Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 3167-3188

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 56, pagina 3167-3188

03-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30901Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Ulenbelt aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over strijdigheid tussen het Schattingsbesluit 2004 en de WAO voor wat betreft de maximering van de urenomvang op 38 uur (mondelinge vragenuur)Pagina 3158-3160
Vragen van het lid Zijlstra aan de minister van Economische Zaken over afwijkingen bij gasmeters en de nadelige gevolgen daarvan voor de energierekening van burgers (mondelinge vragenuur)Pagina 3155-3156
Presentie en opening (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3153-3153
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met uitbreiding van de mogelijkheid met studiefinanciering in het buitenland te studeren en invoering van het collegegeldkrediet (30933), over: de motie-Leijten/Dibi over het verhogen van de aanvullende beurs (30933, nr. 15); de motie-Bosma over het uitsluiten van islamitische landen van de meeneembaarheid van de studiefinanciering (30933, nr. 16); en nog een andere motie (30933, nr. 17)Pagina 3163-3164
Vragen van het lid Fritsma aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over het bericht 'Ankara wil hier Turks in de klas' (mondelinge vragenuur)Pagina 3156-3158
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 met betrekking tot criteria voor scholen als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3, van die wet (30652)Pagina 3162-3163
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 maart 2007 over handhaving SZWPagina 3164-3167
Vragen van het lid Brinkman over de aanslag op de extra beveiligde rechtbank in Osdorp (Amsterdam) op maandag 2 april 2007 (mondelinge vragenuur)Pagina 3153-3155
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3160-3162
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 3 april 2007)Pagina 3205-3206
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332)Pagina 3197-3205
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over open sources software en open standaarden,weten:de gewijzigde motie-Aptroot/Vendrik over het gebruik van open standaarden in e-overheidsvoorzieningen (26643, nr. 88)Pagina 3164-3164
Behandeling van het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit nr. 2005/214/JBZ van de Raad van de Europese Unie van 24 februari 2005 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties (PbEG L 76) (Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties) (30699)Pagina 3188-3197
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Opiumwet in verband met het creëren van de mogelijkheid voor de burgemeester om bestuursdwang toe te passen ter handhaving van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet in woningen en lokalen of bij woningen of lokalen behorende erven (30515), over: de motie-Joldersma c.s. over onderbrenging van verse paddo's en qat in de Opiumwet (30515, nr. 12); de motie-Van der Ham/Azough over een handhavingsarrangement per gemeente (30515, nr. 13)Pagina 3164-3164
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 3167-3188
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over staatsdeelnemingen in particuliere ondernemingen, te weten: de motie-Weekers over het deelnemingenbeleid en de sturingsmogelijkheden (28165,24036, nr. 59)Pagina 3163-3163

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 259 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering
van een kwalificatieplicht (30901).De voorzitter:Vandaag is voor het eerst staatssecretaris Bijsterveld in deze Kamer aanwezig.
Twee leden zullen hun maidenspeech houden en, zoals bekend, zij worden dan
niet geïnterrumpeerd. Ik geef allereerst het woord aan de heer Biskop
van het CDA voor zijn maidenspeech.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Biskop (CDA):Voorzitter. Vandaag leveren dus de staatssecretaris en ik een eerste bijdrage.
Die eerste bijdrage betreft een onderwerp dat mij zeer na aan het hart ligt,
namelijk de kwalificatieplicht. Dat komt niet alleen doordat ik met kinderen
heb mogen werken die het kan betreffen, maar ook doordat ik hier sta als een
zoon van ouders die volgens de definitie van deze wet volstrekt niet gekwalificeerd
waren met alleen maar lager onderwijs. Ik ben dus blij met dit onderwerp.De CDA-fractie onderschrijft van harte de doelstellingen van dit wetsvoorstel.
Het is niet acceptabel dat jongeren onvoldoende worden uitgedaagd en daardoor
niet in staat worden gesteld om hun talenten ten volle te ontplooien. In tegenstelling
tot de Olympische gedachte geldt hier: meedoen is winnen. Te veel leerlingen
verlaten voortijdig hun school zonder een startkwalificatie te behalen. Dat
maakt hun kansen op de arbeidsmarkt geringer. Wij verwachten dat ze actief
meedoen in onze samenleving en daar ook verantwoordelijkheid dragen. Dat is
in het belang van de burger, maar ook in het belang van de gehele samenleving.
Jongeren die daarvoor de capaciteiten hebben, moeten daarom zoveel mogelijk
een startkwalificatie behalen.Deze overwegingen hebben er in het verleden toe geleid dat de CDA-fractie
een leer-werkplicht heeft bepleit. Met de motie-Verhagen is die wens verwoord
en door een ruime Kamermeerderheid ondersteund. Wij zijn blij dat dit wetsvoorstel
aan de orde is. Het is een belangrijk wettelijk kader voor het tegengaan van
het voortijdig schoolverlaten. Dat het de regering ernst is met het tegengaan
van schooluitval, leiden wij af uit het feit dat een van de projecten van
het coalitieakkoord zich daarop specifiek richt. Wij zijn benieuwd naar een
concretisering ervan. Meer dan 50.000 jongeren verlaten per jaar zonder startkwalificatie
het onderwijs. Dat is toch te gek voor woorden. Zo gaan wij niet om met de
talenten van onze jongeren.Ik zal achtereenvolgens spreken over de invoering van de kwalificatieplicht,
de doelgroep waarop die van toepassing is, de handhaving en de financiële
consequenties. De CDA-fractie is blij met deze wijziging van de Leerplichtwet,
omdat daarmee de partiële leerplicht komt te vervallen en vervangen wordt
door een kwalificatieplicht. Het doel is niet om tot een bepaalde leeftijd
naar school te gaan. De bedoeling is dat er ook een bepaalde kwalificatie
wordt behaald. De suggestie dat de leerlingen nu op zestienjarige leeftijd
vrijblijvend kunnen stoppen, is wat ons betreft onaanvaardbaar. Dit leidt
namelijk tot veel schooluitval en zoals gezegd, kan dat niet.Het voorstel gaat het komende schooljaar, het schooljaar 2007/2008, gelden
voor die leerlingen die dan nog geen zeventien jaar zijn. De leerlingen die
op 1 augustus aanstaande 17 jaar zijn, blijven met een overgangsmaatregel
buiten het bereik van dit voorstel. Deze groep is naar het oordeel van de
regering beperkt en grotendeels niet bereikbaar met de doelstelling van de
kwalificatieplicht. Deze argumentatie verbaast ons. De beperkte omvang van
de groep doet onzes inziens niets af aan het grote belang voor iedere individuele
jongere. Misschien zijn die 17-jarigen een traject begonnen en zou de kwalificatieplicht
kunnen bevorderen dat zij dat traject afronden. Namens de CDA-fractie dien
ik dan ook het amendement op stuk nr. 7 in met als doel artikel 3 uit het
wetsvoorstel te schrappen en om het van toepassing te doen zijn op de gehele
doelgroep.Wij staan positief tegenover het invoeren van de kwalificatieplicht voor
leerlingen tot 18 jaar. Wij verwachten dat dat tot een aanzienlijke daling
van het aantal voortijdige schoolverlaters zal leiden. Een kwalificatieplicht
voor de jongeren vraagt onzes inziens ook om een inspanningsverplichting of,
zo men wil, een aanbodplicht van de onderwijsinstellingen. De vraag is of
met de invoering van een kwalificatieplicht er voor alle betrokken jongeren
een passend onderwijsaanbod beschikbaar is. In het bijzonder geldt dat voor
de leerlingen uit de clusters 1 tot 4 uit de Wet op de expertisecentra die
onder deze wet gaan vallen. Wij hechten aan een sluitende aanpak, zeker voor
leerlingen met gedragsproblemen of leerlingen die in de justitiële jeugdinrichtingen
verblijven. Overigens genieten zij daar gedurende bepaalde tijden van het
jaar geen onderwijs omdat het vakantie is. Desondanks verblijven zij daar
dan wel. Daarvoor zijn aanvullende maatregelen nodig. Wij vragen aan de staatssecretaris
welke visie zij daarop heeft.Verder vragen wij ons af of bij een van de uitzonderingen, de leerlingen
van het praktijkonderwijs, leerlingen kunnen zijn die de startkwalificatie
kunnen behalen. Leidt deze wet er niet toe dat zij daartoe niet meer in de
gelegenheid worden gesteld?Voorts wordt in de memorie van toelichting ingegaan op zogenaamde sectorstartniveaus.
Wat moeten wij ons daar precies bij voorstellen en hoe verhouden die zich
tot de startkwalificaties?De kwalificatieplicht geldt totdat de jongere de leeftijd van achttien
jaar heeft bereikt. De regering is optimistisch over het afmaken van de studie
na het bereiken van de achttienjarige leeftijd. De vordering in de studie
blijkt niet altijd een stimulans om de opleiding af te maken gelet op het
grote aantal schoolverlaters, ook in de laatste fase van de opleiding. Toezicht
van de gemeente is niet altijd even effectief gebleken. Hoe kunnen wij ervoor
zorgen dat de studie alsnog wordt afgemaakt?De kwalificatieplicht is geen doel op zich. Waar het om gaat is meedoen
in onze samenleving. Alleen in samenhang met andere maatregelen is dat te
bereiken. Alle verantwoordelijken, van school tot leerplichtambtenaar en zo
mogelijk officier van justitie, dienen hun verantwoordelijkheid te nemen en
gebruik te maken van alle ter beschikking staande instrumenten om voortijdig
schoolverlaten tegen te gaan. De regering gaat een adviesvraag voorleggen
aan de toezichthouders in het kader van het programma Integraal Toezicht Jeugdzaken
over de effectieve handhaving van die kwalificatieplicht. Daaruit mogen wij
afleiden dat de regering er nog niet van overtuigd is dat het toezicht op
lokaal niveau dient plaats te vinden. Wij menen dat het toezicht zo dicht
mogelijk bij de praktijk van alledag dient plaats te vinden om te voorkomen
dat jongeren tussen de regionale wal en het bovenlokale schip terechtkomen.
De toegezegde extra middelen voor meer leerplichtambtenaren zullen ongetwijfeld
een positieve bijdrage leveren, maar de organisatie van het toezicht zal tevens
verbeterd moeten worden. Wat doet de staatssecretaris als gemeenten onvoldoende
in staat zijn hun rol hierin scherper neer te zetten? Wij vragen haar met
klem voor de zomer met een voorstel hieromtrent te komen.Wij praten over het eerste deel van een tweeluik. In de motie-Verhagen
wordt om een leerplichtwet tot 23 jaar verzocht. Inmiddels is in het coalitieakkoord
een leer-werkplicht tot 27 jaar wenselijk geacht. De Raad van State heeft
fundamentele kanttekeningen geplaatst bij het oorspronkelijke voorstel en
gevraagd om het op belangrijke punten aan te passen. Ik wil nogmaals gezegd
hebben dat het CDA in tegenstelling tot de Raad van State wel overtuigd is
van de noodzaak en de effectiviteit van een leer-werkplicht. De persoonlijke
en maatschappelijke gevolgen van het voortijdig schoolverlaten vragen om minder
vrijblijvende maatregelen en een stok achter de deur. Wij hebben met verbazing
geconstateerd dat de Raad van State stelt dat meerderjarige schoolverlaters
die zich niet inschrijven bij het CWI en geen uitkering aanvragen, de samenleving
in beginsel niet tot last zijn. Naar het oordeel van mijn fractie kun je je
niet vrijblijvend onttrekken aan je verantwoordelijkheid in deze samenleving
en getuigt deze stelling van kortzichtigheid. Het is de plicht van de wetgever
om alles in het werk te stellen om talenten tot volle wasdom te laten komen.
De CDA-fractie vindt daarom de oorspronkelijk door de regering voorgestelde
maatregelen proportioneel. Wij dringen er bij de regering op aan, een volgend
wetsvoorstel, het tweede luik van de leer-werkplicht, binnen afzienbare termijn
aan de Kamer voor te leggen.Ik kom op de uitvoeringsconsequenties. Als gevolg van het invoeren van
de kwalificatieplicht zullen maximaal 23.000 extra leerlingen jaarlijks onderwijs
volgen. Wij verwachten wel dat de voor de Voorjaarsnota 2007 toegezegde middelen
conform toezeggingen van het vorige kabinet beschikbaar zullen komen. De financiële
consequenties van de kwalificatieplicht mogen niet op scholen worden afgewimpeld.
Wij verwachten dat de kwalificatieplicht juist ook leerlingen zal aantrekken
die extra aandacht behoeven. Kan de staatssecretaris aangeven of daarvoor
nog extra middelen noodzakelijk zijn?Wij hebben grote zorgen over stageplaatsen. Hierover ontvangen wij tegengestelde
signalen. Enerzijds horen wij van de kenniscentra dat voor alle branches voldoende
stageplaatsen beschikbaar zijn, maar anderzijds maken leerlingen en scholen
met enige regelmaat kenbaar dat zij geen stageplaatsen kunnen vinden. In het
licht van de kwalificatieplicht lijkt ons dit een belangrijk element. Kan
de staatssecretaris de Kamer hierover nader informeren? Wij zien graag een
reactie tegemoet waarin gedifferentieerd naar vmbo en mbo wordt ingegaan op
deze problematiek.De voorzitter:Mijnheer Biskop! Aan mij de eer om u als eerste te feliciteren met uw
maidenspeech over een onderwerp dat ook mij zeer na aan het hart ligt. Van
harte gefeliciteerd!De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Onder het motto "geen kind van school zonder diploma"
is de PvdA-fractie voorstander van de diplomaplicht. In het regeerakkoord
is daarover een leer-werkplicht tot 27 jaar afgesproken. Het voorliggende
wetsvoorstel is min of meer een stap in het geheel en wij steunen het dan
ook. Wij zijn van mening dat alle jongeren met leermogelijkheden de kans moeten
krijgen en verplicht dienen te worden om een startkwalificatie te behalen.
Enerzijds kunnen zij daardoor het beste uit zichzelf halen en anderzijds hebben
zij dan een betere kans op een baan. Zij kunnen meedoen met de samenleving
en crimineel gedrag kan vaker worden voorkomen. Het lijkt logisch om tot 18
jaar de kwalificatieplicht op te leggen en na die leeftijd een leer- of werkplicht.
Zodoende is een betere afstemming op de mogelijkheden en de positie van de
jongeren mogelijk. De vraag is inderdaad of iedereen ermee is geholpen als
hij tot 23-jarige leeftijd naar school moet.Waarom is de grens bij 18 jaar gelegd? Uit de cijfers maak ik op dat verhoging
van de leeftijd naar negentien jaar tot 20.000 extra leerlingen in het mbo
zal leiden. Dat is een grote groep die wij nu laten lopen. Waarom zijn er
van die 20.000 extra leerlingen slechts 4800 meer die een startkwalificatie
behalen? Liggen er financiële argumenten ten grondslag aan het feit dat
ervoor is gekozen om negentienjarigen te laten vallen? Hoe zal het gaan met
de leer-werkplekken voor mensen tot 27 jaar? Die zouden volgens het regeerakkoord
een besparing moeten opleveren van 250 mln. Hoe is dat mogelijk?Een kwalificatieplicht op zichzelf is niet voldoende. Papier is geduldig,
dus die startkwalificatie moet een onderdeel zijn van een groter pakket aan
maatregelen om schooluitval te voorkomen. Binnenkort zullen wij daarop terugkomen
in een algemeen overleg.De gemeenten zijn verantwoordelijk. Geconstateerd is dat het resultaat
van de gemeenten niet gelijkwaardig is. Het is daarom goed dat er extra geld
is en dat zij achter de broek worden gezeten.Ik heb een amendement ingediend, geïnspireerd door een praktijkvoorbeeld
in Amsterdam. In het stadsdeel Slotervaart zijn veel scholen gevestigd en
in het stadsdeel De Baarsjes niet. De leerplichtambtenaren zijn per stadsdeel
georganiseerd. Er is dus sprake van verdeling van bevoegdheden per stadsdeel.
De leerplichtambtenaar van stadsdeel De Baarsjes kan zich alleen bezighouden
met schooluitval in dat stadsdeel. Het gevolg is dat allerlei zaken mis gaan.
Het zou beter werken als de school en de leerplichtambtenaar actie kon ondernemen
tegen alle scholieren die uitvallen. Hetzelfde geldt voor Zeist en Utrecht.
Het zou ook goed zijn als leerplichtambtenaren opsporingsbevoegdheid kregen.
Nu moeten zij de politie erbij halen op het moment dat zij iets constateren.
De politie kan dan, indien nodig, een bekeuring uitschrijven.Ik heb vernomen dat leerlingen soms driekwart jaar thuiszitten. Die kinderen
zijn bijvoorbeeld door de ouders van school gehaald omdat daar problemen zijn
ontstaan. Er wordt dan alleen een bekeuring gegeven, maar daarmee is het werkelijke
probleem niet opgelost. Die jongeren worden vaak niet terug naar school geleid.
Erkent de staatssecretaris dat? Zo ja, wat kunnen wij daaraan doen?Deze wet leidt tot meer leerlingen. In de memorie van toelichting staat
dat de extra kosten daarvan zijn gedekt. Voor het middelbaar onderwijs is
dat geen punt met het oog op de openeindfinanciering. Begrijp ik goed dat
de vermelde bedragen voor het beroepsonderwijs bedoeld zijn voor het wetsvoorstel?
Begrijp ik ook goed dat de staatssecretaris in de Voorjaarsnota de bijkomende
kosten voor de huisvesting regelt? Leerlingen zonder gebouwen vormen immers
een probleem. Een functionerende wet zonder gebouwen mist zijn effect.Jongeren moeten het beste uit zichzelf kunnen halen. Ik heb dan ook lang
geworsteld met de kwalificatieplicht. Jongeren in het praktijkonderwijs hoeven
na hun zestiende jaar niet aan de kwalificatieplicht te voldoen als zij een
getuigschrift krijgen. Twee groepen in het praktijkonderwijs, de moeilijk
lerenden en de dubbel gehandicapten, hoeven na hun zestiende jaar niet per
definitie aan de kwalificatieplicht te voldoen. Voor hen geldt een generieke
vrijstelling. Ik heb lang geworsteld met de vraag of die generieke vrijstelling
omgezet moet worden in een kwalificatieplicht met de mogelijkheid van individuele
vrijstelling. Die keuze maak ik uiteindelijk niet met het oog op het gevaar
van te veel bureaucratie. Ik wil echter de zekerheid dat het wegvallen van
de kwalificatieplicht de overheid niet van de verplichting ontslaat om leermogelijkheden
te zoeken voor deze jongeren na hun zestiende jaar.Jongeren moeten het beste uit zichzelf halen. Dat betekent dat alle leerlijnen
open moeten zijn. Een van die lijnen is die tussen vmbo of middelbare school
naar volwassenenonderwijs. Daar is nu een knip gemaakt. Een evaluatieonderzoek
over dit onderwerp is in mei gereed. De wet gaat al op 1 augustus in.
De ouders van deze kinderen moeten dan ook nu al de zekerheid krijgen dat
hun kinderen kunnen doorstromen naar het volwassenonderwijs. Als jongeren
het beste uit zichzelf willen halen, moeten wij de leerlijnen openen in plaats
van die langzaam dicht te laten slibben.Jongeren die niet gemotiveerd zijn, vallen vaker af. Een factor daarbij
is dat wie op het vmbo bij Engels 1 blijft steken alleen een diploma op dat
niveau kan halen, ook al is iemand excellent in techniek. Dat is een zeer
frustrerende aangelegenheid. Wij moeten deze jongeren dan ook maximaal motiveren.
Wanneer komt hierin verandering?Ik sluit bij aan bij de vragen van de heer Biskop over het tekort aan
stageplaatsen. Afgelopen vrijdag stond in Metro dat er een onderzoek is gedaan
door www.stageplaza.nl. De resultaten daarvan worden binnenkort bekendgemaakt.
Kan de staatssecretaris daarover wat meer zeggen? Volgens Metro voelde de
helft van de leerlingen zich gediscrimineerd of werd de helft van de leerlingen
gediscrimineerd. Ik wil hierover graag wat meer weten voor het volgende debat
over schooluitval.Het amendement van de CDA-fractie gaat over jongeren die zeventien jaar
oud zijn. Jongeren moeten het beste uit zichzelf halen. De kwalificatieplicht
moet voor zo veel mogelijk mensen gelden. De wet moet ook gelden voor 17-jarigen.
Met het wetsvoorstel is niet voor niets de grens naar 18 jaar verhoogd. Mijn
twijfel over steun aan het amendement hangt samen met de uitvoerbaarheid daarvan.
Gaat het hier om jongeren die al van school zijn? Zijn die, als het lukt om
ze terug naar school te krijgen, misschien toch al niet achttien jaar geworden?
Kan de staatssecretaris inzicht geven in de praktische mogelijkheden en onmogelijkheden
bij uitvoering van het amendement? Ik ben er voorstander van om deze groep
erbij te halen. Ik wil het amendement graag steunen. Ik zit echter niet te
wachten op symboolwetgeving.Dit is een mooie stap naar de leer-werkplicht tot 27 jaar. Het idee is
niet om jongeren bezig te houden, maar om jongeren het beste uit zichzelf
te laten halen. Het gaat om de kans op werk en de kans om mee te doen. Het
gaat tevens om het voorkomen van ontsporing van jongeren. Ook die jongeren
moeten wij met deze wet kunnen bereiken. Als het goed is, kunnen wij met de
nieuwe wet ook wat doen met jongeren die niet op school zitten en geen diploma
hebben en van wie volstrekt onduidelijk is waar zij hun inkomen vandaan halen.
Kortom, ik vind het goed dat wij deze eerste stap zetten, maar zeg tevens
dat het niet zo mag zijn dat wij niet met voortvarendheid de volgende stappen
zetten.De heer Slob (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Allereerst feliciteer ik collega Biskop van harte
met de maidenspeech die hij zojuist heeft uitgesproken. Ik complimenteer hem
met de inhoud daarvan. Het was een stevige tekst die hij heeft uitgesproken.
Het getuigt van enig lef als je in je maidenspeech al kritisch de vinger durft
te leggen bij het advies van de Raad van State. Dat heeft hij gedaan, en met
overtuiging. Dat schept verwachtingen over zijn inzet bij volgende debatten.
Wij zullen hem uiteraard met belangstelling volgen. Het is altijd goed om
in het midden van de commissie voor Onderwijs mensen te hebben die in het
verleden in die sector werkzaam zijn geweest. Ik ga ervan uit dat hij zijn
ervaringen zal meenemen in de debatten die wij de komende jaren zullen voeren.
Misschien blijkt dat al direct uit het feit dat hij reeds een amendement heeft
ingediend.Mevrouw de voorzitter. Het onderwerp dat wij vandaag bij dit wetsvoorstel
bespreken, is van grote maatschappelijke importantie. Mijn fractie heeft er
niet voor niets bij het debat over de regeringsverklaring de vinger bij gelegd
dat het onaanvaardbaar is dat de aantallen voortijdige schoolverlaters nog
steeds zo hoog zijn en dat het ondanks de inzet in de afgelopen jaren niet
is gelukt om die aantallen substantieel omlaag te krijgen. Wij waarderen het
dat het kabinet in dat opzicht ook een hoge ambitie heeft geformuleerd voor
de komende vier jaar. Want, wij weten allemaal dat als jongeren zonder startkwalificatie
van school gaan de kans groot is dat zij een achterstand oplopen waarvan zij
hun levenlang last kunnen houden. Dat is overigens geen automatisme. Dat de
ambitie groot is om er iets aan te doen, is dus heel goed. Wel is enige nuancering
op haar plaats. Wij weten dat ongeveer de helft van de voortijdige schoolverlaters
gewoon een baan heeft en actief is. Voor een deel van die jongeren geldt dat
zij op een plek zitten waar zij zich prima voelen en zich verder kunnen ontwikkelen.
Ik denk bijvoorbeeld aan jongeren die bezig zijn met vakmanschap. Natuurlijk
is het ook goed om hen (en hun werkgevers) te prikkelen om zich te blijven
ontwikkelen, zodat zij een hoger niveau kunnen bereiken. Niet iedere voortijdige
schoolverlater slentert met zijn ziel onder zijn arm over straat. Gelukkig
niet, zeg ik er gelijk maar bij.Ook om te proberen dit vraagstuk zo breed mogelijk aan te pakken, heeft
mijn fractie destijds vol overtuiging de motie-Verhagen gesteund, waarmee
de indiener beoogde leer-werkplicht te realiseren voor jongeren in de leeftijd
van 18 tot 23 jaar. Ook wij constateren dat dit wetsvoorstel het voorafje
is, zoals ik het maar noem, van het wetsvoorstel waarin dat daadwerkelijk
moet worden geregeld. Wij hebben er begrip voor dat zorgvuldigheid geboden
is om dat te kunnen realiseren en om te komen met een wetsvoorstel dat grondrechtelijk
houdbaar is. Wij hebben er dus begrip voor dat dit nog enige tijd kost. Misschien
is het wel het moment om de ambitie uit het regeerakkoord tot ophoging van
de leeftijdsgrens tot 27 jaar in het wetsvoorstel mee te nemen. Wij horen
graag straks of dat gaat lukken.Het is, zoals ik al zei, een voorafje. Ik bedoel dat niet in negatieve
zin. De motie wordt nu gedeeltelijk uitgevoerd. In het wetsvoorstel wordt
gedeeltelijk de kwalificatieplicht geregeld voor jongeren tot 18 jaar. Dat
is veel specifieker dan de huidige partiële leerplicht en het is concreet
gericht op het behalen van een startkwalificatie. Tezamen met de verhoging
van de leeftijd wordt daarmee ook in onze ogen een cruciale fase overbrugd,
want wij zien de meeste uitvallers bij de overstap van het vmbo naar het mbo,
dus bij de zestien- en zeventienjarigen. Ook wij denken dat daaraan met dit
wetsvoorstel in ieder geval op papier concreet iets kan worden gedaan. Het
heeft dus onze steun.Mijn fractie is ook blij te kunnen constateren dat de regering in het
kader van het dossier Goed bestuur ook wil verkennen of het
mogelijk en wenselijk is om scholen een zorgplicht op te leggen en verantwoordelijk
te laten zijn voor een leerling totdat deze bij een andere instelling is ingeschreven.
Kan de regering aangeven wat de mogelijke belemmeringen kunnen zijn? Ik vraag
dit omdat het op dit moment nog niet concreet handen en voeten krijgt.De verwachtingen rond de effecten van het wetsvoorstel zijn hooggespannen;
dat blijkt ook wel uit de nota naar aanleiding van het verslag, waarin aantallen
worden genoemd van jongeren die bij dit beleid ook daadwerkelijk een startkwalificatie
zouden krijgen. Wij vinden het wel van groot belang dat leerplichtambtenaren
ook daadwerkelijk handhaven; collega Depla legde daar terecht de vinger bij.
Wij weten dat dit in het verleden nogal tegenviel, maar dat had met name te
maken met het feit dat de partiële leerplicht voor de leerplichtambtenaren
zeer moeilijk te hanteren is. Wij vinden dat de aangekondigde maatregelen
van de regering om de handhaving te verbeteren, vrij algemeen blijven. Dit
blijkt uit de concrete maatregelen die worden voorgesteld in de nota naar
aanleiding van het verslag en in de memorie van toelichting. We weten dat
die allemaal geld kosten. Ik vraag de staatssecretaris om een concrete onderbouwing.
Natuurlijk staat of valt alles daarmee; we kunnen alles op papier prachtig
regelen, maar als er onvoldoende mogelijkheden zijn om te handhaven, blijkt
dit straks een lege huls. Dat kan toch niet de bedoeling zijn.Wij zijn ook benieuwd naar de grond van de veronderstelling dat een deel
van de kosten kan worden opgevangen via besparingen die het gebruik van het
onderwijsnummer oplevert. Hiervan ook graag een concrete onderbouwing.Daarnaast heeft het kabinet besloten om via een toevoeging van middelen
aan de specifieke uitkering een impuls te geven aan de leerplichtambtenaren.
Zo is het kabinet verzekerd van de juiste prioriteitsstelling. Mijn fractie
constateert dat daarmee de doelstelling om te snoeien in specifieke uitkeringen
aan gemeenten wordt omzeild. Is dit niet voorsorteren naar een regionale aanpak
van de handhaving van de Leerplichtwet conform de uitvoering van de Wet op
de jeugdzorg? Graag ook een toelichting op dit punt.De inzet voor de handhaving van de verlengde leerplicht loopt vooral via
een regionale aanpak. Ook wordt gestreefd naar eenloketregistratie. Nu zijn
op de diverse roc's zorgadviesteams actief. In deze teams participeert ook
een leerplichtambtenaar. Mijn fractie vraagt zich af of één
team met één leerplichtambtenaar in zo'n grote school, met soms
wel 25.000 leerlingen, voldoende is. Is de extra inzet van het kabinet er
ook op gericht om de zorgadviesteams meer inhoud te geven, zodat bijvoorbeeld
niet op één roc, maar op elke afdeling een zorgadviesteam aanwezig
is? Graag een reactie van de staatssecretaris. Wij hebben er veel vertrouwen
in dat met name het opzetten van de zorgadviesteams in het voortraject een
belangrijk instrument is voor preventieve actie, een speerpunt van dit kabinet.Ik sluit mij aan bij de vragen over de huisvestingsproblematiek. Er wordt
doorverwezen naar de Voorjaarsnota 2007, maar wordt daar concrete financiële
ruimte voor vrijgemaakt? Ook kunnen we lezen dat in de komende jaren structureel
35 mln. extra beschikbaar wordt gemaakt voor het plaatsen van moeilijk plaatsbare
jongeren. Over welke groep hebben we het daarmee? Waar zitten de knelpunten
precies? Zijn deze sectorgebonden?Ook wij zien dit wetsvoorstel als een goede stap in de richting van een
wat bredere aanpak van de leer-werkplicht die er zal moeten komen voor jongeren
tot 27 jaar. Voortijdig schoolverlaten is een groot maatschappelijk probleem,
maar het vraagt enige nuancering. Dit is met name het geval voor de jongeren
van wie bekend is dat de startkwalificatie voor hen te hoog is gegrepen, maar
die gelukkig wel een plekje op de arbeidsmarkt hebben gevonden. Dit geldt
ook voor de jongeren die nooit een startkwalificatie zullen halen. Ik denk
dat het kabinet voor hen terecht een uitzondering heeft gemaakt. Dat laat
onverlet dat als het hun wel lukt om zover te komen – die voorbeelden
zijn er gelukkig – we hen moeten stimuleren waar dat maar kan. Ik ben
blij met de inzet op vele scholen in die richting.Er zijn nog veel meer maatregelen nodig om het voortijdig schoolverlaten
aan te pakken, maar die overstijgen de breedte van dit wetsvoorstel. Ik vraag
aandacht voor de jongeren die geen startkwalificatie halen vanwege psychosociale
problemen; soms is dat een onderliggende oorzaak. Het overstijgt de competenties
van scholen om daar iets aan te doen. Het vraagt echter wel om begeleiding.
Ik vraag de staatssecretaris om te reageren op onze suggestie om te bezien
of de Wet op de jeugdzorg ook voor deze vormen van behandeling kan worden
verruimd. Wij denken met name aan het verhogen van de leeftijdsgrens. Hiermee
zou een instrument worden gecreëerd waarmee dit grote probleem kan worden
getackeld.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw De Rooij, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw De Rooij (SP):Voorzitter. Zo'n 60.000 jongeren verlaten ieder jaar hun school zonder
mbo-2-, vwo- of havo-diploma. Vaak zijn dit jongeren die onderweg van het
vmbo naar het mbo of tijdens het mbo uitvallen. Dat is veel. Dat is heel veel.
Voorzitter, ik weet niet of u wel eens bij Pinkpop bent geweest of er thuis
op de bank wel eens naar kijkt als het op televisie is, maar dat is net zoveel
als die heel grote massa mensen die daar het veld vult. Het is meer dan een
uitverkochte Arena. De meeste uitvallers zijn te vinden op de twee laagste
niveaus van het mbo. Het zou goed zijn als een deel van deze jongeren een
diploma haalt. De motie-Verhagen over de leer-werkplicht zorgde voor een hoop
onduidelijkheid. Daarom heeft mijn fractie destijds tegen deze motie gestemd.
Het wetsvoorstel dat nu voor ons ligt, over kwalificatieplicht, legt wel de
goede nadruk. Het kan bijdragen aan het verminderen van voortijdig schoolverlaten. "Bijdragen",
zeg ik nadrukkelijk, want de SP-fractie is van mening dat je vroegtijdig schoolverlaten
niet vermindert door het te verbieden, maar door het te voorkomen.Dit wetsvoorstel is een stap in de goede richting. Hoe moet het probleem
verder worden aangepakt bij de kern? Begin bij het begin. Zorg voor goede,
gemengde basisscholen. Werk taalachterstanden weg. Zorg ervoor dat vmbo- en
mbo-opleidingen gebruikmaken van het talent van hun doelgroep: praktisch bezig
zijn. Zorg voor kleinschalige scholen en kleine klassen, waar iedereen elkaar
kent en waar snel wordt gezien of een leerling niet lekker
in zijn of haar vel zit, thuis ruzie heeft of een probleem heeft met zijn
of haar gezondheid. Geen enkele leerling wordt echt gelukkig op een grote
school waar hij verzuipt in de menigte, waar niemand hem ziet of kent. Het
is van immens belang dat een leerling in zijn schoolloopbaan voldoende begeleiding
krijgt, zeker als het even niet meezit. Waarom zouden wij een school geen
zorgplicht opleggen? Het is goed dat wij meer aandacht willen besteden aan
de overdracht van de middelbare school naar het beroepsonderwijs, de zogenaamde
warme overdracht. Zorg dat de mbo-scholen weten wat er in het korte leventje
van een nieuwe student is gebeurd, zodat zij daarop op een goede manier kunnen
inspelen. Al doe je nog zo je best met leerlingenzorg op de middelbare school,
als het kind vervolgens op een immens groot roc binnenkomt en zich daar verloren
voelt, zal de zorg niet effectief zijn geweest.Voorzitter. Verwacht u dat Fatima zelf aan de bel trekt om te vertellen
dat haar vader en al haar broers vorig jaar zijn opgepakt en in de gevangenis
zitten? Dat Shirley zelf komt vertellen dat haar moeder verslaafd is aan drugs
en dat Shirley dus voor de baby van haar moeder moet zorgen? Dat Ahmed zelf
komt vertellen dat hij al vijf maanden alleen woont met zijn zusje omdat zijn
ouders spoorloos zijn? Neen, dat doet een kind alleen als hij zich veilig
voelt. Zo is het ook met de overhaaste en ondoordachte invoering van het competentiegericht
onderwijs. Gelukkig is de verplichte invoering uitgesteld, maar toch zijn
veel scholen halsoverkop begonnen aan deze manier van lesgeven, met alle gevolgen
van dien.De staatssecretaris was afgelopen vrijdag net zoals ik bij de presentatie
van de resultaten van de bustour van LAKS, JOB en LSVb. Deze studenten- en
jongerenorganisaties maakten een bustour door het land om te inventariseren
wat jongeren nu werkelijk denken van de kwaliteit van onderwijs. De actiekaarten
hebben zij aan de staatssecretaris overhandigd. Slechts een kwart van de scholieren
en studenten had geen klachten. Veel klachten wijzen op te weinig contact
met de docent. Dat is niet alleen belangrijk als je iets niet goed begrijpt
van je opdracht, maar zeker ook als het niet goed gaat of als je ergens mee
zit. Een jongere heeft begeleiding nodig. Onzorgvuldig en overhaast ingevoerd
competentiegericht onderwijs doet ze verzuipen. Ik hoor hier graag een reactie
op.Ik ben blij met de extra middelen om ervoor te zorgen dat er voldoende
stageplaatsen zijn. Ik hoor nog te vaak dat leerlingen moeten afhaken omdat
zij geen goede stageplek kunnen vinden of van stageplaats naar stageplaats
sjokken omdat hun gedrag misschien wat moeilijk is. Afgelopen week las ik
in de krant dat 60% van de vmbo-leerlingen niet weet welke vervolgopleiding
hij of zij moet kiezen. 56% van de leerlingen in het eerste jaar van
het mbo laat vervolgens weten dat zij de studiekeuze niet nog eens zouden
maken als zij het opnieuw mochten doen. Een verkeerde beroepskeuze leidt ook
tot voortijdige schooluitval. Het is moeilijk om jezelf te motiveren voor
een opleiding waar je je niet helemaal op je plek voelt. Uit het artikel kwam
naar voren dat leerlingen vaak een heel verkeerd beroepsbeeld hebben en daardoor
een verkeerde keuze maken. Gelukkig zijn er ook een hele hoop goede voorbeelden,
zoals een bank die een voorlichtingsmiddag houdt voor een klas of een vmbo-klas
die een dag gaat meelopen op een roc in de buurt. Laat leerlingen tijdig kennis
maken met de praktijk en begeleid ze goed in hun studiekeuze. Het wetsvoorstel waarover wij praten, vereist een goede samenwerking tussen
jeugdzorg en leerplicht. De laatste tijd is jeugdzorg volop in het nieuws
met de wachtlijsten. Bij binnenkomst zou er een intakegesprek worden gehouden
waardoor kinderen van de wachtlijst af zijn. In plaats van de benodigde tien
uur, kan er soms maar drie uur zorg worden geboden. Kinderen met een speciale
zorgbehoefte zitten thuis omdat het op school niet gaat en omdat er geen ondersteuning
komt. Wij willen het risico niet lopen dat het op termijn weer elders gaat
klemmen in de jeugdzorg. Kan de jeugdzorg deze extra druk aan die door dit
wetsvoorstel op hun dak komt?De organisatie voor leerplichtambtenaren Ingrado geeft aan dat gemeenten
nog niet de helft van het vereiste aantal leerplichtambtenaren in dienst heeft
dat volgens haar nodig is. Kunnen zij dit bolwerken? Als er nieuwe leerplichtambtenaren
worden aangesteld van het extra budget, in hoeverre zal het dan mogelijk zijn
om snel nieuwe leerplichtambtenaren aan te trekken? Gaat de staatssecretaris
erop toezien dat gemeenten goed omgaan met de handhaving van de leerplicht
en de besteding van het hiervoor bedoelde budget? Is het mogelijk dat leerplichtambtenaren
hun bijzondere opsporingsbevoegdheid gaan halen, zodat zij snel actie kunnen
ondernemen en geen beroep hoeven te doen op de politie om een sanctie op te
leggen? Is het budget van 12 mln. waarover wordt gesproken, alleen bedoeld
voor leerplichthandhaving of ook voor het passend maken van onderwijs? Zal
het verzuim van leerlingen ook worden opgenomen in het elektronisch kinddossier?
Melden alle scholen hun verzuim wel vroeg genoeg om goed actie te kunnen ondernemen?
Kan en wil de staatssecretaris scholen een meldingsplicht opleggen?Er zijn gemeenten die preventief beleid voeren en er zijn gemeenten die
beleid voeren op basis van sancties waar het gaat om leerplicht. Is bekend
wat het effect is van de beide manieren van beleid voeren? Het verwachte extra
aantal leerlingen door deze maatregel werd net al door mijn collega's Slob
en Depla aangehaald. Ook ik ben benieuwd naar de antwoorden van de staatssecretaris
op vragen over huisvesting.Eigenlijk willen wij dit allemaal. Wij willen allemaal goed onderwijs.
Wij willen allemaal zo veel mogelijk leerlingen van school met een waardevol
diploma, maar dat kan niet enkel en alleen bereikt worden door dit wetsvoorstel.
Het is een start, maar het is belangrijk dat wij zorgen voor goede randvoorwaarden.
Wij moeten er hard aan werken dat er kleinere klassen komen, dat er doorlopend
zorg is voor leerlingen, dat leerlingen een praktijkgerichte opleiding krijgen
met voldoende stageplaatsen, dat wij voldoende aandacht besteden aan beroepskeuzevoorlichting,
dat wij leerlingen niet de dupe laten worden van onze vernieuwingsdrift in
het onderwijs en dat leerplicht en jeugdzorg goed kunnen samenwerken om uitval
aan te pakken. Pas dan maak je het mogelijk voor jongeren uit achterstandswijken
om straks hun school met succes af te ronden. Dan is Fatima straks kapster,
Shirley verkoopster bij Etos en Achmed automonteur. Wij hebben dan ons werkelijke
doel bereikt. De overheid moet daarin haar verantwoordelijkheid nemen, want
voortijdig schoolverlaten verminder je niet door het te verbieden, maar door
het te voorkomen.De voorzitter:Aan mij het genoegen om u als eerste te feliciteren met
uw maidenspeech. Ik schors nu om uw collega's de gelegenheid te geven, hetzelfde
te doen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Allereerst wil ik natuurlijk mevrouw De Rooij graag van harte
feliciteren met haar maidenspeech. Het was een zeer gedegen en betrokken verhaal.
Als zij alle namen van de kinderen opnoemt over wie zij spreekt, heb je het
gevoel dat zij ze echt kent. Dat is van belang, als je volksvertegenwoordiger
bent. Dat klonk ook uit haar woorden. Ik hoop en verwacht dan ook dat zij
een betrokken Kamerlid zal zijn. Het rood zal niet alleen symbool staan voor
het tomaatje van de SP, maar ook voor het doorbloede hart voor de samenleving
en voor dit soort onderwerpen. Dus, van harte en welkom in ons midden!Ik feliciteer ook de heer Biskop, die zojuist zijn maidenspeech heeft
gehouden. Hij had ook een mooi verhaal. Straks is er de maidenspeech van de
staatssecretaris.Het is allemaal ongelooflijk fris en nieuw. Zo voel ik mij ook een beetje,
want dit is de eerste keer dat ik dit onderwerp behandel. Ik moet het overnemen
van mijn fractievoorzitter. Natuurlijk doe ik dat met grote liefde. Je zou
kunnen zeggen, dat wij onder vrienden zijn.De voorzitter:U begint nu toch wel met uw bijdrage?De heer Van der Ham (D66):Ja, voorzitter. Wij hebben het vandaag over de Leerplichtwet en de invoering
van de kwalificatieplicht. In 2010 heeft Europa de meest competitieve en dynamische
kenniseconomie ter wereld. Dat hebben wij althans zeven jaar geleden in Lissabon
afgesproken. Daar streven wij ook naar.In het kader van de Lissabondoelstelling hebben wij afspraken gemaakt
over onder andere de omvang van de groep voortijdige schoolverlaters. Zo is
er een vermindering afgesproken van het aantal jongeren dat geen onderwijs
volgt en geen startkwalificatie heeft. Het streven is dus om dat aantal met
de helft terug te brengen. Dit is een ambitieus voornemen en D66 kan dat van
harte steunen. Ik ben blij dat ook het kabinet het belang hiervan onderschrijft
en dat wij vandaag dus kunnen spreken over de invoering van de kwalificatieplicht.Het vroegtijdig school verlaten is een groot maatschappelijk probleem.
Mensen die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, kunnen daar hun
hele leven lang nadelen van ondervinden. Natuurlijk loopt het niet met elke
voortijdige schoolverlater slecht af, maar feit is wel dat deze mensen in
een kwetsbare positie zitten en in mindere tijden het eerst klappen krijgen.
Bij een economische laagconjunctuur verliezen werknemers zonder diploma namelijk
het eerst hun baan. Bij outsourcing van productie naar lagelonenlanden zijn
het wederom de laag- en ongeschoolden die hun baan verliezen. Dat leidt tot
werkloosheid en een toenemend beroep op de sociale zekerheid, alsook tot andere
problemen.Evenals iedereen hier aanwezig, zo is mijn inschatting, vinden wij het
voorkomen hiervan beter dan genezen. Wij moeten er alles aan doen om te voorkomen
dat jongeren het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie. Dat is gemakkelijker
dan ze daarna terug te halen. Een startkwalificatieplicht is wat D66 betreft
daarom een stap in de goede richting.Als wij een kwalificatieplicht gaan opleggen aan jongeren tussen zestien
en achttien jaar, zonder havo-, vwo- of mbo 2-diploma, moet er natuurlijk
een passend aanbod gedaan worden aan de jongeren die zich met de kwalificatieplicht
geconfronteerd zien. Maatwerk en flexibiliteit zijn dan ook essentieel bij
een individuele benadering.Om schooluitval te voorkomen, is flexibiliteit van het onderwijsstelsel
onmisbaar. Op het moment dat een jongere, om welke reden dan ook, vastloopt
in zijn of haar huidige opleiding, mogen bureaucratische belemmeringen een
overstap naar een andere opleiding niet in de weg staan. D66 is daarom blij
dat voor jongeren de zogeheten derde leerweg is opengesteld, zodat zij via
werk en EVC-procedures alsnog een startkwalificatie kunnen binnenhalen. Bij
flexibiliteit hoort wat D66 betreft ook de mogelijkheid om te stapelen. De
Onderwijsraad concludeerde verleden jaar dat de overstap van het vmbo naar
de havo lastig is en ontmoedigd wordt. In hoeverre herkent de staatssecretaris
dit en wat gaat zij daaraan doen?Verleden jaar constateerden de onderwijsinspectie en het interdepartementaal
beleidsonderzoek beroeps- en volwasseneneducatie dat de grootschalige roc's
leerlingen nog te veel als een nummer zien en dat de zorgstructuur niet voldoende
ontwikkeld is. De vorige minister erkende dit probleem en heeft hiervoor inmiddels
extra middelen ter beschikking gesteld. Graag verneem ik van de huidige staatssecretaris
welke maatregelen daaruit gefinancierd worden. Is er nu meer begeleiding bij
de overstap tussen vmbo en mbo, is er ruimte voor individuele assessments,
krijgen leerlingen een mentor of een coach toegewezen en komt er meer aandacht
voor de rol en de autonomie van de docent, zodat zij ook de ruimte krijgen
om maatwerk te leveren? Graag verneem ik het antwoord van de staatssecretaris.
Mevrouw De Rooij sprak in dit verband nog over de stages en de stagebegeleiding.
Dat is een essentieel onderdeel.In het schooljaar 2005-2006 telden wij nog steeds een kleine 57.000 vroegtijdig
schoolverlaters. In 2010 moeten dit er nog maar 35.000 zijn. Duidelijk moge
zijn dat er nog heel veel moet gebeuren, sterker nog: de beleidsdoelen die
wij zeven jaar geleden afspraken, zijn al ernstig in gevaar. Het invoeren
van een kwalificatieplicht is daarom mooi. Het heeft de steun van de fractie
van D66, maar, nogmaals, dit is niet genoeg. Wat mijn fractie betreft, starten
wij de aanval op de uitval al vroeg in de schoolcarrière van een kind.
Het CPB-rapport van juli vorig jaar over dit probleem toont aan dat voor-
en vroegschoolse educatie een van de effectiefste manieren is om vroegtijdige
schooluitval tegen te gaan. Voor- en vroegschoolse educatie moet breed beschikbaar
zijn en goed aansluiten op het reguliere onderwijs. Aan het bestrijden van
achterstanden bij kinderen op jonge leeftijd moet aandacht worden besteed.
Die aandacht moet gedurende de leerloopbaan worden voortgezet. Ik lees in
het verslag van de Inspectie van het onderwijs dat 25% van de leerlingen
in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg zijn leerboeken niet kan lezen.
Daaruit trek ik de conclusie dat wij ergens tekortschieten. Deze functioneel
analfabeten lopen grote kans, voortijdig schoolverlater te worden. Deze jongeren
bevinden zich bovendien in de kwetsbaarste leeftijdscategorie
voor wat betreft het voortijdig schoolverlaten. Voor de leeftijdscategorie
vanaf vijftien jaar moet preventie van vroegtijdige schoolverlating dan ook
prioriteit nummer één zijn. Ik hoor graag ook hierop de reactie
van de staatssecretaris.Ik maak ten slotte twee korte opmerkingen over de amendementen. De heer
Biskop heeft een amendement ingediend waarvoor mijn fractie sympathie heeft.
Mijn fractie hoort alleen nog graag van de staatssecretaris wat er de consequenties
van zouden zijn. Hoeveel gaat het kosten? Is het echt nodig? Mijn fractie
vindt dit in ieder geval een zeer sympathiek amendement. Dit geldt ook voor
het amendement van de heer Depla.Zoals anderen hebben gezegd over de aanpak van dit grote maatschappelijke
probleem, vind ook ik dit een zeer goede stap in de richting. Er zal alleen
eveneens moeten worden gewerkt aan kleinere klassen, betere begeleiding, betere
docenten, meer docenten, beter betaalde docenten, ook juist in de wijken waar
het zo ongelooflijk moeilijk is. Via een pakket aan maatregelen kunnen wij
ervoor zorgen dat jonge mensen, ook in achterstandswijken of met een achterstand
in andere zin het beste van hun leven kunnen maken. Dat is een gemeenschappelijk
doel, voor welke "couleur" wij hier ook in het parlement zijn.De heer Bosma (PVV):Voorzitter. De zweetplekjes hier op de grond maken duidelijk dat wij vandaag
twee mensen met maidenspeeches hebben gehad. Vorige week leek het eerste debat
met minister Plasterk en twee debutanten al een beetje op een staande receptie.Collega Biskop ken ik een beetje als mijn achterbuurman in de bankjes.
Jammer dat mijn partij weinig rugdekking van hem krijgt, maar dat komt nog.
Leuk voor hem dat hij het spits heeft afgebeten. Hij brengt veel ervaring
mee uit het Brabantse. Het getuigt van lef dat hij meteen tijdens zijn eerste
debat een amendement heeft ingediend.Mevrouw De Rooij is ook een echt talent met veel passie. Ik ga dit jaar
in ieder geval naar Pinkpop om een beetje een idee te krijgen van het huidige
aantal voortijdig schoolverlaters. Wat mij betreft, krijgt dit parlement er
een dikke plus bij. Het is jammer dat mevrouw Verdonk niet meedoet, anders
hadden wij er drie gehad. In vak-K zit de laatste debutant: de nieuwe staatssecretaris.
Daarmee houdt het debutantenbal echt op. Wij zien uit naar een vruchtbare
samenwerking. Deze staatssecretaris valt in ieder geval met haar neus in de
boter. Vandaag is er namelijk een onderwerp aan de orde dat het hart van de
onderwijsproblematiek vormt: schooluitval. Schooluitval is een drama in Nederland.
Ik kan het niet anders noemen. Er waren 57.000 uitvallers in het schooljaar
2004-2005. 23,5% van de leerlingen verlaat school zonder diploma. Dat
is bijna een kwart. Gelukkig komt een gedeelte daarvan toch nog goed terecht.
Dat vindt gewoon een baan of komt later alsnog terug in de schoolbanken. Hoe
dan ook, in deze cijfers mogen wij niet berusten.Kwalificatieplicht is een stap in de goede richting. Om te beginnen maakt
het een einde aan de moeilijke handhaafbaarheid van de partiële leerplicht.
Dat is winst. Het zorgt er ook voor dat jongeren voor de juiste keuze worden
gesteld: leren of werken. Het is goed dat de mogelijkheid om op een uitkering
te teren niet meer wordt genoemd, want een zestien- of zeventienjarige die
gezond van lijf en leden is, moet gewoon bezig zijn. Ledigheid is des duivels
oorkussen. Ik moet vaststellen dat dit wetsvoorstel slechts deel I is van
de uitvoering van de motie-Verhagen uit 2005, waarmee gedoeld werd op jongeren
tot 23 jaar. Vandaag praten wij slechts over zestien- en zeventienjarigen.
Wat gaat het kabinet met de rest van de groep doen? Welke maatregelen worden
genomen om die groep in beweging te brengen? De problemen onder negentienjarigen
zijn zeker niet minder groot dan die onder zeventienjarigen. Schooluitval
is ook niet zo maar voorbij op de achttiende verjaardag. Wie gaat dit oppakken?
Het zou nog niet duidelijk zijn welk ministerie zich hiermee gaat bezighouden.
Is dit het ministerie van Onderwijs, van Sociale Zaken, of wordt het het nieuwe
departement van vicepremier Rouvoet? Hierover schijnt gesteggeld te worden.
Dat mag niet langer duren, want daarvoor is het probleem te erg. Wie o wie
gaat dit dus doen?Ik ben benieuwd wat het kabinet op dit punt gaat doen. Mijn fractie dringt
aan op een snelle voorbereiding en realisatie van een hernieuwd wetsvoorstel
voor de leer-werkplicht. De fractie van de PVV pleit voor een meldingsplicht
voor mensen zonder startkwalificatie die niet meer leerplichtig zijn, zodat
deze jongeren in beeld komen en adequaat kunnen worden begeleid naar een scholings-
of leer-werktraject. Waarmee gaat het kabinet komen?De kwalificatieplicht is zeker niet de panacee voor alle kwalen; er kunnen
kanttekeningen genoeg bij worden geplaatst. Om te beginnen werkt alleen dwang
niet. Als scholen jongeren niet weten te motiveren, kan een leerplichtambtenaar
dat zeker ook niet. Dat wil niet zeggen dat deze leerplichtambtenaar daarom
dan maar niet in actie moet komen, integendeel. Alleen de harde hand is echter
niet genoeg. Wij zien bijvoorbeeld al heel veel schooluitval in het mbo, uitgerekend
het terrein waar straks het nieuwe leren zich nog veel meer zal laten gelden.
Dit betekent nóg meer uren googelen en het zinloos vullen van competentiemappen.
Beter onderwijs begint met gemotiveerde leraren die lesgeven aan gemotiveerde
leerlingen, niet met een leerplichtambtenaar.Juist het vmbo, dat de ingang moet zijn van het mbo, kent enorme problemen.
Opleidingen als de mavo en de lts gingen uiteindelijk op in het grote vmbo.
Mijn fractie is altijd voorstander geweest van de terugkeer van de ambachtsschool,
waar jonge mensen met twee rechter handen weer gewoon praktisch in de weer
kunnen zijn. Juist praktijkgericht onderwijs kan mensen die ook voor de leerplichtambtenaar
ongrijpbaar zijn, binnenboord houden.Jongeren worden straks opgeleid voor een diploma, maar wat stelt zo'n
diploma nog voor? Steeds meer ondernemers klagen erover dat iemand met een
diploma steeds minder weet en slechter inzetbaar is. Ook de organisatie Beter
Onderwijs Nederland wijst hierop. Het laatste wat moet gebeuren, is dat er
onder invloed van deze wet straks nog wel volop diploma's worden uitgereikt,
maar dat die steeds minder betekenis hebben. Het mag zeker niet betekenen
dat de kwaliteitseisen naar beneden worden geschroefd. Wat gaat de staatssecretaris
op dit vlak doen?In een aantal gemeenten krijgen jongeren geen bijstandsuitkering meer,
bijvoorbeeld in Amsterdam. Dit is een goede zaak, want ik herhaal dat wie
gezond is, moet werken. Ik weet dat deze staatssecretaris niet
gaat over bijstandsuitkeringen en dat zelfs de minister van Sociale Zaken
inmiddels nog maar een beperkte invloed heeft op de bijstand, omdat dit een
zaak van de gemeenten is. Het zou echter goed zijn als er een landelijke richtlijn
komt, waarin staat dat er geen bijstandsuitkeringen meer worden verstrekt
aan jongeren. Het regeerakkoord leek al een beetje in die richting te gaan.
Ik wil graag meer duidelijkheid van de regering op dit punt.Ik kom op de handhaving. De rechter kan boetes tot zelfs meer dan € 2200
uitdelen aan wie niet op school komt. Dit is een goede zaak, want wie niet
horen wil, moet maar voelen. Volgens de Raad van State stuiten leerplichtambtenaren
echter op het probleem dat de boetes moeilijk te verhalen zijn op de ouders.
Zo komen armlastige jongeren hiermee gemakkelijk weg. Als dit klopt, moet
hieraan een einde komen, want ouders moeten hun verantwoordelijkheid nemen.
Het wordt tijd dat niet betaalde boetes automatisch voor rekening komen van
de ouders. Wie graag stoer wil doen door te spijbelen, moet op de blaren zitten.
Is de handhaving op orde? Staan de gemeenten klaar om in actie te komen en
leerplichtambtenaren te dirigeren naar de probleemhaarden?Deze maatregel kost nogal wat geld. In 2009 gaat het zelfs om 131 mln.
In "Het Marokkanendrama", het nieuwe boek van Fleur Jurgens, staan
schrikbarende cijfers. Zeven op de tien Marokkaanse jongeren, dus 70%
verlaat school zonder diploma. Het betreft Amsterdam, maar mijns inziens is
het in wezen een landelijk cijfer. Dit betekent dat het Nederlandse immigratiebeleid
zich in dit debat en dit probleem opnieuw doet gelden. Het geld dat wij vandaag
alloceren voor deze kwalificatieplicht, moeten wij dus voor een groot gedeelte
optellen bij de kolossale bedragen die de Nederlandse belastingbetaler toch
al moet ophoesten voor het multiculturele experiment. Dit is opnieuw een bewijs
dat een goed onderwijsbeleid begint met een goed immigratiebeleid.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik word omringd door voortijdige schoolverlaters. Het zijn
vooral jongens, maar soms ook meisjes, die het woord "kwalificatieplicht"
niet eens kunnen spellen, laat staan definiëren. Ik wordt ook omringd
door potentiële voortijdige schoolverlaters. Ook dit zijn vooral jongens.
Zij gaan wel naar school, maar spoken daar niets uit. Althans, zij eten en
drinken in de klas, telefoneren, en genieten van de laatste toevoeging aan
hun iPod. Je zou denken dat deze jongeren niet worden opgeleid, maar dat worden
zij natuurlijk wel. Zij worden opgeleid om de achterstandspositie van hun
ouders te erven en een nummertje te worden in allerlei probleemstatistieken.Dit kabinet kent de oorzaken van voortijdig schoolverlaten en is klaar
voor de aanval op de uitval. De GroenLinksfractie wil niets anders dan hieraan
een bijdrage leveren. Ook wij willen deze vicieuze cirkel graag doorbreken.
Ik vraag mij echter af waarom wij het sluitstuk van de aanval op de uitval
bespreken terwijl het offensief nog niet eens is ingezet. In de beleidsnota
Aanval op de uitval, die later nog eens is aangehaald door de Raad van State,
wordt deze volgorde vergeleken met dweilen met de kraan open. Ik verneem hierop
graag de reactie van de staatssecretaris. Onder het motto "voorkomen is beter dan genezen" kiezen wij
voor een preventieve aanpak die overeenkomt met de aanval op de uitval. Daaraan
hebben wij echter nog wel een en ander toe te voegen. Spijbelaars dienen beter
te worden aangepakt. Er dient meer toezicht door de leerplichtambtenaren te
komen op de naleving van de Leerplichtwet 1969. Zoals mevrouw De Rooij al
stelde, kampen de leerplichtambtenaren echter zelf met capaciteitsproblemen.
Wat zal de staatssecretaris, in samenspraak met de gemeenten, ondernemen om
ervoor te zorgen dat elke gemeente voldoende leerplichtambtenaren heeft om
de voortijdige schoolverlaters in kaart te brengen?Het is van belang om in het onderwijs meer aandacht te schenken aan de
vraag hoe en wanneer een startkwalificatie is behaald en hoe belangrijk dit
is voor de latere arbeidsmarktpositie. Hierbij moeten de ouders worden betrokken.Er valt nog veel te winnen in het extra belonen van leraren die veel achterstandsleerlingen
onderwijzen. Met steun van de PvdA, SGP, LPF, VVD en ChristenUnie is een motie
van mijn partijgenoot Vendrik hierover aangenomen. In het regeerakkoord is
opgenomen dat wordt ingezet op belonings- en functiedifferentiatie. Dit sluit
naadloos aan op de motie-Vendrik. Wanneer en hoe zal de staatssecretaris uitvoering
geven aan deze motie?In de aanval op de uitval staat het regelen van stageplekken hoog op de
agenda. Er wordt al heel erg lang over de stageproblematiek gesproken. Deze
hangt samen met discriminatie, maar ook met het feit dat deze jongeren niet
in staat zijn om zichzelf goed te presenteren. Wat vindt de staatssecretaris
ervan om voor eens en altijd de stageplicht in te stellen? Deze zou kunnen
worden neergelegd bij de onderwijsinstellingen die worden verplicht om, in
samenwerking met de gemeenten en bedrijven, voor alle leerlingen een passende
stage te vinden?De kosten van het uitvoeren van het noodzakelijke plan voor de aanval
op de uitval zijn hoog. Het is merkwaardig dat de staatssecretaris 155 mln.
bezuinigt op het mbo door de peildatum te verschuiven van 1 oktober naar
1 april. Wij zien in dat deze verschuiving een noodzakelijke prikkel
vormt voor instellingen om jongeren zo veel mogelijk binnenboord te houden.
De instellingen hebben het geld echter hard nodig. Is de staatssecretaris
bereid om het mbo minimaal te compenseren voor deze bezuiniging van 155 mln.
en misschien zelfs nog iets extra te geven om de aanval op de uitval echt
handen en voeten te kunnen geven?Hoewel leerplichtambtenaren ernstig tekortschieten in hun toezicht op
de naleving van de Leerplichtwet, wil het kabinet via een kwalificatieplicht
jongeren tot hun achttiende verjaardag op school houden. Wanneer een scholier
dan toch niet slaagt in het behalen van een startkwalificatie, is het voor
de politiek einde verhaal. Een achttienjarige is nu eenmaal meerderjarig.
Het kabinet stelt zelf dat een generieke kwalificatieplicht moeilijk toepasbaar
is. Dit roept de vraag op of de invoering van de kwalificatieplicht niet gewoon
een verlening van de leerplicht tot 18 jaar is. De staatssecretaris zegt zelf
dat deze verlenging onvoldoende bijdraagt aan het door zoveel mogelijk jongeren
laten behalen van een startkwalificatie. Verschillende onderzoeken wijzen
dit uit. Het is opvallend dat de staatssecretaris bovendien ook zegt dat de
invoering van een kwalificatieplicht hoge kosten bespaart in vergelijking
met een verlenging van de leerplicht en voorkomt dat wij zouden
indruisen tegen internationale regelingen. Ik vraag daarom aan de staatssecretaris
of de kwalificatieplicht niet gewoon een vermomde maar goedkopere verhoging
van de volledige leerplicht is."Gij zult een startkwalificatie behalen." Deze boodschap zendt
het kabinet aan jongeren. Ook aan jongeren die de diploma's vmbo 1, vmbo 2
of vmbo 3 en mbo 1 behalen. Welke waarde hebben deze jongeren? Is het vereiste
niveau van de startkwalificatie voor eenieder noodzakelijk? Tot slot sluit
ik mij aan bij mevrouw De Rooij, die ik overigens net als de heer Biskop nog
feliciteer met haar maidenspeech, wanneer zij zegt dat het voorkomen van schoolverlaten
beter is dan het verbieden ervan.De heer Slob (ChristenUnie):U begon heel indringend met aan te geven dat u in uw omgeving jongeren
ziet die het risico lopen dat zij niet goed terechtkomen in de samenleving,
als zij niet uitkijken. Maar aan het eind vroeg u zich min of meer af wat
dit voorstelt, of het wel echt nodig is dat jongeren een startkwalificatie
behalen. Hoe is het begin van uw betoog te rijmen met het eind ervan? U laat
mij nu in verwarring.De heer Dibi (GroenLinks):Ik vind het van belang om aan te geven dat het behalen van een startkwalificatie
goed is, maar dat het in ieder geval belangrijk is om te voorkomen dat jongeren
in allerlei problemen komen. Een startkwalificatie is belangrijk, maar als
jongeren een andere weg vinden, bijvoorbeeld als zij op hun zestiende besluiten
om te gaan werken als zij vmbo 1, 2 of 3 of mbo 1 hebben gehaald, waardoor
zij vervolgens toch nog succesvol kunnen deelnemen in de samenleving, dan
heb ik daar ook geen moeite mee. Wat ik aan het eind van mijn betoog wilde
aangeven, is dat wij deze kwalificatieplicht niet moeten opblazen. Zo heeft
in Vlaanderen het verhogen van de leerplichtige leeftijd tot zchttien jaar
tot een grotere uitstroom van leerlingen geleid. Wij moeten de kwalificatieplicht
in het juiste perspectief zien en ik vind dan ook dat wij er niet veel meer
van moeten maken dan wat het is.De heer Van der Ham (D66):Jongeren van zestien jaar kunnen in het algemeen na het vmbo wel werk
vinden. Ik heb zelf op een mavo gezeten en heel veel leerlingen die afgestudeerd
waren, konden onmiddellijk werk vinden. Maar de jongens en meisjes die dit
hebben gedaan, zijn eerder de pineut wanneer het economisch tegenzit. Ziet
u dit ook? En overigens ben ik er ook wel benieuwd naar of uw fractie voor
of tegen het wetsvoorstel zal stemmen.De heer Dibi (GroenLinks):In tijden van recessie zijn niet alleen dit soort jongeren het slachtoffer,
maar ook anderen die werken. Dit is een steeds terugkerend verschijnsel, dus
nogmaals, wij moeten dit in het juiste perspectief zien. Dit wetsvoorstel
is een prima sluitstuk, maar het kan pas als sluitstuk dienen na een hele
aanval op de uitval. Natuurlijk begrijp ik ook wel dat dit een goede aanvulling
op het instrumentarium van de leerplichtambtenaar zou zijn waarmee die ervoor
kan zorgen dat deze kinderen een startkwalificatie halen, maar leerplichtambtenaren
hebben nu ook al allerlei instrumenten in handen om ervoor te zorgen dat jongeren
tot hun 17-de op school blijven.De heer Van der Ham (D66):Ik geloof dat alle woordvoerders wel hebben aangegeven dat er nog veel
meer moet worden gedaan, maar u bent heel kritisch, dus ben ik heel benieuwd
of uw fractie uiteindelijk voor of tegen dit wetsvoorstel zal stemmen.De heer Dibi (GroenLinks):Ik wacht even de reactie van de staatssecretaris af, als u het niet erg
vindt.De voorzitter:Dit is pas de eerste termijn, mijnheer Van der Ham, u bent heel haastig.De heer Van der Ham (D66):Maar ik mag het natuurlijk wel vragen, en ik weet nu het antwoord.De voorzitter:Inderdaad.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dit wetsvoorstel is een aanzienlijk afgeslankte versie van
het oorspronkelijk ingediende voorstel. Bij de indiening was het de bedoeling
om naast de invoering van een kwalificatieplicht, waarover wij nu spreken,
een informatieplicht en een leer-werkplicht te regelen. Het advies van de
Raad van State gaf echter aanleiding om nader te bezien of het voorstel op
deze punten overeenstemde met de Grondwet en met internationale regelingen.
Onze fractie heeft hier begrip voor. Tegelijkertijd moeten wij beseffen dat
het bij het bestrijden van voortijdig schoolverlaten om een urgente kwestie
gaat. Het komt helaas nog op veel te grote schaal voor dat leerlingen de school
zonder startkwalificatie verlaten. Deze kwetsbare groep jongeren verdient
bijzondere aandacht. De ambitie om het aantal voortijdig schoolverlaters aanmerkelijk
te laten afnemen – deze ambitie heeft ook een internationale dimensie –
vraagt om een adequaat beleidsinstrumentarium. Met de beoogde leer-werkplicht
kan er aan jongeren maatwerk worden geboden, waarmee zowel deze jongeren als
de samenleving gediend zijn. Daarom vraag ik de staatssecretaris wanneer het
wetsvoorstel ter introductie van een leer-werkplicht de Kamer zal bereiken.De SGP-fractie deelt van harte het streven om meer jongeren aan een startkwalificatie
te helpen. Daarbij moeten wij echter wel realistische doelstellingen hebben.
Terecht wijst de regering erop dat bepaalde groepen jongeren nooit een startkwalificatie
zullen kunnen behalen. Zij vallen dan ook niet onder het bereik van het wetsvoorstel.
In de nota naar aanleiding van het verslag staat op pagina 9 dat het daarbij
gaat om ongeveer 5% van de totale populatie. Het betreft jongeren uit
het praktijkonderwijs als ook zeer moeilijk lerende en meervoudig gehandicapte
jongeren. Hoe verhoudt dit zich overigens tot het gegeven op pagina 10 van
de nota naar aanleiding van het verslag dat na invoering van de kwalificatieplicht
maximaal 160.850 jongeren uit een cohort van 196.300 een startkwalificatie
zullen behalen? Dat is dus een kleine 82%. Dat is veel minder dan de
95% van zojuist. Moet of mag daaruit de conclusie worden getrokken
dat de regering verwacht dat 13% van de jongeren na hun achttiende
alsnog tot een startkwalificatie kan worden geleid? Ik wil die ambitie niet
temperen, maar ik vraag mij wel af of deze verwachting realistisch is. Er
kunnen immers ook nog andere redenen dan de reeds genoemde zijn waardoor jongeren
geen startkwalificatie halen. Denk aan sterke motivatieproblemen of sociaal-psychische
problemen.Het voorstel om een kwalificatieplicht tot 18 jaar in te voeren is een
begrijpelijke stap en een wezenlijk onderdeel in de totale aanpak van het
voortijdig schoolverlaten, de aanval op de uitval. Het is een wezenlijk onderdeel
en misschien zelfs sluitstuk, maar dan toch. Als die andere instrumenten nog
niet kunnen, waarom dan dit al niet voorgesorteerd en ingezet? Dat is een
beetje onze praktische benadering. Het geeft ook een heldere norm die beter
kan worden gehandhaafd dan de nu bestaande partiële leerplicht na het
zestiende levensjaar.Op welke manier is de regering voornemens erop toe te zien dat de handhaving
van de nieuwe leerplicht ook daadwerkelijk wordt verbeterd? Dit moment blijken
er geen landelijke richtlijnen te bestaan voor de handhaving door gemeenten.
Ik vraag de staatssecretaris dan ook om de handhaving van de leerplicht goed
te monitoren en zo nodig alsnog landelijke richtlijnen te laten ontwikkelen.Mijn fractie is altijd terughoudend geweest ten aanzien van de uitbreiding
van de leerplicht. Dat heeft een hele historie, maar daar ga ik nu aan voorbij.
Nu gaat het om een beperkte doelgroep, een kwetsbare doelgroep die een steuntje
in de rug nodig heeft gezien de bestaande problemen die zij in de samenleving
hebben. Gezien die context steunt mijn fractie dit voorstel.Voor de financiering van de huisvestingscomponent wordt in de nota naar
aanleiding van het verslag verwezen naar de aanstaande voorjaarsnota. Kan
daar inmiddels wat meer over worden gezegd? Het is toch wel een knelpunt en
het moet bekwaam worden aangepakt en, kan het zijn, ook op korte termijn worden
opgelost.In de schriftelijke voorbereiding is aan de orde geweest of de grens van
18 jaar voor een kwalificatieplicht wel zo voor de hand ligt. De regering
heeft duidelijk aangegeven dat een aanzienlijke uitbreiding ervan, bijvoorbeeld
tot 23 jaar, alleen al gezien de te verwachten opbrengsten niet proportioneel
is. Of dit ook geldt voor een uitbreiding tot bijvoorbeeld de leeftijd van
negentien jaar is echter niet geheel duidelijk. De regering stelt bijvoorbeeld
op pagina 4 van de nota naar aanleiding van het verslag dat de effecten in
termen van startkwalificatiewinst bij een verlenging van de kwalificatieplicht
na het negentiende jaar minimaal zijn. Wordt hier wellicht het achttiende
jaar bedoeld, zo vraag ik heel bescheiden. Kan dit nader worden toegelicht?Uiteraard zal er via de leer-werkplicht zoveel mogelijk aan moeten worden
gedaan om jongeren zoveel mogelijk naar een startkwalificatie te geleiden.
Daarbij is maatwerk onmisbaar. Ik constateer overigens met instemming dat
de regering op dit punt niet stilzit, gelet ook op de informatie die gisteren
over de stimuleringssubsidie werd gepubliceerd.In dit verband wil ik aandacht vragen voor de jongeren die wellicht al
jaren een baan hebben, maar nog geen startkwalificatie. Is het de bedoeling
het beleid ook actief op deze jongeren te richten, zodat zij met gebruik van
inmiddels verworven competenties alsnog in aanmerking komen voor een startkwalificatie?
Wat vindt de regering in dat verband van het pleidooi van Ingrado voor een
meldingsplicht voor niet meer leerplichtige jongeren?Ondertussen moeten wij ons niet alleen richten op het begrip startkwalificatie
en doen alsof daarmee alles gezegd zou zijn. Ik ken jongeren zonder een startkwalificatie
die een prima plek op de arbeidsmarkt hebben gevonden. De geheel andere situatie
komt helaas ook voor. Er zijn dus meer factoren in het spel. Ik noemde al
het brede spectrum van de sociaal-psychische problemen. Het beleid ten aanzien
van jongeren vraagt nadrukkelijk om een integrale benadering die ook de situatie
buiten het onderwijs betreft. Ik ga er dan ook van uit dat bij het beleid
voor het tegengaan van het voortijdig schoolverlaten naast de staatssecretaris
voor Onderwijs, ten minste de ministers van Sociale Zaken en voor Jeugd en
Gezin betrokken zijn. Graag krijg ik op dit punt een toezegging.De vergadering wordt van 17.01 uur tot 18.30 uur geschorst.De voorzitter:Aan de orde is de eerste termijn van de regering. Wij kunnen de staatssecretaris
geen maidenspeech toestaan, dus interrupties zijn toegestaan.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Voorzitter. Ik vind het een eer om hier te mogen staan en vooral een eer
om in te gaan op datgene wat in de eerste termijn is ingebracht. Van alle
sprekers gaat veel engagement en betrokkenheid uit bij het onderwerp dat wij
vandaag behandelen. Heel treffend vond ik de woorden van mevrouw De Rooij
van de SP-fractie. Zij beschreef een aantal individuele situaties waarbij
het zo duidelijk wordt waar het uiteindelijk om gaat. Het gaat om mensen.
Wij moeten ervoor zorgen dat mensen daadwerkelijk tot hun recht komen.Het motto van dit kabinet is "Samen werken, samen leven". Dat
geldt zeker voor het meedoen van mensen op de arbeidsmarkt. Daar is deze kwalificatieplicht
nadrukkelijk op gericht. Het gaat enerzijds om het recht van mensen om hun
talenten te ontplooien, anderzijds om het tot hun recht laten komen van mensen
op de arbeidsmarkt, het leveren van een bijdrage aan de samenleving en het
in staat zijn tot zelfstandigheid. Het is geen technisch voorstel. Het is
een heel mooi voorstel. Eigenlijk heeft Nederland vanavond een wereldprimeur.
Er is geen land dat daadwerkelijk de kwalificatieplicht tot achttien
jaar gaat invoeren. Wij kennen veel landen met een leeftijdsgrens van zestien
jaar, maar tot achttien jaar is een hele stap verder. Ik heb begrepen dat
Engeland dit voorstel op de voet volgt en overweegt om het in te voeren. Dat
is alleen maar mooi. Zo zijn wij toch weer een beetje dat gidsland dat wij
graag willen zijn.Het voorstel is heel belangrijk omdat de mogelijkheid om jongeren vast
te houden op school essentieel is om hun straks een toekomst te bieden. De
kwalificatieplicht zal leiden tot heel wat meer jongeren die daadwerkelijk
de startkwalificatie halen. Dat zullen wij straks met elkaar moeten meten
en vaststellen. Zoals het ernaar uitziet zullen dat ongeveer 13.000 tot 19.000
jongeren meer zijn. Dat is zeer de moeite waard. Daarom ben ik blij dat dit
de eerste wet is die ik hier mag behandelen. Ik bedank de woordvoerders van
de fracties nogmaals voor hun inbreng en commitment en de gehouden maidenspeeches.Mijn beantwoording is opgebouwd uit een aantal elementen. Ik zal beginnen
met de leer-werkplicht waarover veel is gezegd. Vervolgens zal ik de kwalificatieplicht
op een aantal punten toelichten en ingaan op de kwalificatieplicht als sluitstuk
voor de aanpak van het vroegtijdige schoolverlaten, de leerplichthandhaving,
de financiering en uiteindelijk de implementatie van het wetsvoorstel. Ik
probeer dit binnen de tijd te doen die mij gegeven is. Ik hoor graag wanneer
ik te lang bezig ben, maar dat zal zeker gebeuren.De kwalificatieplicht is inderdaad de eerste etappe van de stap naar meer
ruimte en meer gebondenheid van mensen om daadwerkelijk tot kwalificatie te
komen en zodoende sterker op die arbeidsmarkt te staan. Natuurlijk had ik
graag het hele wetsvoorstel rond de leer-werkplicht tot 23 jaar gepresenteerd.
De Raad van State heeft hier echter kritische kanttekeningen bij geplaatst.
Het gaat dan met name om het feit dat de leer-werkplicht voor meerderjarigen
te veel internationaal-rechtelijke en grondwettelijke twijfels oproept. Wij
hebben toen moeten kiezen. Wij hadden de hele wet kunnen aanpassen en aan
de slag kunnen gaan met de totale wet, inclusief kwalificatieplicht. Daarvoor
hebben wij niet gekozen, ook omdat het probleem te urgent is. Wij hebben ervoor
gekozen, de kwalificatieplicht eruit te lichten en hier vandaag voor te leggen.
Uit de reacties vanuit de fracties merk ik dat dit een heel breed draagvlak
heeft. De leer-werkplicht is in het regeerakkoord inmiddels aangevuld tot
27 jaar. Dat moet dus aan de orde komen. Omdat er een link is gelegd met de
Wet werk en bijstand, zal dat onder leiding van minister Donner gebeuren.
Minister Rouvoet en ik zullen hem daarbij steunen.Het is belangrijk dat wij de stap zetten naar de kwalificatieplicht. De
partiële leerplicht leverde op het punt van de handhaafbaarheid immers
problemen op. Juist het oprekken naar de leeftijd naar achttien jaar zal minder
schooluitval tot gevolg hebben tijdens de eerste twee jaar van het mbo en
bij de overgang van vmbo naar mbo. Met die maatregel is het immers mogelijk
om die jongeren vast te houden, wat van belang is. Jongeren zullen te maken
krijgen met een volledige leerplichttermijn. Zij moeten een startkwalificatie
behalen. Met die maatregel is betere handhaving mogelijk in het voltijdonderwijs:
het havo, het vwo, de bol en de bbl. Vanuit het veld is er veel steun voor
de kwalificatieplicht. Daaruit blijkt dat wij met de kwalificatieplicht daadwerkelijk
tegemoetkomen aan de wensen op lokaal en regionaal niveau. De kwalificatieplicht tot achttien jaar zal op zichzelf geen gevolgen
hebben voor deelname aan het speciaal onderwijs. Dat gebeurt namelijk via
de inhoudelijke indicatiestelling. Vervolgens zal worden bepaald of aanspraak
kan worden gemaakt op speciaal onderwijs en of er sprake zal zijn van een
leerlinggebonden financiering. Staatssecretaris Dijksma is de eerstverantwoordelijke
voor passend onderwijs. Zij gaat op dit moment na hoe zij daaraan ook in de
toekomst een goede invulling kan geven. Ik ben het ermee eens dat ook de leerlingen
die gebruikmaken van die onderwijsvorm hun talenten op een goede manier moeten
kunnen ontwikkelen. Daaraan wordt dan ook hard gewerkt.De heer Depla (PvdA):De staatssecretaris heeft terecht geschetst hoe de indicatiestelling werkt.
Ik heb de kwestie van het speciaal onderwijs ook aan de orde gesteld, omdat
er momenteel kinderen thuis zitten. En niet voor niets is in het regeerakkoord
het opruimen van die wachtlijst als prioriteit opgenomen. Ik wil dat de staatssecretaris
expliciet zegt dat de vrijstelling in de toekomstige wet niet mag leiden tot
een vrijstelling om die kinderen les te geven.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Nee, overeind blijft dat die jonge mensen ook de kans moeten hebben om
hun talenten te ontwikkelen. Zij moeten in beeld blijven en zo goed mogelijk
worden opgeleid. De praktijkschool zit er dicht tegenaan. De vrijstelling
in de toekomstige wet mag inderdaad niet leiden tot het loslaten van die jongeren.
Dat zou contraproductief werken. Natuurlijk zullen wij er scherp op toezien
dat dat niet gebeurt. De ervaring leert echter dat de praktijkschool leerlingen,
als het enigszins kan, verder wil leiden. Dat zal met de toekomstige wet niet
veranderen. Het gaat erom de jongeren die het echt kunnen als het ware beet
te pakken met de intentie dat zij hun doelen realiseren. Jongeren met de leeftijd
van achttien jaar zijn vaak door de moeilijke periode heen. Ouders van jongeren
in 2-mbo hopen vaak dat die hun school af weten te maken. Als dat niet gebeurt,
treedt de regelgeving voor jongeren tot en met 23 jaar in werking. Ik doel
op de rol van het RMC en de plicht van het RMC om waar mogelijk jongeren tot
een startkwalificatie te leiden. Die blijft recht overeind.De heer Dibi (GroenLinks):De staatssecretaris zegt dat een jongere van achttien jaar zonder startkwalificatie
buiten beeld blijft bij de kwalificatieplicht. De leerplicht is dan moeilijk
toepasbaar. Wat is het verschil tussen de kwalificatieplicht en een verhoging
van de leerplicht naar achttien jaar?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dat is een groot verschil. Bij de kwalificatieplicht hebben mensen tot
achttien jaar de plicht om op school te zitten totdat zij een mbo 2-, havo-
of vwo-diploma hebben behaald. Een volledige leerplicht betekent dat leerlingen
die al het mbo 2 of het vwo hebben afgerond op school moeten blijven. De heer
Depla heeft al gezegd dat het een diplomaverplichting is. Dat is iets anders
dan een volledige leerplicht.De voorzitter:Ik geef de heer Dibi nog een keer het woord. Ik zeg erbij te proberen
om dit debat om half acht af te ronden met het oog op het volgende debat.De heer Dibi (GroenLinks):Wat gebeurt er onder de kwalificatieplicht als iemand de startkwalificatie
niet haalt? Wat is het verschil met verhoging van de leeftijd voor de algemene
leerplicht?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Kinderen moeten tot hun achttiende verjaardag naar school. Na het achttiende
jaar treedt in werking wat tot op heden gold voor andere leerlingen die buiten
de leerplicht vielen. Ik noem het RMC en het werken aan de leer-werkplicht
tot 27 jaar. Dan is immers de gehele groep in beeld.De heer Biskop vroeg naar het waarom van het overgangsjaar. Hij heeft
daarvoor een amendement ingediend. Ik waardeer het lef en de moed om bij zijn
eerste optreden een amendement in te dienen. Dualisme is immers ook in de
Kamer heel relevant. Vanuit mijn positie leven er echter bezwaren. Wij kaarten
de wet de komende week hier af. Vervolgens gaat die voor behandeling naar
de Eerste Kamer. Daarna moet die nog in de Staatscourant verschijnen. Als
het een beetje tegen zit, is dat pas half mei of eind mei. Dat kan gebeuren,
gezien het soms lage tempo van behandeling in de Eerste Kamer.Dat betekent dat jongeren die nu nietsvermoedend op het vliegtuig naar
Torremolinos stappen, drie maanden later ineens een plicht blijken te hebben
om weer naar school te gaan. Dit zal veel vergen van de huidige leerplichtcapaciteit.
Daarvoor moeten middelen ingezet worden. Ik ben daarbij niet vooruitgelopen
op de besluitvorming van de Kamer. De campagne is dus nog niet gaande. De
bedoelde jongeren moeten dan ineens gescout worden om ze naar binnen te trekken.
Ik vind dat qua energie niet verstandig. Ik richt de energie liever op de
komende groep. Daarbij gaat het om veel leerlingen. Bij de jongeren de nu
zeventien jaar zijn en die na de zomer willen gaan werken, betekent dit ingrijpen
op het laatste moment.Vanuit de optiek van energie en laat ingrijpen vind ik dat wij het niet
moeten doen. Ik begrijp echter de zorg van de heer Biskop. Wij moeten de roc's
dan ook vragen om de groep in de overgangsperiode extra aandacht te geven.
Ik wil dat echter niet meenemen in de wet.De heer Biskop (CDA):Ik snap dat vakantiereisjes naar Torremolinos heel belangrijk kunnen zijn.
De wet is echter bedoeld om een groep leerlingen te pakken. Zonder het amendement
starten wij met een achterstand. De communicatie over de nieuwe wet is ook
al gaande. Ik zou het zonde vinden om nu al meteen een groep jongeren te laten
zitten, terwijl er in het mbo leerlingen die wat ouder zijn, naar die scholen
worden gehaald om daar een stukje onderwijs te genieten. Ik vind het zo zonde
van de groep die de staatssecretaris gewoon laat schieten.De voorzitter:En uw vraag was?De heer Biskop (CDA):De vraag is wat de staatssecretaris daarmee doet. Zij schrijft een groep
jongeren kennelijk zo af.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dat is ten stelligste niet het geval. Deze groep jongeren zal via de RMC
verder begeleid worden. Dat moet ook gewoon per 1 augustus 2008 gebeuren.
Die leerplichtorganisatie moet een extra slag krijgen en daar zijn extra middelen
voor. Het is mijn insteek om die middelen in te zetten om de groep die er
nu aankomt goed op te vangen. Laat die 17-jarigen niet lopen via de RMC, maar
begin met de mensen die 18 jaar worden als de wet van kracht wordt.De heer Van der Ham (D66):Ik heb een vraag over het amendement, want mijn fractie staat er sympathiek
tegenover. Er is dus geen juridisch argument tegen, maar het is puur dat het
moeilijk is om het te communiceren naar de groep waarover het gaat. Wij stemmen
dinsdag over het wetsvoorstel. Ik kan mij niet voorstellen dat de Eerste Kamer
er om wetstechnische redenen tegen zou zijn. In dat geval staat het overmorgen
in de krant. Het is dan toch gecommuniceerd? Ik begrijp het probleem niet,
behalve als het een juridisch probleem zou zijn.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Juridisch is er geen probleem, maar eer de behandeling in de Eerste Kamer
achter de rug is en eer de Staatscourant het gepubliceerd heeft en eer wij
het ook gecommuniceerd hebben, is een ander verhaal. Wij vinden het namelijk
met elkaar belangrijk dat wij hier dingen doen in samenspraak en goede interactie
met de samenleving. Voordat jongeren zich op 17-jarige leeftijd überhaupt
bewust zijn van het feit dat dit er aankomt... De periode vind ik zo kort,
dat ik zeg dat wij dat niet moeten willen. Dat kost veel energie. Je moet
de jongeren uit een onverwachte situatie halen en dat is de argumentatie waarom
ik zeg dat wij dat niet moeten doen. Wij moeten er wel voor zorgen dat de
RMC deze groep goed in de gaten houdt, zoals de RMC alle jongeren tot en met
23 goed in de gaten moet houden en waar mogelijk moeten toeleiden naar school
of arbeid.De heer Van der Ham (D66):De Eerste Kamer is natuurlijk aan zet als de Tweede Kamer is geweest.
Als er geen wetstechnische problemen zijn, dan zie ik niet echt een probleem
met de Eerste Kamer. Ik verwacht niet dat de Eerste Kamer het wetsvoorstel
zal tegenhouden of om een nota van wijziging zal vragen.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dat hoop ik ook niet.De heer Van der Ham (D66):Op het moment dat het politieke primaat hier ligt en wij hier zouden besluiten
dat wij doorgaan naar 17 jaar, dan kan vanaf dat moment al worden gecommuniceerd
dat het waarschijnlijk vanaf 17 jaar zal gelden. Ik zie dan het probleem niet
dat het veel energie kost om dat in een korte tijdspanne te communiceren.
Het gebeurt heel vaak dat wij hier al een beslissing hebben genomen die nog
moet worden geaccordeerd door de Eerste Kamer.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Het blijft dan toch nog een korte tijd. Ik vraag begrip van de heer Van
der Ham voor het feit dat wij de campagne en de communicatie met de brede
samenleving pas echt op een later tijdstip aangaan. De krantenlezers vormen
maar een heel kleine groep. Zeker deze groep jongeren kan niet onder de reguliere
krantenlezers worden geschaard. Daarvoor hebben wij een heel goede campagne
opgezet. Uit respect voor de Eerste Kamer vind ik het correct om af te wachten
tot de wetgeving daar is goedgekeurd en afgehandeld voordat wij de communicatie
ter handnemen. Dat betekent dat jongeren pas over een X tijd
te maken krijgen met de inhoud van deze wetgeving. Daarna zullen wij alles
op haren en snaren zetten. Dat vergt veel energie, die je op dat moment niet
kunt steken in de groep die er achteraan komt. Bovendien creëer je dan
wel een heel onverwacht klimaat. Ik vraag mij af of dat wenselijk is. Daarom
heb ik bezwaren tegen dit amendement.De heer Depla (PvdA):U noemt twee argumenten. Het eerste argument is dat het ook van belang
is voor de Eerste Kamer en het tweede heeft betrekking op de uitvoering. U
wilt de energie van de leerplichtambtenaren en de RMC richten op de groep
die erna komt. Daar kan ik mij iets bij voorstellen. Daarna zegt u dat de
jongeren tot 23 jaar toch al door de RMC in de gaten worden gehouden. Dan
snap ik uw argument niet dat het ten koste van de capaciteit gaat. Kunt u
dat nog eens uitleggen? Ik ben minder onder de indruk van de jongeren die
op vakantie gaan, want drie maanden is wel een erg lange vakantie. Ik maak
mij meer zorgen over jongeren die nu al min of meer van school zijn en werk
hebben. Als het amendement wordt aangenomen, betekent dit dan dat die jongeren
weggehaald worden van hun baan en weer naar school moeten?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dat klopt, want dat zou de consequentie zijn. Ik ben het van harte met
u eens dat die vakantie niet relevant is. Als je wacht tot de jongeren al
verplichtingen zijn aangegaan om na afloop aan de slag te gaan, want dat was
het einddoel na die vakantie, grijp je op een te laat moment onverwachts in.
Natuurlijk deel ik uw mening dat ook de inzet van het RMC energie kost. Dit
zal moeten gebeuren voor die hele groep tot 23 jaar. Maar de leer-werkplicht
die voortvloeit uit de kwalificatieplicht vraagt om een tandje extra inspanning,
omdat zij op de school moeten worden geplaatst en daar ook echt aan de slag
moeten gaan. Ik vind dat er moet worden opgepast bij die verdeling. Op dit
moment ben ik dan ook geen voorstander van het amendement van de heer Biskop.De heren Biskop en Depla vroegen naar de sectorstartniveaus. Ik wijs erop
dat dit met name uit het bedrijfsleven komt. Natuurlijk kunnen jonge mensen
die deze behalen een gevoel van trots krijgen. Dat is het mooie eraan, maar
uiteraard mogen de sectorstartniveaus niet leiden tot een verlaging van de
startkwalificatie; die kwaliteit staat op zichzelf en moet als zodanig overeind
blijven. De sectorstartniveaus komen dus vanuit het bedrijfsleven en maken
het voor jongeren helder op wat voor niveau zij moeten zitten om in te kunnen
stromen op een bepaalde functie in het bedrijfsleven of in een maatschappelijke
organisatie.Diverse afgevaardigden vroegen om een toelichting op de effecten van de
verlenging van de kwalificatieplicht tot negentien jaar of ouder. Er gingen
allerlei cijfers over de bühne. Ik ben het eens met degenen die vinden
dat de nota met antwoorden heel ingewikkeld was en tot veel optellen en aftrekken
leidde. Als we de zaak heel nuchter bekijken, kunnen we vaststellen dat mensen
die tot hun achttiende de mogelijkheid en de plicht hebben om deze startkwalificatie
te halen, toch al zo'n zes à zeven jaar in het voortgezet onderwijs
zitten. Zo hebben ze een hele slag geslagen. De mogelijkheden om dit binnen
die periode te halen zijn ook optimaal. Maar daarna hebben wij last van de
wet van de afnemende meeropbrengsten; het is dan ook de vraag of je het dan
op die manier moet doen. Op dit moment stuiten we op de bezwaren tegen de
leer-werkplicht die bij de Raad van State leven; een generieke kwalificatieplicht
opleggen na 18 jaar levert dezelfde bezwaren op. Daarom stel ik voor om dit
te doen tot het achttiende jaar en de periode daarna, inclusief het negentiende
jaar, mee te nemen in de leer-werkplicht tot 27 jaar. Dit lijkt me de goede
lijn. Beide kunnen we in het nodige tempo doen, dus wij zullen in staat zijn
om dit tot stand te brengen als de heer Donner straks zijn wet in de Kamer
bespreekt.Diverse sprekers hadden het terecht over het praktijkonderwijs. Ik heb
op hen gereageerd. Tot slot stelde de heer Dibi, verwijzend naar Vlaanderen,
de vraag of de leerplicht tot 18 jaar niet eerder problemen oplevert in plaats
van oplossingen. In Vlaanderen geldt tot 18 jaar de partiële leerplicht;
daar spelen dus dezelfde problemen die wij kenden. Dat is minder effectief
dan het huidige voorstel behelst. De volledige leerplicht tot zestien jaar
bleek in België juist wel na twee à drie jaar een goed effect
te sorteren. Als dat hier ook zo werkt en wij ook na twee of drie jaar die
effecten zien – met de genoemde aantallen zou dat prachtig zijn –
heeft dat zijn invloed op de verplichtingen in het kader van de Lissabondoelstellingen.
Ik ben hier dus minder negatief over dan de heer Dibi.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Eerst de effectiviteit met betrekking tot de negentienjarigen,
althans de afnemende meeropbrengsten. Mag ik erop wijzen dat 20.000 nog steeds
een fors aantal leerlingen is? De winst met betrekking tot de achttienjarigen
was 24.000, dus waarom vindt u die 20.000 een afnemende meeropbrengst? Kunt
u vertellen waarom die keuze dan toch is gemaakt? Waren het financiële
overwegingen?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:In financiële zin is de effectiviteit met betrekking tot de achttienjarigen
echt hoger. Dat zit in de tijd. Als mensen zo'n periode hebben gehad, kan
je ze behoorlijk vasthouden als je ze eenmaal hebt. Zij zijn dan immers over
de moeilijke hobbel heen. Als wij de kwalificatieplicht willen uitbreiden
tot boven de 18 jaar, krijgen wij ook met de meerderjarigheidsgrens te maken.
Dan zullen wij naar alle waarschijnlijkheid dezelfde problemen tegenkomen
als wij bij de leer-werkplicht tegenkwamen. Volgens de Raad van State leverde
die problemen op met internationale wetgeving en de Grondwet. Daarom willen
wij dit tot 18 jaar doen en de rest meenemen in de leer-werkplicht tot 27
jaar die wij willen invoeren.De heer Dibi (GroenLinks):In Vlaanderen verbeterden de resultaten op een gegeven moment inderdaad.
De eerste vier jaar steeg de uitstroom echter aanzienlijk. Die daalde pas
toen er aanvullende maatregelen werden genomen. Dat ondersteunt mijn pleidooi
om echt de aanval op de uitval in te zetten en niet zozeer hier op te hameren.
Dit is het sluitstuk van de aanval op uitval. Erkent de staatssecretaris dit?
Is zij bereid om met de Kamer te praten over de aanval op uitval en haar inzet
op dit terrein?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:De heer Dibi wordt op zijn wenken bediend, want ik ben nu aangekomen bij
de kwalificatieplicht in het kader van vroegtijdig schoolverlaten, de aanval
op de uitval.De kwalificatieplicht is een sluitstuk van het beleid met betrekking tot
vroegtijdig verlaten. Dat wil niet zeggen dat wij met dit beleid stoppen.
Minister Plasterk is bestuurlijk verantwoordelijkheid voor het beleid ten
aanzien van vroegtijdig schoolverlaten. Dit beleid moet breed worden ingezet,
met meer dan alleen deze wet. De leerlingen moeten echter wel in beeld worden
gebracht en daar zorgt deze kwalificatieplicht voor. Hierdoor kunnen leerlingen
worden vastgehouden op school en uiteindelijk zo ver worden gebracht dat zij
gekwalificeerd raken. De verwachting is dat deze wet binnen twee à
drie jaar effect zal hebben. Het is heel mooi dat deze kan meetellen voor
de Lissabondoelstelling.Het beleid ten aanzien van schooluitval moet inderdaad breder zijn dan
alleen deze wet. Staatssecretaris Dijksma is bezig met vroegschoolse educatie.
Daar zal scherper op worden ingezet. De inzet op taal- en leerachterstand
is ontzettend belangrijk. Daarnaast moet ervoor worden gezorgd dat zorgleerlingen
passend onderwijs krijgen. De aansluiting tussen basisschool en voortgezet
onderwijs moet worden verbeterd. Er moet voor worden gezorgd dat een aantal
leerlijnen goed doorloopt, bijvoorbeeld op het vlak van rekenen en taal. De
komende maanden zal worden bezien hoe op deze terreinen betere lijnen tot
stand kunnen worden gebracht. Registratie van spijbelen en vroegtijdig schoolverlaten
en de werkzaamheden van de RMC in dat kader zijn erg belangrijk. Dat geldt
ook voor de extra investeringen met betrekking tot stages. De samenwerking
tussen mbo en vmbo is een van de grote kernpunten in de aanval op de uitval.Met dit hele pakket is het kabinet bezig en gaat het de komende tijd verder
aan de slag. Er vindt overleg plaats met de veertien convenantsgemeenten die
met hun scholen hiermee bezig zijn. Daarna zal worden onderzocht wat zij nodig
hebben om de komende tijd een nog succesvoller beleid te voeren. De doelstelling,
die vrij ambitieus is, zal ons alleen maar prikkelen om dit daadwerkelijk
te doen. De betrokkenheid van de Kamer zal dit nog verder stimuleren.Er werd door verschillende leden gevraagd hoe wordt omgegaan met de warme
overdracht van vmbo naar mbo. Dat is erg belangrijk en wordt ook gestimuleerd.
De convenantsgemeenten zijn met de scholen aan het onderzoeken hoe de samenwerking
kan worden verbeterd. Er zijn inmiddels vmbo-scholen die voor een deel mbo-onderwijs
aanbieden. Het is immers te gek voor woorden dat sterke leerlingen op de havo
en het vwo vijf of zes jaar op één school blijven in een relatief
mooie en beschermde omgeving en juist de kwetsbare leerlingen van een vmbo
naar een mbo moeten overstappen. Wij moeten echt bezien hoe wij dat beter
in beeld en beter onder controle kunnen krijgen en hoe een betere overdracht
kan worden gerealiseerd.Er zijn de afgelopen jaren extra investeringen gedaan in de extra begeleiding
van zorgleerlingen, namelijk 30 mln. in 2006 oplopend naar 103 mln. in 2009.
Het is zeer belangrijk om te investeren in het vasthouden van zorgleerlingen
op het mbo. Ik ben afgelopen week bijvoorbeeld in Dordrecht geweest waar een
peer-supportproject liep in het kader waarvan leerlingen uit de laatste mbo-groepen
jonge mbo'ers begeleiden. Het was geweldig en bleek ook echt goed te werken.
Op allerlei manieren zijn mbo's dus bezig om dit goed vorm te geven. Een ander
mooi project is "vmbo: het betere werk" in het kader waarvan dit
schooljaar negen projecten lopen, waaronder "Waterland". Dat ga
ik binnenkort bekijken. Er wordt nagegaan hoe vmbo's en mbo's nauwer kunnen
samenwerken. Daar wordt dus veel aan gedaan en in geïnvesteerd. Wij gaan
de komende tijd na wat die experimenten voor structureel beleid opleveren.De heer Depla had een vraag over stageplaza en discriminatie van allochtone
jongeren. Ik vind dat wij er alles aan moeten doen om dat te voorkomen. Laat
dat duidelijk zijn. Het is namelijk heel erg en heeft een heel slechte uitwerking
op groepen mensen in onze samenleving. Zij krijgen het gevoel dat zij er niet
mogen zijn. Heel belangrijk is natuurlijk dat het Landelijk meldpunt discriminatie
dit zeer nauwlettend in het oog houdt. Verder zijn er tijdens de werktop 2005
afspraken gemaakt. Ik vind het heel belangrijk om tijdens de komende participatietop
na te gaan in hoeverre die zijn nagekomen en op welke manier wij kunnen voorkomen
dat werkgevers naar gelang van de achtergrond van iemand beslissen of die
al dan niet een plek krijgt. Wij hebben daarnaast extra geld voor stage- en
simulatieplaatsen gereserveerd: 35 mln. Dat geld wordt uitgetrokken voor extra
steun aan leerlingen die met veel moeite een stageplek krijgen. Onder hen
bevinden zich allochtonen. Scholen kunnen er met dat geld beter op toezien
dat zij wel een stageplek krijgen.De fracties van de ChristenUnie en de SP waren positief gestemd over de
zorgplicht voor scholen. Ik kan mij daar op zichzelf best iets bij voorstellen.
Het is namelijk goed als het helemaal geregeld is en je het idee hebt dat
het voor elkaar komt. Aan de andere kant zie ik dat heel veel vmbo- en mbo-scholen
ermee bezig zijn. In het kader van de aanval op de uitval zie ik ook dat het
gebeurt. Bovendien maakt de kwalificatieplicht dat wij jongeren vasthouden
en niet zo maar meer kwijtraken. Ik herhaal ook dat de overgang van het vmbo
op het mbo heel belangrijk is. Die hebben wij nu in beeld. Dat is het mooie
van het verhogen van de leerplicht van zestien tot achttien jaar. Daarom ben
ik terughoudend met het wettelijk verplicht stellen. Ik wil eerst nagaan wat
het effect van de experimenten is. Los daarvan hoor ik van veel vmbo's en
mbo's dat zij geweldig met elkaar samenwerken. Bovendien wordt het besef groter
vanwege het beleid ten aanzien van vroegtijdig schoolverlaten dat onder het
motto "aanval op de uitval" wordt gevoerd. Met de kwalificatieplicht
hebben wij een instrument in handen om die feitelijk in te zetten. Leerlingen
kunnen tijdens de vakantieperiode tussen het vmbo en het mbo niet meer uit
zicht verdwijnen. Wij hebben dankzij het onderwijsnummer namelijk oog op ze,
grijpen ze bij de lurven en laten ze gewoon weer aan de slag gaan, in het
onderwijs wel te verstaan.De kwalificatieplicht is het sluitstuk in de aanpak van vroegtijdig schoolverlaters.
Mevrouw De Rooij van de fractie van de SP heeft de belangrijke vraag gesteld
hoe het met de samenwerking tussen scholen, leerplichtambtenaren en Jeugdzorg
zit. Mij lijkt het zeer belangrijk dat de zorgadviesteams die wij op allerlei
plekken in het land zien, in de toekomst, zo mogelijk, nog beter gaan functioneren.
Het is een heel belangrijke vorm van samenwerking rondom een leerling om te
voorkomen dat hij of zijn ouders van het kastje naar de muur worden gestuurd.
Waar het nog niet gebeurt, stimuleert het project Zorg in en om school (ZIOS)
extra zorgadviesteams. Op dat niveau moet dus worden samengewerkt.Hoe wordt de zorgstructuur bevorderd? Enerzijds gebeurt dat vanuit de
zorgadviesteams. Bovendien hebben wij de interne zorg op scholen voor kinderen
met psychosociale problemen of leerachterstanden. Verder bestaat het leerwegondersteunend
onderwijs, waar leerlingen extra ondersteuning krijgen en, inderdaad, de externe
zorgstructuur. Ik kan mij voorstellen dat de heren Slob van de fractie van
de ChristenUnie en Biskop van de fractie van het CDA zich afvragen of Jeugdzorg
voldoende aangesloten is op de goede zorg voor kinderen in het bo en vo, maar
wij moeten wel nagaan of Jeugdzorg voldoende mogelijkheden heeft om, mede
gezien de leeftijd van de kinderen, op scholen te functioneren. Dit is een
zaak van de minister voor Jeugd en Gezin. De convenantgemeenten plaatsen hier
kritische kanttekeningen bij. Zij lopen tegen barrières op waardoor
het niet optimaal is.Mevrouw De Rooij heeft ook gevraagd of de Wet op de jeugdzorg breder toepasbaar
moet worden gemaakt qua leeftijd. Ik heb al gezegd dat de minister voor Jeugd
en Gezin hier een oordeel over moet vellen. Ik hoor wel dat het voor scholen
problematisch is dat Jeugdzorg slechts aan kinderen tot de leeftijd van 18
jaar kan worden verleend. Ik denk dat dit een punt is waar de minister in
ieder geval naar moet kijken.Mevrouw De Rooij stelde ook dat het belang van beroepskeuzevoorlichting
erg groot is, want daarmee kunnen wij jongeren richting en focus geven. Ik
onderschrijf haar stelling van harte. Er gebeurt op dit punt al veel. Ik denk
bijvoorbeeld aan het carrouselproject in Groningen, waarbij jongeren snuffelstages
lopen, ik denk aan Leiden en de Bollenstreek, waar de roc's nauw samenwerken
aan de hand van portfolio's en bezien hoe men de loopbaan kan uitstippelen.
Verder gaat de Taskforce Jeugdwerkloosheid hiermee komend jaar volop aan de
slag. Ook zijn er de kenniscentra van het bedrijfsleven. Kortom, er gebeurt
op dit punt heel veel, en het is heel belangrijk dat dit gebeurt.Er zijn twee vragen gesteld over de doorstroom van het vmbo naar volwassenenonderwijs
en de havo. Wij zijn aan het evalueren waarom deze beoogde doorstroom op belemmeringen
stuit en hoe die kunnen worden weggewerkt. Dat moet gebeuren, want juist jongeren
in het vmbo moeten carrièreperspectief krijgen in het onderwijs.De heer Van der Ham vroeg wat wij doen met de derde leerweg. Wij zijn
op dit moment volop aan de slag met de mogelijkheden met de elders verworven
competenties, samen met de directie Leren & Werken en met het bedrijfsleven
in de regio's. Dit is wat langzaam van start gegaan omdat het onderwijs er
een beetje aan moet wennen. Er is een taakstelling van 20.000 EVC-trajecten
aan het einde van het jaar. Er zijn er nu 4000, dus er valt echt nog wel een
slag te maken. Mensen worden hierover echter steeds enthousiaster. Het is
natuurlijk prachtig dat je ervaring uiteindelijk kunt labelen met een diploma
of een echte kwalificatie. Verder is er uiteraard de beroepsbegeleidende leerweg,
die ook een tussenweg biedt tussen scholen en werken. Hiermee kunnen jonge
mensen school en werk met elkaar verbinden. Juist voor leerlingen die niet
goed stil kunnen zitten – wat ik best begrijp – is dit belangrijk.De heer Van der Ham stelde verder dat de aanpak van voortijdig schoolverlaten
al moet beginnen bij de voorschoolse opvang. Ik verwijs hier naar mijn beantwoording
van de vragen van de heer Dibi. De heer Dibi vroeg of scholen moeten helpen bij het vinden van stageplaatsen.
Dat is het geval. Op dit punt was er veel schimmigheid, maar uiteindelijk
is het geregeld in het wetsvoorstel deregulering en administratieve lastenverlichting.
Je vraagt je af wat dat met die verplichting te maken heeft, maar mij is verteld
dat het er wel degelijk mee te maken heeft. Dit wetsvoorstel, de zogenaamde
DAL-wet, ligt bij de Kamer.Er is gevraagd of het nieuwe leren aan de uitval bijdraagt. Mijns inziens
kan het nieuwe leren aan de uitval bijdragen als het niet goed wordt uitgevoerd.
Leerlingen die niet vastgehouden worden en waarmee geen contact is, lopen
gevaar. Wij moeten tot een goed evenwicht komen tussen kennen en kunnen. Het
is echter ook zo dat ouderwets klassikaal lesgeven voor heel veel jongeren
tot verveling kan leiden, en dan zijn wij ze ook kwijt.De vraag of er voldoende stageplekken zijn, kan met ja en nee worden beantwoord.
Er zijn er voldoende in kwantitatief opzicht, maar kwantitatief zijn er hier
en daar vraagtekens te plaatsen. De aansluiting tussen de stageplaatsen en
het bedrijfsleven kan soms beter. Daarom investeren wij 35 mln. extra. Daarmee
kunnen wij waar het lastig is, een extra impuls geven. Er wordt dus aan gewerkt.
Nu de conjunctuur omhoog gaat, neemt bovendien het aantal stageplaatsen toe.
Bij de participatietop zullen wij extra aandacht vragen voor dit punt.De heer Van der Vlies stelde een vraag over de 13%. Ik was onder
de indruk van de optelsom. Eén ding is wel duidelijk: de 5%
van de mensen van wie wij denken dat zij het echt niet kunnen, hebben wij
in de groep apart gezet. Wij gaan volop aan de slag met de groep die het wel
kan via de kwalificatieplicht. Wij houden deze mensen in beeld. Het is uiteraard
een uitdaging om ervoor te zorgen dat de groep die vanwege groenpluk of iets
anders van school en aan het werk is gegaan en daardoor de startkwalificatie
nog niet heeft, hetzij via het RMC, hetzij via het project Leren & Werken
uiteindelijk de startkwalificatie wél haalt. Deze ambitie is er nadrukkelijk.
Ik heb het nog niet over de percentages, want ik moet even nadenken over de
optelsom. In ieder geval is de inzet wel degelijk op de 13% gericht.De heer Depla (PvdA):U zegt dat het onderwijsnummer er al is, maar het probleem is juist dat
het er nog niet overal is. Kunt u aangeven wanneer het echt overal ingevoerd
zal zijn? Verder zegt u dat de doorstroming naar het volwassenenonderwijs
ook belangrijk is, omdat mensen moeten kunnen blijven leren. Dit wordt nu
geëvalueerd, maar ik zou graag zien dat er voor 1 mei een besluit
over genomen kan worden, opdat het verbod om vanuit bepaalde onderwijsvormen
door te stromen naar het volwassenenonderwijs vervalt voordat het komende
schooljaar begint. Anders gaat er weer een jaar voorbij en zijn er kinderen
die niet doorstromen, maar uitvallen.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Ik kan niet precies de datum aangeven waarop het onderwijsnummer overal
ingevoerd zal zijn; ik zal dit de Kamer nog laten weten. En wat de tweede
vraag betreft, ik vind het belangrijk om het resultaat van de evaluatie af
te wachten. Ik weet niet wanneer deze afgerond zal zijn, maar zodra wij een
beeld hebben van de belemmeringen en de beste manier om deze weg te nemen,
zullen wij de zaak aanpassen. Dit spreekt vanzelf, maar omdat
er belemmeringen bleken te zijn, hebben wij afgesproken dat wij goed zouden
moeten bekijken waardoor ze zijn ontstaan.De heer Depla (PvdA):Ik zou het jammer vinden als de evaluatie half augustus klaar was en wij
dan pas maatregelen konden nemen, want dan zou er een jaar verloren gaan.
Kunt u ons beloven dat het voor het einde van dit schooljaar geregeld zal
zijn, opdat er volgend schooljaar meteen gebruik van gemaakt kan worden?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Ik heb nu even niet paraat wanneer de evaluatie afgerond zal zijn, maar
ik zal ook hierover de Kamer nader informeren.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter, enkele vragen zijn nog niet beantwoord. Ik heb een vraag gesteld
over de uitvoering van de motie-Vendrik, die al in 2003 is aangenomen, een
motie over beloningsdifferentiatie om leraren die lesgeven aan veel achterstandsleerlingen,
extra te belonen. Ik heb ook gevraagd of de staatssecretaris bereid is om
het mbo compensatie te geven voor de bezuinigingen op deze onderwijsvorm.
Ook is het mij onduidelijk hoe zij tegenover de stageplicht staat. Zij begon
over deregulering; ik ben ook geen voorstander van meer bureaucratie, maar
bij de afweging van stageplicht en meer bureaucratie weet ik het wel. En ten
slotte wil ik nog even terugkomen op de opmerking van de staatssecretaris
over het nieuwe leren. Zij meent dat dit hier en daar bijdraagt aan uitval.
Ik begrijp heel goed dat wij niet terug kunnen naar klassikaal onderwijs,
maar er zijn van verschillende kanten voorstellen gedaan om naast de bbl en
de bol een derde leerweg te bieden, een leerweg die de leerlingen misschien
wel motiveert. Kan de staatssecretaris ons daar al enig inzicht in geven?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Op deze laatste vraag ben ik al eerder ingegaan, daarbij zijn het EVC-traject
en de bbl belangrijk. Verder hebben scholen de plicht, stages voor hun leerlingen
te zoeken. Dit is dus al vastgelegd en het is ook nog nadrukkelijk opgenomen
in de wet met de moeilijke naam die ik zojuist noemde. Over de stand van zaken
bij de uitvoering van de motie-Vendrik zou ik de Kamer schriftelijk willen
informeren.De heer Dibi (GroenLinks):Ik doelde op de stageplicht waarbij scholen, gemeenten en bedrijven/werkgevers
verantwoordelijk zijn voor het aanbieden van een stage aan elke leerling.
Ik begrijp wel dat dit al is vastgelegd, maar wij weten allen dat de beschikbaarheid
van stageplekken een groot probleem vormt.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dan moet ik u teleurstellen, wij zullen bedrijven niet verplichten om
stageplaatsen aan te bieden. Ik vind dat bedrijven zelf het belang van stages
moeten inzien. Zij zien dit belang ook steeds meer in. Dit thema komt ook
weer aan de orde bij de participatietop.Mevrouw De Rooij (SP):Voorzitter, klopt het nu dat de staatssecretaris een pilot heeft opgezet
waarbij zij het handhavingsbeleid van verschillende gemeenten vergelijkt?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Nee, ik heb de inspectie gevraagd om een onderzoek te doen naar de werking
van het integrale toezicht in de jeugdketen, naar de vraag hoe de keten van
signaleren, registreren, melden en begeleiden van spijbelaars en vroegtijdig
schoolverlaters werkt. Aan de hand daarvan zal ik kijken hoe ik verder met
de leerplicht en de handhaving daarvan omga. Op dit moment zijn er echter
geen projecten waarin ik gemeenten onderling vergelijk, tenzij mij dat is
ontgaan in de gauwigheid.Mevrouw De Rooij (SP):Wanneer kunt u ons vertellen wat eruit is gekomen?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Ik hoop rond de zomer.De heer Dibi (GroenLinks):Mijn vraag over het mbo is nog niet beantwoord.De voorzitter:U hebt nog een tweede termijn. Er zijn echt grenzen aan wat wij kunnen
doen.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Voorzitter. De handhaving van de leerplicht is primair een gemeentelijke
taak. De heer Slob van de ChristenUnie en de heer Biskop van het CDA vragen
of je dit wel regionaal moet willen organiseren en of leerlingen dan niet
tussen wal en schip van de regio en de gemeenten vallen. Ik denk dat wij inderdaad
heel erg moeten uitkijken op welke wijze wij dat organiseren. De leerplicht
is inderdaad een gemeentelijke taak, maar ik vind het wel goed als tussen
gemeenten samenwerking wordt georganiseerd en waar mogelijk ook tussen de
gemeentelijke leerplichttaak en de RMC-taak. Ook daar zijn er meer gezamenlijke
belangen dan aparte belangen. In dat kader heb ik de samenwerkende inspecties
gevraagd om te kijken hoe op dit moment de keten loopt en waar het beter kan.Ik kom bij het amendement van de heer Depla over de leerplichtambtenaar.
Artikel 16 van de Leerplichtwet geeft al de bevoegdheid om personen te horen
buiten hun ambtgebied. Gemeenten kunnen samenwerken in een gemeenschappelijke
regeling. Dat gebeurt overigens ook in Leiden en in Dordrecht. Daar hebben
de ambtenaren al de mogelijkheid om hun leerplichtbevoegdheid breder in te
zetten dan alleen de gemeente. De organisatie van de leerplicht is echter
een gemeentelijke taak. Ik vind het aan de gemeenten zelf om te bepalen hoe
zij hun leerplichtambtenaren toerusten. Zij zijn er verantwoordelijk voor.
Ik kan mij heel goed voorstellen dat veel gemeenten ervoor kiezen om daadwerkelijk
een opsporingsbevoegdheid te geven, want dan kunnen zij ook gewoon hun processen-verbaal
schrijven. Ik wil mij niet mengen in de kwestie in Amsterdam, de coördinatie
tussen Slotervaart en de Baarsjes. Ik vind het echt een taak van Amsterdam
zelf om het op een goede manier tussen de stadsdelen te regelen.De opsporingsbevoegdheid gaat via justitie. Die moet aangevraagd worden,
maar het is echt een taak van de gemeenten om dat te doen. Daar zou ik het
ook echt willen laten. Zij moeten gewoon kijken hoe zij dat vormgeven. Sommige
leerplichtambtenaren zijn vooral met administratieve zaken bezig op het gemeentehuis
en sommige gaan inderdaad het veld in, waarbij zij de opsporingsbevoegdheid
en het kunnen uitschrijven van processen-verbaal et cetera
ook echt nodig hebben. Daarin wil ik niet ingrijpen. Daarom ontraad ik aanvaarding
van het amendement.Mevrouw De Rooij van de SP heeft gevraagd of scholen een meldplicht hebben.
De scholen hebben op grond van de Leerplichtwet en de RMC-regeling een wettelijke
meldplicht aan de woongemeente van de jongere. Straks hopen wij dat via het
digitale loket te doen en zal het rechtstreeks daar gemeld worden. Dat zal
een hoop rompslomp wegnemen.Onder andere de heer Biskop van het CDA en de heer Dibi van GroenLinks
hebben gevraagd of ik zorg zal dragen voor een betere leerplichtbehandeling
en wat er gebeurt als een gemeente het toezicht niet waarmaakt. De handhaving
van de leerplicht is ongelooflijk belangrijk. Dat is ook de reden dat er meer
middelen beschikbaar komen, juist ook om met het oog op de kwalificatieplicht
die taak waar te kunnen maken. Wij gaan werken aan verdere verbetering, zoals
dat ene digitale loket waar scholen en gemeenten direct gebruik van kunnen
maken. Daarnaast zijn er extra middelen, 5,8 mln. tot 13 ml. structureel.
Verder stimuleer ik dat in regionaal verband uitwisseling plaatsvindt van
deskundigheidsbevordering en dat op grotere schaal heel gericht bepaalde projecten
of acties in het kader van de leerplicht kunnen plaatsvinden. Ook hier geldt
dat de samenwerkende inspecties in het kader van het project Integraal toezicht
jeugdzaken zullen kijken hoe de keten verloopt.Voor leerlingen tot 18 jaar zijn zowel de ouders als de leerlingen zelf
wel degelijk aanspreekbaar op de sancties.Ik heb gezegd dat het onderzoek van de inspectie naar de keten van vroegtijdig
schoolverlaten en leerplicht rond de zomer beschikbaar komt, maar dat is pas
eind dit jaar. Het duurt dus iets langer voordat die informatie beschikbaar
is.Terecht worden extra middelen ingezet voor de financiering van de kwalificatieplicht.
Het is immers een forse operatie die goed moet worden uitgevoerd. In 2007
is 50 mln. extra beschikbaar. Dat loopt in 2008 op tot 130 mln.: 110 mln.
voor het onderwijs, 13 mln. voor de handhaving van de leerplicht en 7 mln.
voor het verbeteren van de uitvalregistratie.Verschillende afgevaardigden hebben vragen gesteld over de huisvestingscomponent
en de daarvoor beschikbare budgetten. De minister-president heeft toegezegd
dit bij de Voorjaarsnota aan de orde te stellen. In het kader van het coalitieakkoord
zijn bovendien extra middelen gereserveerd voor het mbo, waaraan deze kwalificatieplicht
een heel belangrijke bijdrage levert. Ik zal de komende tijd bekijken hoe
een en ander het beste geregeld kan worden en zal de Kamer daarover aan het
einde van de honderddagenperiode rapporteren.De heer Slob heeft gevraagd of het onderwijsnummer een bezuiniging oplevert.
Wij denken dat dit inderdaad het geval is bij de gemeenten. Bovendien geeft
het efficiencywinst bij de scholen. Volgens de eerste berekeningen kan het
de gemeenten een aantal miljoenen opleveren. Wat mij betreft moeten de gemeenten
dat geld inzetten voor verbetering en versterking van de handhaving van de
leerplicht, want bij een aantal gemeenten kan dat beslist beter.De heer Dibi vroeg hoe wij omgaan met de korting als gevolg van de teldatum
in het mbo. Ik herhaal wat de minister-president heeft gezegd tijdens het
debat over de regeringsverklaring, namelijk dat het budgettaire effect van
deze bezuiniging door het ministerie van Financiën vooraf wordt ingeboekt
op het macrobudget van het beroepsonderwijs. De afspraak is dat bij de tweede
peildatum bekeken zal worden in hoeverre de korting aangepast kan worden.
Als scholen groeien, moeten zij gecompenseerd worden en als zij minder leerlingen
hebben, moeten zij ook inderdaad worden gekort. Het is een extra stimulans
om leerlingen vast te houden en doet ook recht aan het feit dat het mbo steeds
meer tussentijdse instroom heeft. Scholen kunnen er bij de tweede telling
soms beter uitkomen dan bij de eerste telling.Het is ontzettend belangrijk dat deze wet op een soepele manier wordt
ingevoerd. Vanaf het moment dat de Eerste Kamer instemt met deze wet, zullen
wij volop aan de slag gaan om iedereen hiervan op de hoogte te stellen. Dat
zal gebeuren via Postbus 51 met een campagne die ook jongeren bereikt. Jongeren
van vijftien, zestien, zeventien jaar zien namelijk niet wat wij hier in Den
Haag regelen. Wij moeten hen daarover informeren. De scholen worden rechtstreeks
geïnformeerd. VNG, Ingrado en de leerplichtambtenaren gaan allemaal aan
de slag om deze kwalificatieplicht tot een succes te maken. Nogmaals, ik denk
dat het meer dan de moeite waard is dat dit gebeurt en dat wij nu een prachtige
stap zetten. To be or not to be, om met Shakespeare te spreken, daar gaat
het om bij 18-jarigen: wel of geen startkwalificatie. Wij gaan voor de startkwalificatie
voor die 18-jarige zodat hij of zij klaar is voor de arbeidsmarkt en daar
duurzaam werkzaam kan blijven. Alles wat met werken, leren en levenslang leren
te maken heeft, zal daarop worden ingezet.De heer Biskop (CDA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Zij heeft
aangegeven dat het tweede deel van de regelgeving voor de leer-werkplicht
door minister Donner wordt behandeld. Ik wil graag weten op welke termijn
dat zal gebeuren.Op mijn opmerkingen over passend onderwijs heb ik een prima antwoord gekregen.
Wij krijgen echter signalen die erop wijzen dat met invoering van deze wet
leerlingen van bijvoorbeeld cluster 4 ingeschreven moeten worden bij een regulier
roc en daar verstoken zouden kunnen blijven van de nodige begeleiding. Graag
krijg ik op dit punt nog een reactie van de staatssecretaris.De staatssecretaris is mij nagenoeg geheel tegemoetgekomen met haar antwoord
op mijn opmerkingen over het praktijkonderwijs. Kan zij ons een jaar na invoering
van deze wet op de hoogte stellen van de consequenties voor met name de leerlingen
van de praktijkscholen? Ik hoop dat zij ons te zijner tijd kan melden dat
er dankzij deze kwalificatieplicht uiteindelijk veel meer leerlingen van het
praktijkonderwijs zijn doorgestroomd naar het vmbo en niveau 2 dan was voorzien.Ik vind het jammer dat de staatssecretaris niet ontvankelijk is voor de
aangedragen argumentatie voor aanneming van mijn amendement. Er is geen juridische
blokkade. Haar opmerkingen hebben te maken met de uitvoering. Zij zegt dat
als leerlingen aan het werk zijn en nog niet gekwalificeerd zijn de overheid
alsnog haar nek moet uitsteken om ze aan een kwalificatie te helpen. Dat antwoord
impliceert dat deze wet wordt uitgevoerd, terwijl men als het ware een groepje
leerlingen verloren laat gaan. Ik zou zeggen: laat deze wet ook gelden voor de 17-jarigen. Doe voor hen iets, ook als zij al werken. Met leren
en werken is binnen het mbo voldoende ervaring opgedaan. Daarom zeg ik: help
ook deze jongeren aan een kwalificatie.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de uitgebreide beantwoording
en voor de goede motivatie. Het gaat namelijk niet om de wet, maar om het
feit dat mensen meer kansen krijgen op onderwijs en werk en om iets van het
leven te maken, zodat zij niet op het verkeerde pad komen. Ik dank de staatssecretaris
ook voor haar toezeggingen betreffende het onderwijsnummer en de doorstroming
naar het vvo. Ik wil graag binnen een week horen welke datum zal gelden, zodat
ik weet hoe het traject eruit moet zien.De opmerkingen van de staatssecretaris over de financiering waren helder.
Ik ga ervan uit dat het extra geld ook bedoeld is voor het mbo, waarvoor normaal
geen leerling-financiering geldt. Als er echter meer leerlingen op een school
worden geplaatst, zal er voor die extra leerlingen geld zijn. Dat is de bedoeling
van de wet. Graag hoor ik de reactie van de staatssecretaris.Ik vind de argumentatie ten aanzien van mijn amendement niet overtuigend.
Natuurlijk is er een verantwoordelijkheid voor de gemeenten. De mensen in
het veld wijzen op de moeilijkheden in het geval een leerplichtambtenaar in
een bepaalde gemeente werkt en de desbetreffende leerling in een andere gemeente
op school zit. Leerplichtambtenaren kunnen mensen uit andere steden horen.
Waarom zouden wij ze ook niet de mogelijkheid bieden om voor mensen in andere
steden in actie te komen?In elke gemeente zijn er voldoende leerplichtambtenaren met een opsporingsbevoegdheid.
Die kunnen aan het werk. Zij hoeven in voorkomende gevallen niet de politie
erbij te halen. Kortom, ik wil dat het veld een handreiking wordt gedaan.
Dat is cruciaal, omdat anders de wet een papieren wet is. Wij willen juist
dat die werkt. Daar hoort handhaving bij.Mevrouw De Rooij (SP):Voorzitter. Ik bedank de staatssecretaris voor de beantwoording. Ik vind
het een gemis dat ik geen duidelijkheid heb gekregen over het opnemen van
het verzuim in het elektronische kinddossier. Ik merk op dat door de kwalificatieplicht
de leerlingen wel in beeld blijven, maar dat wil niet zeggen dat de zorg gewaarborgd
wordt. Een kwalificatieplicht is geen zorgplicht. Verder hoop ik dat ik ervan
uit kan gaan dat de staatssecretaris naar de minister voor Jeugd en Gezin
gaat en het initiatief neemt op het gebied van de zorg en de begeleiding van
leerlingen. Ik heb volgens mij niets gehoord over de kosten van huisvesting
en de groei van het aantal leerlingen. De meldplicht is er, maar de sanctiemogelijkheden
zijn er niet. Dat brengt mij tot het indienen van twee moties.De Kamer,gehoord de beraadslaging, overwegende dat er aanwijzingen zijn dat meldingen van verzuim en voortijdig
schoolverlaten niet overal (tijdig) plaatsvinden;overwegende dat scholen met name ten aanzien van melding van voortijdig
schoolverlaten nog onvoldoende hun verplichtingen nakomen;overwegende dat een van de aanbevelingen in het eindrapport van Regioplan
is om voortijdig schoolverlaten tijdig te melden;overwegende dat bij het achterwege laten van de meldingsplicht door scholen
sanctiemogelijkheden ontbreken;verzoekt de regering, voorstellen te doen om de meldingsplicht van scholen
inzake verzuim en voortijdig schoolverlaten aan te scherpen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Rooij. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(30901).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat gemeenten inzake het voortijdig schoolverlaten zijn onderverdeeld
in gemeenten met preventieve dan wel repressieve handhavingsinstrumenten;overwegende dat in kaart gebracht kan worden bij welke typen schoolverzuim
gesanctioneerd is en wat daarvan het effect was;van mening dat het zinvol is gemeenten met een preventieve aanpak en gemeenten
met een repressieve aanpak te vergelijken op de effecten van handhaving;verzoekt de regering, een pilot te ontwikkelen om gemeenten met een preventieve
aanpak en gemeenten met een repressieve aanpak te kunnen vergelijken op effecten
van handhaving,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Rooij. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(30901).De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording en ik feliciteer
haar met haar maidenspeech. Zij voelt de urgentie. Althans, dat hoor ik in
haar reactie. Het kan haar niet zijn ontgaan dat ik veel liever met haar had
gepraat over een echte wereldprimeur of een tovermiddel om de schooluitval
tegen te gaan. Ik had niets liever gewild dan het op poten
zetten van een breed ambitieus plan. Wij hebben het echter over het sluitstuk.
Daarover zegt de staatssecretaris dat pas na enkele jaren na de invoering
van de kwalificatieplicht kan worden geëvalueerd of de beoogde resultaten
worden behaald. Ik vind dus ook dat wij dat sluitstuk in het juiste perspectief
moeten bezien.Tegelijkertijd heb ik niet voor niets de jongeren uit mijn omgeving genoemd
die behoefte hebben aan een motiverende leeromgeving en aan handhaving. Als
dit sluitstuk daarvoor zorgt, is dat prima.Ik heb twee keer een vraag gesteld over de bezuiniging op het mbo en dien
daarover een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het goed is dat het kabinet van plan is, de teldatum mbo
te verschuiven van 1 oktober naar 1 april omdat onderwijsinstellingen
zo geprikkeld worden, de leerlingen het volledige leerjaar binnenboord te
houden;constaterende dat door deze verschuiving mbo-instellin­gen 155 mln.
minder ontvangen;overwegende dat een bezuiniging van 155 mln. desastreus is voor mbo-instellingen;verzoekt de regering, mbo-instellingen het geld dat zij mislopen door
de verschuiving van de teldatum minimaal te compenseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dibi. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(30901).De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Er is een enorm tekort aan stageplaatsen voor scholieren die
beroepspraktijkvorming volgen. Dat geeft de Raad van State aan, maar het blijkt
ook uit talloze onderzoeken. Het kabinet voelt de noodzaak om ervoor te zorgen
dat er voldoende stageplekken zijn. Toch ben ik zeer teleurgesteld over het
feit dat de staatssecretaris heeft gezegd dat bedrijven niet veel meer worden
verplicht om stageplaatsen voor jongeren te realiseren. Ik veronderstelde
dat dit kabinet een breuk met het verleden voor ogen had en dat iedereen erbij
betrokken zou worden om ervoor te zorgen dat de leerlingen daadwerkelijk een
startkwalificatie behalen. Wij weten allemaal dat discriminatie een groot
probleem is en dat er veel jongeren zijn die geen stageplaats kunnen vinden.
Daardoor is het voor hen ook onmogelijk om de startkwalificatie te behalen.
Ik verzoek de staatssecretaris om een en ander te onderzoeken en om deze kwestie
te bespreken met de andere bewindslieden.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording.
Het antwoorden ging haar volgens mij goed af. Dat neemt niet weg dat ik uit
bepaalde frasen in haar beantwoording opmaakte dat er sprake is van onzekerheid
over de trajecten. Het is een sluitstuk op een totaalpakket dat beoogt een
aanval in te zetten op de uitval. Mijn fractie zal dat steunen. Zij heeft
daarvoor in eerste termijn haar argumenten aangedragen. Het kan echter niet
de bedoeling zijn dat de andere maatregelen achterblijven. Er is tijd nodig
om een wet te maken die de leer-werkplicht regelt. Toch moet er sprake zijn
van drukuitoefening. Ik verzoek de staatssecretaris om aan het pakket met
maatregelen in het beleidsprogramma, dat wij na de vastgestelde termijn van
100 dagen zullen ontvangen, een taakstelling en data toe te voegen. Zodoende
krijgen wij ook zicht op de andere maatregelen die nodig zijn en die niet
achter mogen blijven. Als dat wel gebeurt, vrees ik dat dit alles in de lucht
blijft hangen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Voorzitter. De heren Biskop en Van der Vlies zeggen terecht dat het ontzettend
belangrijk is dat de leer-werkplicht er komt. Er moet een totaalplan komen.
In de afgelopen jaren hebben wij al veel geïnvesteerd in het voorkomen
van vroegtijdig schoolverlaten. De aanval op de uitval is volop gaande. Ik
raad iedereen aan om in de steden op bezoek te gaan. Daar is enthousiasme,
betrokkenheid en engagement bij de bestuurders te zien. De cijfers laten de
effectiviteit zien. Die moet nog groter worden. Daarvoor zetten wij ons in.Wanneer komt de leer-werkplicht er? Voormalig onderwijsminister Van der
Hoeven heeft gezegd dat die er voor de zomer is. De Raad van State heeft echter
een aantal punten meegegeven die niet eenvoudig zijn. Vorm en inhoud moeten
houdbaar zijn als de bezwaar- en beroepsprocedures worden gestart. Minister
Donner moet dit punt oppakken. Ik zal hem vragen om de Kamer hierover zo spoedig
mogelijk te informeren.Wij zijn in het kader van het 100 dagenplan volop in gesprek met het veld,
met de mensen in onderwijs en gemeenten, met leerplichtambtenaren et cetera,
over wat zij als belangrijkste drempels voor beter beleid ervaren. Aan het
eind van die periode wordt een helder plan neergezet. Met Aanval op de uitval
is een mooi en ambitieus plan ontwikkeld. Wij doen daar al veel mee. Ik geef
de heer Dibi echter gelijk dat het nog beter moet. Aan het einde van deze
vier jaar staat er een heldere en kwantificeerbaar doelstelling. Het beleid
zal niet alleen uit mooie woorden bestaan, maar uit wetten en uit een te behalen
doelstelling. Daar zet ik mij honderd procent voor in.Er is gevraagd of de leerlingen in cluster vier de ruimte krijgen voor
begeleiding. Het moet helder zijn dat met deze wet daaraan niets verandert.
Via de indicatiestelling blijft de toegang overeind. Ik denk dus niet dat
deze wet daaraan iets verandert. Dat moet worden bekeken. Deze wet gaat over
de kwalificatieplicht voor achttienjarigen. Bij cluster vier gaat het over
leerlingen die via indicatiestelling de benodigde begeleiding krijgen.De heer Biskop (CDA):Ik heb gezegd dat het beeld is ontstaan dat de wet dit effect heeft. Is
de staatssecretaris bereid zich in te spannen om die beeldvorming
weg te poetsen?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Dat doe ik door hier helder aan te geven dat het een niet met het ander
vermengd mag worden. Als de heer Biskop de indruk heeft dat er sprake is van
bepaalde beeldvorming, zal ik nagaan hoe wij dat beeld kunnen rechtzetten.
Het is dus niet de bedoeling. Het heeft ook niets met elkaar van doen.Er is gevraagd om bij de praktijkscholen over een jaar te evalueren. Dat
is niet realistisch. De praktijkschool valt niet onder deze wetgeving. De
leerlingen op die school ook niet. Een evaluatie in het licht van deze wet
is dus niet passend. Ik heb in eerste termijn beloofd dat de mensen in de
praktijkschool de ambitie blijven houden om de jongeren zo ver mogelijk te
brengen. Het is van belang om de vinger aan de pols te houden bij de jonge
mensen in de praktijkscholen. Als die ambities en kwaliteit hebben, moeten
die waar enigszins mogelijk doorstromen. Dat gebeurt in de praktijk gelukkig
ook.De heer Biskop vindt het jammer dat de groep van zeventienjarigen verloren
gaat. Zo wil ik het niet zien. Het zou betekenen dat ik alle mensen boven
de zeventien jaar verloren laat gaan. Dat doen we niet. Via het RMC pakken
we deze mensen op. De technische uitvoerbaarheid moeten wij echter wel bekijken:
krijgen we deze jongeren wel in zo'n korte tijd in beeld, voor banen waarvoor
al contracten zijn aangegaan? Of misschien waren zij al aan het werk omdat
zij de leerplichtleeftijd al waren gepasseerd. Moeten zij dan alsnog worden
teruggehaald? Dat vind ik niet correct. Maar voor scholen is dit technisch
ook niet uitvoerbaar, omdat zij deze leerlingen in heel korte tijd weer een
plek moeten zien te geven. Ik begrijp de intentie, de Kamer mag ervan uitgaan
dat ik hiervoor aandacht vraag via het RMC, maar doe het niet via de weg van
dit amendement. Ik ontraad dit echt.Ik kom bij de vraag van de heer Depla over de toezegging met betrekking
tot het onderwijsnummer. In het voortgezet onderwijs is dit in 2004 gedaan,
in het BVE in 2006-2007 en in het PO komt dit in de komende jaren. Ik kan
inmiddels dus iets scherpere informatie geven. Voor deze groep betekent dit
dat er een volledig bereik moet ontstaan.Mevrouw De Rooij wees op het grotere aantal leerlingen. Welnu, die moeten
zoals altijd worden meegenomen in de leerlingenramingen. Daarnaast zijn er
de reeds genoemde extra budgetten. Zij wees verder op haar amendement. Als
er daadwerkelijk een samen­werkingsregeling bestaat tussen gemeenten en
leer­plichtambtenaren dus genoodzaakt zijn om over grenzen heen te gaan,
zoals in de Bollenstreek, Leiden en Dordrecht, is er geen probleem. En verder
kan elke gemeente die wil dat bepaalde mensen als leerplichtambtenaren, opsporingsambtenaren
of boa's het veld in worden gestuurd, voor hen een opsporingsbevoegdheid aanvragen.
Gemeenten hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid en hebben hiervoor
ook honderd procent ruimte. Ik voel er niet voor om dit verplichtend op te
leggen. Ik respecteer de autonomie van de gemeenten in dezen. Zij moeten goed
vormgeven aan de leerplicht. In het onderzoek van de inspectie wordt de totale
keten bekeken. Als daar algemene knelpunten uit voortkomen, moeten die worden
opgepakt en verbeterd. Ik heb echter niet het idee dat gemeenten op dit moment
hierin worden belemmerd of onwillig zijn. De gemeenten hebben deze mogelijkheid
en het is aan hen om dit te doen.De heer Depla (PvdA):Laat ik deze reactie positief zien. U heeft eigenlijk geen bezwaar tegen
dit amendement, want de gemeenten moeten dit volgens u zelf doen en met dit
amendement regelen we dat. En u zegt ook dat dit kan worden geregeld als er
een gemeentelijke regeling is. Maar niet heel Nederland kent gemeentelijke
regelingen. Ik wil dat overal geldt, ook waar geen gemeentelijke regelingen
zijn, dat leerplichtambtenaren niet alleen binnen hun gemeente kinderen en
scholen kunnen aanspreken. Als u het amendement niet nodig vindt, kunt u er
ook niet tegen zijn. Ik zal het dan ook in stemming brengen.Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:De heer Depla pakt het vrolijk op, maar ik zit hier anders in. Ik begrijp
zijn argumentatie, maar ik ben helder geweest: ik vind het ene overbodig en
het andere echt niet wenselijk; dat vind ik paternalistisch jegens de gemeenten
en daar wil ik niet voor gaan.Mevrouw De Rooij wilde dat verzuim in het elektronisch kinddossier terechtkomt.
Wij zijn ermee bezig om dit kinddossier uit te breiden met mogelijkheden.
Ik kan op dit moment niet zeggen of verzuim er ook in komt; dat gaat om een
bredere afweging en het moet natuurlijk ook effectief zijn. Ik kan hier op
dit moment geen verdere informatie over geven.Verder zegt zij dat kinderen met die kwalificatiewet weliswaar in beeld
komen, maar krijgen zij ook zorg? Van Bijsterveld-VliegenthartJa, dat komt
in tweede instantie. Daar moeten wij ook voor zorgen. Ik gaf net aan hoe zorg
op scholen vorm krijgt, zowel intern voor kinderen met een probleem in de
sfeer van leermogelijkheden en achterstanden, als extern door de jeugdzorg
hierbij te betrekken als kinderen problemen in hun omgeving hebben of problemen
in de persoonlijke sfeer. Er gebeurt dus veel, maar het komt er wel op aan
dat wij die kinderen in beeld hebben. Met de kwalificatieplicht kunnen wij
hen in beeld krijgen; zorg en kind worden dus wel degelijk gekoppeld.De heer Van der Vlies sneed het onderwerp leer-werkplicht aan. Hij heeft
gelijk dat alle elementen op orde moeten zijn. Het zal niet altijd perfect
zijn, want het gaat toch altijd om work in progress, het gaat om mensen en
het gaat om de dynamiek die scholen nu eenmaal in zich hebben. Het zal dus
steeds zoeken zijn. Ook de samenleving verandert. In de afgelopen tijd heb
ik veel overlegd met scholen. Zij geven aan dat zij het gevoel hebben dat
de groep kinderen die problemen hebben, hardnekkiger en groter wordt. Dat
is een ontwikkeling die je misschien gisteren dacht te beheersen, terwijl
je morgen opnieuw moet kijken wat je ermee doet. Het blijft werk in ontwikkeling.
De heer Van der Vlies heeft gelijk dat je daar een totaalvisie op moet hebben.
Dat hebben wij ook en op een aantal onderdelen loopt dat gelukkig ook. Wij
moeten er steeds scherp op blijven dat het adequaat is.De heer Dibi vroeg om een breed ambitieus plan en daarover heb ik al wat
gezegd. Hij heeft een aantal punten aangereikt, zoals het enorme tekort aan
stageplaatsen. Hij vroeg of ik het bedrijfsleven geen verplichting kan opleggen.
Ik blijf bij mijn antwoord dat ik vind dat dit niet kan. Een bedrijfsleven
dat verder kijkt dan vandaag, zal altijd proberen jonge mensen binnen te halen.
De praktijk leert op dit moment dat wij niet eens een kwantitatief tekort
hebben aan stageplaatsen, maar een kwalitatief tekort. Daarvoor hebben wij
die 35 mln. heel gericht ingezet. Wij zien het tekort aan stages op dit moment
alleen maar aflopen. Het bedrijfsleven heeft namelijk hard mensen nodig. Het
bedrijfsleven wil jonge mensen aan zich binden, omdat er straks anders gewoon
geen mensen in het bedrijfsleven zijn aangezien ze elders aan de slag zijn.
Dat geldt even goed voor maatschappelijke organisaties, onder meer in de zorg.Mevrouw De Rooij heeft een motie ingediend waarin zij vraagt om een pilot
te houden ten behoeve van de vergelijking van repressieve en preventieve aanpak
van leerplichthandhaving in gemeenten. Ik stel voor, dit element mee te nemen
in de adviesaanvraag aan het Integraal toezicht jeugdzaken. Die vraag kan
dan gewoon worden meegenomen, zodat wij niet allemaal dingen naast elkaar
aan het doen zijn. Ik ben geen voorstander van een aparte pilot. Met het oog
op mijn voorstel vind ik aanname van de motie overbodig c.q. ondersteuning
van de lijn die ik inzet richting het Integraal toezicht jeugdzaken. Ik hoop
dat mevrouw De Rooij daarmee tevreden kan zijn.De tweede motie van mevrouw De Rooij heeft betrekking op de sanctie inzake
de meldingsplicht van scholen. De afdeling leerplicht van de gemeente kan
scholen al sanctioneren bij niet melden. De gemeente heeft geen sanctiemogelijkheden
richting scholen voor wat betreft de RMC. Uit oogpunt van de Leerplichtwet
is aanname van de motie overbodig. De vraag naar de wenselijkheid van sanctiemogelijkheden
van de RMC zou toegevoegd kunnen worden aan de adviesaanvraag aan het Integraal
toezicht jeugdzaken. Dat standpunt zou eind dit jaar gereed kunnen zijn. Als
wij dat op deze manier vorm kunnen geven, neem ik de twee moties van mevrouw
De Rooij mee in onderzoek door het Integraal toezicht jeugdzaken naar de keten
om te kijken of het toegevoegde waarde zou kunnen hebben.De heer Dibi heeft een motie ingediend over de teldatum voor het mbo.
Daarover heb ik al gezegd wat ik wilde zeggen. Dat betekent dat ik aanname
van deze motie ontraad.De heer Dibi (GroenLinks):Een groot deel van de schooluitval vindt plaats in het mbo en u ontneemt
het mbo het astronomische bedrag van 155 mln. Is dat niet een aanval op uw
aanval op de uitval?Staatssecretaris Van Bijsterveld-Vliegenthart:Daarom ben ik ook blij met de beantwoording van de minister-president
van vragen van de heer Tichelaar. Hij heeft dit punt nadrukkelijk aan de orde
gesteld tijdens het debat over de regeringsverklaring. Het mbo zal uiteindelijk
naar de telling beoordeeld worden. Er vindt dan een telling aan het begin
van het jaar en een telling halverwege het jaar plaats. Een mbo dat probeert
leerlingen binnen te halen en tussentijds te laten instromen, zal gecompenseerd
worden. Een mbo dat daartoe niet in staat is, zal uiteindelijk worden gekort.
Dat is de afweging die is gemaakt tijdens de coalitiebesprekingen. Als staatssecretaris
heb ik het daarmee te doen en ik zie daar ook wel positieve kanten aan.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Mevrouw Van Bijsterveld, ik ben het eens met de heer Van der Vlies, die
u complimenteerde. Ik vind dit een bijzondere eerste prestatie in deze Kamer.Ik stel voor, aanstaande dinsdag over de ingediende moties en het wetsvoorstel
te stemmen.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-3167-3188.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl