeidsbestel blijven.Het is ons duidelijk dat met deze wet niet een definitieve, fantastische
oplossing is gevonden voor alle problemen. Immers, het maatschappelijke probleem
waar het werkelijk om gaat – de verdeling van onbetaalde zorg en betaald
werk – ligt nog steeds bij vrouwen, en zolang dat nog een vrouwenprobleem
is, zal het ook met deze wet niet worden opgelost. Toch vinden wij dit een
heel erg goede stap in de juiste richting en mijn fractie zal van harte voor
stemmen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Mijn fractie heeft in november al gezegd dat zij het doel
van dit werkstuk van een al lang niet meer alleenstaande ouder van harte steunt,
namelijk dat werk lonend wordt gemaakt voor een groep die niet gemakkelijk
voltijds kan werken en daardoor niet eenvoudig aan het sociaal minimum kan
ontsnappen. De systematiek van het voorstel spreekt ons op het eerste gezicht
aan omdat deze doet denken aan een negatieve inkomstenbelasting aan de onderkant
van de arbeidsmarkt, iets wat GroenLinks al sinds jaar en dag bepleit. Helaas
geldt dat in dit geval alleen voor alleenstaande ouders en niet voor alle
mensen met een laag inkomen of mensen die noodzakelijkerwijs aangewezen zijn
op deeltijdarbeid.Daarmee kom ik op de kritiek van mijn fractie op dit wetsvoorstel. Er
wordt, weliswaar op goede gronden, gekozen voor de groep alleenstaande ouders
in de bijstand. De vraag is of er in de bijstand, waarin redelijk wat mensen
langdurig verblijven, geen vergelijkbare groepen zijn te identificeren die
evenveel moeite hebben om aan de bijstand te ontsnappen. Gedeeltelijk arbeidsgehandicapten
hebben bijvoorbeeld een grote kans om in de bijstand te blijven hangen en
hebben moeite om aan de armoedeval te ontsnappen. Deze bezwaren vormen geen
reden om niet in te stemmen met dit voorstel. Het is een eerste stap in de
goede richting. De voorgestelde maatregel kan wellicht het denken verder helpen
en misschien zelfs wel de hele WWB overbodig maken. Het is echter wel een
punt dat belangrijk is voor mijn fractie.De uitvoeringsproblemen die door mevrouw Kalsbeek in geuren en kleuren
zijn geschetst, wegen ook voor mijn fractie zwaar. De maatregel kent twee
uitvoerders en twee volstrekt uiteenlopende systemen, namelijk een jaarsysteem
en een maandsysteem. Er is weinig fantasie voor nodig om een voorstelling
te maken van de problemen, juist bij deze doelgroep die veelal is aangewezen
op tijdelijk werk, flexwerk, onregelmatig werk en misschien niet altijd even
solvabele werkgevers. Het duiventileffect zal niet alleen voor de uitvoering
een probleem vormen, maar ook voor de mensen zelf. Zij moeten immers aan het
eind van de maand gewoon hun vaste lasten betalen.De antwoorden op de door de commissie gestelde vragen, riepen bij mij
een vraag op over de 25.000 personen die nu niet bijstandsgerechtigd zijn
en volgens gegevens van het ministerie kennelijk wel gebruik kunnen maken
van de Vazalo-regeling. Ik gun ieder het zijne en als het mensen met een laag
inkomen betreft die hierdoor hun inkomen wat kunnen opvijzelen, heb ik er
op zich geen principiële bezwaren tegen. Het is echter wel een onbedoeld
effect van de initiatiefwet dat de vraag oproept of dit niet een enorm aantal
is in vergelijking met het aantal bijstandsgerechtigden dat gebruik zou kunnen
maken van de regeling. Bij welk aantal mensen dat uit de bijstand vloeit,
is de Vazalo-regeling volgens de indiener en het kabinet een succes? Hoe staat
dat in verhouding met de 25.000 personen die min of meer onbedoeld een cadeautje
krijgen?Mijn laatste opmerking betreft een running gag tussen mij en de oorspronkelijke
indiener sinds de heer Bos heeft gezegd dat het belangrijkste verschil tussen
de PvdA en GroenLinks is dat GroenLinks soft is met betrekking tot uitkeringsfraude.
Ik heb in november al gevraagd of de regeling niet fraudegevoeliger is als
die door de Belastingdienst wordt uitgevoerd dan als die door gemeenten zou
worden uitgevoerd. Daar werd geruststellend op geantwoord dat dit niet het
geval was. In het antwoord op de vragen die door de gemeente Weert zijn gesteld,
lees ik dat het aantrekkelijk zou zijn om gebruik te maken van de Vazalo-regeling
omdat er geen tandenborstels worden geteld, wat een metafoor is voor strenge
controle op samenwoonfraude. Het maakt mij persoonlijk niet zo heel veel uit,
maar er is blijkbaar een verschil in de mate waarin gemeenten controleren
op fraude en de mate waarin dat wordt verwacht van de fiscus.Het resultaat van al deze ontboezemingen is dat mijn fractie kritisch
is, met name over de gekozen systematiek, maar voorstander is van het doel
dat de indiener beoogt. In die afweging heeft mijn fractie besloten om dit
wetsvoorstel niet uit volle borst, maar wel met overtuiging te steunen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik spreek namens de fracties van de SGP en de ChristenUnie,
net als in de eerste termijn. Ik heet de staatssecretaris, de heer Spekman,
mevrouw Noorman en de inhoudelijke ondersteuner van harte welkom.Wij hebben al in de eerste termijn gezegd dat de Wet voorziening arbeid
en zorg voor alleenstaande ouders onze sympathie heeft. Dit initiatiefwetsvoorstel
heeft tot doel alleenstaande ouders met jonge kinderen tot 16 jaar die in
de bijstand zitten een mogelijkheid te bieden om een bestaan op te bouwen
door middel van arbeid. Dat is een heel goede zaak. Deze alleenstaande ouders
hoeven dan geen beroep meer te doen op de bijstand.De WWB is een prima wet. Het is een vangnet dat tot doel heeft om mensen
op te vangen en om hen te brengen tot volledige arbeidsparticipatie. Voor
deze doelgroepen moet echter naar andere instrumenten worden gezocht. Dat
heeft de initiatiefnemer gedaan. Dit wetsvoorstel biedt goede perspectieven.
Het doet ons goed dat de VNG en de gemeenten positief zijn over
het voorstel. Er kan straks maatwerk worden geleverd.Het is terecht dat het duiventileffect aan de orde is gesteld. In een
pilot kan worden onderzocht in hoeverre dit effect optreedt. Alle argumenten
voor en tegen de maatregel kunnen in een dergelijk experiment op een rij worden
gezet en er kunnen verbeteringen worden aangebracht. Het is dus heel goed
om te starten met experimenten. De vraag is echter wanneer deze moeten plaatsvinden,
na aanneming van de wet of voor die tijd. Wij vinden dat de wet moet worden
aangenomen en dat er goed in moet worden vastgelegd dat er op korte termijn
experimenten moeten worden gehouden. Uit de experimenten zal een aantal verbeterpunten
naar voren komen waar wij iets mee kunnen doen.Volgens de rode lamp moet ik afronden van onze strenge voorzitter.De voorzitter:Streng doch rechtvaardig, ik houd mij aan de door u opgegeven tijd.De heer Van den Berg (SGP):Ik doe dat als gezagsgetrouw SGP'er natuurlijk altijd. Ik buig mij diep
onder de leiding van voorzitters. Ik heb in deze derde termijn ook al gezegd
wat ik meende te moeten zeggen.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Van Leeuwen, die mij meedeelde vijftien minuten
spreektijd in plaats van acht te hebben opgegeven, maar er ter geruststelling
aan toevoegde maximaal twaalf minuten nodig te hebben.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Mevrouw de voorzitter. Allereerst wil ik mij namens de CDA-fractie van
harte aansluiten bij de woorden van welkom aan de nieuwe staatssecretaris
en aan de nieuwe indiener van dit wetsvoorstel. In eerste termijn heb ik al
mijn respect uitgedrukt voor de wijze waarop de indiener, mevrouw Noorman-den
Uyl, het wetsvoorstel heeft verdedigd. Fijn dat zij de afronding kan meemaken!Het is, ook achteraf gezien, een goede zaak geweest om nog een schriftelijke
ronde in te lassen. Mijn fractie was, mevrouw De Wolff, welwillend, maar ook
kritisch. Zij heeft die kritiek in een uitvoerig schriftelijk verslag verwoord.
Dit heeft in ieder geval met betrekking tot de gesignaleerde knelpunten meer,
zij het niet volstrekte, duidelijkheid opgeleverd. Bovendien heeft intussen
het regeerakkoord nog een enkele oplossing aangedragen. Thans zal de CDA-fractie
zich dan ook beperken tot de nog schriftelijk aangedragen knelpunten, te weten
de groepsafbakening, de mogelijkheden van de Awir, de uitvoering in brede
zin en het duiventileffect. De toekomstige groepsafbakening was bepaald niet
het belangrijkste punt, aangezien de uitzonderingspositie voor alleenstaande
ouders met jonge kinderen al door de CDA-fractie was aanvaard, evenals door
de indiener, die dit nog eens onderstreept met de opmerking: "Er is geen
andere doelgroep binnen de WWB, die een vergelijkbare taak heeft met een zo
aanzienlijk tijdsbeslag in zo een substantiële emotionele en fysieke
belasting." Wij sluiten ons bij deze visie aan.De door de voormalige staatssecretaris aangedragen argumenten komen daarentegen
zeer gekunsteld over en zij zijn bepaald niet helder. Bij mantelzorgers wordt
toch veel meer uitgegaan van een arbeidssituatie en niet van een bijstandsuitkering.
Aan hun specifieke positie wordt bovendien in toenemende mate aandacht gegeven,
en dat langs een andere weg. De heer Van der Vlies heeft op dit punt in de
Tweede Kamer het voortouw genomen en in deze geest zal verder moeten worden
gewerkt. Zo niet, dan zal het kabinet of het parlement zeker andere oplossingen
aandragen. De gedeeltelijk arbeidsgeschikte alleenstaande ouders die na de
WGA op de WWB zouden moeten terugvallen, kunnen voorts toch gebruik maken
van de Vazalo-regeling? Bovendien gaan wij ervan uit dat de bredere problematiek
van deze groep – en dat is uiteraard een nieuw gegeven – op de
participatietop uitvoerig aan de orde zal komen en dat geëigende oplossingen
zullen worden gevonden, onder meer op de arbeidsmarkt, waardoor zij de WWB
niet nodig zullen hebben. Ten slotte, ouderen die al heel lang in de bijstand
zitten – de toenmalige staatssecretaris gaf dit voorbeeld – zullen
toch veelal geen jonge kinderen meer hebben die zij moeten verzorgen?Voor zover de groepsafbakening een rol speelde, had dit voor de CDA-fractie
veel meer van doen met het onderscheid binnen deze doelgroep zelf. Het doet
de CDA-fractie deugd dat aan de alleenstaande ouders met jonge kinderen tot
6 jaar in het regeerakkoord eveneens aandacht is gegeven. Immers, ons benauwt
het feit dat binnen deze categorie een groot aantal alleenstaande ouders onvoldoende
opleiding heeft en niet de noodzakelijke startkwalificaties bezit. Zonder
daarvoor een oplossing te vinden, zullen deze vrouwen met veelal een driedubbele
taak langdurig, zo niet altijd, zijn aangewezen op de laagstbetaalde baantjes
in de samenleving. Het is zaak om hen zo spoedig mogelijk de kans op scholing
royaal te bieden. Met ontheffing van de sollicitatieplicht in combinatie met
de verplichting tot scholing, zoals het regeerakkoord beoogt, valt te realiseren
dat zij op termijn uit de WWB komen. De CDA-fractie waardeert dat positief.
Wij zijn het dan ook niet eens met Elma Drayer in haar column in Trouw, waarin
zij zich op subtiele wijze toch afzet tegen dit voornemen. Het heeft, wat
ons betreft, niets van doen met bijstandsmoeders de hand boven het hoofd houden,
maar alles met het geven van betere kansen aan alleenstaande ouders met jonge
kinderen. Dat is van uitzonderlijk belang, niet alleen voor deze ouders, maar
zeker voor hun kinderen, zoals eerder door ons bepleit. Zij groeien immers
op in relatieve armoede. Economische zelfstandigheid is als alleenstaande
ouder met jonge kinderen alleen mogelijk met voldoende opleiding. Wie deze
opleiding heeft voltooid, kan met het voorliggende wetsvoorstel deze zelfstandigheid
eveneens bereiken.De voorgestelde maatregel is ook een prikkel voor de gemeenten, die thans
nog nauwelijks investeren in scholing voor deze groep zonder startkwalificatie.
Overigens is bij de CDA-fractie wel de vraag gerezen of op bladzijde 23 van
het regeerakkoord de laatste zin van punt 4 uitsluitend slaat op deze groep.
Het zou plezierig zijn als de staatssecretaris hierover opheldering kan geven.Dan komen wij nu toe aan opmerkingen over het opnemen van de Vazalo-toeslag
in de Awir. De schriftelijke gedachtewisseling heeft, wat ons betreft, nauwelijks
nieuwe gezichtspunten opgeleverd. Vanaf het begin stond vast dat het binnen
de Awir gaat om het geharmoniseerd uitbetalen van de inkomensafhankelijke
toeslag via één loket, dat van de Belastingdienst/Toeslagen.
De hoogte van deze toeslag ligt vast in de Wet Vazalo, evenals
dit voor huren en zorg in geëigende wetten vastligt. Het wetsvoorstel
in zijn oorspronkelijke vorm is bovendien op verzoek van de Raad van State
aangepast. Ook zijn op verzoek van onder meer de CDA-fractie de begrippen
en definities gelijkgeschakeld aan die in de Awir. Wat blijft dan over? Dat
niet gedurende het kalenderjaar volstrekte zekerheid bestaat over de hoogte
van de toeslag. Geldt dat voor huren en zorg niet evenzeer? Bovendien, is
dat nu zo sterk overwegend dat de Vazalo-regeling hierop moet sneuvelen? De
alleenstaande ouder die gebruik wil maken van de Vazalo-toeslag zal dit zeker
niet doen dan na zich grondig te hebben georiënteerd op de haalbaarheid
in het individuele geval. Moet voorts niet worden vastgesteld dat het eerder
zo met nadruk door de voormalige staatssecretaris aangevoerde argument, namelijk
dat het moet gaan om een tegemoetkoming voor specifieke uitgaven, toch niet
zo sterk meer weegt? De Vazalo-regeling zou hierdoor niet passen in de systematiek
van de Awir, een argument dat overigens institutioneel van aard is. Omdat
de Vazalo-regeling zelf inkomen vormt, zijn maatwerk en zekerheid op korte
termijn vereist, is nu de cryptische conclusie. Een conclusie die met de tekst
van de wet in de hand niet kan leiden tot afwijzing van de Vazalo-regeling
binnen de Awir.Natuurlijk blijft dan toch de vraag bestaan of er sprake zal zijn van
veel in- en uitstroom als gevolg van het duiventileffect. Ook de indiener
erkent dit probleem, evenzeer als de toenmalige staatssecretaris. De eventuele
omvang hiervan valt eveneens moeilijk in te schatten. Waarom deze problematiek
dan niet aan de hand van praktijkervaringen getoetst? Wij zijn er erkentelijk
voor dat zowel de indiener als de voormalige staatssecretaris naar deze suggestie
van onze kant heeft willen luisteren. Verschil van mening blijft slechts bestaan
over de vraag of dit voor of na aanneming van het voorliggende wetsvoorstel
moet gebeuren.Met de voorgestelde pilots als experiment moet over de uitvoering helderheid
kunnen worden verkregen. Het lijkt ons echter overdreven om te suggereren
dat, in het niet beoogde geval, de samenloop tussen de Belastingdienst/Toeslagen
en de gemeenten zal moeten leiden tot gegevensuitwisseling met 400, dus alle,
gemeenten. Is dat geen theoretische uitkomst? Wat vindt de huidige staatssecretaris
van deze suggestie? Wil de staatssecretaris dit wetsvoorstel steunen met inbegrip
van de noodzakelijke pilots om de uitvoerbaarheid, met name ten aanzien van
het duiventileffect, te toetsen?Wij waren overigens onaangenaam verrast door de opmerking dat Vazalo van
invloed kan zijn op het re-integratiebeleid en vervolgens de hieraan gegeven
uitleg. De voormalige staatssecretaris was vermoedelijk nog niet op de hoogte
van de zo positieve brief van de VNG van 1 maart jongstleden. Citaat: "Wij
ondersteunen van harte deze wet en benadrukken het belang van gemeenten om
meer mogelijkheden te bieden voor alleenstaande ouders die door zorgtaken
vaak moeilijk uit de WWB stromen."Dat binnen de context van Vazalo de gemeenten eerder aannemen dat aan
de diverse voorwaarden is voldaan en dat aan de alleenstaande ouder de arbeidsverplichting
kan worden opgelegd, geldt nu toch in een aantal gevallen al? Het gaat hier
toch veelal om werkenden die gevangen zitten in de WWB en die op grond van
de gestelde eisen al een inkomensverbetering kunnen bereiken, die echter onvoldoende
is voor economische zelfstandigheid.Het duiventileffect – ik geef graag toe: het bestaan ervan is nog
steeds niet geheel ontkracht – wil de indiener thans nader onderzoeken
in de vorm van een pilot. De voormalige staatssecretaris waagt zich hierbij
ook niet aan kwantitatieve uitspraken over aantallen. Die kunnen pas worden
gedaan op basis van de feitelijke uitvoeringspraktijk van Vazalo, waarbij
overigens sommige aangevoerde argumenten wel worden overtrokken. Ik geef een
voorbeeld: "Het duiventileffect kan voorts leiden tot niet-gebruik of
onjuist gebruik doordat de alleenstaande ouder niet weet tot welke van de
betrokken instanties hij zich moet wenden." Dat kan toch wijzen op een
taakverwaarlozing door de gemeenten, die de CDA fractie niet wil onderschrijven
en waarvan de eerdergenoemde brief van de VNG geen enkele blijk geeft. Ik
zou overigens nog een citaat kunnen geven.Ten slotte blijft slechts de vraag of de pilot, als experiment, al dan
niet kan plaatsvinden voor of na aanneming van het wetsvoorstel. De voormalige
staatssecretaris denkt van niet: het wetsvoorstel moet nu nog niet worden
aanvaard. Is dat wel een juiste uitleg, zo vragen wij de indiener en de huidige
staatssecretaris. Is niet ook een andere oplossing denkbaar, namelijk de aanneming
van het wetsvoorstel met de toezegging aan de Kamer, dat via een pilot nog
aandacht zal worden gegeven aan de uitvoerbaarheid teneinde het duiventileffect
zoveel mogelijk te vermijden? Immers, er zal bij KB over de datum van inwerkingtreding
worden beslist. Dat maakt toch ook deze oplossing mogelijk? De staatssecretaris
moet nu wel toezeggen dat het contraseign te zijner tijd na eventuele aanpassing
zal worden gegeven. Overigens wie in dit huis herinnert zich niet de wetsvoorstellen
die na aanneming nog werkende weg moesten worden ingevuld? Iedereen kent de
grote operaties die wij in deze Kamer hebben behandeld.Onze voorkeur blijft dus uitgaan naar een experiment in het kader van
de WWB op grond van artikel 83. Het gaat er immers om inzicht te verkrijgen
in het antwoord op de vraag of de alleenstaande ouders, na een startfase,
op jaarbasis in het algemeen voldoende inkomen hebben kunnen en zullen verwerven
om terugval in de WWB te voorkomen. Het experiment zal dus moeten leren of
alleenstaande ouders met de voorgestelde toeslag blijvend een inkomen boven
het sociaal minimum kunnen verwerven en of er wellicht dan nog uitvoeringstechnische
aanpassingen noodzakelijk zijn. Hierbij gaat de CDA-fractie uit van de bereidheid
van zowel de indiener als de huidige staatssecretaris om bij aangetoonde meerwaarde
eventuele wijzigingen ook door te voeren. Wij gaan van duidelijke antwoorden
op deze gestelde vragen uit in de door ons bedoelde positieve zin en zullen
dan het wetsvoorstel steunen. De datum van inwerkingtreding kan dus worden
vastgesteld wanneer de uitkomst van de pilot als experiment tot een helder
besluit heeft geleid.Ik voeg hieraan toe dat ik het regeerakkoord anders heb gelezen. Daarom
heb ik ook uitleg gevraagd aan de nieuwe staatssecretaris. Ik dacht dat punt
4 alleen betrekking had op de groep alleenstaande ouders met kinderen tot
zes jaar. Anders had er een apart punt 5 moeten zijn. Als het op alle alleenstaande
ouders kan slaan, komt er misschien een samenloop van een nieuw wetsvoorstel
en dit wetsvoorstel. Dat moeten wij te zijner tijd maar zien.
Het is aan de nieuwe staatssecretaris om daar de Tweede en de Eerste Kamer
goed over voor te lichten.Ten slotte. De Belastingdienst/Toeslagen kan op basis van het aangenomen
wetsvoorstel verder werken aan de voorbereidingen voor de invoering om deze
voor alle artikelen op de kortst mogelijke termijn, in ieder geval niet later
dan 1 januari 2009, mogelijk te maken.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Spekman:Voorzitter. Ik dank de verschillende leden voor hun bijdragen. Ik waardeer
die zeer, of de woorden nu kritisch zijn of ondersteunend, het is belangrijk
dat er aan het eind van de dag een wet is waar wij trots op kunnen zijn. Een
wet die ervoor zorgt dat veel alleenstaande ouders, veelal vrouwen, de hoop
kunnen hebben om uit de bijstand te raken. Daarmee wordt ervoor gezorgd dat
de unieke combinatie van werk en zorg voor de kinderen kan worden gemaakt.
Ik kreeg een mailtje van een vrouw die vroeg hoe zij nou kon kiezen tussen
het werk en het welzijn van haar dochtertje, dat ook haar vader na schooltijd
even wilde zien. Dat is precies waar het om gaat: dat wij zicht hebben op
beide zaken, die zo ontzettend belangrijk zijn voor mensen en deze groep.
Het is ontzettend belangrijk om deze armoede te ontvluchten. Ook die sprong
is cruciaal en dat zit allemaal in die wet. Om die doelen gaat het. Die willen
wij allen bereiken. Alle bijdragen dragen daartoe bij.Er is veel gesproken over het experiment. De indieners zijn daar in hun
brief op ingegaan. Wij geloven in experimenten. Wij menen dat er uiteindelijk
een wet moet zijn die werkt. Dat gaat boven alles. Ook nu heb ik in de bijdragen
gehoord dat wordt betwijfeld dat sprake is van een duiventileffect. Als er
dan sprake is van een duiventileffect, is de vraag hoe daarmee zo goed mogelijk
moet worden omgegaan. Dat is een reëel probleem. Helaas is er voor deze
groep geen toverstokje met een makkelijke oplossing. Het is een lastige groep
en dat heeft te maken met de taken van de mensen in deze groep. Overigens
is dat ook verwoord door mevrouw Van Leeuwen. Deze moeilijke groep zit in
de bijstand gevangen. Deze mensen komen bijna niet aan de slag. Zij zitten
vast. Wij zijn dan ook hartgrondig voor een experiment. Mevrouw Van Leeuwen
heeft uitdrukkelijk gevraagd of de bereidheid bestaat om bij een gebleken
meerwaarde eventuele wijziging door te voeren. Die is er vanzelfsprekend.
Ik vind het juist een heel goede manier van werken. Ik zou willen dat wij
vaker experimenten hielden om wetten te toetsen, zodat bij ingewikkelde zaken
bekeken kan worden of aanpassingen nodig zijn. Het experiment is cruciaal,
vooral om het duiventileffect nader te onderzoeken.Ik was dan ook erg blij, niet alleen met de brief van de VNG, maar ook
met het feit dat al meer gemeenten hebben aangeboden om de experimenten te
houden. Den Haag, Apeldoorn, Dordrecht, Utrecht: allemaal steden die nu al
klaarstaan om de experimenten te houden. Dat doen zij niet omdat zij ons zo
aardig vinden, maar omdat het voor veel gemeenten een worsteling is om deze
groep aan het werk te helpen. Ik kreeg de cijfers van de gemeente Dordrecht.
Deze gemeente heeft 1337 alleenstaande ouders. 16% van hen werkt. Dat
is natuurlijk zonde. Dat heeft te maken met die worsteling en met de manier
waarop een en ander binnen een gemeente werkt. Daar weet ik vanuit een vorige
verantwoordelijkheid ook van alles van. Ik snap dat. Ik meen oprecht dat deze
wet het doel kan halen.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije zei dat sympathie geen
rol mag spelen. Sympathie speelt volgens mij ook geen rol. Dit is echt een
zakelijke afweging: hebben wij nu een wet in handen die werkt en kan bijdragen
aan de gestelde doelen?In de Tweede Kamer is gediscussieerd over de besparingen en de doorrekeningen.
De conclusie was uiteindelijk dat de besparingen reëel zijn.Ik ben het eens met de opmerkingen die mevrouw Van Leeuwen heeft gemaakt
over de alleenstaande ouders en de vrijstelling. Vooral de combinatie van
het werk en de zorg voor kinderen – een combinatie die in de Nederlandse
samenleving vaak bij vrouwen terechtkomt – maakt het leven zwaar. Emotioneel
en fysiek. Daarom is de Vazalo-regeling nodig en niet onnodig. In onze ogen
is het experiment mogelijk en zinvol.In zijn bijdrage vroeg de heer Van Driel of het wetsvoorstel Vazalo in
lijn is met het regeerakkoord, en dat vroegen meer mensen. Volgens de heer
Van Driel is de conclusie "ja" en ik ben het daar volledig mee eens.
Het is in lijn met het regeerakkoord, maar dat wil voor mij niet zeggen dat
het denken stil moet staan bij de staatssecretaris die werkt op grond van
het regeerakkoord. Het denken moet altijd doorgaan, als het gaat om het werken
voor deze moeilijke groep. Na al die jaren hebben wij eindelijk iets in handen
waardoor wij een stukje dichter komen bij de doelen die wij met elkaar willen
bereiken.In onze ogen biedt artikel 23 een uitstekende mogelijkheid voor het experiment,
maar volgens ons is dit niet de enige manier om het te doen. Met de heer Van
Driel zijn wij van mening dat het reëel is om hiermee te starten na de
zomer van dit jaar tot na de zomer van 2008, zodat de wet per 1 januari
2009 volledig kan worden ingevoerd. De staatssecretaris zal hier vast en zeker
nog op ingaan.Er zijn inderdaad veel indieners geweest, zoals mevrouw Meulenbelt zei.
Ik ben de derde. Als het kabinet niet valt, blijf ik nog wel even, dus ik
kan mij voorstellen dat ik de invoering ervan meemaak. Als er nog iemand voor
moet terugkomen, zal ik dat wel zijn. Ik beschouw het als een grote eer dat
ik mevrouw Noorman bij deze portefeuille kan opvolgen. Dat zal mij nog zwaar
vallen, want zij heeft het geweldig gedaan.Ik ben net even ingegaan op de emancipatie van de vrouw. Het is volledig
waar dat de wet niet de oplossing is voor alle aspecten van de verdeling van
de zorgtaken, maar dat dit een breder verhaal is. Ik kom zelf uit een raar
nest, waarbij mijn oma van vaders kant eigenlijk blij was dat mijn vader doodging,
toen ik klein was, en niet mijn moeder, omdat de moeders voor de kinderen
zorgen. Daarom kon maar beter haar zoon dan mijn moeder dood zijn. Het was
heel knap van mijn oma dat zij dat tegen mijn moeder kon zeggen. Dat zit ook
heel erg in de Nederlandse cultuur, maar die heeft ook wel iets moois. Deze
heeft niet alleen maar zwarte kanten, maar ook wel iets goeds gebracht voor
Nederland, maar de verdeling van de zorgtaken moet anders.Mevrouw De Wolff ondersteunt het doel van het wetsvoorstel, maar zet nog
een paar vraagtekens, onder andere over fraude. In de brief staat heel duidelijk
dat er geen tandenborstelcontrole zal plaatsvinden. Die controle is
veel minder nodig, als het wordt geregeld door de bestanden automatisch te
koppelen. Dat is een heel andere manier van werken dan een huisbezoek. Ik
heb in het verleden in het landelijk fraudeteam gezeten en ik weet dat de
koppeling van bestanden wel zo effectief is. De resultaten daarvan bij de
aanpak van fraude zijn heel goed. In mijn ogen wordt het daardoor niet softer,
maar wel succesvoller.Zij heeft ook gevraagd of het niet zonde van het overheidsgeld is voor
de 25.000 mensen die het niet nodig hebben, maar dat is niet zo. De armoedeval
is een belangrijk thema in deze Kamer, maar ook in de Tweede Kamer. Bij die
groep van 25.000 mensen zitten ook vrouwen die deze stap niet hebben genomen,
omdat er sprake was van een armoedeval. Door dit wetsvoorstel is daar geen
sprake meer van. Het is cruciaal dat werken voor iedereen loont. Er moet niet
alleen een prikkel in positieve zin of een beloning zijn voor deze vrouwen,
maar met dit wetsvoorstel beogen wij ook dat andere vrouwen een prikkel krijgen
doordat zij bij deze groep willen horen. Het is ingewikkeld en er is geen
simpele oplossing. Daarom wordt er een experiment opgezet om scherp in het
oog te brengen op welke manier wij ons doel het beste dichterbij kunnen brengen.De heer Van den Berg heeft ook sympathie voor het doel. Hij heeft een
goed gevoel van de VNG-brief gekregen. Daar ben ik het volledig mee eens.
Dat kregen wij ook. Ik ben het er niet mee eens dat de enige reden hiervoor
is dat het leidt tot besparingen in de bijstand, zoals mevrouw Kalsbeek uitsprak.
Dat geloof ik niet. Juist bij gemeenten heeft men het gevoel dat een deel
van de mensen aan de kant staat en niet aan het werk wordt gebracht. Die gemeenten
willen ontzettend graag dat deze vrouwen de kans krijgen om hun leven op orde
te brengen, mee te doen, niet in een achterstandssituatie te blijven, maar
aan de slag te komen. Als zij dat kunnen combineren met zorg, is dat niet
alleen goed voor hen, maar ook voor hun kinderen.Ik ben het ook eens met de opmerkingen van de heer Van den Berg over het
aannemen van de wet, het vervolgens uitvoeren van het experiment en dan even
pas op de plaats te maken tot invoering bij Koninklijk Besluit, zoals mevrouw
Van Leeuwen voorstelde. Dat is een uitstekende manier van werken. De algehele
inwerkingtreding kan dan per 1 januari 2009 plaatsvinden, als alles op
orde is.Tegen mevrouw Van Leeuwen zeg ik dat er geen andere doelgroep is met een
vergelijkbare taak. Ik vind het een wezenlijk punt van dit voorstel dat hierover
nu ook een uitspraak komt. Daarmee wordt gehonoreerd dat die taak van voornamelijk
moeders bijzonder is en dat wij waarde hechten aan de zorg voor kinderen.
Ik ben ervan overtuigd dat de kinderen er beter van worden als je tijd besteedt
aan de zorg voor kinderen. Dat verdienen niet alleen deze moeders, maar ook
de kinderen. Daarna komt de volgende stap, die ook cruciaal is, en dat is
de economische zelfstandigheid.Ik deel de conclusie van mevrouw Van Leeuwen dat er geen afwijzingsgrond
voor Vazalo is binnen de Awir. Het experiment is belangrijk om het duiventileffect
te onderzoeken. Mevrouw Van Leeuwen is er ook van overtuigd dat dit binnen
de Wet werk en bijstand kan en zij stelde de formule voor om het bij Koninklijk
Besluit te doen. Ik ben ook ingegaan op de bereidheid om wijzigingen in te
voeren, als de meerwaarde daarvan is gebleken. Wij zouden geen knip voor onze
neus waard zijn als wij dat niet zouden doen. Het gaat erom oplossingen te
vinden voor deze groep, vooral wat betreft het duiventileffect. Het gaat om
het halen van de doelen en niet om iets anders.Ik zou graag nog kort het woord willen geven aan mevrouw Noorman-den Uyl.De voorzitter:Om mevrouw Noorman het woord te laten voeren, moet een uitzondering worden
gemaakt op ons Reglement van Orde. Omdat het verzoek ter zake ons al enige
tijd geleden is geworden, hebben wij het voorgelegd aan de leden. Binnen de
daartoe gestelde termijn zijn geen bezwaren ingekomen. Daarom geef ik het
woord aan mevrouw Noorman-den Uyl, als adviseur van de indiener.Mevrouw Noorman-den Uyl:Mevrouw de voorzitter. Er zijn nog een paar punten waarop ik in technische
zin een toelichting wil geven. Bij een viertal grote en middelgrote gemeenten
is positief gereageerd op de mogelijkheid van een experiment of pilot, die
in verschillende vormen kan plaatsvinden. Zij hebben zich in beginsel bereid
verklaard om daaraan mee te doen. Zowel artikel 83 als de innovatieregeling
biedt een goede mogelijkheid voor een pilot.Mevrouw Kalsbeek heeft een vraag gesteld over de hoge invoeringskosten.
Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is gesproken over
redelijke invoeringskosten in relatie tot het vrijkomend volume. De scenario's
lopen uiteen van heel beperkt tot realistisch of optimistisch. Met de invoering
van deze wet worden geen besparingen beoogd, maar deze zijn wel degelijk aan
de orde en kunnen oplopen tot 290 mln., indien 60.000 alleenstaande ouders,
zijnde ongeveer twee derde van het bestand, over een aantal jaren geen gebruik
meer hoeven te maken van de bijstand. De kosten die daarbij worden gemaakt,
zijn proportioneel.De geachte afgevaardigde maakte ook een opmerking over het duiventileffect
en de wisselende inkomsten waarvan sprake kan zijn, bijvoorbeeld bij partneralimentatie.
Ik denk dat bekend mag worden verondersteld dat er een landelijk bureau is
dat zich hierover buigt, zowel bij mensen in de bijstand als bij mensen die
als alleenstaande ouder met een deeltijdbaan vanuit de bijstand actief zijn
op de arbeidsmarkt.Er is ook een vraag gesteld over de doctoraalscriptie van Faïrouz
Ben Salah, die vier jaar lang mijn medewerker was. Die scriptie ging ook over
de omslag in het denken als het gaat om de sollicitatieplicht voor alleenstaande
ouders, hetgeen op zichzelf al een heel interessant thema is. Het feit dat
een alleenstaande ouder vanwege de zorgtaken in beginsel beschikbaar is voor
deeltijdwerk wordt in dit wetsvoorstel gehonoreerd en dat is inderdaad de
omslag in het denken en, gehoord de toelichting van mevrouw Van Leeuwen, ook
een honorabele omslag.Mevrouw Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD):Mijn vraag was eigenlijk ook niet aan de indiener gericht maar aan de
staatssecretaris, want in het regeerakkoord staat daar toch een wat andere
visie op. Mijn vraag aan de staatssecretaris was dan ook eigenlijk of hetgeen
in het regeerakkoord staat niet contrair is aan de Wet Vazalo.Mevrouw Noorman-den Uyl:Dan laat ik het antwoord op die vraag verder ook maar aan de staatssecretaris
over!Mevrouw de voorzitter. Ik heb er niet zo veel meer aan toe te voegen,
behalve dan de opmerking dat het van grote waarde zou zijn als het wetsvoorstel
per 1 januari 2009 daadwerkelijk verzilverd kan worden doordat de Belastingdienst/Toeslagen
op dat moment gereed is om haar werk te doen!Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. Ik wil er even bij stilstaan dat dit mijn eerste optreden
is in ons parlementair stelsel en nog wel in dit huis, een plek waar ik in
de jaren 1991-1994 op de tribune mocht zitten als voorlichter van staatssecretaris
Simons en minister d'Ancona. Ik heb dus heel bijzondere herinneringen aan
deze omgeving.De voorzitter:Ook hele goede mag ik hopen?Staatssecretaris Aboutaleb:Absoluut!Ik wil de staatssecretaris van Financiën als verantwoordelijke voor
de Awir verontschuldigen voor zijn afwezigheid, maar hij had dringende verplichtingen
in Brussel. Hij heeft mij daarom verzocht om hier mede namens hem het woord
te voeren.Voorzitter. Ik ben niet de eerste die waardering uitspreekt voor de oorspronkelijke
indienster van dit initiatiefwetsvoorstel mevrouw Noorman-den Uyl, maar het
is nu wel mijn eerste gelegenheid om dat te doen. Dus doe ik het maar in uw
midden. Waardering heb ik ook voor de grote inspanningen die mevrouw Noorman
en haar fractiemedewerkers hebben getoond bij het redigeren van dit voorstel.
Zij toonden zich betrokken en vasthoudend om alleenstaande ouders de kans
te bieden en te prikkelen om arbeid en zorg te combineren en op die manier
zelf te voorzien in de noodzakelijke middelen van bestaan: werk boven uitkering!
Het initiatiefwetsvoorstel heeft ook raakvlakken met het streven van dit kabinet
om participatie te bevorderen, om belemmeringen weg te nemen die toetreding
tot de arbeidsmarkt in de weg staan en iedereen een eerlijke kans op werk
te bieden. Met haar aangenomen amendementen op de Wet werk en bijstand heeft
mevrouw Noorman een wezenlijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van de
rechten van alleenstaande ouders in de bijstand waar het betreft de combinatie
van arbeid en zorg en heeft zij in dat opzicht een verleden te verdedigen!Wat zij voorstaat, is geen gunst van de gemeente, maar een recht van de
alleenstaande ouder, een recht op de kans om arbeid en zorg te combineren
en op die manier zelf te voorzien in de noodzakelijke middelen van bestaan.
Een recht op werk boven uitkering! Wat dat recht betreft, verschilde mevrouw
Noorman met haar initiatiefwetsvoorstel van mening met de staatssecretaris
van het vorige kabinet. Het vorige kabinet stelde de plicht tot werk boven
uitkering. Bij het vorige kabinet ging het om economische zelfredzaamheid
hoe dan ook en bij die plicht paste geen recht op deeltijdarbeid. Dit verschil
van inzicht tussen mevrouw Noorman en het vorige kabinet over het recht op
deeltijdarbeid dan wel de plicht tot economische zelfredzaamheid heeft dit
initiatiefvoorstel wel degelijk beïnvloed. Mevrouw Noorman heeft uiteindelijk
voor een uitwerking gekozen die qua uitvoerbaarheid niet gemakkelijk is en
ook niet zonder gevolgen is als het gaat om inkomenszekerheid. Zoals mijn
ambtsvoorganger in de eerste termijn van de plenaire behandeling in uw Kamer
ook namens de minister van Financiën heeft meegedeeld, is uitvoering
van de Wet Vazalo voor de Belastingdienst/Toeslagen in ieder geval niet verantwoord
voor 1 januari 2009. Dat was de stand van zaken in november 2006, mijn
inzichten zijn niet anders. Wat betreft de uitvoering van de gemeenten is
invoering mogelijk per 1 januari 2008, conform de toezegging in november
2006. Ook daar is geen verandering in gekomen.Voorzitter. Ik zal hier de mogelijke problemen bij de uitvoering niet
herhalen. De afgelopen weken heb ik er een fantastisch dossier op nagelezen
en daar staat het allemaal in. Het zal bovendien in uw aller geheugen zijn
gegrift, dus ga ik dat alles niet herhalen. Er is ook genoeg over gezegd en
gewisseld. Kern was en blijft dat de juiste invoering van de Vazalo-toeslag
een goedlopende gegevensuitwisseling nodig heeft tussen de Belastingdienst
en de Nederlandse gemeenten. Het spreekt voor zich – dat was ook een
van de vragen – dat in het begin bij de pilot, natuurlijk niet met alle
400, maar als het eenmaal loopt, de gegevensuitwisseling met alle Nederlandse
gemeenten wel goed moet zijn geregeld. Waar veel gecommuniceerd moet worden
tussen twee overheidsdiensten bestaat de kans op fouten, maar waar bestaat
de kans op fouten niet als er gecommuniceerd wordt? Het is maar wat je zwaarder
wilt laten wegen, maar de problemen kunnen zich op dit punt zeker voordoen.De kans op fouten bestaat, ook omdat de Belastingdienst vooral gericht
is op verwerking van massale processen en niet is ingericht voor werkstromen
die veel maatwerk verlangen. Ook dat is een bijzonderheid die wij onder ogen
moeten zien.De overgangen die de alleenstaande ouder bij wisselende inkomsten moet
maken tussen de Belastingdienst en de gemeente brengen ook mutaties met zich
en bureaucratie. Ook dat moeten wij onder ogen zien. Juist bij alleenstaande
ouders komen wisselende inkomsten maar al te vaak voor door de combinatie
van arbeid en zorg en een enkele keer kan dat zelfs de bron zijn voor een
wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt.Voorzitter. Ik zei al dat tussen mevrouw Noorman en het vorige kabinet
verschil van inzicht bestond over het recht op deeltijdarbeid dan wel de plicht
tot economische zelfredzaamheid. Dit kabinet denkt daar anders over. In het
coalitieakkoord is afgesproken dat de sollicitatieplicht voor alleenstaande
bijstandsgerechtigde ouders met kinderen tot vijf jaar wordt geschrapt en
dat er voor deze groep een scholingsplicht komt, ten einde na de vrijstelling
een baan te kunnen vinden. Er zou ook een regeling komen die werken in deeltijd
voor de sollicitatieplichtige alleenstaande ouders financieel aantrekkelijk
maakt. Mevrouw Van Leeuwen had een vraag waarbij zij verwees naar bladzijde
29 van het regeerakkoord. Het is wat lastig, want nu moeten wij een beetje
aan tekstexegese gaan doen. Ik ben nog altijd dankbaar dat ik in 1976 van
vrijwilligers Nederlandse les heb gekregen, dus hoop ik dat ik er samen mevrouw
Van Leeuwen uitkom. Ik lees punt 4 voor: "De sollicitatieplicht voor
alleenstaande bijstandsgerechtigde ouders met kinderen tot vijf jaar wordt
geschrapt. De maximale vrijstellingsperiode voor de sollicitatieplicht is
zes jaar. Er komt een scholingsplicht voor deze groep alleenstaande ouders
ten einde na vrijstelling een baan te vinden." Tot zo ver
is het wat mij betreft wel helder: de vrijstelling geldt voor ouders met kinderen
in die leeftijdscategorie. Laat ik er geen misverstand over laten bestaan,
want af en toe bestaat de indruk dat dit kabinet niet werken voor deze groep
ouders eigenlijk aantrekkelijk wil maken. Integendeel, als oud-wethouder van
een gemeente kan ik u verzekeren dat het beleid dat de afgelopen jaren ten
aanzien van deze categorie werd gevoerd massaal uitdraaide op vrijstellingen,
alhoewel het bij de gemeenten was neergelegd om het al dan niet te organiseren
in verordeningen. Het zou fantastisch zijn geweest als ik als wethouder van
Amsterdam het instrument had gehad om in de periode van vrijstelling de desbetreffende
ouders te verplichten tot leren. Dat instrument ontbrak echter. Weliswaar
wordt de vrijstelling nu geregeld, maar ook is er sprake van een plicht voor
deze categorie mensen om zich te scholen en voor te bereiden op een baan later.
Ook gezien vanuit mijn vorige verantwoordelijkheid zie ik het eerder als een
verzwaring voor deze categorie ouders dan als iets leuks. Het is maar hoe
je het wil interpreteren!Verder zegt het regeerakkoord hierover nog dat er een regeling zal komen
die werken in deeltijd voor sollicitatieplichtige alleenstaande ouders financieel
aantrekkelijk maakt. Dat staat los van de eerder genoemde groep ouders. In
het kader van de top die wij met werkgevers en werknemers organiseren gaan
wij ook proberen om iedereen maar dan ook echt iedereen te betrekken bij de
arbeidsmarkt, want wij hebben ook echt iedereen nodig. Hoe klein de vermogens
ook zijn, hoe klein de restvermogens ook zijn, wij hebben ze allemaal hard
nodig. Het ligt in mijn voornemen om over enige tijd met concrete voorstellen
op dit punt te komen.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Ik had het in een goede exegese echt geschaard onder punt 4, anders was
het verstandiger geweest om er een punt 5 van te maken. Als de uitleg van
de staatssecretaris inderdaad dé uitleg is, concludeer ik wel dat dit
in deeltijd werken financieel aantrekkelijk maken voor alle alleenstaande
ouders gaat gelden en dat dit dan wel eens op gespannen voet kan gaan staan
met de Vazalo-regeling. Ik neem aan dat wij daar straks dan in wijsheid mee
om zullen gaan.Staatssecretaris Aboutaleb:Dat zijn wij mij betreft de juiste bewoordingen!Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Ik hoop dat ik het dan ook duidelijk heb, want er staat wel wat anders.
In de laatste zin staat: wij schrappen de sollicitatieplicht voor een aantal
alleenstaande ouders en voor degenen die nog een sollicitatieplicht houden,
maken wij het werken in deeltijd financieel aantrekkelijk. Ik zou denken dat
als die Vazalo-regeling is aangenomen, die ook geldt voor alle alleenstaande
ouders in de bijstand, ongeacht of ze een sollicitatieplicht hebben of niet.
Ik zou het zonde vinden als dit soort regelingen niet zou gelden voor mensen
van wie wij nu zeggen dat zij eigenlijk geen sollicitatieplicht meer zouden
moeten hebben. Dan bouw je toch weer een drempel in terwijl toch geconstateerd
moet worden – mevrouw Van Leeuwen deed dat net ook – dat er in
de groep alleenstaande ouders met erg jonge kinderen best vrouwen zijn die
in staat zijn om in deeltijd te werken. Dat zou je mijns inziens dan ook moeten
belonen. Mijn vraag is eigenlijk of het woord "sollicitatieplichtig"
dan niet beter kan worden vervangen door "bijstandsgerechtigd"!Staatssecretaris Aboutaleb:Dat kan niet met terugwerkende kracht, want het coalitieakkoord is zoals
het gedrukt is. Het lijkt mij in historisch perspectief nu eenmaal zo dat
Vazalo in een andere tijdspanne tot stand is gekomen. Het coalitieakkoord
is ook op een ander tijdstip tot stand gekomen. Ik denk dat de woorden van
mevrouw Van Leeuwen echt beschrijven waar het om gaat. Bij de uitwerking van
de voornemens van het kabinet moeten wij straks deze zaken "cascaderen".
Wij moeten het niet zo organiseren dat zij elkaar tegenwerken.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Je kunt de exegese strikt doorvoeren, maar de scholingsplicht zal niet
gelden voor de alleenstaande moeders met jonge kinderen die een prachtige
opleiding hebben en die gemakkelijk aan een baan kunnen komen. Het gaat erom
dat wij de vrouwen zonder startkwalificatie een kans geven, opdat zij niet
hun hele leven zijn aangewezen op de allerlaagste baantjes. Ik heb het nu
ook over moeders met kinderen in de leeftijd van 6 tot 16 jaar. Want dat is
zo verschrikkelijk: zij, maar ook hun kinderen, verkeren dan hun hele leven
in relatieve armoede. Als wij het met elkaar zo uitleggen, komen wij er vast
uit.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik stel voor dat wij dit debat voeren als het kabinet is bevallen van
de voorstellen over de wijze waarop wij met deze groep omgaan. Het spreekt
voor zich dat wij daarbij in ogenschouw zullen nemen of wij dan al dan niet
Vazalo hebben. De Kamer moet nog bepalen wat zij daarmee doet in de loop van
deze dag.Voorzitter. Tussen mevrouw Noorman-den Uyl en het vorige kabinet bestond
verschil van inzicht over het recht op deeltijdarbeid dan wel de plicht tot
economische zelfstandigheid. In het coalitieakkoord is het een en ander gezegd
over de ouders die in deze categorie vallen. Nogmaals: mijn uitleg van punt
vier van het regeerakkoord over het onderwerp jeugd en gezin is een verzwaring
en doet veel meer recht aan wat wij graag zouden willen, namelijk investeren
in deze groep vrouwen, opdat zij later betere kwalificaties hebben voor de
arbeidsmarkt. Ik vind het jammer dat het uitgelegd wordt als een stap terug
ten aanzien van het belonen van het niet werken. Ik ben die mening niet toegedaan.De Kamer heeft het standpunt van de indiener gehoord, en ook het standpunt
van het kabinet. Wij delen het hogere, nobele doel als het gaat om de verbetering
van de positie van alleenstaande ouders. Het verschil tussen beide standpunten
is de mogelijk te verwachten problematiek rond de uitvoerbaarheid door wisselende
diensten met betrekking tot dit thema. Dit verschil zou kunnen worden onderzocht
met een experiment. Ook is de vraag aan de orde geweest wat wijsheid is. Mijn
voorganger heeft in dit huis gezegd dat een dergelijk experiment alleen goed
kan worden uitgevoerd als het wetsvoorstel niet wordt aangenomen, maar aangehouden.
Later moet dan worden bezien of ermee verder wordt gegaan of niet. Ik heb
mij de afgelopen periode op dit juridische thema laten bijscholen. Ik ben
blij dat wij Piet Hein Donner in huis hebben, zodat ik niet ver hoefde te
zoeken. Dit standpunt is er één, maar je kunt daarnaast leggen
het feit dat het wetsvoorstel geen invoeringsdatum kent. De
Kamer zou kunnen vragen om na de aanneming van het wetsvoorstel de wet niet
uit te voeren. De Kamer zou dus uitdrukkelijk de wens te kennen kunnen geven
om eerst te beginnen met een experiment. In die periode onthouden wij aan
het wetsvoorstel het contraseign, zoals mevrouw Van Leeuwen terecht opmerkte.Ik laat het aan het oordeel van de Kamer over of dit juridisch een mooie
figuur is. Voor mij is relevant wat je onder de streep, dat wil zeggen materieel,
overhoudt. In beide gevallen, het voorstel van mijn voorganger en dat van
de Kamer, rolt er een experiment uit. De vraag is nu of wij in het licht van
dat debat een experiment willen uitvoeren. In brede lagen van de Kamer proefde
ik steun voor het uitvoeren van dit experiment. Welaan, artikel 83 van de
Wet werk en bijstand maakt zo'n experiment mogelijk. Dan zal blijken of het
voorstel leidt tot wat het zegt te doen, of niet. Als de Kamer het wetsvoorstel
aanvaardt, dan kan tot een experiment worden besloten, na de nodige voorbereidingen,
waaronder een voorhangprocedure en advies van de Raad van State. Op zijn vroegst
zou dit in september van dit jaar kunnen starten. Over de inhoud van het experiment
kan met de indiener worden overlegd, maar ook met de deelnemende gemeenten,
om de inhoud ervan te bepalen. Ik hecht eraan, het met uw Kamer daarover te
hebben. Ik wil achteraf geen discussie over de vraag of een experiment geslaagd
is of niet. Wij moeten van tevoren de termen met elkaar definiëren. Als
het experiment slaagt, dan gaan wij ermee door, zo niet, dan zetten wij er
een punt achter. Beide mogelijkheden moeten wij van tevoren goed met elkaar
uitdiscussiëren. Over de inhoud van een dergelijk experiment kan vervolgens
verslag worden uitgebracht aan de beide Kamers der Staten-Generaal.Mevrouw Van Leeuwen vroeg of de gegevensuitwisseling met vierhonderd gemeenten
niet wat theoretisch en overdreven is. Welnu, in de experimentfase is dat
natuurlijk niet het geval, maar later kan het wel het geval zijn.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Ik dacht dat wij het nog even zouden hebben over het experiment, maar
ik begrijp dat de staatssecretaris al weer verder gaat, "cascadeert" –
ik heb vanmiddag ook een woord geleerd – naar het volgende onderwerp.
Acht de staatssecretaris het denkbaar dat binnen het tijdsbestek van een jaar
vanaf de zomer er een zinvol experiment uit te voeren is?Staatssecretaris Aboutaleb:Het is krap aan. Als wij het goed willen doen, moeten wij eigenlijk langer
de tijd nemen om te experimenteren. De streefdatum is 1 januari. Bij
de Belastingdienst zegt men dat dit technisch uitvoerbaar is. Wij zijn er
echter zelf bij. Wij kunnen het experiment starten en dan bezien of er binnen
een jaar zinvolle uitspraken te doen zijn. Als dat niet het geval is, moet
in goed overleg besloten kunnen worden om er langer over te doen. In elk geval
zouden wij ervoor kunnen zorgen dat 1 januari 2009 technisch haalbaar
is. Door de Belastingdienst worden wij overigens wel gewaarschuwd dat er dan
investeringen moeten worden gedaan, zoals voor het prepareren van de software.
Er zijn dus ook kosten aan verbonden. Wij moeten dat goed onder ogen zien.
Een periode van krap een jaar zou wel eens aan de korte kant kunnen zijn om
te experimenteren, maar wellicht is het voldoende. Als er meer tijd nodig
zou zijn om te experimenteren, wil ik nu de ruimte daarvoor inbouwen, met
het oog op een goed eindresultaat. Wij moeten onszelf natuurlijk niet tekort
doen.Mevrouw Van Leeuwen wees erop dat ook bij de huur- en zorgtoeslag de onzekerheid
bestaat of er achteraf iets moet worden terugbetaald. Op dit punt is Vazalo
volgens haar niet anders. In beginsel is er inderdaad sprake van een onzekerheid
bij de huur- en zorgtoeslag. Deze toeslagen worden echter gegeven in situaties
die veel stabieler zijn. Het gaat dan om mensen met een regelmatig inkomen
en om regelmatige kostenposten als huur en zorgpremie.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Dat is nu juist niet het geval, want er zijn voorbeelden van mensen die
drie keer in een jaar verhuizen door omstandigheden. Dan speelt precies hetzelfde.Staatssecretaris Aboutaleb:Het aardige is dat macroverhalen altijd ten onder gaan ten opzichte van
een voorbeeld. Mevrouw Van Leeuwen heeft gewoon gelijk in dit opzicht. Wij
zullen mevrouw Van Leeuwen nog gaan missen!Ook is gevraagd of de Vazalo-uitvoering door de Belastingdienst fraudegevoelig
is. Het is waar dat de Belastingdienst geen borstels telt. Ik wil overigens
graag met de Kamer afspreken om die term niet meer te gebruiken, want dit
doet echt geen recht aan datgene waar het om gaat bij de fraudebestrijding.
Het gaat niet om het tellen van borstels, maar om het oprecht handhaven van
de beginselen van onze sociale zekerheid. Dit heeft niets te maken met het
tellen van tandenborstels. Laten wij hiervoor andere termen gebruiken. Overigens
moet erkend worden dat de Belastingdienst/Toeslagen het moet doen met het
koppelen van erkende bestanden van de overheid en niet de uitvoerende taak
heeft om achter de voordeur te kijken of de leefsituatie van mensen inderdaad
overeenkomt met wat er in de gemeentelijke basisadministratie is geregistreerd.
Dus dan moeten wij denk ik onder ogen zien dat de controle-instrumenten van
de gemeenten wel degelijk zwaarder zijn dan de controle-instrumenten van de
Belastingdienst. Daar wordt immers feitelijk tegenwoordig ook met huisbezoeken
thuis gekeken.Mevrouw Kalsbeek stelde de vraag wat ik van de uitgangspunten van de wet
Vazalo vind in het licht van het coalitieakkoord. Impliciet heb ik dat net
al beantwoord. Wij delen het nobele doel, maar je kunt vraagtekens plaatsen
bij de uitvoering. Daarom is ook het onderwerp van het experiment in beeld.Eerder is aangegeven dat een experiment alleen mogelijk is als de wet
wordt aangehouden. Die vraag heb ik zo net eveneens in concreto beantwoord.Waar leidt dit politiek toe? Gezien de uitgewisselde argumenten tussen
de indienster van het initiatiefwetsvoorstel, de inbreng van de Kamer en de
inbreng van de staatssecretaris maak ik uit het verslag van het eerdere debat
op dat de staatssecretaris summa summarum zei: ik ontraad de aanneming van
dit wetsvoorstel. Uit wat ik vandaag hier te melden heb, zal blijken dat ik
die conclusie niet trek. Er zijn weliswaar mogelijk problemen te verwachten
in de uitvoering, maar er is ook een nobel doel na te streven. In dat opzicht
is het aan uw wijsheid om vandaag te beslissen wat u wilt doen. Zelf zal ik
het woord ontraden niet in de mond nemen. Dat vind ik ook niet nodig.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van de VVD wordt conform artikel 121
van het Reglement van Orde aantekening verleend dat zij geacht willen worden,
zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-759-770.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl